Шаруашылықтың топырақ-климаттық жағдайы


1.Кіріспе
II.Шаруашылық туралы жалпы мәлімет
Шаруашылықтың топырақ.климаттық жағдайы
III.Органикалық тыңайтқыштарды жинау мен оларды пайдалану
IV.Тыңайту жүйесі құрылатын ауыспалы егіс дақылдарының қоректенуінің биологиялық ерекшеліктері
V.Ауыспалы егісте органикалық тыңайтқыштардың орнын және мөлшерін анықтау
VI.Ауыспалы егіс дақылдарына тыңайтқышты қолдану және олардың мөлшерін анықтау жолдары
1.Тыңайтқыштарды жоспарланған өнімге арналған мөлшерін есептеу
2.Ғылыми.зерттеу мекемелердің ұсыныстары негізінде минералдық тыңайтқыштардың мөлшерін анықтау
VII.Ауыспалы егісте тыңайтқыш қолданудың жылдық жоспары
VIII.Ауыспалы егістегі қоректік заттардың балансы
IX.Ауыспалы егісте тыңайтқыш қолданудың экономикалық тиімділігі
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Ауыл шаруашылығы дақылдарының өнімін арттыруда тыңайтқыш маңызды рөл атқаратыны белгілі. Мәселен, минералдық тыңайтқыш пайдаланудан көпшілік ақылдардың түсімі орта есеппен 50 – 80 % -ға дейін жоғарылайды. Демек тыңайтқыш қолданудан түбегейлі түрде бас тарту өнім өндіруді күрт төмендетуге әкеп соғады. Алайда тыңайтқыш ққолдану технологиясын сақтамау оның құрамында өсімдікке зиянды әсер ететін улы қоспалардың кездесуі, сапасына нашар тыңайтқышты пайдалану топырақтың, атмосфераның, жер асты суының тағы басқа бізді қоршаған обьектілердің ластануына ықпал етеді.
Сондықтан тыңайтқышты қолдануда қоршаған ортаны қорғау мәселесіне ерекше көңіл бөлуіне тиіс.
Табиғи ортаның тыңайтқыштардың әсерінен ластануына мына жағдайлар себепші болады:
1. Тыңайтқыштарды тасымалдау, сақтау, қоспа дайындау және оларды топыраққа енгізу технологиясын сақтамау. Зауытта өндірілген минералдық тыңайтқыштардың егістікке жеткенше 10 – 15 % ысырап болады.
Әсерлі заты жоғары тыңайтқыштарды пайдалануда егістікке біркелкі шашпаса өнім төмендейді.
2. Ғылыми жағынан негізделген тыңайтқыш қолданудың агрономиялық технологиясының бұзылуы. Сондықтан тыңайтқыштардың беру мерзімін, мөлшерін, әдісін дұрыс орындауға жете көңіл аудару өсімдіктің қоректенуін ластануын төмендетеді.
3. Қоршаған ортаның ластануына эрозия құбылысы да әсерін тигізеді. Қазақстанда эрозияға бейім жерлер көлемі 70 млн. га- дан астам. Оның 52 млн.га-дан астамы жел эрозиясына, ал 17 млн.га-дан астамы су эрозиясына ұшыраған. Дүние жүзі бойынша күніне 100- 200 га жер эрозияға ұшырайды. Эрозияның тигізетін зиянды әсерін еептеп жеткізу қиын. Мәселен 1 га егістік жел эрозиясына ұшырағанда, ол 600 кг жалпы азот, 108 кг жылжымалы фосфор және 105 кг алмаспалы калий жоғалтады. Ал су эрозиясының зардабына душар болған жердің әрбір га-ны 2 тоннаға дейін жалпы азотты, 230 кг фосфор мен 215 кг калийден айырылады. Профессор Д.Я.Михайловтың мәліметтері бойынша, жер бетінің көлбеуі 1,5 – 2 болған жағдайда су эрозиясына ұшыраған әрбір га жер 400 – 800 кг азоттан, 100 – 150 фосордан, 3- 5 тонна калийден және 10 – 12 тонна органикалық заттардан айырылады. Тыңайтқыш қолдану эрозия құбылысының топырақтағы қоректік қаттардың шайылуы азаяды. Мұнда тыңайтқыш берілген танаптың өсімдігінің тамыр жүйесі өсіп жетімді, топырақтың физикалық қасиетін жақсартады, ақырында топырақты эрозияға қшырауынан қорғайды.
4. тыңайтқыш құрамында кездесетін іліспе (бөгде) қосылыстар мен элементтер қоршаған ортаға зиянды әсер етеді. Көпшілік минералдық тыңайтқыштар құрамында фтор, хлор, натрий және улы ауыр металлдар (кадмий, сынап, қорғасын және т.б) болады. әрине бұл элементтердің біразы аз мөлшерде өсімдікке пайдалы. Ал тыңайтқыштың ұдайы жоғары мөлшерін қолданғанда топыраққа улы заттар мен бөгде қоспалар көп мөлшерде шоғырланады. Олар топырақ қасиеті мен құнарлылығын, дақылдың өнімі мен сапасына теріс әсер етеді және жер асты суының нашарлайды.
1. Елешев Р.Е.‚ Балғабаев Ә., Рамазанова Р., Салықова А. Агрохимия практикумы.- Алматы, 2013.
2. Елешев Р., Сапаров А., Балғабаев Ә., Туктугулов Е. Агрохимия жәнетыңайтқыш қолдану . – Алматы, 2010.
3. Елешев Р., Смағұлов Т., Балғабаев Ә., Рамазанова Р.Агрохимиялық зерттеулер әдістемесі. – Алматы, 2008

Пән: География
Жұмыс түрі:  Реферат
Тегін:  Антиплагиат
Көлемі: 17 бет
Таңдаулыға:   
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге

бот арқылы тегін алу, ауыстыру

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






Мазмұны
1.Кіріспе
II.Шаруашылық туралы жалпы мәлімет
Шаруашылықтың топырақ-климаттық жағдайы
III.Органикалық тыңайтқыштарды жинау мен оларды пайдалану
IV.Тыңайту жүйесі құрылатын ауыспалы егіс дақылдарының қоректенуінің биологиялық ерекшеліктері
V.Ауыспалы егісте органикалық тыңайтқыштардың орнын және мөлшерін анықтау
VI.Ауыспалы егіс дақылдарына тыңайтқышты қолдану және олардың мөлшерін анықтау жолдары
1.Тыңайтқыштарды жоспарланған өнімге арналған мөлшерін есептеу
2.Ғылыми-зерттеу мекемелердің ұсыныстары негізінде минералдық тыңайтқыштардың мөлшерін анықтау
VII.Ауыспалы егісте тыңайтқыш қолданудың жылдық жоспары
VIII.Ауыспалы егістегі қоректік заттардың балансы
IX.Ауыспалы егісте тыңайтқыш қолданудың экономикалық тиімділігі
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі

Кіріспе
Ауыл шаруашылығы дақылдарының өнімін арттыруда тыңайтқыш маңызды рөл атқаратыны белгілі. Мәселен, минералдық тыңайтқыш пайдаланудан көпшілік ақылдардың түсімі орта есеппен 50 - 80 % -ға дейін жоғарылайды. Демек тыңайтқыш қолданудан түбегейлі түрде бас тарту өнім өндіруді күрт төмендетуге әкеп соғады. Алайда тыңайтқыш ққолдану технологиясын сақтамау оның құрамында өсімдікке зиянды әсер ететін улы қоспалардың кездесуі, сапасына нашар тыңайтқышты пайдалану топырақтың, атмосфераның, жер асты суының тағы басқа бізді қоршаған обьектілердің ластануына ықпал етеді.
Сондықтан тыңайтқышты қолдануда қоршаған ортаны қорғау мәселесіне ерекше көңіл бөлуіне тиіс.
Табиғи ортаның тыңайтқыштардың әсерінен ластануына мына жағдайлар себепші болады:
1. Тыңайтқыштарды тасымалдау, сақтау, қоспа дайындау және оларды топыраққа енгізу технологиясын сақтамау. Зауытта өндірілген минералдық тыңайтқыштардың егістікке жеткенше 10 - 15 % ысырап болады.
Әсерлі заты жоғары тыңайтқыштарды пайдалануда егістікке біркелкі шашпаса өнім төмендейді.
2. Ғылыми жағынан негізделген тыңайтқыш қолданудың агрономиялық технологиясының бұзылуы. Сондықтан тыңайтқыштардың беру мерзімін, мөлшерін, әдісін дұрыс орындауға жете көңіл аудару өсімдіктің қоректенуін ластануын төмендетеді.
3. Қоршаған ортаның ластануына эрозия құбылысы да әсерін тигізеді. Қазақстанда эрозияға бейім жерлер көлемі 70 млн. га- дан астам. Оның 52 млн.га-дан астамы жел эрозиясына, ал 17 млн.га-дан астамы су эрозиясына ұшыраған. Дүние жүзі бойынша күніне 100- 200 га жер эрозияға ұшырайды. Эрозияның тигізетін зиянды әсерін еептеп жеткізу қиын. Мәселен 1 га егістік жел эрозиясына ұшырағанда, ол 600 кг жалпы азот, 108 кг жылжымалы фосфор және 105 кг алмаспалы калий жоғалтады. Ал су эрозиясының зардабына душар болған жердің әрбір га-ны 2 тоннаға дейін жалпы азотты, 230 кг фосфор мен 215 кг калийден айырылады. Профессор Д.Я.Михайловтың мәліметтері бойынша, жер бетінің көлбеуі 1,5 - 2 болған жағдайда су эрозиясына ұшыраған әрбір га жер 400 - 800 кг азоттан, 100 - 150 фосордан, 3- 5 тонна калийден және 10 - 12 тонна органикалық заттардан айырылады. Тыңайтқыш қолдану эрозия құбылысының топырақтағы қоректік қаттардың шайылуы азаяды. Мұнда тыңайтқыш берілген танаптың өсімдігінің тамыр жүйесі өсіп жетімді, топырақтың физикалық қасиетін жақсартады, ақырында топырақты эрозияға қшырауынан қорғайды.
4. тыңайтқыш құрамында кездесетін іліспе (бөгде) қосылыстар мен элементтер қоршаған ортаға зиянды әсер етеді. Көпшілік минералдық тыңайтқыштар құрамында фтор, хлор, натрий және улы ауыр металлдар (кадмий, сынап, қорғасын және т.б) болады. әрине бұл элементтердің біразы аз мөлшерде өсімдікке пайдалы. Ал тыңайтқыштың ұдайы жоғары мөлшерін қолданғанда топыраққа улы заттар мен бөгде қоспалар көп мөлшерде шоғырланады. Олар топырақ қасиеті мен құнарлылығын, дақылдың өнімі мен сапасына теріс әсер етеді және жер асты суының нашарлайды.
Минералды тыңайтқыштар - құрамында өсімдікке қажет элементтері бар бейорганикалық заттар. Минералды тыңайтқыштар топырақтың құнарлылығы мен ауыл шауашылығы дақылдарының өнімі мен сапасын арттыру үшін қолданылады. Минералды тыңайтқыштарды дұрыс пайдалану дақылдардың өнімін арттырумен қатар, оның түсімінің сапасын жақсартады, топырақты қоректік элементтермен байытып, микробиологиялық процестерге әсер етеді. Минералды тыңайтқыштар тікелей және жанама әсер ететін тыңайтқыштар болып бөлінеді. Тікелей әсер ететін Минералды тыңайтқыштардың құрамында өсімдіктерге тікелей қорек болатын N, P, K, Mg, B, Mn, т.б. элементтер бар.

2. Шаруашылық туралы жалпы мағлұмат
Оңтүстік Қазақстан облысы - Қазақстан Республикасының оңтүстігіндегі әкімшілік-аумақтық бөлік. 1932 жылы 10 наурызда құрылған. 1962 - 92 жылы Шымкент облысы деп аталды.
Аумағы 117,3 мың км². Тұрғыны 2 788 653 адам (2015ж). Орталығы - Шымкент қаласы Солтүстігінде Қарағанды, шығысында Жамбыл, батысында Қызылорда облыстарымен, оңтүстігінде Өзбекстан Республикасымен шектеседі. Облыс құрамында 11 әкімшілік аудан, 4 қалалық әкімдік, 7 қала (Шымкенттен басқа), 13 кент, 171 ауылдық округ, 932 ауыл бар.
Оңтүстік Қазақстан облысының климат жағдайы әр түрлілігімен ерекшеленіп, инсоляцияның және жылу ресурстарының көптігімен өзгешелінеді. Жазы ыстық, ұзақ және құрғақ, қысы жылы, қысқа, жиі-жиі жылып кетеді, қар аз жауады. Орташа температурасы 0 градустан жоғары болатын аязсыз күндерінің ұзақтығы солтүстікке 8 ай болса, оңтүстікте 10 ай. Жылдың орташы температурасы 8-14 градус аралығында болады.Жылдың ең суық айы - қаңтар. Бұл айдағы орташа температура оңтүстікте 0 градустан солтүстікте минус 10градусқа дейін. Температураның ең төменгі көрсеткіші кейжылдары 30-35 градус суықты көрсетеді. Ең ыстық ай - шілде. Бұл айдағы орташа температура солтүстікте 24 градус, оңтүстікте 35 градус шамасында. Температураның ең жоғары көрсеткіші 40-45 градусты көрсетеді. Шөл аймақта жауын-шашынның жылдық мөлшері 120-150 миллиметр, жартылай шөл - 250-300 миллиметр, ал таулы және тауға жақын аудандарда 400-800 миллиметр. Жауын-шашын әр мезгілде әр түрлі түседі. Ең көп мөлшері наурыз, сәуір айларында, ең азы жазда жауады (5-7 пайыз). Қысқы және көктемгі жауын-шашын жылдық мөлшердің 70-80 пайызын құрайды.

Шаруашылықтағы пайдаланылатын жерлердің құрамы
Пайдаланылатын жерлердің түрлері
Көлемі, га
Шаруашылыққа бекітілген жерлер
1450га (100%)
Оның ішінде:

Жыртылған жерлер
7975га (50%)
Шабындықтар
290га(17%)
Табиғи жайылымдар
246,5га(17%)
Тыңайған жерлер
43,5га(3%)
Бақтар
29га(3%)
Орман алқабы
29га(5%)
Ауыл шаруашылығында пайдаланылатын барлық жерлер
1435,5га(95%)
Жарамсыз жерлер
14,5га(5%)

Шаруашылықта егілетін дақылдың өнімділігі
Дақылдар
Соңғы 3 жылда
Тыңайту жүйесі жасалған жылда

Әр гектаран алынған өнім,цга

2013
2014
2015
2016
Картоп
28
28
30
30
Кеш пісетін капуста
55
55
57
58
Кызанақ
580
580
590
600
Ерте пісетін капуста
180
180
200
200

3.Шаруашылықтың топырақ климаттық жағдайлары
Шаруашылықтағы климат жағдайы
(метеорология станциясының мәліметі бойынша)
Көрсеткіштер
I
II
III
IV
V
VI
VII
VIII
IX
X
XI
XII
Көп жылдық
Деректер бойынша
-5
-3
7
16
25
30
35
32
23
10
3
-3
Ауаның орташа температурасы
-3
-2
9
20
28
32
33
30
25
15
6
-6
Жауын шашын,мм
13
5
12
8
11
5
3
2
10
15
18
20
Ауаның салыстырмалы ылғалдылығы %
70
85
68
54
51
42
30
32
35
52
65
74

Шаруашылықтағы топырақтардың негізгі агрохимиялық көрсеткіштері
Топырақ түрі
Тереңдігі, см
Гранулометриялық құрамы
Қоректік зат.жалпы мөлшері, %
1 кг топырақтағы қоректік заттардың жылжымалы мөлшері, мг
Топырақ рН-реакциясы
100 г топырақтың сіңіру сиымдылығы мгэкв

Қара-
шірік
Азот
Фос
фор
Kалий
NO3
P2O5
K2O

0-30
Орташа
Құмбалшық
1,10-1,8
0,11-0,13
0,12-0,15
1,90-2,2
12
28
535

7,00-7,4
16-18

4.Шаруашылықта органикалықтыңайтқыштардыжинаужәнео лардыпайдалану

Шаруашылықтағы органикалық тыңайтқыштарды жинау
Малдың түрі
Мал басының саны
Әр бас малдың жылда алынған көң мөлшері, т
Барлық малдан жылда алынатын көң мөлшері,т
Көң садырасы,т
Органикалық тыңайтқыштардың
Жалпы мөлшері,т
Сиыр
119,625
5
598,1
89,7
687,8
Жылқы
23,925
4
95,7
14,3
110
Шошқа
23,925
1,2
28,7
4,3
33
Қой, ешкі
239,25
0,5
119,6
17,9
137,5
Тауық
598,125
0,008
4,8
0,72
5,52
Қаз
598,125
0,012
7,2
1,08
8,28
Үйрек
598,125
0,01
5,9
0,8
6,7
Барлығы

Екінші әдіс. Бұл әдіс төсенішті көң мөлшерін анықтау малазығының құрамынддағы құрғақ затының шамамен жартысы көңге ауысатынына негізделген.
К=(A2+T)*4

К - алынатын көң мөлшері,т
А - мал азығының құрамындағы құрғақ зат мөлшері,т
Т - төсеніш құрамындағы құрғақ зат мөлшері, т
Құрғақ заттың мөлшерін , оның ірі мал азығы мен жемде 85% , шырынды азықта 15% , төсеніште 80% болатынын ескере отырып есептейді.
Көң садырасының массасын жас көңнің мөлшерін 0,15 коэффициентіне көбейту арқылы табады. Шаруашылықтағы жартылай шіріген көң мөлшерін білу үшін жас көңнің шамасын 0,75 коэффициентіне көбейтеді.
Ал малды қолда ұстау мерзімі Қазақстанның солтүстік аймағына 200-240 күн, оңтүстік аймағында 150-180 күнді құрайды.
Органикалық тыңайтқыштың жалпы мөлшерін анықтағаннан соң , оны әрбір ауыспалы егіске бөледі.
Жалпы ауыспалы егістің органикалық тыңайтқышпен қанықтырылуы мынадай мөлшерде болуы ұсынылады: астықты-парлы ауыспалы егіс 5-10 т, көкөністі ауыспалы егіс гектарына 10-15 т.

Малдың түрі
Мал басының саны
Кг
Т
Сиыр
138
17300
17,3
Жылқы
9
12000
1,2
Шошқа
14
13000
1,3
Қой, ешкі
230
43000
4,3

Ауыспалы егіс дақылдарына органикалық тыңайтқыш бөлу
Ауыспалы ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Ноқат дақылының биологиясы
Ноқат дақылының биологиясы және морфологиялық сипаттамасы
Облыста дәнді дақылдардан негізінен көп егілетіні күздік бидай
ОҚО, Сайрам ауданы, Жаңаталап ауылы жағдайында сүрлемдік жүгеріден жоғарғы өнім алудың технологиясын жасау
Күздік бидайдың халық шаруашылығындағы маңызы
Жүгеріні өсіру технологиясы
Шаруашылық қызметті талдауды жүргізудің негізгі шарттары
«БҚО, Бөрлі ауданы «Тең» шаруа қожалығының жерлерін ұйымдастыру»
Қостанай облысы Восточный ауылының ірі масштабты топырақ картасын құрастыру қағидалары
Алматы облысы Көксу ауданы «Үйгентас» ЖШС топырақтары және оларды ауылшаруашылығында пайдалану
Пәндер