Қазақстандағы туризмді дамытудағы қолданылатын PR - технологиялар

МАЗМҰНЫ

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .2

Бірінші тарау
Қазақстандағы туризмді дамытудағы қолданылатын PR.технологиялар
1.1 Туристік мекемелердің қызметіндегі паблик рилейшнз ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..8.17
1.2 Туристік қызметтің маркетингі мен менеджменті ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..18.21
1.3. Бұқаралық ақпарат құралдарымен тиімді байланыс ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...22.26
1.4. Туризмдегі жарнама ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..27.35

Екінші тарау
Қазақстандағы туризмнің проблемалары мен дамуы
2.1. Туризм түсінігі, классификациясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 36.48
2.2. Қазақстандағы туризм дамуының проблемалары мен қазіргі жағдайы ... ... ...48.63
2.3. Туристік нарықты реттеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 64.65

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...66.71

Сілтемелер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...72

Қолданылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..73
К і р і с п е

Соңғы жылдардағы еліміздегі жанданып келе жатқан салалардың бірі – туризм. Ресми мәліметтерге жүгінсек, сырттан түсетін инвестицияның 10 пайызға жуығы туризмнен келеді екен. Бұл сала экономикамызға кәдімгідей табыс әкелуде, қомақты қаржы түсіруге барлық мүмкіндік бар. Ендігі міндет – туризмді ел экономикасына тұрақты үлес қосатын салаға айналдыру. Бірақ, сыртқы елдерге шығатын туристер саны Қазақстандағы демалушылардың санынан көп. Мысалы, 2005 жылғы мәліметтерге сүйенсек, шетелге барып қайтқандардың саны 4,3 млн., ал елімізге келгендер саны 3,7 млн. адам болды. Мұның себебі неде? Біріншіден, біздегі қонақ үй, туристік қызмет бағасы шетелдегі туристік қызмет бағасынан артық болмаса кем емес. Екіншіден, отандық туристік қызмет көрсету еуропалық стандарттан төмен. Бұл ащы да болса шындық. Табиғат аясында демалғысы келетіндер жөндеуден өтпеген ойқы-шойқы жолдардан қашып, Алакөл, Қапшағай, Балқаштан гөрі Ыстықкөлге баруды артық көреді. Қырғызстан бюджетінің 70-80 пайызын туризм құрайды. Қырғызстанға үлкен пайда әкеліп отырған, экономикасындағы басым бағыттардың бірі - Ыстықкөлдегі негізгі демалушылар да Қазақстан азаматтары екен. Мысалы, өткен жылы Ыстықкөлге демалушылардың жалпы саны 1 миллионға жуық болса, соның 700 мыңға жуығы қазақтар және негізінен алматылықтар. Ал егер 117 шақырымдық Қаскелең-Шырпықты төте жолы ашылса, Ыстықкөлге демалатын қазақтардың саны 2-3 есе өсері даусыз. Жылына тек туризмен 165 миллион доллар пайда көріп отырған қырғыз елі бұл жобаның іске асуына мүдделі.
Туризм саласын дамытуға соңғы жылдары ден қойыла бастады. Елбасы жолдауында туризм саласын кластерлік жолмен дамыту жоспары бар. Н.Назарбаевтың Қазақстан халқына 2007 жылғы жолдауында Қазақстан бизнесінің инновациялық белсенділігін көтермелеу жөнінде баса айтылған. Жолдауда сонымен бірге көлік инфрақұрылымын нысаналы түрде қолдап, жаңартып және кеңейтіп отыру, еліміздің транзиттік әлеуетін барынша пайдалану, көлік жүйемізді әлемдік жүйеге кіріктіру, әуе тасымалы саласын белсенді дамыту, аэропорттарымыз бен авиация саласын ұлттық экономиканың талаптары мен халықаралық деңгейге сәйкес келтіру, әуе қызметінің сапасын, қауіпсіздігін арттыру және құнын төмендету үшін жергілікті авиация нарығындағы бәсекелестікті дамыту үшін барлық жағдай жасалуы керектігі айтылған /1.
Халықаралық маңызы бар негізгі автожолдарды халықаралық стандарттарға сәйкес келтіруге қажетті стратегияны жарты жылдың ішінде әзірлеу Үкіметке тапсырылды.
2004 жылы “Қазақстанда туристік кластердің даму мүмкіндіктері” деген тақырыппен өткен талқылауда маркетингтік және талдамалық-зерттеу орталығы мен АҚШ-тың бірнеше зерттеу компаниялары бас қосып, Қазақстан туризмінің мүмкіндіктерін және оның бәсекеге қабілеттілігін талқылады. Онда Қазақстанның туристік операторлары мен компаниялардың басшылары, өкілдері қатысып Қазақстандық туризмнің қазіргі жағдайы мен оның дамуына кедергі келтіріп отырған төмендегідей факторларды анықтады:
1. Туризм саласында еңбек ететіндердің еңбекақысын көтеру;
2. Қазақстан елшіліктерінен туристік визаларға рұқсат алудың қиындықтары;
3. 3-4 жұлдызды арзан қонақ үйлер мен мотельдердің жоқтығы т.б.
Бұл шарадан соң Алматы қаласы мен облысында экологиялық туризмді және аймақтағы табиғи ландшафтарға зиян келтірмей табиғи күйін сақтай отырып пайдалану туралы мақсат қойылды. Алматы қаласы мен облысы туристік кластерді жүзеге асыруға қолайлы деп табылады. Себебі, мұнда қонақ үйлер, санаторийлер, ойын-сауық орталықтары, тау, қорықтар т.б. обьектілер шоғырланған. Дегенмен, Қазақстандағы туризм өз деңгейінде дами алмай отыр, туризм ошақтары жергілікті және халықаралық деңгейде танымал емес. Туризмнен түскен кіріс көзі өз деңгейінен төмен. Туризм жөніндегі жағымсыз қоғамдық пікір де жоқ емес, туризм, спорт т.б. салалардағы қоғамдық білімдердің төмендігі байқалады. Туризмге қатысты ақпараттар ағыны аз. Бұл еліміздегі туризмнің дамуына кедергі келтіріп отыр.
Алматы облысында туризмнің дамуына ықпал ету үшін туризм ошақтарын Қазақстанға және шетелдерге кеңінен таныту имиджін көтеру керек.
Туризм – бизнес. Осы бизнестің түрінің ойдағыдай дамып, тұтынушылардың көңілінен шығуы PR-ға да байланысты. PR – маркетинг, менеджмент және журналистиканы байланыстыратын күрделі мамандық. Өркениетті әлем паблик рилейшнздің құралдарын жоғары экономикалық, саяси және әлеуметтік мақсаттарға жету үшін қолданады. PR – нарықтық процестердің дамуымен байланысты пайда болды, ол мекеме, компания, фирманың өзін-өзі дамытуына, жетілдіруіне көмектеседі. Туризм саласындағы PR-дың ролі жоғары. Ол:
1) Туристік фирмаға ішкі, сыртқы қоғамдық топтармен байланыс орнатуға ықпал етеді.
2) Әлеуметтік проблемаларды шешуге көмектеседі.
3) Бәсекеде табысқа жетуге көмектеседі.
4) Туристік фирмаларға өмір сүруге, дамуға, барлық стандарттарға
(халықаралық) сай болуға мүмкіндік береді.
Туристік фирма өзін көрсетуі, имиджін қалыптастыруы керек. PR-дың міндеті соған көмектесу, фирманың жетекшілеріне ақыл-кеңес беру, қауіп-қатерді алдын-ала сезіп, уақытында ескерту, проблемаларды көріп, шешуге мүдделі болу, қызметкерлер арасындағы тиімді өзара байланысты қалыптастырып, қоғам мен туристік фирманың арасында үйлесімділікке негізделген жылы қарым-қатынас орнату. Паблик рилейшнз жаңа коммуникациялық технологиялардың дамуымен күрделене түседі.
Олай болса, халықаралық стандарттарға сай осы саланы жетілдіру, Қазақстандағы туризм инфрақұрылымының дамуы PR-менеджерлерге де
П а й д а л а н ы л ғ а н ә д е б и е т т е р:

1. Жаңа әлемдегі жаңа Қазақстан. Қазақстан Республикасының Президенті Н.Назарбаевтың Қазақстан халқына Жолдауы. Астана, 2007 жыл, 28 ақпан.
2. Пузикова Е.П., Честпиков В.А. Международный туристический бизнес. М., 1997.
3. Г.Г.Почепцов. Паблик рилейшнз для профессионалов. «Рефл-бук» «Ваклер», 2003.
4. Г.Г.Почепцов. Паблик рилейшнз для профессионалов. «Рефл-бук» «Ваклер», 2003.
5. Қазақстан туризмі 2005 жыл. Статистикалық жинағы. Алматы, 2006 жыл.
6. Қазақстан туризмі 2004 жыл. Статистикалық жинағы. Алматы, 2005 жыл.
7. Қазақстан туризмі 2003 жыл. Статистикалық жинағы. Алматы, 2004 жыл.
8. Қазақстан туризмі 2002 жыл. Статистикалық жинағы. Алматы, 2003 жыл.
9. Матанцев А.Н. Эффективность рекламы. Москва, 2002.
10. А.И.Ковалев., В.В.Войленко. Маркетинговый анализ. М., 2000.
11. Арман Дейан. Реклама. Санкт-Петербург, 2003.
12. Дженнифер Ротондо., Майк Ротондо. Презентация бизнес-проектов. М., 2005.
13. Блэк С. «Паблик рилэйшнз. Что это такое?» - М.: Новость, 1990.
14. Викентьев И.Л. «Приёмы рекламы и Public Relations», ч.1: СПб Изд.дом "Бизнес-Пресса", 1999.
15. Почепцов Г.Г. «Паблик рилейшнз для профессионалов». М.: «Рефл-Бук», «Ваклер» - 2000.
        
        МАЗМҰНЫ
Кіріспе.....................................................................
....................................................................2
Бірінші тарау
Қазақстандағы туризмді дамытудағы қолданылатын PR-технологиялар
1.1 Туристік ... ... ... ... ... ... ... Бұқаралық ақпарат ... ... ... ... ... ... мен ... ... ... ... ... дамуының проблемалары мен ... ... ... і р і с п ... ... ... ... келе жатқан салалардың бірі –
туризм. Ресми мәліметтерге жүгінсек, сырттан ... ... ... ... ... ... ... Бұл сала экономикамызға кәдімгідей
табыс әкелуде, қомақты қаржы түсіруге барлық мүмкіндік бар. Ендігі міндет
– туризмді ел ... ... үлес ... ... ... Бірақ,
сыртқы елдерге шығатын туристер саны Қазақстандағы демалушылардың ... ... 2005 ... мәліметтерге сүйенсек, шетелге барып
қайтқандардың саны 4,3 млн., ал елімізге келгендер саны 3,7 млн. ... ... ... ... ... біздегі қонақ үй, туристік қызмет
бағасы шетелдегі туристік қызмет бағасынан артық ... кем ... ... ... ... ... ... стандарттан төмен.
Бұл ащы да болса шындық. Табиғат аясында демалғысы ... ... ... жолдардан қашып, Алакөл, Қапшағай, ... ... ... ... ... ... ... 70-80 пайызын
туризм құрайды. Қырғызстанға үлкен пайда әкеліп отырған, ... ... бірі - ... ... демалушылар да Қазақстан
азаматтары екен. Мысалы, өткен жылы Ыстықкөлге демалушылардың жалпы саны
1 миллионға жуық болса, ... 700 ... ... ... және ... Ал егер 117 ... ... төте жолы ашылса,
Ыстықкөлге демалатын қазақтардың саны 2-3 есе өсері ... ... ... 165 ... ... пайда көріп отырған қырғыз елі бұл жобаның
іске асуына мүдделі.
Туризм ... ... ... ... ден ... ... Елбасы
жолдауында туризм саласын кластерлік жолмен дамыту жоспары бар.
Н.Назарбаевтың ... ... 2007 ... жолдауында Қазақстан
бизнесінің инновациялық белсенділігін көтермелеу жөнінде баса айтылған.
Жолдауда сонымен бірге көлік ... ... ... ... және ... ... еліміздің транзиттік әлеуетін барынша
пайдалану, көлік жүйемізді әлемдік жүйеге кіріктіру, әуе тасымалы саласын
белсенді дамыту, ... бен ... ... ... экономиканың
талаптары мен халықаралық деңгейге сәйкес ... әуе ... ... арттыру және құнын төмендету үшін жергілікті
авиация нарығындағы бәсекелестікті дамыту үшін барлық ... ... ... ... маңызы бар негізгі автожолдарды халықаралық стандарттарға
сәйкес келтіруге қажетті стратегияны жарты жылдың ... ... ... жылы ... ... ... даму мүмкіндіктері” деген
тақырыппен өткен талқылауда маркетингтік және талдамалық-зерттеу ... ... ... ... ... бас қосып, Қазақстан туризмінің
мүмкіндіктерін және оның бәсекеге қабілеттілігін талқылады. ... ... ... мен компаниялардың басшылары, өкілдері
қатысып Қазақстандық туризмнің қазіргі жағдайы мен оның дамуына кедергі
келтіріп отырған төмендегідей факторларды ... ... ... ... ететіндердің еңбекақысын көтеру;
2. Қазақстан елшіліктерінен туристік визаларға ... ... 3-4 ... ... ... үйлер мен мотельдердің жоқтығы т.б.
Бұл шарадан соң Алматы қаласы мен облысында экологиялық туризмді және
аймақтағы табиғи ландшафтарға зиян ... ... ... ... ... ... мақсат қойылды. Алматы қаласы мен ... ... ... ... ... деп табылады. Себебі, мұнда қонақ үйлер,
санаторийлер, ойын-сауық орталықтары, тау, ... т.б. ... ... ... ... өз ... дами ... отыр,
туризм ошақтары жергілікті және халықаралық деңгейде ... ... ... кіріс көзі өз деңгейінен төмен. Туризм жөніндегі жағымсыз
қоғамдық пікір де жоқ ... ... ... т.б. салалардағы қоғамдық
білімдердің төмендігі байқалады. Туризмге қатысты ақпараттар ағыны аз. ... ... ... ... ... отыр.
Алматы облысында туризмнің дамуына ықпал ету үшін ... ... және ... ... ... ... ... керек.
Туризм – бизнес. Осы бизнестің түрінің ойдағыдай ... ... ... PR-ға да байланысты. PR – маркетинг, менеджмент және
журналистиканы байланыстыратын күрделі ... ... әлем ... ... жоғары экономикалық, ... және ... жету үшін ... PR – нарықтық процестердің дамуымен
байланысты пайда болды, ол мекеме, компания, фирманың өзін-өзі ... ... ... ... ... ролі ... Ол:
1) Туристік фирмаға ішкі, сыртқы қоғамдық топтармен байланыс орнатуға
ықпал етеді.
2) ... ... ... ... ... ... жетуге көмектеседі.
4) Туристік фирмаларға өмір сүруге, дамуға, барлық стандарттарға
(халықаралық) сай болуға мүмкіндік береді.
Туристік фирма өзін көрсетуі, имиджін ... ... ... ... ... фирманың жетекшілеріне ақыл-кеңес беру, қауіп-
қатерді алдын-ала сезіп, уақытында ... ... ... ... ... ... ... тиімді өзара ... ... мен ... ... ... ... жылы қарым-қатынас орнату. Паблик рилейшнз жаңа коммуникациялық
технологиялардың дамуымен күрделене түседі.
Олай ... ... ... сай осы ... жетілдіру,
Қазақстандағы туризм инфрақұрылымының дамуы PR-менеджерлерге де үлкен
жауапкершілік жүктейді. ... ... ... ... ... ... арттыру үшін не істеу керек?, - деген сұраққа да
жауап ізделінді. Ең біріншіден, осы ... жеке ... ... ... ... болатын сияқты.
Диплом жұмысына материалдар іздеу кезінде мерзімді басылым беттерінен
туризмнің дамуына байланысты, туризм саласындағы ... ... ... кездестірдік және тағы бір көзіміздің жеткені,
Қазақстанда дүниежүзілік туризм ассоциациясының негізінде ... ... ... ... үшін ... жобалар мүлдем жоқ деуге
болады. Біз байқаған тағы бір ... – тур ... ... ... пен ... ... Қазақстандағы туризмді
дамытуда PR-коммуникацияның маңызы аса зор, яғни, әлемдік бұқаралық ... ... ... ... ... ... жайында
ақпарат тарату, жарнама жасау қажет. ... ... да ... ... ... ... ... жарнамасына кеңінен
тоқталып, талдауға тырыстық.
Көптеген елдер осы саладан ... ... ... ... табиғаты
әсем, таңғажайып көріністерімен таңғалдыратын жерлер аз ... ... ... ... ... ... мен ... шатқалының өзі неге
тұрады? Осы көркем ... ... ... ... ... ... ... әсем Қазақстанның осы салада дамып, пайда
табуына мүмкіндік мол.
Бұл диплом ... ... ... ... кірісті
саласы мен бәсекеге қабілетті индустрия ретінде ... үшін ... ... ... іс жүзіне асыруға болады?, - деген сауалға жауап
іздеуге тырыстық. Бітіру ... ... ... ... ... ... ... қалыптастырудағы PR-технологиялардың ролі,
туризм саласындағы PR-дың өз деңгейінде қолданылмауы салдарынан етек алып
отырған проблемалар ... ... ... тіркеліп, облысында қызмет
етіп отырған кейбір туристік (шетелдік) фирмалар түрлі заң бұзушылықтарға
барып, ... ... ... жол ... отыр, миллиондаған
қаржыларды жеке қалтасына басып, мемлекетке ... ... ... ... ... ... жергілікті қарапайым халық шегіп отыр.
Туризмнен түскен пайда жеке ... ... ... ... үлес ... ... ... қордалы проблемалар тақырыптың
өзектілігін көрсетеді.
Туризмнің пайдалы тұстарын экономикалық зерделеу үрдісі ... ... ... жүр. ... бұл ... ... үшін мемлекет аз жұмыс атқарып
отырған жоқ, тек ... ... ... ... туғызып отыр. Индустрия және сауда министрлігінің Сауда
және туризм қызметін реттеу ... ... ... ... бірталай игі істер тындырды. Бүгінде 2006-2010 жылдарға арналған
туризм саласын дамыту бағдарламасы әзірленіп жатыр. Бұл бағдарламадағы ... ... бірі – ... ... мемлекеттік саясатты жүзеге
асырудың нақты әлеуметтік-экономикалық жағдайда жаңаша іс жүргізу жолдарын
іздестіру. Халықаралық ... ... ... ... Бұл ... ... туризмді экономиканың кірісі мол ... ... ... ... және ... ... Сауда және
туризм қызметін реттеу комитетінің бюджеті жылдан-жылға өсіп келеді. 2005
жылы ол 32 ... ... 2006 жылы 411 ... ... ... бағытталған бүкіл инвестиция көлемінің 0,46 пайызы туризм саласына
тиесілі. Бұл ... көп ... ... ... ... және ... танымал болуына бағытталады. Батыстың ВВС, СNN,
Discavery телеарналары мен ... ... ... ... ... ... ... табиғаты, шипалы өңірлері жайлы
хабарлар тарататын болады.
Туризм саласындағы инвестициялық ... тағы бір ... ... ... және орта ... ... ... мақсатында туристік ұйымдарға
ұзақ мерзімді несие беріліп отыр. Бүгінгі таңда республика бойынша туристік
нысандардың 98,4 ... ... ... ретінде тіркелген. Олар Бурабай
ұлттық саябағы, Алтынемел, Қатонқарағай, Баянауыл, Қарқаралы ... ... ... ... дамыту мақсатында республиканың Білім және ғылым
министрлігіне 2006-2007 оқу жылдары туризм мамандығына 400-ге жуық ... ... ... 39 ... оқу орны туризм ... ... ... ақпараттық технология менеджері, қоғаммен
байланыс менеджері, сауда менеджері, аудармашылар мен ... ... ... ... ... ... тоқталсақ, туризм және PR-ға байланысты
еңбектерді кездестірмедік, жалпы туризмге байланысты қорғалған докторлық,
кандидаттық ... (6) ... бар ... ... ... ... ... агенттігі жыл сайын Қазақстан Республикасындағы туризм
жайлы статистикалық жинақтарды шығарып тұрады. Дипломда Қазақстан мерзімді
басылымдарындағы ... ... ... шолу ... тарау
Қазақстандағы туризмді дамытудағы қолданылатын PR-технологиялар
1.1.Туристік мекемелердің қызметіндегі паблик рилейшнз
PR-дың ең маңызды міндеті мекемеге, ұйым, компанияға паблисити, имидж
жасау болып табылады.
Паблисити – бұл ... ... ... оның жағымды сыртқы бейнесі.
Бұл фирманың тұтынушылармен, бәсекелестермен, демеушілермен, яғни, сыртқы
әлеммен байланысы. “Паблисити” мен ... ...... ... ... – процесс, қызмет немесе қызметтер саласы. Ал паблисити –
құрал, паблик рилейшнздің нәтижесі.
Менің ойымша паблиситидің ең басты сапасы ... ... ... ... ... екі түрлі қабылдайды, халық ақпаратқа жарнамадан гөрі
сенеді. Екінші сапасы – сатушылар мен ... ... ... ... кең ... ... ... – назарға бірден іліну, ... ... ... ... ... та ... ... көрінеді.
Паблисити PR-дың құралы түрінде төмендегідей жағдайларда мекемеге
маңыздылық береді:
1. Мекеменің беделін өсіру;
2. Нарыққа жаңа тауар, өнім ... Өнім ... ... уақыттан бері болса;
4. Күрделі өнім мен қызметті түсіндіруде;
5. Жылжытуға ... аз ... ... жағдайында.
Имидж ұғымына келсек, бұл мекеменің белгілі бір топтар алдындағы
бейнесі. ... ... ... екі ... бөліктен тұрады:
1. Сипаттау (ақпараттық) бөлігі. Онда мекеменің бейнесі туралы жиынтық
ұғымдар болады.
2. Бағалау (байланыс) қабылданған ақпарат эмоция туғызады.
Адамдар (тұтынушылар) мекемені ... ... ... ... ... ... және моральдық принциптер арқылы бағалайды.
Қазақстандағы туристік компаниялар ... ... ... ... ... бұл шараларда корпоративтік басқару, ішкі
аудит, зерттеу т.б. да мәселелер жиі қозғалатындықтан PR-мамандары үшін ... ... ... ... шетелге оқытуға жіберу компанияға өте
пайдалы. Қазақстандағы көп ... ... ... ... сай
келмей жатады. Мұндай тренингтердің көпшілігі Египетте ... ... күн, ... ... ... күн ғана ... да, ... демалады.
Туристік компаниялардың имиджін көтеру үшін өткізетін шаралары әртүрлі
болуы керек. Оған ... ... ... ... ... және ... ... жасайды. Қоғамдық ұйымдар да көмектесуі
мүмкін. Шараға журналистердің ... да ... жол ... ... келіссөздер жүргізуге ықпал етеді. Шараның қорытындысында
компания ... ... ... ... ... іс-шаралардың мақсаты:
1. Мақсатты аудитория арасында компания туралы біртұтас бейне
қалыптастыру, оның ... ... ... ... ... ... ақпараттық айналым жасау;
3. Компанияны позициялау;
4. Имидж ... ... ... Ақпараттық кеңістікке үнемі қатысу;
2. Мақсатты аудиторияның компания туралы таным-түсінігін кеңейту;
3. Қоғам тарапынан қызығушылықты арттыру.
Көрме-жәрмеңке іс-шаралары қазіргі туристік маркетингте маңызды рольге
ие. Олар ... ... бір ... ... ... ... ақпараттарды беруге, қызметтің құны туралы ... ... ... ... ... ... дамуының, ақпараттық биржаның, бағаны, өзгерістерді ... ... ... мекеме клиент үшін көрме ұйымдастыруда барлық
мүмкіндіктерді пайдаланады. ... ... ... ... ... әсер ... ... “көрме”, “жәрмеңке” ұғымдарының бір-біріне ... ... ... де ... ... бұл ... ұқсастықтары
да бар, олар нарыққа бағытталуы, шектеулі уақыты, нақты бір орындарда нақты
кезеңдерде өткізілуі т.б. Ал ...... ... ... және ... ... мазмұны мен түрі ұқсас
болғандықтан, бұдан былай тек көрме деген терминді ... ... ... былайша сипаттауға болады:
1. Көрме – туристік өнімнің иллюстрациялық сипаттамасы;
2. Жәрмеңке – нарықтағы туристік өнімнің экономикалық ... ...... ... ... (турфестиваль);
4. Биржа – коммерциялық көрме және туристік өнімді ... ... ... ... ...... арналған
арнаулы дүкен.
Бұл аталған іс-шаралардың әрқайсысы өзіне ғана тән ... ... ... ... ... турларды белсенді
жарнамалау не ашылады не жабылады. Ірі халықаралық туристік биржалар: “ГТВ”
(Берлин), ... Travel ... ... т.б. ... ... ... үшін туристік фирма маркетингтік коммуникацияның
тиімді құралы болып табылатын жоспарлауды мұқият жүзеге асырады. ... ... ... ... шартты түрде өзара байланысты кезеңдерге
бөлуге болады:
1. Көрмеге қатысуға принципті ... ... ... ... ... ... ... мақсатқа жетуіне
кепілдік беруі шарт. Олар:
• туристік фирма мен оның тауар, қызметтерін ... сату ... ... жаңа ... іздеу;
• клиенттерді көбейту;
• нарыққа жаңа өнім енгізу;
• өнімді ... ... ... ... ... ... ... жасау;
• өнімдерді тікелей сату және келісім-шарттар жасау.
2. Туристік мекеменің мүмкіндіктерді мұқият ... ... ... орын және ... қатысушылар мен келушілердің сандық және сапалық құрамы;
• соңғы рет өткізілген ... ... ... ... саны мен ... ... көрмеге қатысу алғышарттары;
• туристік фирманың көрмеге қатысу үшін жасалған ... ... және ... мүмкіндігі мен шығынның
сәйкестігін зерттеу;
• мәселенің соңғы шешімі: мақсатқа жету үшін ... ... ... ... ... қатар ұйымдастыру шаралары да қарастырылады:
• көрме жұмысына туристік фирманың ... ... ... ... ... ... өнімдердің тізімін жасау;
• персоналдарды іріктеу және дайындау ... ... ... ... ... ... ... жұмыстың, жарнама мен хаттама шараларын
жоспарлау;
• көрмеге қатысуға жағдай ... ... ... ... қажетті көрме алаңының мөлшері мен түрлі материалдық және
қаржылық ресурстардың ... ... ... және ... материалдарды іріктеу және дайындау;
• экспозицияның тақырыптық жоспарын жасау;
• ұйымдастыру комитетімен ... ... оған ... ... ... құрал-жабдықтар мен қызметке тапсырыс;
Алдын ала:
• өз уақытында өтініш беру үшін туристік фирманың көрменің ресми
каталогына кіруін қамтамасыз ету;
... ... ... бағытталған ... ... ... ... ... жасайтын, көрмеге қызығу білдіретін
компанияларға факспен, электронды поштамен, телефонмен көрмеге
шақырулар жіберу;
Мұндайда ... ... ... жеке ... ... ... парағында аты, мекен-жайы, титулы толық, дәл болуы керек. Шақырылған
қонақтардың ішіне ресми тұлғалар кіретін болса, оларға жеке ... ... ... ... ... ... ... құжаттар да тиімді.
Шақырылғандар біріншіден, кіру үшін ақы ... ... ... ізет білдіріп, сыйлауға қажет.
Туристік фирма өткізілген көрмемен қатар ... ... ... ... ... ... жақсы.
Фирманың бастығы көрме өтіп жатқан кезде қонақтардың көзінше нұсқаулар
беруге болмайды. Ол тек алыстан бақылап, өзі үшін дұрыс ... ... Ол ... ... ... ... үшін осы ... көлемі дұрыс па, қандай қызметтер үлкен ... ие, ... ... да ... түрде қайтып ұйымдастырса болады, көрме жұмысына қай
қызметкерлер көбірек икемді т.б.
Туристік фирманың басшысы осымен қатар өзге көрмелерді аралап ... Бұл ... ... даму ... ... ... бағалауға, өз позициясы мен ... ... ... ... ... ... өзіне тән жеке табиғаты,
оған қатысудағы адамдардың мақсаты, ұсынылып отырған тауардың ерекшеліктері
де осылай ... ... ... ... ... ... көруге келушілердің саны, байланыстарды талдау,
жасалған келісім-шарттардың көлемі, таратылған жарнама және ... саны ... және ... ... ... ... анықтауға мүмкіндік береді.
Бизнестегі PR-дың дәстүрлі саласы – қайырымдылық ... ... ішкі және ... ... міндеттері бар. ... ... ... ... ... ... байланыс;
• шыншыл ақпараттың еркін ағымы (тік және көлденең);
• жұмыстағы келіспеушілікті болдырмау;
• мекеменің ... ... ... ... үміт.
Бұл үйлесімділікке жету үшін мекеменің ішінде журнал шығаруға
болады. PR –мамандары бұндай журналдар ... ... ... ... таныстыруға, тиімді жұмыс үшін ақпарат беруге,
қызметкерлердің еңбегінің тиімділігін ... ... ... ... елеп-ескеруге, табысқа жетуге болады ... ... ... ... ... әкеледі.
«Коммерсант daily» PR-агенттіктердің қызметі бойынша жұмыс уақытын
былайша бөледі:
41 пайыз – БАҚ-пен ... ...... ... ...... құрылымдардағы қызмет;
9 пайыз – дағдарыс-менеджмент;
4 пайыз – экология саласындағы қызмет;
3 пайыз – демеушілік іс-шаралар;
3 пайыз – қызметкерлермен байланыс;
2 пайыз – ... ... өз ... ... салалар бойынша жұмыс істейді:
21 пайыз – фармацевтикалық компаниялар және медициналық ... ...... ... ...... ... ие тауарлар;
5 пайыз – ұзақ пайдаланылатын тауарлар;
5 пайыз – энергетикалық компаниялар;
3 пайыз – ... ... ...... компаниялары;
36,6 – басқа салалар.
Ресейдегі туризм де өз деңгейінде ... ... ... көптеген ірі
фирмаларының Қазақстанда бөлімшелері бар. Мәскеуде ... ... ... ... – күні бойы – 400 ... ... ... – 1000-1100 доллар;
Авиабилет терді брондау – 1100 доллар .
“Банко ... ... ... ... ... ... (11 күн) – 450 доллар;
Барселона 8-15 күн – 150 евро;
Индонезия 13 күн – 1137 ... (8 күн) – 444 евро + 30 евро + ... ... ішкі ... ... ... ... 2007
жылдың 4 маусымынан бастап Болгарияға бағдарлама ашты.
Туристік компаниялар турагенттердің тапсырысы бойынша жұмыс істейді.
Бүкіләлемдік туристік ұйымның мәліметтері ... 1995 жылы ... ... ... ... анықталды, халықаралық туризмнен түскен
пайда 372 млрд долларға жетті. Туризм және саяхат АҚШ ... ... ... ... ... ауыл ... және химиялық өнімдерді
экспорттаудан да жоғары пайда әкеледі. Бүтіндей алғанда ... ... ... ... ... ... 144 есе ... Туризм саласына
әлемдік ұлттық өнімнің 6 ... ... ... 7 ... 16 пайыз
жұмыс орны, 11 әлемдік тұтынушылар шығыны, 5 пайыз салық түседі.
Сарапшылардың болжауы ... ... ... дамуы жалғаса
бермек. Мамандардың 1999 жылғы пікірі бойынша 2000 жылы бұл сала ... ... ... сол ... дами ... 2005 жылы халықаралық
саяхат 900 миллион адамға, ал 2010 жылы 937 миллион адамға толығатын болған
/2.
Әлемде ... көп ... ... ... елдер аз емес. Мысалға
Египетті алсақ болады. 1995 жылы ол бұл саладан 5,5 ... ... ... ... яғни, 10 жылдан астам уақыттан кейін бұл көрсеткіш еселеп өсті.
Египет дегенде “Опера ... ... ... ... емес. “Туризм және
терроризм” мәселесі бүгінде үлкен проблема болып отыр. Терроризмнің ... ... да ... ... ... ... қауіп төндіре алатын
ғаламдық қауіпке ... ... ... ... ... ... ... халықтың өмір сүру деңгейін жақсарту
және кедейшілікті азайту дүниежүзіндегі барлық мемлекеттер үшін ... ... ТМД ... мен Орта Азия аймағында азаматтық соғыс немесе
әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... мәселелер жақсы шешілген жерде
лаңкестік ... ... ... ... алу үшін ... ... қолданылып келеді. Стратегиялық нысандар мен ірі елді-
мекендердің инфрақұрылымдарын қорғау ... ... ... туризм
саласына қатысты обьектілер де кіреді) сапасы артты. Шетелдік компаниялар
мен ... ... ... қорғау шаралары күшейтілді.
Туристер баратын жер қауіпсіз болуы керек. Біз жоғарыда туристердің
көпшілігі ... ... және ... тұрақтылық болғаннан
кейін келетінін айтқанбыз. Мұндай жағдайда туризмдегі PR-дың ролі өте
жоғары. ...... ... оны ... ... ... бола қалғанда
ең алдымен PR-кампанияны таңдап, дағдарыстың концепциясын жасау керек. Кез
келген компанияда ... ... ... ... ... ... ... бұл бағдарламаны жасамайды, сондықтан да төтенше
жағдайларда не ... ... басы ... Бұл ... PR-стратегияның
бір бөлшегі ретінде болады. Бағдарламада дағдарыс бола ... ... кім ... ... ... ... ақпараттық орталықты қалай жасауға болады,
БАҚ-пен қалай байланыс орнату керек, журналистермен қалай сөйлесу ... ... ... ... ... ... журналистерден қашудың
қажеті жоқ, компаниядан ала алмаған ақпаратты олар басқа ... ... ал ол ... ... ... ... ... журналиске
болған оқиғаны жасырмай баяндау керек: дағдарыстың түрі, неден пайда болды,
қалай пайда болды, кімдер кінәлі т.б. Егер ... ... ... соң оны ... ... ... салу ... олай етпесе журналист
басқа біреуден ... ... еден ... т.б.) ... ... ... алуы мүмкін.
Осы оқиғадағы дағдарысты басқаруға келетін болсақ, біріншіден, туристік
компания БАҚ-пен тұрақты байланыс ... ... ... ... сол күйде көрсетіп ақпарат берді. PR-кампания бір апта, паблисити
екі ай жүрді.
Туристік компания оқиғаны талдаумен бірге, бәсекелік ... да ... ... ... ... ... көп ... мүмкін,
мақсатты аудиториясы болмауы мүмкін. Ондайда не істеуге болады? Ең ... ... ... үшін PR-стратегия жасалады. Екіншіден, ... ... ... корпоративтік, онлайн басылымдар, журнал,
бюллетендер шығаруға болады. Бүгінде Қазақстандағы ... ... ... ... ... 4 бет болып, 3 мыңдай
тиражбен шығады. “SAT & ... ... ... ... ... 8 бет, ... – 2000. Басылымдағы “Русско-казахский ... ... ... істі ... алып ... Онда ... сипаттағы
іскери жиі кездесетін сөздердің орыс ... ... ... берілген.
Қызметкерлердің қазақ тілін үйренуге таптырмайтын құрал.
1.2. Туристік қызметтің маркетингі мен ... ... ... оны үнемі зерттеп отыру керектігі ... ... ... ... байланысты, туристік ұйымның
қызметінде маркетингтің орны ... ... ... ... – рекреациондық қажеттіліктің,
сұраныстың, монополиялық және ... ... ... ... мақсатты әсер етеді, туристік-экскурсиялық қызмет түрлерінің
дамуы да осыған байланысты.
Туризмдегі ... ... ... ... ... ... ең ... 1971 жылы Криппендорф пайдаланды.
Клиенттердің туристік қызметтерге ... ... өсуі ... өсуі ... ... маркетингпен шұғылдануына әсер
етеді. Туристік ұйымдар сыртқы ортадағы өзгерістерге бейімделіп, бәсекелік
табысқа жету үшін ... ... ... ... ... ... ... оның қызмет етуін және ... ... ... қатар бүгінгі күнде нарық болып отыр. Ал нарық
туризмде өзге салаларға қарағанда ... ... ... ... Қазақстандағы туристік нарық өсті, 600-ден астам ұсақ
мекемелер тұтынушылар үшін ... ... ... Бұл ... ... ... ... жеткізушілердің экономикалық тәуелсіздігімен
анықталады, яғни, ... ... ... ... ... ... шешім қабылдау еркіндікке негізделуі керек. ... ... ... ... ... барлық әдіс-тәсілдерін пайдалану керек:
жарнама, сатуды қолдау, паблик рилейшнз.
Жарнама имиджді көтеруге бағытталады. ... ...... мекеме туралы саналы және санадан тыс жиынтық бейнесі. Бірақ,
жарнама жағымды имиджді қолдап, ... ... ... ... ол
туристік мекемені символымен есте қалдыратын бейнесін жасайды. Жарнамамен
қатар, туристік өнімді жылжыту да, ... ... да ... ... қолдау – бұл тауар немесе қызметті сату не қысқа мерзімге сатып
алу. Бұл шара екі ... ... ... ... ... ... екіншісі клиенттерге бағытталады. Бірінші топқа турагенттердің
мотивациясын көтеруге, туристік өнім туралы біреуге бағытталған шаралар
жатады, ... ... ... ... ... ... және т.б.
Екінші топқа клиенттерге бағытталған шаралар кіреді:
• тура пошта – бұл сату-хаттары, оған брошюралар мен ... ... ...... ... ... төмендетіп сату, қолайсыз маусымдағы қонақжайлардың
бағаларының төмендеуі;
... мен ... ... ... түрлі саяхаттар
ұсынылады. Туристік фирмалар ірі дүкендердің арқылы шетелге ... ... ... әдісіне туристік индустриялар енді ғана келуде. Сатуды
қолдау шарасы мен жарнаманы қатар ... ... ... рилейшнз туристік мекеме мен қоғамның өзара түсіністігімен жағымды
қарым-қатынасын жасауға бағытталған жоспарлы, ұзақ іс-әрекет. Оның ... ... ... ... ... ... ... істей отырып
коммерциялық табысқа жету үшін жасау.
Туризм саласындағы мамандар басқарудың бірдей үлгісі жоқ екендігін және
әр фирманың ... тән ... бар ... ... Әр фирма өзіне
тән басқару үлгісін іздеуі керек. Басқару үлгісін ... ... ... ... ... ол ... ... ортаның сипаты жатады.
Басқарудың қазіргі жүйесі қарапайым әрі өзгеріске бейім болуы керек. Бұл
жүйеге тән төмендегідей ... ... бар: ұсақ ... ... ... ... қызметкерлер; басқарудың шағын деңгейі; мамандар
тобына негізделген құрылым; өнімнің ... мен ... ... ... және оның ... ... мақсатына жетуі 3 негізгі факторларға байланысты:
ұйымдастырылған құрылымның таңдалған ... ... ... ... ... ... ... пайдалылығы мен сенімділігін
арттыру, туристік базаларды жарықпен ... ету, ... ... көтеру, әртүрлі маусымдағы баға саясатын тиімді жүргізу, баға мен
нәтиженің арасындағы сәйкестікті қамтамасыз ету, ... ... ... ... ... туристік ұйымдар арасындағы өзара ... ... ... ... дамыту.
Фирманың міндеті – мақсатқа жету, алайда тұтынушылардың сұранысының тез
өзгеруі, ғылыми-техникалық прогресс мақсатқа жетуге ... әсер ... ... ... ... бейім болуы керек. Бұл үшін фирмаға ішкі
жағдай және бәсекелестер ... ... ... ... ... ... нақты әрі тез шешімін табуы керек. Ішкі және ... ... ... ... ... тез ... оқиға орын алған жерде болуы
тиіс. Мұндай бейімделу стратегия дайындауда да қажет. Өнім ескіріп кеткен
жағдайда, ... ... ... ... және ... ... оған тез ... бейімделу керек – нарықты өзгерту, номенклатураны
жетілдіру.
Ұйымның шешуші элементі оның ... ... ... яғни, ұйымның
элементтер арасындағы тұрақты байланыстар, фирма басқарылатын ұйымның
конструкциясы. Бұл ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етеді, оған осы арнамен жүретін ақпарат ... ... ... ... ... ... ... мен турагенттің құрылымын ұсындық.
Қазақстандағы қазіргі көптеген турмекемелерде ... ... ... ... ... бас ... ... қызмет көрсетушілермен
тиімді байланыс орнатып, тур дайындауға көмектесуі және оны ... ... ... мәселелерге байланысты жауап беру керек;
бухгалтер қызметтің өндірістік, технологиялық қырларын ... ... ... ... ... меңгеруі тиіс.
Туристік менеджментті талдауға байланысты инновациялық құрылымға
ерекше көңіл аударылады. Бұл ұйымның жаңа принциптік ... Оның мәні ... ... пен ... ... ... өнімдерді тарату ағымдағы
өндіріске біріктіріледі, ал жаңа қызмет пен ... ... ... Бұл топ ... оның ... тиімділігі жасалғанға дейін
жауапты болады. Ізденуші топ тәжірибелік ... ... жаңа ... сынайды. Берілген өнімнің өндірістегі пайдалылығы анықталған соң
жоба ағымдағы өндіріске беріледі. Басқарудың бұл тізбесі бойынша ... ... ... Жаңа ... ... ... ... өндірістік
тиімділігі жоғары, стратегиясы сауатты және өндірістің көлемін ұлғайтуға
тиімділігі зор.
1.3. Бұқаралық ақпарат құралдарымен ... ... ... бұқаралық ақпарат құралдарымен байланыс орнатуы керек.
Егер фирмада PR-бөлімі болса, өте ... Онда ... ... ... ... ... ақпарат беріп, фирманың ... ... ... түсіністікке жетуді осы бөлімнің қызметкерлері
атқарады. PR-мәтіндер туралы көп ... ... ең көп ... ғана ... ... көрдік.
Пресс-релизде ұйымның логотипі және мекен-жайы, тақырыпқа байланысты
байланысуға болатын жауапты ... ... ... ... ... Қызықты ақпарат пен шара жайлы бірінші абзацта ... ... лид – ең ... ... ... ал одан кейінгі
абзацтар осы ақпаратты дамыта отырып, мағынасының ... ... ... ... ... ... ... Эберт атындағы қордың ұйымдастыруымен өткен “Женщины, политика и
СМИ” атты ... ... ... ... ... тақырып
қарамен бөлініп, ірі әріптермен берілген. Дөңгелек үстелге қатысуға әйелдер
ҮЕҰ-ның белсенділері, журналист, суретші, архитектор, дизайнер, ... ... өнер және ... ... ... Бұл
жердегі лид бір ғана абзацпен берілген “Особый фокус направлен на понимание
важной роли ... ... в ... и их ... со СМИ, тем
более актуального в контексте решений Пекин 1995+”. Одан әрі Фридрих ... ... ... ... ... қызметі, жүзеге
асқан іс-шаралары, мақсаты дөңгелек үстел тақырыбымен ұштастырыла отырып,
нақты деректермен қысқаша баяндалады. Пресс-релиздің ... ... ... ... ... ... мен аяқталуы, өткізілетін мекен-
жайы, шараны ұйымдастырушылардың аты-жөндері мен ... ... Бұл ... де ... ... сипатындағы пресс-релиз
болып табылады.
Пресс-релизді ұйым бланкасының бір ... ғана ... ... Пресс-
релиздің бір-ақ бет болғаны тіпті жақсы.
Туристік компаниялардың PR-менеджерлері осы мәтінді ... ... ... ... ... бір күнде ондаған пресс-релиздер
келеді, оның ... ... беру ... ... ... ... маңызы,
шараның мәні, деректер, баяндалуы, негізгі ... ... ... айшықты етіп қою фирмаға ұтымды.
PR мен БАҚ ... ... ... негізде шындыққа
негізделуі тиіс. Бұқаралық ақпарат құралдары PR-қызметке тапсырыс берушілер
мен клиенттер арасындағы ... ... ... ... ... ... ... БАҚ-пен жақсы қарым-қатынас орнату PR маманының
жоғарғы кәсіби шеберлігіне байланысты. Оның шығармашылық ... ... ... ... ... ... түрде жеткізуіне
байланысты. Бұқаралық ақпарат құралдарымен ... ... ... ... ... құру ... онда бұқаралық ақпарат құралына ... ... ... ... бекітіледі.
PR-менеджер бұқаралық ақпарат құралдарымен байланыс жасай ... ... ... ... ... түрде таратуы, брифинг, пресс-
конференция, тұсаукесер ұйымдастыруы тиіс. Бұқаралық ақпарат ... ... ... ... ... тыс, ... де ескеру қажет. PR-менеджер дайындаған хабарламада маңызды
фактілер мен ... ... болу ... Ақпарат басылымның мақсатты
аудиторияларына арналуы қажет. PR акцияның қандай топқа арналғаны маңызды.
Байланыс топтарын анықтауда медиа және ... ... ... ... ... ... карта жасалады, онда бұқаралық ақпарат
құралдарының ... бар. ... сол ... ... ... ... жіберуқажет. Ақпарат электронды немесе жай почтамен, ... ... ... ... жеке ... әңгімелесуі
маңызды ролге ие. Ақпаратты жібергеннен кейін телефон арқылы ақпарат алу,
алмағаны жайлы білу ... ... ... ... ... айтып, жылы қарым-қатынас орнатқан зор.
Туристік фирманың бұқаралық ақпарат құралдарымен байланыс ... тағы бір ... ... болып табылады. Енді осыған кеңінен
тоқталайық.
Туристік компания ... тіл ... ... ... жақсы ақпарат
бергісі келгенде, жағымды қоғамдық пікір қалыптастырғысы келгенде медиа-тур
өткізеді. Бұл ... ... ... ... қатыстыру,
жұмыстарымен таныстыру, қонақ ету. Ірі ұйымдар ауқымды медиа-тур өткізгісі
келсе, қонақтарды вокзал ... ... ... ... ... ... салуға дейінгі қызметтің бәрін жасайды. Олар: медиа-турдың ... ... ... ... алып жүру, тамақтандыру, мәдени
іс-шаралар, билік ... ... ... ... ... таныстыру, медиа-турдың тақырыбына жақын шараларды ескеру
(конференция, ... ... ... ... ... ... тұрып тақырыбы мен ... ... ... болатын журналистердің саны анықталады. Медиа-турға
шақыру үшін журналистерге ... ... ... ... ... мәселелер және мерзімі ... ... ... ... ... ... үшін, шығын өзін-өзі ақтау үшін оған
мұқият, жан-жақты дайындалу керек. ... ... ... ... ... ... ... жоспарлағанда уақыт пен қаржы ескеріледі. Медиа-турды
ұйымдастырушылар журналистер ... ... ... ... ... ... берік сақталуына мүмкіндік жасайды.
Журналистердің қолына бағдарлама, ... ... ... ... де қоса ... ... ... да үй, жұмыс,
ұялы телефондарының нөмірлері жазып алынады).
Егер медиа-тур шетелге жоспарланған болса, төмендегідей ... ... ... ... шет ... еркін меңгерген болсын;
• Жазбаша келісім-шарттың болуы;
• Қатысушылар туралы толық мәліметтер;
• Медициналық ... ... ... ... ... рұқсат қағаздың болуы;
• Жергілікті көліктерді пайдалану мүмкіндігі;
• Егер ұшақпен бару қарастырылса, ... ... ... ауыр, шығынды көп қажет қылатын қызмет болғанымен, турдан кейін
журналистер компания туралы жақсы ... көп ... ... ... ... түкірме” деген жақсы мақал бар, бұл да тура сондай, әбден
сый көрген журналистер ... ... ... ... ... медиа-тур компания үшін өте пайдалы нәрсе, тек ұйымдастыра білу
керек.
Медиа-турды өткізгенде туристік фирмалардың қызметін пайдаланудың қажеті
жоқ. Әр ... ... ... дұрыс. Оны негізінен фирмадағы ... ... ... ... ... ... бухгалтермен біріге отырып
қарайды, жасайды. Одан кейін компания басшысы мен PR-маманы ... ... ... ... осы бағдарламаға бағынады.
Компанияның барлық қызметкерлеріне жұмыс бөліп беріледі. Біреу баспасөз
мәслихатын ұйымдастыруға жауапты болады, екіншісі көліктерді ... ... ... ... тағы ... ... ... біреулері билетке тапсырыс жасайды.
Қазақстанда медиа-турлар көп өткізіле бермейді. ... ... ... бұл ... ... ... туристік фирмалар көбінесе
дағдарыстан кейін өткізгені дұрыс деп ойлаймыз.
Туризм мамандарын дайындайтын жоғары оқу ... ... ... баса ... ... жөн. ... туристерді демалатын, экскурсия
жасайтын нысандармен таныстырады. Оның әңгімесі қызықты, тарихи деректерге
бай, ... ... ... ... Қазақстандағы ежелгі тарихи
ескерткіштер туризм саласындағы маңызды байлығымыз, мақтанышымыз.
1.4. Туризмдегі жарнама
Қызмет көрсету – ... ... ол ... пен ... ... ... сондықтан оған өндірістегі, сату мекемесіндегі сияқты
жарнаманың ... тән. ... ... ... ... өзге салалармен салыстырғанда аз. Бұл ұсақ фирмалардың көптігімен,
ірі фирмалардың аздығымен түсіндіріледі. Бұқаралық ақпарат құралдарындағы
жарнамалардың ... ... ... мен ... ... ... жарнама барлық жерде беріледі, бірақ аз.
Мамандандырылған басылымдарда аздаған ... ... ... ... Ал ... жағдай мүлдем басқа, онда туризмге байланысты
жарнамалар, өзге ... ... ... ... қатар туризмге
арналған үлкен көлемді орталық және ең ірі ... бар. ... ... осы ... аудару үшін жасалады. Бұл газеттегі
корпоративтік жарнама өзге ... ... ... және 10-15 ... ... ... клиенттермен тура байланыс орнату жүйесінің
дамығандығында. Көлемі сауда жарнамасынан жоғары немесе бірдей ... түрі бар – бұл ... ... ... ... ... ... компаниялардың, фирмалардың
жарнамаларына тоқталайық. Олар жарнамаларын көбінесе “Караван класс”,
“Рек-тайм” ... ... ... ... ... ... газетінде де жарнамалары бар. “Сіздер үшін саяхат!”, ... ... және ... ... ... демалысыңыз –
біздің қамқорлығымыз!” болып кете ... ... ... ... егіз ... ... айырмашылығы жоқ. Кейбіреулерінде
ғана турдың бағасы жазылған. Саяхатқа шыққысы келген адамның ... ... ... ... басын қатырары анық. Бұл туристік
фирмадағы PR-мамандары мен жарнамашылардың ... ... ... соны түр ... БАҚ ... орны мен ... ... мәтініне жауап бермейді.
Туризмдегі жарнама Интернетте жақсы дамыған. Интернеттің ...... ... елдегі кез-келген фирмадан
жедел, жаңа ақпарат алудың мүмкіндігі. Сонымен қатар Интернет ... ... ... мен ... ... ... ... пайдаланушылардың саны күннен күнге өседі. Торапқа тұрақты
ақпарат беретін фирмалар көлемді ақпарат, каталог, ... ... ... ... жарнама беруші жарнамаға кеткен шығынды қайтарып алумен қатар, одан
үлкен пайда көргісі ... ... ... ... ... жарнама бөлімі) немесе маркетингтік, кеңес беру қызметі
орталықтарының мамандары айналысады. Қазақстандағы ... ірі ... ... және ... ... бар, ал ұсақ фирмаларда
менеджерлер бұл істі атқарады. ... ... ... ... бөлімдері жабылып, маркетингтің функциясын басқару ... ... етек ... Бұл ... мен ... стратегиясының және
жарнаманың біріккендігін көрсетеді. Қазақстанға маркетинг тәжірибесі енді-
енді еніп ... бұл ... ... ... ... маркетинг
стратегиясы сияқты жарнаманың кешенді мәні әлі де толық ... ... ... ... ... құру, нарықты
жан жақты талдау, жарнаманың болашақ клиенттерге кешенді ықпалын зерттеу
кемшін. Зерттеулер ... ... 80 ... ... ... Олардың 50 пайызы жарнамасының сапасына, 10-15 пайызы санына
көңіл бөледі. Туризм саласында жарнаманың тиімділігін кешенді ... ... ірі ... агенттіктер ғана бұл жөніндегі кеңес
беретін фирмалардың қызметін пайдаланады. ... ... ... нарықты талдау, сауда белгісін жылжыту мақсатында қолданбайды.
Жарнаманың тиімділігін ... ... ... ... ... Туристік фирмалар қолда бар мүмкіндіктерін пайдаланады
әрине. Телефонмен сұрайды, сауалнама жүргізеді. Дегенмен, ... ... ... ... ... ... алу қаупі бар.
Жарнама фирманың болашақта ... ... ... ... ... қалай анықтауына болады?
- туристердің саны көбейеді;
- жаңа туристер пайда болады;
- ... ... тек ... жарнаманың әсерімен келген клиенттердің болуы;
- сыртқы жарнаманың әсерімен келген жаңа клиенттер;
- Интернет, көрме сияқты ... ... ... ... Таныстары арқылы келген клиенттердің саны.
Жарнаманың арқасында туристік фирманың қызметі өседі. Бөлімшелері
дамиды, бизнестегі ... ... ... туады. Туризмдегі (жалпы
бизнестегі) ... ... ... екі ... ... ... және талдау. Бағалау өз кезегінде тура және жанама болады, ал
талдау ... ... ... ... ... ... ... топтастыру және қызмет көрсету жарнамаларының
мазмұны
|ЖАРНАМА ҚЫЗМЕТІ ... ... | ... ... ... | |ҚЫЗМЕТ | ... ЖӘНЕ | ... ... | | | ... | | ... | | | | | | ... | ... |Көрсетілеті| |Көтерме | |Кепілдік|
|басылымдағы | ... | |н ... ... | |
|аз көлем | | | ... | |р аз | | ... | ... және | ... ... | ... ... |қ қолдау | |басқа да | | ... | |ен ... | | | ... | |
| | | | | | |р ... | | ... | ... ... |Құнның | |Лицензиялар |
|жарнама-ның| | | ... және | ... | | ... ... | | | ... | ... | | |
| | | | | | ... | |
| | | | | | |і | | ... | ... ... ... | ... ... | | | ... | ... ... деңгейі | | | | | |і | | ... | ... | ... | ... ... ... | ... | |жоба | | | ... 80-85 | | | | | | | | ... | | | | | | | | ... | ... | ... да | ... ... ... | ... | |қызметтер| |жеңілдіктер|
|жарналар көп | | | | | | ... ... ...... көп көңіл бөлінеді, бұл оның
кешенді әрі көп қырлы болғандығынан; бұл – ... және ... ... ... беру және тез ... ... безендіру және
қызмет көрсету. Баға және жеңілдік екінші жоспарда. Олар ... ... “ең ... “пайдалы”, “ерекше”, “келісім бойынша”,
“үлкен”, “клиенттердің түрлі ... ... деп ... ...... ... ... бар лицензия, кепілдік, ... жаңа ... ... көрсету саласындағы ... ... ... өте ... және ... бойынша киім
жарнамасымен тең.
Жарнаманың тиімділігін өлшеудің негізгі ережелері төмендегідей:
Қызмет көрсету:
- қабылдау, жөнелту, жүкті кешендік заңдастыру, теміржолмен
алып жүрудегі кешенді ... ... ... ... ... ... қызметтер – теміржолмен тасымалдау;
- тапсырыс қабылдау – күнбе-күн – теміржолмен тасымалдау;
- теміржол және суда жүру құжаттарын ...... ... ... – теміржолмен тасымалдау;
- тегін – ... ... ... беру – теміржолмен
тасымалдау;
- сақтандыру – авиа және ... ... ... ... ... – туристік сапарлар;
- мәліметтердің ең ауқымды базасы – туристік сапарлар;
- ... жеке ... ...... сапарлар;
- үлкен жеңілдікпен барлық турлар – туристік ... ... ... – туристік сапарлар;
- жеңілдік – топтарға – туристік сапарлар;
- ... ... ... ... ... ... онда біз туристік сапарларды ақысыз жібереміз.
Жарнаманың тиімділігін өлшейтін негізгі ережелер:
1. Бізде бизнестің мақсаты жоғары ... табу деп ... ... ... ... мақсаты – клиенттердің көптеп
тарту. Осы айырмашылықтан ... ... ... ... шығады. Бұл тенденция бойынша тұтынушыға
материалдық пайдалылығын зерттеу ... ... ... ... және ол ... ... жетудегі ең басты белгі
болады, мұның себебі, ... ... ... ... ... ... Жарнама туристік фирманың имиджін қалыптастырады, тұрақтылыққа
жетудің маңызды құралы боып ... Ал ... ... ... фирманың дамуына ыңғайлы жағдай жасауға, ... ... және ... өз ... ... ... ... бұрыннан бар туристерге турист қосады.
4. Тұрақты туристердің үлесінің өсуімен жарнаманың ролі біртіндеп
түседі. Бұл үлес 70-80 пайызға ... ... ... ... ... жаңа клиенттердің легі шығады. Бұл категорияның
қалыптасуына қызмет туралы, қызмет көрсету туралы ... ... ... ... ... Таныстар арқылы келген
клиенттердің санына фирмадағы жан-жақты көрсетілген қызмет әсер
етеді. Жарнаманың ықпалы кеми береді.
5. ... жаңа ... ... қана қоймайды, тұрақты сатып
алушыларға еске түсіру арқылы әсер етеді; ал тұрақты тұтынушылар
тағы да жаңа клиенттерді ... ... ... ... ... турға барушыларға қызмет көрсету деңгейі өседі.
6. Кез-келген жарнама дамудың өтпелі және тұрақты кезеңін басынан
өткізеді. Бастапқы ... ... ... ... ... ... себебі аудиторияның арасында жарнамадан түршігу
бола қоймайды. Жарнамамен респонденттердің көпшілігі таныс
болғаннан кейін тиімділігі көп ... Егер ... ... ... ... немесе мерзімді басылымға орналастырылса,
тиімділігі тез кемиді: жаңа ... ... кему ... ... жері мен ... байланысты. Егер
фирма қолайсыз жерге орналасса немесе ... ... ... бірнеше күннің ішінде құлдырау басталады, ал егер фирма
орталықта орналасса және ... ... ... ... ... ... ... және тұрақты деңгейге көтерілуі
мүмкін, бірақ бұл ... ... ... ... ... ... ... қандай саласы болмасын халықпен жұмыс істейді. Бүгінде ... ... ... да бар, ... ... ондағы PR-
мамандарының дұрыс ... ... ... ... ... ... ... кеңістіктегі жұмыстың
түрлерін былайша бөледі:
1. Құнды қағаздар нарығындағы кәсіби имиджді қалыптастыру;
2. Нарықта компанияны позициялау;
3. ... ... ... ... ... ... Клиенттерге ақпарат беріп, оларға қызмет көрсетуде ... ... /3. Осы ... ... ... компанияға
клиенттердің сенімі артады, инвестор қаржысының далаға кетпейтіндігін
біледі. ... ... ... ... ... ... БАҚ ... қоғамға;
2. Компанияның акционерлеріне, инвесторларға, құнды қағаз агенттеріне,
қаржы сарапшыларына;
3. Дистрибьюторларға;
4. Мекемеде ... ... ... ... әкімшлікке.
PR-дың тағы бір қызметі мекеменің корпоративтік имиджін ... ... ... ... ... ... ... бизнес табысты
болмайды. Имидж – ... ... ... алу емес, аудиторияның
тілегіне, қажеттілігіне көңіл аудару. Фирма неғұрлым ... ... ... ... ... ... позициясы берік
болады. Себебі біз көптеген білімді коммуникация ... ... ... ... ... сол талаптарға сай болуын ... ... Russia» ... ... ... ... ... жарнама блоктары ғана болмайды, ол фирма жұмысының сапасы, имиджі,
тұтынушыларға ... ... ... ... - деді ... ... ... бизнестің мақсаттарымен сәйкес келеді екен:
1. Қызметтің жаңа түрлерімен байланысты туристік компания имиджінің
өзгеруі.
2. Компанияның өткен ... ... айта ... болашақтағы дамуына
сенім орнату.
3. Компанияның мақсатын түсінбегендіктен жазылған сын мақаладан кейін
қоғамдық қатынастарды ... ... жаңа ... ... ... ... бизнестегі PR-қызметке мысал келтірейік: ... ... ... ... ... ... ... отырып, Би-Би-Си
бағдарламасымен Ямайкада «Антикварные гастроли» сюжетін түсіруге келіседі
(тілек білдіргендер ескі киімдерін әкелуге болады). Бір ... ... ... бір бөлігі болғандықтан, аралда ескі жиһаз,
суреттерден аяқ алып жүргісіз болады. Бұл бір ... ... арал ... ... көрсетіледі. Хабар көрсетілгеннен бір ... ... ... ... офисін Ямайкада демалғысы келгендер басып
қалады. Олар демалуға қандай мүмкіндіктер бар ... ... ... кейін тапсырыс берушілердің саны күрт өседі. Өзіміз ... ... әсер ... ... әдіс ... Себебі
«Ямайкада демалу - әркімнің де арманы» деген кең таралған, ... ... ... әсер ... ... ... да біржақты емес,
ақпарат та бар. Бұл ... ... ... ... ... көп
тартуға болады.
2 тарау
Қазақстандағы туризмнің проблемалары және дамуы
1. Туризм түсінігі, классификациясы
Туризмнің анықтамасы өте көп, олар ... ... ... ... жылы ... ... бойынша “туризм дегеніміз – бұл адамның
денсаулығын ... ... ... ... ... белсенді демалыс”
делінген. Туризм жөніндегі Маниль конференциясында (1980 жыл, ... ... кең ... ... ...... ... тыс
мақсатпен саяхатқа шығып, өзінің тұрғылықты ... 24 ... ... ... тұлға”.
Туризмнің тарихына көз жүгіртейік. Туризмның инфрақұрылымын жасау және
қызметін тұрақты ... ... ... жаңа ... ... қызметтің ең алғашқы түрлері ертеде пайда болды,
туристердің ең алғашқы тобы ... ... ... ... ... ... шықты, оларға қызмет көрсетушілер де болған. Мысалы,
Ежелгі Грецияда ... ... жыл ... ... және ... көп жиналды.
Орта ғасырларда Еуропаға адамдардың келуі ... ... ... танымдық, көңіл көтеру және медициналық мақсатпен
келушілер ... ... ... ... ... ... мақсаттармен баратын
адамдарды “туристондар” деп атаған, бұл француздың “тур” – саяхат ... ... ... ... ... қауіпсіз түрі ретінде туризм
халықаралық сауда мен көлік дамуының негізгі кезеңінде қалыптасты. ... ... ... ... жаңа бір саласын туғызды.
Ең алғашқы бұқаралық туристік саяхат Англияда пайда болды. Кәсіпкер Томас
Кук 1841 жылы 600 ... ... ... ... ... алып ... жылы сол ... Ливерпуль қаласына саяхат ұйымдастырды, экскурсия
жасады. Ал 1847 жылы Томас Кук тек қана Англия ... ... да ... ... ... қоғам ұйымдастырды. 1887 жылы ол ең ... ... ... ... ... ұйымдастырды. Осылайша Томас Кук арнаулы
туристік өнім ... ... және кеме ... қонақ үй,
мейрамханалармен туристерге қызмет көрсету жөнінде ... ... ... ... ... ... ... туристік маркетингтің
негіздерін қалады.
Ол жылдары туристік компаниялар негізінен байларға қызмет ететін әрі өте
қымбат болатын. Ресейдегі экскурсияны туғызған Ұлы Петр ... ... өзі алып ... ... ... туристік ұйым велосипедшілер туристік қоғамы болды.
Бұл “Русский Туринг ... деп ... ... 1885 жылы ... ... ... ... Харьковте, Мәскеуде, Тобольскіде, Ригада бөлімшелері
болды. Осы клубтың негізінде 1895 жылы ... ... ... ... мақсаты – елдің ішінде және шетелде саяхаттар ... ... ... бұл қоғамның басқармасы Мәскеуге көшті. 1914 жылы қоғам мүшелерінің
саны 5000-ға ... ... 1928 ... ... өмір ... ал 1929 ... ... қоғамы құрылды. Ол 1980 жылы Бүкілодақтық еріктілердің
пролетарлық туризм және экскурсия ... ... Оның ... ... ... ... ... акционерлік қоғамдар кірді. 1929 жылы
“Интурист” деген ... ... ... құрылды. Оның бөлімдері мен
өкілдіктері КСРО-ның көптеген ... мен ... ... ... да ... құрылды. 1936 жылы ішкі туризмге ... ... одан ... ... ... экскурсиялық басқарма құрылды, оның
республика мен елдің өзге ... ... ... 1962 жылы ... ... ... кеңес болып қайта құрылды. Ал 1969 жылы ... ... ... ... кеңес болды.
Жастар туризмін ұйымдастыру ВЛКСМ Орталық комитетіне тапсырылды. Ол 1958
жылы “Спутник” Халықаралық туризм бюросы деп ... ... ... ал ... ... ұйымдастырумен 1918 жылы құрылған орталық
балалар туристік экскурсиялық стансасы айналысты. Қорғаныс ... ... да ... ... пен ... ... ... құрылымын
жасады.
Кейіннен бұрынғы туризмнің монополистері “Интурист”, “Спутник” Экскурсия
және туризм жөніндегі орталық кеңес акционерлік қоғамдарына айналды, ... ... ... ... ... ... ... білім Министрлігінің туризм және спорт Департаменті
мойнына алды.
Қазіргі туризм қызметкерлерге жыл сайын ... ... ... дамуда. Адам демалуға құқылы. Демалыс тұлғаның ... ... ... оң ... ... ... туризм жөніндегі
халықаралық арнаулы ұйымдарының мемлекеттегі туризмның даму ... ... ... ... ...... әлеуметтік,
мәдени және экономикалық өміріне тікелей ... ... ... ...... ... ... экономиканың саласы болып табылады.
Мамандардың айтуы бойынша орташа алғанда бір ... ... ... алу үшін әлемдік нарыққа 9 тонна тас көмір немесе 15 тонна мұнай
немесе 2 ... ... ... нарыққа шығару керек. Шикізатты сату кезінде
елдегі энергия қолданылады, ал туристік индустрияда қарқынды дамып ... ... ... Шетел экономистерінің есептеуі бойынша қалада 2
сағат уақытын өткізген жүз мың туристер әр сағат ... бір ... ... ал барлығы 350 мың доллар шығын шығарады. Осылайша, шикізатты сату
– экономикалық ... ... ал ... ... экономикаға тиімді,
болашағы зор сала.
Туризм мемлекеттің экономикасына 3 түрлі ... ... ... ... ... ... ... етеді және жүйелі экспорт
сияқты экономикалық көрсеткіштерге игі ... ... ... ... ... ... БСҰ мен ... және туризмнің
бүкіләлемдік кеңесінің бағалауы ... ... ... ... ... өзге ... әсер ... 5-тен 9-ға дейінгі ... ... ...... ... 32 ... дамуына тура
немесе жанама әсер етеді.
3. Елдегі инфрақұрылымның дамуына тиімділігі. Туризм елдегі экономикаға
бүтіндей әсер ... Ол ... ... ... және ... ... ... дамуымен тығыз байланысты.
Туризм – демалыспен, спортпен және мәдени табиғатпен қарым-қатынас ... ... ... жеке немесе ұжымдық өсіп-жетілудің құралы.
Туристік индустриядағы ұғымдарға тоқталайық:
Туристік кәсіпорын дегеніміз – бұл ... ... ... ... өнім ... және ... ... орындайтын, қызмет
көрсететін заңды тұлға құқығын иеленетін дербес ... ... ... ... ... ... және ... мүдделерін
және мүлікті меншіктенуші мүдделерін ... үшін ... ... ... қызметі туристік кәсіпорынның ең басты мәселесі
болып ... ... ... ... бос ... рекреацияны,
демалысты ұйымдастыруға және халықты ... ... ... ... ... және заңмен рұқсат етілген жарғыға сәйкес өзге де
мақсаттарға бағытталған қызмет түрін жүзеге асырады.
Туристік агенттік ... ... бар жеке және ... ... ... ... және ... жөніндегі қызмет жатады.
Тур – белгіленген мерзімдер шеңберінде белгілі бір маршрут бойынша
жасалатын ... ... ... ... көрсетулер кешені.
Туристік жолдама – туристік қызмет ... ... ... құқықты
растайтын құжат.
Туристік қызмет көрсету – туристік саяхат кезеңінде және осы саяхатқа
байланысты ... ... ... үшін ... зор
қызметтер (орналастыру, тасымалдау, тамақтандыру, ... ... ... ... ... және ... ... көрсетілетін басқа да қызметтер.
Экскурсант – бір жерге, елді мекенге, аумаққа немесе сол ... ... ... ... 24 ... аспайтын уақытқа келген жеке тұлға.
Экскурсиялық қызмет – азаматтардың уақытша болатын елдегі ... ... ... аралап көруін ұйымдастыру жөніндегі
кәсіпкерлік қызмет, ол туристерді орналастыру ... ... ... 24 ... аспайтын мерзімді қамтиды.
Экскурсовод – уақытша болатын елдегі туристік ресурстармен ... ... ... ... ... ... ... бар, кәсіби даярланған жеке тұлға.
Туризмнің ұйымдық нысаны – халықаралық және ішкі туризм.
Халықаралық туризмге:
келу туризмі – ... ... ... ... тұрмайтын
адамдардың ҚР шегіндегі саяхаты;
шығу туризмі – ... ... ... мен ... ... ... ... басқа елге саяхатын қамтиды;
ішкі туризм – Қазақстан Республикасының азаматтары мен оның ... ... ... ... ... ... ... келесі аспектілерде болады:
• туризм адамдарды әртүрлі туристік маршруттармен алып жүретін
процесс және нәтиже ... ... ... ... ... ... ету ... (6 пайыз еңбекке
жарамды халық);
• туризм – экономиканың саласы ...... ... ... ... алғашқы орындарды иемденеді);
• туризм – адамдар қызметінің саласы.
Осы аспектлері бойынша бөліп қарастырғанда туризм әртүрге бөлінеді:
Туризмнің іргелі ... ... ... ... анықталады:
рекреационды туризм, танымдық, спорттық, іскери туризм.
Туризм ... ... ... ... ... жасы ... (балалар, жастар, орта жас, үшінші жас);
• құрамы бойынша (жеке, отбасылық, топтық);
• әлеуметтік-экономикалық статусы бойынша (бизнес-туризм, конгрестік,
білім, шопинг);
... орны бой ынша ... ... демалыс кезіндегі айналысатын жұмысына байланысты (альпинизм, балық
аулау, аңшылық, оринтология, adven-ture т.б.)
Пайдаланылған ресурстар бойынша классификациялау (таулы, теңіз
көлді, қалалы, ... ... ... тағы да мынандай белгілеріне қарай болуы мүмкін:
• қолданылған көлік (автобус, авиация, теміржол, су, жаяу, треккинг);
• валюталық ... ... ... ... (жазғы, қысқы, маусымаралық).
“Турист” ұғымы туризмдегі орталық түсінік, себебі ... ... ... ... мен ... ... Туристік
қызмет саласында көптеген экологиялық жеңілдіктер болуы ... НДС, ... және ... ... ... ... жөніндегі Заңында турист болып Қазақстан Республикасында және
одан тыс жерлерде өзге аймақ, мемлекет, ... ... мен ... үшін ... жасайтын Қазақстан Республикасының азаматтары және
азаматтығы жоқ тұлғалар саналады. Қазақстанға осындай мақсатпен өзге елден
келген адамдар да ... ... ... ... туризмнің төмендегідей түрлері аталған:
• ішкі туризм, яғни, белгілі бір елдің тұрғындары өз ... ... ... шығатын туризм, яғни, белгілі бір елге оның ... ... ... саяхаты;
• сыртқа шығатын туризм, яғни, белгілі бір елдің тұрғынының екінші ... ... ... бұл ... ... ... ... категорияларын
туғызады:
1) “ішкі және ішке кіретін туризмді” жүзеге асыратын елдің ішіндегі
туризм;
2) “ішкі және ... ... ... қамтитын ұлттық туризм;
3) “кіретін және шығатын туризмді” ... ... ... ... ... құрылымы
|Компанияның президенті|
|Экономика және| |Өндіріс және | ... ... | ... | ... ... | ... | ... ... ... | ... | ... | ... ... бөлімі| |бөлім | ... |
| | | | |мен |
| | | | ... |
| | | | ... ... ... ... |
|және жоспарлау |
|бөлімі |
|Бухгалтерлік-ес| ... ... ... | ... | ... |
| | | | ... ... | ... | ... ... | ... ... ... ... | |ету тобы | | |
| ... ... ... Республикасында туристік қызметке туристік және экскурсиялық
саяхаттар, туристік қызметтің барлық түрлерін көрсету, туристік ... мен ... ... және ... ... Бұл ... бәрі
туристік қызметтің негізгі жарғылық міндеттеріне сәйкес жүзеге ... ... ... ... ... заңды және физикалық
тұлғалар, туризм саласындағы қызметпен айналысатын азаматтығы жоқ адамдар.
«Қазақстан туризмінің статистикалық ... ... ... ... ... ...... мақсатында, іскерлік және өзге
мақсаттарда қатарынан бір жылдан аспайтын кезең ішінде ... ... ... тыс жерде орналасқан орындарда болуды жүзеге асыратын
адамдар қызметі” /5.
Туризм – туристік пакет пен ... ... ... ... ... туроператорларға беріледі және ... ... ... ... ... демалатын орынға және кері тасу;
• трансферт;
• белгіленген сәйкестік бойынша орналастыру және тамақтандыру (ВВ ... ... және ... ас; HВ – ... пансион; РВ – толық
пансион);
• міндетті экскурсия және мәдени бағдарлама.
Туроператор, туристік агент және туристің толық келісімге келуі ғана
міндетті өзара ... ... ... Мұндай келісім ваучер түрінде
нақты негізделеді, онда тур ... ... ... ... ... ... ел; транспорт құралы; туристерді орналастыру жағдайы; тамақтандыру
шарты; турдың басталуы мен аяқталуы; әр күнге ... ... – виза ашу; ... сақтандыру; тур мүшелерінің саны; турдың
кешенді бағасы). Туристік өнімді дайындаумен туристік мекеменің екі ... ... және ... ... ұйымдастырушы) бұл турды сатумен айналысады
немесе туристік өнімді дайындаумен ... ... ... маршрутты дайындайды, оларға қызмет көрсетеді,
жарнаманы ұйымдастырады, берілген ... ... ... ... ... турагентке жолдамалар жасап шығару үшін сатады.
Ваучерге сәйкес туроператор өзіне төмендегідей жауапкершілік жүктейді:
• бағдарламаның қатаң орындалуы;
• туриске ... ... пен ... және ... ... кешенінің сәйкестігі;
• турдың бағасының өзгеруі;
• туристік өнім жайындағы сенімді ақпарат.
Турагент туроператор жасаған, турды ... және оған ... ... таратушы мекеме. Ол өзінің қызметіне комиссиялық
сыйақы ... оның құны 7-15 ... ... ... Турагенттің
туроператордан айырмашылығы – турагент турдың сапасына жауап бермейді.
Мекеме бір мезетте турагент те, туроператор да ... ... ... бюро ... ... ... дайындап және туриске сатады,
бір мезетте турагент сияқты турды басқа ... ... алып та ... мүмкін. Туризм саласында қызмет ететін мекемелер меншіктің әр түрін
иемденеді: акционерлік қоғам, бірлескен кәсіпорын, серіктестік ... түрі ... ... ... негізгі түрлерін орындауда
жетекші роль атқармайды.
Кесте 3
Турды дайындаудағы туроператордың жұмысты ұйымдастыруы
|Сұранысты зерттеу ... ... ... ... ... | ... | ... | |Жол жүру ... ... | ... | ... ... | ... | ... | ... ... | ... | ... ету| | ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... ... | |Мамандарды ... оны ... | ... ... ... ... елдегі туризмнің
дамыған түрлеріне негізделуі керек, сонда қолда бар ... ... әрі ... ... ... ... дамуы туристік
орталықтардың қолжетерлік деңгейіне де ... ... ... ... және ішкі ... көліктің қазіргі түрлері,
уақыт шығыны және аймақтарға ... ... ... ... даму ... туристік инфрақұрылымның қызмет көрсетуімен,
туристерді қабылдайтын территорияның көлемімен, территорияның экологиялық
жағдайымен, жалпы экономикалық даму ... ... ... ... рекреациондық ресурстар табиғи және адамдардың ... ... ... ... емдік-сауықтыру және туристік-
экскурсиялық қызмет көрсету зор роль ... ... ... ... ... ... Республикасындағы рекреациялық
қызметтің мүмкіндіктерін зерттеу нәтижесінде ... мен ... ... ... ... жеке аудандарды табуға болады.
Қазақстанның географиялық ортасын бағалау туризм мен ... ... ... Осы ... ... ... шекараларында 60 туристік-
рекреациондық жерлер табылды, олар барлық экономикалық аудандардың
облыстық территориясын қамтып жатыр.
Сауықтыру-демалу ... ... ... аз ... ... ... ... болып саналады. Бұл жерде судың жағасында ... қана ... ... ... ... ... ...
29, оның бәрі Шығыс және Оңтүстік Қазақстанның таулы ... ... ... ... аймақтарында бар.
Стационарлық-сауықтыру туризмінің зоналары ұзақ уақыт бойы демалуға
арналған, табиғи ресурстары жоғары. Ол ... ... ... ыңғайлы
жағажайы бар, қыдыратын орны бар, жеміс-жидек пен саңырауқұлаққа бай
жерлер. ... ... ... ... ... жан-жануарлар мен
құстардың 600-дей түрі бар (барыс, күлгін фламинго, ... аю т.б.). ... көп ... ... ... ... Қазақстан, Алматы,
Жамбыл, Қостанай, Оңтүстік Қазақстан, Ақмола және Павлодар облыстарында
орналасқан.
Арнаулы туризмнің ... ... және биік ... ... жатады,
ол жерлерге спорттық және ғылыми-зерттеу туризмін ұйымдастыруға болады
(альпинистік және арнаулы зерттеу маршруттары) арнаулы ... ... ... ... ... Мұндай зонаның ресми 3 түрі бар. Іле
өзенінің арғы бетіндегі биік таулар, Алматы облысының ... ... ... ... ... Ұғам ... Республикасында туризмнің дамуы үшін барлық жағдай жасалған
және ресурстары жеткілікті. Онда арнаулы бағдарламалар бар: емделу және
демалу курорттары, ... және ... ... ... ... ... таулы туризм және балық аулау, халық меркелерінде және
халықаралық спорттық жарыстарда ... ... ... ... қыдыру
және суда демалу, бұның бәрі де шетелдегі қазақ диаспорасы үшін, ғылыми,
діни, ... ... ... ... ... ... болып табылатын түрі: бүкіл әлемге белгілі Ұлы ... ... ... табылады. Онымен, ондаған жылдар бойы табысты дамып
отырған “Жібек Жол” компаниясы айналысады. Шетелдік компания ... ... Ұлы ... жолы ... ... ... ... Қазақстанның ең мақтаныш тұтатын туры ... ... ... ... ... т.б. да ... ... ондағы тарихи
ескерткіштерді қызыға тамашалайды.
2. Қазақстандағы туризм дамуының проблемалары мен қазіргі жағдайы
Қазақстандағы туризмнің тарихи бастаулары Ұлы Жібек ... ... ... бұл ... 3-ші ... ... кезеңіндегі анықтамалықтарды қарасақ, Алматыда туризм ХХ ғасырдың
басында дами бастады делінген. 1991 жылға дейін республика территориясында
үш ... ғана ... ... ... “Спутник”, “Интурист”, “Интурбюро”. Ең
алғашқы жекеменшік фирма 1991 жылы тіркелген. Содан бастап елімізде ... кең жая ... ... ... ... ... 1990 ... 500-дей туристік фирма болды, оның 200-і ... ... ... әлемді туристік өнім ретінде қызықтырмайды, ... ... мен ... ... ... ... мүмкіндік
беретін Солтүстік және Орталық Тянь-Шань таулары ғана қызықтырады ... ... ... ... ... сатылады, себебі
әрбір елу бесінші британдық – әуесқой-оринтолог, сондықтан ағылшындар ... ... ... ... ... арнап қонақүйлер, сауықтыру нысандарын салу ... ... ... бөлу ... де оң ... алды. Ресми
мәліметтерге сүйенсек, бүгін республикада туристердің ... ... бар. ... ... 259 ... 34 ... 17 туристік база, 10
аңшы үйі, 13 сауықтыру лагері жұмыс ... ... мен ... ... тарихи археологиялық және мәдени
мұраны насихаттау мақсатында мәдени-танымдық туризм қалыптастыру ... ... ... 2005 жыл 25 ... бекіткен № 633 қаулысы
бойынша ”туризм” кластерін құру және дамыту ... ... ... ... келіп жатқан инвестициядан инфрақұрылымды дамытуға, қонақ
үйлер, мотельдер, кішігірім қонақ ... ... ... болады. Сондай-ақ
әкімшілік кедергілерді, виза жөндеу жұмыстарын жеңілдету жолға қойылды. Бұл
жоспарда туризм саласында “Болашақ” бағдарламасы ... ... ... ... ... ... арналған грант мөлшерін көбейту,
экологиялық туризмді дамыту мақсатында ... ... ... ... ... 1,5 км. ... ... Қарқара қалашығынан Кегендегі
кеден бекетіне дейінгі аралықта 26 км жолды ... ... ... ... апаратын жолдарға республикалық деңгейдегі жол
белгілерін қою, туристік автокөліктерді кедергісіз өткізуді қамтамасыз ... ... ... мен Тамғалы тас ескерткіші (Қапшағай қаласы) сияқты
көркем ... ... ... ... өткізу, бірінші Кордоннан
Текелі қаласының кенішіне дейін 22 км. жолды жөндеу, Алматы облысындағы
туристік ... және ... ... ... ... мен тік ... кішігірім авиациялар ұйымдастыру, “Эйрастана” және тағы басқа ... ... ... рейстерді ұйымдастыру бар. Жоба
жүзеге асса, бұл елімізге көптеп туристердің келуіне жол ... ... ... ... туристік бизнестің дамып, жергілікті тұрғындарды
жұмыспен қамтамасыз ететін күн де алыс емес ... ... ... ... ... ... ... бойынша сатылатын
туристік жолдамалардың саны артқан” /6. ... ... ... ... ... да ... роль ... бойынша шетел туристерін тасымалдау мақсатында әуе, теміржол,
автокөлік қатынастары іске ... ... ... бірнеше
авиакомпаниялардың ұшақтары тұрақты қатынап тұрады. Ал ... ... ... ... ... ... ... Моңғолия, Қытай, Израиль сияқты елдерге рейс жасайды. ... ... да ... ... ... және “Тұран Азия” компаниясымен
бірге “Жібек жолының маржаны” атты ... ... ... Оның ... ... ... ... тарихи орталықтарын аралауға
бағытталды. Осы ... ... ... баса ... ... туристік
нысандарға апаратын жолдардың республикалық дәрежедегі маңызы бар жолдар
қатарына ... ... ... ... комитетінің шекара
қызметі мәліметінде туристердің 40 пайызы ... ... ... ... ... Осы бағытта Қазақстанның туристік ассоциациясы және
халықаралық IPK компаниясы әлем ... ... ... ... ... ... Жапония және Франция елдерінің
тұрғындарының ... ... ... ... ... тек Ұлыбритания және Оңтүстік Корея тұрғындары қызығушылық
танытқандығы ... Осы екі ... ... ... 10 ... ... демалыстарын өткізуге дайындығын
айтты. Олардың 74 пайызы жабайы табиғатты, 68 ... ... ... ... ... қасиеті бар тұзды көлдерді, 59 пайызы тауға өрлеуді көздесе,
63 пайызы көшпенділер тарихына қызығушылықтарын жасырмады. Ал ... тобы қала ... ... ... ... теңізінде саяхат жасауға,
“Байқоңыр” ғарыш айлағын көруге ниет білдірді. Көріп отырғанымыздай, ... ... ... гөрі ... ... ... ... әсем
де көрікті жерлерімізге көп қызығушылық танытады екен. Қазақстанның тағы
бір артықшылығы – ... ... ... ... ... ... ... итермелейтін бірден-бір
себеп те осы.
Оңтүстік Қазақстан облысында туризмнің кез келген ... ... ... бар. ... ... ... ... тамаша әрі
табиғи-тарихи ескерткіштер мол. Бұны шетелдік сарапшылар да ... ... ... Талас Алатауының солтүстік батыс бөлігі мен Өгем
жотасының солтүстігін алып жатқан әйгілі ... ... ... ... ... ... түгелдей сол қалпында сақтау ... 1926 ... ... ... ... Төле би және ... аудандарының
жерінде, теңіз деңгейінен 1200-4200 метр биіктегі Ақсу, Жабағылы, Майдантал
өзендерінің алабында орналасқан. Құрамында Қаратаудағы “Қарабастау” ... жер ... бар. ... ... 1997 жылы 75,09 мың гектар
болған. ... ... ... ... ... ... дүниежүзілік қорықтар
тізіміне енген.Қорық бірнеше биіктік белдеуде жатыр. Тау өңірінде бидайық,
түрлі шөптер, боз жусан, ... ... арша ... ... және ... ... Шыңдарын мұздықтар мен көп жылдық қар жапқан. Дәрі-дәрмектік
өсімдіктердің 1000-нан ... түрі бар ... ... иманжапырақ,
түйежапырақ, сарыағаш, шәйқурай, талас қорғасыны т.б.), жануарлар әлемі де
өте бай, сүтқоректілердің 42 түрі ... ... ... қайта жаңарту жұмыстары жүргізіліп жатыр.
Жұмыс жүргізуші компаниялар “Capital Partners” және “Оve Agup and Partners”
сияқты әлемге танымал компаниялар. Медеу-Шымбұлақ тау ... тек ... ... ... әлемдік стандарттарға сай ... ... ... “Caspi ... сараптау компаниясы
бақылайды.
Туризм - әлемдік экономикада басты ... ие. ... ... ... ... ол 11 ... ... халықаралық инвестицияны,
әлемдік ұлттық өнімнің 10-шы бөлігін және әлемдік өндірістің әрбір 9-шы
жұмыс ... ... ... ... ... ... жоғары пайдалы
бола отырып, халықаралық сауда қызметінің бірқалыпты дамушы сегменті болып
табылады. 1999 жылы ... ... ... ... ... ... 8 ... және қызмет көрсету секторын экспорттаудың 37 пайызын
құрайды. Туризмнен түсетін пайда: ... ... ... және ... түсетін пайдадан кейінгі үшінші ... ... ... ... жаңа мыңжылдықтың басында да сақталды. Осыған
байланысты Қазақстанның ... ... ... өз ... ... зор. ... ... барып тамашалауға болатын ... тез және ... ... оның ... ... ықпалын,
экономиканың барлық секторына әсерін есепке ала отырып,үкімет Қазақстанның
ұзақ мерзімді даму бағдарламасында туристік саланың болашағын анықтады. ... ... ... ... ... ... ... негіздерін жасап, Қазақстанда бәсекеге қабілетті туризм
индустриясын жасауға мүмкіндік береді.
Қазақстан Республикасындағы туризмнің ... ... ... ... – 2030” стратегиясында 2010 жылға жылға дейінгі
бірінші кезектегі даму бағыттарында туризм және туризм инфрақұрылымы ... ... ... ... ... ... ... қарастырылды. Сондықтан
Қазақстан Республикасындағы туризм индустриясын зерттеу, туризмнің сирек
түрлерін ұйымдастыру қажеттілік ... ... ... ... өте ... әрі ... тән ерекшеліктері бар.
Бүгінде Қазақстандағы туристік қызметпен 1000-нан астам фирмалар
айналысады. Олар ... ... ... газеттерге жарнама береді.
Дәл қазіргі ... ... етіп ... ... ... ... туралы төменде мәліметтер келтірдік:
“Гиацинт тур” компаниясы 2003 жылдан бері ... етіп ... ... ... үшін ... сыйлықпен марапатталған. Ол Анталия,
Испания, Чехия, Италия, Франция, Бали, Куба, Ямайка ... ... ... ... ... ... ... тамақтандыру, емдеу-
сауықтыру қызметтерін атқарады.
1993 жылы құрылған “Жаңа Нұр” (Анталия, Египет, Франция, ... ... ... ... тур ... осы ... қаңтарында Мадридте
32-ші халықаралық сыйлыққа ие болды (“Туризм, ... дело ... ... бойынша). Ол өзінің серіктес банкі арқылы кредитке
де турлар өткізеді. Жалпы Қазақстанда серіктес ... ... ... ... да ... ... келеді.
“Яссауи” фирмасы Чехия, Қытай, Израиль, Индия елдеріне емдік-сауықтыру
мақсатымен апарады, шетелдерге (Германия, ... ... ... ... ... т.б.) виза ашу, ... істерімен айналысады,
стамбулға шоп-тур жасайды, коропоративтік қызмет көрсетеді.
“Атлантида тур” туристік ... ... ... ... ... ... Египет, Тайланд, Польшаға тура ... ... ... ... өткізеді, 30-80 күн аралығына виза ашады.
“Аргонавт” шетел азаматтарын тіркеумен қатар визалық қолдау көрсетеді.
“Ырыс-Тур” Қазақстан Республикасындағы санаторийлер мен ... ... ... Олар: “Ақ қайың”, “Мерке”, “Сары-Ағаш”, “Қапал-Арасан”,
“Бурабай” курорты, “Алакөл”, “Барлық Арасан” санаторийлері.
“World Kaz Tour” ... ... ... ... ... Қытайға
жолдамалар берсе, “Sadir Tour” ... ... ... ... ... қатар Алматы облысына (Түрген ... ... ... ... ... travel ... компаниясының корпоративтік клиенттерге
жеңілдіктері бар, ... ... ... ... ... travel ltd” фирмасының – “Алакөл”, “Бурабай”, Ыстықкөлге турлары
бар. “Astana Tour” туристік агенттігі де Түркия, ... ... ... ... жасайды. Ыстықкөл, Бурабайға 2003 жылдан бері ... да тур ... tur” ... ... ... ... ... арқылы
тек қана Қытайға виза ашады, ұшақ, поезд, автобус қатынастарын қамтамасыз
етіп, ... ... ... материалдары) жеткізеді.
“Silk Road Kazakhstan +” жастарға тур ұйымдастырумен қатар емдеу және
экскурсиялық турларды жасайды.
“World Travel Service” – ... ... ... курорттарын, теңіздегі
демалысты қамтиды, туры 800 ... ... оған қоса ... сыйлыққа
экскурсиялары бар.
“Kazir-azir” жеке элиталық демалыс, емделу, экскурсияларды, “Diskovery
LTD” – ... ... ... визалық қолдау көрсету, Кипр,
Болгария, Греция елдеріне тур ұйымдастырумен айналысады.
“Raido” туристік компаниясы Түркия, Греция, Болгарияға 650-850 ... тур ... tour” ... ... ... туроператорының өкілі,
ол тек Болгарияға демалыс ұсынады.
“Premium travel Company” туристік компаниясы мен “SKI travel agency”
туристік ... ... ... ... туристер бір турда
төрт елге дейін аралайды.
“A&S Travel” компаниясы Түркия, Қытай, Германия, Испанияға шоп-турлар
жасайды, гид аудармашылары бар. 2002 жылы ... ... tour” ... Еуропаға турлар ұйыдастырады.
“Almaly Travel” – теңізде демалу және ем қабылдау, ... ... ... ... өткізеді.
“Sanat” туристік агенттігі өзін кәсіби әрі сенімді деп жарнамалайды,
экскурсиялық турлар мен жеке бағдарламалары бар.
“Grand tour” ... ... ... ... ... ... көлінің оңтүстік-шығыс жағалауында “Riva Lepsy” ойын-
сауық, демалыс жағажайы ашылды. Онда ... ... ... ... волейбол, би ұйымдастырылған.
“VIP KZ tour” Түркия, Қытай ... ... ... ... tour” ... жеке ... ... Қазақстан құжатын
дайындау, визалық қолдау және тіркеумен айналысады.
“Dos Travel” компаниясының ... ... ... ... бар. Туристерді Еуропа бойынша автобуспен қыдыртады.
2004 жылы құрылған “DETA” туристік агенттігі ... ... ... ... ... ... ... Қытайға емдеу, шоп-
турлар, Сейшел, Мальдива, Маврикий аралдарына демалу турларын ... ... ... ... турлармен қатар шетелде оқытуды да қолға
алған.
“Bell ... ... 757 ... ... ... ... туристерге сапар шектіреді, турдың құны 800 $-дан ... ... ... ... ... туры 680 $-дан жоғары.
“Eurasiatravel. KZ” компаниясы клиенттеріне 5 ... ... LTD”, “A&S ... ... Tour”, ... “VIP KZ
tour”, “Djaid Tours” туристік агенттігі Ыстықкөлге тур ... ... ... көзі бұл елде ... жылға өсіп отыр. Қырғызстанның
2010 жылға дейін туризмді дамыту ... ... ... ... ішкі ... ... демалушыларға
ешқандай кедергі болмайтындығын тілге тиек етуде. Қырғыз елі ... ... үміт ... ... ... Ыстық көл аумағында 450-дей
демалыс орындары бар.
Ыстықкөлде бүгінде жеңілдікпен алғанда коттедждер ... тг, ... ... тг, жартылай люкстер 23-25 доллар, люкс 35-40 тг
аралығында.
“Orgas” фирмасы Анталияға жолдамалар береді. “Leily ... ... “BVT ... “Helen tour”, ... ... “Diligence”,
“San tour Kazakhstan”, “Deltur”, “Мега-тур” туристік компаниясы, “Даймонд-
тур”, ... ... ... ... ... ... туристік
агенттіктері бүгінгі таңда Қазақстанда қызмет етіп отырған туристік
мекемелер.
Қазақстанда “K-TAU ... ... 2005 ... ... ... негізгі түрлері: барлық бағытқа авиабилеттерді брондау, әлемнің
кез келген ... ... үй ... брондау, іскери туризм, көрмелер,
семинарлар, конференциялар ұйымдастыру, корпоративтік қызмет ... және ... ... ... ... ... ... алдыңғы
қатарда келе жатыр, серіктестерінің арасында жоғары сенімге ие”, - ... ... ... ... ... ... бұл ... /7.
“K-TAU Travel” өзінің құрылған күнінен бастап қызмет көрсету жүйесін
жетілдіруді, қызмет көрсетуді кеңейтуді мақсат ... “K-TAU ... ... ... ірі ... ... “Platinum Bau”
да бар. “K-TAU Travel-дің” сонымен қатар ... ... ... т.б. да ... ірі қалаларында іскери серіктестері бар, Қазақстанда
“Табаған” спорттық-көңіл-көтеру кешенінің әріптесі.
Компанияның туристік қызметінің жоғары ... ... ... ... ... алып жүретін кәсіби гидтердің ... да ... ... ... мен ... ... орналасқан жоғары
класты отельдер бар, клиенттердің барлық қажеттіліктерін қанағаттандыруға
бағытталған бағдарламалары кәсіби ... ... ... ең қысқа
мерзімде орындалады, “K-TAU Travel-дің” ең басты артықшылығы – шапшаңдық.
“K-TAU Travel” ... жеке ... де, ... және ... де жемісті жұмыс істеп келеді.
“Табаған” спорттық-көңіл-көтеру кешені 2006 жылдың қаңтарында
ашылған. ... ... ... ... ауданының территориясында
орналасқан, жалпы көлемі – 55 га. Жердің ... ... мен ... ... таза ... ... жыл бойына туристердің болуына ... Олар ... ... ... шаңғы тебеді, қарда жүретін және
сноуборд көліктерімен серуендейді. Трассаның ... 1800 ... ... ... ... ... мен ... велосипед, курорт түрінде
отбасымен демалу, ашық далада мәдени-бұқаралық және ... ... ... ... Кешенде әртүрлі жарыстар өткізу мен сырғанау аса ыңғайлы.
Шаңғы жолы 37 ... ... ... ... ... ... ... имиджін көтеріп, бәсекелестерінің арасында беделді, табысты болуы
үшін көптеген ... ... ... бір ... ... пен ... ... Оған көп адам қатысты, жеңімпаздарға бәйгелер, ... ... ең ... ... Қазақстанның түкіпір-түкпірінен
және көршілес мемлекеттерден қатысушылар келді. Кешен бұл жарысты жыл сайын
жүргізуді жоспарлап отыр.
Бұл кешен ... ... ... ... ... ... сырғанау,
квадроцикл, параплан, атпен қыдыру т.б. ... тобы 18-30 ... ... олардың жалақысы айына 1000 доллардан ... ... ... ... ... ... ... оған барлық
мүмкіндіктер жасалған. “SAT & ... ... ... 6 ... туған күнін
“Табаған” спорттық-көңіл-көтеру кешенінде өткізді. Кешенде спорттық ... ... ... ... ... мен ... бизнестің дамуы жайында
көп сөз қозғалып жүр. Туризм еліміздің ... ... ... ... Қазақстан өзінің әсем табиғатымен халықаралық туризмге
шығуға үлкен мүмкіндік алады. Бір Алматы ... ... ... ... ... бар. “Свобода слова” газетінде табиғатты қорғау жайында
жазылған мақалаларда ұлттық табиғи “Алтын Емел” паркінің дұрыс қолданылмауы
жайлы, табиғат коммерциялық ... ... ... бұл ... жояды деген пікірлер айтылды. Демалыс орындарына баруға кедергі
болатын сапасыз жолдарды жөндеуді неге мемлекет қана мойнына алуы ... ... ... осы ... ... ... ... тірі
табиғаттан түскен пайданың негізгі бөлігін осы фирмалар пайдаланады ғой, -
дейді. Біздің ... ... ... өте ... ... ... Алматы
облысының территориясында 10 жылдан бері жұмыс істеп жатқан жартылай ғана
заңдастырылған ... бар. ... ... ... француздарды, Хан-
Тәңірінде жапондықтарды, Сөгеті тауларынан арабтарды, Іле ... ... ... ... ... ... кездестірген. Алматыда тіркелген бұл
фирмалардың барлығы да жергілікті бюджетке салық төлемейді. ... мен ... ... ... (оның кейбірі Қызыл кітапқа кірген) есеп
жүргізілмейді. Автордың табиғаттағы “алтын балықты” аулағысы ... ... ... ... ... ... ... баратындығы жайлы айтқандары шындыққа саяды /8.
Балқаш ауданында аң және ... ... ... ... жеткілікті. 2003
жылға дейін жабайы аңдарды атуға лицензияны ... ... ... ... Бұл кәсіпорын орманның ресурстарын, ... ... ... аңдар мен құстар туралы есеп жүргізіп, ҚР зоология
Институтына есеп беретін. 2003 жылдың қаңтар ... ... ... ... ... ... құрылды. Рұқсат беру міндеті
осы мекемелердің құзырына көшті. Орман ... ... ... ... ... және табиғи ресурстар облыстық басқармасының
құрамына кірді. Олар енді тек күзет ... ... 2006 жылы ... ... ... ... олар табиғатты қорғау, туристерді аң
аулау мен балық аулауға тартумен айналыса бастады. Бірақ бұл ... ... ... ... ... қайталап отыр. “Омега-
Электроникс” деген Алматылық ірі ... ... ... ... “Аттика” ЖШС (Анатолий Айнаховский басқарады) өздері жалға алған
жерге зәулім қақпамен қоршалған әкімшілік корпус пен ... ... ... ... ... ... кіру ... емес. Фирманың қарауындағы
5 ұшақ арқылы туристер тоғайдағы жабайы аңдарды тамашалай алады, атып та
алатындары бар. ... ... бір ... ұшу 2000 ... ... ... аталған фирмалармен қатар “Пушнин”, “Хан-Тәңірі” фирмалары ... ... есеп ... Ал ... бюджет тиын-тебенге
қанағаттанады. “Аттикамен” бірге бұл ауданда тағы да ... ... бар. ... фирмасын Эвальд Блох ... ... ... аударғанда балық дегенді білдіреді. Бұл фирма клиенттерінің негізгі
бөлігі Батыс Германияның әуесқой балық аулаушылары. ... ... ... ... өте құпия сақталады.
Туризм мәселесімен айналысатын Балқаш ауданы ... ... ... ... ... бюджетке жылына 2 млн. теңге
құятынын, ал “Хан-Тәңірі” фирмасының 100-ден 900 мың теңгеге дейін ... ... ... Бұндай ірі фирмалар үшін бұл ұсақ ... Ал ... ... ... ... кімнің қалтасына кетіп
жатыр? Мемлекеттің бюджетіне емес екендігі анық, әрине. ... тек ... ... ... ... зиян ... ... Экологиялық нормаларды,
балық аулаудың тәртібін бұзу орасан зиян ... Өрт бола ... ... ... шлагбаумы арқылы өрт болған жерге
жібермейді, қорытындысында ормандар өрт ... ... ... да ... ... Бұрын аң аулаудың ережесі бойынша
тәртіпке бағынатын. Аң ... ... ... онда қанша аң аулауға
болатыны көрсетілетін. Әр ... ... ... ... ... тіркеуден өтетін. Ал бүгінде қанша аң атылғаны еш жерге тіркелмейді.
Осылайша ... ... ... орманды өрттен қорғаса,
турфирмалар оны пайдаланып, бай туристерден түскен мол қаржыны қалталарына
басуда.
“Заготпушнина” ЖШС ... ... аң, ... ... ... сонымен қатар Қапшағайды ойын-сауық орталығына айналдырсақ,
Алматы қаласы мен Қапшағайдың ... ... да ... толы ... Хоргос кеденінен жүк тиеген жүк ... ... бұл ... орталығына апарады) жолда жүру мүмкін ... суға ... ... ... казиноға баратындығы айтылады.
Нәтижесінде Қапшағайдағы туристік обьектілер дамымайды дейді ... ... ... ... ... мәліметтерге
сүйенсек:
Туристік фирмалар қызметі 2003 жылы есепті кезеңге орта ... ... 2005 жылы 3,1-ге ... ... ... ... қамтылған
қызметкерлердің орташа айлық атаулы есептелген жалақысы екі жылдың ішінде
1,5 есе өскен. Шетелге шығып кеткен ... ... ... ... ... ... Ал ... келгендер саны (тұрақты
тұруға келгендерді есепке ... ... ... өскен. 2003
жылы туристік фирмалардың саны 713 болса, 2005 жылы 846 ... ... ... саны 2003 жылы – 229014, 2004 жылы – 292738, 2005 ... 434943 адам ... 2003-2005 жылдар аралығындағы келу туризмі 44990-нан
39872-ге дейін кеміген, шығу туризмі 94692-ден 210692-ге ... Ішкі ... ... дейін өскен. Көріп отырғанымыздай, ішкі туризм 2 есеге
өскен.
Туризм саласы үшін жоғары ... бар ... ... ... ... ... оқу орындарына 1371 студент қабылданған, оның 952-
сі әйел, барлық оқушылардың саны 3676 ... ... ... ... ... ... ТМД елдерінен, соның
ішінде Қырғызстан, Ресей, Әзірбайжан, Тәжікстан, Өзбекстаннан келген. ... тыс ... ... ... ... ... Ауғанстан,
Бельгия, Болгария, Ұлыбритания, Венгрия, Германия, АҚШ, ... ... ... ... ... Индия, Иран, Италия, Қытай елдерінен.
Басқа елдерге шыққан Қазақстан азаматтары ... ТМД ... ... БАЭ, Түркия, Германия, Ұлыбритания, Египет, Таиланд, Оңтүстік
Корея елдеріне барады екен. Қазақстандағы туристік фирмалардың басым ... одан ... ... ... Қазақстан, Астана, Алматы облысы,
Атырау, Ақтөбе, Павлодарда орналасқан.
Сырттан келетін ... ... ... ... ... Қазақстан,
Қарағанды қалаларына барады.
Туристік қызметті өткізуден түскен табыс 2003 жылы 9777,4 млн., 2004 жылы
26515,8 млн., 2005 жылы 35026,2 млн. ... 3 ... ... ... 3 ... Бұл ... үлес ... туристік фирмалар, қонақ үйлер және қысқа
мерзімге тұруға арналған өзге де орындар, мәдени-ағарту мекемелері т.б.
Алматы облысында туризмды ... ... ... көп. Есік көлі,
Түрген аймағы, Шарын, Хантәңірі, Көлсай, Қайыңды т.б. ... ... ... ... ... ... орындар. Солардың бірі “Көлсай” көлі
демалыс орны. Бұл ... ... ... ... 320 ... ... ... табиғаттың сұлулығына швейцариялықтардың өзі
таңдана бас иген. Алматы трассасынан бұрылып, Жалаңаш, Қарабұлақтан асып
Саты ... ... ... ... ... ... бүйткен демалыс
құрысын деп кері бұрылып қаша жөнелгің келеді. ... ... ... ... ... ... қалмайды, демалуға бара жатқан көлік
иесінің осыдан кейін көңілі көтерілер ме?! Ал ... ... ... ... ... ... жол жөндеуге бөлінген қаржы құмға
сіңген судай жоқ болады. ... ... ... көліне жай көлікпен жету
мүмкін емес. Көлдің аумағында антисанитарлық проблемалармен қатар, ... ... өз ... болмағандықтан, туристер де ... ... ... ... ... деген бірде-бір жарнаманы
кездестіре алмадық.
Атақты Шарын ... ... 10 км ғана алыс ... ... ... қара шаңға көміліп, алыстан көруге
келгендердің ашу-ызасын ... ... ... ... ... табиғатты көркейтуге, көрікті аймақтарды сақтауға, жергілікті
тұрғындардың табиғат көркемдігін сақтауға ... да ... ... ... ... ... ... :
1) әуе;
2) теміржол;
3) қала аралық автобустар т.б.
Туризм саласына жұмсалған ... 2003 жылы – 29591843 ... ... 2005 жылы оның саны – 33994333 мың ... ... яғни 4,5 ... ... /10.
Туристік ресурстар театрлар, ... ... ... ... ... ... клуб үлгісіндегі мекемелер
кітапханалар, кино қойылымды жүзеге ... ... ... ... ... ерекше қорғалатын табиғи аумақтар т.б.
Қазақстан Республикасында туристік қызметке туристік және экскурсиялық
саяхаттар, туристік қызметтің барлық түрлерін көрсету, ... ... мен ... ... және ... жатады. Бұл қызметтердің бәрі
туристік қызметтің негізгі жарғылық міндеттеріне сәйкес ... ... ... ... ... ... заңды және физикалық
тұлғалар, туризм саласындағы қызметпен айналысатын азаматтығы жоқ адамдар.
Соңғы жылдары елдің ішінде демалуға сұраныс күрт ... ... ... ішкі ... ... ... ... қатар тек
демалыс күндері ұйымдастырылатын ондаған ... бар. ... ... ... ... таулы өзені, теңіз деңгейінен 300 метр биіктіктегі таулы
өзендер мен сарқырамалар, ... ... ... ... т.б. ... ... адамдарға денсаулық пен күш-жігер береді.
Шығыс Қазақстанды туризмнің орталығына ... ... ... тау ... ... ... ... өзендері мен көлдері, жабайы табиғаты
ерекше. Мұның бәрі әлемдік туриндустрияда ... 1960 жылы ... су ... ... ... ... ұқсаған таулар кімді
таңдандырмаған. 1200 метр биіктіктегі ... мен ... ... ... да ... көркем табиғатымен ерекшеленетін жердің бірі.
Танымал ... ... ... ... мұндағы әр тастың өз тарихы,
онымен байланысты ... бар. ... Аңыз ... Баян сұлу ... ... ... жуып ... көлге сабынын түсіріп алған екен, содан
кейін осылай аталған.
Қазақстандағы туризмді ... ... ең ... ... бірі ... Оның ... ежелгі мәдениеттің ескеркіштері бар, ... ... ... ... бар.
Біз атаған зоналарадың бәрінде пансионаттар бар.
Әлемдік тәжірибеден белгілі болғанындай туризм – ел ... ... алып ... ... ... ... 2005 жылы 22 миллион
шетелдік туристен бюджетке 18-19 миллиард АҚШ доллары құйылған.
Міне, ... ... ... көмкеріп әсем жаз да келіп ... ... ... ... кездері демалысын шетелде өткізуді
дағдыға айналдырды. Өзіміздің көркем табиғатымыздың кереметтерін ... ... ... ... табысты дамуы, бұл саладағы әкімшілік-нарықтық реттеудің
түрлерін іске асыруды қажет ... ... ... ... саланы
Қазақстан Республикасы білім, денсаулық, туризм, мәдениет және спорт
Министрлігі арқылы реттейтін, сонымен ... ... ... ... пен ... ... үшін ... әсер ететін.
Мемлекет туризмге екі жолмен әсер етеді: сұраныс пен кірісті ... ... пен ... ... ... “Туризм жөніндегі” Заңына ... ... ... көп жылдар бойы білім, денсаулық, туризм,
мәдениет және спорт министрлігінің туризм Департаментіне жүктеліп келді.
Туризм саласындағы нақты ... ... ... атқарушы
органдарына тапсырылады. Туристердің ... мен ... ... ... реттеледі. Мемлекет сонымен қатар туристердің
мүддесі мен құқын қорғауды Қазақстан Республикасының Заңдары арқылы және
халықаралық құқық нормалары ... ... ... нарық қызмет көрсету және тауар ... ... ... оны ... ... ... ... қажет.
Туризмдегі нарық түсінігі 3 аспектіде қолданылады:
3. Экономиканы жүргізу сипаты ретінде;
4. Өндіруші мен тұтынушының өзара ... ... ... ... ... ... ... әлемдік шаруашылықтар
байланыстар жүйесі қалыптастырылады, оның негізінде туристік өнім
қаржыға айналады және керісінше;
6. Экономикалық қарым-қатынасты ... ... ... сатушы
мен сатып алушының арасында өзара қызмет экономикалық механизм
ретінде.
Туристік нарықтың субьектілері мыналар:
• туристік өнімді тұтынушылар;
... ... ... ... ... ... бірлігін реттеуші.
Туристік сұраныс нарық жағдайында циклдық сипат алады. Маусымдық туристік
қажеттілік туристік сұраныстың сипаты мен көлеміне байланысты бола ... ... ... ауа ... ... ... ... еңбек
демалысының берілуі, адамның әртүрлі жағдайға физиологиялық ... ... ... ... ... ... қалыңдығы және т.б. Нарықтық
экономикада сұраныстың маусымдық дифференциациясы бағаның деңгейіне тікелей
әсер ... ал баға ... ... ... ... базаның,
қызметкердің жалақысындағы өзгерістердің дифференциациясы ... жаңа ... ... және ... ... ... өнімді
жылжытуда маңызды фактор болып саналады.
Туризмдегі маусымдық динамиканы Мак-Интон мен Голднердің модельдері дәл
сипаттайды, онда: D – ... ... Т – ... ... (К – күз, ... қыс, К – ... Ж – ... о р ы т ы н д ы
Кез келген салада паблик рилейшнздің жеке әдістері емес ... ... ... ... істеп, танымал ... үшін ... ... ... туып ... ... ... қызметкерлерінің ойы, пікірі фирманың жемісті ... ... ... ... ... ... сапалы жұмыс істеуі
күнделікті өмірдің нормасына ... ... Бір ... ... тіл ... ... пайда әкелетіндігін ... ... ... де оны іс ... ... қиналады. Жарнама
технологиясын жақсы түсінетін мамандардың PR-дың механизмін түсінбеуі көп
қиындықтар туғызады. Бұл ... ұсақ ... үшін ... олар ірі ... де ... ... алмайды. Жеке фирмалардағы бір не
бірнеше PR-мамандары тек осы саламен ғана ... ... ... де ... Бұл да PR-шаралардың өз деңгейінде жүргізілмеуіне
әкеп соғады.
Туризм қазіргі таңда көптеген елдердің экономикасының ... ... ... ... ... ел, жер, табиғат жайлы көзқарасын дамытып,
танымын кеңейтеді. Дүниежүзілік туристік ұйымның ... ... ... өзі ... елде 120 мың ... ... ... жұмсап, қонақ үй
қызметін, көлік, сауда, тамақ өнеркәсібі т.б. көптеген ... ... ... ... жаңа ... орындары ашылады, жұмыссыздарға
жұмыс табылады, туризм шағын және орта бизнесті ... ... кірс ... ... ... ... Қазақстан
Республикасы индустрия және сауда министрлігінің сауда және туристік
қызметті реттеу ... ... ... ... 2005 ... әртүрлі туристік обьектілер мемлекет бюджетіне 5 млрд.
теңгеден астам пайда ... ... ... ... кедергі болып отырған мәселелер көп. Олар
диплом жұмысында жан-жақты айтылды. Бұл саланың дамуындағы ең ...... ... ... халықаралық деңгейде жасалмайды,
егіз қозыдай ұқсас, назарға бірден ілікпейді, мұның бәрі де тың идея, ... ... ... ... ... ... ... 50 пайызға
жуығы жарнамаға жұмсалады екен. Ал ... ше? ... ... құрылғанына 4-5 жылдың ғана жүзі болды. Қазақстандағы туризмнің
дамуына жөндеуден өтпеген ойқы-шойқы ... мен ... ... да кедергі болып отыр.
Туристік фирмалар өздері пайда тауып отырған табиғатты қорғауға күш салуы
керек. Бұл туристік компания, ... ... ... ... алдындағы әлеуметтік жауапкершілігі болмақ.
Туристік фирмалардың қызметіне, тиімді жұмыс істеуіне ... ... ... ... ... ... фирмалардың салығына
жеңілдіктер қарастырылу керек. Шетелдік бір туристен келетін пайда ... ... кіру ... де ... шығу туризмі басым болғандықтан,
отандық туристер шетелдердің бюджетін толтыруда.
Туризм саласы бойынша мамандар дайындайтын жоғары оқу ... гөрі ... ... бөлу ... ... бағдарламасын жасап, тиімді
жарнама кампаниясын жүзеге асыратын мамандар аса қажет. Қазақстанда туризм
саласы бойынша 30-ға жуық оқу ... ... ... Оның ... ... ... табылады. Бұл оқу орындарында ғылыми, техникалық
құралдар, әдебиеттер жетісе бермейді.
Туризм индустриясын ғылыми, сандық, сапалық тұрғыдан зерттеп отыратын
институт ашу да ... ... ... ... ... индустрия және сауда министрлігінің Сауда және
туристік ... ... ... ... ... туризм кластерін
дамытуға миллиондаған теңге бөлінеді.
Жыл сайын ... шет ... ... ... саны орташа
есеппен 40 мыңнан астам. Бұл көрсеткіш төмен.
Қазақстанда PR-коммуникация 1980 жылдары ... ... ... жаңа ... ... PR 1990 ... қалыптасты. Еліміздегі
PR-нарық экономикалық, саяси және әлеуметтік процестермен өзара байланыста
дамиды. PR ... және ... ... ... ... келесі даму кезеңінде әлеуметтік мәнді функциялар пайда
болды: популяризация, корпоративтік әлеуметтік жауапкершілік, ... ... ... және ... құрылымдардағы лоббизм
т.б. 1990 жылдардың ортасында туристік фирмалардың ішіндегі PR-коммуникация
дами бастады. ... ... ... ... ... PR
қызметін тұтынды, алайда ірі PR-компаниялар аз болды. Олардың дамуы мен
қызметі еліміздегі ... пен ... ... байланысты. Бұған
Қазақстандық жалпы және туризм саласындағы кәсіпкерліктің ... ... ... ... ... деңгейде қоланылуы да ықпал етеді.
PR-нарықтың сапалы өзгерісіне әсер ... ... ... ... ... ... ... жарнаманың дамуы;
- халықаралық деңгейге сай қызмет етуге қажеттіліктің өсуі т.б.
Туристік ... ... ... ... ... ... ашықтық, жариялылық;
- азаматтармен, клинттермен тұрақты байланыс орнату;
- БАҚ-пен тиімді байланысқа қол ... ... ... ... ... корпоративтік басылым шығару;
- туристік фирманың әлеуметтік жауапкершілігі;
- кеңес беру;
- туристік фирманың алдындағы проблемаларды болжап, ... ... ... ... туралы қоғамның пікірін білу;
- қоғаммен шындыққа, сенімділікке ... ... ... дағдарыстың алдын алу, болдырмау, етек алған жағдайда тиімді шешуге
ықпал ету;
- жеке және қоғамдық ... ... ... ... іріктеу;
- нарыққа өнім мен қызметті ұсыну, жарнамалау.
1990 жылдары PR-ға ... ... ... ... ... өмір ... ... қабілеттілік таныта алмайтындығын ... ... ... ерекшелігі - әмбебаптығы, жан- жақтылығы
болып табылады. PR жеке салаларға толық ... ... оны ... ... ... ... ... фирмадағы кеңес беру сыртқы кеңес беруге негізделеді, ... ... Ол ... ... ... обьективті, талдау
қабілеті жоғары, тактикалық, стратегиялық ... ... ... бар, ... мен ... ... ... туризм саласын
жетік меңгерген маман болуы керек. Кеңес беру ісіндегі ... ... ... ... ... ... ... бизнесті бағалау,
жаңалықтарды басқару, бәсекеге қабілеттілікті анықтау, сапаны, ... ... және ... стратегиялық жоспарлау, әкімшілік, қауіпсіздік
кепілдіктері, фирманың айналымы, өзіндік құнын ... ... ... ... ақпараттық технология, баспа қызметі, заңдық кеңес беру.
Туристік фирманың дамуы – үзіліссіз үдеріс, ол ... ... оның ... ... ... жүзеге асады. Фирманың имиджін
көтеріп, бәсекеге қабілеттілігін ... ... ... ... ... ... ... үшін:
1. Бірінші басшы бәрін өз қолына алып, мекемені өз білгенімен дамытуды
мақсат етуі мүмкін;
2. PR-агенттіктің қызметін пайдалануы мүмкін;
3. ... ... ... ... ашып, PR-мамандарын штатағы
қызметке алуы мүмкін.
Бұның қайсысы тиімді? Бірінші жағдайда әрине, туристік фирма ... ... ... ... ... ... ... имидж
қалыптастырудан, қызметкерлер, сыртқы қоғамдық топтар үшін корпоративтік
шаралар ұйымдастырудан өзге де жұмыстары ... ... ... ... ... елеулі көлеңке түсірері анық. Екінші жағдайда
агенттіктің ... ... әрі оның ... тек ... ... ... қолдана бермейсің. Сондықтан үшінші нұсқа өте тиімді.
Туристік фирманың дамуындағы корпоративтік басылымның ролі ... ... ... ... ақ, қара ... ... ... бергенше,
корпоративтік басылымда түрлі-түсті, оқырманды тартатын мазмұнды жарнама
беруге, фирма туралы кең ... ... ... Бұл ... ... үшін де тиімді болады.
PR сендіру ғана емес, ықпал ету өнері. Паблик рилейшнз адам қызметінің
барлық ... ... ... бірі – ... ... PR-шаралардың тиімділігін анықтау төмендегі
мәселелерге негізделеді:
- Туризмнің проблемасын ... ... ... ... ... ... назарын өзіне аудару нәтижелерін БАҚ-тағы жарық көрген
материалдарға ... ... ... ... әдістері арқылы
бағалау;
- инвестиция тарту тиімділігін бағалау;
- компаниядағы өткізілген PR-шаралар туралы есеп.
Қорытындылай келе, диплом ... ... ... ... ... ... ... ресурстарын пайдаланып қалтасын қалыңдатып жатқан
шетелдік фирмалар мен Алматы ... ... ... ... ... салық төлемейтін ұсақ фирмалардың қызметін реттеу
керек;
2. Қазақстанда туризмнің дамуы үшін мемлекет ... ... ... ... ... ... ... жайында
айтылып жүр, Қазақстанда туризмге негіз боларлық нысандар, табиғи
жерлер, көрікті табиғат бар. Проблема – ішкі ... ... ... туады;
3. Қазақстандағы туризмнің жарнамасы өз деңгейінде емес, дамыту керек;
4. Қазақстандағы туристік компания, агенттік, фирмалардағы ... ... де ... ... өз ... Туристік саладағы PR-мамандар БАҚ-пен байланыс механизмдерін меңгеруі,
ішкі PR-ға көңіл назар аударуы ... ... ... ... PR-мәтіндерде, корпоративтік басылымдарда
қазақ тіліне ерекше көңіл бөліну қажет.
С і л т е м е л е ... Жаңа ... жаңа ... ... ... Президенті
Н.Назарбаевтың Қазақстан халқына Жолдауы. Астана, 2007 жыл, ... ... Е.П., ... В.А. ... ... ... 1997. С.3.
3. Г.Г.Почепцов. Паблик рилейшнз для профессионалов. «Рефл-бук»
«Ваклер», 2003. 327 б.
4. Г.Г.Почепцов. ... ... для ... ... 2003. 330 ... Қазақстан туризмінің статистикалық жинағы. Алматы, 2006 жыл. – 131
бет.
6. Қазақстандағы туризм бәсекеге қабілетті ме? // Түркістан. 2006. ... (№22). – 12 ... ... мен ... K-TAU Travel // Есть ... №2, ... ... Турфирмы губят природу // Свобода слова. 31 ... жыл. 19 ... ... ... ... ... // Свобода слова. 24 мамыр,
2007 жыл. 20 б.
10. Қазақстан туризмі 2005 жыл. ... ... ... ... а й д а л а н ы л ғ а н ә д е б и е т т е ... Жаңа ... жаңа ... Қазақстан Республикасының Президенті
Н.Назарбаевтың Қазақстан халқына Жолдауы. Астана, 2007 жыл, ... ... Е.П., ... В.А. ... туристический бизнес.
М., 1997.
13. Г.Г.Почепцов. Паблик рилейшнз для ... ... ... ... ... ... для профессионалов. «Рефл-бук»
«Ваклер», 2003.
15. Қазақстан туризмі 2005 жыл. ... ... ... ... ... ... 2004 жыл. Статистикалық жинағы. Алматы, 2005
жыл.
17. Қазақстан туризмі 2003 жыл. ... ... ... ... ... ... 2002 жыл. ... жинағы. Алматы, 2003
жыл.
19. Матанцев А.Н. ... ... ... 2002.
20. А.И.Ковалев., В.В.Войленко. Маркетинговый анализ. М., 2000.
21. Арман Дейан. ... ... ... ... ... Майк ... Презентация бизнес-проектов. М.,
2005.
23. Блэк С. «Паблик рилэйшнз. Что это такое?» - М.: Новость, 1990.
24. Викентьев И.Л. ... ... и Public ... ч.1: ... ... ... Почепцов Г.Г. «Паблик рилейшнз для профессионалов». М.: ... ... - ... ... | ... | | |
| | ... | | |
| | ... | | |
| ... |
| ... |
| ... ... ... ... ... |
|бақылау және|
|дайындау |
|қызметі |
-----------------------
62

Пән: Туризм
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 70 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстандағы туризмді дамытудағы қолданылатын PR-технологиялар66 бет
Қазақстандағы туризмді дамытудағы қолданылатын pr-технологиялар туралы37 бет
Бағалы қағаздардың қалыптасуы мен даму48 бет
Коммерциялық банктегі сервистің дамуының теоретикалық негіздері71 бет
Шағын және орта бизнеске несие беру65 бет
Экономикалық ұғымдар168 бет
Қазіргі Қазақстандағы этносаралық қарым-қатынастар және ақпараттық қауіпсіздік мәселесі91 бет
Қазақстан тарихындағы Ислам діні67 бет
Қазақстандағы шағын және орта бизнеске несие беруді талдау60 бет
Қазақстандағы қайырымдылық негіздері15 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь