Монро доктринасы

Мазмұны:

Кіріспе . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.5

І . тарау. Монро доктринасының қалыптасуы

1.1 Монро доктринасының қалыптасуына ішкі жағдайлардың тигізген әсері . . . . . . . . . . . . . . . . . 6.15

1.2 Монро доктринасының қалыптасуына сыртқы жағдайдың тигізген әсері . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16.27

ІІ . тарау. Монро доктринасының жариялануы .28.42

2.1 Монро доктринасының сипаты мен
мазмұны . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 43.53

2.2 Монро доктринасының маңызы . . . . . . . . . . . 54.55

Қорытынды . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 56.57

Сілтемелер . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .58.60

Пайдаланған әдебиеттер тізімі . . . . . . . . . . . . . . 61.62
Кіріспе

Диплом жұмысының өзектілігі.

Монро доктринасының шығуы және ерекшеліктері, мақсаты туралы, Америка Европа және Россия тарихшылары көптеген зерттеу жұмыстарын жүргізіп, өздерінің ол туралы пікірлерін жазған. Соның бірі Америка тарихи ассоциясының президенті профессор Декстера Перкинс. Оның Монро доктринасы туралы жазған үш томдық монографиясы Европа және Америка архивтерінде көп жылдар жұмыс істеу нәтижесінде пайда болды. Тарихшылардың Монро доктринасына бұлай көңіл бөлуі жайдан-жай емес еді, себебі Монро доктринасы Америка Құрама Штаттардың саясатындағы бір кезеңдік құбылыс емес еді, оның принциптерін АҚШ ішкі және сыртқы саясатта көптеген жылдар бойы пайдаланып келді.
Монро доктринасының маңызы, оның «Американдық жүйе» принциптерінің нақты көрінісі.
1947-1948 жылдары АҚШ-тың жетекшілігімен Америка елдерінің блогы «Америка мемлекеттерінің Одағы» құрылды. Одақ Симон Боливардың идеясын әрі қарай дамытып. Америка бірлігін нығайтуды көздеді. Америка Құрама Штаттары мен Латын Америкадағы мемлекеттердің бірлігінің берік екенін көрсету мақсатында 1956 жылы Панамада конференция болып өтті. Конференцияда жұмысына Америка Құрама Штаттарының президенті Д.Эйзенхауер сөз сөйледі. Конференция барысында басқа да толып жатқан көпірме баяндамалар болды. Онда Америка мемлекеттерінің ынтымағы, бірлігі туралы айтылды. Конференция осы елдердің атынан «Панамалық декларация» қабыдады, және онда Америка Құрама Штаттары Оңтүстік Америка мемлекеттерімен қарым-қатынас жасауда тең праволы делінді, бірақ осы айтылған өзара түсіністік сыйластық принциптері сақтады ма, міне мәселе осында.
Бұл сұрақтарға жауапты Монро доктринасының шығуының себептерін, оның алға қойған принциптерін терең зерттегенде ғана көз жеткізуге болады.
Монро доктринасында Оңтүстік Америка елдерін «Қасиетті Одақ» елдерінің шабуылынан қорғау керек делінді. Бірақ АҚШ мемлекеті шын мәнінде ол елдерді қорғауға дайын ба еді?!
Америка Құрама Штаттарының түпкі мақсаты бұл елдерге өзінің үстемдігін орнату және дамып келе жатқан өнеркәсіп өнімдерін өткізу рыногына бұл елді айналдыру еді.
Монро доктринасы қарастырған тағы бір маңызды мәселе, ол Америка Құрама Шататарынның тәуелсіздік алған елдердің жерінің есебінен өз территориясын кеңейтуге ұмтылуы еді.
Монро доктринасының шығу тарихын әңгіме еткенде Америка-Россия және Америка-Англия қарым-қатынасына да көңіл бөлуіміз керек.
Америка Құрама Штаттары Англиямен қарым-қатынасында екі жақты мақсат ұстанды, біріншісі «Қасиетті Одаққа қарсы бірігу»; екіншісі оны Америка жарты шарындағы ішкі мәселелерге қатыстырмау.
АҚШ-тың сыртқы саясатындағы түпкі мақсаты Америка материгіне өзінің жеке-дара үстемдігін орнату болды. Кейбіреулер Монро доктринасын қорғану тұрғысынан ғана көреді. Ал шын мәнінде Америка Құрама Штаттары ХІХ ғасырдың 20 жылдарының басында өзінің экспансиялық мақсаттарын анықтау барысында қимыл-әрекеттер жасағаны белгілі. Монро доктринасы Америка Құрама Штаттарының Европа мәселелеріне, керісінше Европа елдерінің Америка ісіне араласуын қаламайды.
Америка Құрама Штаттары буржуазиялық мемлекет болғандықтан оған тән нәрсе ұлтшылдыққа талпыну және өзінің үстемдік аумағын кеңейту. Міне, осы жағдайларды ескергенде ғана, Монро доктринасының шығу себептерін, оның мәнін және мақсатын түсінуге болады. Сонымен қатар, Монро доктринасының негізін түсіну үшін сол кезеңдегі Америка Құрама Штаттарының ішкі және сыртқы саясаттарын да жан-жақты зерттеп, оның ерекшеліктерін білуіміз қажет. Монро доктринасы тек Америка Құрама Штаттарының ішкі экономикалық және саяси дамуының нәтижесі ғана емес, ол Америка Құрама Штатарының сол кездегі Халықаралық қатынасының, оның сыртқы саясатындағы қолданылатын тәсілдерінің жиынтығы.
Монро доктринасындағы «саясаттың құрамалы жүйесі» Латын Америка елдеріне, Англияға, «Қасиетті Одақ» елдеріне АҚШ жүргізген саясатта көрнекті орын алады.
Монро доктринасы-Америка Құрама Штаттарының сыртқы саясатындағы доктринасы. Сондықтан оның түбін Америка Құрама Штаттарының халықаралық және ішкі жағдайларынан табуға болады.
Диплом жұмысының зерттелу дәрежесі. Монро доктрнасы туралы тарихнамаларда және оқулықтарда зерттеліп, жпзылған. Бұл Монро доктринасын Америка тарихшыларымен қатар орыс тарихшылары да зерттеген. Атап айтар болсақ орыс ғалымдары Болховитинов Н.Н., «Доктрина Монро» атты еңбегінде және Алексеев А.И., Болховитинов Н.Н., «Судьба Русской Америки» еңбектерінде жазылған.
Диплом жұмысының мақсаты-1812-1814 жылдардағы Американың сыртқы және ішкі саясатының дамуы мен қалыптасуын, Монро доктринасының шығуының себеп - салдарлары мен оған әсер еткен Америка Құрама Штаттарының халықаралық және ішкі жағдайларының мазмұнының мәнін ашу болып табылады
Пайдаланған әдебиеттер тізімі

1. Болховитинов Н.Н., Алексеев А.И. Судьба Русской Америки. М.,1975.
2. Аптекер Г. Колониальная эра. М., 1961.
3. Батуева Т.М. Экспансия США на Севере Тихого океана. М.,1976.
4. Болховитинов Н.Н. Доктрина Монро (происхождение и характер). М., 1959.
5. Болховитинов Н.Н. Русско-Американская отношения 1815-1832 гг. М., 1975.
6. Ефимов А.В. США. Пути развития капитализма. М., 1969г.
7. Медина М. США и Латинская Америка ХІХ в (История экспансии США). М., 1974 г.
8. Рочестер А. Американский капитализм 1607 – 1800 гг. М., 1950 г.
9. История США. Том І. 1607-1877 гг. М., 1983 г.
10. Фостер У.З. Очерки политической истории Америки, ИЛ,1955 г.
11. Ефимов А.В. К истории капитализма в США, ч.ІІ, К вопросу о характере американского рабства, Соцэкгиз,1934.
12. Косарев Б.М.Плантационное рабство негров в США , (кандидатская диссертация), Горький,1951.
13. Баграмов Л.А., Иммигранты в США, Издательство ИМО,1957.
14. История ХІХ века, под ред. Э.Лависса и А.Рамбо, Т.4, Социэкгиз, 1938.
15. Кучинский Ю., История условий труда в США, ИЛ, 1948.
16. Фонер Ф., История рабочего движения в США, ИЛ, 1949.
17. Фостер У.З., Негритянский народ в истории Америки, ИЛ, 1955.
18. Ефимов А.В., Проблемы сосуществования различных способов производства в работах Ф.Д.Тернера, «Вопросы философии», 1956.
19. Альперович М.С., Ермолаев В.И., Лаврецкий И.Р., Семенов С.И., Об освободительной войне испанских колоний в Америке «1810-1826гг.» , «Вопросы истории», 1956., №11.
20. Титкина Н.В. Агрессивная война Соединенных Штатов против Мексики в 1846-1848 гг., (кандитатская диссертация),м.,1954.
        
        Мазмұны:
Кіріспе . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . ...... ... ... ... ... ... қалыптасуына ішкі жағдайлардың тигізген
әсері . . . . . . . . . . . . . . . . . ... ... ... қалыптасуына сыртқы жағдайдың ... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ...... ... ... ... .28-42
2.1 Монро доктринасының сипаты мен
мазмұны . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . ... ... ... ... . . . . . . . . . . . ... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ... ... ... . . . . . . . . . . . . . . ... ... ... ... шығуы және ерекшеліктері, мақсаты
туралы, ... ... және ... тарихшылары көптеген зерттеу
жұмыстарын жүргізіп, өздерінің ол туралы ... ... ... ... ... ... ... профессор Декстера
Перкинс. Оның ... ... ... ... үш ... ... және Америка архивтерінде көп жылдар ... ... ... ... ... ... ... бұлай
көңіл бөлуі жайдан-жай емес еді, ... ... ... ... ... ... бір кезеңдік құбылыс емес еді, оның
принциптерін АҚШ ішкі және ... ... ... ... ... ... доктринасының маңызы, оның «Американдық ... ... ... ... АҚШ-тың жетекшілігімен Америка елдерінің блогы
«Америка мемлекеттерінің Одағы» құрылды. Одақ ... ... әрі ... дамытып. Америка бірлігін нығайтуды көздеді.
Америка ... ... мен ... ... мемлекеттердің
бірлігінің берік ... ... ... 1956 жылы ... ... ... ... жұмысына Америка Құрама
Штаттарының ... ... сөз ... ... ... да ... жатқан көпірме баяндамалар болды. ... ... ... ... ... айтылды.
Конференция осы елдердің атынан «Панамалық ... ... ... Америка Құрама Штаттары Оңтүстік Америка мемлекеттерімен қарым-
қатынас ... тең ... ... ... осы ... ... сыйластық принциптері сақтады ма, міне мәселе осында.
Бұл ... ... ... ... шығуының
себептерін, оның алға қойған принциптерін терең зерттегенде ... ... ... ... ... Америка елдерін «Қасиетті ... ... ... керек делінді. Бірақ АҚШ мемлекеті шын
мәнінде ол ... ... ... ба еді?!
Америка Құрама Штаттарының түпкі мақсаты бұл ... ... ... және ... келе ... өнеркәсіп өнімдерін өткізу
рыногына бұл елді айналдыру еді.
Монро доктринасы ... тағы бір ... ... ол Америка
Құрама Шататарынның тәуелсіздік алған ... ... ... ... ... ұмтылуы еді.
Монро доктринасының шығу тарихын әңгіме еткенде Америка-Россия
және Америка-Англия қарым-қатынасына да ... ... ... ... Штаттары Англиямен қарым-қатынасында екі ... ... ... «Қасиетті Одаққа қарсы бірігу»; екіншісі
оны Америка ... ... ішкі ... ... ... ... түпкі мақсаты Америка материгіне
өзінің жеке-дара ... ... ... ... Монро доктринасын
қорғану тұрғысынан ғана ... Ал шын ... ... ... ХІХ ... 20 ... басында өзінің экспансиялық
мақсаттарын анықтау барысында ... ... ... ... ... ... Штаттарының Европа мәселелеріне, керісінше
Европа елдерінің Америка ісіне араласуын ... ... ... ... ... ... оған
тән нәрсе ұлтшылдыққа талпыну және өзінің ... ... ... осы ... ескергенде ғана, Монро ... ... оның ... және ... ... ... Сонымен
қатар, Монро доктринасының негізін түсіну үшін сол кезеңдегі Америка
Құрама ... ішкі және ... ... да ... оның ... білуіміз қажет. Монро доктринасы тек
Америка Құрама Штаттарының ішкі ... және ... ... ғана ... ол ... ... Штатарының сол ... ... оның ... ... ... ... доктринасындағы «саясаттың құрамалы жүйесі» Латын Америка
елдеріне, Англияға, «Қасиетті ... ... АҚШ ... ... орын ... ... Құрама Штаттарының сыртқы саясатындағы
доктринасы. ... оның ... ... ... Штаттарының
халықаралық және ішкі ... ... ... ... ... ... ... доктрнасы туралы
тарихнамаларда және оқулықтарда зерттеліп, жпзылған. Бұл Монро ... ... ... орыс ... да ... Атап ... орыс ғалымдары Болховитинов Н.Н., «Доктрина Монро» атты еңбегінде
және Алексеев А.И., ... Н.Н., ... ... Америки»
еңбектерінде жазылған.
Диплом жұмысының мақсаты-1812-1814 жылдардағы Американың ... ішкі ... ... мен ... ... доктринасының
шығуының себеп - салдарлары мен оған әсер ... ... ... ... және ішкі ... ... ... ашу
болып табылады.
Диплом жұмысында мына төмендегідей міндеттер өз ... ... ... 1812-1814 жылдардағы экономикасының ахуалы;
- Американың сыртқы және ішкі саясатының ... мен ... ... ... ... ... өндірістерінің етек алуы;
- Құлиеленуші плантаторлардың Американың экономикалық
дамуына әсері;
- Экспонсионистік теориялар мен ... ... ... ... ... ... ... доктринасының шығуына әсер еткен жағдайлар және
оның қалыптасуы;
- Монро доктринасының мәні мен ... ... ... ... маңызы.
Диплом жұмысының құрылымы кіріспе, 2 ... ... ... пайдаланған әдебиеттер тізімінен тұрады.
І – тарау. ... ... ... ... ... ... ішкі ... тигізген
әсері
АҚШ-тың экономикалық құрылысы Монро ... ... көп ... ... ... экономикалық сатылық бар еді:
1. ... ... ... ... ... ... ... плантациялық шаруашылық.
4. Капиталистік ... ... ... шаруашылықтағы қалыптасқан
патриархалды ұсақ товар құлиеленуші ... және ... ... басым еді. Осы мәселелені шешу ... және ішкі ... ... бағытын айқындап, Монро
доктринасының мәнін, ... ашып ... ... ... географиялық орны, климаты және табиғаты
капиталистік ... ... ... ... Солтүстік-Шығыстағы өнеркәсіп төңкерісі ... ... ... төңкерісі Солтүстік-Шығыстағы ХVІІІ ... ХІХ ... ... ... ... ... ... дами бастады.
Америкадағы өнеркәсіп ... тек қана сан ... ... бірнеше фабрикалардың бірігуінің нәтижесінде ірі кәсіпорындар
қалана бастады. Қол ... ... ... ... ... арта ... ... қатар кеме жасау ... да ... ... ... ... ... ... қатынасы
орнайды.
Сауда кемелерінің негізгі бөлігі Американың ірі ... ... Олар ... ... ... байланыста болуы
Америкада жасалынған кемелер Англиядағы кемелерге қарағанда ... ... ... ... ... ... ... дами
бастайды. Петербургта 1-ші ... ... және ... ... ... ... Американың Солтүстік, Солтүстік-Шығысында ... ... дами ... Оңтүстік Америкада әлі құлиеленуші
шаруашылық сақталып қалды. (2)
Плантациональдық ... ... ... ... ... және қант өндіру пайдаланды.
Оңтүстіктің ең ... ... ...... ... ... ... оны сыртқа шығарудың көлемі ұлғаймады.
Техникалық ... тағы бір ... қант ... мен ... де баяу дамыды.
Бұл дақылдарды өндіруге өте көп қол ... ... ... оны суғару үшін, каналдар қазу, ... ... көп ... ... Сондықтан бұл дақылдарды өндірумен өте бай ... ... ... ... оңтүстік бөлігінің негізгі
шаруашылығы болып қалды. ... ... ... өте ... ... ... жылдан – жылға арта түсті. Уитнидің ... ... ... ... ... өнеркәсібінде төңкеріс жасады.
Америкада ... ... ... ... өндіруге көп
көңіл ... ... ... ... қалыптасты.
АҚШ-тың 20 жылдары сыртқа ... ... ... және ... 33 млн. ... ... басқа экспорты 20 млн. Экспортың
25 млн. –нан ... көп ... ... ... ... ... ... Англияға тасымалданды.
Американың оңтүстігі 1812-1814 жылдардан кейін ... ... ... ... қалды. Мақтаның ... 1/4 ... ішкі ... қалып, басқасы шет елге шығарылды.
Шетке тасымалдайтын кемелердің иелері ... ... өте көп ... (3)
Плантатор тасымалдаудың, өнімнің сақталуына көп мөлшерде ақша
төледі. Оны ... алып ... ... сөйтіп оңтүстіктегі
плантаторлар солтүстіктегі капиталистердің ықпалында болды.
Американың Солтүстік-Шығысында ... ... ... ал ... аймақтардағы плантациялардағы құлдар еңбегін
кеңінен ... ... ... ... ... ... өте көп ... ие мақта
шаруашылығында құлдар ... ... ... ... ... Біріншіден мақта өндірісі ... да ... ... өте көп қол ... ... ... ... Америкадағы
қалыптасқан жағдай құлдардың санының ... және ... ... ... ... өндіруде құлдар еңбегін ... ... ... ... ... ... ... басым болса, оңтүстігінде құлдардың еңбегін
пайдалану басым ... ал ... ... ... шаруашылық
дамыды.
Сондықтан Америка аймақтарының бір-бірімен байланысына ... ... ... Ол ... өте ... қарқынмен жүре бастады.
Сөйтіп Америкада ішкі ... ... ... ... ... атап өтті: ... ... ... елдегі
капитализмнің дамуы», - ... Ішкі ... ... мен ... ... ... ... соғады. Сөйтіп сауда ... ... ... ... ХІХ ... ... Америкадағы жұмысшылар санының жылдам ... ... ... ... 1820 жылы 72 443 ... жылы 117  607 ... 1820 жылы 319 506 ... жылы 791 749 мың ... және ... өндірісінің дамуы қала халқының санының
артуына да ... ... ... ... 1810 жылы 33,3 мың ... ... 1830
жылы 61,3 мың тұрғынға жетті.
Нью – Йорк қаласы, 1810 жылы 96,4 мың, ал 1830 жылы ... ... ... 1810 жылы 91,9 мың ... 1830 жылы
161,4 мыңға жетті.
Балтимор қаласы, 1810 жылы 35,6 мың, ал 1830 жылы ... ... ... 1810 жылы 24,7 мың, ал 1830 жылы 30,3 ... ... қаласының халқы 1810 жылы 17,2 мың ... жылы 46,1 ... ... ... ішкі ... ... өз ерекшеліктері болды.
Оның кеңеюне Европадан жаппай қоныс ... да өз ... ... ... да өте ... ... дами
бастады. Батыс штаттарда негізгі дақыл бидай болды. Бидайға ... ... ... ... астықты Европа елдеріне ... ... ... ... ... саласының
дамуы, қалалардағы халықтың санының өсуі ... ... ... ... ... зор қарқынмен дамыды. Бірақ елдің
ішіндегі сауда-саттық одан әрі ... ... оны ... өте қымбатқа түсті. Тасымалдау ... ... ... ... ... ... ... алға қойылды.
Су қатынасы ерекше орын алды. 1817 жылы ... рет ... мен ... арасында пароход қатынасы орнады. Үзіліссіз
Миссисипи – ... ... ... ... ... ... ... Оңтүстік-Батыс аудандарымен байланысты жақсартты.
1825 жылы Миссипи және Огайо ... 125 ... ... ... ... ... 167 717 111 ... құрады. (5)
Батыс пен ... ... ... да ... ... ... 1820 жылы Филодельфия мен ... ... 18 млн. ... ... ... ... каналдар қазу жұмыстары да кең
қарқынмен жүргізілді.
1816 ... ... ... сайлауында Монро көпшілік
дауыспен президент болып сайланады. Ал 1820 ... ... ... ... жоқтығынан Монро президент болып екінші мерзімге
сайланды. (6)
Монро ... ... ... ... ... ... ұшырайды, импорттан экспорттың көлемі ... ... ... ... күрт төмендеп кетті.
Ақша айналымында да кері ... ... орын ... ... ... 110 мың ... ... 1819 жылы тек 45 млн.
доллар ғана ... ... ... бәсекеге төтеп бере алмай ... ... ... ... ... жұмыссыздық саны күрт өсіп кетті. Жұмысшылардың ... ауыр ... ... ... уақыты 12-14 сағат ... ... ... мен ... ... ... пайдаланды.
Жалақы көлемі өте төмен ... жылы ... ... ... ... 10 сағат етіп
қоюды талап ... ... ... ... ... болды. Олар жаппай ереуілдер ұйымдастыра бастады, жалақыны
көбейтуді ... ... ... ... Штаттарының тарихи дамуы ... ... ... кең ... ... ... ... барлық
жағдай қалыптасқан еді. ... ... ... ... ... ... батысқа және оңтүстік бағыттарға
қарай жылжи бастады. ... ... ... тек қана
капитализмнің дамуына байланысты емес, оны ... ... ... де ... ... ... ... үндістерді қолайсыз шөл және таулы ... ... да ... ... отарлап отырды. 1776 жылы АҚШ-тың
территориясының көлемі 386 мың кв. миль ... 1783 жылы ол ... кв. ... жетті.
Батыс штаттардың халқы жылдам қарқынмен өсті. ... ... 370000 ... ... ... негізінен Солтүстік және ... ... ... бағытқа кеңейту ірі буржуазия ... ... ... Жаңа ... ... ... жаппай қоныстану мен
қатар жүргізілді.
Оңтүстік ... ... ... жаңа жерлер игерудің
өзінің ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... және саяси қызығушылығының ... ... ... ... ... солтүстіктің ірі
буржуазияларының жаңа ... ... ... ... экспонсионистік теориялар мен көзқарастың шығуының негізі болды.
Батыс тарихшылары «Оқшаулану идеологиясының» ... ... ... ... зерттеуге көңіл бөліп келді. «Оқшаулану
идеясы» экспансионистік теориясымен ... ... ... ... ... ... жан-жақты зерттелген жоқ. ... ... ... ... тура баға ... Отарлаудың алғашқы кезеңінде-ақ бүкіл континент ... ... ... деп ... және буржуазиялық ұлтшыл идея АҚШ-тың ертеректегі
тарихынан мәлім. Олар ... ... ... ... қойған.
Сонымен қатар оқшаулану теориясы ... АҚШ ... ... одақ ... ... ... ... Америка ісіне
араласпауын өтінді.
Оқшаулану идеясының бір ... ... ... ... ... ... ... тығыз қабысып кетуінде
Т.Джефферсон ... ... «Біз ... ... бас үй ... ... ал ол үйдің адамдары Оңтүстік және ... ... ... ... тебуі қажет». ... ... ... ... үшін ... Сент-Джонды, Жаңа Шотландияны
және Бермуд аралдарын, Шығыс және ... ... мен ... ... шақырды. (9)
Канаданы да АҚШ қарамағына қосу ... да ... ... алу АҚШ-та экспансионистік теорияның одан ... ... ... ... – Шығыс штаттарының өкілдері Уайт
(Делавер), Трейси (Коннектикум), ... ... ... ... ... ... ... шықты. 1803 жылы 3 ноябрьде Сенатта
сөйлеген Джон ... ... ... ... ... Ол ... жер көлемі кең болса, ... ... ... ... ... Бүкіл Америка американдықтарға
деген идея кеңінен таралды.
Шейлердің ... ... ... мен ... АҚШ пен Англияның құрамына беру ... ... ... ... Жаңа ... Куба ... Флорида өздерінің
бағынышты ... ... ... енуі ... ... Штатының Америка материгінде өзінің толық
үстемдік орнату әрекеттері, ... ... емес ... ... Флорида т.б. мемлекеттердің Европалық кез келген
мемлекетінің ықпалына ... ... ... отарлау саясатының күйреуі бұрынғы отар ... ... ... мемлекет орнатуы АҚШ-ты қатты алаңдатты. АҚШ
бұл ... ... ... ... ... іздеді.
Сондықтан да ... ... бұл ... ... ... –кесілді қарсы шықты.
Американың көптеген саясаткерлері АҚШ пен ... ... ... ... материгіне үстемдікті не
Америка, не ... ... ... деп ... ... ... да экономикалық факторларға сүйеніп отырды. Мысалы: АҚШ-
тың Мексика ... мен ... ... ... теңізге
шығудың экономикалық тұрғыдан қажеттілігі ескерілді. Шығанаққа ... ... ... ... ... ... аудандарымен оңтүстік-батыс құиеленуші плантацияларының ішкі
экономикалық ... ... ... ... 1823 ... ... Джефферсонға жазған бір хатында ... ... және ... Миссисипи және Мексика ... ... ... саласын құрайды. Сондықтан бұл ... және ... ... құяр ... біздің Одаққа қоссақ біздің ... ... зор ... ... және ... жерімізді кеңейтеді». (10)
«Табиғи шекара» ... ... ... ... ... Олардың пікірінше «Табиғи ... ... ... емес, ол жағдайға ... ... ... ... құрамына жаңа жерлердің көптен кіруі ... ... ... байланысты үнемі өзгеріп отыратындығын
көрсетеді.
Тағдыр АҚШ-тың ... ... ... ... ... ... мемлекет қайраткерлері.
«Табиғи шекара» теориясының мақсаты АҚШ территориясын кеңейту.
АҚШ-тың мемлекеттік ... Джон ... ... 1819 жылы ... ... ... ... былай деді: «Дүниежүзі
мынадай ойды санасына ... ... ... ... біздің
заңды жеріміз, бұл табиғаттың заңы». (11)
Англия біздің солтүстігімізді, ... ... ... Ал ... ... ... ... правомыз бар, ол ... ... ... ... 15 мың миль ... ... ... ... ... біз ... ... Контитенттің
басқа да бөлігі біздікі болады. ... ... ... ... ... бір ... оны европалықтар мойындауы керек.
Монро доктринасының тегі үшін көп әсер ... ... ... оқып ... ... Монро доктринасына ... ... ... ... ... ... атақты саяси көсемдерінің санасында
қалыптасқан өз ... ... ... ... ... ... Осы концепциясының жақтаушысының бірі Томас
Джефферсон.
«Американдық ... ... ойын ... ... ... ... «Европа елдері жер шарының басқа бөлігін құрайды.
Олардың ... жеке ... бар. ... ... ... өзінің жарты шары бар. Олардың өздерінің ... оған ... ... - деп ... ... жылы 4 ... ... тағы бір сөзінде ... еді: ... ... ... ... ... ... қосылуы керек», - деді.
Томас Джефферсон тағы да былай деп ... ... ... байланыста емес, толық тәуелсіз «американдық саяси
жүйеге» қосылуы қажет». ... ... ... ... ... ... ... лигасын» құру идеясын ұсынды. Бұл ... ... ... ... ... Американың елдерін
біріктіруді көздеді.
І.2 Монро доктринасының қалыптасуына ... ... ... ... ... Испан америкасына қарсы
жүргізген саясатын дұрыс ... ... да ... ... ... ... және ... анықтауға болады.
Көптеген тарихи әдебиеттерде жүргізген АҚШ ... ... ... ... халқына жан-жақты көмек беріп, оны ... ... ... ... ... Америкасындағы тәуелсіз
мемлекеттердің орнауы АҚШ мемлекетіне ... деп ... ... ... республикалардың АҚШ ... ол ... ... ... ... серігіне айналар
еді және бұл елдер арасындағы ... ... ... ... ... ... ... АҚШ-тың Латын Америка
халықтарының ... үшін ... ... саяси не материалдық
жағынан ... ... ... ... ... халықтары
тәуелсіздікті өз күштерімен жеңіп алмағандығы ... ... ... Америка арасындағы жүргізген ... ... ... ол ... ... таптарының мүддесіне ... ... ... ... ... ... ... ісіне араласпау саясатын ... 1815 жылы 1 ... ... ... ... одан кейін де ... ... ... ... 1823 жылғы ... ... да бұл ... ... ... ... ... мақсаты Флориданың шығыс ... ... ... АҚШ ... қосу еді. Міне осы территорияларға
байланысты АҚШ-тың ... ... ... ... ... бұл бағыт Монро доктринасының саяси ... ... Бұл ... АҚШ ... ... енгізу біраз
қиыншылқтар туғызды. Флорида үшін күрес ... ... ... ... жер АҚШ ... ... ... ұзақ мерзімге Флорида территориясында қалдырды.
Флориданы жаулап алу Оңтүстіктің ... ... ... ... Флоридаға Оңтүстіктен құлдар қашып, ... Осы ... АҚШ пен ... ... 1-ші ... ... ... бұл кездесулер ешқанда й нәтиже берген жоқ.
1817. жылы Флорида да ... ... ... ... ... жылы Амелия аралын Шотландия генералы Г. Мактрегор
Испания ... азат ... 1817 жылы оны ... ... ... ... Арал Испан кемелеріне қарсы және ... ... ... ... ... ... де ... жасаған деген ... ... ... ... ... ... айналды.
Испанияның бұл аралда тәртіп орнатуының ... ... ... аралды 1817 жылы 23 декабрьде ... ... ... жылы 25 ... Палата өкілдеріне жолдаған хатында
президент ... ... ... «Ори ... ... ... Пазостың
хатында Флориданы басып алу ... ... ол ... оны АҚШ-қа беруге келісім беріп қойғандығын ... әрі ... бұл ... ... отар ... ... ... келмейді»,- деп мәлімдеді.
Сөйтіп Амелияны ... ... ... бермей оны
өзіне алуды көздеді. (14)
1818 жылы 18 март күні ... ... Жаңа ... ... ... ... палатасына АҚШ-тың Амелия аралын ... ... ... мәлімдеп протест жолдады. АҚШ үкіметінің
іс-әрекеттеріне ... ... ... өкілі Онисте мәлімдеме
жасады.
Өзінің конгреске ... ... ... ... ... билігінің әлсіреуі көптеген Латын Америка
елдерінде ... ... ... ... отыр. Сондықтан
олар көршілеріне қауіп ... Біз ... ... егер ол ... ... мен қауіпсіздігіне қатер
төндірмесе.
Испан үкіметінің әлсіздігі 1818 ... ... ... ... ... итермеледі. Соның нәтижесінде көптен
арман болып келген ... ... ... ... сәті ... жылы 6 январьда Джексон президент ... хат ... ... ... ... алып, оны АҚШ территориясының құрамына
қосу туралы ... Егер ... ... берсе Шығыс ... ... ... ... ... бар ... ... (15)
1818 жылы март айында АҚШ ... ... ... ... ... ... Қолға түскен Англия ... ... ... ... олар ... қарсы негрлер мен ... ... ... ... деп үкім ... Олар
атылады.
Сан-Марксты жаулап ... соң ... ... ... ... ... үндістерге жәрдем бердіңдер деп
айыптап Пенсакол қамалының ... ... ... ... ... көрсетсе, қару ұстағанның
барлығын өлім ... ... ... ... өз ... ... ... қиын жағдайға қалдыруы. 1818 ... ... ... ... Онис АҚШ-тан тез арада Флориданы қайтаруды
сұрады.
Флориданы жаулап алу АҚШ ... ... ... ... ... ... арасында бұл мәселе бойынша әртүрлі
пікірлер айтылды. ... ... ... « ... ... ... ... мүшелерінің барлығы Флориданы ... ... ... жақтады», - дейді. (16)
Генерал Джексон дәл ... ... ... ... ... ... ... басып алу соғысы емес қорғаныс
соғысы деп ... ... Ол ... ... соғысқан жоқ, сөйтіп
Конституция талаптарына нұқсан келтірген жоқ деп мәлімдеді.
Сөйтіп ... ... ... ... ... әскерлері басып алу мақсатын ... Егер ... ... ... ... ... АҚШ әскерін тез ... ... деп ... ... ... Онис пен АҚШ ... ... ... ... ... қосу ... келісім АҚШ үкіметіне шекараны ... ... ... ... ... ... берді.
АҚШ-тың Мексикамен шекаралас Техас жерлеріне ... ... ... ... ... ... мақта өсіруге өте ... еді. ... ... ... аймағындағы бос ... ... ... ... ... дақылдарын егу
жұмыстарын жүргізе бастады. Олардың саны ... ... ... ... Мексика заңдарына бағынбады.
Ағылшынша сөйледі, протестант ... ... ... халқына
менсінбей қарады. ... ... ... ... ... ... ... тағы бір мәселе Куба еді.
ХІХ-дың 1-ші ... АҚШ пен Куба ... ... ... ... ... сауда көлемі бойынша Куба, Англиядан ... ... еді. ... Кубамен сауда-саттық көлемі 1820 ... млн ... ... Бұл ... ... ... саудадан 5-6 есе көп еді.
ХІХ ғасырдың ... ... ... ... ... еді. Ол ... ертеме, кешпе құлайтындығын бәрі
түсінді. ХІХ ... 20-шы ... ... Кубаға
қызығушылық өсті. Оның қатарына АҚШ, ... ... ... ... т.б ... ... географиялық орны да өте ... ... ... деп баға ... кейбір тарихшылар.
Бұл арал ... ... ... саяси
қайраткерлерінің назарын аударып отыратын еді.
Кубаға ... ... ... ... идея ... ... ... Бұл аралды қалайда ... ... ... ... ... ... қайраткерлері
айтып кетті.
1822 жылы күзде Кубаны жаулап алу ... ... ... ... ... түсті.
Адамс былай деп ... ... ең ... ... ... құрамында көруі» еді. (18)
Кубаның ... ... ... ... ... ... ... жылы 28 ноябрьдегі кабинет отырысында оған ... ... ... ... құпия түрде Испания мен ... ... сату ... келіссөз болғандығын айтады.
Өз кезегінде ... ... ... ... ... іс жүзінде асырмау мақсарында аралға әскери ... ... ... ... ... ... ... рет аралға келді.
Ал АҚШ-тың ... ... ... ... теңіз
қарақшыларын жоямыз дегенді сылтауратеп бірнеше рет Куба ... ... ... ... Куба ... ішкі су ... ... үкіметінің рұқсатынсыз-ақ, АҚШ ... ... ... ... өзінің әскерін аралға түсіреді.
1822 жылы 7 ноябрь күні 40 ... ... ... ... радиостанцияларын жою мақсатында Куба ... ... ... ... ... екі ... жояды
және 5 кішігірім ... ... ... оның үшеуін өртейді, ал
екеуін Жаңа ... ... ... де ... ... ... ... мақсатпен Куба
жеріне бірнеше рет әскер түсіріледі.
Міне осының бәрі ... ... ... ... жүргізуді қолдайтындардың санын ... АҚШ ... ... ... ... ... ... түспеу жолдарын
қарастырды.
Оңтүстік Америка халықтары бірінен соң бірі ... ... ... 1816 жылы ... ... 1818 жылы ... 1819 жылы Ұлы Колумбия (Венесуэла,
Жаңа Гренада, Эквадор) өз ... ... 1821 ... ... өз ... ... оның басшысы болып
Итурбиде сайланды. Бірақ көп кешікпей ... ... ... ... ... тайдырды.
Мексикада Федеративтік ... ... 1822 ... сентябрьде Бразилия тәуелсіздікке қол жеткізді.
1823 жылы 1 ... ... ... ... тәуелсіздік декларациясы» қабылданды. Оның ... ... ... ... және ... кірді.
(20)
1820 жылдағы революциядан ... ... ... ... ... ... ... шартын жасады. ... ... ... ... ... мойындады.
Латын Америкасындағы халықтардың ұлт-азаттық ... ... ... ... соны дер ... ... ... АҚШ
капиталистері Латын Америкасындағы елдермен сауда-саттықты дамытты.
АҚШ Кариб ... Куба және ... ... Латын
Америкасының басқа елдермен ... көп ... ... ... ... ... ... жүргізуде Англия басымдыққа
ие болды.
1822 жылы ... ... ... 30 млн. доллар ... ... ... 14 млн. ... ... ... ... жүргізілген
сауда көлемі жылдан ... өсіп ... оны ... ... ... (21)
| | | | ... ... ... ... |
| Куба | 1821 ж | 4540 мың | 6584 мың |
| | 1822 ж | 4270 мың | 7299 мың |
| | 1823 ж | 5405 мың | 6952 мың |
| ... | 1821 ж | 2270 мың | 2246 мың |
| | | | |
| | | | |
| | | | |
| | 1822 ж | 2119 мың | 2241 мың |
| | | | |
| |1823 ж |2378 мың |2352 мың ... ... Оңтүстік Америкаға шығарған товарының көлемі:
(доллар есебімен)
1822 -1826 ... жылы ... ... ... жылы ... доллар |
|1824 жылы ... ... ... жылы ... ... ... жылы ... ... ... ... ... көршілерімен сауда жасау тиімді
болады
АҚШ бұл ... ... өз ... ... Ағылшын
– Америка қайшылығы әсіресе ... ... ... сауда мәселесінде ... ... ... Англия саудагерлері Англияның ... ... екі ... да ... ... ... орнатты.
Оның көлемі 35 млн ... ... ... Бұл ... ... ... ... Вест-Индиямен сауда ... ... ... ... болды деп шешім қабылданды. Бұл
Америка саудагерлеріне өте ... ... ... АҚШ пен ... ... сауда көлемі қысқарып кетті. ... ... ... қарсы шықты. Олар Англия ... ... оң ... өтінді.
1822 жылы 24 июльде парламент заң ... Бұл ... ... ... ... ... жасайтын болып шешілді.
Оған жауап ретінде АҚШ-тың президенті: «1822 жылы 6 ... ... Бұл ... ... АҚШ ... ... ашық», - деп жариялады. (22)
ХІХ ғасырдың 20 жылдарының ... АҚШ ... ... ... ... ... ... жетті, оның көлемі
артты, бірақ Англия үлесі басымырақ еді. ... ... ... ... ... жасауда жетістіктерге жетті.
Латын Америкасындағы тәуелсіздік алған елдердің ... ... ... ... болып қалды.
1817 жылы Оңтүстік Америкадағы ... ... ... ... және ... сонымен қатар секретарь Брэккеридж
бастаған комиссия ... ... ... ... ... ... ... туралы материал ... ... ... ... Монро 1818 жылы конгреске өткізеді.
1818 жылдың көктемінен бастап ... тану ... ... ... ... АҚШ ... олардың
тәуелсіздігін мойындауға асықпады.
Бірте-бірте бұл идея ... АҚШ ... ... қолдайтындардың саны арта түседі. Газеттерде де ... ... 1822 жылы ... ... ... елдерді
тану туралы шешім шықты. Ал ... ... ... ... дипломатиялық қатынас орнатуға АҚШ үкіметі асықпады.
Монро доктринасын жариялаған ... АҚШ тек ... Ұлы ... ... және ... ... елдер Европа мемлекеттерінің отарлары деп ... ... (1824 ... және ... ... (1824 ... елдер деп ... ... ... Испания
мемлекеті АҚШ ... ... ... ... ... тәуелсіздігін моуындауын жақтырмады.
1822 жылы 8 ... ... ... ... ... АҚШ
өкіметіне өзінің ... ... ... жағдайларға
обьективті баға берместен Оңтүстік ... ... ... ... ... Испания мен отар ... ... ... ... ... армиясының командирлері мен
вице-корольдары Колумбияның, ... және ... ... ... ... елшілері президент Монро қабылдаған
шешімдерге наразылық білдіру туралы нұсқаулар ... ... ... латын Америаксындағы бұрынғы Испания отар елдерін ... ... ... ... ... ие болу үшін
жасалынып отыр деп ... жылы ... ... ... министрі Мартинес дела
Роса ... ... ... ... ... Америкасындағы отар
елдердің жағдайы туралы манифест жолдады. Испания өзінің ... ... ... ... жүйесіне қарсы, Европа елдерін
қояды. Доктрина және Құрама ... ... ... ... Европалықтардың билігінің ... ... ... ... ... ... ... сауда т.б.
АҚШ, Англияға қарағанда көбірек пайда ... ... АҚШ ... Испания Америкасына қандай саясат ұстанды,
көптеген тарихшылар ... ... ... ... ... ... көмектеу туралы ойламағанда АҚШ кей
жағдайда Испания ... ... ... зиян ... экспонсионистік мақсаттарын іс-жүзіне ... ... ... ... ... жылдары Флориданы қосып алды.
ХІХ ғасырдың 20 ... ... ... ... ... ... жағдайларды пайдаланып Кубаны жаулап алуды ... ... ... ... ... алды немесе оны 5 ... ... алды ... барлығы шындыққа жатпайды. ... оны ... ... ... ... күшімен жаулап алғаны ... – 1818 ... ... ... ... ... ... болып жатқан көтерлісшілерінің ... ... ... оны ... ... АҚШ территориясына қосты.
Америка Құрама Штаттарының Куба туралы ... ... ... ... бар. Оның ... Кубаның үшінші елдің ықпалына
түсіп кетуінен сақтау. ... ... ... ... АҚШ ... ... Құрама Штаттарының мүддесі Оңтүстік Америакдағы ... ... ... ... Сонымен қатар олармен
арадағы саяси қатынастарды жақсартуды көздеді және ... ... ... ... ... ... ... – тарау. Монро доктринасының жариялануы
1822 жылы ... ... ... ... ... ... ... 1823 жылғы жарияланған ... ... ... ... доктринасын дайындау мен ... шығу ... ... ... бірі ... Одақтың» ... ... ... ... Осы мәселені дұрыс талдау
Монро доктринасының мінезін ... шын ... ... ... шарға қауіп төніп тұрса,
қаруланған интервенция ... ... онда ... ... ... ие ... ... Құрама Штаты Латын ... ... ... ... ... туралы өсек Европада да,
Америкада да ... ... ... кейбір әдебиеттерде ол қауіпті
Монро Доктринасының жариялануы жойды ... Шын ... ... ... ... ... материалдарын ... ... жас ... ... осы мәселеге ... ... ... ... ... ... Латын Америкасына қарсы интервенцияның дайындалмағанын
дәлелдеді.
«Қасиетті ... ... ... ... ... ... тарихшылар дәлелдеді. Тарихшылардың арасында ... ... ... да ... ... саясаты туралы тарихшысы ... ... ... ... ... ... тарихы жеткілікті ... жоқ, ... ... ... айту ерте деп ... ... ... болмағанының мынадай себептерін көрсетеді:
1. ... ... 1922 жылы ... ... ... еді.
Оны Европа елдерінің ... ... ... мүмкін емес еді.
2. Франция өкіметі Перу, Чили және ... ... ... ... қоюды ойламағанымен, оны күштеп қоюдан ... ... ... бұл ... ешқандай мәліметтің болмауы. (26)
Сонымен тарихшылар Латын Америкасына ... ... ... ... ... ... ... кезеңдерде Россия Испанияға жәрдем беруді ... ... ... бұл ойын іс-жүзіне асырудан бас ... ... ... ... ... У.С.Робертсон
бірнеше жыл Европа архивтерінде жұмыс істеген ... ... 1824 жылы ... ... ... ... күш көрсетуімен отарлық ... ... ... ... ... ... Одақтың» интервенциясының мүмкіншілігін Чарльз
Уэбетер жан-жақты ... ... ... ... ... ... ... езгіні ... ... ... ... кейбір жеке ... ... ... ... ... ... ... Доктринасы да, Похиньяктің меморандумасында Испания
отарларының ... ... жоқ және ... ... ... шетел зерттеушілері «Қасиетті Одақтың» ... ... ... ... дайындалды деген жорамалдарын
жоққа ... Бұл ... ... ... ... айқындап алуымыз қажет. Өйткені, оның ұстаған ... ... ... ... Шын мәнінде Россия Латын
Америкасына қарсы ... ... оған ... ... ... «Қасиетті Одаққа» кіруінің мүмкіншілігі туралы
Россия мен АҚШ ... ... ... белгілі. АҚШ-тағы
орыс өкіліне АҚШ ... бұл ... ... анықтау туралы
тапсырма бергені белгілі.
1819 жылы 19 ... ... ... жаңа ... АҚШ ... ... ... болған әңгімеде
Россия императоры АҚШ-ты ... ... ... ... ... деп ... ... АҚШ-тың Европа елдерімен ... ... ... ... ... АҚШ ... қарай шешуге
көмек берер еді дейді.
1819 жылы ... ... ... ... ... бұл ... тағы да ... Мемлекеттік хатшы
Адамс бұл мәселені конгресс отырысында ұсынатынын ... ... бұл ... ... ... ... екі ... бөлінуін қалады.
Сөйтіп ... ... ... ... ... ... ... болды.
Сондықтан Д.К.Адамс Европаның да, Американың да ... ... және ... жүйе ... ... ... деді. Міне
осы жүйе (Европалық, ... ... ... ... ... ұйым ... бұл принцип негізге алынады. АҚШ-тың
«Қасиетті ... ... ... ... ... АҚШ ... ... қатынас достық жағдайда қала ... ... ... мен ... ... ... Д.К.Адамстың арасында
достық ... ... ... да бір ... ... ... ... ... өкілі Полетикеге 1819 жылғы
22 ... ... ... келісімінің ... ... ... ... ... ... 1-ге ықпал ету
еді. (28)
Полетика мемлекеттік ... ... ... берілген
нұсқаудың мазмұнымен ... ... ... ... ... ... ... ешқандай уәдесі жоқ екендігін
айтады. Россия императоры І ... ... уәде ... ... ... ... І ... Америка өкілі Кэмпбеллге ... ... АҚШ ... ... ... білдіруіне болады, достық
қатынас ажырамайды ... ... ... өкіметі монархиялық реакциялық
жүйені сақтай отырып, ... ... баға бере ... ... ... емес ... түсіне отырып Оңтүстік
Америкаға интервенция жасауға ... жоқ. ... ... VII ... ... ... қайта қалпына келтіре
алмайтынына ... көзі ... ... мәселеге Франция өкіметінің ұстанған принципі күрделі.
Европадағы ... ... ... ғана ... ... ... мүмкін еді.
1823 жылы Испанияда король ... ... ... қалпына келтіру үшін Испанияға шабуыл ... ... ... ... құралдарына Оңтүстік Америкаға интервенция жасау
мүмкіншілігін бар екендігі туралы ... ... 13 ... ... ... де Дебо» газетінде
Мексика мен ... ... ... ... деп ... 1823
жылы Франция ... ... ... жағалауларындағы әскери
кемелеріне жергілікті мемлекеттермен достық ... ... ... ... ... ... байланысын дамыту туралы нұсқау ... жылы ... ... ... министрі Клермон Гоннер,
Бразилия жағалауындағы әскери-теңіз базасының командирі ... ... ... басып алыңдар деп бұйрық береді.
Француз адмиралы Баржере ... ... ... ... базасының
қолбасшысы көтеріліске шыққан ... ... ... ... ... соғыс қимылдарын жүргізуді ұсынды.
Монро ... ... ... ... дұрыс түсіну үшін Англияның ұстанған ... ... ... ... шыққан Испания отарларына ұстанған
позициясы зерттелген.
Ағылшын ... ... ... ... ... ... еді. ... саудагерлері негізінен барлық сауданы
қадағалап, үстемдікке ие еді. ... ... ... ... ... ... ... болды. Жаңа елдерге ... ... ... ... туды.
Бірақ Англия 1823 жылға дейін ... ... ... ... жақ 1822 ... 15 ... Джордж Каннинг
кабинеті мүшелеріне ... ... ... ол ... уақытша бірақ бұл ... ... - деп ... (31)
Англия Европа елдерінің, әсіресе Францияның ... ішкі ... ... ... етеді.
Д.Коннинг Францияны Ч.Стюарт арқылы ... ғана ... жылы 31 ... ... ... Англияның Испан-Америка
мәселесіне туралы ... ... жылы ... ... АҚШ пен ... ... ... іс-
әрекет жасау туралы мәлімдеме болғаны белгілі.
Англияның ... ... ... ... ... ... қайтадан Испания билігіне ... бос ... осы ... ... жүргізу немесе басқа да
іс-әрекеттер ... ... ... ... қияр еді, екі ... ... ... әкелер еді.
Сонымен талдау көрсеткендей Европаның сол ... ең ... ... ... және Россия тарапынан Латын Америкасындағы
Испанияның отарлау жүйесін ... ... ... ... ... қимылдарын жасау ниеті болмағандығын көрсетеді.
Англияда, ... бұл ... ... ... нығайтып, оны
дамытуға мүдделі еді. «Қасиетті ... ... ... ... ... ... ... белгілі. Сонда да болса
Америка ... ... ... ... өзінде «Қасиетті
Одақ» тарапынан қарулы ... ... ... ... ... қайта орнатуға мүмкіндігінің жоқ
екендігі ... ... ... ... елшіліктер өкілдерінің толып жатқан
хабарламалары болды. Бұл хабарламаларда интервенциялық ... ... ... рет ... жылы ... ... ... қауіп болды ма,
болған жоқ па, ал ... үшін ол ... деп ... оның
кеңеісшісі осылай ойлады дейді. 1823 жылғы ноябрь ... ... ... ... ... ... ... министрі
Д.Кэлхаун, Кадис құлағаннан ... ... ... Мексика мен
Оңтүстік Америкаға экспедиция жіберіп, Испания ... ... ... (32)
АҚШ-тың мемлекеттік хатшысы Д.К.Адамс ... ... және ... ... Америкадағы отарлық
жүйені ... ... ... ... бәрі бос сөз ... ... ... саяси қайраткерлері интервенция
болатындығына сенді. Ал Ұлы ... ... ... ... сыртқы істер министрі Ривадавиа, Мексиканың сыртқы
істер ... ... ... ... ... және олар
Англияның интервенцияны қолдамайтындығын білді. ... ... ... ... ... ... ... Америкасына «Қасиетті Одақ» қарулы интервенция жасайды
деген аңызды кім ... ... ... қиял кімге пайдалы, әрине АҚШ пен ... Осы ... ... ие ... ... саяси ұпай ... ... ... оның қатері т.б. жалған
ақпаратты таратуда ... ... АҚШ пен ... ... ... ... да ол ... материалдар басылып ... ... ... былай қорытындылау дұрыс сияқты:
1. Латын Америкасына 1823 жылы ... ... ... ... ... жоқ. ... ... жалған қауіпке
қарсы бағытталды. «Қасиетті Одаққа» мүше ... ... ... ... ... ... да емес, оған
дайындалған да емес. Әңгіме ... ... ... ... ... болды дегенде емес. Бәріне белгілі ... ... ... ... азды-көпті реакциялық-монархиялық
принциптерді ұстап келген және Испания королінің ... ... Олар ... ... көп ... ... қиындықтардың болуы нақты интервенция жасауға мүмкіндік
бермейтінін түсінген.
2. ... ... ... 1823 жылы ... ... бәрін зерттеп, одан өте көп хабардар болған. Англияның
«Қасиетті ... ... алу ... ... да ... ... Батыс жарты шарда өз үстемдігін қайта ... емес ... де ... ... Штаттарының кейбір саяси ... ... ... ... ... қараған. Ал
Америка үкіметінің отырысында бұл ... ... көп ... хатшы Д.К.Адамстың көзқарасы ... ... ... 1823 жылы 2 декабрьде ... ... ... ... ... «Қасиетті Одақтың» Латын Америкасына қарсы интервенциялық
мықты ... туып тұр ... ... ... да, оны ... да
Лтаын Америкасындағы елдерді ... ... ... ... ретінде көрініп Англия мен АҚШ ... ... ... ... ... көздеді. (33)
Интервенцияның жобасы туралы әртүрлі өсектер ойдан ... ... мен АҚШ ... үзбей жазылып тұрды.
Бұл аңыз әдебиетте де берік орын ... Тек қана ХХ ... ... ... да ... ... мемлекет және саяси
қайреткерлердің ... ... ... ... ... дәлелденді.
ХІХ ғасырдың 20- ... ... ... ... ... саясатының негізі бір мәселесі, Қиыр ... үшін ... ... ... ... ... АҚШ-тың келешекте осы территорияларда өз
үстемдігін орнатып, сауда ... ... ... ... ... ... еді. ... батыс аймақ аң ... ... ... ... АҚШ құрамына кіргізуге ... ... еді. ... бірі миллионерлер ... ... ... ... Астора. Д.Д.Астора 1810 жылы ... ... ... ... ... ... жылдары
Колумбия өзенінің қойнауына порт және сауда ... ... ... ... болып аталады. (34)
Форттың мақсаты аң ... ... ... ішкі ... ... арқылы сауда-саттықты жолға қою еді.
АҚШ-пен ... ... ... ... ... ... мүмкін еместігіне байланысты оны 1813 жылы ... ... ... 58 мың ... ... ... ол форт Георг форты деп аталады. 1812-1814 жылдардағы ... ... соң АҚШ ... ... ... ... 1818 жылы 9 ... Американың Солтүстік батыс ... ... Бидл ... ... ... «Онтарио» жіберіледі.
Соның нәтижесінде Астория фортын ... ... ... ... жетеді. Д.Д.Астора өте көлемді іс-әрекеттерге кіріседі. 1821-
1827 ... сол ... ... ... ... ... майда
компаниялар мен Эшли мен Генридің ірі компаниясы Мисурийский ... ... ... да өз ... алады. Канада шекарасына
дейінгі бүкіл ... ... ... өз үстемдігін орнатады.
(35)
Д.Д.Астория компаниясының іс-әрекеттерін өте кең ... мына ... ... ... ... Миссури бассейні бойынша «Америкалық аң
терілер компаниясының» шығарған шығындарының ... 2100000 ... 1500000 ... ... 450000 мыңы 20 ... ... 3750000, ал таза пайда 1650000 мың долларды ... ... 110000 мың ... ... ... ... ... Тынық Мухит жағалауына ... Азия ... ... ... орнатуға маңызды болды.
Тынық мухитқа шығудың Азиямен болатын сауда ... ... ... ... ... 24 декабрьдегі АҚШ пен Англия ... ... ... Англия мен АҚШ-тың ... ... ... Сондай-ақ Канада арасындағы шекараға қатысты ... ... ... ... Колумбия өзінінің жағалауларына
үстемдік орнатуын қаламады.
АҚШ-тың ... ... ... ... ... болып
жатқан қарсылыққа наразылықпен қарады. Ол өзінің ... ... ... ... және Африкадағы иеліктеріне араласып
жатқан ... ... ... ... ... ... табиғи иеліктерін
кеңейтуге ... ... ... тиіс ... ... 20 ... Лондандағы Р.Раштың, А.Галлатидің,
Т.Гоулбоурнмен және ... ... ... қол қойылды. Оның шарты бойынша АҚШ пен ... ... ... ... жартасты тауына ... 49 ... ... ... ... жартасты Тау аралығын Англия мен АҚШ ... ... ... игеретін болды. Сол ... АҚШ ... ... ... және сауда порттарын ... ... ... Джон ... Ұлы ... аймағынан
жартасты тау аралықтарынан бірнеше ... ... ... жылы АҚШ әскери министрі Д.Кэлхаун ... ... ... ... ... ... арадағы
сауданы дамыту және ... ... ... пост ... портын ұйымдастырудың маңызына тоқтала келіп ... ... ... ... ... ... ... болады, бірнеше жыл бұрын біздің ... ... енді ... ... бен ... ... ... орнатамыз», - деп мәлімдеді.
1819 жылы 26 ... ... ... жаңа қолбасшысы
полковник Генри Аткинкинсонға ... ... ... құрудағы
мақсаты біздің аң терісімен жасайтын сауданың аумағын кеңейту ... ... ... ... ... ... сақтау және осы аймақтардағы ... ... ... ... ... ... бұл ... жүргізіп отырған іс-әрекеттері
Орыс дипломаттарын ... ... ... орыс ... АҚШ ... осы ... салынып жатқан әскери
постылары туралы ... ... ... ... ... өзеніне
ұйымдастырылған экспедициясының алдына қойған екі ... ... ... Атлант мухиты жағалауы мен ... ... ... ... жол ... орнату, екіншіден Англия аң терілер
компанияларның жергілікті үндістерге орнатқан ... жою және ... аң ... ... ... ... ... басу.
Орыс уәкілі АҚШ-тағы негізгі мәселелерге өте көп ... ... 1819 жылы 20 ... ... ... ... ... АҚШ-тағы қаржы кризисі және батыс аймақтардағы ... ... ... ... ... ... сондай-ақ
американ қоныстарының Миссисипидің ... ... ... ... 20 жылдарының басында Колумбия өзенінің ... ... ... рет ... ... ... бассейнің оккупациялауды жақтап конгресте палата ... ... Бұл ... ... мүддесінің жайын
ойлағандық байқалады. 1820 жылы 19 ... күні ... ... ... ... ... анықтау мақсатында
арнаулы комитет құрылады.
1821 жылы 25 ... күні ... ... бұл ... ... баяндама жасалынады. Баяндамада ... ... ... ... ... тексере келе АҚШ бұл ... көп ... ... ... ... ... тау мен ... мухит жағалауларына дейінгі
аралықты Испания мемлекетінен басқа ... ... ... ... деп ... ... ... оккупациялау 1818 жылғы 20
октябрьде АҚШ пен Англия арасындағы ... ... ... еді. ... бұл жоба ... 1821 жылы 27 январьда
Англия өкілі ... ... пен ... ... хатшысы
Д.К.Адамстың кездесуі ... Бұл ... ... мемлекеттік
хатшысы Англия мемлекетінің өкілі С.Каннингке Солтүстік Америкадағы
өздеріне ... ... ие ... ал ... ... ... Бұл әңгіме Монро ... шығу ... ... ... өте зор. ... - XVIII ... орыс теңіз саяхатшылары Тынық
мухиттың ... ... ... ... аймақтарына
қоныс тебе бастайды. ХІХ ... 20 ... ... ... ... мен ... ... орыстардың 15 тұрғын
мекендері болды. 1819 жылы орыс-американ ... 391 ... ... және 8384 ... ... ... ... түскен пайда 1797-1820 жылдары ... ... ... ... ... ... ... жоспарланған әрекеттерін толық іс жүзіне ... ... ... ... ... ... ... мен Америка ... да ... ... тобы ... ... ... іс-әрекеттері үнемі орыс-американ
компаниясының ... ... ... ... көздеді.
Солтүстік американдықтар жергілікті ... ... ... т.б. ... ... оларды орыстарға қарсы айдап салып
отырды. ХІХ ғасырдың бірінші жылдарында ... ... ... орыс ... ... ... ... Бостандықтан қару-
жарақ және ... ... орыс ... ... ... ... жағдайларды дипломат исилық ... ... ... 1818 жылы ... орыс ... ... ... В.Головнин келеді.
В.Головнин бұл туралы Россия үкіметіне ... ... ... ... ... ... ... үлкен
зиян келтіретіндігін, американдықтардың жергілікті тұрғындарға ашық
түрде ... ... және суық ... сатумен айналысатындығын
хабарлайды. (40)
Орыс-американ компаниясы американ компанияларынмен ... ... еді, ... ... ... ... ... мүдделі емес еді, ... ... ... ... ... Ал ... компаниясында жағдай басқаша,
олар ... ... ... ... ... ... негізгі кедергілерді түсінбеді, түсінгісі келегн
де жоқ.
1821 жылғы 4 ... ... ... ... ... ... кемшіліктердің
барлығы олар туралы ... ... ... ... ... параграфтан тұратын бұл ережеде Шығыс Сибирь, Американның
солтүстік-батыс және ... ... ... ... ... ... ... қою көрсетілді.
1 параграфта: ... ... - ... ... ... аралдарда, порттарда және бұғаздарда сауда жасау,
кит пен ... ... т.б. тек ... ... ғана рұқсат
етіледі деді.
2 параграфта. Егер шетелдік ... ... ... 100 ... миль ... ... ол кеменің барлық
жүгі конфискаланады деді.
Келесі параграфтар алдыңғы екі ... ... ... керектігі туралы айтылды.
І Александр 13 сентябрь 1821 ... ... ... 20 ... белгіленді. Тағы да басқа ... ... ... ... ... ... жақсарған жоқ.
АҚШ мемлекетінің ... ... ... ... ... ... ... Вашингтондағы орыс ... ... ... Бұл жарлық Америка Құрама Штаттары мен
оның ... ... ... болады деп мәлімдеді. Полетик
өзінің жауабында Американың солтүстік-батыс ... ... ... ... Россия иелігі болады. Өйткені бұл жерлерді
бірінші ... ... ... болып бұл территорияларға
орыстар қоныстанды деп түсіндіреді.
Испания 60 ... ... ... ... ... ... мен АҚШ-тың 1819 жылғы келісім ... ... ... ... құқы жоқ деп ... (41)
Бұл жарлық АҚШ пен ... ... ... ... ... білдіретін топтардың наразылығын
туғызды.
1822 жылы американ өкілі Гмиудлтон Каподистрияға ... ... ... ... өкіметі жарлықтағы
айтылғандарды орындауда ... ... ... жоқ, ... ... ... ... жоқ деп түсіндіреді.
1823 жылы 17 июльде Адамс пен ... ... ... ... ... ... ... болған принцип, Монро ... ... ... ... ... бұдан былай ешқандай Европа елдерінің
отарына ... ... деп ... ... өзінің Тейлмен
кездескенінде АҚШ-тың мемлекеттік хатшысы ... ... ... ... ... жері басқасы бүкіл ... ... ... ... тиіс ... ... ... келешекте отарлауға
құқығы жоқ ... ... ... батыс жарты
шардағы мақсатына ... еді. ... ... ... ... держава АҚШ, Англия және ...... ... ... ... ХІХ ... 20-жылдарынан бастап АҚШ ... ... ... ... ... мен мазмұны
Монро доктринасының ... ... ... ... ... ішкі және сыртқы жағдайларымен қатар Д. Каннингтің ... Р. ... ... ... екі ел АҚШ және ... ... ... деген мәлімдемесі тікелей әсер етті.
Халықаралық қатынас сол ... өте ... ... ... ... және ... отарларының
тәуелсіздік алып, өз ... ... ... жүзі ... күштерінің тепе-теңдігіне көп әсер ... ... осы ... ... ... ықпалы жүреді, кім оны өз
жағына ... бұл ... ... өте зор еді. Кім ... ... жағдайға байланысты Америка континенті ... ... ... басшылығымен.
2. Ұлыбританияның басшылығымен.
3. АҚШ-тың басшылығымен.
Д.Коннигттің ... ... ... ... ... мақсаты Англия өнеркәсіп тауарларын кедергісіз Америкаға әкелу
еді. Сөйтіп Америка рыногында басымдыққа ие болу ... ... ... ... осы ... ... болды. АҚШ бүкіл Американы өз ықпалынан шығармай, өзі жеке-
дара билік құруды мақсат етіп қойды.
Латын Америкасындағы жаңа мемлекеттердегі АҚШ пен ... ... үшін ... ... ... ... Америка мемлекеттерінің біргу идеясын бастаған Колумбияның
жетекшісі Симон Боливар еді. (43)
Латын Америкасындағы ұлттық ... ... ... ... идеясын нақтылай түсті. Колумбия ... жаңа ... ... ... ... ... туды. Колумбияның
сыртқы істер министрі Педро Гуал 15 апрель 1823 жылы ... ... іс ... ... ... ... ... құруда мына статьялар негізге алынды:
1. Америка мемлекеттері ... ... да, ... уақытта да
бостандықты және ... ... ... ... ... ... ... біртұтастығын
қорғау үшін мәңгі одақ пен конфедерацияға бірігеді.
2. Мемлекеттер арасындағы ... ... ... ... 1810 жылы
бекітілген генер-губернаторлық және вице-коралдық шекаралық
белгілерін негізге алынсын.
3. Қатысушы елдердің азаматтары мен азаматтық ... ... және ... сауда мәселелерінде сол елдің тұрғындары мен
бірдей жағдайда болады.
4. «Мәңгі одақ және ... ... ... әр ... екі
делегаттың қатысуы Панамада өткізіледі.
5. «Мәңгі одақ пен конфедерация ... ... ... ... ... ... ... керек. (44)
1823 жылы бұл жоспарды Колумбия іс ... ... ... жылы алтыншы июльде Колумбиямен Перу арасында ... ... 1822 жылы Чили мен 1823 жылы ... Буэнос-Айреспен, 3-октябрь
1823 жылы Мексикамен, кейінірек 1825 жылы ... ... ... провинциялармен осындай келісім жасалынды.
Симон Боливардың Америка мемлекеттерін біріктіріп, конфередирация
құрып жетекшілікті ұлы Колумбия жүргізеді деп ... ... АҚШ ... ... ... Оның қолдауын
жақтырмады. АҚШ үкіметі Симон ... ... құру ... өте салқын түрде қабылдады.
1823 жылы 17-майда Д.К. Адамс АҚШ-тың Буэнос-Айрестегі өкілі Радниге
жолдама жіберді. Бұл жолдамада АҚШ-тың жоспарланға конфедерация құру ... ... ... ... ... ... өзінің ойын іске асыруда Англияға сенім артқанымен,
жаңа мемлекеттердің ... ... ... ... құруына қарсы
болды.
Латын Америка ... ... ... болуын Симан Боливар
қолдамады.
1823 жылы Англияның ішкі істер министрлігі Джорж ... ... ... ... ... Америкадағы бұрынғы мәселелерді бірігіп
шешейік деген ұсыныс айтады.
Англия өкіметі АҚШ-тың Куба аралын басып алуының мүмкіндігіне ... жылы ... ... ... лорд ... Пул ... Кубаны басып
алмайтындығын, бірақ қазіргі статусы ... ... ... АҚШ ... жеткізеді. (45)
Сонымен Англия АҚШ-ты және Латын Америкасындағы жаңа ... ... ... ... ойлады.
Бұл мәселерде саяси мақсатпен бірге экономикалықта ... бар ... ... 20 ... да ... өнеркәсібі ірі табыстарға
жетті.
Өнеркәсібті одан әрі дамыту үшін, оның өнімдерін өткізетін рынок
пен ... ... еді. Осы ... да жаңа ... Латын Америкасындағы
мемлекеттер мен АҚШ пен сауда-саттық дамыту маңызы зор еді.
1822 жылы Америкаға ... ... ... товардың 95 % мақта-
мата товарынан 89 % Англияның товарлары еді. Англия Америка ... ... ... ие болу ... ... ... ие болуды
көздеді.
1823 жылғы Д.Каннинг АҚШ-тың басқаруымен «Американдық жүйе» ... ... Ол ... мен ... бүл мәселеде болжап білді.
Мұндай ... ... ... ... де ... сыртқы істер министрі Д.Каннинг өзінің 1823 жылғы 20-августе
АҚШ өкілі Рашқа жазған хатында бұлай дейді: «1. Бұрынғы ... ... ... ... ... орнату мүмкін емес.
2. Оларды мемлекет деп тану әлі ... және ... ... ... ... мен ... ... достық қатынастарды орнатуды
бейбіт жолмен реттеуге кедергі ... ... Біз ... ... ... бір ... иеленуге ниетті
емеспіз.
5. Біз олардың жерлерінің бір бөлігінің басқа мемлекетерге ... ... ... ... соң ... Париждегі Англияның елшісі
Ш.Стюарттан Испан Америка мәселесі бойынша конгресс шақырудың ... ... ... Ал ... ... ... министрлігі Д.Канинг 1823
жылғы 23-августе жазған хатында белгіленген ... ... ... мен ... ... әсерін тигізеді деді.
Бірақ бірте-бірте Д.Каннинг өз ... АҚШ ... көзі ... Монро Доктринасының пайда болуына тек қана
Англия мен АҚШ арасындағы ... қана әсер ... жоқ. ... да әсері тиді.
1823 жылдың 7-ноябрінен бастап Америка ... ... ... ... Бұл ... ... болашақтағы сыртқы саясаты қолданатын
принциптерін анықтап белгілеп алу ... ... ... Англия сыртқы істер
министрі Д.Каннингтің ұсынысына жауап беру, АҚШ-тың солтүстік батыстағы
конфликті ... және ... ... ... дайындау сияқты
жұмыстарды шешу керек болды. АҚШ-тың сыртқы істер ... ... осы ... ... үшін бірыңғай «саясаттың құрамалы жүйесін»
жасау керек болды.
Бұл идея 1823 жылы ... ... ... кейін айтылған
еді. Оны АҚШ-тың президенті Д.Монро қолдады. 1823 жылғы ноябрьдегі кабинет
отырысында екі қарама-қарсы көзқарас ... ... ... ... ... оны Монро қолдады. Оңтүстік
Америкаға қарсы Европа Интервенциясы болуы ықтимал, ... ... ... ... Оған ... ұсыныс, оны көп нәрседен хабары бар, ақылды,
парасатты АҚШ-тың сыртқы істер министрі Д.К.Адамс ... ... ... ... ішкі ... ... ... (47)
Америка құрама штаттары өз территориясын кеңейтуден бас тартқан ... Куба мен ... өз ... ... ... Бұл ... мен ... бірігуі мүмкін емес еді.
Д.К.Адамс: «Біз Техасты және Мексиканы жаулап ... ... ... ... бізге қосыламыз деп өтініш жасауы мүмкін», - деді.
Монро Доктринасының негізін түсіну үшін АҚШ-тың Англиямен
бірігіп, ... ... ету ... ... да еске ... да
керек.
1823 жылғы 15-ноябрьдегі ... ... ... ... интервекнциясы туралы тағы да ... ... ... Мәжілісте АҚШ
президенті Д.Монро, әсіресе соғыс ... ... ... Кадис құлағаннан
соң қасиетті одақ өз әскерін Мексикамен Оңтүстік Америкаға ... ... ... ықтимал деді.
1823 жылы Р.Раштан 2-10 октябрьде хабар алғаннан ... ... ... ... тарай бастайды. «Саясаттың құрамалы ... АҚШ ... ... хатшысы Д.К.Адамстың сіңірген
еңбегі өте зор. ... ... ... ... ... ... формасында дамытуды ұсынды. АҚШ президенті Монроның жобасы АҚШ-тың
алдында тұрған жақын арада болатын өте күшті қауіп бар ... Ол ... ... бірлікті қажет етеді деді. Президент жобаға отарлауға тиым
салу ... ... ... ... қол ... ... ... болғанын да ескертті.
Жеке теңіз соғыстарына тосқауыл қою, Буэнос –Айрес пен Чилиге жаңа
өкілдер ... ... мен ... ... да ... ... ... сыртқы саясат жөніндегі ұсыныстары АҚШ сыртқы
істер министрі Д.К.Адамсқа ұнамады. Оның ойынша жобаны ... ... ... деді. 1823 жылы 21-ноябрьдегі мәжілісте АҚШ-тың сыртқы істер министрі
Д.К.Адамс конгреске арналған жолдау ... ... ... ... ... табылады деді. Испания мен Греция мәселесі ол тек Европаның
өзі шешетін мәселе деді.
Біз бірнеше жыл ... ... ... ... ... сондықтан бұл жоба Европа елдерінің наразылығын туғызады. Кейбір
елдер Испания, Франция және Россия ... ... ... ... ... ... 21-22 ноябрьдегі мәжілістен кейін конгреске арналған
жолдау өзгертілді. Осы ... ... ... ... ... ... ... жетті. Жобаның кейбір тұстарына келіспейтінін әскери
прокурор У.Вирт мәлімдеді. Вирт : «ел, ... ... ... елдерінің
тәуелсіздігі үшін соғысты қолдамайды»,-деп пікірін айтты. Интервенция
қаупін жоққа шығара отырып Д.К.Адамс ... өте ... ... ... ойынша Англия жеке «Қасиетті Одаққа» қарсы соғысатын болса сөзсіө
Англия жеңіске жетеді, ... ... ... қауіпсіздігінің тірегі
Ұлыбритания болып қалады. Оңтүстік Америкадағы Испания ... ... ... ... ... ... жаңа ... «Қасиетті Одақтар» шабуылынан бір
құтқарып қалсақ АҚШ мемлекеті араласпаса, онда ... бұл ... ... өте ... ... ие болады. Конгресске арналған жобада бұл
мәселеде қамтылады. ... жаңа ... ... оңай ... жоқ еді. ... үкіметін іс-әрекеттері ұлтты соғыс ... ... ... ... қолдау-қолдамау, ол
конгрестін жұмысы деп мәлімдейді, АҚШ сыртқы істер минситрлігі ... ... ... ... ... ... тек қана 1823 жылғы 29 декабрьдегі Монронның конгресске жолдаған
жолдауының ғана ... ... ... жоқ, ... дипломатиялық
документтердің негізі болды. (49)
1823 жылы 7 ноябрьдегі мәжілісте АҚШ-тың мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... және
алымен болатын кездесуге болатын әңгіменін мазмұнымен де таныстырады.
1823 жылы 8 ноябрьде АҚШ-тың сыртқы істер министрі мен Россияның АҚШ-
тағы ... ... ... ... ... ... ... мазмұны С.Петербургке жібереді. Әңгімеде
АҚШ өкіметі Оңтүстік ... ... ... ... орнату
мүмкіндігінің жоқ екендігін және Европа ... ол ... ... ... ... ... ... мәселелер айтылғаны
белгілі.
15 ноябрь күні АҚШ мемлекеттік ... ... ... өкілі
Тейльге ресми нота тапсырады.
Нотаның жобасымен АҚШ-тың президенті Монро танысыса, оған түзетулер
енгізілген.
Нотада Америка құрама ... ... ... ... жаңа ... тәуелсіздігін таниды деп хабарлайды. ... ... ол ... енді ... ... жүргізе алмайды, бұл жаңа
мемлекеттер ешқандай мемлекетке тәуелді болуға тиісті емес еді.
1823 жылы 21 ноябрьдегі кабинет мәжілісінде.
Америка Құрама ... өз ... ... ... ... ... және олардың саяси істеріне араласпайды, Европа елдері ... ... ... жарты шарына таратпады және күшпен осы континентін
территориясына иелік жасамауы керек. АҚШ мемлекетінің мемлекеттік ... ... ... Тейльге нота тапсырады. Нотада басқару жүйесі
заңды, болу үшін ол бейбітшілік жақтайтын болсын, басқарудың ... және ол ... ... ... ... ұлт оған ... өкімет керек, оны өздері шешуі тиіс, басқа
ұлттар басқа ... ... ... ... ... АҚШ пен ... байланыс салалы болды, қарым-қатынасты да «саясаттың құрамалы
жүйесі принциптеріне сәйкес құруға талпынуды.
АҚШ өз ... ... ... ... ... ... «Европа
қауымдастығының мүшесі ретінде қабылданды. Англиямен кейбір мәселелерді
шешуде бірге болу керектігін еске алу керек болды.
Жолдау баспада ... көре ... ... ... 12 мың ... ... ... тарайды.
АҚШ президенті толқи бастайды, Англиямен бірігіп іс-әрекет жасау
керектігін қозғай ... ... 3 ... АҚШ ... мемлекеттік хатшыға
Англиядағы АҚШ өкіліне тез арада Англиямен интервенция болдырмау ... ... деп ... жылы ... ... ... құрамы жүйесін сонымен
байланысты дипломатиялық документтерді де дайындау мәселесін қарағанда ... 2 ... ... ... ... ... ... текстін сараптау қажет кейін бұл жолдау Монро ... ... ... ... ... бөліміндегі жолдау Американың ... ... ... ... ... ... бірде-бір
Европа державасы бұдан былай отарлай ... ... ... ... ... ... континентінде бұдан былай ... ... тек ... ... ... оны ... ... де айтып отыр.
Мұндағы мақсаты ол елдермен сауда қатынасын орнату, оны АҚШ-тың бақылауында
ұстау...
Кейін «отарлауға рұқсат бермеу принципі» ... ... ... ... құру ... ... ... оргументінің негізі :
1. Америка континенті тәуелсіз елдердің толық иелігіне жатады.
2. Америка құрама ... ...... ... ... оны ... 1819 жылдың 22 февральда келісім шарт
бойынша қосқан. ... ... ... арасында Монро доктринасының
монархиялық құрылысқа немесе жүйеге қарсы етіп ... ... ... ... бұл ... әлі АҚШ-тың құрамында болған
жоқ еді. Мына мәселегеде ... ... ... пен ... тек ... ... ғана емес,
кейбіреулерін АҚШ-тың өзі де мойындамаған.
1823 жылғы Монро Доктринасы қабылданғанда батыс жарты ... ... ... өзі де ... ... жері деп есептеген (Канада,
Британ, Вес-Индиясы, Орыс ... ... ... т.б.) ... ... ... Перу, Боливия АҚШ-тың өзі тәуелсіздігін мойындамаған
Бразилия және негрлік республика Гаити жолдаудың екінші ... ... ... ... ... ... бөлу принципіне көңіл аударған
жөн. Онда ... ... және ... жүйе деп ... ... ... «Американың саяси жүйесі» дегенде ... ... ... деп
қараған. Міне жүйені Америка мемлекеттік қайраткерлері ең үлгілі деп, ... ... ... ... Бұл жүйе ... ... жарты шарларының
жүйесі деп қаралған.
Монро доктирасын дұрыс түсіну үшін оның ... ... ... ... ... дамуына байланысты буржуазиялық идеялогияның
кеңінен ... ... ... және ... ... ... ... тән «әскери республиканизм», «жаңа құрлықтан монархияны
қудалау ... ... Бұл ... бір ... ... та, ... АҚШ
өзі федералдық республика бола тұрып, Латын Америкасында да ... ... ... ... ... бір ... ... басқарудың монархиялық формасын сынау деген ... ... ... соң ... ... Штаттары Бразилияның императоры
дон Педраның Мексиканың Итурбиде мойындайды.
Сондай-ақ ... ... ... көп ... ... монорхиялық
формасындағы Ұлыбританияға, Россияға, Испанияға және Францияға қарайтын
еді. Сөйтіп Монро доктринасы ... ... ... ... доктринасының прогрессивтік ұрандары мен ... ... ... отырған әрекеттерінің қарама-қайшы екендігін көруге
болады. Монро доктринасында ұлт артықшылығы идеясы басым.
«Қасиетті одақтың» жетекшілері Европадағы революциялық ... ... ... ... доктринасы Европалықтарды батыс жарты шардағы
істерге араласпауын қалады. Осы тұрғыдан ... ... ... ... болды.
1823 жылғы 2-декабрьдегі Америка Құрама Штаттарының жолдауы тек ... ... ... ... ... ... Кубадағы ұлттық азаттық
қозғалысынан қауіптенді, ... ... ... ... ... етуі ... еді. ... «қара түстілерге» менсінбей қарау тек ... ... ... АҚШ- тың ... ... ... ... да
кездесті. (52)
АҚШ президенті Монро батыс жарты шардың тағдыры АҚШ-тың гүлденуі мен
жетістіктеріне байланысты деді. Европалықтар ... ... ... сіңірген, ал Африка мен Азия халықтарында мұндай қасиеттер жоқ
деді.
Монро ... ... ... ... ... ... ... қарсы күресіне араласпауына арналған деп ... ... ... ... басқа бір күшті Европа мемлекетінің
қолына өтуі Америка Құрама Штаттарының мүддесіне қарама-қайшы келетін еді.
Монро ... егер ... ... мүше ... ... елдерінің тірлігіне араласса, онда АҚШ ... ол ... ... ұғым бар. Біз ... ... ... ... да болмасын өз
жүйелерін біздің жарты шарға тартуымызға қарсымыз. Ол біздің тыныштығымыз
бен қауіпсіздігімізге қатер төндіреді.
ХХ ... ... ... ... ... ... ... әрекеттері байқалады. Артур ... ... ... ... ... жоқ. Ол ... Одаққа» қарсы
бағытталған», - деді. (53)
1823 ... ... ... ... АҚШ ... ... «Қасиетті Одақ» Оңтүстік Америкаға соғыс аша қалған жағдайда АҚШ-ты
оған қарсы соғыс ашуға міндеттеген жоқ.
1824 жылы ... ... ... АҚШ ... ... ... ... өмірге көшуінің жоспарын жасауды ұсынады. Оны президент
Монро орындайды. ... ... ... ... ... ... азайтуды көздеді.
ІІ.2 Монро доктринасының маңызы
Монро Доктринасының ... ... үшін ... Англиямен
бірігіп, жеке-дара әрекет ету ниетінің басымдылығын да еске ... ... ... ... баға ... оның ... ... біржақтылыққа керек.
2 декабрь 1823 жылғы Монро доктринасының ... ... және ... ... әсер ... ... ... террияториясын Европа державаларының ... ... ... идея ... ... қампиған демократиялық мақсаттар мен ... ... ... ... ... ... ... экспансия тән құбылыс, ал Монро доктринасында осы бағыт ... ... ... ... «Қасиетті Одақ» интервенциясынан қорғану
үшін емес, АҚШ-тың ... ... ... үшін ... ... ... ... доктринасын жариялаған кезде «Қасиетті ... ... ... ... ... тікелей қауіп төндірген жоқ
еді. (54)
Монро доктринасын ... ... АҚШ ... ... ... ... шарда өз үстемдігін жүргізуге ... ... ... Оңтүстік Америка елдерін қорғауға ... өз ... ... ... доктринасының жариялағанда бұл территориялар әлі АҚШ-тың
құрамында болған жоқ еді. Мына мәселеге де көңіл аудару қажет:
Бостандық пен ... тек ... ... ғана ... ... өзі де мойындамаған.
1823 жылғы Монро Доктринасы қабылданғанда батыс жарты шарының көп
жерлерін АҚШ-тың өзі де Европалық ... жері деп ... ... Вес-Индиясы, Орыс Америкасы, Куба, Поэрто-Рико т.б.) немес күрес
нәтижесі анықталмаған. Перу, ... ... өзі ... ... және негрлік республика Гаити жолдаудың екінші бөлімінде ... ... ... арналады. Дүние бөлу принципіне көңіл аударған
жөн. Онда дүниені Европалық және Американдық жүйе деп екіге ... ... ... ... жүйесі» дегенде АҚШ-тың өзінің жүйесі деп
қараған. Міне, жүйені Америка мемлекеттік қайраткерлері ең ... ... ... бақыт» көзін көрген. Бұл жүйе бүкіл ... ... ... деп ... АҚШ шын ... Латын Америкасын «Қасиетті Одақтың» шабуынан
қорғағысы келсе, ... ... ... еді. Монро доктринасының
құрастыру ерекшеліктері, оның ... ... ... жәй ... ... ... оның заңдық күші бар қарапайым акті ... АҚШ ... оны ... ... ... кез-келген
уақытта өз ыңғайларына қарап өзгерте беруге мүмкіндік берер еді. ... ... ... түсіну үшін оның «Американдық жүйе»
принципін АҚШ-ғы капитализмнің жедел ... ... ... ... ... да ... ... доктринасының шығуы және ерекшеліктері, мақсаты ... ... және ... ... ... зерттеу жұмыстарын
жүргізіп, ... ол ... ... ... ... ... тарихи ассоциясының президенті ... ... ... ... ... ... жазған үш томдық монографиясы Европа
және Америка архивтерінде көп ... ... ... ... ... ... доктринасына бұлай көңіл бөлуі ... еді, ... ... ... ... ... ... бір кезеңдік құбылыс емес еді, оның принциптерін АҚШ
ішкі және ... ... ... ... бойы ... ... ... жариялануы Россия мен Америка ... ... ... ... ешқандай да кері әсерін
тигізген жоқ. Керісінше ... ... ... соң ... ... солтүстік-батыс аймақтары туралы ... ... ... ... орыс-американ кездесуі болады. Бұл
кездесуде екі ... бір ... ... ... Ал ... солтүстік-батыс аймағында ... бар ... ... ... ... ... Россияның Аляскадағы
иеліктеріне қарсы ... жоқ. ... ... ... ... орналасқан жақсы қарым-қатынасты шиеленістіргісі ... ... ... ... ... Штаттарының, Англиямен
бірігіп испан-американ мәселесінде де, ... ... ... ... да ... ... жасай
алмайтындығын көрсетті. Монроның 1823 жылғы 2 декабрьдегі ... ... ... ... ... қарсы алған.
Палата Америка Құрама ... ... ... ... ... ... ... қабылдамайды.
Монро доктринасының пайда болуы және негізгі принциптеріндегі
ерекшеліктері ХІХ ... ... ... ... ... мен мен ... құлдықтың ішкі ... ... ... мен ұлтшылдық тенденцияға байланысты.
Монро доктринасына жалпы баға бергенде, оның ... ... ... ... ... ... 1823 жылғы Монро доктринасының мазмұнына халық
азаттағы және ... ... ... етті. Жолдауда
Оңтүстік Америка ... ... ... ... мүмкіндіктеріне қарсы идея көтерілді. (56)
Монро доктринасында қампиған демократиялық мақсаттар мен ... ... ... ... ... Барлық буржуазиялық
елдерге ... тән ... ал ... ... осы ... ең
негізгі болып табылады.
Монро доктринасын «Қасиетті ... ... ... ... АҚШ-тың экспансиялық саясатын жүргізу үшін ... ... ... ... ... жариялаған кезде «Қасиетті ... ... ... ... ... ... ... төндірген жоқ
еді.
Монро доктринасын жариялай отырып АҚШ ... ... ... ... ... өз үстемдігін жүргізуге әрекеттенді.
Сонымен, ... ... ... ... елдерін қорғауға емес,
оларға өз ... ... ... Н.Н. ... ... ... (происхождение и характер). М.,
1959 г. 9 бет.
2. Бұл да сонда 11 ... Бұл да ... 14-15 ... ... Иммигранты в США. Изд.-во ИМО, 1957. 235 бет.
5. Болховитинов Н.Н. Доктрина ... ... и ... ... 28 ... Бұл да ... 33-34 беттер.
7. Ю. Кучинский, История условии труда в США, ИЛ, 1948 г. 48 бет.
8. ... Н.Н. ... ... ... и ... М.,
1959. 46 бет.
9. У.З.Фостер, Очерк политической истории Америки, ИЛ, 1955г. 348 бет.
10. Болховитинов Н.Н. Доктрина ... ... и ... 1959. 82 ... Бұл да ... 81 бет.
12. Бұл да сонда 85-86 беттер.
13. Бұл да сонда 94 бет.
14. Бұл да сонда 98 ... Бұл да ... 100-102 ... ...... 17 июня 1818 и 8 июля 1818 г. ... ... ... Н.Н. Доктрина Монро (происхождение и характер).
М., 1959. 121 ... Бұл да ... 122 ... Бұл да ... 124-125 ... Бұл да ... 130 ... Бұл да сонда 132-133 беттер.
22. Бұл да сонда 139 бет.
23. Х.Андуага – ... 9 ... 1922 г. АSPFR. 845-846 ... ... Н.Н. ... ... (происхождение и
характер). М., 1959. 152 бет.
25. Бұл да сонда 153 ... Бұл да ... 156 ... Бұл да ... 160 ... Бұл да ... 162 ... Бұл да сонда 165 бет.
30. Бұл да сонда 167 бет.
31. Мемарандум Каннинга кабинету от 15 ... 1822 г. ... ... Н.Н. ... ... ... ... М., 1959. 180 бет.
33. Бұл да сонда 186 бет.
34. Бұл да сонда 187 ... Бұл да ... 187 ... Бұл да сонда 187-188 беттер.
37. Бұл да сонда 193 бет.
38. Бұл да сонда 191-192 беттер.
40. «Материалы для ... ... ... по ... ... СПб., 1861, ... 48-126 беттер.
41. П.Тихменов. Историческое образования Российско-американской
компании и действия ее до ... ... 27 ... Болховитинов Н.Н. Доктрина Монро (происхождение и
характер). М., 1959. 206 бет.
43. Бұл да сонда 211 ... Бұл да ... 212 ... Бұл да ... 216 ... Бұл да ... 218 бет.
47. Бұл да сонда 225 бет.
48. Бұл да ... 230 ... Бұл да ... 242 бет.
50. Бұл да сонда 242-243 беттер.
51. Бұл да сонда 243 бет.
52. Бұл да ... 245 ... Бұл да ... ... Бұл да ... 254-255 ... Бұл да сонда 255-256 беттер.
56. Бұл да сонда 258-259 беттер.
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
1. ... Н.Н., ... А.И. ... ... ... Аптекер Г. Колониальная эра. М., 1961.
3. Батуева Т.М. Экспансия США на ... ... ... М.,1976.
4. Болховитинов Н.Н. Доктрина Монро (происхождение и ... ... ... Н.Н. ... отношения 1815-1832 гг. М.,
1975.
6. Ефимов А.В. США. Пути развития капитализма. М., ... ... М. США и ... ... ХІХ в ... ... М., 1974 ... Рочестер А. Американский капитализм 1607 – 1800 гг. М., 1950 ... ... США. Том І. ... гг. М., 1983 ... ... У.З. ... политической истории Америки, ИЛ,1955 г.
11. Ефимов А.В. К ... ... в США, ч.ІІ, К ... о
характере американского рабства, Соцэкгиз,1934.
12. Косарев Б.М.Плантационное рабство негров в США , ... ... ... Л.А., ... в США, ... ... История ХІХ века, под ред. Э.Лависса и ... Т.4, ... ... Ю., ... условий труда в США, ИЛ, 1948.
16. Фонер Ф., История ... ... в США, ИЛ, ... ... У.З., Негритянский народ в истории Америки, ИЛ, 1955.
18. Ефимов А.В., ... ... ... ... в работах Ф.Д.Тернера, «Вопросы философии», 1956.
19. Альперович М.С., Ермолаев В.И., Лаврецкий И.Р., ... ... ... ... ... ... в Америке «1810-
1826гг.» , «Вопросы истории», 1956., №11.
20. ... Н.В. ... ... ... ... против
Мексики в 1846-1848 гг., (кандитатская диссертация),м.,1954.

Пән: Халықаралық қатынастар
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 56 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Үшінші рейхтің сыртқы саяси идеологиясы мен доктринасы6 бет
Көрнекті тілші-ғалым филология ғылымдарының докторы профессор Мархабат Томанұлы Томановтың туғанына 80 жыл толуына орай өткізілетін «Филологияның қазіргі кезеңдегі басымдықтары: дәстүрі мен болашағы» атты Халықаралық ғылыми-теориялық конференция мақалаларының жинағы435 бет
Қазақтың тұңғыш биолог - докторы Кәрім Мыңбаев 100 жаста28 бет
XXI ғасыр басындағы Қазақстан-АҚШ өзара ынтымақтастығына энергетикалық әлеуеттің ықпалы және мәні107 бет
Ақш-тың Орталық Азияға қатысты геостратегиясы13 бет
Ел әскерімен айбынды13 бет
Жалпы психологияның дамуы7 бет
Мемлекетшілік және халықаралық құқық кепілдіктері24 бет
Мэйдзи дәуіріндегі Жапониядағы жаңа саяси жүйенің қалыптасуы49 бет
ХІХ ғасырдың аяғы мен ХХ ғасыр басындағы Америка Құрама Штаттарының Жапония мен Қореяға қатысты саясаты 50 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь