Қазақстандағы лизингтің дамуының қазіргі жағдайын талдау

Жоспар:

Кіріспе

I. Лизингтің теориялық негіздері
1.1. Лизинг түсінігі, мәні мен маңызы
1.2. Лизингтің түрлері мен жіктемелік белгілері
1.3. Лизингтің субьектілер үшін артықшылықтары мен кемшіліктері

II . ҚР.дағы кәсіпкерлік қызметтегі лизнгтік операцияларды талдау
2.1. Қазақстандағы лизингтің дамуының қазіргі жағдайын талдау
2.2. «Алекс» ЖШС .ң шаруашылық қызметін және лизинг пайдалану тиімділігін талдау

III .Кәсіпкерлік қызметті жандандырудағы лиизнгті дамыту жолдары
3.1.ҚР.дағы лизингтік операцияларға қатысты туындаған проблемалар және оларды шешу жолдары

3.2.«Алекс» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінде лизингті пайдалануды жақсарту жолдары

Қорытынды

Қолданылған әдебиеттер тізімі
Қазіргі Қазақстан жағдайында кәсіпкерлік қызметтің өркендеп дамуында шешілмей жатқан мәселередің бірі қаржы ресурстар жеткіліксіздігі. Шағын және орта кәсіпкерлікті несиелендіруде қаржы институттары негізгі құралдарды уақытша пайдалануға белгілі бір төлеммен ұсынуда – лизинг.
Елімізде қабылданған индустриалды-инновациялық сратегиясында негізгі қорларды тездетіп жаңарту, өндірістік секторды дамытуға басты назар аударылған. Шағын және орта бизнес саласында аталған мәселелер шешімінің басты механизмі – лизинг болып табылады. Қазақстандағы негізгі құралдардың 80 пайызға жуығы тозған және тез арада жаңартуды талап етеді. Моральдік, физикалық тозған құрал жабдықтар мен сапалы бәсекелі өнім өндіру мүмкіндігі төмен. Сонымен бірге нарықта жаңадан жұмыс жасап жатқан шағын кәсіпорындар, кәсіпкерлер қызметін жандандыруға лизинг маңызды орын алады. Бұрынғы постсоциалистик елдердің барлығында барлығында дерлік қазіргі таңда кәсіпорында, өндіріс орындарында ескірген негізгі құралдарды жаңарту мәселесі өзектілердің бірі. Өндірісте жоғары ғылыми техникалық құрал жабдықтарды негізе отырып, шығаратын өнім сапасын , оның бәсекелестік қабілетін арттырамыз. Бүкіл әлемдік сауда ұйымына кіру қарсаңында, отандық өндіріс орындары мен кәсіпорындардың өндірген өнімдері, халықаралық сапа талаптарына жоғары бәсекеге төтеп беруі қажет. Міне бұл мәселелерді шешудің бірден бір тиімді жолы – лизинг арқылы шешуге болады.
Еліміздегі лизингтік қызметпен айналысушыларға мемлекет көптеп қолдау жасауда. Ол бір жағынан лизингтік компания өз қызметін жандандыру арқылы кәсіпкерлікті дамытуға, жұмыс бастылық мәселелерін шешсе, екінші жағынан лизинг беруші компаниялардың қызметін пайдалану арқылы, еліміздің көптеген кәсіпорындары өз құрал жабдықтарын жаңартуға және сол арқылы өз қызметін дамытуға мүмкіндік алды.
Лизингке әр түрлі салықтық жеңлдіктер жасалған. Лизинг беруші мен мпортталған негізгі құрал мүліктері қаржы лизингі үшін, және оны лизинг алушыға жалға беру, қосымша құн салығынан босатылады. Лизинг алушы өзіне қажетті құрал жабдықтарды біршама арзан бағамен импортауға мүмкіндік алды. Тікелей өзі импорт жасайтын болса, онда қосымша құн салығы қосылады. Импорт кезінде қосымша құн салығы салынбайтын негізгі құрал тізімі тікелей Қазақстан республикасында Үкіметімен бекітілген. Сондай-ақ лизинг бойынша сыйақы да қосымша құн салығынан босатылады.
Лизингік қатынас дамыған және дамушы елдерде қолдану аясы кеңейуде. АҚШ және Европа елдеріндегі лизинг ең тиімді, жоғары икемді қаржы механизмі ретінде қарастырылады. Лизинг механизімінде өзіндік артықшылықтар бар. Лизингтік қатынастың дамуы жалпы экономиканың дамуына бірнеше бағытта әсер етеді:
- лизинг шағын және орта бизнес субьектісінің дамуына әсер етеді, яғни өз негізгі құралдарын жаңартуға қосымша қаржысы болмаған жағдайда .
- лизинг ұзақ мерзімді қаржыландырудың бір түрі болғандықтан, капиталған салымдар көлемін көбейтеді.
- лизинг негізгі құралдарды тез арада жаңартудың бір түрі (қосымша қаражаттар тарту мүмкіндігі арқасында )
- лизинг қаржылық қызмет көрсету нарығында қосыша бәсекелестік туғызады . Лизингтің пайда балуы мен қаржыландыру бағасы төмендейді, қарылық қызмет нарығы кеңейеді. Лизинг көбінесе банк несиесінің баламасы болып табылады. Кәсіпорындарға банк алдындағы міндеттемесінің көбеймеуіне жол береді.
- сондай-ақ лизинг , өндірушілер үшін өндірген өнімдерін өткізудің бір жолы болып табылдаы.
Лизинг қосымша қасиеттерінің артықшылығы бұрынғы Аристотель кезіндеде мойындалған, яғни оның айтуы бойынша: «Байлық пайдаланудан құралады, оған меншік құқығынан емес», басқаша айтқанда пайда табу үшін міндетті түрде меншігінле болуы қажет емес, тек пайдалну құқығы болуы қажет. Ал пайдалну құқығы - бұл лизинг бастысы қасиетінің бірі .
Қазақстанның нарықтық экономикаға өтуі өнеркәсіптік кәсіпорындар алдына бірқатар мәселелер қойды. Олар жоғары бәсекелестік жағдайға үйрену, төлемдердің уақтылы жүрмеуі, тауарға бағаның жоғарлануынан өткізу нарығының қысқаруы, шикізат материалдарды жабдықтаушыларды іздеуідегі қиындықтар және қаржы ресурсатарының шектеулілігі. Мұндай жағдайда кәсіорындардың өміршеңдігін сақтап қалу мақсатында мынадай қасиеттерге ие болуы керек: жоғары икемділік, ассортиментінің тез өзгеру қабілеттілігіне. Қазақстан нарықтық экономикаға өте дағдарысты жағдайда өтті. Яғни , олар инвестициялық белсенділіктің төмендеуі, бағаның өсуі және инфлияциялың жоғары қарқыны, өндіріс көлемінің төлемдері, сондай- ақ сауда экономикалық байланыстың үзілуі.
Ең басты мәселелердің бірі, негізгі құралдардың физмкалық, моральдік тұрғыдан тозуы, оның ішінде Қазақстанның басты салаларындағы негізгі құралдардың тозуы. Қазіргі кезде Қазақстан кәсіпорындары жақын және алыс шет елден жаңа техникамен жарақтануға мүдделі болып отыр. Жоғары саплы, бәсеке қабілетті өнім шығаруға техникалық құрал жабдықтары ескірген. Кәсіпорндар да оны жаңартуға қаржы тапшылығын сезінуде.
Бұл мәселердің ең тиімді жолдарының бірі лизинг болып табылады. Экономикамыздың барлық салаларында физикалык- моральдік тозған негізгі құралдарды тез арада жаңарту қажеттілігі туындап отыр. Халықаралық Қаржы корпорациясының қабылдаған «Лизингті дамыту» бағдарламасының негізінде шағын және орта кәсіпкерлікті дамыту мәселелсін шешуде лизингтің маңызды роль ойнайды.
Пайдаланған әдебиет көздері:

1) ҚР «Қаржы лизинг туралы» заңы, 2004 ж. 10- наурыз
2) ҚР азаматтық кодексі және салық кодексі
3) ҚР Президенті мен Үкіметінің актілер жинағы 2004 ж., №9
4) ҚР Президенті мен Үкіметінің актілер жинағы 2002 ж.,№26
5) Егеменді Қазақстан 2004ж., 16 наурыз
6) Ресми газет, 2004 ж., наурыз
7) Промышленность Казахстана, 2004 ж.,№12
8) Промышленность Казахстана, 2004ж., №6
9) Бухгалтер Бюллетень «МФСО» 2004ж., №1-6
10)Аль Пари, 2004 ж., №4
11) Транзитная Экономика 2004ж., №6
12) Бухгалтер Бюлетень 2004 ж.,№21
13) Қаржы қаражат 2004 ж., №2
14) Қаржы қаражат, 2003 ж., №6
15) Аграрлық нарық проблемалары 2004 ж., апрель-июнь
16) Лизинг как механизм развития инвестиций и предринемательство
Василев Н.М, М: Дека, 1999 г
17) Газман В.Д. Финансовый лизинг: Учеб. пособ. М.: ГУВШЭ; 2003г
18) Гормешыкин В.А. , Оснавы технологий лизинговых операции , М.: Ось-
89, 2000 г.
19) Джуха В.М . Лизинг- Ростов Н/Д : Феникс, 1999г.
20) Лешенко М.Н. Основы лизинга: Учеб. пособ. – М.: 2001г.
21) Анализ финансовый состояни и инаестиционной привлекательностьи,
М.:Финансый и статистика 2003г
22) Лизинг: Экономические правовые и организционые основы под редакции Тавасиева
23) Горемыкин В.А. Лизинг: Учеб. – М.: Дашков и К, 2003 г.
        
        Жоспар:
Кіріспе
I. Лизингтің теориялық негіздері
1. Лизинг түсінігі, мәні мен маңызы
2. Лизингтің түрлері мен жіктемелік белгілері
3. Лизингтің субьектілер үшін артықшылықтары мен ... . ... ... ... лизнгтік операцияларды талдау
2.1. Қазақстандағы лизингтің дамуының қазіргі жағдайын талдау
2.2. ... ЖШС –ң ... ... және лизинг пайдалану тиімділігін
талдау
III .Кәсіпкерлік қызметті жандандырудағы лиизнгті дамыту ... ... ... ... ... проблемалар және
оларды шешу жолдары
3.2.«Алекс» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінде лизингті пайдалануды
жақсарту жолдары
Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер ... ... ... кәсіпкерлік қызметтің өркендеп
дамуында шешілмей жатқан мәселередің бірі ... ... ... және орта ... ... ... ... құралдарды уақытша пайдалануға белгілі бір
төлеммен ұсынуда – лизинг.
Елімізде ... ... ... негізгі
қорларды тездетіп жаңарту, өндірістік ... ... ... ... Шағын және орта бизнес саласында аталған ... ... ...... ... табылады. Қазақстандағы негізгі
құралдардың 80 пайызға жуығы тозған және тез ... ... ... ... ... ... ... жабдықтар мен сапалы бәсекелі өнім өндіру
мүмкіндігі төмен. Сонымен бірге нарықта жаңадан жұмыс ... ... ... ... ... жандандыруға лизинг маңызды орын алады.
Бұрынғы постсоциалистик елдердің барлығында ... ... ... кәсіпорында, өндіріс орындарында ескірген негізгі құралдарды жаңарту
мәселесі өзектілердің бірі. Өндірісте жоғары ... ... ... ... ... ... өнім сапасын , оның бәсекелестік
қабілетін арттырамыз. Бүкіл әлемдік сауда ұйымына кіру ... ... ... мен ... өндірген өнімдері, халықаралық сапа
талаптарына жоғары бәсекеге төтеп беруі қажет. Міне бұл ... ... бір ... жолы – ... ... шешуге болады.
Еліміздегі лизингтік қызметпен айналысушыларға мемлекет көптеп қолдау
жасауда. Ол бір жағынан лизингтік компания өз ... ... ... дамытуға, жұмыс бастылық мәселелерін шешсе, екінші ... ... ... қызметін пайдалану арқылы, еліміздің көптеген
кәсіпорындары өз құрал жабдықтарын жаңартуға және сол ... өз ... ... ... әр ... ... жеңлдіктер жасалған. Лизинг беруші мен
мпортталған негізгі құрал мүліктері ... ... ... және оны ... ... ... қосымша құн салығынан босатылады. Лизинг алушы ... ... ... біршама арзан бағамен импортауға мүмкіндік алды.
Тікелей өзі импорт жасайтын болса, онда қосымша құн салығы қосылады. Импорт
кезінде ... құн ... ... ... ... ... тікелей
Қазақстан республикасында Үкіметімен бекітілген. ... ... ... да қосымша құн салығынан босатылады.
Лизингік қатынас дамыған және дамушы елдерде қолдану аясы кеңейуде.
АҚШ және Европа ... ... ең ... ... ... ... ... қарастырылады. Лизинг механизімінде өзіндік артықшылықтар бар.
Лизингтік ... ... ... ... дамуына бірнеше бағытта әсер
етеді:
- лизинг шағын және орта бизнес субьектісінің дамуына әсер етеді, яғни ... ... ... ... ... болмаған жағдайда .
- лизинг ұзақ мерзімді қаржыландырудың бір түрі болғандықтан, ... ... ... ... негізгі құралдарды тез арада жаңартудың бір түрі ... ... ... ... )
- ... ... қызмет көрсету нарығында қосыша бәсекелестік туғызады .
Лизингтің пайда балуы мен қаржыландыру бағасы төмендейді, қарылық ... ... ... ... банк ... ... ... Кәсіпорындарға банк алдындағы міндеттемесінің көбеймеуіне жол
береді.
- сондай-ақ лизинг , өндірушілер үшін өндірген өнімдерін өткізудің ... ... ... қосымша қасиеттерінің артықшылығы бұрынғы Аристотель кезіндеде
мойындалған, яғни оның ... ... ... ... құралады,
оған меншік құқығынан емес», басқаша айтқанда пайда табу үшін ... ... ... ... ... тек ... ... болуы қажет. Ал
пайдалну құқығы - бұл лизинг бастысы ... бірі ... ... экономикаға өтуі өнеркәсіптік кәсіпорындар алдына
бірқатар мәселелер ... Олар ... ... ... үйрену,
төлемдердің уақтылы жүрмеуі, тауарға бағаның жоғарлануынан өткізу нарығының
қысқаруы, шикізат материалдарды жабдықтаушыларды іздеуідегі қиындықтар ... ... ... ... ... кәсіорындардың
өміршеңдігін сақтап қалу мақсатында ... ... ие ... ... икемділік, ассортиментінің тез өзгеру қабілеттілігіне. Қазақстан
нарықтық экономикаға өте дағдарысты ... ... Яғни , ... ... ... ... өсуі және инфлияциялың
жоғары қарқыны, өндіріс көлемінің ... ... ақ ... ... ... басты мәселелердің бірі, негізгі құралдардың физмкалық,
моральдік тұрғыдан тозуы, оның ... ... ... ... құралдардың тозуы. Қазіргі кезде Қазақстан кәсіпорындары жақын және
алыс шет елден жаңа ... ... ... ... отыр. Жоғары
саплы, бәсеке қабілетті өнім шығаруға техникалық құрал жабдықтары ескірген.
Кәсіпорндар да оны ... ... ... ... ... ең тиімді жолдарының бірі лизинг болып табылады.
Экономикамыздың ... ... ... ... тозған негізгі
құралдарды тез арада жаңарту қажеттілігі туындап отыр. Халықаралық Қаржы
корпорациясының ... ... ... ... ... және орта кәсіпкерлікті дамыту мәселелсін шешуде лизингтің маңызды
роль ойнайды.
1.Лизингттің теориялық негіздері
1.1. Лизинг түсінігі, мәні мен ... ... шет ел және ... ... де ... ... де кең қолданылады . Лизинг мәнін дұрыс түсінбеудің
арқасында және әр түрлі көз ... мен ... ... ... кері ... тигізіп отыр. Лизигтің қаржы-каммерцияалық,
құқықтық және ... ... бар. ... ... ... ... 100-ден астам анықтамалары бар. Ол анықтамаларды
талдай ... біз ... тар және кең ... ... ... ... сүйеніп: лизинг келісім шарттарының экономикалық-құқықтық
мазмұны, келісім мерзімі, ... ... ... ... ... қатысушылардың саны мен құрамы .
Лизингтік қызметті біздің елде инвестициялық қызметтің бір түрі болып
саналады, яғни негізгі құралдарды ... ... оны ... ... ... ... бұл лизинг беруші тарапынан уақытша бос қаржысын
лизинг ... ... ... ... инвестициалау болып табылады .
Келісім шарта көрсетілген негізгі ... ... ... ... ... оны ... алушыға құнынайлап өтеу негізінде ... мен ... ... ... ... ... берушгі
негізгі құралдарды сатып ала отырып , сол ... ... ... ... ... ал ... өз ... төлемдер арқылы толтырып отырады. Нәтижесінде ... ... ... ... ... алушының негізгі
құралдар құрамы ... ... ... елдерінде лизингтік қызмет инвестициялық
бағытталғандығы мен сипатталады. Лизинг механизімінің ... ... ... ... ... бар. Көп ... ... аренда түрінде түсінеді
немесе құрал-жабдықтың ,көлік құралдарың, ... ... ... ... ретінде түсінеді. Бұлай лизингке анықтама беру оның мән
мағынасын ... ... ... ... ... ... Лизинг алушы – бұл ұзақ мерзімге ... тек ... ғана ... ... бірге меншік құқығымен байланысты міндеттер
жүктеледі: мүлікке төлем, ... ... ... ... ... сақтандыру мен техникалық қызмет көрсетуге төлемдер. Лизинг затына
меншік құқығы лизинг ... ... ... ... ... ... әр ... пайдаланғаны үшін емес, оның толық құнын өтеу үшін ... ... ... ... ... ... жойылуы лизинг алушы міндетттерінен
босатпайды. Сонымен бірге арендаға алғанда екі ... ... шарт ... лизингке алғанда екі немесе оданда көп жақты келісім шарт ... ... ... ... ... лизинг көп жағдайда қаржылық ... ... қор ... бір түрі деп ... Кез келген лизинг
келісімінің негізгі өзегі –қаржылық, несиелік операциялар болып ... ... ... ... ... ... келісім –шарты
Жабдықтаушы сатып алу келісімі Лизинг беруші аренда ... ... ... ... ... келісімі
«Лизинг» термині ағылшынның «to leasе» деген етістігінен шыққан ,
мағынасы «арендаға алу». Лизинг терминінің ... ... бар, ... ... ... ... ... толық сипаттай алмайды. Лизинг
қаржы – коммерциялық , құқықтық, ... ... ... ... ... ( ... коммерснттар мен кәсіпкерлер,
маркетолог, банкир, ... ... сала ... ) лизингті
инвестициялық - банктік немесе аренделық кейде іскерлік қызметке жатқызады
.
Лизинг- іскелік қарымқатынастың бір ... ... ... шаруашылық
тәжрибеге нақты енген өнім өткізудің, ... ... ... тар және ... ... мен ... бұл аренда ... ... ... өткізулизингтің көп жақты табиғаты мынадай
жаңа жұптардың құрылуына себепші ... ... ... ... ... , ... аренда –сату, лизинг –сатып алу , жалдау –сатып алу, сату -қарсы
лизинг, сатып алу- ... ... ... ... ... – қаржылық немесе қаржылық –
экономикалық операция ретінде жүреді. Австралиялық бизнесмен ... ... ... бизнесті қалай жасау керек» деген кітабында
мынадай ... ... ...... келісім шарты ма, әлде несие
келісімі ме?» - ... ... ... ... ... жоғарыда аталғанның
екеуін де қамтиды.»
Е. Кабатов, Е. Чекмаров, В. Перов сияқты «Лизинг» ... ... ... ... ... – бұл ... кешенді
келісімдік қатынас, өйткені онда екі немесе оданда көп келісімдер қамтылады
( сату –сатып алу және мүлікті ... беру ... ... ... бойынша: мүлікті жалға беру – лизинг мәнінің
өзегі болып табылады. Ал ... ... ... сату – ... атқарады. Экономикалық мәні ... ...... жаңа түрі ... қарастырылады. Егер лизингті белгілі бір
уақытқа қайтару негізінде арендаға алатын болсақ, онда біз оны ... ... ... ... ... қарастыруымыз керек.
Өз қаржылық рессуртарын пайдалану мен ... ... ... ...... ... ... өзіндік ерекше формасы
болып таьылады. Бұл процесс өнеркәсіптік кәсіпорынға бірденнен көп қаржылық
шығындалмай ақ ... ... ... алуға және негізгі құралдарды
үздіксіз жаңартып отырудың мүмкіндік береді.
1.2 ... ... мен ... ... түрлерінің жіктелуі отандық және шет елдік тәжрибе мен теорияда
айтарлықтай ... ... ... ... ... ... оның
жіктелу белгілеріне сүйенеміз.
Жіктемелік белгілеріне жататындар:
- қатысушылар келісімге құрамы
- лизингке берілетін мүлік түрі
- оның өтімділік деңгейі
- амортизация жағдайы
- қызмет көрсету ... ... ... ... секторы
- салықтық және амортизациялық жеңілдік қатынасы
- лизингтік төлемдер сипаты
Қазқстан заңдық актілеріне сәйкес лизингтің ... екі ... ішкі және ... ... ... ... лизинг беруші және алушы, сатушы
(жабдықтаушы) ҚР ... ... ... Ішкі лизинг ҚР заңымен
реттеледі. Халқаралық ... ... ... ... ... ... ... бейрезиденті болуы мүмкін.
Егер, лизинг беруші ҚР резиденті болса, онда лизинг заты ҚР ... ... ... ... ... шарт ҚР заңнамасымен реттеледі. Ал
керісінше жағдайда халықаралық келісім шарт ... ... ... ... ... ... елдердің шаруашылық тәжрибесінде лизингтің
көптеген түрлері қолданылады. Олардың әр қайсысы өзіндік ... ... ... оперативті (қызметтік) лизинг
- қаржылық (капиталды) лизинг
- қайтарымды ... ... ... (үшінші жақтың қатысуымен)
- тікелей лизинг
- сублизинг
Аталған келісімдердің барлығы лизингтің негізгі екі формасының түрлері
болып саналады, ... ... және ... ҚР « ... лизинг»
туралы заңына сәйкес лизинг негізгі үш түрі ... ... ... ... ... ... лизинг бір түрі болып
табылады). Аталған лизинг ... кең ... ... қарастырып
өтейік.
I.Оперативті лизинг – бұл ағымдағы аренда ... ... ... ... ... мүліктің амартизация мерзімінен аз болып келеді.
Сондықтан келісім бойынша белгіленген ... ... ... ... ... ... нәтижесінде мүлікті бірнеше рет лизингке беруге тура келеді.
Оперативті лизингттің негізгі ерекшелігі – лизинг ... ... ... ... ... бар. Сонымен бірге мұндай келісім мен
алынған мүліктің ағымдағы жөндеу жұмыстарын және ... ... ... ... ... ... Сонбықтан лизингтің бұл түрін кейде қызметтік
деп атайды.
5
Жалға ... ... ... ... – оперативті лизинг
1) құрал жабдықтарды алуға өтініш
2) алынған құрал жабдыққа төлем
3) құрал жабдық
4) жалгерлік төлемдер
5) келісім мерзімінің аяқталуымен құрал ... ... ... обьектілері болып тез ескіретін құрал-жабдықтар
(компьютер, ... ... әр ... ... ... Жалпы
оперативті лизинг талаптары лизинг алушыға тиімді, өйткені лизинг алушының
келісімді мерзімінен бұрын тоқтату ... оған ... ... негізгі
құралдарын жаңа технологиялық құралдар мен ауыстыруға мүмкіндік береді.
Кемшілектері : басқа лизинг түрлеріне қарағанда айтарлықтай ... ... ... ала ... ... ... арендалық келісім шартта
келісімді мерзімінен ... ... ... айып пұл ... ... болуы.
II.Қаржылық лизинг – ұзақ мерзімді келісім, мұнда жалдау төлемінің
есебінен мүліктің амортизациялық төлемдері ... ... ... ... ... тоқтатуға болмайды, сондай ақ мерзімдік төлемдер-сатып
алу, жеткізу шығындарын және пайданы қамтиды. Лизингтің бұл ... ... ... қызмет көсету жалдаушыға жүктеледі. Бұл келісімде
мерзімі біткенде, ... ... ... ... қалдық сомасы бойынша
сатып алу қарастырылған.
Оперативті лизингке қарағанда қаржылық лизигмүлік иесінің ... Мәне ... ... ұзақ ... келісімінің талаптарына
ұқсас, яғни алынған мүліктің толық құнын төлеу, мерзімдік төлемдер (негізгі
және пайыздық жағы, яғни мүлік құны мен ... ... ... ... ... ... деп жариялау құқының болуы және т.б.
Қаржы лизинг обьектісіне тұрғын үй (жер ... ... ... ... құралдары. Қаржы лизингі қайтарымды және іскелік ... ... ... ... ... компания) (Жалдаудаушы)
Жалдаушы
4-сурет – қаржы лизинг механизмі
1) құрал жабдықты алуға өтініш
2) ... ... ... ... ... ... ... лизинг – екі келісімді білдіретін жүйеден тұрады. Мұнда
құрал ... иесі өз ... ... жақ ... ... ... бір
мезгілде сатып алушыдан ұзақ мерзімді жалға алу ... ... ... ... ... ... коммерциялық банктер , ... ... ... компаниялар болады. ... ... ... жабдықтың иесі ғана өзгереді, ал оны ... ... тек ... ... ие ... ... ... оның бұрынғы иесін несиелендіреді, нәтижесінде ... ... ... Мұндай операциялар көбінесе іскерлік ... ... ... ... ... ... мақсатында.
1
Лизингтік ...... ... процесі
1) Құрал жабдық құны
2) Ареналық төлем
IV.Іскелік лизинг - лизингтік келісімде ... ... ... ... ... ... жақ ... сақтандыру, инвестициялық
компаниялар болады. Бұл жағдайда лизингтік компания құрал жабдықтарды жалға
алу туралы келісім ... ... ала ... ... бір ... ... оны
өз меншігіне алады. Алынған қарызды қамтамасыз етуші болып, ... ... ... бойынша оған кепіл зат рәсімделеді) және ... ... ... бір ... ... ... ... төленіп
отырады. Сөйтіп лизингтік фирма салық артықшылықтарын пайдаланады, яғни
құрал ... ... және ... өтуе ... қарыздар. Лизингтің бұл формасының негізгі обьектілері – жоғары
бағалы активтер, пайдалы қазба кен орындары , ... ... ... және ... ... ... ... 4 ... ...... ... ... ... - мұнда жалгер, лизингтік фирма мен сатып алу жөнінде
келісімге ... ... оны ... беру ... ... ... шарт ... тікелей өндіруші фирмамен жасалады. Өз өнімдерін лизинг
арқылы ұсынатын ірі өндірушілер, яғни: IBM, XEROX, GATX, ... ... кеме ... және автокөлік жасаушы ірі компаниялар жатады.
Мысалға автокөлік нарығының лидері ... ... және ... ... ... ... компаниялардың құрылтайшысы болып
табылады. Сол компаниялар арқылы дүние жүзінің ... ... ... ... ... ... ... — тікелей лизинг процесі үшін
1) құрал жабдық
2) арендалық төлемдер
VI.Сублизинг - бұл лизингтің түрі алынған құрал ... ... ... ... беруші) үшінші жаққа береді (сублизинг алушыға) кәсіпкерлік
мақсатта уақытша пайдалануға, яғни ... ... ... әр ... ... ... ... туралы» заңына сәйкес, құрал жабдықты сублизингке беру
үшін жазбаша түрде лизинг берушінің келісім болуы қажет.
Халықаралық сублизинг, ... ... бір түрі ... ... ... «Қаржы лизингі туралы» заңы мен реттеледі. Халықаралық сублизингтің
айрықша ерекшелігі ... ... ... ҚР ... ары ... ... ... мерзімінде өтіп жүруі. Сублизингтің негізгі артықшылығы , ол
жалға беруші жалгерлік төлемдерді талап ету құқықығына ие. ... ... ... үшінші жақтың банкроттық жағдайында жалгерлік төлемдер
негізігі ... ... ... ... ... ... 2
8- ... – сублизингтік процес
1)Құрал жабдық
2)Жалгерлік төлемдер
|Б |
... ... ... и з ... н г |
|б е р |
|у ш і |
|Л и з|
|и н г|
|а л у|
|ш ы |
|Сақтанд|
|ыру ... ... – 3 ... лизингтік келісімде лизингтік процесті жалпылама
ұйымдастыру
1.3. Лизингтің субьектілер үшін артықшылықтары мен ... - ... ... ... ... ... ... яғни
олар: құрал жабдықты алушы, инвестор, лизингтік компания, мемлекетке(
экономиакның басымды саласына инвестиция салу мәселесі бойынша) және банкке
(лизинг ... ұзақ ... ... ... алу мәселесі бойынша).
Лизинг артықшылықтары негізінен қазіргі елімізде қалыптасқан жағдайға
байланысты маңыздылығы келесі мәселелерде айқындалады:
а) Мемлекет үшін.
Қалыптасқан экономикалық ... ... ... ... даму ... ... үшін ең ... мәселелердің бірі.
- бұл қаржы құралы, инвестициялық қызмет үшін барлық ... ... ... ... өз ... арқылы инвестициялық ресурстардың өндірісті қайта
жабдықтауға жұмсалуына ... ... ... ... ... ... арқылы, мысалға салық жеңілдіктері
инвестициялауды қаржыландыруға бюджеттік шығындарды ... ... ... ... ... ... арқылы өз
кәсіпкерлік қызметінің дамуы, қосымша жұмыс орындарының ашылуына және
тағы сол ... ... ...... мәселелердің
шешілуіне ықпалын тигізеді.
б) лизинг алушы үшін.
- тиімді, рентабельді жобасы бар ... ... көп ... ... ... ... алып, өз өндірісін бастауға мүмкіндік береді.
- кәсіпорын ... ... ... азайтады, яғни алынған мүлік
жалгерлік мерзімі бітпегенше көп жағдайда жалға ... ... ҚР « ... лизингі туралы» заңына сәйкес барлық жылжымалы мүлік құралына
жататын, лизинг обьектісі болып табылатын ( ... ... ... қатысты) 3 коэфицент бойынша негізгі құралдарға ... әдіс ... ... ... ... ... бухгалтерлік есебі жеңілдетіледі.Өйткені негізгі
құралдар бойынша амортизациялық аударым, ... ... және ... есебі лизингтік компаниямен жүргізіледі.
- келісім шартта қарызды өтеудің ыңғайлы және икемді ... ... ... ... қоса ... ... алушының жағдайын
қарастырайық. Бұл банк үшін тиімді, өйткені банк балансы жеңілдетіледі,
ал ол өз ... ... ... ... оң өзгерісті
көрсетеді. Мысалға аяқталмаған өндіріс құны лизингке алғанда бірте-бірте
өз құны құрамына ... де, ал ол ... ... кері әсер
етпейді.
в) лизинг беруші үшін .
- лизингтік компания ... ... ... салған салымы үшін
лизингтік кіріс алады. Мұнда тәуекелдік ... ... ... ... ... төлемдер толық өтеліп біткенше лизинг беруші заңды иесі болып таьылады.
Төлемді ... ... ... ... ... ... ... алуға
құқығы бар.
- лизинг алушының банкроттық жағдайында да ... ... ... жабдықты
қайтарып алып, өз міндеттемелерін өтеуге болады.
- лизинг беруші лизинг ... ... ... ... , оған бақылау
жасау мүмкіндігі төмен. Керісінше оған тікелей өндіріс құралдарын
береді.
- ... ... (3 ... кем ... ... алған кірісіне салық
төленбейді.
- лизинг беруші кеден баждарын төлеуден босатылады, ҚР территориясына
алыпкелінетін ... беру ... ... ... ... ... мүлікті сатушы үшін.
- лизинг дамуына тек лизинг алушылар ғана ... ... ... ... де ... ... ... арқылы олардың шығындарын
өнімдерін өткізу нарығы кеңейіп жатыр. Лизингке ... ... ... ... сату арқылы, оларды жөндеу, модернизациялау
жұмыстары арқылы кіріс көбейеді.
Сонымен қатар ... ... ... бар. ... ... ... болады:
- Инфлияцияның елеуі өзгерісі жағдайында лизинг алушыға құрал ... құн ... стып алу ... ... мүмкін.
- Қаржылық лизинг алғанда ҒТП нәтижесінде моральді тозуы мүмкін, бірақ
лизингтік төлемдер келісім шарт ... ... ... ... ... ... санының көп болуы лизингтік операцияны
ұйымдастыруда қиындық ... яғни ... ... мен ... ... ... ... шығыны.
- Лизинг берушіге құрал жабдықтың моральді тозу тәуекелі ... ... ... оның ... ... аз болса), ал
лизинг алушы үшін лизинг арқылы алған мүлік құны оны сатып алған кездегі
құнынан жоғары ... ... ... ... ... ... ... шығып қалса (бұзылу, сыну)
да лизингтік төлемдер толығымен төленеді.
- Банк кредиті мен салыстырғанда лизингтің қымбаттылығы. Бұл ... ... ... яғни ... ... жоғары комиссиондық төлем
алады, өйткені оған берілген негізгі құралдың тозу ... ... ... ... ... ... бұзған жағдайда ескіген құрал
жабдықпен қалу тәуекелі де бар. Ал ... ... ... ... ... беру ... ... . ҚР-дағы кәсіпкерлік қызметтегі лизнгтік операцияларды талдау
2.1. Қазақстандағы ... ... ... жағдайын талдау
Қазақтанда лизингтің қалыптасуы мен дамуының 15 жылдық тарихы
бар. Оны біз келесі этаптарға бөліп көрсетуімізге ... этап ... Ішкі ... ... туылуы. Бұл
кезде көптеген лизингтік компаниялар құрылды. Олар бір ... ... ... ... ... жасады. Олар «КРАМДС – лизинг» 1989ж.,
«Казтех лизинг» 1990ж., «Инвестлизинг» , ... ... ... банктің
еншілес кәсіпорны «Туранлизинг» 1991ж. және т.б.
Атап кететін жайт Қазақстан лизингінің ... ... ... ... сияқты Қазақстанның да алғашқы лизинг компаниялары жобаларды
қаржыландыруға артық қаражаттары бар банктерде құрылды. 1992 ... ... ... коммерциялық банк құрамында 120 ... және 20-ға жуық ... ... ... ... келесі бағыттар бойынша лизингтік қызмет көрсетті:
- Аймақтық көтерме делдалдық кәсіпорындар мен ... ... ... ... ... жабдықтаушы кәсіпорынның
пунктерінің иелігіндегі техникалық құралдарды уақытша пайдалануға беру.
- Коммерциялық банктердің лизингтік операциялары.
- Шет ел ... мен ... ... , ... -ақ шет ... халықаралық экспорт импорт және т.б. ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорындар
жатады.
Екінші этап (1992-1994). Қазақстан эконмикасындағы қолайсыз жағдайдың
туындауына байланысты лизингтік қызметке қысымның ... 1992 ... ... баға ... нәтижесінде гиперинфляция жағдайында
көптеген маманданған лизингтік кәсіпорындар өз қызметтерін тоқтатты немесе
делдалдық ... ... этап ... – қазақстандағы лизингтік бизнесті мемлекеттік
қолдау, ынталандыру, яғни лизингтік қызметтің жандану, инфра құрылымның кең
көлемді дамуы 1995 жылдан бастау алды. ... ... ... ... ... нәтижелер ҚР Үкіметімен қабылданған «лизингтік қатынастарды
реттеу» туралы құқықтық – нормативтік актілер есебінен болды. ... 1994 жылы ... №266 ... ... ... ... Онда
отандық нарықта лизингтік қатынастардың дамуына мемлекет жағынан қолдау
көқрсету жағы ... ... ... ... ауыл ... нарығы болды. 1995 жылы Америкалық және ... ... мен ауыл ... ... ... қол ... жылы ... бойынша өндіруші және өңдеуші өнеркәсіптерге қызмет
көрсететін «Азия лизинг» аймақтық компаниясы құрылды.
Сондай –ақ ҚР Ауыл ... ... ... ... қор ... «Кең ... 1995ж., АҚ ... 1995ж., БК «Cenral Asia Leasing»
1997ж., «КазАгроФинанс» 1999ж. 100% ... ... ... басым бөлігі мемлекеттің қаржыландыруымен жасалды. 1996-2000
ж.ж. лизингтік операцияларға ... ... ... ... қаржы
жұмсалған. Лизингтік операцияларға мемлекеттің қатысуының оң және ... ... жағы ... ... ... 36-40 %-дан 12-15 ... ... жағы бақылау сапасын төмендетті. ... ... ... ... ауыл ... ... ... Олар облыстық
әкімшіліктердің заңдық құқығы жоқ ... ... ... ... мемлекеттік лизингтік қор таратылып, оның
қызметі мемлекеттік қаржы –лизингтік компаниясы «КазАгроФинанс» ... жылы 5 ... ... ... ... туралы заң лизингтік
қатынастардың дамуының төртінші кезеңі банктік этаптың дамуының бастамасы
болды. Бұл қабылданған заң да лизинг ... ... ... , ... құқықтары мен міндеттері нақты көрсетілген. Лизинг ... ... көп ... бөлінген.
Қабылданған заң көптеген банктерде еншілес лизингтік компаниялардың
ашылуына түрткі болды. Статистикаға жүгінсек 2000 жылы ... ... ... ... әліде мемлекеттің үлесінде, яғни мемлекет 100%
қаржыландыруы мен ... ... Бұл ... ... ... көтеру мақсатында құрылған еді. Жаңа қабылданған заң еліміздің
алдынғы қатарлы ... ... мен ... ... ... ... 2000-2003 жылдары 9 лизингтік компания құрылды. Бұл
этаптағы негізгі оқиға – 2003 жылы қаңтарда құрылған ... ... ... ... мен ... ... ... бірлескен
«Қазақстандағы лизингті дамыту» бағдарламасы. Аталған бағдарламаның мақсаты
еліміздегі ... және орта ... ... ... ... ... ... және олардың қатысуымен жасалатын лизингтік келісімдер
көлемін арттыру.
Халқаралық қаржы корпорациясы лизингтік қатынастарды ... ... ... ... ... болып табылады. Ол 35 елде лизингтік қатынастардың
дамуына көмек көрсетіп, 30 жылда 50 елдің лизингтік секторына 1млрд. ... ... ... ... ... отырып, Қазақстанның лизингтік даму
бағдарламасы ... ... ... ...... ... талдау, жетілдіру.
- лизингтік қызмет нарығы ... банк ... , ... ... ... және ... ... кәсіпорындарға кеңес беру.
- шет елдік те жергілікті де инвесторлармен байланыс орнату.
- Лизингтің артықшылықтарын ... ... БАҚ ... ... қолайлы құқықтық жағдай туғызу үшін мемлекеттік органдармен
тығыз байланыста жұмыс жасау керек. Шет елдік инвесторлар мен ... ... ... ... қаржылық институттар мен жеке
компанияларды оқыту үшін кең көлемді білімдік компаниялар жүргізу керек.
Мамандардың ... ... ... қаржылық корпорациясы 2003 жылы
Қазақстанның лизингтік ... мен ... 440 ... ... ол 2002 ... ... 2 есе көп. Келісімдердің жалпы
құны 84 млн. $ құрап, оның 70 % ... және орта ... ... ... ... ауыл ... қолдау мақсатында
мемлекеттің қатысуымен құрылды. Лизингке ... ауыл ... 60 %-ға ... ... , 27 % ... Финнас» ЖАҚ
үлесіне тиесілі болды. Сонымен бірге бұл салада ... ауыл ... ... ... ЖАҚ ... жасайды.
Ал егер тек коммерциялық лизингтік компанияларды қарастыратын болсақ,
лизингке тартылған құралдар ішінде 50% көлік ... жол ... ... Лизингтік компаниялар сұраныс жағдайында бірінші кезекте
өндірістің жоғары өтімді құрадарын қаржыландырады. Бұл ... ... ... ... ... ... ... құрал жабдық
пен жабдықтаушы қазақстандық, ресейлік және шет ... ... ... 2004 ... бастан Қазақстан Республикасының лизингтік дамуы 5
этабына көшті. Бұл дегеніміз кешенді қайтақарау, яғни ... ... ... ... ... бөлігі Алматы қаласында
орналасқан: Альфа ... ... ... АТФ лизинг, БТА лищинг ,
Казтранслизинг, Медикал лизинг Груп, Нуринвест.
Агромашлизинг, Астана –финанс, Зерновая , ... ... ... ... Астанада орналасқан.
Еліміздегі лизинг компанияның көбеюі лизигнтік ... ... және ауыл ... мен ... ... ... мол жағдай
жасайды.
Лизингтік қызметтің негізгі тұтқалары болып отын энергетикалық,
металлургиялық, көлік, ... ауыл ... ... ... жылы лизингтік келісімдер көлемін ... ... ... ... компаниялардың негізгі талап ететін заңдық және бухгалтерлік
құжаттары жалпы ұқсас, бірақ кейбір ерекшеліктер бар: аванстық ... ... ... ... ... минималды және
максималды құнының көлемінде.Көпшілік компанияларда лизингтік келісімдер
40-350 мың $-ға дейін ... ... ал ... ... ірі
келісімдерді ( 2-4 млн.$ дейін) қаржыландырады. Лизингтің жылдық пайыздық
ставкасы 18-22 % ... ... ... қолдау мақсатында мемлекеттік
субсидия алатын кейбір компаниялар, ауыл шаруашылық секторы үшін біршама
төмен ... ... ... ... ... ... лизингтік нарықтың кеңеюі коммерциялық лизингтік компаниялардың
жылдық пйыздық ставкаларын 15-17% дейін ... Яғни ... ... ... ... ... ... корпорациясының
жүргізген зерттеуі бойынша 2005, 2006 жылдары Қазақстанның лизингтік
секторы кеңейіп 500-600 млн. $-ға ... ... ... бар. ... көптеген жаңа компаниялар құрылып, банктер лизингтік келісімдерді
тікелей қаржыландыра бастайды. Қазақстанның лизингтік саласының дамуы басқа
Орта Азия ... ... кем ... тек жасалған лизингтік
келісімдер ... ... ... ... ... Бұрынғы
постсоциалистік елдермен салыстырғанда еліміздің заңдың ... ... ... ... ... Соңғы жылдары қабылданған заңдық
актілер мен енгізілген өзгерістер лизингтік қызметтің ... ... ... ... -ақ 2004 жылы 10 ... ... ... «ҚР Қаржылық
лизинг туралы» заңының қабылдануына байланысты лизинг қызметінің дамуында
жаңа серпіліс туындады. ... ... ... ... ... ... ол лизингтің дамуына толық жағдай болып табылмайды. Лизингтік
сектордың жалпы ... ... ол ... ... ... жағдайына
байланысты. Бірінші кезекте шағын және орта бизнесті қаржыландыратын қаржы
институттарына тәелді. Соңғы жылдардағы экономикалық өсу ... ... ... мен ... ең ... ... табылады. Қазіргі уақытта лизингтік ... ... ... ... көп қатысушыларға бөліп беруі қажет, шағын және орта
бизнесті қаржылландыруы керек, ал ол өз ... ... ... ... ... ... ... айтарлықтай
жоғары потенциалы бар. Лизинг икемді және жоғары ... ... яғни ... ... ... ... ... құралы,
отандық өндіріс дамуын, шағын бизнеске қолдау көрсету және коммерциялық
банктер үшін ... ... көзі ... ... ... ... ҚР ... операцияларын азаматтық
құқықтық реттеу 1999 жылы қабылданған. Азаматтық кодекстің 29 ... ... ... және 2000 жылы шілдеде қабылданған ҚР ... ... ... ... ... кодекске 2004 жылы 18 наурызда
өзгерістер мен толықтырулар енгізілді.
Лизинг анықтамасы. Заңға сәйкес қаржылық ... ... ... ...
инвестициялық қызметтің бір түрі, лизинг беруші сатушыдан жабдықты лизинг
алушыға кәсіпкерлік мақсатта уақытша пайдалануға 3 ... кем емес ... ... бір төлем негізінде. Лизинг затын келісім бойынша лизингке
беру келесі ... ... ... да ... ... керек:
- лизинг затын лизинг алушының меншігіне беру немесе ... ... баға ... ... алу ... ... ... мерзімі лизингке алынған заттың пайдалану мерзімінің 75%-нан асуы
қажет.
- жалпы лизинг мерзімі үшін төлемдердің ағымдағы ... ... ... ... ... ... ... лизинг болып табылады,
егер лизинг беруші немесе лизинг алушы тұлғаның біреуі ҚР ... ... ... ... ... ... заңнамаға сәйкес,
лизинг затын еліміз территориясына лизинг алушымен – ҚР ... ... 100 мың $ ... асса және 180 ... ... ... онда ҚР Ұлттық банкінде тіркеуге тұруы тиіс.
Қайтара лизинг. Заңда қарастырылғандай лизинг келісмі бұзылған ... ... ... ... ... ... ... беру мүмкіндігі
бар. Қайтара лизингке берген жағдайында , лизинг беруші ... ... ... Онда ... заты жаңа ... ... ... жөнінде және
берілген уақыт мерзімі көрсетілуі тиіс. Қайтара лизингте сатушымен мен
лизинг заты, ... ... ... болып есептелінеді.
Лизингтік төлемдер. Заңда анықталғандай лизингтік ... ... ... ... келісім шарт мерзіміндегі жалпы лизингтік
төлемдер жиынтығын ... Бұл ... ... ... ... ... кезіндегі құны мен лизингтік келісім шарт 2003 жылдан бастап ... ... ... ... ... ... бойынша жұмыс
жүргізіп жатыр. Бүгінгі таңда ҚР ... ... ... ашық ... ... қорғалған.
Елімізде дамыған қаржы нарығымен зейнетақы жүйесі жұмыс жасайды. ... ... ... ... қызмет стандарттарына жауап береді.
2004 жылдың 1 ... ... ... ... 35 банк ... оның 3 мемлекеттік және 15 шет елдік ... ... ... меншікті капиталының жиынтығы 38.6% өсіп, 223,4 млрд. ... ... ... 1,5 ... $ асады)
Банк активтерінің жиынтығы 39,3%-ға өсіп, 1,6 трлн. ... ... ... ... ... ... ... 2000 жылдан дами бастады. Жасалған
лизингтік келісімдердің негізгі бөлігі мемлекеттің 100 % ... ... ... ... ... еді. Бұл ... ... мәселелерді шешу мақсатында «Агро азық-түлік» бағдарлама аясында
Үкіметпен құрылған еді. (кесте 7 бетте)
Қазақстандық ... ... ... ... ... ... лизингтік компания құру арқылы жұмыс жасағанды жөн санайды.
Бүгінгі таңда Қазақстанда 20 –ға жуық ... ... ... жатыр, оның 8-гі жергілікті банктердің еншілес компаниялары болып
табылады. ... ... ... ... 51% -дан көбі ... ал
26 % «Казагрофинанс» компаниясының еншісінде. Негізгі құралдарға ... ... ... ... 1% ғана ... Бұл 2002 ... 4 есе жоғары
1-кесте. Негізгі құралдарға жасалған инвестиция бойынша
|Көрсеткіштер |2002 жыл |2003 жыл ... |
| | | |+/- |% ... ... |7797,4 |8449,7 |652,3 |108,3 ... ... | | | | ... ... АҚШ | | | | |
| |21,1 |85,2 |64,1 |403,7 |
| | | | | ... көлемі, | | | | ... долл АҚШ |0,26 |1,00 |0,74 |384,6 |
| | | | | |
| | | | | ... ... | | | | ... | | | | ... ... ... ... ... 2003 жылы 168,9 мың ... лизингке берілген мүліктің ең төменгі құны 1,4 мың $ ... ... ... ... сол ... ... құны 5,873 мың $ тең
болды.
Проценттік ставкалары. Атап ... ... ... жылдары дизинг
нарығында пайыздық ставкаларының төмендеуі ... жылы ... ... ... 13 % , ал 2004 жылы ... ... көбейуі мен бұл пайыздық көрсеткіш 9 %-ға төмендеді. Сонымен
бірге ... ... ... 2002 ... ... 2004 жылы ... % ... берілген мүлік құны мен мерзімі. Лизинг келісім ... ... 3-4 ... ... ... ... пен ... компанияларын қоспағанда, өйткені олардың ауыл ... 6-7 жыл ... ... ... . 2004 жылы ... лизингтік
келісім 133,1 мың $ болып, 2003 жыл көрсеткіштерімен салыстырғанда ... ... жылы ... ... ... құны 500$ ... құны 4 млн.$ болды. Лизингтік компаниялар клиент бизнесінің
түрлеріне ешқандай шектеу қоймайды. 2004 жылдың ... ... ... ... ... 95% шағын және орта бизнес кәсіпорындары
құрайды. Лизингтік келісімдерді негізгі қаржыландыру көздері ... ... ... келісімдердің 85% құрайды. Ал қалған бөлігі
өз қаражаттары мен қаржыланады.
Ескерту: Коммерциялық ... өз ... ... ... ... ... ... өзінің меншікті капиталының 10% көлемінде ғана
қаржыландыра алады.
2004 жылы Қазақстанның 6 лизингтік компаниясы 60 млн.$ ... ... ... ... ... ... ... байланысты 2005
жылы таға басқа ... ... ... ... ... потенциалды
мүмкіндіктер алады.
Лизингтік операциялардың басым бөлігі Алматы қаласы мен ... ... ... ... ... ... тең ... экономикалық дамуына сәйкес. 2004 жылы жағдай біршама өзгерді
Алматы қаласы мен ... ... ... ... ... ... ... мен Ақмола, Солтүстік Қазақстан облыстарында көбейген.
Солтүстік қазақстан, Ақмола, Асана ... ірі ... ... ... ... Қазақстан обылыстарында келісімдердің басым
бөлігі жасалған.
2.2. «Алекс» ЖШС –ң ... ... және ... пайдалану тиімділігін
талдау
Алекс жауапкершілігі шектеулі серістігі негізінен ... ... тазу су ... ... ... ... көптеген
халықаралық сертификаттарға ие.
Кесте 2.
«Алекс» ЖШС-ң 2003-2004 жж. негізгі техника экономикалық
көрсеткіштері
|№ |Негізгі ... |2003 жыл |2004 жыл ... |
| ... ... | | | |
|1 ... ... |мың тг. |6020639 |6103870 |+83231 |101 |
| ... табыс | | | | | |
|2 ... ... |мың тг. |5114009 |4983124 |-130885 |97 |
| ... құны | | | | | |
|3 ... табыс |мың тг. |906630 |913453 |+6823 ... ... ... |мың тг. |443919 |421312 |-22607 |94 |
|5 ... ... |мың тг. |462711 |524744 |+62033 |113 |
| ... ... | | | | | |
|6 | Таза ... |мың тг. |291787 |296563 |+4776 |101 |
|7 ... ... |мың тг. | 793210 |1847632 |+1054422|232 |
| ... құны | | | | | |
|8 |Қор ... |% |759 |330 |-429 |43 |
|9 |Қор ... |% |13 |30 |+17 |230 ... ... ... ... |1013 |1048 |+35 |103 |
| ... саны | | | | | ... |Еңбек ақы қоры |мың тг. ... ... ... ... ... ... еңбек |мың тг. |13,356 |14,548 |+1,192 |108 |
| |ақы ... | | | | | ... ... ... ... |5943,3 |5824,3 |-119 |97 ... ... ... |4,5 |4,7 |+0,2 |104 ... ... |% |5,7 |5,9 |+0,2 |103 |
| ... | | | | | ... ... ... |мың тг. |783 |1763 |+980 |225 ... ... көрсеткіштер арқылы кәсіпорынның істеп жатқан
жұмыстары тиімді ме, әлде тиімсіз бе екенін анықтай ... Егер ... оған ... іс ... ... ... ... анықтауымыз
қажет. Яғни кәсіпорын қызметінің тиімсіз болуына әсер еткен ... Осы ... ең 1- ... ... ... ... ... өсуі мен төмендеуінің негізгі себептерін анықтап білуге тырысамыз.
Кестені қарастыратын балсақ 2 жыл ... ... ... ... бар ... байқаймыз.
Еді сол өзгерістердің себебін анықтап талдап шығуға тырысайын.
1-ші көрсеткіш - өткізілген өнімнен түскен табыс деп аталады, және ол
2002 жылы 6020639 мың тг. ... 2003 жылы 6103870 мың ... ... оның ... 2003 жылы ... шығару келісімі ұлғайғаны және
жаңа технологияларды қолдану арқылы өнімнің өзіндік құны ... ... ... ... ... ... ... Базалық жылы ол
5114009 мың ... ... ... жылы бұл ... 49833124 мың ... ... ... Өзіндік құнның төмендеуінің ... ... ... ... мүмкін. Сонымен қатар ... ... ... де әсер етуі ... көрсеткіш – бұл жалпы табыс. 2003-жылы 906630 ... ... ... 2004 жылы 913453 мың ... жеткен. Базалық
жылмен салыстырғанда 6823 мың теңгеге өскен. Жалпы ... ... ... бірі ... ... ... ... азайтуы,
өткізілген өнімнен түсенн ... өсуі ... ... ... ... тоқталатын болсақ, ... ... жылы 443919 мың ... болған болса, базалық ... мың ... ... ... ... ... жылы ... ымң теңгеге дейін ... ... Оның ... 2004 ... ... және пайыздар бойынша шығындардың төмендеуі болуы
мүмкін.
5-ші ...... ... ... ... ... ... есепті жылы базалық жылмен салыстырғанда ... яғни 62003 мың ... өсіп ... 2003 жылы негізгі
қызметтен түскен пайда 462711 мың ... ... 2004 жылы 524744 ... ге ... отыр. Себебі табыс өсіп отыр.
6-щы көрсетеіш таза ... деп ... ... ... базалық жылмен салыстырғанымызда, есепіт жылы таза
пайда ... өсіп яғни ... 4776 мың ... құрап отыр.Бұның
негізгі себебі өткізілген ... ... ... пен жалпы ... жылы өсіп ... ...... ... орташа құны. Бұл
көрсеткіштің ... 2003 жылы 793210 мың ... ... ал ... бұл сома 1847632 мың ... ... жетіп отыр. Ауытқу ... ... ... отыр. Көрсеткіш сапасының бұлай ауытқуының басты
себебі есепті жылы ... ... ... ... ... яғни жаңа
ғылыми техналогияларға сай техникаларды сатып алу болуы ... ... – қор ... ... жылы ... ... тең болған болса, есепті 2004 жылы ол ... ... Бұл ... ... ... немесе 429%-ға төмендеп
отыр. Оның ... ... ... ... ... өсуі ... ... көрсеткіш – қор сыйымдылығы деп аталады. Бұл ... жылы 13%-ды ... 2004 ... жылы 30%-ға өсіп ... 17%-ға тең. Көрсеткішке негізгі қорлардың орташа құны ... ... ... ... әсер етіп ... ... ... негізгі қорлардың орташа құны базалық жылды есептік
жылмен салыстырғанда ... жылы ол 2,30 есе өсіп ... ... даа ... осы ... былуы мүмкін
10-шы көрсеткіш – қызметкерлердің ... ... ... жылы ... саны 1013 адам болды, ал есепті жылы ... 35 ... ... 1048 адамға жетті. Бұның басты себебі
өндіріс көлемін ... ... жаңа ... күші ... ... қатар жаңадан сатып алынған ... ... да ... ... ... ... ... – еңбек ақы қоры. Еңбекақы қоры 2003 жылы
162355,5 мың ... ... ... ал 2004 жылы ол 20600,1 ... 182955,6 мың ... ... ... Бұл ауытқудың басты себебі
2004 жылы кәсіп орын ... саны ... ... ... ... ... ... әсері мол.
12-ші көрсеткіш – орташа айлық еңбекақы мөлшері. ... ... ... 13,356 мың ... болған болса, 2004 жылы ол 1192
теңгеге ... 14,548 мың ... ... ... ... кәсіп
орындағы ынталандыру жұмыстары көп әсерін ... яғни ... ... ... ... деңгейін бір шама өсіріп отырды.
13-ші ...... ... Базалыық жылы бұл
көрсеткіш 5943,3 мың теңге болса, ... жылы 5824,3 мың ... ... ... жылы ... өсіп ... ... әсер еткен
көрсеткіш – жұмысшылардың санының көбейуі болып отыр.
14-ші көрсеткіш – сату ... ... ... ... бұл ... ... тең ... 2004 есепті жылы ол ... ... ... құрап отыр. Оның себебі өткізген өнімнен
түскен табыстың өсіуіне ... ... ... ... - ... рентабельділігі. Базалық жылы бұл
көрсеткіш ... ... ... 2004 жылы ол ... көтеріліп,
өсу 0,2%-ға тең болды. Көрсеткіштің ... ... әсер ... жалпы табыстың өсуі мен 2004 жылы ... ... ... ... ... ... – қор ... деп аталады. Бұл көрсеткіш
2003 жылы 783 мың теңгеге тең ... ... жылы ол 2,25 есе ... мың ... ... Оған әсер ... 2004 жылы негізгі
қорлардың орташа құынның 1054422 мың ... ... ... ... ... ... ... табылады.
VIII . Біз жоғарыда кәсіпорынның техникаэкономикалық негізгі көрсеткіштерін
қарастырып, талдадық. Ал енді ... » ... ... ... ... ... көрейін.
I. Төлем қабілеттілік коэфициенттері:
1) Қарызды абсолютті ақша қаражаттары
жою коэф-ті = ... ... ... жылы = =0,02 ; ... =
2809671 1020754
Оңтайлы мәні: 0,2-0,25
2) Жабудың (покрытия) ақша қаражаттары + қар. мін. ... + деб. ... ... ... ... ... ... жылы = = 0,3
2809671
58644 + 784483
2004 жылы = = ... ... ... ... ... ... жылы = = 1,6
2809671
1859157
2004 жылы = = ... ... » ЖШС ... бойынша көрсеткіштер
|Көрсеткіштер ... мәні |2003 жыл |2004 жыл ... |
| | | | |+/- |% ... ... жою ... |0,02 |0,8 |7,08|40 ... | | | | | ... ... |0,7-0,8 |0,3 |0,8 |0,5 |20 ... | | | | | ... ... |2-2,5 |1,6 |1,8 |0,2 |25 ... ... ... талдау тек ... ... ... ... қандай жағдайа тұрғанын ғана ... ... ... ... ... ... ... ету
мақсатында тиімді басқару үшін де қажет.
1-ші көрсеткіш ... яғни ... ... ... ... көрсеткіш мәні оңтайлы емес. Себебі, ... 2004 жылы да ... мәні ... мәннен төмен болып отыр.
2-ші ... ... ... бойынша көрсеткіш мәні 2003
жылы 0,8-ге тең ... ... ... тең ... ... көсеткіш төмен коэфициенті мәні ... ... жылы ... жылы да ... ... ... болып отыр.
ІІ. Қаржылық тұрақтылық коэфициенттері:
1) Қарыз капиталы мен мен- ... ... ... ... = ... ... мәні: 1-ден жоғары емес.
2905927
2003 жылы = ... жылы = = ... ... ... капитал
коэфициенті =
кәсіпорын мүлкі ( баланс ... ... ... жоғары.
1822225
2003 жылы = =0,3
4728152
1760175
2004 жылы = = 0,6
2780929
3) Қарыз капиталының ... ... ... ... ... ... ... төмен.
2905927
2003 жылы = = 0,6
4728152
1020754
2004 жылы = = ... ... ... экономикалық көрсеткіштер
|№ |Көрсеткіштер ... мәні ... ... |Ауытқу |
|1 |Қарыз капиталы мен |1-ден ... |1,5 |0,5 |-1 |
| ... ... ... | | | |
|2 ... ... ... |0,3 |0,6 |0,3 |
| | ... | | | |
|3 ... ... үлесі |0,3-тен төмен|0,6 |0,3 |-0,3 ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... =
Баланс соммасы
6020639
2003жылы = = ... жылы = = ... ... капиталының ... ... ... коэфициенті =
Меншіктік капитал
6020639
2003 жылы = = ... жылы = = ... ... ... ... ... түскен
табыс
айналымдық коэфициенті ... ... ... орт мәні
2003 жылы = 6020639 = ... жылы = 6103870 = ... ... ... 365 ... ... ... =
Дебиторлық мән-дің айналым коэ-ті
365 күн
2002 ж = =117
3,1
365 ... ж = = ... ... ... ... ... көрсеткіштер
|№ |Көреткіштер ... - ) ... ... |
|1 ... ... ... |+0,9 |1,2 |2,1 |
| ... | | | |
|2 ... ... |+0,1 |3,3 |3,4 |
| ... | | | |
|3 ... |+5,1 |3,1 |8,2 |
| ... | | | |
| ... ... | | | |
|4 ... |- 73 |117 |44 |
| ... | | | |
| ... орташа мерзімі| | | ... ... ... айналымының жалпы коэфициенті. Бұл
көрсеткіш 1 – жыл ... ... рет ... ... цикл ... жасалатындығын көрсетеді. Менің кәсіп ... ... ... 1,2 рет ... ... жылы 2,1 рет болды. Бұл көрсеткіш
кәсіпорынның ... ... ... тиімділігі жоғарылағанын
көрсетеді. Егер активтің 2003 жылы ақшалай бірлігі 1 ... 2 ... 2004 ... 2 ... 1 тиынға дейін жоғарылап ... ... ... ... ... ... Бұл
көрсеткіш қызметтің әртүрлі аспектілері ... ... сату ... ... ... ... ... жағынан салынған меншікті капиталдың ... ал ... ... ... меншіктік иесінің
тәуекел ететін ақша ... ... ... ... ... бұл ... өскен, 2003 жылы меншікті ... ... 2004 жылы 3,4 ... ... ... Бұл кәсінорын
акционерлерінің қаржыларын тиімді пайдаланғанын көрсетіп ... ... ... міндеттемелердің айналым
коэфициенті. Бұл көрсеткіш ... ... ... үшін ... ... ... ... кеңейтілгенін немесе төмендегенін ... Оның ... ... ... ал ... – берілетін несиенің
көлемінің өскенін ... 2003 жылы ол ... ... ... жылы 8,2 рет ... яғни ... көлемінң қысқарғанын ... ... ... ... айналымының
орташамерзімі. Ол ... ... ... төлем уақытын
өкрсетеді. Бұл көрсеткіштердің төмендеуі – ... ал өсуі – кері ... ... ол 117 күн ... 2004 жылы 44 күн болды, яғни
тура әсер ... ... ... ... ... ... Кәсіпорын мүлкінің таза пайда
рентрбелділігі. = х ... ... ... ж = х 100 = ... ж = х 100 = 16
1847632,5
2) ... ... таза ... = х ... ... ... = х 100 = ... = х 100 ... ... ... ... ... ... |Ауытқу ... ... |
|1 ... ... |-20 |36 |16 |
| ... | | | |
|2 ... ... |-2 |18 |16 |
| ... | | | ... ... – кәсіпорын мүлкінің рентабельділгі. ... ... ... Базалық жылы ол 36%-ды ... 2004 жылы 16%-ға ... ... ... ...... рентабелділігі. Ол кәсіпорынның
рентабелділігін бағалау көрсеткіші. Ол 2003 жылы 18%-ды ... ... жылы 2%-ға ... 16%-ды ... ... Кәсіпорынның төлем
қабілеттігігі көрсеткіштері кәсіпорынның нақты дір ... ... ... ... ... ... ... өтеу үмкіндігін
сипаттайды. Қаржылық тұрақтылық көрсеткіштері ... ... ... ... ... қызметті жандандырудағы лиизнгті дамыту жолдары
3.1.ҚР-дағы лизингтік операцияларға қатысты туындаған проблемалар ... шешу ... ... ... шешімін таппай жатқан мәселелер бар. 2004
жылы ... ... ... құрылымында өндірістік ... ... ... Бұл өсім импорталған құрал жабдықтарға қосымша
құн салығын төмендетуіне байланысты. Лизингтік ... ... ... ... кезінде қосымша құн салығы салынбайтын мүліктердің тізімінде
қазақстанда қажетті позициялардың барлығы қамтылмаған, яғни ... ... ... бірі әсіресе шағын шаруа қожалықтары үшін
сублизингтің дамуы.
«Қаржылық лизинг» ... ... ... ... ... бір түрі
ретінде нақты көрсетілген. Бірақта қаржылық лизингтің салық ... ... ... ... және оның ... ... заты және ... құралдарына меншік құқығын бөлу мәселесі де
өзкетілердің бірі. Қаржы ... ... ... ... ол ... ... ... құқығы лизинг берушіде, ал лизинг алушыға ... ... ғана ... Тәжрибеде күнделікті лизинг заты болып
табылатын көлік құралдарын тікелей лизинг алушыға да, ... ... ... Екі ... да ... бар, ... алушы көлік
құралдарын есептен шығару тәуекелі немесе тіркеу ... ... ... шешімі ҚР көлік құралдарымен оларға тіркемелерді есепке тіркеуге
алу ережесіне өзгеріс енгізу қажет.
Лизингтік ... ... даму ... ... ... қаржылық
лизинг анықтамасы Қаржылық есептің халықаралық ... ... ... ... ... ... есептің халықаралық
стандартына (МСФО) өтуі компания жұмысы айқындылығын көрсетеді. Ал мұндай
қызмет айқындылығы инвесторларды көптеп ... Бұл ... ... ... ... инвестиция тарту арқылы біз негізгі құралдарды тез
жаңартуға мүмкіндік ... ... ... шағын және орта кәсіпкерлікті
дамытуда айтарлықтай ... ... ... ... ... ... жылдары жоғарлауы тиіс. Лизинтік компаниялар жорамалы бойынша
Қазақстанда 2-3 ... ... ... 600 млн. $-ға ... Бұл шамамен
негізгі құралдарға инвестицияның 5% ... ... ... ... лизинтік компаниялар арасында бәсекелестердің жоғарлауына, ал ол ... ... ... ... ... сыйақының төмендеуіне алып
келеді. Лизингтік қызмет нарығы, инвесторлар және өндірушілер үшінде басты
мәселе ... келе ... ... ... ... лизингті пайдалануды
жақсарту жолдары
Жасыратыны жоқ, әсіресе ауылдағы ағайынның шаруаны өрге ... ... ... арба ... ... тарсаң - өгіз өліп» дегендей, дінкесі
құрығанына да біраз уақыт болды. ... ... ... ... күні сонау кеңес заманынан мұраға қалған жамау –жасқаулы ескі
тракторлар мен комбайндарға қарап қалды. Бірқатар шаруалардың тек айыр ... ... ... да бар. Ал, ... сатып алуға кедейшілік
шаужайдан тартып, қия бастырмайды. Банктен несие алайын десе, ... ... түзу ... ... тек ауыл ... құрылымдарының басындағы ғана жағдай емес.
Жалпы алғанда, республикадағы өндіріс ... орта ... ... ... % ... ... азып ... кетті.
Бұл арада, лизингтің ең басты артықшылығы: лизинг ұсынатын ... ... ... ... меншік құқығын қанағат тұтады. Яғни,
сіздің шаруашылық жүргізу үшін ... ... ... ... қажет. Ал оны сатып алуға қаржыңыз ... Сіз ... ... да, лизинг беруші мен шартқа ... ... ... 20-30% ... ... жабдығыңыздың не техникаңыздың
қалған құнын келісімді өсім пайызымы мен бірнеше жыл ішінде ... ... ... ... ... ... ... мен есептескеннен соң,
жабдық өзіңіздің меншігіңізге айналады.
Қазақстанда лизингтік қызмет нарығы 2000 жылдан бастап белсенді ... ... ... ... ... ... үлесі мемлекеттің 100%
қатысуы мен «Казагрофинанс» ... ... ... Ол ... ... ... шешу үшін Қазақстаннның агро азық-түлік
бағдарламасының шеңберінде Үкіметтің ... мен ... ... банктер лизингі мен өздерінің арнайы құрылған еншілес
компаниялары ... ... ... ... ... ... ... тарта лизинг ... ... ... оның ... ... еншілес компнииялары, олардың еліміздегі жалпы лизинг
көлеміндегі үлесі 51%, ал 26%-ы «Казагрофинанс» лизинг ... жылы ... ... ... ... ... ... төңірегінде болды. Бұл, әлі ... тым аз, ... 2003 ... мен ... 4 есе ұлғайған өсім бар.
Лизингілер мемлекеттің қолдауымен, негізінен ауыл ... ... мен ... ... ауыл шаруашылығы құрал
жабдықтарын сатып алуға көптеп ... ... Оның ... ... бұл ... пайдаланушылар үшін, едәір ... ... ... үш ... 7 жылға дейін алуға болады. Лизингіге берілген
мүліктердің жалпы құрылымында жол құрылыс техникасы екінші орын ... ... ... ... ... ... ірі ... асырыла бастағандағыжәне «Астана- жаңа қала» еркін экономикалық
аймақ шегіндегі құрылыстың қарышты дамуы.
Соңғы жылдар кәсіпкерлік ... ... мен ... ... Оған 2002 жылы -291, ал 2003 жылы 722 ... ... ... жылы лизингтік мәмілелердің орта мөлшері 169 мың долларды ... ... ... ... ... берілген мүліктердің 47 пайызын ... ... ... Лизингке берілген ауыл ... 60 ... ... ... қоғамы беріп отыр.
International Finance Corporation (IFC) мамандарының мәліметтері ... жылы ... ... 85 ... ... жетті. Ал биыл бұл цифр
дәлелделген мәліметтер бойынша 257 миллион долларға жетеді деп ... бес жыл ... ауыл ... ... ... бөлігіне айналатындығын ешкім тап басып айта ... ... ... ... төрт ... ... ... үш жылдан жеті жылға дейін ауыл шаруашылығы техникалары берілді.
«казагрофинанстың» лизиннгісінің бел ... ... ... ... ... көрсетуінің арқасында ... ... ... нәтижесінде республикамыздың 700-ден астам шаруа қожалықтары
5,3 ... ... ... ие ... «Казагрофинанс» қол жеткенді
баянды ете отырып, енді өнімді ... ... ... ... ... артықшылықтарын шығыс қазақстандық фермерлер бағалай білді.
Үкіметтің ауылды өркендетуге бөлген 3,5 ... ... ... олар лизинг
арқылы ауыл шаруашылығы техникаларын ... ... ... Осы ... асырудың алғашқы жылы (2000 жылы) олар небәрі 10 ... ... ауыл ... ... жаңартқан болса, биыл неғұрлым
қымбат тұратын техникаларға ... ... Төрт ... ... лизинг
бойынша алынған техникалар бойынша бірде бір ... ... ... » Шығыс Қазақстандық филиалы да олардың өтініштерін
ескере отырып, ... ... ... ... 8 ... ... ұзартты.
Несиелік лизингтің пайыз өсімі 3-4 пайыз шамасында. Ал келесі жылдан бастап
ауыл ... ... ... жабдықтарға сұраныс ұлғаймақ . Филиал
директорыны Тимур ... ... 2005 жылы ... ... милиард теңгеден асып түсетін болады .
2005 жылы ... ... ... бағдарламасы боынша мал
шаруашылығы кәсіпорындарына технологиялық жабдықтар сатып алуға 500 миллион
теңге қаржы бөлінбек. ... ... ... ... «Казагрофинанс»
лизинг компаниясы ҚР ауыл ... ... мал ... ... ... ... айтуынша, мұндай шара
Қазақстандағы орта және ірі ... мал ... ... ... ететін
болады, сондай-ақ осы салада жұмыс істейтін қазақстандық кәсіпорындардың
технологиялық жарақтануын едәуір жақсартады. ... ... ... ... ... ... әр түрлі бағыттағы мал шаруашылығы кешендері
мен құс фабрикалары тапсырыс бере алады. С. Сәтіғұлдың ... ... жылы ... ауыл шаруашылығы кәсіпорындары лизинг бағдарламасы
бойынша 400 млн. тенгеге жуық қаржыға ауыл ... ... ... жылдары осы бағдарламаны жүзеге асыру жолында бірқатар
заңнамалық шаралар жүзеге ... ... ... ... ... ҚР
заңына түзетулер негізді, лизинг берушілер қосымша құн салығынан босатылды.
«БанкЦентрКредит» акционерлік қоғамының 2002 жылдың ... бері ... ... ... ... ... компаниясы да кез келген
саладағы лизингтік жобаларды ... ... бел ... ... Копания
кәсіпорының қай жерде ... ... ... ... ... ... көрсетеді. Оның талаптары бойынша лизингтік
мәмілелердің ең төмен мөлшері 35мың ... кем ... ... АҚ ... ... ... ... айдан 7жылға дейін, лизинг өсімі жылына ... ... ... алынатын жабдық құнының 30%-ы алдын ала ... ... ... ... ... ... ... есебінен
сақтандырылуы тиіс.
«ЦентрЛизинг» ЖШС өзінің тауаржеткісушілнрініңаяасын барған сайын
кеңейте ... ... ... ... ... мен техникаларды
өндіретін» «VOLVO Truck ... ... ЖАҚ, ... Центральная Азия», «Спецтехника» ... үйі, ... ... жабдықтарын шығаратын «PAVAN S.p.А» сияқты әлеуметті фималар
мен компаниялар бар. ... ... ... шетелдік банктер
мен қаржы институттары ынта білдіріп отыр. ҚР ... ... ... ... ... үшін ... несиелеу» бағдарламасы ... ... ... ... ... ... «Валют-Транзит» банкі мен «Казкоммерцбанк»
бар. Бұл ... ... ... бойынша ет ... ... тнрі ... мен шикізатты өңдеуге 7жылға 0,5 пайыз
жылдық ... ... ... беретін болды. 2003-2005ж агроазық-
түлік бағдарламасы ... ... ... өнімдерін өңдеу
кәсіпорындарыүшін жабдықтар лизинг ... ... ... ... 675 ... ... ... отыр. Ал, оны кімдер
алып, ... ... бұл ... әңгіме.
Әрине, бір ғана мақалада бизнестің ... ... ... қыр сырын тігісін жатқызып ... шығу ... ... Ең
бастысы, біз оқырманға ... ... ... жағы ... ... ... ... тырыстық. Ендігі әңгіме, осынау
әдіс ... ... ... құлағына шалынып, шаруа ... ... ... ... ... ... нұр ... Бұл орайда, әсіресе, ауыл шаруашылшғы ... ... ... ... шаруа қожалықтары арасында лизинг
несие туралы кеңінен ... ат ... ... ... ... өрге ... көсегеміз көгермейді. Елбасымыздың
бастамасымен ... ... ... үш ... міндеттері де
осыған меңзейді. «Елде ... ... ... ... мал ... егін
егіп, шаруа баққан қырдағы ел қамқорлық пен көмекке аса зәру ... ... ... серіктестігінде лизингті пайдалануды
жақсарту жолдары
Жасыратыны жоқ, әсіресе ауылдағы ағайынның шаруаны өрге бастыра алмай,
«Былай тартсаң арба сынып, былай тарсаң - өгіз ... ... ... да ... ... ... Нарық қыспағына тіркелген шаруа
қожалықтардың күні сонау кеңес заманынан мұраға ... ... ... ... мен комбайндарға қарап қалды. Бірқатар шаруалардың тек айыр мен
күрекке сүйеніп қалғандары да бар. Ал, ... ... ... кедейшілік
шаужайдан тартып, қия бастырмайды. Банктен несие алайын десе, кепілге ... түзу ... ... тек ауыл ... ... ... ғана жағдай емес.
Жалпы алғанда, республикадағы өндіріс орындарының орта ... ... ... % негізгі қорлары азып тозып кетті.
Бұл арада, лизингтің ең басты артықшылығы: лизинг ұсынатын компания
кәсіпкерге пайдалануға берген мүліктің ... ... ... ... ... ... жүргізу үшін құрал-жабдық сатып алуыңызға ... ... Ал оны ... ... ... ... Сіз лизинг
компаниясына барасыз да, лизинг ... мен ... ... ... ... 20-30% төлейсіз, алған жабдығыңыздың не техникаңыздың
қалған құнын келісімді өсім пайызымы мен ... жыл ... ... ... ... ... кейін лизинг беруші мен есептескеннен ... ... ... айналады.
Қазақстанда лизингтік қызмет нарығы 2000 жылдан бастап белсенді дами
бастады. Соның ... ... ... ... ... мемлекеттің 100%
қатысуы мен «Казагрофинанс» лизинг компаниясына ... Ол ... ... мәелелерді шешу үшін ... агро ... ... ... ... мен құрылған ... ... ... мен ... ... құрылған еншілес
компаниялары арқылы ... ... ... ... ... ... ... лизинг компаниялары жұмыс істейді, оның ... ... ... ... олардың еліміздегі жалпы лизинг
көлеміндегі үлесі 51%, ал 26%-ы ... ... ... жылы Қазақстандағы жалпы инвестицицялар көлеміндегі лизинг үлесі
1% төңірегінде болды. Бұл, әлі болса тым аз, ... 2003 ... мен ... 4 есе ұлғайған өсім бар.
Лизингілер мемлекеттің қолдауымен, негізінен ауыл ... ... мен ... ... ауыл ... құрал
жабдықтарын сатып алуға көптеп ... ... Оның ... ... бұл ... ... ... едәір жеңілдіктер берілді.
Атап айтқанда, үш жылдан 7 жылға дейін алуға ... ... ... ... ... жол ... ... екінші орын алады. Оның
себебі, республикамызда жолдарды жақсарту жөніндегі ірі ... ... ... ... жаңа қала» еркін экономикалық
аймақ шегіндегі құрылыстың қарышты дамуы.
Соңғы жылдар кәсіпкерлік лизингтің пайдасы мен ... ... Оған 2002 жылы -291, ал 2003 жылы 722 ... ... ... жылы лизингтік мәмілелердің орта мөлшері 169 мың долларды құрады.
2004 ... ... ... ... ... ... 47 ... ауыл
шаруашылық техникасы құрады. Лизингке берілген ауыл ... 60 ... ... ... ... беріп отыр.
International Finance Corporation (IFC) ... ... ... жылы ... ... 85 миллион долларға жетті. Ал биыл бұл ... ... ... 257 ... долларға жетеді деп болжанып
жатыр.
Бұдан бес жыл бұрын ауыл шаруашылығында ... ... ... ... ... тап ... айта алмас еді.
«Казагрофинанстың» қолдауымен фермерлерге төрт пайызға дейінгі ... үш ... жеті ... дейін ауыл шаруашылығы техникалары берілді.
«Казагрофинанстың» лизиннгісінің бел көтере ... ... ... ... көрсетуінің арқасында болып ... ... ... ... ... ... шаруа қожалықтары
5,3 мыңнан астам агротехникаларға ие болды. «Казагрофинанс» қол ... ете ... енді ... ... ұқсататын кәсіпорындарға лизингтік
қолдау көрсетпекші.
Лизингтің артықшылықтарын ... ... ... ... білді.
Үкіметтің ауылды өркендетуге бөлген 3,5 млрд. теңгеден астамын олар лизинг
арқылы ауыл шаруашылығы техникаларын сатып ... ... Осы ... ... ... жылы (2000 ... олар ... 10 миллион теңгенің
көлемінде ауыл шаруашылығы техникаларын жаңартқан болса, биыл ... ... ... ... ... Төрт ... ... лизинг
бойынша алынған техникалар бойынша бірде бір ... ... ... » ... ... филиалы да олардың өтініштерін
ескере отырып, лизинг ... ... ... 8 ... дейін ұзартты.
Несиелік лизингтің пайыз өсімі 3-4 ... ... Ал ... ... ... ... өнімдерін өңдейтін жабдықтарға сұраныс ұлғаймақ . Филиал
директорыны Тимур Сапарғалиевтың ... 2005 жылы ... ... ... ... асып түсетін болады .
2005 жылы республика бюджетінінен лизинг бағдарламасы боынша мал
шаруашылығы кәсіпорындарына ... ... ... алуға 500 миллион
теңге қаржы бөлінбек. Бағдарламаны жүзеге асыратын оператор ... ... ҚР ауыл ... ... мал ... директоры Совет Сәтіғұлдың айтуынша, мұндай шара
Қазақстандағы орта және ірі ... мал ... ... ... ... сондай-ақ осы салада жұмыс істейтін қазақстандық ... ... ... ... Лизингті дамыту бағдарламасы
бойынша жабдықтар сатып алуға әр түрлі бағыттағы мал шаруашылығы кешендері
мен құс фабрикалары тапсырыс бере ... С. ... ... ... жылы ... ауыл шаруашылығы кәсіпорындары лизинг бағдарламасы
бойынша 400 млн. тенгеге жуық ... ауыл ... ... ... жылдары осы бағдарламаны ... ... ... ... ... жүзеге асырылды. Айталық, «Қаржылық лизинг ... ... ... ... ... ... қосымша құн салығынан босатылды.
«БанкЦентрКредит» акционерлік қоғамының 2002 жылдың ... бері ... ... ... ... ... компаниясы да кез келген
саладағы лизингтік жобаларды жүзеге асыркға бел ... ... ... қай ... ... ... Қазақстанның кез
келген ... ... ... Оның ... ... ... ең ... мөлшері 35мың доллордан кем болмауы ... АҚ ... ... ... Лизинг
мерзімі-37 айдан 7жылға дейін, лизинг өсімі ... ... ... ... ... жабдық құнының 30%-ы алдын ала ... ... ... ... ... ... ... есебінен
сақтандырылуы тиіс.
«ЦентрЛизинг» ЖШС өзінің тауаржеткісушілнрініңаяасын барған сайын
кеңейте түсуде. ... ... ... ... мен ... «VOLVO Truck ... ... ЖАҚ, ... ... ... ... сауда үйі, Италияның макарон
өнімдер ... ... «PAVAN S.p.А» ... ... ... ... бар. ... бағдарламасына көптеген шетелдік банктер
мен ... ... ынта ... ... ҚР ... ... өнімдерін өңдейтін ... үшін ... ... ... ... ... беретін банктерді
белгіледі. Олардың ... ... ... мен ... Бұл банктер конкурс шарттары бойынша ет ... ... тнрі ... мен ... ... ... 0,5 пайыз
жылдық өсіммен лизинг несиелерін беретін болды. 2003-2005ж ... ... ... ... ... ... ... жабдықтар лизинг несиесі» бағдарламасы бойынша
бйылдың өзінде 675 ... ... ... ... Ал, оны ... ... пайдаланады, бұл бөлек әңгіме.
Әрине, бір ғана мақалада ... ... ... ... қыр сырын тігісін жатқызып түгендеп шығу мүмкін ... ... біз ... ... ... пайдалы жағы ... ... ... ... ... Ендігі әңгіме, осынау
әдіс мүделері ... ... ... ... ... ... ... шаруасын дөңгелетіп әкетуінесептігін тигізсе нұр үстіне
нұр. Бұл ... ... ауыл ... ... ... ... ... шаруа қожалықтары арасында ... ... ... насиқаттауға ат салысқаны ... ... ... өрге ... ... ... ... жариаланған ауылға арналған үш жылдың міндеттері ... ... ... болса, ерінге тиеді» дегендей, мал өсіріп, егін
егіп, шаруа баққан ... ел ... пен ... аса зәру болып
отыр.
Қорытынды
Сонымен, лизингтік қызмет нарығы, лизингтік қатынастар жағдайын
зерттеп, ... ... ... біз ... ... ... ... жалпы ел экономиканы дамытуда ерекше маңыздылығына көз ... ... ... ... ... жалпы қаржық қатынастардағы
үлесінің басымдылығын көруімізге болады, ал ол лизингтің жоғары тиімді және
икемді ... ... ... дәлел. Сондықтан, еліміздегі лизингтік
қатынастардың дамуына қолайлы жағдай жасауымыз керек. 2000 жылы Қазақстан
Республикасында 5 ... ... ... ... Олардың жасаған
лихингтік операциялар көлемі де шамалы болды.
Бүгінгі таңда лизинг нарығында 20 ... ... бар, ... ... ... ғана емес, сонымен бірге коммерциялық банктер болып
табылады. Олар лизингтік нарықта белсенді қызмет ... ... ... ... ... 2002 жылы ... жасалған инвестиция көлеміндегі лизингтің ... 0,3 ... 2003 жылы бұл ... 1 ... ... өсіп 85 млн. АҚШ ... Ал осы жылы ... қаржы корпарациясының мамандарының айтуы
бойынша бұл көсеткіш 170 млн. АҚШ долларына дейін өседі деген ... ... 257 млн. ... ... айтылған өсімдер тек мемлекеттің қолдауының нәтижесінде ғана
емес, халықаралық қаржы ... ... мен ... ( ... банк IFC және ... ... даму ... USAID ).
Бұл инвестициялық құралмен көптеп кәсіпкелер пайдалануда , ... ... ... ... ... ... ұзақ мерзімді қаржылндыру
есебінен алады.
Лизинг ... ... ... ... ... Егер ... 291 келісім жасалған болса, ал 2003 жылы жасалған келісімдер саны 722
–ге жеткен, 2004 жылы ... саны 2,3 ... ... ... 2003 ... лизингтік келісім 169 мың АҚШ долларын құраған. ... ... ... құны 1,4 мың АҚШ ... ал ... құны ... қызметті пайдаланушы кәсіпкерлер осыған ... ... ... және ... ... тым ... айтып келеді. Қазақстан ... ... ... ... 2004 ... ... жасалған толықтырулармен
өзгерістер, аталғам мәселелер шешімін ... Яғни ... ... ... ... өзгерістер лизинг алушының да,
лизинг берушінің де қажетін бір шама ... ... ... ... туралы заңы ТМД елдері ... ... ... ең тиімді заңнамалық актісі ... ... ... ... ... Орта ... даму ... жұмыс жасайды. Бұл ... ... ... ... ... ... немесе жеке тұлғаларға кеңес
беру, оларды оқыту, ... ... ... болып табылады.
Лизингтік қызымет ... ... ... ... ... ... ... дамымау, мәселесі.
Лизингтік қатынастар негізінде ... ... ... ... Лизингтідамыту бағдарламасы аясында сол аймақтарда түсіндіру,
оқыту ... ... ... ... ... көптеп
ашу жұмыстарын жүргізуіміз қажет.
Атап кетуіміз қажет елімізде ... ... ... ... Ол аз кезегінде лизингтік қызмет саласында ... ... ... ... пайыздық сыйақыларды
төмендетеді. Лизингтік қызмет нарығы инвесторларға да, ... ... ... ... отыр.
Қазақстанның нарықтық экономикаға өтуі өнеркәсіптік кәсіпорындар алдына
бірқатар мәселелер қойды. Олар жоғары бәсекелестік ... ... ... ... ... ... ... өткізу нарығының
қысқаруы, шикізат материалдарды жабдықтаушыларды іздеуідегі қиындықтар және
қаржы ресурсатарының ... ... ... ... сақтап қалу мақсатында мынадай қасиеттерге ие болуы керек:
жоғары икемділік, ассортиментінің тез ... ... ... экономикаға өте дағдарысты жағдайда өтті. Яғни , ... ... ... ... өсуі және ... ... ... көлемінің төлемдері, сондай- ақ сауда ... ... ... ... бірі, негізгі құралдардың физмкалық,
моральдік тұрғыдан тозуы, оның ішінде Қазақстанның басты ... ... ... ... ... Қазақстан кәсіпорындары жақын және
алыс шет елден жаңа техникамен жарақтануға мүдделі болып отыр. ... ... ... өнім ... ... құрал жабдықтары ескірген.
Кәсіпорндар да оны жаңартуға қаржы тапшылығын сезінуде.
Бұл мәселердің ең тиімді жолдарының бірі ... ... ... ... салаларында физикалык- моральдік тозған негізгі
құралдарды тез арада жаңарту қажеттілігі ... ... ... Қаржы
корпарациясының қабылдаған «Лизингті дамыту» бағдарламасының негізінде
шағын және орта кәсіпкерлікті дамыту мәселелсін шешуде ... ... ... ... ... ҚР ... лизинг туралы» заңы, 2004 ж. 10- наурыз
2) ҚР азаматтық кодексі және салық кодексі
3) ҚР ... мен ... ... ... 2004 ж., ... ҚР ... мен ... актілер жинағы 2002 ж.,№26
5) Егеменді Қазақстан 2004ж., 16 наурыз
6) Ресми ... 2004 ж., ... ... ... 2004 ... ... Казахстана, 2004ж., №6
9) Бухгалтер Бюллетень «МФСО» 2004ж., №1-6
10)Аль Пари, 2004 ж., №4
11) Транзитная Экономика 2004ж., №6
12) Бухгалтер ... 2004 ... ... қаражат 2004 ж., №2
14) Қаржы қаражат, 2003 ж., №6
15) Аграрлық нарық проблемалары 2004 ж., апрель-июнь
16) Лизинг как механизм развития ... и ... Н.М, М: ... 1999 ... Газман В.Д. Финансовый лизинг: Учеб. пособ. М.: ГУВШЭ; 2003г
18) Гормешыкин В.А. , Оснавы ... ... ... , М.: ... 2000 ... Джуха В.М . Лизинг- Ростов Н/Д : Феникс, 1999г.
20) Лешенко М.Н. Основы лизинга: Учеб. пособ. – М.: ... ... ... ... и ... ... и статистика 2003г
22) Лизинг: Экономические правовые и организционые основы под редакции
Тавасиева
23) Горемыкин В.А. ... ... – М.: ... и К, 2003 ... ... ... ҚР ... лизинг туралы» заңы, 2004 ж. 10- наурыз
11) ҚР азаматтық кодексі және ... ... ҚР ... мен ... актілер жинағы 2004 ж., №9
13) ҚР Президенті мен Үкіметінің актілер жинағы 2002 ж.,№26
14) Егеменді Қазақстан 2004ж., 16 ... ... ... 2004 ж., ... ... ... 2004 ... Промышленность Казахстана, 2004ж., №6
18) Бухгалтер Бюллетень «МФСО» 2004ж., №1-6
10)Аль Пари, 2004 ж., ... ... ... 2004ж., ... ... Бюлетень 2004 ж.,№21
13) Қаржы қаражат 2004 ж., №2
14) Қаржы ... 2003 ж., ... ... ... ... 2004 ж., апрель-июнь
16) Лизинг как механизм развития инвестиций и предринемательство
Василев Н.М, М: Дека, 1999 ... ... В.Д. ... ... ... пособ. М.: ГУВШЭ; 2003г
18) Гормешыкин В.А. , Оснавы технологий лизинговых операции , М.: Ось-
89, 2000 ... ... В.М . ... ... Н/Д : ... ... ... М.Н. Основы лизинга: Учеб. пособ. – М.: 2001г.
21) ... ... ... и ... ... и статистика 2003г
22) Лизинг: Экономические правовые и организционые ... под ... ... В.А. ... Учеб. – М.: Дашков и К, 2003 г.

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 54 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бағалы қағаздардың қалыптасуы мен даму48 бет
«Казагрофинанс» акционерлік қоғамының қаржы лизингін талдау57 бет
«Лизинг- инвестицияның қысқа мерзімді қаржыландырудың әдісі ретінде»22 бет
Инвестициялаудың ең қауіпсіз түрі - Лизинг27 бет
Коммерциялық банктің лизингтік қызметі, оның инвестициялық тәжірибесі формаларының бірі ретінде86 бет
Коммерциялық банктердің лизингтік операциялары28 бет
Коммерциялық банктердің лизингтік операциялары туралы81 бет
Коммерциялық банктердің лизингтік операцияларының теорилық негізі49 бет
Коммерциялық банктердің лизингтік қызметінің тиімділігі89 бет
Кәсіпкерлік қызметтегі лизинг операциялары49 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь