Кіші мектеп жасындағы оқушыларға математикалық білім беруде оқытудың жаңа технологиясын пайдаланудың педагогикалық - психологиялық негіздері

Мазмұны

Кіріспе

І. Бастауыш сыныптарда білім берудің педагогикалық.психологиялық негіздері
І.1. Кіші мектеп жасындағы оқушылардың математикалық дамуындағы түсінігі, тарихы, проблемалары
І.2. Кіші мектеп жасындағы математиканы дамытудағы қазіргі заман талаптары

ІІ. Бастауыш сыныптарда математиканы оқытуда жаңа технологияны қолдану жолдары
ІІ.1. Зерттеудің әдістері мен ұйымдастырылуы
ІІ.2. Жеке іс.тәжірибемнен сабақ үлгілері

Қорытынды

Пайдаланылған әдебиеттер

Қосымшалар
Кіріспе
Зерттеудің өзектілігі
Дамыта оқыту педагогикалық жұртшылықтың санасына сіңген және бүкіл білім беру жүйесіне әсерін тигізіп жатыр. Барлық істерімізді Л.С. Выготский, Л.В. Занков, В.В. Давыдов, Д.Б. Эльконин ойларына негіздеу осы ғалымдардан сілтемелер жасау тиімді. Жаңа мазмұнға жаңа әдістер жүйесі қажет. Бүгінгі күні білім беру мемемелерінде оқыту процессі технологияландыру өзекті мәселелердің бірі болып отыр.
Қазіргі уақытта Қазақстанда білім берудің өзіндік ұлттық үлгісі қалыптасты. Бұл процесс білім прагдимасының өзгелермен қатар жүреді. Білім берудегі ескі мазмұнның орнына жаңасы келуде Я.А.Коменскийдің, И.Герберттің дәстүрлі объект-субъектілі педагогиканың орнына басқасы басты, ол балаға оқу қызығушылығының субъектісі ретінде, өзін-өзі өзектендіруге, өзін тануға және өзін-өзі жүзеге асыруға ұмтылатын дамушы тұлға ретінде, бағытталған. Мұндай жағдайда педагогикалық процесстің маңызды құрамы оқу ісіндегі субъектілер оқытушы мен оқушының тұлғалық бағытталған өзара әрекеті болып табылады.
Жаңа білім прагдимасы бірінші орынға баланың білімін, білігі мен дағдысы емес, оның тұлғасын, білім алу арқылы дамуын қойып отыр.
Қазіргі уақытта педагогика ғылымының бір ерекшелігі баланың тұлғалық дамуына бағытталған жаңа оқыту технологияларын шығаруға ұмтылуы. Ғылымға мықтап енген “Педагогикалық технология” ұғымына әр түрлі түсініктемелер берілген. (В.П Беспалько, В.М Шепель, И.П Волков, М.Чошанов, М.В Кларин т.б). Дегенмен, барлық анықтамалардың ортақ басты негізі бар.
Бүгінгі таңда П.М Эрдниевтің дидактикалық бірліктерді шоғырландыру технологиясы, Д.Б Эьконин мен В.В Давыдовтың дамыта оқыту технологиясы. Ш.В.Амоношвилидің ізгілікті-тұлғалық технологиясы, В.Ф. Шаталовтың оқу материалының белгі және сызба үлгілері негізінде қарқынды оқыту технологиясы, М. Чошановтың проблемаларының модульді технологиясы, В.М. Монаховтың, В.П. Беспальконың және басқада көптеген ғалымдардың технологиялары кеңінен танымал болған .
Қазақстанда Ж.А . Қараевтың , М. Жанпейісованың және т.б. ғалымдардың оқыту технологиялары белсенді түрде қолданылуда.
Мектепте оқытуды ұйымдастыратын бірден бір нұсқа сабақ болса, сабақтың нәтижелі болуына ықпал ететін нұсқа – сол сабақты өткізудің әртүрліәдіс – тәсілдері яғни жаңашыл сабақ.
Жаңа дәуірдің жан – жақты жамыған адамын тәрбиелеу оңай емес, ол үшін мұғалімге үлкен ізденудің, оқытуды ізгілендіру аспектілерін пайдаланып жүзеге асырудың мәні зор.
Осыған орай жаңашыл идеялар көптеп шыға бастады. Сол жаңашыл педагогтардың идеясымен жұмыс істей білу – әр педагогқа қойылатын талаптардың бірі.
Егеменді еліміздің болашағы - бүгінгі мектеп партасында отырған оқушылар. Оларды қазіргі заман талабына сай жан-жақты, білімді, өз бетімен ойлап білуге талпынатын, өзінің ой тұжырымы бар етіп тәрбиелеу үшін сабақ түрлері құрлысын жетілдіру, оқытудың жаңа әдіс – тәсілдерін пайдалану бүгінгі күннің талабына айналып отыр.
Қазіргі заман мұғалімі қоғамдық дамудың деңгейінен көрінетін, оның әлеуметтікпарызына жауап беруді көздейтін, жаңалыққа сергек, өз ісіне гуманистік сезіммен қарайтын, педагогикалық күрделі құбылыстарды идеялық, адамгершілік тұрғыдан шеше алатын, жаңашыл ойлау дығдысын меңгерген, шығармашылықпен еңбек ететін маман болу керек.
Оқушылардың дүниетанымдық қасиеті, ізденгіштікпен мәселелерді шеше білуі үшін, ойлау қабілетін активтендіру үшін түрлі әдістер мен тәсілдерді қолдана білудің маңызы зор.
Зерттеудің мақсаты
Бастауыш сыныптарда білім беруді жетілдіруде жаңа технологияны және жаңашыл педагогтардың идеяларын қолдану әдістері мен тәсілдері.

Зерттеудің міндеттері
1. Бастауыш сынып оқушыларының оқу жұмысын ұйымдастыруда жаңа технологиялық әдістемелерді, жаңашыл педагогтардың идеяларын қолдануға байланысты теориялық және әдістемелік әдебиетерді қолдану.
2. Төмегі сыныптарда білім берудің педагогикалық, психологиялық негіздері мен оқу жұмысында жаңа технологиялық әдістемелерді ұйымдастыру .
3. Бастауыш сыныптарда математиканы оқытуда жаңа технологияны және жаңашыл педагогтардың идеяларын іс-жүзінде қолдану.

Зерттеудің нысанасы
Áастауыш сыныптарда білім беру барысында инновациялық әдістемелерді қолдану.
Зерттеу әдісі.
1. Әдістерге талдау жасау және оларды бастауыш мектеп тәжірибесінде қолдану.
Пайдаланылған әдебиеттер

1. «Педагогика». Қоянбаев Ж, Қоянбаев Р Алматы 2000ж*
2. «Дамыта оқыту технологиялары». Тұрғанбаева Б. А. Алматы 2000ж*
3. «Модулдік оқыту технологиясы оқушыны дамыту құралы ретінде». Жанпейсова М. М. Алматы, 2002ж*
4. «Бастауыш мектеп» журналы 2001, 2002 ,2003, 2004, 2005жж
5. «Білім берудегі менеджмент». «Қазбаспасөз» 2004ж №1*
6. «Ұлт тағылымы». Ғылыми педагогикалық басылым. Алматы 2004ж №1*
7. «Білім». Ғылыми педагогикалық журнал. Алматы 2002ж №2
8. Ә. Бидосов. «Математиканы оқыту методикасы». Алматы «МЕКТЕП» 1989ж*
9. М. Жұмабаев. «Педагогика» Алматы. «МЕКТЕП» 1989ж*
10. М. И. Мұханов. «Жас және педагогикалық психология» Алматы. 1982ж*
11. Т. М. Баймолдаев, Қ. Ахметұлы. «Жаңа буын оқулықтары арқылы жас ұрпаққа білім беру мен тәрбие беру жолдары» Алматы. 2003ж*
12. Т. М. Баймолдаев, Т. М. Мәжікеев. «Білім стандарты» Алматы. 1999ж*
13. Ж. Р. Шорманов. «Жаңа технология - заман талабы». Алматы «Білім» 2004ж*
14. Баймұханов Б. Б. «Математика есептерін шағаруға үйрету» Алматы «МЕКТЕП» 1983ж*
15. Шәкілікова С. Е. «Негізгі мектептегі математикакурсының мазмұнын жаңарту» Алматы. «Дәуір» 1997ж №1*
16. Сарбасова Қ. А. «Болашақ бастауыш сынып мұғалімдерінің математиканы оқыту процесінде қазақ этнопедагогикасы материалдарын пайдалануға даярлығын қалыптастыру» Алматы. 2000ж*
17. Қожабаев К. Ғ. «Математиканы оқытуда оқушыларға патриоттық және интернационалдық тәрбие беру» Алматы. 1992ж *
18. Әлдібаева Т. Ә. «Математика курсын оқытуды ізгілендірудегі мазмұнды есептердің мүмкіндіктері» Алматы. 1999ж*
19. Оспанов Т. Қ. Т.б. «Математика». Жалпы білім беретін мектептің 1-4 сыныбына арналған оқулық - Алматы . Атамұра баспа корпорациясы. 1997ж
20. Лысенкова С. Н. «Оқуға жеңіл болғанда». «Педагогикалық ізденіс». Алматы «Рауан» 1990 ж
21. Қожаева С. К. «Оқу-тәрбие процесіндегі ізгілік қасиеттерінің жүйелік негіздері және оларды қалыптастыру жолдары». Тараз 2000ж*
22. Ералиева М. «Оқыту технологиясын ізгілендіру арқылы оқытудың тиімділігін арттыру». Алматы 2000ж*
23. Ералиева М. «Математиканы оқытуды ізгілендіру» Алматы «Ғылым» ғылыми баспа орталығы 2003ж*
24. Жазықбаева Ұ. П, Тажиева Ж. А. «Жаңа адамды жаңашыл ұстаз тәрбиелейді» Шымкент 2001ж*
25. «Математика» оқулығы Алматы. Атамұра 1-2-3-4 сыныптар 2002ж*
26. Ахметов С. «Бастауыш сыныптарды білім берудің тиімділігін артыру жолдары» Алматы. «Рауан» 1994ж *
27. Құрманалина Ш. Х, Сәрсенбаева С. Ш, Өміртаева Р. Қ. «Математикадан дидактикалық ойындар және қызықты тапсырмалар» Алматы. «Атамұра» 1997ж*
28. Оспанов Т.Қ, Өтеева Қ.Ә, Қайыңбаев Ж.Т, Ерешова Қ.Ә. «Математьиканы оқыту әдістемесі» 1-сынып Алматы «Атамұра» 1997ж*
29. Айнабеков Т. «Мамандыққа кіріспе» Алматы «Ана тілі» 1990ж*
30. Ыбыраиымжанов Қ, Жолсейітова М. «Педагогикалық практика-болашақ мұғалім даярлаудың өзегі», «Хабаршы» журналы 2002ж*
31. Сабыров Т.С. «Оқушылардың оқу белсенділігін артыру жолдары» Алматы. «МЕКТЕП». 1978ж*
32. Харламов. «Педагогика» Москва. «Высшая школа» 1990ж*
33. Беспалько В. П. «Слагаемые педагогической технологии» Москва. 1989ж*
34. Выготский Л. Б. и др. «Умственные спосовности как компонент интелектуальной активности» Москва. 1979ж*
35. Давыдов В. В. «Проблемы развивающего обучения» Москва. Просвещение 1986ж*
36. Занков Л. В. «Содружество Ученого и учителя» Москва. Просвещение 1991ж*
37. Селевко Т. К. «Современные образовательные технологии» Москва. 1998ж*
38. Эльконин Д. Б. «Избарнные психологические труды» Москва. Педагогика 1989ж*
39. Эрдниев П. М. «Укрепление дидактических единиц» Начальная школа. 1987ж*
        
        Мазмұны
|Кіріспе |3-5 бет |
| | ... ... ... ... берудің педагогикалық-психологиялық|6-9-бет |
|негіздері | ... Кіші ... ... оқушылардың математикалық дамуындағы | |
|түсінігі, тарихы, проблемалары ... ... Кіші ... жасындағы математиканы дамытудағы қазіргі заман| |
|талаптары ... |
| | ... ... ... ... ... жаңа ... | |
|қолдану жолдары ... ... ... әдістері мен ұйымдастырылуы ... ... Жеке ... сабақ үлгілері ... |
| | ... ... |
| | ... ... ... |
| | ... | |
: Кіші ... ... ... ... ... ... оқытудың жаңа
технологиясын пайдаланудың педагогикалық-психологиялық негіздері.
Кіріспе
Зерттеудің өзектілігі
Дамыта оқыту педагогикалық жұртшылықтың санасына ... және ... беру ... әсерін тигізіп жатыр. Барлық істерімізді ... Л.В. ... В.В. ... Д.Б. Эльконин ойларына негіздеу осы
ғалымдардан сілтемелер жасау тиімді. Жаңа ... жаңа ... ... ... күні ... беру ... оқыту процессі
технологияландыру өзекті мәселелердің бірі болып отыр.
Қазіргі уақытта ... ... ... ... ... ... Бұл процесс білім прагдимасының өзгелермен қатар жүреді. Білім
берудегі ескі мазмұнның орнына жаңасы ... ... ... ... ... ... ... басты, ол балаға
оқу қызығушылығының ... ... ... ... өзін ... ... жүзеге асыруға ұмтылатын дамушы тұлға ретінде, бағытталған.
Мұндай жағдайда педагогикалық процесстің маңызды ... оқу ... ... мен ... ... ... өзара әрекеті болып
табылады.
Жаңа білім прагдимасы бірінші орынға баланың ... ... ... ... оның ... ... алу арқылы дамуын қойып отыр.
Қазіргі уақытта педагогика ғылымының бір ерекшелігі баланың ... ... жаңа ... ... ... ... ... енген “Педагогикалық технология” ұғымына әр түрлі ... (В.П ... В.М ... И.П ... М.Чошанов, М.В Кларин
т.б). Дегенмен, барлық анықтамалардың ортақ ... ... ... таңда П.М Эрдниевтің дидактикалық бірліктерді шоғырландыру
технологиясы, Д.Б Эьконин мен В.В ... ... ... ... ... технологиясы, В.Ф. Шаталовтың оқу
материалының белгі және сызба ... ... ... ... М. Чошановтың проблемаларының модульді технологиясы, ... В.П. ... және ... ... ... кеңінен танымал болған .
Қазақстанда Ж.А . Қараевтың , М. ... және т.б. ... ... белсенді ... ... ... ... ... бір ... сабақ болса,
сабақтың нәтижелі болуына ықпал ететін нұсқа – сол ... ...... яғни ... ... ... жан – ... жамыған адамын тәрбиелеу оңай емес, ол үшін
мұғалімге үлкен ізденудің, оқытуды ... ... ... ... мәні зор.
Осыған орай жаңашыл идеялар көптеп шыға ... Сол ... ... ... ... білу – әр ... ... бірі.
Егеменді еліміздің болашағы - бүгінгі мектеп партасында отырған
оқушылар. ... ... ... ... сай жан-жақты, білімді, өз бетімен
ойлап білуге талпынатын, ... ой ... бар етіп ... үшін ... ... ... оқытудың жаңа әдіс – тәсілдерін пайдалану
бүгінгі ... ... ... ... ... ... қоғамдық дамудың деңгейінен көрінетін, оның
әлеуметтікпарызына жауап беруді ... ... ... өз ... ... қарайтын, педагогикалық күрделі құбылыстарды идеялық,
адамгершілік тұрғыдан шеше ... ... ... ... ... ... ететін маман болу керек.
Оқушылардың дүниетанымдық қасиеті, ізденгіштікпен ... ... ... ... ... ... үшін ... әдістер мен тәсілдерді
қолдана білудің маңызы зор.
Зерттеудің мақсаты
Бастауыш сыныптарда ... ... ... жаңа ... ... ... ... қолдану әдістері мен тәсілдері.
Зерттеудің міндеттері
1. Бастауыш ... ... оқу ... ... ... ... жаңашыл педагогтардың идеяларын қолдануға
байланысты теориялық және әдістемелік әдебиетерді қолдану.
2. Төмегі сыныптарда білім берудің ... ... ... оқу ... жаңа ... ... ұйымдастыру .
3. Бастауыш сыныптарда математиканы оқытуда жаңа технологияны және ... ... ... ... ... сыныптарда білім беру барысында инновациялық әдістемелерді
қолдану.
Зерттеу ... ... ... ... және ... ... мектеп тәжірибесінде
қолдану.
І. Бастауыш сыныптарда білім берудің
педагогикалық-психологиялық негіздері
Оқушының шығармашылық қабілеті оның ... мен ... ... ғана ... ... ... ... дамыта оқыту сабақтары деп
білеміз. Дамыта ... ... ... ... ... меңгеруге
жағдай жасау деп қарастыру керек. Дамыта оқыту сабақтағы ... ... мен ... ... ... ... Мұғалім бұл жағдайда
дайын білімді түсіндіріп қоюшы, бақылаушы, бағалаушы емес, танымдық іс-
әрекетті ұйымдастыратын ... ... ... Тек ... ... ... интелектісінің көзін ашып, шығармашылығын дамытады.
Дамыта оқыту идеасының ұзақ ... бар. Ерте ... ... ... мен ақыл-ой тәрбиесінің ара-қатнасын,олардың бала дамуына
әсерін зерттей бастаған. Бізге ... ... ... бірі Квинтилиан
мектеп алдына баланың қабілеттеріне, ақылының ... ... ... ... оның ... және тілінің дамуын қамтамасыз
етуді қойған.
XVII-ғасырдағы Я.А.Коменскийдің дидактикалық жүйесінің ... ... де ... ... ... ... дамыту олардың
білімге деген құштарлығын оятып, лаулата түседі делінген.
И.Т.Песталоции баланың ақыл-ойын, барлық қаблет-қасиеттерін дамыту
идеясымен арқауланған бастауышта ... ... ... ... ... ... ұлы неміс педагогы А.Дистервегтің әйгілі “Неміс
мұғалімдерінің ... беру ... ... атты ... де ... ... Дамыта оқыту деп ол баланың ... ... ... ... ... ... ... оқытудың идеясын алғашқылардың бірі
болып 1959-60 жылдары қолға алған акдемик Л.В ... ... ... оқытудың жаңа жүйесін мұғалімдер қауымы үлкен ... ... ... ... ... кете ... Тек 1990
жылдары ғана Ресей мектептерінде ғана қайтадан қолданыла бастады. Қазір ... ... ... қатар пайдаланылып келеді. Л.С.Выготскийдің
теориясы Д.Б ... ... ... топ ... әрі қарай
жалғастырылады. Баланың өзін-өзі өзгертуші субьект ретінде дамуна арналған
тұжырымдама жасалып, ... ... Екі ... тобы да өз
жүйелері бойынша оқу ... ... ... ... ... ... дамыта оқыту ғылыми теориядан ... ... ... ене ... Дамыта оқытудың Д.Б Эльконин – В.В ... ... ... ... жету тек ... ... баланысты. Осыған орай бұл жүйенің әдіс тәсілдері ... оқу ... ... ... ... отыруды көздейді.
Дамыта оқытуда баланың ізденушілік-зерттеушілік ... ... ... ұтсалады. Ол үшін бала өзінің бұған ... ... ... жаңа ... ... ... ... жағдайға түсуі керек. Содан барып ол білім алуға деген ... ... ... ... ... мен ... ... мен дәстүрлі оқыту жүйелерінің ерекшеліктері мен
өзгешеліктеріне тоқталып кеттім. ... ... ... ... ... негізінде метафизикалық әдіснама, ал ... ... ... ... ... жатыр деп айтуға болады.
Дәстүрлі оқыту балада ... ... ... ... ... ... сана ... сол ақылға дайын білімді құю керек ... ... ал ... бала ... ... ... жаңа белестерге көтеруді мақсат
тұтатын принциптерге негізделген. Дәстүрлі оқыту, есте сақтауға, ал ... ... ... істеуге, арналған білімді пайдалана білуге үйретеді.
Дәстүрлі әдісте мұғалім субъектте, ал оқушы объект болады. Дәстүрлі
әдісті зерттегендер Я. А. ... И. Т. ... ... ... оқушыда субъект болады. Жаңа технологияны
зертегендер Л.В Занков, Д.Б Эльконин, В.В Давыдов.(1980ж)
Дамыта оқыту ... ... ... ... етеді. Ол
технологияларда баланы ... ... ... ... ... ... Айтылғандарды кесте түрінде төмендегідей бейнелеуге
болады.
Дәстүрлі және дамыта оқыту жүйелерінің негізгі ... ... ... ... ... | ... | |
| ... ... ... ... |
| ... ... | ... ... ... ... ... |
| ... ... ... ... ... |
|Бастапқы мазмұн |Факторлар, мысалдар, ... ... ... ... ... ... |
| | ... ... ... ... ... ... |Бірлескен ұжымдық іс-әрекет|
|Оқыту әдістер |Ауызша түсіндіру, ... ... |
| ... ... ... зерттеушілік |
|Бақылау, бағалау |Оқытудың нәтижесін |өзін-өзі ... ... |
| ... ... ... рефлексия |
| ... | ... ... ... ... процесін ізгілендіру, оның
практиалық бағытылығын күшейту ... ... ... ... ... процесс”, немесе педагогиклық жаңалықтарды енгізу дейміз.
“Педагогикалық технологияға – В.Л.Беспалько - практикада іске асатын ... ... ... анықтама береді. Ал педагогикалық жүйені
тұлғаны қалыптастыруға ықпал ететін арнайы ұйымдастырылған, ... ... ... байланыстағы әдіс-тәсілдер деп қарастырады.
- Оқыту технологиялары – дидактикалық жүйенің ... ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру және
өткізудің ойластырылған моделі (В.М.Монахов) -деген анықтамалар бар.
Ал ... ... ... ... лайықталған әдістер,
амалдар, тәрбие құралдары түріндегі психологиялық- педагогикалық қондырғы
деп ... ...... ... ... жүйесі,
олар педагогикалық нәтижеге бағыталған.
Педагогикалық технологиялардың философиясы ізгілік, жеке бастың даму
теориясына негізделген.
П. К. ... ... ... ... ... ... төмендегідей топтарға бөледі:
1) Қолдану деңгейіне қарай (жалпы педагогикалық, пәндік, жеке әдістемелік,
модульдік)
2) Философиялық негізіне ... ... ... ... ... ... ... т.б.)
3) Психикалық дамудың жетекші факторына қарай (биогендік, социогендік,
психогендік)
4) ... ... ... ... ... ... Тұлғалық құрылымдарға бағыттылығына қарай (ақпараттық, ... ... ... ... ... ... және мазмұндық сипатына қарай (білімдік және тәрбиелік, жалпы
және кәсіби бағытты, технократтық және гумандық)
Бастауыш мектепте қолданылып жүрген ... ... ... ... талдауға болады.
1. Тілдік өріс.
Бұл топ өте жас кезден бастап кубиктер арқылы жылдам оқуға ... Н. А. ... ... дұрыс қалыптастыру, сауатты жазуға
үйретуге арналған Е. Н. Потапова және ... да ... ... ... ... П. М. ... жасаған технологияларды жатқызамыз.
І.1. Кіші мектеп жасындағы оқушылардың математикалық ... ... ... даму ... мен ... даму тарихы бір-бірімен бөлінбес
жолдар ... ... ... ... осы ... дейін күн шығыс елі
Жапонияның «Жапон ғажайыбы» феноменін ... сөз ... ... Әсіресе осы
ғажайыптың қажеттілігі ... оған ... де ... оянады. Жапон
ғажайбынң негізгі жолдарының бірі соғыс ... ... ... ... ... Бұл ... ... түсіну үшін бізге
жақын көрші еліміз Ресей ... ... ... ... ... үңілейік. Кіші мектеп жасындағы білім жүйесінің ... Я. А. ... және И. Г. ... ... ... Яғни үшке
дейінгі арифметикалық санау, бестен онға дейінгі санау мүмкіншіліктері.
Егер 4,5, 6 ... 20 ... ... ... болса, онда 5,7,15 кем дегенде
30 дейінгі сандарды ажырата алады.
И. Г. Песталоции - өзінің «Гертруда өзінің балаларын ... ... ... арифметика бұл өнер яғни бірнеше бірліктердің қосылуы мен
бөлінуінен пайда болатын өнер деп ... ... Оның ... ... ... бірге-бір екі болады, екіден бірді алсақ бір болады.
Осыған сәйкес алғашқы форма балаларды ойында негізделіп ... ... ... ... ... бала оны ... елестетпей,
көрмей жетістіктерге жететін болса, онда ол ... ... еді, - ... ... ... ... П. М. Эрдниевтің
әдістемелік құрылымының ... ... ... ... мен мұғалім қызметін
жалғастыратын «оқушы - ... ... ... ... ... ... ... Олар дидактикалық бірлікті
ірілендіру технологиясының кілті – бір сабақта қаралатын үш ... ... ... оныңтүрленуі; қорытындылауды сабақьа қолданады. Одан
әрі математикалық жаттығулармен жұмыс өзара байланысты мынадай ... ... ... ... ... ... ... жаубын тексеру; осыған ұқсас, бірақ күрделірек жаттығуға көшу.
Бұрын қолданып жүрген дәстүрлі оқыту көбіне екінші ... ... ... ... ... ірілендіру негізінде білімді меңгеруге үйрету
тәжірибесі жаттығудың ... түрі ... ... әр ... ... бір ... ... көп құрамды тапсырма болу керектігін ... а) ... ... ... ... б) кері есеп құрастыру және оны
шешу; в) берілген есеппен кейбір элементері ... ... есеп ... ... ... ... ... бойынша үйлесетін, материалды
қорытындылауға ... ... ... ... ... ... бірге
ірілендірілген жаттығулар алғашында жоғарыда ... ... ғана енуі ... ... ... ... жүйесі
бойынша құрылған сабақтың ой-өзегі мына ережеге бағытталады: келесі сабақта
ығыстырылған материал қайталау емес, орындалған тапсырманы ... ... ... табылады (білімнің бастапқы формасының түрін өзгерту). Оқыту
әдістері ... ... ... ... ... ... ... көңіл бөлінді. Әдістің санының көптігі емес, жаттығудың ... ... ... ... ... ... ... білімді саналы да берік меңгеруді қамтамасыз етеді. Л. В.
Занковтың жасаған дамыта оқыту жүйесін жеке тұлғаны жеделдете қарқынды, ... ... деп ... ... ... Сонымен бірге, В. М.
Монаховтың әдістемелік технологиясы – оқу ... ... ... оқу үрдісін неғұрлым мақсатты жобалауға ізгілікті мүмкіндіктері
барын аңғардық. Соңғы кезде ... ... ... ... арқылы мұғалімдердің өз жұмыстарының әдістерімен ұйымдастыру
түрлерін түбегейлі өзгертуге, оқушылардың пән ... ... ... ... ... ... ... отыруға мүмкіндік алды. Жаңа
ақпараттық технологияның ерекшелігі – ... ... өз ... ... ... ... істеуге шексіз мүмкіншілік береді.
Ізгілендіру – әлемдік білім жүйесін ... ... ... ... Білім
жүйесін ізгілендіру-жалпы қоғамдық процесті ізгілендірудің құрамды бөлігі.
М. М. Постниковтың ойы бойынша математика ... ... ... ... ... туралы түсінік. Б. М. Бим-Бад
және А. В. Петоровский математиканың ... ... ... ол ... ... ... аймағының кеңдігі, өзінің еңбегін ... ... ... ... ... түсініктің айқындығы және нақты ойлау
шешілмеген ... көре ... ... ... ... және
икемділігі қалыптасқан дағдыдан шыға білу, әр ... ... ... ... негізде оқиғаның алдын ... ... өте ... ... ... ... ... математикалық білім беру,
математика курсының мазмұнын анықтау, математикалық білім стандартын жасау,
математиаклық ... ... мен ... ... Қазақстандық
ғалымдардың еңбектерінде айтылған. Б.Баймұханов Қазақстан мектептеріндегі
математикалық жалпы ... ... ... ... ... ... ... оқып үйренетін әрбір оқушы ғалымның дайын
қағидаларымен танысып қоймай, сол қағидалардың пайда болуындағы ... ... ... жолдарымен жүруі тиіс. Математика тарихын
мектепке енгізу- математикалық білімді ізгілендірудің бір жолы – ... ... оқу ... ... ұжымдары ұсынылып отырған көп
нұсқалыққа байланысты өздерінің қалауына сәйкес ... үлгі ... ... ... ... Жеке ... өзінің ойлана білуіне
бағытталған оқу математикалық ... ... ... ... ... ... оқу барысында белсенді араласып, математиканы
терең меңгерулеріне көмектеседі.
І.2. Кіші мектеп ... ... ... заман талаптары
Жаңа талпыныс, жаңа ашылған жолдардың бірі-білім берудің жаңа
жүйесінің ... Бұл ... ... пеедагогикалық үрдістегі
өзгертулермен тығыз байланысты. ... ... ... ... ... ... ... (білім мазмұнын жетілдіру, жаңа базистік оқу
жоспарына ... жаңа буын ... мен ... ... ... ... ... қалыптасуда.
Жастарға білім мен тәрбие берудің негізі болып саналатын жалпы ... ... ... ... ... ... ... болса, бастауыш мектеп – мұның түп қазығы, бастауыш ... ... және оны ... ... енгізуде шешуші орынды
мұғалім қызметі алатыны анық.
Бүгінгі студент- ертеңгі маман. Оқыту үрдісін ... ... ... ... педагог пен оқушылардың арасындағы
қарым-қатнастарды ұйымдастыру мұғалімнің теориялық білімінің болуын ... ... ... ... оқыту педагогикасы мен әдістемесі бөлімдерінде
жаңа мазмұн, оны оқыту әдістемесін студенттерге игертудуң ... ... ... ... мұғалімнің инновациялық іс-
әрекетіне байланысты мәселелер жан-жақты ... ... ... ... ... ... зерттеулерде иннновациялық іс-әреект
кретивті ... жеке бас, ... ... жүйе ... ... анық ... ... мен Л.С.Подымова инновациялық іс-әрекетті шығармашылық
пен кәсіпшілікті сәйкестілік тұрғысынан ... ... ... ... ... ... ... тұрғыдан талдау
мұғалімнің жеке бас дамуының заңдылықтарын түсінуге мүмкіншілік туғызады.
Бастауыш ... ... ... ... ... ... ... және “педагогикалық іс-әрекет” деген негізгі
түсініктердің мәнінің мағынасын талдауды қолдану керек ... ... ... ой пікіріне ... ... ... ... В.А.Кан-Калик,
С.В.Кондратьева, ... және т.б.) ... ... ... ... ... ... қарастырылған. Олар мұндай
қасиеттерге жатқызатындары: жалпыжәне кәсіби ... ... ... ... дидактикалық қасиеттер, ерік қасиеттері.
Сөйлеу қабілеттері, ұйымдастырушылық, комуникативтік, ... ... ... іскерліктің екі үлкен тобы жіктеліп
көрсетілген: Операциялық және жеке бас. ... топ ... беру ... ... ... балалармен, ата-аналармен, мектеп оқушысымен нәтижелі
қарым-қатнас құруға қажетті әлеуметтің және жеке бас ... ... ... ... ... ... ... құрылымында іс-әрекеттіңжеке бас және олперациялық аспектілердің
өзара байланысы қарастырылады.
Инновациялық іс-әрекет сонымен қатар, жаңашылдықты ... ... ... ... де тығыз байланысты.
Ал іс-әрекеттің “негізгі құрастырушысы” ретінде Б.Ф.Ломов мыналарды
бөліп көрсетеді: ... ... ... күнделікті мағлұматты,
өңдеуді, оперативті бейнелеуді, шешім қабылдауды, ... ... және ... ... ойымызша, жалпы іс-әрекеттің осы ... ... ... ... іс-әрекетіне тән. Автордың ... ... ... ... ... ... ... қатары бар:
1. Өз қызметін және әріптестерінің қызметін оның жоғарыда сөз ... ... ... ... ... бағалауға үйрету.
2. Ұжымдық істі ұжымдық талдау жасауға, өз ... ... ... ... ... кәсіби қасиеттерін өзіндік бағалау мен өзіндік тануға ... ... ... ... қоя ... үйрету.
4. Мұғалімдердің инновациялық қызметін бағалау ... ... ... ... ... ... ... барлығында диагностика өзіндік мақсат ... ... алғы ... мен ... пен ... ... ... тәсілдері. Инновациялық іс-әрекет- педагогикалық
еңбектің өнімділігін сапалы өзгертетін оқытумен тәрбиелеудің жаңа ... ... құру ... ... инновациялық іс-әрекеті келесі
белгілермен сипатталады:
• өзінің жеке қасиеттерін есепке ала отырып, басқалардың ... ... ... ... қабілеті;
• жаңа ғылыми идеялар мен басқалардың тәжірибесінен хабардар бола отырып,
өз жұмысының нәтижесін ... ... жаңа ... ... ... ... ... асуын үздіксіз
тәжірибеге енгізумен;
• педагогикалық инновацияның жаңа ... ... өз ... ... кертартпалықпен, догмамен, артқа қалушылықпен белсенді
күрес жүргізумен;
Айтылғандарды есепке алғанда, ... ... ... ... ... ... ... еңбектің тиімділігі;
• оқу - тәрбие үрдісіне қатысушылардың педагогикалық талаптары мен
бағыттарының бірлігі;
• жеке ... ... ... ... мұғалім беделінің өсуі;
• оқушылардың істі талдау әдіс-тәсіліне, диалектикалық ойлаға үйренуі;
• Оқу және ... ... ... ... ... ... ашылулары;
Педагогтың инновациялық іс - әрекетін сараптау бағасы В. К. ... Р. ... Н. В. ... А. А. ... және т.б. ... белгілер
негізіндежүзеге асады. Мұнда методологиялық мәдениет кіреді, оның құрамында
мыналар кездеседі, дейді зерттеушілер: қазіргі білім ... ... ... ұғым ... ... ғылымы мен осы түсініктердің өзара
қатнасы жайлы педагогикалық терминология; ... ... ... ... ... ... құбылыстың диагностикалық тәсілі
(диалектикалық ойлау) ; педагогикалық үрдіс пен ... ... ... ... ... амал ... педагогикалық қызмет
жайлы, тұлға мен ұжым ... ... ... оқу-тәрбие құбылысындағы,
үрдісіндегі факторлар мен ... ... ... ... табу, талдау, баяндау қабілеттілігі; педагогикалық жаңашылық
салдары: баланың жеке тұлғасын, оның өзіндік көңіл - ... ... ... ... ынтымақтастығын нығайтатын жаңа
педагогикалық бағыттар.
Қазіргі кезде әрбір қоғам ... ... ... ... ... ... ... профессиограммасын жасау міндеті-жұртшылықтың
назарын өзіне аударуда.
Бұл міндетті ... ... ... ... жүіргізіп жүрген
ғалымдар, педагогтар, психологтар бар ... ... ... ... В.А.Сластениннің пікірі бойынша,
мұғалім профессиограммасы мыналарды қамтиды:
1) қоғамның саяси сапалары;
2) әлеуметтік-психологиялық, этикалық-педагогикалық және ... ... ... ... және ... даярлық;
4) мамандық бойынша даярлық;
5) пән бойынша даярлық;
Бұл сапалар мұғалімдік қызметке қойылатын жалпы талаптардан туады.
Инновациялық іс-әрекет моделін қалыптастыруда ... ... ... ... және ... ... ... негіздерін оқып үйренудегі мынадай ... ... ... ... ... ... ... Автор мұғалім моделін жасауда ... ... ... Э.Роджерс, И.Шумпетер) білімге сүйену, модельдің
технологиялық блогын құрауда жаңалықтың өмір сүру ... оның ... ... ... ... жаңалық енгізудің пайда болуы,
меңгерілуі (дифузия мен рутинизация) сияқты құбылыстарды басшылыққа алануы
керек деп ... ... ... ... ... ... инновацияның үш түрлі
кезеңін даярлық, ... ... ... ... ... құрылымына кіретіндер - білім беру-тәрбиелеу
үрдісінде, оқу-тәрбие жұмысын және оларды меңгеріп алу, ... ... ... ... мұғалімнің инновациялық іс-әрекеті төрт ... ... ... ... ... ... оқу үрдісіне жаңалық енгізуде шығармашылықпен қызмет етуге даярлығының
болуы;
• енгізілетін жаңалықтардың бағытының дұрыстығына тиімді нәтиже әкелетініне
сенімді болу;
• белгілі ... ... ... ... іс - ... ... ... оны енгізе білі.
Бастауыш снып мұғалімінің инновациялық іс - ... ... ... ... іс - ... негізгі міндеттері:
- жаңалықты тұтастай және жекелеген кезеңдерінің нәтижелерін болжау;
- жаңалықтың жетімсіз жақтарын анықтап, оны ... ... ... мақсатын көздеу;
- жаңалықтарды басқа жаңалықтармен салыстырып, олардың тиімісін таңдап алу,
мәнімен зерттелуін анықтау;
- жаңалық ... ... ... ... ... ... шешу үшін ... проблемасы бойынша) мынандай қосымша
міндеттер шешілуі қажет:
- арнайы әдістемелік әдебиеттерді, қосымша газет-журнал материалдарынан,
жекелеген ... ... ... ... түрлерімен
танысып, оларға талдау жасау, қолданылу мүмкіндіктерін айқындау;
- өз іс - әрекетіне үнемі әдістемелік талдау ... ... ... ... ... ... функциялары: конструктивтік,
ұйымдастырушылық, қарым - ... ... ... ... іске ... ... іс - ... түрлері бөлініп
көрсетілген:
- өзінің және оқушынң іс - әрекетін жоспарлауда оны ... мен ... ... тұрғыда іске асыру іс-әркетінің міндеттерін шешу
үшін, мұғалім оқу ... ... ... ... берудегі білім мазмұны
менкезеңдерінің әдістемесінің бірлігін сақтау;
- оқушы іс - ... ... ... және оған ... жасау;
- негізделген инновациялық іс - әрекеттерді таңдау, анықтау;
- ұжымдағы оқушылардың жеке бас ерекшеліктеріне сәйкес ... ... ... ... іске ... мұғалім ғылымның, әдістеменің
соңғы жаңалықтарын, инновациялық іс-әрекетті пайдаланып құрылған сабақтар
жүйесін жасайды. Сабақтың әр кезеңін ... ... ... іс-
әркетін ұйымдастыруда инновациялық іс-әрекетті тиімді қолдану жоспарын
жасайды.
Ұйымдастырушылық іс - ... ... шешу ... ... ... ... ... - қатынасты ұйымдастыру;
- оқушының оқудағы психологиялық және практикалық даярлығын ұйымдастыруға
жағдай жасау;
- оқушыларды ... оқу - ... ... ... шығармашылықтарын дамытуға бағытталған жұмыстарды ұйымдастыру;
- сабақты тыңдауға, білімді қабылдауға оқушыларды дайындай білу.
Қарым - қатынас тұрғысындағы әрекетті іске асыру:
- оқушы мен ... ... ... ... - қатынас орнықтару;
- оқу үрдісіндегі ұжымдағы оқушылар қарым - қатнасын жақсарту.
Дамытушы тұрғыдағы іске асыру қызметі:
- инновациялық іс - ... ... жас ... ... психологиялық ерекшеліктеріне сәйкес қолдану;
- оқу үрдісіне оқушының ақыл - ой еңбегін ұйымдастыру;
- оқу үрдісінде педагогикалық жағдаят ... ... ... өздігінен
ойлауымен оқылатын пәнмен шындық болмыс аралындағы байланысты білу;
- оқушының білімге қызығушылығын арттыру;
- алдыңғы қатарлы озық ... ... ... дамытуышы әдіс-
тәсілдерін қолдану.
Ақпараттық функцияның іске асыру ... оқу ... ... меңгеріп, оны жеткізе білу әдістемесі мен
тәсілдерін қолдана білу;
- пән мазмұнына ғылыми-дидактикалық талдау ... ... жаңа ... ... ... функциясы қызметін іске асыруда:
- проблема бойынша зерттеу жұмысын жүргізу;
- педагогикалық қызмет түрлерін қайта құру мен бағалау;
- инновациялық іс - ... ... ... ... оқып ... ғалымдардың мұғалімнің инновациялық іс - әркетін нәтижелі атқаруға
мұғалімнің жеке бас ... ... орын ... ... ... Мұндай жеке бас қасиеттеріне білім, дағды мен ... ... бас ... жатқызылады. Жұмысымызда жеке бас қасиеттерінің ... ... біз ... ... психология-педагогикалық
және ақпараттық мағлұматтар жатады.
Идеологиялық мағлұматтарға: қоғам дамуының тенденцияларын айқындау,
бастауыш білім беруді жетілдіру, философиялық, ... ... ... ... ... ... ... - әркетті меңгеруге мұғалімнің психологиялық даярлығын, ... ... ... ... ... педагогикадан,
психологиядан, әдістемелік пәндерден білімінң болуы, инновациялық іс-әрекет
өлшемдерін, алдыңғы озық тәжірибе ... ... ... жатқызамыз.
Ақпарттық білімге: инновациялық іс - ... ... ... жинақтауды, мұғалімнің ... ... ... ... жүргізе білуін жатқызамыз.
Сонымен инновациялық іс - әркетті зерттеген ғалымдардың пікірлерін бір
жүйеге келтіре отырып, біз мынандай қорытындыға келдік: ... ... ... ... жаңашыл идеяларды, жаңашыл әдіс-тәсілдерді оқу-
тәрбие үрдісінде өз ... ... ... ... ... ... ... енгізуін айтамыз.
Инновациялық іс - әрекетті жүзеге асыру әрекетінің реті – жаңа білім
беру бағдарламларына, әдіс-тәсілдерімен ... ... ... ... ... ... шешім қабылдау; жаңашыл әдіс тәсілдерді өз
еңбегінде қолдану мақсаттарын белгілеу; эксперименталды ... ... ... ... болжау; жаңашыл әдіс-тәсілдерді, идеяларды
педагогикалық үрдіске енгізу; ... ... ... ... ... І. ... сыныптарында математиканы оқытуда жаңа техногияны қолдану
жолдары
Дамыта оқыту технологиялары
Оқу мен жазу арқылы сын тұрғысынан ... ... ... ... ... ... әлемнің түкпір-түкпірінен
жиылған білім берушілердің бірлескен еңбегі. Тәжірибені жүйеге келтірген
Джинни Л. Стил, Куртис С. Мередит, ... ... ... ... Ж. ... С ... ... басшылыққа алады.
Мақсаты барлық жастағы оқушыларға кез-келген мазмұнға сыни тұрғыдан
қарап, екі ұйғарым бір пікірдің біреуін ... ... ... ... ... ... ... Джордж Соростың ашық қоғам институты,
«Сорос-Қазақстан» қоры арқылы келген бұл ... орыс және ... ... ... ене бастады.
«Сын тұрғысынан ойлау» ұғымын белгілі бір идеаларды ... ... неге ... екенін зерттеу, оларды жеңіл септикалық ойларға қарсы қоя
білу, салыстыра алу, сол идеяларға қарсы көзқарастсрмен тепе-теңдікте ұстап
зертеу, оларға ... ... деп ... ... ... ойлау –сынау емес, шыңдалған ойлау. Бұл деңгейдегі
ойлау тек ересек адамдарға, жоғарғы сынып оқушыларына ғана ... ... ... ... ... Жас ... да бұл жқмысты дұрыс ұйымдастырған
жағдайда өз даму деңгейіне сәйкес ойы шыңдалып, белгілі бір ... ... ... ... ... ... ояту, мағынаны тану,
ой толғаныс кезеңдерінен ... ... ...... ... мен жаңа білімді ұштастырудан тұрады.
Үренуші жаңа ұғымдарды, түсініктерді өзінің бұрынғы білімін жаңа ақпаратпен
толықтырады, кеңейте түседі.
Сын тұрғысынан ойлауды үйрету үшін мына ... ... ... Сын тұрғысынан ойлауды тудыру уақыт керек.
2. Оқушыларға ойланып-толғануға, ойын ашық ... ... ... ... ... мен пікірлерді қабылдау.
4. Үйрену барысындағы оқушылардың белсенді іс-әрекетін қолдану.
5. Кейбір оқушылар түсіп қалған ... ... ... ... ... ... жасаған сынының дәлелді, дәйекті
болуын талап ету.
7. Сын тұрғысынан ойлауды ... ... - ... ... ... ... дамыту
«Ақыл-ой Одиссеясы» мектеп бағдарламасы 1978 жылы Американың Нью-
Джерси штатында ... Ал оның ... ... ... ... деген
американ азаматы.
Сол жылы РОУАН коледжінде Құрама штаттарының 28 ... ... ... ... ... ... ... жарысқа түседі.
Осылайша бағдарлама өмірге келеді. Содан бері мемлекеттегі барлық штаттағы
мектептер тәжірибиесіне ... ... ... ... ... бұл бағдарламамен
Австралия, Канада, Қытай, Жапония, Алвания, Мексика және ... ... ... жыл ... өсуде. «Ақыл-ой
Одиссеясы» бағдарламасының ... ... ... ... ... қалыптан тыс ойлауға үйрету.
Көрнекті психолог Л.С.Выготский ... деп ... ... ... Ал осы ... зерттеген психологтардың бірі
Я.А.Пономорев оны «даму» ұғымымен қатар ... ... ... ... ... ... ... ол баланың психикасын жаңа сапалық
деңгейге көтереді деп есептейді. ... ... ... ... өз жекелігін, өзқабілеттерін іске асыруға деген жолын ашады.
«Ақыл-ой Одиссеясы» бағдарламасының теориялық негізі ретінде жоғарыда
аталған әлемдік деңгейдегі ... ... ... ... ... ... шығармашылық теориясын жасаған ғалымдар еңбегі
алынады.
Бағдарламаның құрылымы.
Бағдарлама екі бөлімнен тұрады.
1. Лезде шешілетін тапсырмалар үлгілері:
1. 6 қарындаштың ... 4 тең төрт ... ... ... ... ... аяқтарының қосылуынан түзілу
керек.
2. 100 кесек сабыннан не жасауға, қалай пайдалануға болады.
3. «Достық» тортын жаса.8 компоненттен тұрсын.
4. ... бір ... ... ... ... бір үйді қара да оның интерьерін суретте(бөлмелері нешеу,
жићазы, т.б.)
6. Ломастер пайдалану түрлерін ата.
7. 8 шиден ... ... ... саны бар сөзді ата (Бесбай, Үшбұлақ, ондық, бестік,
төртбақ, жетіру, жетікүн, Жетібай, Екібастұз, ... ... ... 2 жартысын қалай пайдалануға болады.
10. Қызыл, жұмсақ, жасанды, дөңгелек, ұзын заттарды ата.
11. ... ... ... ... ... ... Жәшіктер мен қораптардың түрлерін ата.
13. Қолшатырдың қолдану түрлерін айт.
14. Құлпылардың түрлерін ата
15. Өшіргіштерді қалай пайдалануға болады.
16. ... ... ... ... Кнопка мен қағазды салыстыр.
18. Бөтелкелердің түрлерін ата.
19. Тек саусақтың көмегімен әртүрлі дыбыстар шығар.
20. Ұйқасқа өлең ... 20 ... ... ... мұхиттың, достардың т,б, пайдасын ата.
Мұндай тапсырмаларды олардың идеясын ... әр ... ... ... алу ... бар.
Оқушылар бұл тасырмаларды шешу арқылы ... ... ... оның ... ... ... Ұзақ мерзімді тапсырмалар. Орталықтан бағдарламамен айналысуға
ниет білдіріп, мүшелікке енген мектептер үшін арнай жіберіледі. Әр жылы ... ... ... ... тақырыптар, және оларды шешуге
қойылатын талаптар, ескерілер ережелер ... ... ... ... ... ... ... мен тәрбиесіне
арналады.
7 адамнан тұратын команда мүшелері таңдап алған тақырыптарына орай 8
минуттық көрініс әзірлеп, ... ... ... шешудің
жолын көрсетулері керек.
«Ақыл-ой Одиссеясы» бағдарламасын арнайы сабақ ретінде сыныптан тыс
жұмыс түрлерінде, ... оның ... ... да ... ... кез ... пәннің мазмұнына сәйкес шығармашылыққа
интелектіні дамытуға берілетін тапсырмаларды тиімді қолдану ... ... да ... ... ... Тек қандай тапсырманы
сабақтың қай сәтінде қолдану керектігін мұғалім өзі ... ... ... қиялдауға берілген. Оларға 8-10
минут уақыт беріледі. Негізгі идея ... ... ... әдеттен тыс
жағдайда пайдалана білу.
Тапсырма: - ішіндегі желініп біткен ыдысты тастай салмай, тағы ... ... - су ... ыдыс ... ... ... ... жасап, су құйғыш ретінде.
- Жіңішкелеп ауызғы жағын кесіп тастап, қарындаш тағы ... ... ыдыс ... ... ... ... су ... ретінде т.б.
Бұл сабақтар Г.Альтшуллер жасаған «Өнертапқыштық ... ... ... ... решения изобретательских задач) технолгоиясымен
үндес.
«Ақыл-ой Одиссеясы» бағдарламасымен жұмыс істеу барысында тез ... ... ... шорқақ балалар жыл аяғында шапшаң жауап беруге
үйреніп, тапқыр қызықты шешемдер құруда жетістіктерге жете бастайды.
Дидактикалық ... ... (ДБІ) ... білім технологиясы.
Қазіргі кездегі математикалық білім баланы интеллектісін дербез
ойлауын дамытуға бағытталған. Бұл ... біз сөз ... ... алар орны ерекше. Дидактикалық бірліктерді ірілендіру деп
аталатын математикалық бірлік технологиясы. ... ... ... П.М. ... жетекшілігімен жүргізілген ... ... ... ... ... нәтижесінде өмірге келді.
П. М. Эрдниев «дидактикалық бірліктер» деген ұғымды осыдан 20 жыл ... П. М. ... оқу ... кіші ... ... алып ... тек олардың құрылымын өзгертіп, ірілендіріп беруді
ұсынады. Бұл жағдайда материал терең ... ... ... кең ... ... 1997 ... ері енгізіліп жатқан профессор Т.Қ.
Оспановтың жетекшілігімен ... ... ... осы ... Сондықтан оқушының жеке басын дамытуға бағытталған бұл
әдістемемен бүкіл ... ... ... ... ... ... ірілендіру әдістемесін жүзеге асырудың басты
қағидалары төмендегідей:
1. Қарама-қарсы ұғымдарды, әрі өзара байланысты операцияларды қатар
оқыту.
2. Тура ... кері есеп ... ... шығаруды кеңінен қолдану.
3. Деформацияланған жаттығуларды пацдалану.
4. Өз бетінше, шығармашылыққа ... ... үлес ... ... ... жеке тоқталып, олардың оқушыны ойлауға
үйрететін мүмкіндіктерін аша түссек.
Оқыту практиаксы «қосу мен азайту», «көбейту мен бөлу» ... ... ... ... ... қатар ұсынылуының тиімділігін көрсетіп отыр.
Біріншіден бұл ... оқу ... 20% ... ... Ал ... ... ... өте қажет. Екіншіден ойлау операциялары арқылы баланың
дамуы жеңілдейді. Оқытудың гумандық, ізгіліктілік принциптеріне ... ... ... ... ... қалыптасады.
Мысалы: 5+1=6 ... ... төрт ... ... ... арқылы шешу, ойлау әрекетінің
ішкі потенциялды резервтерін ... ... ... айтсақ, табиғаттың айнымас заңдылықтарының бірі «кері
байланыс» заңының іске қосылуымен тиімді.
ДБІ технологиясының ... ... бірі кері ... ... ... ... ғылымға өзіміз жоғарыда айтып өткен академик П.К.Анохин
енгізген кері ... ... ... ұғыммен байланысты. Кері
есептерді шығару, тура есепті кері ... ... ... ... ... ... шығармашылық дербестік пайда болады.
«Кері есеп» ұғымы алғаш көрнекіліктер арқылы түсіндірілуі ... ... 5 ... ... оның ... ... орналастырған соң,
мына есеп айтылады. Столда 5 кітап бар, ал портфельде қанша кітап ... соң: не ... не ... ... па? кем бе? ... ... сұрақтар беріп, жауаптар алынады.
Есеп шығарылады. Кері есепке көшер алдында, столдағы кітаптарды алып
тастап, балалар, портфельде 8 кітап бар, ал ... ... одан 3 ... неше ... бар? Есеп ... соң, ... есепте не белгілі
болды, нені таптық, ал соңғы да ше? Деген ... ... ... ... ... ... ... тапқанымызды анықтаймыз. Содан
кейін кері есеп ... ... ... ... ... ... ... меңгерген кезде
төмендегідей абстрактылы есептерге көшуге болады.
Мысалы: Тура есеп Кері ... 2, □ 3, □ , ... 3 ... Айнел одан ... 3 ... ... жас кіші. Айнел неше жаста? ... ... ... үлкен?
Шешуі: 3+2 =5 (жас) ... ... ... ... пікірі бойынша есептің осылай беріліп, ... ... ... жүр. ... ... ... ... әдістің»
теориясын білмеуден болып жатады.
Деформацияланған жаттығуларды ... ДБІ ... ... ... ... «әйнекшелермен» берілген ... ... ... алып қарасақ, оқушы бірнеше қайтара салыстырудан
тұратын әрекет барысында логикалық ... жаңа ... ... ... ... сатысына көтеріледі. Деформацияланған жаттығулар
бірте-бірте күрделене түседі. Оны ... ... ... ... ... ... - ... тапсырмалардың моп болуы.
Мысалы: 3 сыныпта. Көгалда бірнеше қозы мен ... ... ... саны 25, ал ... саны 70. ... ... қаздар
нешеу? – деп берілетін тапсырмаларды шешу оқушылардан ... ... ... ... ... ... бірліктерді ірілендіру технологиясында оқушылардың
есептеу дағдыларын дамытуға ерекше мән беріледі. Мұнда есептер ауызша ... ... ... ... мектепте негізінен ауызша есептеуге
арналған жұмыстар көп ... ... ... ... түсіну, оны практикалық жолмен ... ... ... ... ... есептеулердің төмендегідей түрлерін
жүргізу қабылданған.
1. Математикалық өрнектердің мәнін табу.
2. Өрнекиерді салыстыру.
3. ... ... ... ... бұл ... жаңа мәнге ие болып, енді тек есептеп қана
қоймай, қорытындылар жасауға үйренеді. Демек талдау, жинақтау, ... ... өз ... ... ... ... ... бұл жағдайда салыстыруды төмендегідей етіп жүргізу сұралады.
16 □ 10 + 6 16 □ 20 - 4
16 □ 8 + 8 16 □ 9 + ... ... ... ... > □ 11 < □ 17
8 > □ 15 < □ ... заңдарға негізделген теңсіздіктерді шешу.
10 + 6 □ 6 + 10 10 + 4 = 6 + ... - 7 □ 17 - 10 15 - 4 > 15 - ... + 4 □ 9 + 5 7 + 8 < 7 + ... ... ... орындау көрнекіліктер, карточкалар,
ойындар арқылы ұйымдастыру қабылданған. Сондай-ақ сергіту сәттері, ... ... ... ... ... саралап оқыту (ДСО) педагогикалық технологиясы
Біздің еліміздегі білім беруді дамытудың қазіргі ... ... ... ииновациялық әдістерге ауысатын өтпелі ... ... ... уақытта инновациялық ... ... ... ... ... пайдалану барысында республикамызда адам,
оның өмірі, құқығы мен бостандығы-жоғары құндылық болып ... ... ... заңы – ҚР Конституциясын басшылыққа алу керек. ... ... ... ... ... ... берудің «ізгілік
парадигмасын» іске асыруға бағытталған білімді ... ... ... ... Ол ... ... парадигмасын
ауыстыратын «өмірге дайындалған адам», «іскер адам» ... ... ... ... ...... ... барлық мазмұнын
терең ойластыруға ықпал етті. Мұғалім дайын ақиқат, түйін, ой қорытындысын
балалардың «миына ... ... мен ... ... ... ... ... шығармашылық, арман, қиял қанатын байлап қояды. ... ... ой ... өзі де ... ... ... ... әсер
етпеген байланыстарды жаттап алуына әкеледі. Соның нәтижесінде құбылыстың
мәнін ойлау және бақылау қабілеті дамымай, жаттауға негізделген есте ... Бұл – ... ... ... ... ... ... ынтасын
жоятын үлкен кемістік. Баланы білім, ақиқат, ереже мен формулалар қоймасына
айналдырмау үшін, оны ... ... ... ... ... мектепте
оқушыларға жайлы және ыңғайлы болу керек, сонда ғана оқудан жақсы ... Ол ... ... ... ... ... ... заманғы мектеп
бала үшін қызмет етуі керек, ол білім алып қана қоймай, оны ... ... ... ... ... ішкі мәдениеті, ойлау мен сезіну
қаблеті бар адам ... ... ...... бітірушінің барынша көп
білуі емес, оның өзіне қажетті білімді өзі алып, табуға ... ... ... мәселесін кез-келген жағдайда шешіп, іс-әрекет жасай алу
керек. Оқушының өз ... ... ... ... ... алу ... үшін қажетті талаптардың бірі – ... ... ... ... Кеңінен қарастыратын болсақ, оқулық деген не? Ол ... ... бір ғана ... ... Ал, ... ... не? Педагогикалық жүйе дегеніміз: мақсат, мазмұн, әдіс-тәсіл,
оқытудың ... ... ... және ... ... ... ... мен оқытушының арасындағы оқыту үрдісі. Мұндағы: педагогикалық
жүйенің алғашқы бес ... ... ... ... әж ... әдіс-тәсіл, түрі, құлралы). Дидактикалық үрдіс ойдағыдай жүзеге асу
үшін оқушыларды белгіңлі дәрежеде оқуға қызықтырып, ынталандыру ... ... ... ... ... және ... түрде қызықты, тартымды, өз
бетімен білім алуға қолайлы құрастырылған мазмұн арқылы қол ... ... ... ... орта ... ... бірден бір талабы:
оқулықтың мазмұнын жаңаша теру ...... ... да, құрылымы
жағынан да жетілдірілген түрде. Бұл жағдайда оқулық мазмұнына кем ... төрт шарт ... орта ... беру мектебінің мазмұны (бағдарламасы), әр пән бйынша
тарау мен ... ... ... ... ......... синтез (қорытынды) құрылымына сай келу керек;
ұлттық және аймақтық ерекшеліктерді ... ... ... әлем
деңгейіндегі жетістіктерін қамту керек;
компьютердің оқытушылық мүмкіндіктерін ескеру (компьютермен орындалатын
тапсырмаларды ұйымдастыру);
тақырыптың ... ... ... ...... ... сапаға ауысу принциптері бойынша – берілуі керек.
Айтылғандар әдістемелік ... бір ғана ... ... ... талаптар. Білім берудің жоғарыдағы қойылғандай ... ... ... ... ... әдіс ... түрі, құралдары,
оқушы мен ... ... ... ... ...... ... жүйенің сегіз компоненттері) жаңаша көзқарасты талап
етеді. Мұнда жаңа тақырыпты ... үш ... ... ... ... ... ... мақсат», оның нәтижесі «аралық нәтиже» - деп
қарастырылады. Тақырыпты меңгеру оқу ... ... ... бір ... ... ... ... мүмкін. Соңғы жағдайда да үш
кезеңдік тәртіп сақталады: әр келесі сабақта ... ... ... ... ... даму ... аралық нәтижелер алып отыру арқылы ... және әр ... ... ілгеріде алынған аралық нәтижеден жоғары болуы
шарт.
Жалпы мақсат (мысалы, жаңа тақырып бойынша) → 1-ші ... ... ... нәтижесі (1-ші аралық нәтиже) → 2-ші шағын мақсат → оның ... ... ... ... → 3-ші ... ... → оның ... (3-ші аралық нәтиже)
→ 4-ші шағын мақсат → оның ... (4-ші ... ... = ... НӘТИЖЕ
(мысалы, олимпиадалық тапсырмаларды орындау).
Бұл жерде В.П.Беспальконың кез келген мазмұнды ... үшін оған ... ... ... ... ... ... көрсетілген.
Модулдік оқыту технологиясы
Әлемдік әртүрлі елдерінде (АҚШ-та, Ұлыбританияда, Бельгияда, Ресейде
және т.б.) жүргізілген зерттеулерде ... ... ... дәлелденген М.Поташниктің бірінші бұл жағдайларда технолог
ғалымдар жасаған «индустриялдық» нұсқасы, оның мәні бекітілген ... ... ... ... ... ... ... «Білім туралы» Заңынан ... ... ... ... көп нұсқалық қағидасы ... Бұл ... ... ... ... нұсқаны қолдануға,
педагогикалық процесті кез-келген үлгімен құруға мүмкіндік береді.
Модуль дегеніміз - ... да бір ... ... анықталатын,
біршама дербес бөлігі. (С. И. Ожегов).
Оқу ... ... ... оқу ... ... үш құрылымды бөліктен:
кіріспеден, сөйлесу және қорытынды бөлімнен тұрады. ... ... оқу ... былайша болады.
|Кіріспе бөлім ... ... ... ... ... ... танымдық қызметін өзара сөйлесу негізінде ұйымдастыру) ... ... ... ... оқу ... сағат саны әр түрлі болады. Бұл оқу бағдарламасы
бойынша сол ... ... ... ... тарауға бөлінген сағат
санына байланысты.
Оқу модулінің ерекшелігі – жалпы сағат санына ... ... ... 1-2 ... ... ... қалған уақыт сөйлесу
бөлімінің меншігінде болады.
Кіріспе бөлімінде ... ... оқу ... ... ... мақсат міндеттерімен таныстырады. Сонан соң мұғалім осы оқу ... ... ... оқу материалын қысқаша (10-20 минут ... ... т.б ... үлгілерге сүйене отырып түсіндіреді.
Оқу модулінің сөйлесу бөлімі оқушылардың өзін-өзі оқытуына ... ... ... ... және ... ... Бұл ... оқушы үшін тек үш деңгейлік тапсырмалар ғана ... үлгі ... да ... ... іске ... ... оқу процесі мынадай бастапқы жағдайда құрылады:
баланың көптеген тұлғалық психикалық қасиеттері оның жеке ... ... ... ... ... қалыптасады. Технологияда
бұған ерекше мән береді. Бұл технологияның маңызды шарты – оқушылардың кез-
келген ... ... ... оқу ... пайдалануға
болатындығы, сондай-ақ ұйымдастырушы, көмекші, кеңесші, ретінде мұғалімнен
жедел кеңес ала алатындығы.
Оқу ... ... ... - ... ... бөлімде оқушы
өзінің сөйлесу бөлімінде алған білімін, ... мен ... ... ... тиіс.
ІІ.1 Зертеудің әдістерімен ұйымдастырылуы
Орыс дидактикасының әкесі К. Д. Ущинский ... ... ... онға ... ... ... ... құралдармен
саусақтармен, жаңғақтармен тағы басқа сындыруға келетін, ... ... ... ... ... бір ... ... болатын көрнекі
құралдармен үйреткен жөн. Санаған кезде басынан аяғына дейін және ... ... онға ... ... ... ... бала оңай үйренуі тиіс. Одан
кейін оларды ... ... ... яғни онды ... ... ... ... түсіндіру керек. Осы ондықты жай ғана еркін бөлу, ... ... ... ... ... деп ... Педагогика тарихында
математика жүйесі бойынша балалардың математикалық дамуына М. ... ... ... Оның мәні алты ... бала ... келгенде
20 мен 30-ға дейін санай алады. Одан кейін номерлеуге оңай ... ... ... ... ... ... Ол ақша ауыстыру, айырбастау
баланың көңілін аударып санауға ... ... ... ... қолдануда бірнеше ондаған таяқшаларды әртүрлі ... ... Бала бұл ... ... ... ... ... қызыл
және көк түстерін санауды ... Бұл ... ... сезім
қабілтеттігі дамиды. М. Монтессоридің «Балалар ... ... ... ... ... В. А. Лай ... санау түсінігін бірнеше зат бойынша
оннан он екіге дейін оларды ... қою ... ... ... ... ... зерттеулерінде көз алдында белгілі бір
заттарды көрмейінше оныда санау «Түсініксіз ... деп ... ... ... көз алдымыздағы сандар біздің көріп тұрған заттардан артық болса
оларды танып білу, санау қиынға ... ... ... ... ... процессі. Бұл сандарды қабылдауды жаттаушылардың бірден бір
көзқарасы. Айтылғандардың ішіндегі екі ... ... ... ... ... ... ... даулы сұрақтардың бірі болып сандық
фигираулар болып саналады. Бұл сұрақ негізінде ... ... ... ... ... сөз ... ... пікірінше сандардың төрт түрлі
мәні бар. Олардың бірі балаларға сандық түсінікті ... ... ... ... ... ... ... Үшіншісі балалардың сандық
фигуралардың есептеуге арналуы. Төртінші мәні сандарды цифрларға айналдыра
білуі және бірліктерді сан ... ... ... ... ... ... ретінде қолданылады. Яғни
көрнекі құралдар міндетті түрде заттық түрде болғаны жөн.
Олардың өмірдегі қалыпты жағдайында жұмыс көрсеткіші ойын арқылы ... ... ... ... балалар, қабылдау мен есептеу жүйесін
біртіндеп қабылдап, оқып ... ... ... кіші ... ... ... құрылған, соның бірі ретінде ... ... ... ... ... және шығармашылық мүмкіншіліктерін
дамыту;
2) Классикалық құрылымы:
Логика және математика элементтерін қоса алғанда.
3) Тәсілдермен әдістер:
- практикалық (ойын арқылы);
- ... ... ... қалыптастыру.
4) Диактикалық құралдар:
- көрнекі құралдар (кітаптар, компьютер);
- модельдер.
5) Балалар қызметін ұйымдастыру формасы:
- жеке шығармашлқ қызмет;
- топтастырылған шаруашылқ ... оқу ... ... ... ... сабақтар);
- ойындық тренингтері.
Осылардың барлығы дамушы ортаға тіреліп, ... ... ... ... ... ... ... ойындары (Пифагор);
- бас қатыру ойындары;
- жұмбақтар мен әзілдер;
- кросвордтар;
- ребустар.
2) Дидактикалық ойындар:
- модельдік;
- ... ... ... ... ... ... ... мүмкіншіліктерін шешеді. Осылайша математика ғылы
қазіргі кезеңге сәйкес баланың тұлғалық дамуына ... ... Е. А. ... ... келесідей мәселелерді айтуқажет:
1) Түсініктерді таныту
2) Геометриялықформаларды:
Дөңгелек, үшбұрыш, төртбұрыш, бесбұрыш т.б. түзу және ... ... Сын ... ... ... ... заттан таңдап ең
үлкен ең ұзын деген сияқты күшейтпелі сындарды түсіндіріңіз.
4) ... мен ... ... ... ... заттардың өсу мөлшері;
- затардың кемуі бойынша;
- балалардың күндік тәрбібі боынша адам, жануар, өсімдіктің өсуі бойынша;
- ертегінің көркемделуі бойынша.
5) Төрт ... ... ... ... бойынша;
6) Онға дейін жатқа білу;
7) Саны ... ... Саны ... ... ... үшін;
9) Жүзге дейін жатқа білу;
Балалардың математикалық ... ... ... ... ... ... ... мен дамытуға педагогикалық
тәжірибе қажет. Қазіргі уақытта ғалымдардың тәжірибесінен ... ... ... алға ... Оның негшізгі элементтеріне:
мақсат, мазмұн, тәсілдер, жабдықтар мен ұйымдастыру формалары жатады.
Бар технологияны әр ... ... іске ... ... Бұл ... ... ... тұлғалық компоненті белгілі бір ерешеліктері
елеулі түрде әсер ... ... ... ... ... оның ... құштарлығы негізгі роль атқарады.
Белгілі психолог А. С. Выготский: «Оқыту, білім беру, ... ... ... ... ... ... процесс ғана баланың жеке басының
дамуын ілестіре алады», - дейді.
Мақсатымыз талабымызға сай, ... ... ... ... ескере отырып, олардың шығармашылық қабілетін дамыту.
Балалардың сабаққа ынтасын арттыру, ой - өрісін, логикалық ойлау ... ... ... ... ... ... ... тәрбие беру.
Осы жұмыстарды ұйымдастыру барысында мұғалім үшін ең бастысы – сабаққа
лайықты әдіс, тәсілдерді дұрыс таңдау.
Оқытудың жаңа ... ... жете ... ... ... оқу мазмұны, оқушыларды жас және психолгиялық ерекшеліктеріне ... ... ... ... ұстаз өзінің әдістемелік лабораториясына оқытудың ... және оны ... ... ... ... толықтырып
отыру керек.
|Ïåäàãîãèêàëûº |Ìàºñàòòàðû ... ... ... | | ... | | ... ... ... åòó ... äå, ... äà ñóáúåêò ... ... ... |
| ... |2. Áàñûìäûëûº ê¼ðñåòiëìåéäi. |
| ... ... ... ... ... ... |
| | |4. ... ½æûìû àðàñûíäà ¼çàðà |
| | ... ... |
| | |5. ... æåêå ... ... | ... ºàðàéäû. ... Áiëiì ... ... ... |Ûíòûìàºòàñòûº ïåäàãîãèêàñû ... ... ... ... ... ... ìåí ... ... ... ... Ø.À. |áiðëiãi. ... ... ... |
| | ... |
| | ... ... ñåçiíó |
| | ... |
| | ... ... |
| | ... æåêå ºàðûì-ºàòûíàñ æàñàó.|
| | ... ... ... ... |
| | ... ìåí ... ... ... Ò¾ñiíäðå áàñºàðûï|*Áiëiì, áiëiê |Ïåäàãîãèêàëûº ûíòûìàºòàñòûº. ... ... ... ... ... ... ... |*Ìåìëåêåòòiê |κó ìàòåðèàëäàðûíû» ìàçì½íûíû» ... Ñ.Í. ... ... |æ¾éåëiëiãi. |
| ... ... ... ... |
| ... áàëàíû |Ñðàëàó,¹ òàïñûðìàíû» ¸ð îºóøû¹à |
| ... ... ... |
| | ... ... ... áiëìåéòií |
| | ... ... |
| | ... ... ... |
| | ... ... ... ... ... ... îíû» |Òàëàíòòûëàð ¼çäåðiíi» ºàáiëåòi ìåí ... ... ... ìåí |èêåìäiëiãi îäí àðû áåêiòå ò¾ñåäi, |
| ... ... ... ... |
| ... |κóøûëàðäû» ... ... ... |
| ... ... |
| ... ... Áiëiì ä¸ðåæåñi áiðäåé òîïòàðäû |
| ... ... |
| ... | |
| ... ... | |
| ... | |
| | | |
| | | ... ... ... ... ... ... îïåðàöèÿ, |
|áiðëiêòåðäi ... ... ... áiðiêòiðå æ¸íå áið |
|iðiëåíäiðó |èíòåëëåêòiñií ... ... ... Ï. ... ìåí ... ... º½ðàñòûðó ¾ðäiñiíi» |
|Ì. Ýðäíèåâ. ... ... ... åòó. |
| ... ... |Òóðà åñåïòåðäi êåði åñåïòåðãå |
| ... ... |
| ... ºîë ... äå òèÿíàºòû áiëiì áåðó. |
| ... | |
| ... ... | |
| |ìåí ... | |
| ... åòåòií | |
| ... | |
| ... ... | |
| ... æàñàó. | ... ... ... І. 2 Жеке іс ... ... үлгілері
Математика (2 сынып)
Сабақтың тсқырыбы: Қайталау.
Сабақтың мақсаты: ... ... ... пысықтай отырып,
балалардың өз бетінше ... ... ... ... өз ... ... жасай білуге дағдыландыру.
Сабақтың көрнекілігі: Касса, сандар, плакаттар, ... ... ... ... ... ... оқушыларды ұйымдастырып,
психологиялық дайындық жүргізіп, көңілдендіріп алдым. Яғни:
Қане қанат ... ... ... ... қонайық, - шумағын
баяу, шапшаңырақ, өте жылдам үш қайта айттық.
Арифметикалық диктант.
1 қосылғыш-30 1 ... - ?
11 ... - ? 11 ...... мәні - 60 ... мәні - ... осы ... мысалдарды оқыдым, балалар өз беттерінше дәптерлеріне
жазып отырды.
30+30 =60 40-30=10 ... 60-50=10 ... ... ... ... ... өткен сабақтарға шолу
жүргізілді. Шамалар: ұзындық, масса, уақыт, өлшем бірліктеріне нежатады. 1
кг-да неше ... 1 ... ... 1 ... ... т.б. және де:
7 + 6 = 13 9 + 2 = 11 8 + 4 = ... + 7 = 13 2 + 9 = 11 □ +□=□ ... өз ... І – ші өрнектегі екі мысалдың бір-бірінен айырмашылығы бар
екенін анықтауды ... ... ... ... ... тұрғаны анықталды. Қосынды неге бірдей, деген сұраққа
жауап берді. Бұдан оқушылар қосылғыштардың орны ... ... ... ... өздері тауып, өздері қорытады. Ол түсінікті болу
үшін, мына схема бойынша формуласын жазып тұжырымдадық.
а + б = с к + т = ... + а = с т + к = ... – б = а □ - ... – а = б □ - □=□ өз ... жұмыс
Оқулықтан 68-бет, №4 –есепті шығардық.
Дүкеннен 9 қап картоп және одан 5 қабы кем ... ... ... ... қап ... ... алынды?
-Есеп не жайында айтылған? (есеп көкөніс сатып алынғаны жайлы
айтылған)
-Есепте не белгілі? (Дүкенен 9 қап картоп және одан 5 қабы кем ... ... не ... ... қап сәбіз жәнебарлығы неше көкөніс сатып
алынғаны)
Шарты тақтаға сызылған соң оқушылар есепті шығарады.
Бұдан кейін, балалар, біз ... мен ... ... ... ... ғой. Бір күні ол ... бір ... балықты бөліп жемекші болды. Сонда
қасқыр:
-«Түлкі, сен маған қарағанда есеспті жақсы шығарасың ғой, ... ... ... ... қу ... қасқырдың аңқаулығын, есепті шығара
алмайтындығын пайдаланып былай бөліпті.
Біреуі саған, екеуі ... ... ... ... ... бесеуі саған,
алтауы маған, жетеуі саған, сегізі маған, тоғызы саған, оны маған.
Сонда олардың әр қайсысында неше ... ... ... ... ... тақ сандар 1+3+5+7+9=25 балық
Түлкіге жұп сандар 2+4+6+8+10=30 балық
Қайталау сабағы ... ... өз ... ... ... ... ... байланысты қосымша есептер шығардық.
Апасы Сәуленің көйлегін жуды.
Бұл жерде ... жуу ... ... Бұл ... кір көйлекті
таза көйлекке айналдырады.
Операцияларды тек заттарға ғана ... ... ... т.б. ... ... орында.
(Мен балаларды әдеттегіден ерекше,топ-топқа бөліп отырғыздым,
парталарды дөңгелек пішінде ... ... – 30 ... Олар 5-ден 6 ... Әр топқа карточкада сұрақтар үлестірдім.
1-топ. Тауық 14 аяқпен тұрғанда 5кг. Екі аяқпен тұрғанда неше ... ... 4 ... ... ... неше минутта піседі?
3-топ. Ергежейлі адам 10-шы қабатқа шығуы керек. Ол 5-ші қабатқа
дейін лифтімен, ары ... ... ... Неге екенін түсіндір.
4-топ. Мына теңдеулерді шығарыңдар.
1) х + ала = бала 2) х + 16 = ... ... ... соң, ... ... ... мынадай
сөзжұмбақ беремін.
5-топ. Сөзжұмбақты шеш:
Тігінен:
1) Азайтқыштың мәні.(айырма)
2) Уақыт өлшеуіш (сағат)
Көлденеңінен:
1) 25+35 ... ... ... Жеті ... ... ұлттық қандай ұғымдарды білесіңдер?
Қырытындылау: Балалардың сабаққа қатысуларын бағалаймын, үйге
тапсырма беремін.
Математика (3-сынып)
Сабақтың тсқырыбы: ... ... Екі ... және бір ... ... Кері ... құпиясы. Теңдеуді шешу.
Сабақтыңмақсаты: Кері есептің құпиясы неде? Оны табудың жолдары. Теңдеуді
шешудің жаңа әдісі. (Сызықтық ... ... ... ... ... ... қолданылатын әдебиеттер: 1. Оқулық.
2. Математиканы оқыту әдістемесі. Т.Қ.Оспанов Алматы, «Атамұра», 1998
3. ... ... ... және ... ... ... Алматы. «Атамұра» 1998.
Сабақтың барысы:
Ұйымдастыру кезеңі.
1. «Шие теру » ойыны. «Ойлануға уақыт жоқ»
15 + 5 30 – 5 20 + ... + 5 40 – 5 10 – ... ... ... ... мәнін оқушы ойланбастан айту керек.
Үй жұмысын тексеру
2. №1 (114-бет)
Кері екі ... ... ... ... №2 (114-бет)
1) Есепті оқу. Талдау
2) Талдау-ауызша.
- Есеп не туралы? (Тақия мен қолғап)
- Тақия туралы не айтылады? (Тақия 60 ... ... ... ... не ... ... 40 теңге арзан)
- Неден? (Тақиядан)
- Сұрақты айтамыз. (Тақия мен ... ... ... Схемаға (сызбаға) қараймыз.
60 тг 40 тг ... ... ... ... әр ... ... ... «60 тг» нені білдіреді? (Тақияның бағасы)
- «40 тг арзан» нені білдіреді? (Қолғаптың 40 тг арзан екенін)
- 4-ші төртбұрыштағы ... ... нені ... ... мен ... қанша
тұрады?)
Осындай талдаудан кейін оқушылар есепті еш қиындықсыз шығарады.
Сәбидің тақиясы – 60 тг
Қолғабы - ? тг –40 тг ... ? ... ... ... =80 ... ... пен тақия 80 тг тұрады.
4. №3 (115-бет) Кері есепті құрастыру. ... ... бар. 1-ші ... ... арқылы оқушыларға есеп құрастырту.
Тақия-? 40 тг қымбат
Қолғап – 20 тг ? ... ... ... белгілі затты ұмытпауымыз керек» (оқушыға
ескерту, сызбада тақия бірінші тұрса да, ... ... ... ... ... 20 тг ... ... 40 тг қымбат. Тақия мен
қолғап ... ... ... ... ... ... ... сызбаны еш өзгеріссіз
көшірту.
Тақия - 40 тг қымбат
Қолғап – 20 тг ? ... ... =80 ... ... ... , ... мен ... 80 тенге тұрады.
Кері есепке тиісті проблемалық сұрақтар.
5. 1- Бұл неге кері есеп?
2- Кері ... ... ... Неге ... 30 ... 40 ... болмайды?
4- 1-ші есептеде де, 2-ші есептеде де неге ... 20 ... ... ... ... ... ... сездірту.
1. «Бірінші есептің шартындағы мағлұмат екінші есептің сұрағы болып тұр»
2. «өзара кері есептерде шарты мен сұрағындағы деректер алмастырылады. Еш
уақыта әр ... ... сан ... ... бірінщі есептің шешуінде «20 тенгеге» тең»
4. «Өзара кері есептірдің мазмұны, ... ... ... Тек ... ... ... ... «арзан»,
«қымбат» терминдері мазмұнына сай қолданылады»
Кері есептің құпиясын оқушыға сездірту
6. «Кері есептің шарты, ... ... ... ... немесешеуі болады.»
«Бір есептің үштен де артық кері есептірі болуы мүмкін.»
7. Кері есептің бұл ... сын ... үшін ... кері ... ... ... сызбаны басшылыққа алып есептіқұрастырымыз.
?
?
20 тг 80 ... ... ... құрастырған мәтіні: «қолғап 20 тенге тұрады. Тақия
қолғаптан қанша тенге қымбат тұрады?»
Есептің бе,рілгенін өзгшертіп жазуымызға болады, себебі есептің
мәтінін құрастырдық, оқушыға ... ... – 20 ... - ? тг ... 80 ... ... Тақия 40 тг қымбат.
Бұның да «кері есеп» екенін юәлелдеу үшін ... ... қою ... ... ... кері ... құпиясын ашу.
1. «Бірінші есептен айырмашылығы қандай?»
2. «Екіңнші есептен ... ... ... екі есепке ұқсастығы неде?»
4. «Неге бұлар өзара кері ... ... ... ... ... ... өзгеше болса, шарты да
өзгеше болады»
2. «есептердің мазмұны, сипаты, әр есептегі іс-әрекеттер ұқсас, бірдей»
3. Бір ғана іс-әрекеттің жанында бірнеше есеп ... ... ... «Тақия мен қолғаптың бағасы», «Болды басқа ештеңе жоқ»
1. №4 (115- бет) Теңдеуді жаңа әдіспен шешуге үйрету.
1. Теңдеуді оқушыға ... бен ... ... 60-қа тең» 8+х=60. ... ... жаңа ... түсіреміз. «Теңдеудің екі бөлігінен бірдей санды азйтамыз».
- Неге азайтамыз? (Себебі қосу ... ... ... ... ... (8-ді)
Тақтамен жұмыс.
8+х=60. Қолмен 8-ді жауап тұрып, сол бөлігінде х қалатынын көрсетеміз.
х=60-8 ... ... ... ... ... ... = ... ... ... оқушыға оқыту.
«х пен 8-дің айырмасы 52-ге тең»
х-8=52
- Теңдеу қандай амалмен беріліп тұр? (Азайту амалымен)
- ... ... ... амалынан қосу амалына көшеміз.
- Қосу амалына көшу ... ... «х» ... сан ба, кіші сан ... ... үлкен сан, оқушыда бұл ұғым қалыптасқан)
- «х» дегеніміз – 52-ге ... бір ... ... х шығады.(Ол санды
теңдеуден іздестіреміз)
Тақтамен жұмыс.
х=52+8 ... ... ... ... ... х-ке ... да бір ... қосамыз, 60 шықсын,
теңдеуден іздестіреміз.
Тақтамен жұмыс.
60-х=52
х+8=60 теңдеудің екі бөлігінен бірдей санды шегереміз.(қолымызбен жауып,х-
тің қалғанын көрсету)
х=60-8 ... ... ... жұмыс.
9. №5 (115-бет)
10. №6 (116-бет)
Шығармашылық жұмыс.
11. №7 (117-бет)
Көпбұрыштың периметрін табу. Көпбұрыштың әр фигурасының периметрін табу.
Қорытынды.
12. «Екі ... ... екі ... ... есеп ... ... (4 сынып)
Сабақтың тақырыбы: Көбейту және бөлу.
Білімділік мақсаты: Көп таңбалы сандарды бір ... ... ... және ... ... мақсаты: Өз бетімен жұмыс істеуге, ойлау, есте сақтау
қаблеттерін ... ... ... ... сүйгіштікке, ізденімпаздыққа,
табиғатты қорғауға тәрбиелеу.
Сабақтың әдісі: түсіндіру, ... ... ... ... ... сабақ. Жаңа білімді меңгерту сабағы.
Пәнаралық байланыс: Дүниетану, ән-әуез, ана-тілі.
Сабақтың көрнекілігі: Плакат, суреттер.
Сабақтың барысы:
Мақсат қою кезеңі.
Жаңа ... ... ... хаты бар ... ... Балалар бізге көгершін жедел хат әкеліпті, соны мен сендерге ... Онда ... ... ... ... ... Онда сендер
таза ауада дем алумен бірге, кездескен ірілі-ұсақты жануарларға
қолдан келген қамқорлықтарыңды жасаңдар, - деп ... Ал, енді ... ... баратын басшы сайлауымыз керек. Ол үшін мына
есептерді шығарайық. Кім бұрын, дұрыс шығарса, сол ... ... ... х 2; 230 х 2; 2300 х 2; 23000 х ... ... ... олардағы сұрақтарға ауызша жауап бергізу.
Балалар, саяхатқа машинамен немесе жаяу баруымыз мүмкін ғой. Ол үшін
мына тапсырманы орындайық. ... ... ... ... ... ... –8л ... жұмсалады.
800км жолға -?л бензин жұмсалады.
Шешуі: 800:100=8;
8 х 8 =64л
Жауабы: 64л бензин жұмсалады.
Міне саяхатқа шықтық, орманда ... ... ... тиін ... ... ... әңгімелесу.)
Енді тиіннің шашылып қалған жаңғақтарын жинап берейік. (парақшалардаға
есепті ... ... ... 30 х 8; 300 х 8; 3000 х ... 240:8; 2400:8; ... жазбаша орындатып, Сұрақтарға ауызша жауап бергізу.
Бізге екінші кездескен аң – қасқыр. (қасқырға мінездеме беру). Біз
қасқырдың торға ... ... ... ... Ол үшін сонда
жазылған тапсырмаларды орындайық. Дұрыс орындалған парақшадағы қояндар
босатылады.
3000 х А=9000 ... ... ... ... х 3=9000 ... сәті: Жаңбыр жауды ойыны.
Балалар, жаңбыр басылғанша «Кім жылдам» ойынын ойнайық. ... ... ... орындау).
460 х 10= ; 460 м= ... ... ... аяқталып қалды. Енді ауылға қайтайық. О, мұнда түлкі
тұр ғой (түлкіге мінездеме бріп кетеді). Сол қу ... ... ... беріп тұр. Соны орындасақ, орманнан шығамыз. (№ 6 есепті тақтаға
орындату).
-Міне, енді саяхатымыз ... ... ... ...... ... , ауызша есептер шығарту
арқылы тексеремін.
Сабақты қорыту ... ... ... ... ... жинаған
геометриялық фигуралар: үшбұрыш, төрт бұрыш, бес бұрыштар ... ... беру ... алған елімізде жаңа ғасыр алдында оқытудың жаңа ... ... ... бағытталған рухани жаңарудың іргетасы қалануда.
Осындай жаңалықтар оқушылардың ақыл-ойын, шығармашылығын дамыту
мәселелерін шешеді. Білімінің сапасын көтереді.
Президентіміз Н.Ә. ... ... ... және ... ... ... ... тыным таппайтын аралардан гөрі
өзінше ойлап білетін мамандар ... Бұл үшін біз өмір ... ... ... ... ... ... - деген. Бұл міндеттерді орындау үшін біз
оқушыларға жаңаша оқыту технологиясымен ... ... ... керек.
Педагогикалық технология, біріншіден, ұстаз шеберлігіне ықпал жасаса,
екіншіден шәкірттердің ... ... ... ... ... мол.
ХХІ ғасыр қазақтың білім өркениетімен басқалардың санасуына мәжбүр
ететін, білім көшінде олармен қатарласа бой ... ... ... білім таласуға күші молынан жететін алғаш рухты, текті, білімді
ұрпақ тәрбиелеуді ұлт зиялыларынан талап етуде.
Білім беру ... ... ... ...... ... ... алдына көтеру ғана емес, сонымен бірге бүкіл қазақ оқығандарының жаппай
ат салысатын ортақ мақсаты. Әлемдік қалыптасқан ... сай ... ... білімге әр алаш ұланының ұлт тілінде сусындауына нақты ... кез ... беру ... ... асуға тиісті нақты шаралар қандай дегенге
келсек:
- Жоғарғы дамыған экономиканың ... ... ... ... ... ... ... іргелі және қолданбалы
ғылымдардың ерекшеліктермен және ... ... ... ... сай ... сұранысымен ұштастыра оқыту;
- Дарынды жас мұғалімдер, оқытушылармен зерттеушілер үшін ... ... ... ... ... енгізу;
- «Қазақ университеттері ХХІ ғасырда» атты ғылыми бағдарламаны парламентте
қабылдау, іргелі ... беру ... ... ... ... ... алу;
- Арнайы инвестициялық бағдарлама ... ... беру ... отандық және шетелдік ірі корпорацияларды тарту;
- Университеттер базасына жаңа ... ... ... ... жасап, жастарды ғылымға тартуға қолайлы ... ... ... университеттерінің әлемдік деңгейіндегі біліммен
технология орталығына айналып, білім нарығында бәсекеге төтеп бере ... ... ... ... ... ... егемендігін білім саласында орнықтыру үшін Қазақстан ... мен ... қоса ... тар жол тайғақ кешудің 11 жылдан
артқа тастап үлгерді. ... құру ... ... он бір ... пен
егемендікте сөз етіліп жүрген он екі жылдықтың (әлемдік стандарттың) ... ... ... ... ... ұлттық үлгіде бел шеше
кірісуде уақыт жеткен сияқты.
Біз қазіргі жалпы ... ... ... және ... жүргізілуге тиіс орынды қысқартулар мен толықтырылуларға өзіміз
пұшпағын илеп жүрген ... ... кім ... қай ... ... ... ... Орталау сыныптың үшеуіне ғана жаңа ... ... ... Оның ... тек ұстазымен шәкірті ғана
көтеруде. Басқалалдың бұған бас ауыртып жатқаны шамалы. ... ... әр ... ... ... ... ... т.б) жер-жерде жарыса бой көрсетуде. Бір ... ... ... көп ... керек те шығар? Екінші ... ... ... ... ... апарып, ұрындыруы мүмкін, өйткені
олардағы оқу жоспары ... ... ... ... ... бөлек, сол
себепті ең басты пән математика шет қақпайлықққа ... ... ... ... ... бұзылады. Оны бітірушілер кейіннен мамандық таңдауда
қиындықтарға, кедергілерге ұшырап, ата-ананың ізгі ... ... ... алу үшін ... қомақты қаржысы бостан босқа желге ұшады.
Ықтималдық теориясының бастапқы ... ... ... ... ... ... ... анализ эксперименті
метепте оқытуда өзін ақтамады.
Мемлекет математика мұғаліміне бет бұрмаса, өз ... өзі ... ... ... қалудан осы бастан сақтанайық. Математикалық
сауаттылық – қазақ жастары үшін ... өз ... ... ... ... ... ... бере алатын табыс кілті.
Зертеудің нәтижесінде педагогтың ... ... ... ... ... ... жеке ... есепке ала отырып, басқалардың инновациялық
тәжірибесін өзгерту, ... ... ... жаңа ... ... мен басқалардың тәжірибесінен хабардар бола отырып,
өз жұмысының нәтижесін ұғыну қажеттілігінен;
• жаңа ғылыми зерттеулер, ... ... ... ... үздіксіз
тәжірибеге енгізумен;
• педагогикалық инновацияның жаңа әдістерін тәсілдерін өз бетінше жасаумен;
• педагогикалық ... ... ... ... ... ... келе ... кезде мұғалімдер арасында жаңа технологияны
жете түсінбеушілік байқалады және жаңа технологияны пайдалануды ... ... ... ... мен ... өте ... жаңа педагогикалық технологияны әрбір сабақта, ... ... ... ... онда ... ... тәрбиелеуде
жетістерге жететініміз даусыз.
Пайдаланылған әдебиеттер
1. «Педагогика». Қоянбаев Ж, Қоянбаев Р Алматы 2000ж*
2. ... ... ... ... Б. А. ... 2000ж*
3. «Модулдік оқыту технологиясы оқушыны дамыту құралы ретінде». Жанпейсова
М. М. ... ... ... мектеп» журналы 2001, 2002 ,2003, 2004, 2005жж
5. «Білім берудегі менеджмент». «Қазбаспасөз» 2004ж №1*
6. «Ұлт ... ... ... басылым. Алматы 2004ж №1*
7. «Білім». Ғылыми педагогикалық журнал. Алматы 2002ж №2
8. Ә. Бидосов. «Математиканы оқыту ... ... ... М. ... «Педагогика» Алматы. «МЕКТЕП» 1989ж*
10. М. И. Мұханов. «Жас және педагогикалық психология» ... ... Т. М. ... Қ. ... ... буын ... арқылы жас
ұрпаққа білім беру мен тәрбие беру жолдары» Алматы. 2003ж*
12. Т. М. Баймолдаев, Т. М. ... ... ... ... ... Ж. Р. ... ... технология - заман талабы». Алматы
«Білім» 2004ж*
14. Баймұханов Б. Б. «Математика есептерін шағаруға үйрету» ... ... ... С. Е. ... мектептегі математикакурсының мазмұнын
жаңарту» Алматы. «Дәуір» 1997ж №1*
16. ... Қ. А. ... ... ... мұғалімдерінің математиканы
оқыту процесінде қазақ этнопедагогикасы материалдарын пайдалануға
даярлығын қалыптастыру» Алматы. 2000ж*
17. Қожабаев К. Ғ. «Математиканы оқытуда оқушыларға ... ... ... беру» Алматы. 1992ж *
18. Әлдібаева Т. Ә. ... ... ... ... мазмұнды
есептердің мүмкіндіктері» Алматы. 1999ж*
19. Оспанов Т. Қ. Т.б. «Математика». Жалпы білім беретін мектептің 1-4
сыныбына арналған оқулық - ... . ... ... ... ... ... С. Н. «Оқуға жеңіл болғанда». «Педагогикалық ізденіс».
Алматы «Рауан» 1990 ж
21. ... С. К. ... ... ... ... ... және оларды қалыптастыру жолдары». Тараз 2000ж*
22. Ералиева М. «Оқыту технологиясын ізгілендіру арқылы оқытудың
тиімділігін арттыру». Алматы 2000ж*
23. Ералиева М. ... ... ... ... «Ғылым» ғылыми
баспа орталығы 2003ж*
24. Жазықбаева Ұ. П, Тажиева Ж. А. «Жаңа адамды жаңашыл ұстаз
тәрбиелейді» Шымкент 2001ж*
25. «Математика» ... ... ... 1-2-3-4 сыныптар 2002ж*
26. Ахметов С. «Бастауыш сыныптарды білім берудің тиімділігін артыру
жолдары» Алматы. ... 1994ж ... ... Ш. Х, Сәрсенбаева С. Ш, Өміртаева Р. Қ. ... ... және ... ... Алматы. «Атамұра» 1997ж*
28. Оспанов Т.Қ, ... Қ.Ә, ... Ж.Т, ... Қ.Ә. ... әдістемесі» 1-сынып Алматы «Атамұра» 1997ж*
29. Айнабеков Т. «Мамандыққа кіріспе» Алматы «Ана тілі» 1990ж*
30. Ыбыраиымжанов Қ, Жолсейітова М. ... ... ... ... ... журналы 2002ж*
31. Сабыров Т.С. «Оқушылардың оқу белсенділігін артыру ... ... ... ... ... Москва. «Высшая школа» 1990ж*
33. Беспалько В. П. «Слагаемые педагогической технологии» Москва. 1989ж*
34. Выготский Л. Б. и др. «Умственные ... как ... ... Москва. 1979ж*
35. Давыдов В. В. «Проблемы развивающего обучения» Москва. Просвещение
1986ж*
36. Занков Л. В. ... ... и ... Москва. Просвещение
1991ж*
37. Селевко Т. К. «Современные образовательные технологии» Москва. 1998ж*
38. Эльконин Д. Б. «Избарнные ... ... ... ... ... П. М. ... ... единиц» Начальная школа.
1987ж*
-----------------------
2
3
1
- 200
622 422
621. 421
620 420
- 2
212. ... ... ... 2
456. 458
457. 459
458. 460
немесе
43
М Т
тай
май
79
36 санын ќосу
жуу
таза ... ... 13 ... 9 – 5 = 4 (ќ) – ... 9 + 4 = 13 (ќ) - барлыѓы
?
5 ќап кем
9 ќап
К
С
?
?
?
5
9
б
а
с
т
к
а
1. Õàëûºòûº ïåäàãîãèêàíû» ýëåìåíòòåðií ïàéäàëàíó.
2. Áiðëiêêå ò¸ðáèåëåó.
1. ... ... ... ... æàñàó.
2. Ñàáàºòû» ê¾íäåëiêòi ¼ìiðìåí áàéëàíûñòû.
3. ϸíàðàëûº áàéëàíûñû.
1. Òàëäàó ... ... ... áàºûëàó, áà¹àëàó,
áàñºàðó.
Ò¸ðáèå ºà¹èäàñû
Òàëäàó æèíàºòàó ºà¹èäàñû
´çií-¼çi òàëäàó æàñàó ºà¹èäàñû
1. Åðêií ºûñûëìàé æàóàï áåðó.
2. Ïñèõîëîãèÿ ëûº ... ... ... ... ... ... æåòåêòåó.
2. κóøûíû» áiðií-áiði òåêñåðói.
3. κóøûíû» ½æûìäûº ò¾ðií æ¾çåãå àñûðó.
1. κóøûíû» æàºñû îºè àëàòûíûíà ñåíiì òóäûðó.
2. ²èûíäûºòû òóäûðà ... ... ... ... ... ºà¹èäàñû
Ñåíiì ºà¹èäàñû
Ûíòûìàºòàñòûº ïåäàãîãèêàñûíû» ºà¹èäàëàðû
Îéëàó, ïàéûìäàó ºàáiëåòií àðòòûðó
´òêåí ìàòåðèàëäû» æà»à ìàòåðèàëäàðìåí áàéëàíûñóû
Ñàá຺а òåãiñ ... ... ... ... ... ... ... жинақтау.
Математикаға кезіндегі ќызметі
- санау;
- өлшеу;
- есептеу.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 60 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Компьютерлік технологияның педагогикалық мүмкіндіктері20 бет
Педагогика мамандығының пайда болуы мен қалыптасуы6 бет
Кембридж бағдарламасы бойынша мектепте өзгерістерді қалай енгізетін боламыз6 бет
Қазақстандағы жоғары мектептің жағдайы және дамуы15 бет
Ұлттық педагогикалық ойлар32 бет
1. қ.р. және тағам өнімдерінің ғылыми мекемелері 2. тағам өнімдерін модельдеудің математикалық әдістерін қолдану5 бет
12-жылдық білім берудегі компьютерлік графиканын мүмкіншіліктері13 бет
500 т жүзімді иістендірілген мускат шараптарына өңдейтін кішігірім шарап зауытының жобасы88 бет
ADSL технологиясын Алматы каласында автоматизациялау53 бет
CDMA-450 технологиясының негізінде Жамбыл облысы Қаратау қаласында сымсыз желіні ұйымдастыру51 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь