Ұрлық қылмыстары бойынша оқиға болған жерді қараудың тактикасы

Мазмұны

Кіріспе.

I.ТАРАУ. Ұрлық қылмыстары бойынша оқиға болған жерді қарауға дайындық жүргізу.
1.1. Ұрлық қылмыстарының ерекшелілігі. 9.15
1.2. Тергеу әрекеттеріне дайындалу және оларды жүргізу. 16.30
1.3. Қарау үрдісінде қолданылатын ғылыми.техникалық құралдарды дайындау. 31.38

II.ТАРАУ. Ұрлық қылмыстары бойынша оқиға болған жерді қараудың тактикасы.
2.1. Ұрлық қылмыстары бойынша оқиға болған жерді жалпы шолып қарау. 39.45
2.2. Ұрлықтар жөніндегі қылмыстар бойынша оқиға болған жерді егжей.тегжейлі шолу. 46.54
2.3. Оқиға болған жерді қарау нәтижелерін тіркеу. 55.61

Қорытынды.

Қолданылған әдебиеттер тізімі.
Бөтен адамның мүлкін жасырын ұрлау (ұрлық, ҚР ҚК 175-бап ) Қазақстанда кең тараған қылмыс болып табылады.
Соңғы жылдардың практика материалдарын жинап, қорыту адамдардың топ болып ұрлық жасау көлемінің өскенін көрсетеді.
Қылмыстық топтардың конспиративтік дәрежесінің жоғарылығы, ұрланғандарды өткізудің жолға қойылған жүйесі, әртүрлі техникалық және көліктік құралдарды қолданулары оларды ерекшелендіреді.
Қылмыскерлер мен қылмыстық топтардың көбісі ұрлық объектісін таңдауда ол туралы ақпарат жинайды, бақылау жүргізеді, арнайы құралдар дайындайды. Қылмыс жасау үшін ыңғайлы уақытты белгілейді.
Бөтен адамның мүлкін ұрлаудағы зор үлес салмақ және бір оның тенденциясы жағынан ішкі істер органдарының қызметінің әсіресе төменгі саптағы әлсіз ұйымдық, құқықтық және техникалық қамтамасыз етілуіне, ол екінші жағынан жыл сайын мыңдаған қылмыстық істердің тоқтатылуына алып келуде.
Қылмыстың өсу қарқыны мен ауқымы оны әлеуметтік реформаларды іске асыруға бөгет болатын, азаматтардың өз өмірлері мен әл-ауқаттарына алаңдаушылығын туғызытын, өкімет пен басқару органдарына, жүргізіліп отырған мемлекеттік саясатқа сенімді төмендететін басты факторлардың біріне айналдырды. Қылмыс құрылымы мен динамикасындағы кері тенденциялар соңғы бір жарым жылда ерекше байқалды, өйткені оның жалпы деңгейінің өсуіне тұрғындардың тұрмыс деңгейінің қатты төмендеуі және қоғамдық өмірдің барлық саласына қылмыстың дендеп енуі септігін тигізген. Зорлық көрсету арқылы жасалатын ауыр қылмыстар саны қарқындап өсуде. Қылмыс күн өткен сайын ұйымшыл және кәсіпқой сипатқа ие боп барады.
Жасалған қылмыстардың қатыгездігі күшеюде және олардың салдары да артуда, қылмыскерлердің әшкерелеуде өз өзін қорғау деңгейі өсуде, құқыққа қарсы жауапкершілікке тұрғындардың көп бөлігі тартылуда. Қазіргі заманғы қылмыстың жарқын бір тенденциясы ол қылмыстық құрылымдардың экономикада, саясатта, мемлекеттік билік және басқару жүйесінде беку талпынысы болып отыр. Халық шаруашылығы қызметінің пайдалы салаларымен ресурсқа бай территорияларды иелену үшін болатын қатты бәсеке кезінде қылмыстық орта ұйымдасады және қаруланады, өз қызметіне басқару аппаратын тартады және заң шығару, атқару органдарына енеді.
Бұған едәуір дәрежеде капиталдың, қаржы және материалдық ресурстардың пайда болуы мен қозғалысына мемлекет және бүкіл қоғам тарапынан тиімді бақылаудың жоқтығы септігін тигізуде.
Азаматтардың көпшілік бөлігінің мемлекеттік мүлікті жекешелендіру үрдісінен тыс қалуынан және қылмыстанған нарықтық қатынастар жағдайында экономикалық мінез құлықтық амалдардың жоқтығынан тұрғындардың экономикалық құқық бұзушылықтармен қылмыстарға қатысты виктимділігі өсті. Азаматтардың мүліктерімен меншік құқықтарының қозғалу деңгейі өте төмен болып отыр. Елдегі жүргізіліп отырған өзгерістердің әлеуметтік мәртебелерінің тез өзгеруі әлеуметтік қарама қайшылықтарды шешудің қылмыстық көш қолдану әрекеттерінің кеңінен таралуына әкеліп отыр.
Тұрғындардың өмір сүру деңгейінің төмендеуі, жұмыссыздық, жалақының уақытылы төленбеуі, тұрғындардың әлеуметтік қорғалуының әлсіздігі соның салдары іспетті мүлікке қатысты қылмыстар жасауға дайын мүліксіз элементтердің үлесінің артуы босқындардың болуы жекешелендірудің түсініксіз үрдістері, жеке құрылыстар торабының кеңейуі, объектілерді қылмыстық қол сұғушылықтан қорғауға қажетті құралдардың жоқтығы – осының бәрі бөтен біреудің мүлкін ұрлауға әкелетін себептердің бір бөлігі ғана.
Қылмыстық тактиканың дамуының алғашқы кезеңінде кеңестік криминалистика «оқиға болған жерді қарау» деген ұғымды білмеді. Криминалистиканың алғашқы оқулықтарында қылмыстық тактиканы баяндау қылмыс болған жерді қараудың мақсатын анықтаумен шектелді. «Оқиға болған жерді кез келген тұрғыдан қараудың» мақсаты қылмыскердің жеке басын анықтауға көмектесетін белгілерді, сол жерде табылған заттар, іздер арқылы анықтау.
Кеңестік криминалистикада «оқиға болған жерді қарау» ұғымының пайда болуы Якимов И.Н, Грамов В.И, Тарасов – Радионов, Винберг А.И сияқты ғалымдардың атымен байланысты. Осылардың ішінде ең дұрыс анықтамасын Винберг А.И келесі түрде берген болатын: «Оқиға болған жерді қарау» - қылмыс іздерін меңгеру, анықтау үшін сонымен қоса болған оқиғаның жағдайларын анықтау үшін оқиға механизімін меңгеруге бағытталған тергеулік әрекет». Оқиға болған жерді қарау анықтамасының әркез өзгергеніне қарамастан ол түсінік отандық криминалистикаға нық кірді.
Көптеген қылмыстық істер бойынша оқиға болған жерді қарау алғашқы тергеу бағытын анықтайтын тергеулік іс-әрекет болып табылады. Ұрлық, тонау, кісі өлтіру, көлік апаты және т.б. қылмыстар нәтижесінде қылмыскердің іс-әрекетінен кейбір жағдайларда жапа шегушілердің іс-әрекетінен туындайтын әртүрлі іздер қалады. Мұндай іздерге адамның қолы мен аяғының іздері, бұзу құралдарының, суық қарулардың, қанның, шаштың және т.б. іздер жатады. Оқиға болған жерде қылмыскер тастап кеткен әр түрлі қылмыс құралы, киімдер, темекі тұқылдары, қағаз қалдықтары және т.б. болуы мүмкін. Мұндай іздер мен заттар оларды ұтқыр пайдаланса қылмысты тергеу мен ашуда маңызды рөл ойнауы мүмкін.
Оқиға болған жерді қарау жеңіл деп шаруа ойлау қателік болар еді. Қарау үрдісінде пайда болатын қиындықтар алдында әртүрлі қателіктер кетуі мүмкін. Сонымен қоса шиеленіскен психологиялық атмосферада жұмыс істеуге дайын болу керек, өйткені оқиға болған жерді жапа шегушінің мүрдесі, қайтыс болған адамның туыстарының қайғысы мен көз жасы бәрі оқиға болған жерді қарау едәуір қиындауы мүмкін. Кейде лас және жағымсыз жұмыстарды, мысалы
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі

I. Нормативтік актілер
1.1. Қазақстан Республикасының Конститутциясы. Алматы, 1995ж.
1.2. Қазақстан Республикасының Қылмыстық істер жүргізу Кодексі. Алматы, «Жеті жарғы», 1998ж.
1.3 Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексі. Алматы, 1997ж.

II. Арнайы әдебиеттер
1. Аверьянов Т.В,. Белкин Р.С. криминалистическое обеспечение деятельности криминальной милиции и органов предварительного расследования. – М: Новый юрист, 1997.
2. Бабаева Э.У. Справочник следователя: Вып.2: Практическая криминалистика: расследование отдельних видов преступлений. – М: Юрид. Лит., 1990.
3. Баев О.Я. Расследование отдельных видов преступлений: Учеб. Пособие. – Воронеж.ун-та, 1986г.
4. Баев О.Я. Тактика следственных действий: Учеб. Пособие. – Воронеж.ун-та, 1992г.
5. Баев О.Я. Тактика следственных действий: Учеб. Пособие. – 2-е изд., доп. И испр. – Воронеж: НПО «МОДЕК», 1995г.
6. Беджашев В.И. Справочник следователя: Вып.3: Практическая криминалистика: подготовка и назначение судебных экспертиз. – М: Юрид. Лит., 1992г.
7. Белкин Р.С. Криминалистика: Учебник. – М: Юрид. Лит., 1986г.
8. Белкин Р.С. Криминалистика: проблемы, тенденции, перспективы. От теории к практике.Учебник. – М: Юрид. Лит., 1988г.
9. Белкин Р.С. Сквозь завесу тайны: современная криминалистика. – М: Сов. Россия, 1989г.
10. Белкин Р.С. Криминалистика: Краткая энциклопедия. – М: Большая Российская Энциклопедия, 1993г.
11. Белкин Р.С. Курс криминалистики в 3т. – М: Юристъ, 1997г.
12. Белкин Р.С. Репортаж из мастерской следователя: Рассказы о криминалистике. – М: Норма, 1998г.
13. Белкин Р.С. Профессия – следователь. – М: Юристь, 1998г.
14. Бородин С.В. Процессуальные акты предварительного расследования: Прим. Образцы. – М: Юрид.лит., 1991г.
15. Бородин С.В. Процессуальные документы органов предварительного расследования: Прим. Образцы. – М: Юрид.лит., 1998г.
16. Бургхард В. Криминалистический словарь: пер. С нем. – 2-е изд., перераб. И доп. – М: Юрид. Лит., 1993г.
17. Быховский И.Е. Осмотр места происшествия: Справ. следователя. – М: Юрид. Лит., 1979г.
18. Васильев А.Н. Криминалистика. – М: Изво Моск. Ун-та, 1980г.
19. Волынский А.Ф., Филипов А.Г. Криминалистика:- М: Изд-во «Спарк»6 1998г7
20. Галуза В.Н. Уголовный процесс: - М: Зерцало, 1998г.
21. Герасимов В.Н. Научно-технические средства в работе следлвателя. – М: МГУ, 1985г.
22. Герасимов В.Н., Драпкин Л.Я. Криминалистика: - М: Высш.шк., 1994г.
23. Гинзбург А.Я. Осмотры места происшествия. Освидетельствование. Алматы 1998 г.
24. Гинзбург А.Я. Справочник следователя. Алматы 1998 г. 338 ст.
25. Гитин В.П. Занимательная криминалистика. – Харьков: Паритет ЛТД, 1995г.
26. Гордон Э.С., Кравцев С.П. Осмотр места проишествия. – Ижевск, 1993г.
27. Гусаков А.Н., Филощенко А.А. Следственная тактика:(в вопросах и ответах), Свердловск: Изд-во Урал. Ун-та, 1991г.
28. Гуценко К.Ф. Уголовный процесс: - М: Зерцало, 1997г.
29. Кожевникова И.Н. Процессуальные документы органов предворительного расследования: - М: Спарк,1996г.
30. Колдин В.Я., Яблоков Н.П. Криминалистика. – М: Изд-во МГУ, 1990г.
31. Коржумбаева Т.М. Проблемы испоьзования специальных знаний при осмотре места происшествия // Вестник КазГУ. 2000г. №3. с. 161-165//.
32. Корухов Ю.Г. Криминалистическая диагностика при расследовании преступлений. – М: ИНЮРА-М: Норма, 1998г.
33. Криминалистическая тактика: /Под. Ред. В.П. Лаврова, Б.М. Нургалиева Караганда 1999 г.
34. Леви А.А. Осмотр места происшествия: Справ. следователя. – М: Юрид.лит., 1982г.
35. Лупинская П.А. Уголовно-процессуальное право Российский Федерации. – М: Юристь, 1997г.
36. Облаков А.Ф., Темирбаев А.Т. Организация и тактика осмотра места происшествия. – Хабаровск, 1992г.
37. Образцов В.А. Криминалистика. – М: Юристь, 1997г.
38. Образцов В.А. Выявление и изобличение преступника. – М: Юристь, 1997г.
39. Пакирдинов М.А. К вопросу о процесуальной форме осмотра жилого помещения, являющегося местом происшествия // Закон и время 2003 №2. Ст.110-115 //.
40. Пантелеев И.Ф., Селиванов Н.А. Криминалистика. – М: Юрид.лит., 1986г.
41. Попов В.Н. Осмотр мета происшествия. /Под. Ред. Б.А. Кванова. Алма-Ата 1957 г.
42. Порубов Н.И. Криминалистика. – Минск: Вышэйш. Шк., 1997г.
43. Рустамов Х.У. Уголовный процесс: - М: Закон и право, ЮНИТИ, 1998г.
44. Рыжаков А.П. Следственные действия и иные способы собирания доказательств: - Тула: Б.и., 1996г.
45. Рыжаков А.П. Предварительное расследование. – М: И.И.Д. «Филин», 1997г.
46. Рыжаков А.П. Образцы процессуальных документов. – М: И.И.Д. «Филин», 1997г.
47. Селиванов Н.А. Справочник следователя: Вып.1: Практическая криминалистика: следственные действия. – М: Юрид. Лит., 1990г.
48. Селиванов Н.А., Соя-Серко Л.А. Расследование убийств. – М: Издат. Фирма «Манускрипт», 1994г.
49. Селиванов Н.А., Снетков В.А. Руководство для следователей. – М: ИНФРА-М: ИПК, 1997г.
50. Сидоров В.Е. Начальный этап расследования: организация, взаимодействие, тактика. – М: Рос. Право, 1992г.
51. Степанов В.В. Тактические комбинации при производстве следственных действий. – Саратов. Ун-та, 1991г.
52. Тихиджьян В.С. Справочник следователя. – Ростов н/Д.: Изд-во рост. Ун-та, 1996г.
53. Хлюпкин В.А. Справочник для следователя. – Ульяновск: ЮНИОН, 1991г.
54. Шакенов А.О. Криминалистика 2001г.
55. Шейфер С.А. Следственные действия. Система и процессуальная форма. – М.: Юрид.лит., 1981г.
56. Яблоков Н.П. Криминалистическая методика расследлвания. – М.: МГУ, 1985г.
57. Яблоков Н.П. Криминалистика. – М.: Изд-во БЕК, 1995г.
58. Якупов Р.Х. Уголовный процесс. – М.: зерцало, 1998г.

III Практикалық материал
3.1 Ақтогай. АІІБ практика жұмысынан
        
        Мазмұны
|Кіріспе. |3-8 ... ... ... ... ... ... ... қарауға | ... ... | ... ... ... ерекшелілігі. |9-15 ... ... ... ... және ... жүргізу. |16-30 ... ... ... ... ғылыми-техникалық құралдарды |31-38 ... | ... ... ... ... ... ... жерді қараудың | |
|тактикасы. | ... ... ... ... ... ... жерді жалпы шолып қарау.|39-45 |
|2.2. Ұрлықтар жөніндегі қылмыстар бойынша оқиға болған жерді |46-54 ... ... | ... ... ... ... қарау нәтижелерін тіркеу. |55-61 |
| | ... |62-64 ... ... ... |65-69 ... адамның мүлкін жасырын ұрлау (ұрлық, ҚР ҚК 175-бап ... кең ... ... ... табылады.
Соңғы жылдардың практика материалдарын жинап, қорыту ... ... ... ... көлемінің өскенін көрсетеді.
Қылмыстық топтардың ... ... ... ... ... қойылған жүйесі, әртүрлі техникалық және
көліктік құралдарды қолданулары оларды ерекшелендіреді.
Қылмыскерлер мен қылмыстық топтардың көбісі ұрлық объектісін ... ... ... ... ... ... ... құралдар дайындайды.
Қылмыс жасау үшін ыңғайлы уақытты белгілейді.
Бөтен адамның мүлкін ұрлаудағы зор үлес ... және бір ... ... ішкі ... ... қызметінің әсіресе төменгі
саптағы әлсіз ... ... және ... ... ... ... ... жыл сайын мыңдаған қылмыстық істердің тоқтатылуына ... өсу ... мен ... оны әлеуметтік реформаларды іске
асыруға бөгет ... ... өз ... мен әл-ауқаттарына
алаңдаушылығын туғызытын, өкімет пен басқару ... ... ... ... ... ... ... факторлардың біріне
айналдырды. Қылмыс құрылымы мен динамикасындағы кері тенденциялар соңғы бір
жарым жылда ерекше байқалды, ... оның ... ... өсуіне
тұрғындардың тұрмыс деңгейінің қатты төмендеуі және қоғамдық өмірдің барлық
саласына қылмыстың дендеп енуі ... ... ... көрсету арқылы
жасалатын ауыр қылмыстар саны қарқындап өсуде. Қылмыс күн өткен ... және ... ... ие боп ... қылмыстардың қатыгездігі күшеюде және олардың салдары да
артуда, қылмыскерлердің әшкерелеуде өз өзін қорғау деңгейі ... ... ... тұрғындардың көп бөлігі тартылуда. Қазіргі заманғы
қылмыстың жарқын бір тенденциясы ол ... ... ... ... ... және басқару жүйесінде беку ... ... ... ... ... ... ... ресурсқа бай
территорияларды иелену үшін болатын қатты бәсеке кезінде ... ... және ... өз ... басқару аппаратын тартады және заң
шығару, атқару ... ... ... ... ... қаржы және материалдық ресурстардың
пайда болуы мен қозғалысына мемлекет және бүкіл қоғам ... ... ... ... ... көпшілік бөлігінің мемлекеттік мүлікті жекешелендіру
үрдісінен тыс ... және ... ... ... ... ... ... амалдардың жоқтығынан тұрғындардың экономикалық
құқық бұзушылықтармен қылмыстарға қатысты виктимділігі өсті. Азаматтардың
мүліктерімен меншік ... ... ... өте ... ... ... жүргізіліп отырған өзгерістердің әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... көш қолдану
әрекеттерінің кеңінен таралуына әкеліп отыр.
Тұрғындардың өмір сүру деңгейінің төмендеуі, жұмыссыздық, жалақының
уақытылы төленбеуі, тұрғындардың ... ... ... ... ... ... ... қылмыстар жасауға ... ... ... ... ... болуы жекешелендірудің түсініксіз
үрдістері, жеке құрылыстар торабының кеңейуі, объектілерді қылмыстық қол
сұғушылықтан қорғауға қажетті ... ...... бәрі ... ... ұрлауға әкелетін себептердің бір бөлігі ғана.
Қылмыстық тактиканың дамуының алғашқы кезеңінде ... ... ... ... ... деген ұғымды білмеді.
Криминалистиканың алғашқы оқулықтарында қылмыстық тактиканы баяндау қылмыс
болған жерді қараудың мақсатын ... ... ... ... ... кез
келген тұрғыдан қараудың» мақсаты қылмыскердің жеке басын анықтауға
көмектесетін ... сол ... ... ... ... арқылы анықтау.
Кеңестік криминалистикада «оқиға болған жерді қарау» ұғымының пайда
болуы Якимов И.Н, Грамов В.И, ...... ... А.И ... ... ... Осылардың ішінде ең дұрыс анықтамасын
Винберг А.И келесі түрде ... ... ... ... ... ... ... іздерін меңгеру, анықтау үшін сонымен қоса ... ... ... үшін ... ... ... ... тергеулік
әрекет». Оқиға болған жерді ... ... ... ... ол ... отандық криминалистикаға нық кірді.
Көптеген қылмыстық істер бойынша оқиға болған жерді қарау алғашқы
тергеу ... ... ... ... ... ... ... тонау,
кісі өлтіру, көлік апаты және т.б. қылмыстар нәтижесінде қылмыскердің іс-
әрекетінен ... ... жапа ... ... ... ... қалады. Мұндай іздерге адамның қолы мен аяғының іздері, бұзу
құралдарының, суық қарулардың, қанның, шаштың және т.б. іздер ... ... ... ... тастап кеткен әр түрлі ... ... ... тұқылдары, қағаз қалдықтары және т.б. болуы мүмкін. Мұндай іздер ... ... ... ... ... ... мен ашуда маңызды рөл ойнауы
мүмкін.
Оқиға болған жерді ... ... деп ... ... ... ... ... үрдісінде пайда болатын қиындықтар алдында әртүрлі қателіктер ... ... қоса ... ... ... ... істеуге
дайын болу керек, өйткені оқиға болған жерді жапа шегушінің мүрдесі, қайтыс
болған адамның туыстарының қайғысы мен көз жасы бәрі ... ... ... ... ... мүмкін. Кейде лас және жағымсыз ... ... ... ... ... ... мүрделерді жерден қазып алуға,
судан шығаруға тура келеді.[1]
Қылмысты ... ... ... ... ... тергеушінің
кәсіпқойлығы, осы тергеу әрекетін жүргізуге септігін тигізетін анықтау
органы қызметкерлерінің де ... ... ... ... ... ... қызметкерлері қылмысты жасыру әдістерін аз біледі,
оларды оқиға болған жерді тауып алу ... ... ... ... ... істер бойынша қылмыскерлердің 30% қылмыс орнында ... ... ... ал 25,6% ... қаруларын, іздерін жойып
отырған.
Тергеудің бастапқы кезеңінде қылмысты ашу ... ... ... тергеу мен анықтау (жауап алу) қызметкерлерінің шеберлігінің артуын
қамтамасыз ету сонымен қоса ізді іздеп, таба білу ... ... ... осы ... жұмыстың мақсаты оқиға болған жерді қарау тиімді
және нәтижелі жүргізуге қатысты практикалық ұсыныстарды ойлап табу.
Осы ... ... ... жөніндегі оқулықтармен
қосатергеулік іс әрекеттерді жүргізу тактикасы, ... ... ... ... ... жұмыстар қолданылады. Терминдер мен ұғымдарды
анықтауда ... ... ... ... сөздіктері пайдаланылды.
Қолданылған әдебиеттер арасынан А.А. Левидің жалпы редакциясымен
жазылған «Оқиға ... ... ... 1979 ж, ... жылғы жұмысын
атап өтуге болады. Осы ... ... ... ... ... ... жүргізу
жөнінде толық және кең қамтыған жұмыс жоқ деп айтуға болады. 90 ... ... ... көптеген бөліктері А.А. Ливидің ... ... ... ... ... ... байқалады.
О.Я. Баевтің «Тергеу іс - әрекеттерінің тактикасы» (1995ж ) ... атап ... де ... О.Я. ... ... қарапайым тілде
жазылған, сонымен қоса онда ... ... ... көп ... ... ... ... О.Я. Баев оқиға болған жерді қарау тақырыбын
әжептәуір толық және кең қарастыра ... ... ... ... ... ... ... қарау –
едәуір кең тақырып, оны бір дипломдық жұмыстың шегінде ... ... ... ... ... міндет жұмыстың шегінде қарастырып отырған
тақырыпты кеңірек қамту болды.
Және тілек ретінде айтар болсам оқиға болған ... ... ... ... ... оны ... неғұрлым «ықтиятты» болсаңыз
істі одан әрі тергеуде кедергі аз болады.
Осы жұмыстың ... осы ... өте ... ... ... деген талпыныс. Теориялық білім мен құқықтық қолданушылық
практикалық ... ... бір ... ... ... ... сипаты мен құрылымы туралы шынайы көзқарас қалыптастыруға,
ашкөздік қылмыстың бүгінгі жағдайын ... осы ... ... ... ... мен ... ... әсер ететін басты
факторларды даралауға мүмкіндік береді.
I-ТАРАУ. Ұрлық қылмыстары бойынша оқиға болған жерді қарауға дайындық
жүргізу.
1. ... ... ...... ену» ... ... ... және мұндай ұрлық үй –
жайға ену арқылы жасалумен байланысты азаматтардың жеке мүліктерін ұрлаудың
біліктілігінің басқа мәселелерінің ... болу ... ... қараймыз.
Басқа мемлекеттердің заңнамасының дамуының оң тәжірбиесін пайдалана
отыра заң ... ... ... біліктілік белгісін басқаша
қалыптастырады. Біріншіден, «үй – жайға ену түсінігі» заңнамада ... ... ... ... ... ... «үй
– жайға ену» түсінігімен салыстырғанда кең ұғымды білдіреді. Екіншіден, осы
біліктілік белгісінің орны өте ... ... ол өте ... ... ... ... ҚК 175 – ... бірінші тармағында ұрлық былай сипатталған: ұрлық
бұл бөтен біреудің мүлкін жасырын ұрлау.
Заң ұрлықты «жасырын ұрлау» деп анықтайды. ... ... ... ... ... ... алу және ... әдісінде. Бұл ұрлық
туралы көпшілік қабылдаған анықтамаға дәлірек келетін ... әдіс ... ... ... «тығым» қимылдау дегенді білдіреді.
Жасырын ұрлық мүлік тиесілі меншік иесінің келісімінсіз, одан ... ... ... ... ... пәтер тонау немесе өндірістік ғимаратқа, кеңсеге, ... ... кіру ... ... бола ... Ұрлық иесінің көзінше де жасала береді,
мысалы қалта тонау. Ұрлық жәбірленушіден оның дәрменсіздігін ... ... ес – ... ... пайдалана отырып мүлкін иелену боп
табылады.
Ұрлық бөтен адамдардың көзінше де жасала береді, өйткені олар ... - ... ... аңғармауы да мүмкін. Ұры мүліктерге өзі ... ... ... ... сырт ... ... ... қалады.
Ұрлықты ашық түрде жасалатын тонаудан жекелеп алған дұрыс. Егер
қылмыскер ұрлықты құпия ... деп қате ... яғни онда ... ... ... ал ... бәрін көрсе, онда жасалған
әрекет оны пиғылына орай ұрлық ретінде қабылдану керек.
Ұрлық ... ... ... ... ... оның ... мүмкіндігінен күштеу арқылы айрылған (есінен танған, басқа бөлмеге
қамалған) тұлғаның мүлкін иеленуді ... ... ... ... (саралау) қажет.
Енді қымқыраудың (хищение) не екенін қарастырайық. Қымқыраудың астары
ҚР ҚК баптары бойынша бөтен біреудің ... осы ... ... зиян
келтіріле отырыла құқыққа қарсы, қайтарымсыз ашкөздік мақсатпен алынуы
түсіндіріледі.
Алу ... ... ... ... ... ... иесінің мүлігін
кінәлі тараптың іс жүзінде иеленуі.
Бөтен мүлікті өз кәдесіне жарату дегеніміз кінәлінің ... ... ... ... болып табылады.
Қымқыраудың ең маңызды екі белгісін қарастырайық – бұл заңға қарсылық
пен қайтарымсыздық
Бөтен мүлікті алудың заңсыздығы мен өз ... ... ... мүліктерді иесінің немесе заңды қожайынының келісімінсіз іс жүзінде
иемденуі.
Мүлікті қымқырған адам оны ... де, ... да өз ... ... ... ... меншік иесі боп табыла алмайды. Қымқыру,
меншік иесінің қымқырылған мүлікке деген құқығының жоғалғанын ... ... ... ... ... ... алу ... Мұндай іс - әрекеттер мысалы өз ... ... ... қылмыстар үшін жауапкершілікке тартқызуы мүмкін.
Бөтен мүлікті алудың қайтарымсыздығын егерде кінәлі оны тегін ... ... ... ( ... ... бағасын заңсыз төмендету) сонда
байқауға болады.
Бөтен мүлікті алудың қайтарымсыздығы меншік иесіне ... ... ... ... ... ... қауіпті салдардың пайда болғаның
білдіреді.
Әрі қарай ... ... ... ... мүлік» сөз тіркесін
қарастырамыз.
Қымқыруды жүзеге асырғанда бөтен мүлікті иемдену оны ... ... ... ... күзетіндегі мүлік) алуды білдіреді. Егер мүлік
белгілі бір себептермен меншік ... ... ... ... ондай затты
иемдену қымқыру болып есептелмейді. Тауып алғанды немесе кінәліде ... ... ... ... ... ... ... иесінің
қарамағындағы деп тек қана арнайы қозғалатын, жасырылған мүлік қана емес,
оның ... ... ... ... ... ... иесімен
жоғалтылмаған мүлік саналады.
Қымқыруды анықтаудағы басты түсініктердің бірі мүлік анықтамасы.
Меншікке ... ... ... ... ... ... ... емес. Мүлік, қымқыру заты болып табылады, оны мүліктің қоғамдық
қатынастар объектісінен айыра білген жөн. ... заты ... ... ... ... табылады, яғни заииық белгісіне ие. Идеялар,
көзқарастар, адам ... ... ... ... қышқыру
заты болып табыла алмайды. Интеллектуалдық меншіктің ... ... ... ... ... авторлық құқықтың бұзылуы сияқты айтуға
болады.[2]
Электр немесе жылу ... ... ... ... қымқыру
заты болып табыла алмайды. Қымқыру заты болып ... ... ... табиғи байлықтар да бола алмайды.
ҚР ҚК 175-бабы ұрлықтың үш түрін ... ... ... ... ... ... ... 2-тармақ) және аса білікті
(175-бап, 3-тармақ).
Ұрлықты сараптау көп ... ... бір ... ... ... ... ... түсінуге байланысты, ол өз кезегінде
ауырлататын ... ... ... ... ...... қоғамдық қаупінің дәрежесін анықтайтан
негізгі және жазалаудың өлшемі мен сипатына әсер ететін ... ...... аса ... үш жағдайдың біреуі. Ұйымдасқан
топпен жасалған немесе бұрын екі немесе ... рет ... үшін ... мен ... ... қоса ірі ... ... ауыр қылмысқа жатады.
Ірі көлем деп қылмыс жасалған сәтте ҚР заңнамасымен ... ... ... 500 рет ... ... құны мойындалады.[3]
Сот-тергеу практикасы көрсеткендей білікті ұрлықтар ең кең таралғанға
жатады. ... ... ... ала келісім бойынша топпен жасалған ұрлық,
азаматқа едәуір зиян тигізе отырып жасалған ұрлық, заңсыз ену ... ... ... мән-жайы бар ұрлықтарға бір тұлғамен ірі емес ... рет ... ... ену ... ... ұрлықтар немесе бұрын ұрлық
пен қорқытып-үркіту екі-үш рет ... ... ... ... ... ... орта ... қылмыстарға жатады.
Ұрлықтар мемлекеттік, ұжымдық, жеке меншіктегі құқықтағы азаматтар ... ... қол ... қымқырудың негізгі түрлерінің бірі болып
табылады. Өз ... сай ... әр ... ... ... дүкендерден, қоймалардан ұрлау, көлік ... ... қол салу ... ... бар. ... ... ... және
әр түрлі ұйымдардан ұрлау кеңінен таралған.
Көбінесе жасалған ұрлық туралы ... ... ... ... үй ... ... ... шаруашылық басшылары сияқты
лауазымды тұлғалардан көп түседі. Көбінесе ... ... ... ... ... жедел қайнар көздерден белгілі ... Бұл ... аз ... ... ... ... ... ұсталуына
және ұрланған мүліктердің қайтарылуына сенім болмайды, ... ... олар айта ... ... ұйымдарында осындай қылмыстар жасалғанда
лауазымды тұлғалар ... ... ... ... ... ... ... хабарлай қоймайды, өйткені мұндай
тексерістер «артық» тауарларды сату, тауарларды сұрыптау, ұрлық сияқты өз
былықтарын ашуы ... ... ... ... ... ... ... зерттеу, іс бойынша
заттық айғақ болатын іздер мен заттарды тауып жинау сияқты ... ... ... жерге бармас бұрын жәбірленушіден қалыптасқан
ахуалды бұзбауды, ал лауазымды тұлғалардан ол ... ... ... ... ... ... ... шығу жасалған қылмыс туралы хабар алынғаннан кейін
мүмкіндігінше тезірек болуы тиіс. Тергеуші ... ... ... ... ... криминалист-маманды із кесуші қызмет иті бар
кинологты сол ... ... ... ... Егер де ... бөлімнің қарамағында қозғалмалы криминалистік лабораториялар
болса тіпті ... олар ірі ... ... ... ... аса ... ... жерге келген бетте ол жерден тез ... ... ... және ... ... алынады, олардан кім бірінші ұрлықты
байқады, ахуалды қандай өзгерістер болды, ... ... ... ... ... ... ақпараттар алынады. Соңғы жағдайда жедел
қызметкерлердің күштерімен «жаңа» іздердің соңынан іздеу ұйымдастырылады.
Оқиға болған жер туралы жалпы ... ... ... және ... және бірізділігін анықтағаннан кейін ... ... ... тұрғын жайға қалай енді, қандай заттарға сүйенді, ... ... ... тығыла алды ма; оқиға болған жерде қандай ... және ... ... ... өз ... не алып кете ... ... сездірітін оның сыртқы пішініне, жеке басына, қатысты
қандай да бір белгілер барма; қылмыскерлер қанша болды және оларға ... орны ... ... ... Қарау кезінде ғимаратқа немесе
қоймаға ену жерлері ерекше ... ... ол ... саусақ іздері,
бұзу құралдарының іздері, аяқкиім іздері қылмыскердің ... ... ... жіп ... ... ол ... ... заттар табылуы мүмкін.
Азық түлік дүкендерінде ұрлық болғанда шокалад кәмпиттері, сыр, май,
алмалар сияқты қылмыскерлер жеуі ... ... ... ... қалдыма
екен соған назар аударылады.
Бөгеттерден өту кезінде қылмыскерлер кейде ... ... ... және сол жерлерден қан дақтары табылуы мүмкін, сол арқылы қан тобы
анықталады. Осындай ... ... ... ... саусақтардың іздері
де оларды алып,биологиялық сараптамаға жіберіледі.
Ұрлық жасағанда ... ... киім ... және ... жерді қарағанда олардың киімдерін тауып алуға болады. Қалдырып
кеткен бас киімде иесінің ... ... ... ... ... бет ... бас киім, қолғап сияқты заттар арнайы таза пакеттерге
салынады, кейін олар күмәндіні табу үшін ... ... итін ... ... кезінде ұрланған тауарлардың төлқұжатын, этикеткасын, ... алу ... ... ... ... ... үлбірге
түсіріледі. Мұның бәрі сосын іздеу жұмыстарын едәуір жеңілдетеді.
Ұрлық жасағанда көбінесе әртүрлі ... ... ... ... ... ... жатқан объектінің орналасқан жеріне
жапсарлас жерді де қарау енеді, ол жерде доңғалақ ... ... ... тұқылдары, ұрланып, түсіп қалған немесе жеке заттар табылуы мүмкін.
Оқиға болған жерді қарау хаттамасында үй-жайға ену ... ... ... және ... ... бәрі ... жазылады. Онда сонымен қоса
қандай заттық айғақтар алынды, оларды алу мен ... ... ... ... ... тізіледі.
2. Тергеу әрекеттеріне дайындалу және оларды жүргізу.
Оқиға болған жерді қарауға дайындалу ... ... ... ... әрекеттерден тұрады:
1.Хабарлаушыдан (орган бойынша кезекшіден, әкімшілік ... ... ... не ... оның ... ... мен орнын, мүмкін салдарын
білу қажет. Полиция қызметкерлерінен және басқа ... ... ... ... кім бар ... ... ... жерді тез арада жету
қажеттілігі бар ма. Бұл мәліметтер біраз ұйымдық мәселелерді шешу ... ... ... ... тез ... көмек көрсету қажеттілігін
білу, сонымен қоса оқиға болған жерді қоршаған учаскелерде ... ... ... ету ... пе соны ... органына оқиға болған жердің күзетін қамтамасыз етуді және сол
жерге жеткенше қылмыс фактісін тапқан ... мен ... ... және
болған оқиғаның куәгерлерінің сол жерден кетпеуін қамтамасыз етуді
міндеттеу.
3. Жедел-тергеу ... құру ... ... ... ... оған ... сот дәрігері; қылмыстық іздеудің ... ... ... ... ... ... ... МАИ қызметкері; учаскелік инспектор; кинолог; құқық ... ... да ... ... ... Олардың кейбіреуі
тергеуші келгенше оқиға болған жерде болуы мүмкін.
Жедел-тергеу тобын қысқа мерзімде құру үшін ... ... ... ... ... ... адамдардың мекен жайлары мен телефондары,
тізімдері болуы шарт. Көптеген құқық ... ... ... кезекшіде
алдын ала дайындалған белгілі бір қылмыстар ... ... ... кісі ... Оқиға болған жерге баратын жедел-тергеу тобының аты-
жөні туралы тізімі ... Бұл ... ... ... ... және
осы топқа тартылған адамдардың, қылмыстың осы түрін ашудағы тәжірибелері
қарау үрдісіне оң ... ... ... осы ... сырт ... ... оқиға
болған жерге келгенде оларды шақыру мүмкіндігі бола ... ... ... ... немесе орманда, адам жоқ жерлерде). Сонымен қоса
тергеу практикасында ондай оқиғалар болған, егер сырт куәгер ретінде ... ... ... ... ... өзі де ... ... мүмкін.
Мұның кері әсері айдан анық: ол қараудың барлық нәтижелерін білумен қоймай,
кейін оқиға болған жерде өзі қылмыс ... ... ... оқиға болған
жерде өзінің сырт куәгер ретінде болуымен түсіндіруі мүмкін, және мұндай
түсініктемені ... ... ... оңай ... ... құрал-жабдық, қосымша құралдар және басқа материалдар
және ақпарат ... ... ... ... тіркеу үшін, осы
ақпаратты қылмыс процесінде осы ақпаратты ... ... ... ... ... ... әртүрлі. Пайдалану мақсатына орай
төмендегідей бөлінеді:
а) іздеу мақсатында ... ... ... ... мен алу құралдары;
в) обьектілерді зерттеу құралдары;
г) техника- криминалистік із жасау заттары;
Оқиға болған жерді ... ... ... ... криминалистік
құралдар қолданылады. Оқиға болған жерді қарауда ... ... ... көрінетін және микроскоптың обьектілерді: саусақ іздері,
киім талшықтары, шаң, шаш және тағы ... сол ... ... табу ... қолданылады.
Осы мақсатта жарық түсіргіші бар криминалистік арнайы үлкейткіш,
алюминий, ... ... ... ... ... ... қалыпқа
келтірілген темір кеңінен қолданылады. Түрлі- түсті материалдардағы (қағаз
ақшадағы, лоторея билеттеріндегі және тағы ... сол ... ... ізін ... үшін ... ... ұнтағы пайдаланылады,
қағаздағы қол саусақтарының ізін ... ... заты йод ... ... оған ... “кит” құралы қолданылады, сонымен қоса осы іздерді
бекіту үшін арнайы крахмал ... ... ... табу үшін ... ... бар, ... жарық
түсіргіші бар (“УК-1”, “ОЛД-41”, “квадрат”) құралдар ... ... ... қан дақтарын, талшықтарды зерттеуге
арналған. Атыстың іздерін (жанбай ... ... ... , ... ... қоса ... ... жұтатын обьектілердің іздерін
іздеу “C- 70”, Ворон- 3” құралдары арқылы ... ... ... ... (уық және ... ату ... ... бұзу қарулары) іздеу құралдары да жатады. Олардың ішінде салмағы
35 кг дейін қара металдан жасалған объектілерді тауып ала ... ... кең ... ... мен ... ... металл
объектілерін іздеуге және ашық жерде де іздеуге «МИП» немесе «Ирис», ал
суда «Ирис-П» (40 м ... ... ... ... Киімнен,
қол жүгінен, төсек-орнынан, жиһаздан іздеуде-шағын көлемді электрлі «Гамма»
металліздеушісі пайдаланылады.
Іздеу мақсатында жұмсақ жиһаздар мен сусымалы, созылмалы заттары ... ... үшін ... ... және суда ... ... табу үшін құралдар қолданылады.
Практикада іздеу ... қоса ... ... ... тіркеу мен алу құралдары да кеңінен қолданылады.
Құралдардың осы тобының ішінен дактилоскопиялық (мөлдір және ... ... кең ... ие. Олар қолдың, киім талшығынан, шаңнан
сонымен қоса басқа да ... және ... ... ... алу үшін ... ... жабысқақ үлбірдегі микробөлшектерді (қалталардан,
сөмкеден) микро шаңсорғыштың көмегімен анықтайтын «Парус» ... ... топ ... ... материалдар да жатады: гипс, силиконды
паста «К», пластилин және тіс-протез практикасында қолданылатын жабысқақ
массалар. Гипс ... ... ... ... жасау үшін, ал «К»
пастасы бұзу қаруының іздерін жасауға қолданылады.
Объектілерді тіркеу ... ... ... ... ... Фотография дәлелдеме ақпаратының тіркеудің таптырмас ... ... ... тек ... ... ғана жол ... ... түсіру
кейінгі жылдары техникалық қиындықтарға байланысты өте сирек қолданылады.
Егер оқиға болған жерді қарау ... фото ... ... ... қажеті жоқ және керісінше.
Магниттік дыбыс жазу ... ... ... ... ... жәбірленушімен, оқиға болған ... ... ... ... ... мүрделердің,
күмәнділер мен айыпталушылардың криминалистік ... ... ... үшін қажет қол саусақтарының ізін алу үшін ... ... із ... ... болған жерді қарау кезінде табылған объектілерді ... ... және ... боп ... ... ... ... кезінде техникалық криминалистикалық
құралға келесілер ... ... ... ... жататын криминалистік үлкейткіш шыны, сызғыш, циркуль,
штангенциркуль ... ... ... ... құжаттарды,
микробөлшектерді табу үшін, қажет сыныпты-кварцтық шамдар мен электронды-
оптикалық өзгерткіштер; ... ... ... жасауға қажет «ИКР-
2» идентификациялық суреттер жиынтығы; нашалық заттарды тез анықтауға ... ... ... ... ... ... «Контраст» құралы.
Алдын ала зертеуді нәтижелі жүргізу үшін бірнеше ... ... қол ... ... ала ... ... аяқ іздерін алдын ала зерттеу әдістемесі;
в) бұзу қаруларының іздерін алдын ала зерттеу әдістемесі;
г) көлік құралдары іздерін алдын ала зерттеу әдістемесі;
д) қан ... ... ... әдістемесі;
ж) бойды, жасты, алақанның ерекшеліктерін жобамен анықтайтын;
з) оқиға болған жерде болған адамдардың саны, ... ... ... жүріс ерекшеліктерін, мүмкін бойларын, аяқ – киім белгілерін
жобамен анықтайтын;
и) қолданылған құралдың түрі мен ... оның ... ... ... ... ... ... бойы, бұзған адамның кәсіпқойлық және дене
ерекшеліктерін шамамен анықтайтын;
к) автокөлік құралының түрін, маркісін, моделін, ондағы бар ... ... ... ... ... ... әдістеме;
л) уақыт өте келе қанның түсі қою қызылдан, қою сұрға, ал шірігенде
жасыл түске ауысады, ол өз кезінде оның ... ... ... ... ... ... ... әдістемелерді қолдану арқылы алынған ақпарат «суымаған ізбен»
қылмыстық іздеу салғанда қатты қажет. ... ... ... қарау үлкен
техникалық криминалистикалық құралы бар ... ... ... ... ... ... негізінде құрылған олар
бес арнайы шамаданмен қамтылған: қол, ірі ... ... ... және ... ... істеу үшін қозғалмалы
криминалистік лабораториялар сонымен қоса рация, магнитофон, ... ... ... киім, сызба жұмысының жинағымен және әртүрлі құралдармен
(ультра-күлгін жарық түсіргіштер, ... ... ... із жасаушы заттар техникалық криминалистикалық
құралдардың 4-тобына жатады. Олар: ... ... ... ... ... ... ... Мұндай «химиялық қақпандар» қылмыскерге
әсер ету іздерін қалдырады, олар тек химиялық тазарту ... ... бұл ... ... ... ... ... жүргізуге көмектеседі. Мұндай
құралдар дәріханадағы, қоймадағы, киім ... ... ... ... қолданылады. Осындай құралдармен бекітілген барлық объектілердің тізімі
ішкі істер органының кезекші бөлімінде сақталады және ... ... ... ... ... ... беріледі.
Қылмыскер бекітілген осы заттармен жанасқанда олар іске ... із ... ... бас ... тергеу басқармасында отандық
«баламалары жоқ» « СХ-2» және «СХ-2» (АҚШ), « Ferex 4.021 L» және ...... ... ... ... ... және жиі қолданылатын техникалық криминалистік құралды
тергеу чемаданына ... Олар үш ... ... ... ... орындау үшін), арнайы ( сарапшы-криминалист, МАЙ қызметкері,
экономикалық қылмыспен күрес қызметіүшін ), ... ... ... ... тістеуік, қайшы, пышақ сияқты құралдармен қоса
штангенциркуль, ... ... ... ... ... ... ... бөлігінде үш полиэтиленді ыдыс, екі сұйықтық
жинайтын арнайы ыдыс бекітілген. ... ... ... ... ... мен ... көтергіштің тұтқасы салынған.
Чемоданның екі жағы мен ортасында бес ... ... ... мен ... ... еріннің, аяқ-киім табанының бетіндегі іздерді
табу мен тіркеу ... мен ... Бұл иод ... ... электр жылытқышы, ұнтақтар, үлкейткіш шыны. Үшінші ... ... гипс ... пластмасса қасығы, резина қолғабы бар.
Пеналдың қанқасы гипс ... ... ... ... ... ... табуға қажет реактивтері, микробөлшектер ... ... бар. ... ... ... бар ыдыс, өткір кескіш бар.
Чемодан сонымен қоса ... ... ... ... бар
қозғалмалы бұрыштық, үлкен беттері, дактилоскопиялық ... ... ... ... дәл көрсету үшін қажет түс (112 түс)
анықтауыш бар ... ... ... қоса ... ... бар.
Фотожинақ жеке фотосомкеде болады. Онда фотоаппарат, фото ... ... ... ... ... сызғыш, ұзартқыш сақина болады.
Тергеу сомкесі әркез дайынболу керек және оны оқиға болған жерге мамандар
келсе де ... де алып бару ... ... ... ... алған сәтте тез арада алдында ... ... ... ... ... ... қабылдау керек және
осыған байланысты ұйғарым жасау қажет (куәгерден жауап алу мерзімін басқа
күнге ауыстыру) өйткені ... ... ... қараудың қажеттілігі аяқ астынан
туындайды.
7. Оқиға болған жерге бару туралы тергеу бөлімінің бастығына, қажет
жағдайда ... ... ... ... ... ... іс қозғалатындай жағдай болса соған берілетін тергеушіні шақыру
қажет.
8. Оқиға болған жерді қайта қарауға ... ... ... ... ... ... ... келесілерді істеу қажет: алғашқы оқиға
болған жерді қарау хаттамасын, оның қосымшасын, ... ... ... ... мұқият қарау; іс бойынша жиналған дәлелдемелермен танысу;
іс материалдарын меңгеру кезінде пайда ... ... ... ... алу; ... ... қарауда болған ... ... ... ... жүргізген адамды шақырған тиімді.
Оқиға болған жерді қараудың оң нәтижелілігі көбінесе тергеушінің оны
жүргізуге қалай дайындалғандығынан ... ... ... болған жердің
жағдайын ахуалын білу қиын. Оқиға болған жердегі кездейсоқтықтар оған өте
мұқият дайындалуды талап ... ... ... ... кең тарағаны ұрлықтар. ... ... ... ... ... ... қарау мен хаттамаға тіркеуге
байланысты:
а) ұрлық жасалған жердің алдындағы жер мен үй ... ... ... бұзу орны мен ... ... қоршаған жерге ену жерлері;
в) қандай да бір заттың ұрланған жерінің аумағы.
Ұрлық болған жердің маңындағы заттар мен ... ... ... ... ... ... ие. Сондықтан тап ұрлық болған жерді жалпылама
қарағаннан ... ... ... ... ... ... ... мағынада алсақ, ондай іздерге келесілер ... ... ізі, олар ... ... іздері, қылмыскер қалдырған басқа да
іздер ( мысалы: темекі тұқылы, сіріңке, бөтелке ), ұрланып ... ... мен ... ... ... ... ... бұзу құралы. Осы
іздерді табу қылмыскердің жеке басын, олардың қозғалу бағыттарын анықтауға
көмек ... ... және ... ену ... ... ... көмегіне арқа сүйеген абзал. Сосын келесі мәселелерді шешу
қажет: кім және қашан бұзған (бұзу ... ... ... ме екен;
олар жабу құралдарының ерекшеліктерін білді ме екен; қылмыскер ... бұзу ... ... ... аяқ ... бұзу ... қандай
да бір бөлшек іздер қалды ма екен (мысалы ағаш ... Сол ... ... орай бұл ... ... жатады. Бұл мәселе ... бір ... ... жер аумағын қарағанда келесілерді анықтап
алған абзал: не ұрланды (заттар тізімі, олардың ерекше белгілері); ... ... ... отыра қылмыскерлер ұрлық орнында қанша уақыт
бөгелді және олар ... ... ... ... ... ме; ... ... қандай іздер қалдырды, ұрлық орынын ... ... ... ... ... ... болған жерге қылмыскерлер қандай
өзгешеліктер әкелді; күзет дабылы бар ма, ... ... ме; ... жерінде
қылмыскерлер алған заттардың бөліктері бар ма, қажет болса солардан қалған
бөліктер зерттеуге және алынуға жатады; ғимаратта материалдық ... ... бар ма, ... ... ... (жыртылған, өртелген).
Қарау кезінде ұрланған заттардың белгілері, номерлері ... ... ішкі ... ... хабарлау қажет. Қылмысты ашуға
қатысушы қылмыстық іздеу қызметкерлеріне, ұрланған ... ... ... ұстау туралы тапсырма берілуі қажет.
Егер ұрлық заңды тұлға иеленетін жерде ... онда ... ... ... үшін ... қызметкерлерді шақыру қажет. Егер есептеу
комиссиясы қарау біткенше келмесе онда ұрлық болған жерді күзету ... ... ... ... ... үшін ... жауапты адам
шақырылады. Одан қарау басталғанша ақшалар (инкассаторға өткізілмеген);
заттар төлқұжаты (мысалы: компьютер, факстің); ... ... ... да ... ... ... кезінде табылған ақшалар мен
құндылықтар хаттамаға енеді. ... ... ... ... егер олар ... ол заттардың нөмірлері тіркелген басқа ... ... ... ... және ... жатады.
Жеке тұлғаға тиесілі ұрлық болған жерді қарағанда (пәтер, бақ ... өзі ... жөн, ... оқиға болған жерде табылған іздер
мен заттардың сәйкестілігі анықталады. Егер материалдық ... ... ... ... ұрланғаны туралы белгілі болса, тез арада ... ... ... қою ... ... ... ұрланған заттардың
төлқұжаттары алынады, ... ... ... ... ... ... да ... жөн (мысалы: фотолар).
Қарауға қатысушы ұйым жұмыскерлері мен жәбірленушілердің ... ... ... ... ... ... ... оларда келесі
сөздер болуы мүмкін: «дүкен меңгерушісі Садықованың мәлімдеуінше сөредеге
тауарлардың орналасу орны бұзылмаған». Оқиға болған ... ... ... ... ... ... алды. Мысалы, сөредегі тауарлар неге
мұқият ... және неге ... ... ... ... істер бойынша оқиға болған жерді бұзу іздері көп ... Бұзу ... ... ... ... ... көрсеткенде
келесілерді көрсету қажет: із қалған ... ... атын ... ... із түрі ... ... ... із пошымы (домалақ,
сопақ, төртбұрышты); оның ... (ені, ... ... ... ... екі ... ... іздің сипат ерекшелігі
(бояу, шіру); табылған бұзу құралының аты, оның пошымы, өлшемі, ... ... бұзу ... ... ... алу ... көшіру
тәсілдері; бұзу қаруының іздері бар заттарды орау амалы; орамадағы жазулар
туралы мәліметтер.
Жанында ... ... ... ... ... ... түсіру
ережесімен, жеке іздер – детальді түсіру ережесімен жүзеге асады. Соған сай
кино, бейне түсірулер де жасалады.
Ұрлық туралы ... ... ... ... ... ... жүргізгенде
мәлімдеме жасаудан аулақ болғаны дұрыс, өйткені ондағы іздер, жағдайлар,
заттар туралы мәліметтер ұрлықтың қайталануына әкеліп ... ... ... ... ... ... ұрлықты қайталаудың келесі белгілері
анықталуы мүмкін:
а) бұзу іштен жасалған (егер қылмыскер ол жерге алдын ала кірді деген
мәлімет ... ... сол ... ... тиіс ... ... (мысалы құлыптың
біреуі жөнделген) ;
в) бұзудың ішкі әрекеттермен жеңілдетілгенін куәләйтін ... ... ... ... бар ... алып ... ... еместігі;
д) қылмыс оқиғасының сипатына сай келмейтін ғимарат ішіндегі асыра
ретсіздік;
Тонау мен қарақшылық жөніндегі істер ... ... ... ... ... ... ... табылады. Тонау жөніндегі істер бойынша
оқиға болған жерді қарауда зорлау жөніндегі істер ... ... ... ... ... осы жерде қаралатын ережелер зорлау
жөніндегі істер бойынша қарау жүргізілгенде де қолданылады.
Мүмкіндік болса, қарауға дейін ... ... ... ... қай ... ... ... септесетін белгілер сұралады.
Қылмыскерлердің оқиға болған жерге келу және одан кету ... да ... Жапа ... сосын олардың фотобейнесін жасауға ... ... ... ... да ... ... біле келе қылмыскерлерге қатысты оқиға ... ... ... мен ... ... ... екенін және ол жерде жапа
шегушіден қандай із қалуы мүмкін екенін (мысалы үзілген түйме ) білу ... қоса ... ... оқиға болған жерде жапа ... ... ... ... және ... жапа ... не қалғаны анықталады.
Тонау мен қарақшылық жөніндегі істер бойынша қылмыскердің жапа ... ... ... ... ... ғана болады. Сондықтан жапа
шегуші мен ... ... ... ... ... болатындай
микробөліктердің іздерін анықтау үшін сараптамаға жиі ... жапа ... ... ... берсе оны қарауға тартқан дұрыс.
Қарау үрдісінде жәбірленуші ... ... ... ... ... жағдайына түсініктеме береді.
Жапа шегушінің берген түсініктемесін бағалағанда әртүрлі факторлардың
әсерінен оның байқамай (қорқыныш, күйзеліс ) ... ... ... ... ... болған жерде барлық жұмысты қажетті жедел ақпаратпен қамтамасыз
ететін, іздеуді, ... ... ... ... ұйымдастыратын
анықтау органдарының жедел қызметкерлерімен тығыз байланыста жасалу қажет.
Қарау басталғанша жедел мақсатта ... итін ... ... ... ... мен қарақшылық (зорлауда) жөніндегі істер бойынша оқиға болған
жерді қарауда келесілер басты міндеттер ... ... ... ... ... ... қылмыс қаруын табу;
- қылмыскердің іздерін табу және оның жеке басын айқындайтын
жағдайларды ... ... ... ... жеке басы туралы болжамдарды ұсынып,
тексеру және оны іздеудің бағыттарын анықтау.
Осы тапсырмаларды орындау үшін келесілер іздеуге, ... ... және ... ... ... ... ... жерге келгенде және кеткенде қалдырған
барлық іздері (қол, аяқ, ... ... ... атудан қалған, бұзу
құралын пайдаланудан, ... ... ... ... ... денесінде және киімінде қалуы мүмкін ... ... әк, бор және тағы да ... сол ... ... заттардың
үлгілері оқиға болған жерден алынады.
в) оқиға болған жерде қылмыскермен қалдырылған заттар мен олардың
бөлшектері (темекі ... ... ... және тағы да ... жапа ... ... ... жерде қалған іздері мен оған тиесілі
заттардың сол жерден табылуы.
Қарау хаттамасы мен қосымшаларда ... ... ... ... ... ... жерде өзгерген жағдайлар көрсетіледі.
Ұрлықты, тонау мен қарақшылықты тергеудің нәтижелілігі соған сай жедел-
іздестіру іс-шараларынсыз мүмкін емес. Сондықтан ... ... ... ... ... ... ала ... анықтау мен ұрланғанды
іздеумен байланысты жедел-іздестіру іс-шаралары іске асырылуы ... ... ... ... ... оның ... ерте
жүзеге асуына және жүргізу үшін қаншалықты көп ақпарат қолданылады ... ... ... және аса ... ... оқиға болған
жерді қарауда ұрлықты, тонау мен қарақшылықты ... мен ... ... едәуір көмектеседі.
1.3. Қарау үрдісінде қолданылатын ғылыми- техникалық құралдарды
дайындау.
Оқиға болған жерге келген бетте төмендегілер ұйғарылады:
1. Оқиға болған жерге келу уақытын ... және ... ... ... және оқиғаның салдарын ... ... ... ... көз жеткізу қажет, олай болмаса тиісті шараларды
қабылдау керек.
Жапа шегушіні емханаға ... ... ... сыза ... ... қою ... ... жерді белгілеу қажет.
2. Оқиға болған жердің күзетіле ме екенін тексеру. Қажет жағдайда
оқиға болған жерді ... ... ... керек, яғни ол жерден ... ... ... жоқ ... оның ... ... қорғау органдары
қызметкерлерін де шектету қажет.
3. Егер олар оқиға болған жерге жеткенше шақырылмаса сырт куәгерлерді
шақыру. Сырт ... ... ... талаптарға жауап бергеніне көз
жеткізу.
4. Жапа шегушімен (егер оның ... ... ... ... ... ... ... мүрде) сұрау жүргізу. Осы кезде не, қашан,
қайда болғаны оқиға болған ... неше адам ... ... ... ... іс-әрекеттерін, қайдан келіп, қайда кеткенін анықтау
қажет. Оқиға болған ... ... ... ... ме, қандай
өзгерістер, кіммен енгізілгенін білуді ұмытпау қажет.Блиц – сұрау кезінде
диктофонды пайдалануға болады. Оқиға болған ... ... ... ... келтіруге болмайды, тіпті жасалған өзгерістер куәгерлер мен жапа
шегушілердің аузынан шықса да. ... ... ... жағдайды қарау
басталғанға дейінгі қалпында ... ... ... ... жердегі барлық
өзгерістер кейін осы өзгерістерді жасаған немесе кім істегенін ... ... ... көрсетіледі. Сұрау хаттамаларына сұралған
адамдардың немесе тергеушілердің жасаған оқиға ... ... ... ... ... ... сол ... көрсетулерді тексеру
үрдістерінде немесе ... ... ... жүргізіледі.
5. Осы жерде оларға іс жайы бойынша белгілі ... ... ... мен куәні қарау үрдісіне қатыстыру қажеттілігін шешу қажет.
Жедел топ мүшелерінің бірімен осы ... ... тез ... ... ... ... ... де осы тұлғалардан айқындауыш мәліметтер (аты- ... ... ... ... үйі және ... ... алу қажет, сонымен қоса
қажет жағдайда оларды сұрауға келуге міндеттеу қажет.
Оқиға болған жерде қылмыс ... ... өзі ... ... оқиғалар
кездеседі (не өзі хабарлайды, немесе сол жерде ... ... ... ... ... ... ... қарауға дейін қылмыстық іс қозғау туралы
шешім ... қоса ... ... туралы мәселені де шешу қажет.
Сол адамды сезікті ретінде тез арада тергеу қажет, егер оны ... ... ... анықтау органы қызметкерлері арқылы оны
уақытша қамау изоляторына жеткізу ... дәл сол ... оны ... ... ... , оны оқиға болған жерден
шеттеп, белгілі бір уақытта келуге міндеттеу қажет. ... ... ... оның ... ... ... сәйкес ішкі істер бөліміне
жеткізілуі ... ... ... ... ... ... ... қылмыс ізін тапқан
адамдардан немесе куәлерден түсетін алғашқы ақпаратты ... ... ... ... Бұл ... ... ... қамтуы мүмкін (өлтіру, өзін-
өзі өлтіру, қайғылы оқиға) немесе жеке бөліктеріне ... ... ... ... ... кезеңде болжаулар жасау материалдық іздерді табу мен тіркеу үшін
едәуір жақсы жағдайда қамтамасыз ету кейпінде іс- ... ... ... Осыдан оқиға болған жерде қызметтің ... ... ... алға ... ... және осы болжамдардан қандай салдар
туатынын анықтап, сол ... ... ... ... болады.[8]
Мысалы, блиц- сұрау үрдісінде және оқиға болған жерді жалпы қарауда
іздері табылған іс- ... бір ... ... мүмкін еместігін (ауыр
зат қозғалған) біліп, қылмысқа бірнеше адам қатысқанын білуге болады. ... ... екі ... одан да көп ... ... ... түрде іздейтін
болады. Бұл кезде белгілі бір болжамда ғана зерттеуге болмайды.
7. Блиц- сұрау кезінде алынған ... ... ... ... ... ... ... жүктеу қажет.
Жедел-іздестіру іс-әрекеттері келесі сипатта жүргізілуі ... ... және одан тыс, оны ... ... ... ... дейін іске
асыруды талап ететін мәліметтердің алынуына байланысты осы мақсаттармен
анықтау органының жедел қызметкерлерімен ... іске ... ... ... итін ... ... ... суытпай” соңына түсу. Қызметтік- іздеу иті тек қана ... ғана ... және оның ... нәтижелерінің дәлелдемелік
мәндері жоқ. Осыған байланысты қызметтік- іздеу итін ... ... ... ... ... ... ... қосылмайды;
б) жасырынған қылмыскердің қозғалу маршрутының торапты пунктеріне
бақылау орнату арқылы бөгеттер жасау;
в) қылмыскердең қозғалу, пайда ... ... ... ... қою ... пәтерде).
г) белгілі бір жер учаскесін қоршау (мысалы, тұрғын кварталын, орман
алабын) ;
д) табиғи шекаралармен шектелген учаскелерге алдын-ала бөлінген ... ... ... ... ... тексеріліп жатқан тұлғалар туралы мәліметтерді келтіру, қылмыс
жасады деп ... ... ... ... ... обьектілерді криминалистік, жедел- іздеушілік, жедел-
анықтау ... ... ... ... ... ... мүмкін жерлерді тексеру (базарлар)
8. Кәсіпорын мен ұйымның ғимараты мен аумағында қарау жүргізбес бұрын
олардың өкілетті ... ... ... ... болған жерді қарау кезінде оның жұмысына
әжептәуір атсалыса алады. Мысалы өкіл тергеушіге таныс емес ... ... ... ... обьектілердің дұрыс атауын айта алады.
9. Топ мүшелері арасындағы міндеттерді бөлу, оларға және тыс ... ... мен ... ... қоса ... ... оның жағдайын жақсарту мен қауіпсіздігін
күшейтудің амалдары қарастырылу керек (мысалы, жолдың көлік ... Кей ... ... ... жерді қарауға қосымша жұмыс
күшімен қамтамасыз ету қажет (мысалы, көмілген құдықтарды аршу үшін). Алдын-
ала ... ... ... ... мамандарды) шақыру
қажеттілігі тууы мүмкін және оқиға болған жерді қарауға дайындалу ... ... ... өзін ... ... қажеттілігі туып тұрса да алдын-ала
дайындық әрекеттерінің қалай жүргізілгені осы өте ... ... ... ... ... ... ... шығармаған дұрыс.
Үй-жайға, ғимаратқа бұзып-кірген іздерді қарап әдеттегенде мамандардың
көмегіне сүйеніп, ... ... ... ... сындыру қандай (нендей) құралмен жасалған;
бұл қашан болған (жасалған);
қылмыскерлердің, кәнігілік- тәжірибесі қандай;
жабылып (бекітіліп) ... ... ... ... білген бе?
қылмыскерлер неше адам болған;
олардың киімдерінде, аяқ киім, денелерінде, сондай-ақ
бұзған құралдарының, бөлек-салық, бірлі-жарым іздері бар ма? ... ... ... ... бояу-краска іздері т.б)
Мұндай нәрселердің із-белгілері байқалған сәтте оларды қолма-қол
түсіріп алып хаттама-протоколға тіркеу керек.[9]
Жердегі ... ... ... ... ... ... қана қою емес, оларды экспертизаға, сараптама жасауға
қажет жазып ескеріп, анықтап алу ... ... ... ... бұзып кіру деген ол жердегі қоршауды,
бөгеуді бұзып кіру арқылы мүмкін ... Олай ... бұл ... біріншіден,
құлып не басқа бір бекітіп-жабатын ... ... ... ... ... еден ... Оның ... бұлардың ең осал жері
бұзылмауы тиіс.[10] Мысалы, сағат мастерскойынан жасалған ... ... ... ... ең ... ... қабырғаны теуіп сындырып, одан
соң барып қабырғаны бөлектеп бұзған.
Үйлерді және басқа тұрақ жерлерді кебінесе құлып салып яки ... бір ... ... ... жауып бекітеді әрі құлып та қоса
салынады.
Құлып салғанда, олардың мынадай ... ... ... ... ілмелі құлыптар;
2. аспалы құлыптар;
3. ойық құлыптар;
4. бастырма қүлыптар;
Бұлардың қай-қайсысының да бұзу ... бар. ... ... ... ... ... олардан із-белгі қалмай тұрмайды. Сондықтан
да қолданылған қүрал-жабдықтар, құлыптың, құлып сайманның ... өзі ... ма, жоқ, ... жұлынып алынды ма тағысын тағы түгел
зерттеліп қаралуы керек.
Құлыптың кілт салмасы яки кілттемесі, доғасы яғни ... ... ма, ... ... бұзылып, алынды ма яки құлыптың
кілттеменің тілі ағытылып ашылды ма, онда ... ... ... ... керек
қой-міне бұлардың бәрі мұқият қаралып әдеттелуі керек.
Үйден үй-жайдан ұрлық ... ... ... есік ... мүмкін.
Есік бүзудың мынадай түрлері кездеседі:
Есіктің қақпағын яки ... ... ... ... ... ... немесе итеріп яки тартып
суырып алу.
Есіктің кілттемес ілгегін бұзып алу.
Есік бұзылған ретте есікті бұзған құрал-сайман, есіктің ... қоса ... ... және ... ... да баса
назар аударған жөн. Мысалы, есіктің жақтаулары араланған болса, онда түскен
опилкаға, опилканың көлеміне әрі ... орны мен ... ... зер ... және де оны ... алып зерттеу керек. Бұған қоса тағы бір көңіл
аударарлық нәрсе мынадай: ... ... ... үшін ара ... тесік
(отверствие) жасап алу қажет. Яғни ол бұрғылау ... ғана ... ... осы ... ... одан ... ... (стружканы) сараптаудың да
тергеушіге берер дерегі аз емес.
Терезелер, әдетте іш жағынан сұқпа ... яки ... ... ... ... ашу үшін олардың конструкциясына және жабылу сыйпатына
қарай мынандай тәсілдер қолданылуы мүмкін:
а) форточканың ... ... ... соң ... ... ... ашу.
б) терезенің тынысын итеріп босатып алу немесе шыныны кесу.
Есік, терезе шынылары итеріліп жіберіледі немесе ... ... ... ... ... шынылардың шет-шеті кесіліп алынады және ... үшін ... клей ... немесе қағаз шүберекпен орап ұсталынуы
мүмкін. Осының бәріне де қалған із, ... шыны ... ... ... қай ... қарай итеріліп, босатылғаны есік, терезе рамаларының
бояу ... ... ... ... ... байқау керек және хаттамаға
түсірілуі қажет. Қазіргі құрылыстарда, үй-жайларды айнала қоршағанда ... ... ... ... ... бұзғанда нендей
құрал-жабдықтар, аспаптар қолданылғанын ... ... ... ... ... нендей тәсілмен, қандай құрал яки аспаппен бұзылғаны;
б) бұзу ... ... ... ... қалпы қалай болды?
в) бұзуға кететін уақыт мөлшері;
г) бұзуға ... күш ... бір адам ... ... бұзу ... бұзу құралында қалған қоршау сынығы, ағаш жаңқасы т.б
бар ... ... бұзу үй ... яки ... ... ... ... орындарына қарай бұзу құралдары мен аспаптардың
мынадай іздерін байқауға болады:
- құлып, ілгектерде яки ... ... ... ... іздер;
- қоршауларда, есік-терезе, қабырға, едендерде қалған іздер;
Жабық жерлерді ... ... ... ... ... ... қабырғанда,
еденде қалған із-таңбаларды байқау кезең, қолданылған құрал-саймандарды -
балта, балға, ара, ... ... ... ... аспаптардың із-таңбаларын
байқап, анықтау керек.
II ТАРАУ. Ұрлық қылмыстары бойынша оқиға болған жерді қараудың
тактикасы.
2.1. Ұлық қылмыстары бойынша оқиға болған жерді ... ... ... қарау кезеңінің басында оқиға болған жерді қарауды жүргізуші
айнала қоршаған ортаға қарап, ... ... ... ... ... мен
көлік жолдары орналасқанын анықтайды. Егер қылмыс мекемеде ... ... ... жапа ... ... ... ... қосалқы
шығыстың, күзет дабылының бар-жоғы, ғимараттың неше қабаттылығы, өрт
сөндіру сатысының орны анықталады. ... ... ... ... ... ... шолу жасалады.
Оқиға болған жерді шолудың мақсаттары:
1. Оқиға болған жердің ... ... ... қол ... мен заттардың ерекшелігін ескере, із жасаушы ықтимал тетіктерді
анықтай ... ... ... өлтірілген мәйіттің қаланың көпқабатты үйіндегі пәтерден
табылуы қарау жерін сол пәтердің аумағымен саты алаңын қоса ... ... ... ... бір қабатты үйден табылуы оқиға болған ... ... тек сол ... ... ғана емес маңындағы жерді де қосады.
Оқиға болған жерді қарау ... ... ... сай ... ... ... ... сонымен қоса, оқиғаға қатысушылардың сол
жерге келу-кету жолдары, оқиғаға дейін қайда болғандары анықталады. ... ... ... ... барысында, жақын жердегі жолдан мүрденің
сүйретілген ізі табылады. Жолдың жапсарлас бөлігін ... ... ... ... ... ... ... жердің шекарасы полициямен немесе жіппен
қоршалады.
2. Қараудың ... ... яғни ... ізін ашу үшін ең ... ... жерді анықтау қажет (жағдай түйіні). Оны (түйінді) таппас бұрын
маңызды деген іздерді ... ... ... ... ... ... пәтерді қарау кезінде (есігі бұзылған) ең басты
сабақтасты түйіндер ... ... ену ... ... заттардың
сақталу орындары және қылмыскердің ол жерден кету жолдары боп ... ... ... жерді қараудың бастапқы нүктесі ену орны болуы керек,
әйтпесе қарауды басқа түйіндерден бастаса ол өз ... ену ... ... мен жойылуына әкелуі мүмкін. Керісінше ашық ... ... ... ... ... ... болған жерді қараудағы қайнар
нүкте мүрденің өзі болып ... ... ... ... ... жерді
қараудың кезекті сабақтастығын тудырады.
Қарау қайнар нүктеден басталмауы да мүмкін, егер:
а) шалғайдағы іздердің тез жойылып кету ... ... яғни ... ... ... ... қоса іске қажет заттардың;
б) қайнар нүкте дәл анықталмаса;
3. Қайнар нүктені таңдау ... ... ... ... әдістерін
анықтауға да әкеледі.
Келесі әдістер кең тараған: орталықтан ... ... ... ... жердің шекарасына және шалғайдан орталыққа (консентрлық).
Бірінші келтірілген мысалда қайнар нүктені анықтау үшін ... ... ... ... ... ал ... ... эксентрлық әдісін
қолданған абзал. Өз ... ... ... ... ... бұл әдістері
шеңберлі әдісімен яғни орталықтан (орталыққа) сағат тілімен ұлғайта отыра
немесе ... ... ... ... істеледі.
Көрсетілген әдістерден басқа сызықты әдісі де кең қолданылады. Сызықты
әдістің эксентрлықты және консентрлықты әдістермен ... ... да ... ... ... ... ... болған жердің
маңыздылығына орай тәртіппен меңгерілетін жеке учаскелерге бөлінуінде.
Орманда атылған ... ... ... бар екі ер адамның ... ... ... жерінен 30 метр қашықтықта орман соқпағынан
салынған сүйреу іздері бар. Жапа шегушілер олар алдында осы ... ... сол ... ... ... ... болған жер үш учаскеге бөлінді:
мүрделердің табылған жері, мүрделердің сүйрелген жері, ... ... ... ... ... болған жерді қараудың бірінші кезекте ату
аралығын және қолданылған қару туралы ... ... үшін ... ... Мүрделер табылған жерді қарау экссентрлы әдіспен жүргізіледі.
Мүрделерді ... ... ... ... ... ... ... және шамамен 9 мм калибрлі мылтықтан болғаны анықталды.[11]
Соңғы кезде криминалистік маңызы аз ақпарат көзі ретінде мүрделердің
сүйрелген ... ... ... ... ... ие ... ... немесе жасырылған мүрделерді табу ... ... ... ... ... ... болған жерді қарау элементі
бола алмайды және іс материалдарында анықтама ретінде ... ... егер ... іздері табылса онда оқиға болған жерді ... Егер ... ... ... ... мәселелерді шешу қажет
болса, онда мүмкіндігінше прокурор, криминалистті, қозғалмалы-криминалистік
зертхананы ... ... ... бұрын қылмыскердің оқиға болған жерге жету ... ... сол ... және одан кеткендегі (шығу ... ... ... ... қажет. Қазіргі кезде полиция қызметкерлері (әсіресе
қалаларда) оқиға болған жерде санаулы минуттарда жетеді. Сондықтан ... ... көп ... ... ... ... ... мәжбүр.
Мысалы, Қарағанды облысының Саран қаласының шетінде полицияның
мотопатрульді ... ... ... терезесінің құлпы сынғанын
байқайды. Оқиға болған жерге келген тергеуші ... ... ... ал ... ... ... ... аударады. Ол қарауды
тоқтатып, полицейлерге қылмыскерді ... ... ... бұйырды. Көп
кешікпей қылмыскер көмекші ғимараттан ... ... ... ... ... жерде шығу іздерін табудың құндылығы іздеу ақпараттарының
толығуында. Оларды тапқанда «кету» жолдары бойынша іздеген дұрыс.
Жалпы қарау кезеңінде ... ... ... ... ... ... қалыптасады. Ол кейін нақтыланады. Бұл түсінік жәбірленушілерді,
куәлерді сұрастырғаннан кейін және ... ... ... ... ... ... қалыптасады.
Жалпы қарау кезеңінде тергеушінің жұмысымен қатар жедел қызметкерлер
оқиға ... ... ... ... ... сол ... қатысты куәгер
болуы мүмкін лауазымды тұлғаларды ... ... ... ... ... үшін олар ... ... Осы іс-шараның
нәтижелілігін қамтамасыз ету үшін келесілерді істеу ... сол ... ... сұрауға жататын ауданды анықтау; ... ... әр ... үй, ... ... сұралатын
тұрғындар көрсетілген толтыру қағазын жасау; сұралатындарға қойылатын
сұрақтар ... ... ... ... ... ... жедел қызметкерлері куәгерлерді табу мақсатында
аула аралаудан басқа: бұқаралық ақпарат ... ... ... ... ... хабарлауларын өтінеді; оқиға кезінде сол маңда жүрген
қоғамдық көлік жүргізушілері мен жолаушыларын айқындаумен айналысады; ... ... ... ... бір ... оған ... және кейін
жұмыс істеген адамдарды анықтайды.
Оқиға болған жермен жалпы танысу кезінде шағын және орта ... және ... ... ... Егер жедел-тергеу
тобының ішінде маман-криминалист болса, сол түсіреді. Ол тергеушінің фотоға
қалай ... ... ... ... ... ... асуы тиіс. Оқиға болған
жерді қарау хаттамасының ... ... ... ... ... ... де бірінші кезекте тез арада
қылмыс жасаған адамды анықтауға мүмкіндік беретін ... ... ... Ол сол ... қалай өтуіне байланысты.
Оқиға болған жерді қарау дегенде негізге алынатын ереже: ол қарауды
табанды, жоспарлы, жан-жақты, тыңғылықты ... ... ... ... ... жерді қарау тек күш жұмсауды ғана емес, бір қанша уақытты
да керек етеді. Уақытпен санаспағанда ғана күткен нәтижеге ... ... ... ... ... көшу ... ... Әуелде
айтқанымызды, тергеуші әу бастан оқиға болған жерді жүгірте жалпылама қарап
шолады, одан соң оқиға ... ... ... ... ... ... ... барып жеке детальдарды зерттеуге көшеді. Бүл тәртіпті бұзу
үлкен қателесушілікке соғуы мүмкін. Мысалы, тергеуші ... ... ... салысымен әлде бір детальдарға назар аударып, заттарды әрі-бері қозғай
бастайды дейік. Түптеп ... ... ... ... қандай да бір
детальдар ұмыт қалып оқиға орны жөніндегі жалпы түсінік бұзылады яғни ... не, ... ... ... жөніндегі ойда қалған көріністер
жоғалтылып алынуы ... да бір осы ... ... ... үшін ... орны ... осы үш ... бөлінеді.
Статистикалық
Динамикалық
Оқиға орнын ... ... із ... ... ... ... ... оқиға орнын қарауда толық және жоғары
нәтижелерге жетуге кепілдік ... ... ... ... әдебиеттерде "статистикалық" деген термин дәл емес бұл
кезеңді шолу кезеңі деп алған дұрыс болар еді ... ... ... ... ... ешбір нәрсе зат, із таңба
бұзып, өзгертусіз яки қозғаусыз, сол ... ... ... ... ... алады да кейін хаттамаға түсіреді. Әрбір табылған зат, ... ... ... не ... қай ... ... қалай жатты, басқа
заттардан қанша жерде жатқан ара-қашықтығын рулетка не сызғыш арқылы ... ... ... ... ... жердің жалпы көрінісі және
фотоға түсіріледі, шолуға аларлық ... ... фото ... ... ... жасалынады.[13]
Оқиға болған жерді қараудың динамикалық стадиясы (кезеңі). Бұл кезең
сондай-ақ ... ... ... ... деп те ... ... болған
жердегі жалпы жағдай қаралып болып, заттардың, із таңбалардың жатқан
орындары жазылып, өлшеніш фотоға түсіріліп алынғаннан кейін, ... ... ... ... ... ... шараларын жасап тергеуші
олардың әрқайсысының ... ... ... ... мамандардың
пікірін сұрап біледі, криминалистикалық техникаларды қолдану арқылы өлшеп
яки әрі-бері аударыстарын қарайды. Егер статистикалық ... ... ... ... ... оның тек бұзылған орнын қарап, ізтаңбасын ала-алатын
болса, енді динамикалық қарап байқау барысында ... ... алып ... ... ... бар, ... саусақтың бедері түсіп қалған жоқ па,
сынған, майысқан жері бар ма, міне осының бәрі зерттеліп ... ... ... ... ... ... ... бөлшектеп қарау
Бөлшектеп қарау дегеніміз оқиға болған жердегі жағдайды толықтай және
әр «түйінді» жекелей зерттеу. ... ... ... ... ... ... ... Статистикалық әдіс-оқиға болған
жердегі объектілерді қозғалмаған күйде зерттеу. Оның ... ... ... оның ... ... ... ... дәл
көрсету.
Инспектор Тихонов ағайынды Вайнерлердің «Визит к Минотавру» романында
оқиға болған жерді қараудың статистикалық кезеңіндегі өз ... ... ... ... тез ... және ... бар, бірақ өзгеріп немесе
жоғалып кетуі мүмкінді есте сақтап алуым керек. Даусыз және ... ... ... бар. ... орнында, тоқтап тұрса да өз
сағатындағы ... еске ... ... есіктердің бүтін, жабық,
құлыптанған, кілті бар ма екенін қарау. Терезелерді де солай. Жарықтың ... ... ... ... ... ... ... (темекінің,
бытыраның, өрттің, иіссудың, бензиннің және т.б.с.с.) ... ... білу ... маңызды. Осының бәрін біле тұра қорытынды жасауға
асықпау қажет, ... ... ... ... басында емес соңында
табылады».
Динамикалық қараудың әдісі ... ... ... ... ... ... ... қоса барлық заттар қозғалуы мүмкін, олар іздері бар ма жоқ
па екеніне байланысты мұқият зерттеледі және хаттамада сипатталады. ... ... ... оның ... немесе оқталмағанын білуге болады және
т.б.
Жалпы ережеге сай статистикалық әдіс ... ... ... ... ... ... сабақтастықты өзгертуі мүмкін. Егер,
мысалы бір қолында қарындаш, ал екінші қолында умаждалған қағаз беті ... ... ... ... алса, онда оқиға болған жердегі жалпы
жағдайды қарағанға дейін ... ... ... ... Осы және ... аталған әдістер кезектесіп отырады. Мысалы жазу үстелін, оның
жағдайын тіркеп (жәшік, есіктер) онда ... ... да ... ... ... қарауға көшеді, қолға кітаптарды алып ақтара бастайды
және т.б.с.с.
Оқиға болған жерді қарау кезінде ... ... ... ... қайшы келетін кері жағдайларға да ерекше көңіл бөлу ... ... ... жер ... қаны жоқ ... ... мүрде табылды.
Кейде біріне-бірі қайшы немесе жоққа шығаратын жағдайлар кездесуі мүмкін.
Мысалы, оқиға болған жерден хаты бар ашылған ... ... ... ... ... ... ... екі ай кейінгі мерзім көрсетілген.
Табылған кері жағдайлардың негізінде келесі қорытындыларды жасауға
болады: қылмысты бұрмалау оқиғасы болды; айтылған ... ... ... ... ... қате ... ... жерді зерттеудің маңызды әдістерінің бірі өлшеу болып
табылады. Оларды атқарғанда ... ... ... ұмтылу; бір затты немесе
заттың бір тобын өлшегенде бір өлшем бірлігін қолдану; өлшеу нүктелерін ... ... ... ... істі тергеуге қажетті объектілердің
арасындағы барлық арақашықтықтарды тіркеу.
Оқиға болған жерді ... ... ... ... заттай айғақтарды табу
болып табылады. Заттай айғақтар болып, қылмыс қаруы болған немесе бойында
қылмыс іздері бар, ... ... ... болған, сонымен қоса
қылмыстық жолмен келген ақшалар мен басқа да құндылықтар және ... ... ... немесе істің нақты жағдайын айқындауға,
кінәлілерді табуға ... ... ... ... ... ... ... табылады.
Оқиға болған жерде іс бойынша заттай айғақ бола алатын заттармен жұмыс
істеудің міндеттері ... ... ... 1) ... ... жоспарлары мен сызбаларын техникалық криминалистік құралдардың
көмегімен және хаттамаларға ... ... ... қарау кезеңінде фотоға түсіру түйінді (оқиға болған ... ... ... бұзу ... ... табу және т.б.с.с.) және
егжей-тегжейлі (жеке заттар, олардың бөлшектері, ... ... ... және ірі ... ... ... де жүзеге асады. Осы ... ... ... ... ... ... ... алу мүмкін болмаса
егжей-тегжейлі түсірілім міндетті түрде жүргізіледі; олар сыртқы ортаның
әсерімен тез ... ... ... ... ... ... бүлінуі немесе жойылуы мүмкін.
2. Хаттамада температура, иіс, түс, материал, жазулар, ақаулар сияқты
заттардың және ... ... және оның ... ... олардағы
басқа да белгілердің маңызы оқиға сипатына орай ... ... ... ... мен ... зат тұрған беттің жағдайы мен
ерекшеліктері де тіркеледі.
3. Техникалық криминалистік құралдың көмегі арқылы табылған ... ... ... мен ... ... ... қоса ... мен
сызбаларда сипаттау.
Бірақ, оқиға болған жерде затты әркез ала беру мүмкін ... ... ... ... ... ... қарау кезінде қарапайым ... ... ... жол ... Мысалы, қысқышты қосқанда электр жарығы
жана ма және тағы ... ... ... ... тергеу тәжірибесі
кезінде ғана жүргізіледі (оқиға жағдайын қайыра жасау). Оқиға болған жерді
қарау ... ... ... тәжірибе объектісі бола алмайды.
Оқиға болған жерден алынатын заттарды орау және ... ... ... ... оның ... ... ... сақталуы; сараптамаға
жіберілген немесе іске қосылған заттың ... ... ... аты және ... ... ... істің
атауы; алыну уақыты; оқиға болған жерді қарауда ... ... ... ... оның қолы мен сырт ... ... іс ... кейінгі қарау кезінде істердің бірнеше
дәрежесі бойынша оқиға болған ... ... ... ... ... тағайындалуы мүмкін. Ондай сараптамаларға жататындар:
а) көлікті-жолдық: соғылысу орнын, қағу орнын айқындау, жол- ... ... ... ... бұзу ... ... сот- баллистикалық: атылған оқтың бағытын және атқан адамның
тұрған жерін анықтау;
г) ... өрт ... ... ... ... анықтау;
Сонымен қоса сәйкес сараптаманы жүргізу туралы қаулы қабылданады және
жеткілікті қайнар көз мәліметтердің болмауынан ... ... ... болмаса сарапшыға жалпылама тапсырма беріледі. Кейін немесе
оқиға болған жерді қарау кезінде қосымша және айқындауыш ... ... ... ... ... кейде ұзаққа созылуына байланысты демалыс
үзілістері қажет болады. Шағын оқиға болған жерді ... мен ... ... ... хаттамасында көрсетілу керек. Үзіліс ... ... ... ... ... ... адамдардың қолдары қойылған хаттаманың
сәйкес бөлігі құралады. Сонымен қоса үзіліс қажеттілігі тез ... ... ... ... ... мүмкін. Олар да қарау хаттамасында
көрсетіледі. Сонымен бірге ... ... ... де ... тез ... жүргізу қажеттілігі туады.
Оқиға болған жерді қарау біткен соң басқа да ... ... ... ... де ... Мысалы, қарау кезінде нашақорлық
заттар табылса ол біткен соң қылмыстық іс қозғап, прокурор рұқсатынсыз тез
арада тінту жүргізу ... ... ... ... ... ... көп күш сарқуды талап
етеді. Осы кезде негізгі жауапкершілік оқиға болған жерді қарау үрдісіндегі
барлық іс-әрекеттердің бөлушісі, ... ... ... боп табылатын
қарауды жүргізушіге (тергеуші, прокурор) жатады. Ол қараудың толық, ... және ... ... заң ... дәл ... жауапты. Сондықтан
егжей–тегжейлі сатысында оған толық берілу керек. Сонда ғана ... ... ... жерді қарағанда ондағы айғақтық заттарды зерттеу ... ... екі ... ... Қарыз бір бөлек протокол жасау бір
бөлек яғни екеуі екі ... ... жөн. ... ... ... ... ... түртіп алып отыру керек бе, протоколды сонан соң барып,
әбден біткеннен кейін жасау керек. Бұл ... ... қате ... ... де жүйелі, дүрыс жазылуын, протоколдың сапалы болуы
қамтамасыз етеді.
Қазақстан Республикасының ... іс ... ... ... ... ... ... ісімен қатар немесе біткен бетте жасалуы ... ... ... ... ... ... ... кетерде өзімен
қоса іс жүргізу кодексінің талабына сай жасалған хаттама ала кетуі керек.
Хаттама жасауды кейіндету ... ... ұмыт ... ... ... ... болған жердің жоспарлары ақтық сызып-схемалау (чертежға түсіру)
жұмыс кабинетіне келіп жасалуы керек.
Оқиға болған жерді қарау, протоколының ... ... ... ... дәлелді және заңдық негіздері көрсетілуі қажет. Нақты дәлелді негіздер
бұл оқиға болған жерді ... ... ... деректер, мысалы,
полиция кезекшісінің қоммадан материалдық ... ... ... деп ... ... ... бұл Қазақстан Республикасы Қылмыстық іс ... ... ... ... ... жер қаралып, сол бойынша
жасалған осы хаттама 227- бап.
Хаттамада оқиға болған жердегі ... ... ең ... басты
нәрселерді емес, алдымен жердің жалпы көрінісін айтып алу ... ... ... ... жері (дәл ... ... тас, ағаш үй ме, кеше қабат
есік терезе саты, қоршау, көлемі, ... ... таяу ... не бар ... т.тт. ... түсерлік, ориентирге аларлық басқа қандай көрнекті. Мұның
бәрін тек тергеуші ғана көріп-біледі, сондықтан бұлар кейінде белгілі ... ... ... ... ... тұруы керек.
Қарау хаттамасында үйді, ғимаратты бұзған құрал-сайманның байқалған
іздерін жазып көрсеткенде мыналарды ашып жағу керек:
а) із ... зат, ... ... ... ... басқадай жабу бекіту
құрылымының аты;
б) материалы-ағаш, темір, кірпіш, штукатур;
в) іздің кейпі аралау ... ... ... ... көлемі;
е) орны, орналасу кейпі;
ж) іздің ерекшелену сыйпаты;
з) із нендей құрал-сайманның ізі яғни аты, ... ... ... т.б. ... ... не, нендей материалдан соғылған, дайындалған;
к) іздің көшірмесі, оттиска, сленкасы.
Оқиға болған жерді ... ... жеке ... ... ... кей
жерлеріне тақырыпша қойып анықтап, арасын ашып ... жөн. ... ... ауыз ... ... ... сейф ... жерлер, сейфті
бұзғандағы қалған із-таңба деген сияқты т.б.
Қазақстан Республикасының қылмысты іс ... ... ... ... 8-9 ... тергеу ісі өндіріске қатысушылар жақтардың протоколға
ескертпелер еңгізу жөнінде ұсыныс ... ... ... ... ... ... ... қарауға қатысушының пікірінше хаттаманың ... ... ... ... ... ... ... туралы
болып отыр.
Бұлар бөлек оқиға орнын қарауда кей ретте іс мүддесі үшін ... ... ... да ... ... мүмкін. Мысалы, ұрлық жасалған дүкен
меңгерушісі қарау кезінде дүкендегі сәкілердің ... қоса ... ... ... ... ... ... Мұндай
мәлімдемелердің бәрінің де көрінер көзге елеулі маңызы барлығы айқын. Бұл
ретте дүкен меңгерушісінің мәлімдемесі тергеушінің ... ... ... ... ... нәрсені протоколда анық көрсетуін талап етеді.
Хаттаманың кіріспе баяндауында кейбір уақыттарда алынғаны ... ... ... ... «столдың үстінде тұрған арақ бетелкесінін
сыртынла адампың саусақтарының таңбасы бар. Бөтелке ... ... ... ... ... ... адам қолының саусақтарының және
алақанының таңбасы дактикоскопиялық ... ... ... ... т.б.» Міне бұларды соңыра күдікті деген адамдардың қолдарының,
саусақтарының таңбасын алып ... ... дәл ... ... блар ... ... айғақ боп табылады.
Қарау барысында фотографияға түсіру жүргізілген болса онда протоколда
түсірілген объектілер жарық, фотопаапраттың ... ... ... ... аты, ... ... съемка саны жазылу керек. Ал, ... ... онда ... ... жерді қарау протоколында мыналар
көрсетілуі қажет:
1. Қараудың қай ... ... ... ... кім түсірді.
Кинокамераның моделі және объектив маркасы.
Қандай кинопленка пайдаланылды.
Киносъемка қандай жарықта жасалынды.
Киносъемка жасау тәсілі.
Кинопленка неше метрден түсірілді.
Ғылыми-техникалық ... ... ... олардың қолданылу
жағдайы, қолданылу тәртібі, қандай объектерге қолданылды, алынған нәтижелер
және изымать етілген заттардың орап упаковкалануы, ... ... ... ... ... ... жерді қараудың
басталған жерде аяқталған уақытты көрсетеді.
Қарау ... ... ... ... болмайтындықтан снимоктарды, негативтерді, кинолента,
диапозитивтерді ... қоса ... ... ... ... қолдан жазылуы немесе машинкаға басылуы тиіс. Қолмен
жазғаннанда гөрі машинкаға ... ... ... ол анық ... ... ... бірнеше экземпляр ғып бірақ шығаруға болады. Хаттама қысқа фразалармен
анық, түсінікті, толықтай, жазылуы керек. ... ... ойы екі ... дәл ... ... және ... қысқартылмай толық
жазылғаны жөн.
2.3 Оқиға болған жерді қарау нәтижелерін ... ... ... ... ... Оның ... отыра, жүргізілген оқиға болған жерді қарау ... ... көз ... Егер ... да бір ... ... оны ... шаралары қабылданады.
Қараудың нәтижелері хаттамамен толтырылады, оқиға болған жердегі
жағдайды ... ... ... ... ... ... ... болып табылады.
Оқиға болған жерді қарау хаттамасы қарау кезінде немесе ол біткен соң
жасалады. Егер белгілі себептермен ол ... ... ... ... толық
алдын-ала жазулар жасалып, мүмкіндік болғанда хаттама ... екі дана ... ... ... ... оқылу керек.
Қараудың басталу уақыты ретінде келу уақытын емес, оның нақты басталу
уақытын көрсету керек. Оқиға ... ... ... ... ... ... оқиға болған жерді қарауға қатысушылардың бәрінің қолдары
қойылғанда белгілі болады.
Оқиға болған ... ... ... ... келесілерді пайдаланудан
бас тартқан жөн: жанында, маңында деген сияқты анық емес ... ... ... мен ... ... ... ... ескірген сөздерді қолдану.
Объектінің атауының дұрыстығы тергеушінің, куәлердің күмәнін туғызбаса
ғана хаттамаға енгізіледі. Басқа ... тек ... ... ... Бір ... ... әр бөлігінде әртүрлі сөзбен ... ... ... ... қарамастан соңында барлық
алынған және хаттамаға тіркелген объектілер тізіледі. Оқиға болған жерде
объектілерді алғанда ... ... ... ... Егер ... оралса,
орама сипаты, түрі- түсі, мөрі бәрі хаттамада көрсетіледі.
Қарауға ... ... мен ... өз ауыздарынан
естіп жазу керек.
Оқиға болған жерді қарау хаттамасында оған қатысушылардың заңсыз
әрекеттері ... ... ... мен соған байланысты қабылданған
шаралары көрсетілу керек.
Барлық ... ... ... ... әйтпесе, олардың
дәлелдемелік мағынасы жоғалады. Хаттаманың мазмұнына қайшы келмеуі ... ... ... ... ... тек ... іс жүргізу
кодексінде тізілген қосымшалар ғана емес, сонымен қоса оқиға болған жер
жағдайды ... ... да ... ... ... толтыру
кезінде фотосуреттер шығарыла ... ... ... ... ... ғана ... ... талаптарға жауап беру керек: олар түсінікті әрі
нақты бөлу үшін барлық жоспарлар мен ... ... жағы ... ... ... ... ... көрсетілген оқиға болған жер
жағдайының элементтері шартты белгілермен ... ... ... ... ... белгілер сипатталады; жоспарда кейбір заттардың
арақашықтығы бірдей бөліктермен өлшену ... ... ... ... ... ... ... заттарды тіркеу үшбұрыш әдісі арқылы яғни екі
қозғалмайтын бағдарлардан обьектінің шеткі нүктесіне дейін жүргізіледі.
Оқиға болған жердің (ғимарат болып ... ... мен ... ашық ... ... ... ... мүмкін; жердің жоспары мен
сызбасы толық; профилді және ... ... ... болады.
Жоспарлар мен сызбаларды қарау жүргізген адам мен ... ... ... ... та ... ... ... іс
жүргізу кодексі оқиға болған жерді қарау барысында жасалған жоспарлар мен
сызбаларды ... ... ... ... талап жоқ. Бірақ та заңда
осындай әрекеттерге тиым да салынбаған, сондықтан куәлендірілгені абзал.
Хаттамаға қосылатын фотосуреттерді қалың ... ... ... ... бір ... бар болу ... ... тақырып; тергеу органы мөрінің
бедері; әр суреттің аяғында реттік нөмірі қысқаша түсініктемені жазып ... олар ... әр ... ... мен ... қолдары болуы
тиіс. Фото кестеге жүргүзілген қараудың орны , мерзімі ... ... ... ... ... қосылады .
Егер түсірілімдер техникалық себептерге ... ... ... ... қолы қойылған фотокестелердің жоқтығы туралы анықтама
қосылады. Сондықтан ерекше оқиғаларды басқа ... ... ... ... болған жерді қараудың бейнежазылымы үш сабақтасты бөліктен
тұрады: кіріспелік, негізгі және қорытынды.
Кино, ... ... жазу ... ... ... ... да
оның сыртына олардың белгілі бір қылмыстық іске қатыстылығы ... ... ... жерді қарау хаттамасы, криминалистік фото ... ... және ... ... ... ... ... ғана дәлелдемелік мәнге ие. Процессуалды астар қылмыстық –
техникалық ... ... ... ... ... фиксациялаудағы қарау протоколын толықтыратын аса маңызды
тәсілдердің бірі ... ... ... ... ... фотосъемка:
а) қылмыстық процеске қатысушыларға оқиға орнындағы жай-күйге дұрыс
бағдар алып ... ... ... ... ... қарау протоколымен танысуды жеңілдетеді;
в) жауап алу және ... да ... ... ... ... орнын реконструкциялауға керек болуы мүмкін.
Оқиға болған жерді қараудағы кейбір қайталанбас өзгешеліктер ол жердегі
соттық-фотографиялық съемкаларды ... ... ... ... етеді. Фотографиялық съемкалардың артықшылығы оның көрнекілігінде
және бейнені сол бетінше аудармай дәл әрі тез ... ... ... ... ... жаы ... әр заттың, нәрсенің
дәл түрін анық ... ... ... оқиға орнындағы мән-жайды фиксациялаудың басқа қай
түрінен болса да бұруы қолданылуы ... Тек ... ... ... ... ғана ... ... әдістерін, мысалы іздерді өлшеу,
слопкаларды жасап түсіріп алу ... ... ... ... ... ... ... стадиясы кезінде нысаналық яғни ориентирлік
фотосъемка жасалып, ол ... ... яғни ... ... ... ... ... беруі қажет. Мысалы, ұрлық үйді бұзу арқылы жасалған
болса, үйді фотографияға түсіргенде үйдің өзін ғана яғни үйдің жеке ... ... ... ... ... ... ... былайша айтқанда үйді қоршап
тұрған фонды түгел алып ... ... ... ... ... керек.
Қараудың бұл статиясында және де толу ... ... Онда ... кең ... қамтып, неғұрлым үлкен етіліп алынады. Ал, егер мұнда
бір кадрға сыймаса бірнеше съемка ... ... ... бұл сьемкалар
біріктіріліп фотопанорама жасалу қажет.
Бұдан әрі неғұрлым маңызды деген кейбір заттар яки болмаса бір ... ... ... ... мен ... заттар тобы ірі планмен
фотографияға түсіріледі. (Мысалы, қабырғадағы ойық).
Бұл түйінді снимкалар. Бұл ... ... ... ... ... бұл ... яки снимкалардың шекараларын анықтап алуы және
шолу снимкасында бұлардың тұрған жері айқын дәл тұруы ... ... ... ... ... яғни оқиға еркенде
қылмыскерлерден қалған жекелеген іздер, заттар, кем ... ... ... қол яки ... ... детальный снимкаға түсіріледі.
Бүл заттардың, іздердің дәл колемін, жобасын анықтап білу үшін детальдық
фотосъемка ... ... ... ... ... түсіріледі.
Іздердің съемкасын (түйінді снимкаларды) бір қалыпты тіке ... ... Егер ... анық ... ... онда артынан, бүйірінен
жақсы керініуге Қарай қосымша жарық беру ... ал ... ... ... түсіруді де ұмытпаған жөн.
Әр фотоның сыртында фотодағы ... ... ... ... ... қайда кім түсіргені туралы жазылуы керек.
Фотосуреттер қанша қажет керек болғанымен де ... ... ... ... ... ... дәл, толық хаттамалап протоколдауды айырбастай
алмайды.
Фотографиға үсіру яғни фотосъемкалар жасаумеы бірге ... де ... ... Өйткені мұнда обектілерді статистикалық қалыпта
ғана емес, оларды қозғалыс болмаса әрекет жасау үстіиде түсіруге болады.
Киносъемканы ең ... ... да бір ... ... жұмысын, қозғалыс қарқының анықтау үшін ... ... ... ... ... ... ... жөн, және
киносъемкалар экран арқала көрілетін болғандықтан маңызды ... ... ... ... және ... аз ғана ... 5-15 ... түсіріп алу қажет.
Оқиға болған жерді қарау процестерін жәые оның ... ... алу ... үшін ... ... ... болады.
Видеожазуларды қарап көреді және қарап болғаннан ... ... ... көрушілердің пікірлері сол лентаға қоса ... ... ... қарау нәтижелерін нақты анықтап белгілеп ... ... бірі ол ... ... ... ... Бұл оқиға
болған жердегі байқалып, табылған іздердің, заттардың нақты тұрған орнын,
жатқан жерін ... ... дәл ... ... ... ... ... мынандай талаптар сақталуы керек:
1. Бұл схема-жоспарды оқиға болған жерді қарау протоколын жасаған адам
жасауы керек, яғни ... ... да, ... жасаушыда екеуі
бірақ адам болуы шарт.
2. Оқиға болған жердің жоспары нақтылы шындықты жеткілікті дәл ... ... ... ... ... ... ... қолданыстағы белгілер ғана пайдалануы керек
және олар толық әрі түсіне алатындай айқын көрнекті болуы ... ... ... ... ... объектілер, размерлер бір өңкей
дұрыс дәл алынып көрсетілуі керек.
5. Жоспарда пәлендей маңызды емес ұсақ-түйек ... ... ... ... болған жер жоспары жалпылама да яғни онда оқиғаның тікелей ... ғана ... оның ... жер ... ... ... құрылыстар, үй
маңындағы қора-қопсылар т.б. түгел көрсетілуі, болмаса оқиға орны жеке ... ... ... ... ... ... ... фиксациялауда із-таңбалардың
отпечатка алу, сленка жасау әдістері де ... орын ... ... алу үшін кейінгі жолдары тергеу практикасында силикондық
пасталар, тұтқыр ... және ... ... ... жиі ... ... ... іс жүргізу кодексі тергеулік іс-
әрекеттерді жүргізуді дәлелдер жинаудың басты әдісі ретінде қарастырады.
Тергеулік ... ... ... ... ... ... ... Мысалы, кейінгі процессуалдық реттемені белгілі тергеулік іс-
әрекеттер ретінде алу (келіссөздерді бақылау мен жазып алу).
Қазақстан Республикасының қылмыстық іс жүргізу кодексінде ... ... ... ... сай ... қылмыстық істің қозғалуымен ғана алдын-ала тергеу сатысында
жүргізіледі (оқиға болған ... ... ... ... ... ... заңмен осыған өкілет берілген ... ... ... ... ... ... іс ... заңында оны жүргізудің негізделуі мен іс
жүргізу тәртібі көрсетілген;
- оларды жүргізгенде ... мен ... ... іс ... болып табылатын мәліметтер түседі.
Қазақстан Республикасы қылмыстық іс жүргізу кодексіндегі тергеулік
қарау түрлерінің ішінде оқиға болған ... ... ... орын ... ... ... ... қарауды жүргізу шеңберінде барлық ... ... ... асуы ... ... олар өз алдына жеке тергеулік ... ... ... ... ... ... іс ... кодексінде оқиға болған жерді
қарауда қылмыстық іс ... ... ... іс ... тәртібіне ие.
Тергеу практикасы осындай норманың негізділігі туралы ... ... ... (адам өміріне қауіп төнерде) қарауды куәлердің
қатысуынсыз бірақ тіркеудің ... ... ... ... ... ... ... қосады.
Бір жағынан бұндай шартты қабылдау оқиға болған жерді қарау ... ... ... ... ... ... болған іс-әрекеттердің нәтижесі мен мазмұны куәлендірудің іс
жүргізу міндетті емесі сол куәлердің мойнында. Оқиға болған ... ... ... ... ... ... ... күмән
келтірілсе сот тергеушіні және қараудың басқа ... ... ... ... қатыспаған оқиға болған жерді қарауды тіркеу құралдарының
ішінде ең дұрысы бейне ... ... ... Ол ... ... ... және қарауды жоғары дәрежеде бейнелеуге мүмкіндік береді. Құқық
қорғау органдарының қызметіне ... ... ... ... бейне аппаратураны ойластырып, енгізуге болады. Мұндай жағдайда
оқиға болған жерді қарауды куәлерсіз жүргізе беруге болады.
Қараудың шынайы жүргізілгеніне ... ... ... ... ... сот алдында оқиға болған жерді ... ... ... ... оқиға болған жерді қарауды жүргізгенде мөрлеу әрекеті жиі
жасалып отыру керек.
Қазақстан ... ... сот ... ... ... тәртіппен ғана біреудің тұрғын жайына ондағылардың еркіне қарсы
кіруге рұқсат береді. Осыған байланысты қылмыстық іс ... ... ... қарау сонда тұратын адамдардың келісімімен немесе ... ... ... Егер тұрғын оқиға болған жерде болып
табылса және оны ... ... ... онда ... бір ... ... ете ... тергеушінің қаулысымен жүзеге асырыла береді.
Сонымен тұрғын жайға салмақты қажеттіліксіз ... ... ... ... ... іс ... формасы қалыптасады. Соңында бұл
маңызды орны ... ... ... ... ... ... мойнында тағы бір міндет бар.
Қазіргі жағдайда сапаршылардың тапшы кезінде, қаладан алыс ... ... ... ... тууы ... Иә, ... болған
жерді қарауға маман ретінде қатысқан сарапшы сараптаманы аз қиындықтармен
жүргізе алады. ... ... жер ... ... алу, ... ... жер
іздері мен объектілерді алдын ала ... ... ... ... оң ... ... ... ол өз кезегінде қосымша және
қайталама сараптама жүргізу қажеттілігінен құтқарады. ... ... ... ... ... ... хаттамасының көшірмесін жасау ұйғарылады.
Оқиға болған жерді қарауда қылмыстық іс жүргізуді реттеу қандай да ... ... ... ... де оны ... тәртібін айналып өтуге
болмайды. Оқиға болған жерді реттеуде және ... ... ... шағын болсын олқылықтарға орын беруге болмайды. Тек осындайда ғана
барлық тергеу іс-әрекеттерінің жетілген жүйесіне және ... іс ... ... қол ... болады.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Нормативтік актілер
1.1. Қазақстан Республикасының Конститутциясы. Алматы, ... ... ... Қылмыстық істер жүргізу Кодексі. Алматы,
«Жеті жарғы», 1998ж.
1.3 Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексі. Алматы, 1997ж.
Арнайы әдебиеттер
1. ... Т.В,. ... Р.С. ... ... ... милиции и органов предварительного расследования. – М: Новый
юрист, 1997.
2. Бабаева Э.У. Справочник следователя: Вып.2: ... ... ... ... преступлений. – М: Юрид. Лит., 1990.
3. Баев О.Я. Расследование ... ... ... ... Пособие. –
Воронеж.ун-та, 1986г.
4. Баев О.Я. Тактика следственных действий: Учеб. ...... ... Баев О.Я. ... ... ... ... Пособие. – 2-е изд.,
доп. И испр. – Воронеж: НПО «МОДЕК», 1995г.
6. Беджашев В.И. ... ... ... ... ... и ... ... экспертиз. – М: Юрид.
Лит., 1992г.
7. Белкин Р.С. Криминалистика: Учебник. – М: Юрид. Лит., 1986г.
8. ... Р.С. ... ... ... ... От ... ... – М: Юрид. Лит., 1988г.
9. Белкин Р.С. Сквозь завесу тайны: ... ... – М: ... ... Белкин Р.С. Криминалистика: Краткая энциклопедия. – М: ... ... ... ... Р.С. Курс ... в 3т. – М: Юристъ, 1997г.
12. Белкин Р.С. Репортаж из мастерской ... ... ... – М: ... ... ... Р.С. Профессия – следователь. – М: Юристь, 1998г.
14. Бородин С.В. Процессуальные акты предварительного расследования: Прим.
Образцы. – М: ... ... ... С.В. ... документы органов предварительного
расследования: Прим. Образцы. – М: Юрид.лит., 1998г.
16. Бургхард В. ... ... пер. С нем. – 2-е ... И доп. – М: Юрид. Лит., 1993г.
17. Быховский И.Е. Осмотр места ... ... ...... Лит., ... Васильев А.Н. Криминалистика. – М: Изво Моск. Ун-та, 1980г.
19. Волынский А.Ф., Филипов А.Г. Криминалистика:- М: Изд-во «Спарк»6 1998г7
20. Галуза В.Н. ... ... - М: ... ... ... В.Н. ... средства в работе следлвателя. – М:
МГУ, 1985г.
22. Герасимов В.Н., ... Л.Я. ... - М: ... ... ... А.Я. ... ... происшествия. Освидетельствование. Алматы
1998 г.
24. Гинзбург А.Я. Справочник следователя. Алматы 1998 г. 338 ... ... В.П. ... ...... ... ЛТД, ... Гордон Э.С., Кравцев С.П. Осмотр места проишествия. – ... ... ... А.Н., ... А.А. Следственная тактика:(в вопросах и
ответах), Свердловск: Изд-во Урал. Ун-та, 1991г.
28. Гуценко К.Ф. ... ... - М: ... ... Кожевникова И.Н. Процессуальные документы ... ... - М: ... ... В.Я., ... Н.П. ... – М: ... МГУ, 1990г.
31. Коржумбаева Т.М. Проблемы испоьзования специальных знаний при осмотре
места происшествия // ... ... 2000г. №3. с. ... ... Ю.Г. Криминалистическая диагностика при расследовании
преступлений. – М: ... ... ... ... ... /Под. Ред. В.П. ... Б.М. ... 1999 г.
34. Леви А.А. Осмотр места происшествия: Справ. следователя. – ... ... ... П.А. ... ... ... Федерации. – М:
Юристь, 1997г.
36. Облаков А.Ф., Темирбаев А.Т. ... и ... ... ...... 1992г.
37. Образцов В.А. Криминалистика. – М: Юристь, 1997г.
38. Образцов В.А. Выявление и ... ... – М: ... ... ... М.А. К ... о ... форме осмотра жилого
помещения, являющегося местом происшествия // Закон и ... 2003 ... ... ... И.Ф., ... Н.А. Криминалистика. – М: Юрид.лит., 1986г.
41. Попов В.Н. Осмотр мета происшествия. /Под. Ред. Б.А. Кванова. ... ... ... Н.И. ...... ... Шк., ... Рустамов Х.У. Уголовный процесс: - М: Закон и право, ЮНИТИ, 1998г.
44. Рыжаков А.П. Следственные действия и иные ... ... - ... Б.и., 1996г.
45. Рыжаков А.П. Предварительное расследование. – М: И.И.Д. «Филин», 1997г.
46. Рыжаков А.П. Образцы процессуальных документов. – М: ... ... ... Н.А. ... ... ... ... следственные действия. – М: Юрид. Лит., 1990г.
48. Селиванов Н.А., Соя-Серко Л.А. Расследование убийств. – М: Издат. Фирма
«Манускрипт», ... ... Н.А., ... В.А. ... для ... – М: ... ИПК, ... Сидоров В.Е. Начальный этап расследования: организация, взаимодействие,
тактика. – М: Рос. Право, 1992г.
51. Степанов В.В. Тактические комбинации при ... ...... ... ... Тихиджьян В.С. Справочник следователя. – Ростов н/Д.: Изд-во рост. ... ... ... В.А. ... для ... – Ульяновск: ЮНИОН, 1991г.
54. Шакенов А.О. Криминалистика 2001г.
55. Шейфер С.А. Следственные действия. ... и ... ... ... ... ... ... Н.П. Криминалистическая методика расследлвания. – М.: МГУ,
1985г.
57. ... Н.П. ... – М.: ... БЕК, ... ... Р.Х. ... процесс. – М.: зерцало, 1998г.
III Практикалық материал
3.1 Ақтогай. АІІБ ... ... А.Н. ... ... ... ... ... Учебник для юридических ВУЗов
[3] Ескерту ҚР ҚК 175 бап, 2 ... ... А.Я. ... ... ... ... . ... г.
[5] Облаков А.Ф, Темирбаев А.Т Организация и тактика осмотра места
происшествия. Хабаровск 1992 г.
[6] Леви А.А Осмотр места проишествия: справ. ... ... ... [8] Леви А.А ... ... проишествия: справ. следователя. Москва юрид.
лит.1982
[9] Бабаева Э.У. Справочник следователя: Вып.2: Практическая
криминалистика: расследование отдельних видов преступлений
[10] А.А Левн. Осмотр мета ... ... И.Д. ... Использование следов орудий взлома и инструментов для
расследования преступлений
[12] ... Р.С. ... ... тенденции, перспективы. От
теории к практике.Учебник
[13] В.И.Попов. Осмотр места происш.
[14] А.В. Дулов Судебная фотография
[15] А.П. Васильев следственная тактика
[16] Коржумбаева Т.М. ... ... ... ... при ... происшествия
[17] Р.С. Бсакин. След.осмотр. Рук-во для след. Под.ред. Н.В.Жогина.
[18] А.В.Дулов Суд. ... стр. ... Р. С. ... ... ... для ... ... стр 352

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 55 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ұлттың ұлт ретінде қалыптасуы мен мемлекет болуының басты негізі - Ана тілі4 бет
Оқиға болған жерді қараудың жалпы жағдайлары51 бет
Тергеулік куәландыру48 бет
1837-1847 жж. кенесары ханның басшылығымен болған көтеріліс10 бет
1986 ж. желтоқсан оқиғасы10 бет
1986 жылы 16 желтоқсан оқиғасы7 бет
1986 жылғы Желтоқсан оқиғасы17 бет
1986 жылғы Желтоқсан оқиғасы жайлы12 бет
1986 жылғы желтоқсан оқиғасына қазақ жастарының қатысуы және оның тарихи маңызы25 бет
1986 жылғы желтоқсан оқиғасының қозғаушы күштері мен барысы13 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь