Лагранж әдісі туралы


1. Лагранж әдісі туралы жалпы
2. Лагранж көбейткіштер әдісі
3. Анықталмаған Лагранж көбейткіштерінің әдісін қолдану ерекшеліктері
Пайдаланылған әдебиеттер
Лагранж әдісінде қозғалмайтын санақ жүйесіндегі сұйықтың өзі қарастырылады. Сұйық бөлшек алынады. Бастапқы уақыт мезетіндегі бұл бөлшектің координаты {x0,y0,z0} оны басқа бөлшектерден ерекшелейді; осы координа¬ттарды беру арқылы бұл бөлшекті «белгілеп қоямыз» деуге болады. Онан әрі бөлшек қозғалыс траектория табылады:
x=x(x0,y0,z0,t), y=y(x0,y0,z0,t), z=z(x0,y0,z0,t),
мұндағы х, у, z – анықталатын шамалар; x0, y0, z0, t – Лагранж айнымалары деп аталатын тәуелсіз айнымалар.
Лагранж әдісі жеке бөлшек қозғалыс траекториясын зерттеу қажет болатын жағдайдағы практикалық есептерде колданылады. Бірақ көп жағдайда жеке бөлшек қозғалысы емес, берілген уақыт сәтіндегі барлық бөлшектердің нәтиже қозғалысын зерттеу керек болады. Мысалы, қатты денеге әсер ететін сұйықтың кедергі күші сол денені соғатын өте көп бөлшектердің әсерімен анықталады.
Траектория – бойымен қарастырылатын бөлшек қозғалатын кеңістіктегі сызық. Бұл геометриялық үлгі қозғалысты Лагранж әдісімен сипаттауға сәйкес. А бөлшек траекториясы 1-суретте көрсетілген, онда бір ғана А бөлшегінің әртүрлі t1, t2, t3,...уақыт сәтіндегі орындары салынған.
Көптеген нақты оптималдандыру есептері бейсызықты болып табылады.
Бейсызықты мақсаттылық функцияның бір немесе бірнеше экстремумі бола алады.
Шартсыз оптималдандыру есептері бейсызықты программалаудың ең қарапайым есептері болып табылады.
Бұл есептерде мақсаттылық функцияның абсолютті экстремумі шектеулерсіз және шектеу шарттарсыз анықталады.
Жоғарғы математика курсынан белгілі, бейсызықты функцияның экстремум нүктесінде (минимум, максимум) оның дербес туындылары нөлге тең болады. Демек, n айнымалысы бар бейсызықты функцияның экстремумін анықтау үшін барлық айнымалылары бойынша дербес туындыларын нөлге теңестіру қажет. n айнымалысы бар n теңдеуден құрылған жүйенің шешімі функцияның экстремумі алынатын айнымалылардың мәндерін береді.
1. Мəшеков С.Ə. Илемділік деформациясының теориясы: Оқу құралы. – Алматы: Қаз ҰТУ, 2004. 105 б.

2. Жұманов К.Б. Атомдық физика: Оқулық. – Алматы: Қазақ университеті, 2006.- 36

3. Седов Л.И. Механика сплошной среды. Т.1, 2. М.: Мир, 1970.

4. С.Н. Киябаев. «Магистралды құбырөткізгіштер (1-бөлім)» пəнінің оқу- əдістемелік кешені. 050729 - Құрылыс мамандығы бойынша. Алматы. Қ.И.Сəтбаев атындағы ҚазҰТУ баспасы. 2010. - 105 б.

Пән: Математика, Геометрия
Жұмыс түрі:  Іс-тәжірибеден есеп беру
Тегін:  Антиплагиат
Көлемі: 8 бет
Таңдаулыға:   
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге

бот арқылы тегін алу, ауыстыру

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






Мазмұны
1. Лагранж әдісі туралы жалпы
2. Лагранж көбейткіштер әдісі
3. Анықталмаған Лагранж көбейткіштерінің әдісін қолдану ерекшеліктері
Пайдаланылған әдебиеттер

1. Лагранж әдісі туралы жалпы
Лагранж әдісінде қозғалмайтын санақ жүйесіндегі сұйықтың өзі қарастырылады. Сұйық бөлшек алынады. Бастапқы уақыт мезетіндегі бұл бөлшектің координаты {x0,y0,z0} оны басқа бөлшектерден ерекшелейді; осы координа - ттарды беру арқылы бұл бөлшекті белгілеп қоямыз деуге болады. Онан әрі бөлшек қозғалыс траектория табылады:
x=x(x0,y0,z0,t), y=y(x0,y0,z0,t), z=z(x0,y0,z0,t),
мұндағы х, у, z - анықталатын шамалар; x0, y0, z0, t - Лагранж айнымалары деп аталатын тәуелсіз айнымалар.
Лагранж әдісі жеке бөлшек қозғалыс траекториясын зерттеу қажет болатын жағдайдағы практикалық есептерде колданылады. Бірақ көп жағдайда жеке бөлшек қозғалысы емес, берілген уақыт сәтіндегі барлық бөлшектердің нәтиже қозғалысын зерттеу керек болады. Мысалы, қатты денеге әсер ететін сұйықтың кедергі күші сол денені соғатын өте көп бөлшектердің әсерімен анықталады.

1-сурет. А бөлшегінің әртүрлі уақыт сәтіндегі траекториясы.
Траектория - бойымен қарастырылатын бөлшек қозғалатын кеңістіктегі сызық. Бұл геометриялық үлгі қозғалысты Лагранж әдісімен сипаттауға сәйкес. А бөлшек траекториясы 1-суретте көрсетілген, онда бір ғана А бөлшегінің әртүрлі t1, t2, t3,...уақыт сәтіндегі орындары салынған.
Координатасы х, у, z болатын А бөлшегінің t уақыт сәтіндегі жылдамдығы мынаған тең:

Осыдан:
(10)
(10) теңдеу - траекторияның дифференциалды теңдеуі.

2. Лагранж көбейткіштер әдісі
Сызықтық емес бағдарламалау есебінің жеке түрі ретінде шектемелері тек теңдеулерден тұратын жағдайын қарастырайық. Ол есепті классикалық тиімді есебі деп атайды:
(4)
(5)
Бұл есепті шешу үшін Лагранж көбейткіщтер әдісін қолдануға болады. Ол бойынша деген белгісіз айнымалыларды енгіземіз; олар Лагранж көбейткіштері деп аталады. Осыдан кейін Лагранж функциясы құрастырылады:
(6)
Осы Лагранж функциясының бірінші туындыларын нөлге теңестіру арқылы келесі теңдеулер жүйесін аламыз:
(7)
Бұл теңдеулер жүйесінің кез-келген шешімі F функциясының экстремумын береді.
Сонымен, Лагранж әдісінің шешу жолы былайша жазылады:
1. Лагранж функциясын (6) құрастыру .
2. Лагранж функциясының туындыларын тауып, оларды нөлге теңестіру керек.
3. Осыдан алынған (7) теңдеулер жүйесін шешу.
4. Осы шешімдердегі мақсат функциясының мәндерін тауып, салыстыру арқылы мақсат функциясының максимумын немесе минимумын анықтау.
Енді осы әдіске арналған мысал қарастырайық.
Мысал.

Шешуі:
1. Лагранж функциясын құрастырамыз:

2. Лагранж функциясының туындыларын нөлге
теңестіреміз:
Осы теңдеулер жүйесінің
шешуі:
3. Мақсат функциясының осы шешімге сәйкес мәнін табамыз

Лагранж бойынша t уақыт - бұл белгіленген бөлшек қозғалысын бақылау уақыты.
Жабық контур арқылы өтетін траекториялардан құралған бетпен шектелген сұйық бөлігі ағым деп аталады (3-сурет). Ағым ұғымы Лагранж әдісі үшін.

3-сурет. Ағым

Көптеген нақты оптималдандыру есептері бейсызықты болып табылады.
Бейсызықты мақсаттылық функцияның бір немесе бірнеше экстремумі бола алады.
Шартсыз оптималдандыру есептері бейсызықты программалаудың ең қарапайым есептері болып табылады.
Бұл есептерде мақсаттылық функцияның абсолютті экстремумі шектеулерсіз және шектеу шарттарсыз анықталады.
Жоғарғы математика курсынан белгілі, бейсызықты функцияның экстремум нүктесінде (минимум, максимум) оның дербес туындылары нөлге тең болады. Демек, n айнымалысы бар бейсызықты функцияның экстремумін анықтау үшін барлық айнымалылары бойынша дербес туындыларын нөлге теңестіру қажет. n айнымалысы бар n теңдеуден құрылған жүйенің шешімі функцияның экстремумі алынатын айнымалылардың мәндерін береді.
Шартсыз минималдандыру есептері практикада сирек кездеседі, бірақ ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Көп айнымалы функциялардың экстремумын есептеу
ДИФФЕРЕНЦИАЛДЫҚ ЕСЕПТЕУДІҢ НЕГІЗГІ ТЕОРЕМАЛАРЫ ФЕРМА, РОЛЬ, ЛАГРАНЖ, КОШИ ТЕОРЕМАЛАРЫ
Әдістің бірінші нұсқасы
Сызықтық емес бағдарламалау есебін шешудің Лагранж көбейткіштер әдісі
Сырықтардың деформациясын математикалық тұрғыда ұтымды басқару моделі
Сандық әдістер пәнінен дәрістер
Екінші классты баспақты статикалық динамикалық жобалау
Шартты экстремум
МАТЕМАТИКА ЖӘНЕ ЭЙЛЕР
Айнымалыны алмастыру әдісі
Пәндер