Қосу бөлшектерінің түрлері


1 Қосылыстар
2 Бұрандалы қосылыстар
Бұрандалы қосылыстар деп, болттың, винттің, шпильканың, гайканың және т.б. бекіту бөлшектерінің көмегімен қосылатын ажырамалы қосылыстарды айтамыз. Мұндағы винт дегеніміз бұрандалы сырық; болт қалпақшалы винт; гайка – бұрандалы тесігі бар кілтпен қамтылатын пішінді бөлшек; ал шпилька – екі жағы да бұрандалы сырық.
3.2.1 Бұранда
Бұранда тілінген бөлшектің пішіні бойынша конусты бұранда және цилиндрлі бұранда болып екі түрге бөлінеді. Цилиндрлі бұранда көп таралған. Конусты бұрандалар көбінесе тұрбаларды жалғастырғанда қолданылады. Өйткені олар тығыздықты жақсы қамтамасыз етеді.
Бұрандалар профилі бойынша үшбұрышты, тікбұрышты, трапециялы, жұмыр және т.б. болып бөлінеді.
Винт сызығының бағыты бойынша оң және сол бұранда болып бөлінеді. Оң бұрандада винт сызығы солдан оңға қарай жоғары, ал сол бұрандада оңнан солға қарай жоғары жүреді. Оң бұранда кеңінен таралған. Сол бұранданы арнайы жағдайларда ғана колданады.
Бұранда сызықтарын өзара параллель етіп бірнешеуін қатар жүргізуге болады және ондай бұрандаларды көп кірісті бұрандалар деп атайды. Олар бұранда сызығының кіру санына байланысты бір кірісті, екі кірісті, үш кірісті және т.б. болып бөлінеді. Бір кірісті бұрандаларды кесу оңай және арзан, сондықтан олар техникада көп қолданылады. Барлық бекіту бұрандалары бір кірісті болып келеді. Ал көп кірісті бұрандалар тек жүк көтеретін винттерде қолданылады, себебі олардың пайдалы әсер коэффициенті жоғары келеді.
Бұрандаларды дайындау әдістері.
1. Бұранданы кескішпен (метчик, плашка) қолдан дайындауға болады. Бұл әдіс өнімділігі шамалы болғандықтан шағын өндірістер мен жөндеу жұмыстарында ғана қолданылады.
2. Бұранданы кескіш арқылы темір жонатын немесе арнаулы болт өңдейтін станоктарда дайындауға болады.
3. Арнаулы фрезерлік станоктарда дайындалады. Бұл әдіспен дәлдікті талап ететін, үлкен диаметрлі винттер дайындалады (жүріс және жүк винттері, біліктердегі бұрандалар және т.б.).
4. Арнаулы бұрандалар таптағыш станок автоматтарда кесіледі. Мұндай өнімділігі жоғары, әрі арзан әдіспен стандартты қозғалыс қажетіне арналған бұрандалар әзірленеді (болттар, винттер, гайкалар және т.б.).
5. Құю әдісі. Мұнда пластмассадан, шойыннан және шыныдан құйылған бөлшектердің бұрандаларын құю процесінде жасауға болады.
6. Сығу әдісі. Жұқа қабырғалы қаңылтырдан және пластмассадан штамптау немесе үлкен қысыммен қысу арқылы жасалатын бөлшектерге бұранда сызығын сығу арқылы түсіреді.
Бұранданың геометриялық параметрлері (3.1-сурет): - бұранданың сыртқы диаметрі, яғни бұранда орамының сыртқы төбелері арқылы жүргізілген цилиндр диаметрі; - бұранданың ішкі диаметрі, бұранда орамының ішкі табандары арқылы жүргізілген цилиндр диаметрі; - бұранданың орта диаметрі; - гайка мен винт орамы жанасатын профильдің жұмыс биіктігі; - қадам; - бұранда жүрісі, бұл гайканың бір айналу кезіндегі жылжу шамасын көрсетеді. Бір кірісті бұранда үшін = ; көп кірісті бұранда үшін , мұндағы - кіру саны; - профиль бұрышы; - көтерілу бұрышы (3.2-сурет).

Пән: Автоматтандыру, Техника
Жұмыс түрі:  Материал
Тегін:  Антиплагиат
Көлемі: 4 бет
Таңдаулыға:   
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге
Кепілдік барма?

бот арқылы тегін алу, ауыстыру

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






Қосылыстар. Қосу бөлшектерінің түрлері, жалпы сипаттамалары мен
ерекшеліктері
Мәшиненің бөлшектері мен тораптары бірімен-бірі әр түрлі тәсілмен
қосылады. Сол тәсілдердің барлығын ажырамайтын қосылыс және ажырамалы
қосылыс деп екі түрге бөлуге болады.
Ажырамайтын қосылыс деп бөлшектерді бұзусыз ажыратуға келмейтіндей
етіп біржола қосуды айтады.
Оған үш түрлі қосылыс жатады: бөлшектерді пісіру немесе дәнекерлеу
арқылы қосу, заклепка – тойтарма шегемен қосу және бөлшектерді бірімен-
бірін нығыздап жылжымайтындай етіп қосу (керілісті қосылыс). Ажырамалы
қосылыстар арқылы қосылған бөлшекті тез арада бөлшектеп қайта жинауға
болады, олар бірімен-бірі бұрандалы бөлшектер немесе сына мен штифттер,
шпонкалар арқылы қосылады.

3.2 Бұрандалы қосылыстар
Бұрандалы қосылыстар деп, болттың, винттің, шпильканың, гайканың және
т.б. бекіту бөлшектерінің көмегімен қосылатын ажырамалы қосылыстарды
айтамыз. Мұндағы винт дегеніміз бұрандалы сырық; болт қалпақшалы винт;
гайка – бұрандалы тесігі бар кілтпен қамтылатын пішінді бөлшек; ал шпилька
– екі жағы да бұрандалы сырық.
3.2.1 Бұранда
Бұранда тілінген бөлшектің пішіні бойынша конусты бұранда және
цилиндрлі бұранда болып екі түрге бөлінеді. Цилиндрлі бұранда көп таралған.
Конусты бұрандалар көбінесе тұрбаларды жалғастырғанда қолданылады. Өйткені
олар тығыздықты жақсы қамтамасыз етеді.
Бұрандалар профилі бойынша үшбұрышты, тікбұрышты, трапециялы, жұмыр
және т.б. болып бөлінеді.
Винт сызығының бағыты бойынша оң және сол бұранда болып бөлінеді. Оң
бұрандада винт сызығы солдан оңға қарай жоғары, ал сол бұрандада оңнан
солға қарай жоғары жүреді. Оң бұранда кеңінен таралған. Сол бұранданы
арнайы жағдайларда ғана колданады.
Бұранда сызықтарын өзара параллель етіп бірнешеуін қатар жүргізуге
болады және ондай бұрандаларды көп кірісті бұрандалар деп атайды. Олар
бұранда сызығының кіру санына байланысты бір кірісті, екі кірісті, үш
кірісті және т.б. болып бөлінеді. Бір кірісті бұрандаларды кесу оңай және
арзан, сондықтан олар техникада көп қолданылады. Барлық бекіту бұрандалары
бір кірісті болып келеді. Ал көп кірісті бұрандалар тек жүк көтеретін
винттерде қолданылады, себебі олардың пайдалы әсер коэффициенті жоғары
келеді.
Бұрандаларды дайындау әдістері.
1. Бұранданы кескішпен (метчик, плашка) қолдан дайындауға болады. Бұл әдіс
өнімділігі шамалы болғандықтан шағын өндірістер мен жөндеу жұмыстарында
ғана қолданылады.
2. Бұранданы кескіш арқылы темір жонатын немесе арнаулы болт өңдейтін
станоктарда дайындауға болады.
3. Арнаулы фрезерлік станоктарда дайындалады. Бұл әдіспен дәлдікті талап
ететін, үлкен диаметрлі винттер дайындалады (жүріс және жүк винттері,
біліктердегі бұрандалар және т.б.).
4. Арнаулы бұрандалар таптағыш станок автоматтарда кесіледі. Мұндай
өнімділігі жоғары, әрі арзан әдіспен стандартты қозғалыс қажетіне
арналған бұрандалар әзірленеді (болттар, винттер, гайкалар және т.б.).
5. Құю әдісі. Мұнда пластмассадан, шойыннан және шыныдан құйылған
бөлшектердің бұрандаларын құю процесінде жасауға болады.
6. Сығу әдісі. Жұқа қабырғалы қаңылтырдан және пластмассадан штамптау
немесе үлкен қысыммен қысу арқылы жасалатын бөлшектерге бұранда сызығын
сығу арқылы түсіреді.
Бұранданың геометриялық параметрлері (3.1-сурет): - бұранданың
сыртқы диаметрі, яғни бұранда орамының сыртқы төбелері арқылы жүргізілген
цилиндр диаметрі; - бұранданың ішкі диаметрі, бұранда орамының ішкі
табандары арқылы жүргізілген цилиндр диаметрі; - бұранданың орта
диаметрі; - гайка мен винт орамы жанасатын профильдің жұмыс биіктігі;
- қадам; - бұранда жүрісі, бұл гайканың бір айналу кезіндегі
жылжу шамасын көрсетеді. Бір кірісті бұранда үшін =; көп кірісті
бұранда үшін , мұндағы - кіру саны; - профиль бұрышы; -
көтерілу бұрышы (3.2-сурет).

. (3.1)

Бұранданың параметрлері мен оның дәлдік шектерінің өлшемдері
стандартталған.
Бұрандалардың негізгі түрлері. Бұрандалы винттер пайдалану
қажеттілігіне қарай бекіту бұрандалары және қозғалыс немесе күш беретін
бұрандалар болып бөлінеді.
Бекіту бұрандалары бөлшектерді қосу қажетіне арналған, ал олардың
профилі үшбұрышьы етіп жасалады. Бекіту бұрандалары: метрлік (3.1-сурет) –
негізгі бекіту бұрандасы; Трубалы бұрандалар (3.3, а-сурет) – төбелері мен
ойықтары дөңгелетілген үшбұрышты; жұмыр ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Машина құрастыру негіздері пәнінен жоғарғы және орта кәсіптік мамандар дайындайтын техникалық оқу орындарының студенттері үшін арналған дәрістік конспект
Оқытудың техникалық құралдарын қолдану
Коллоидты ерітінділер
«Автомобильдердің рульдік басқару жүйесіндегі күшейткіштер»
Өнеркәсіптік кәсіпорындардағы электрмен жабдықтау жүйелері
Бұрандалы қосылыстар
Биыл сәнде баулы аяқ киімдер
Жылуалмасу түрлері жайлы мәлімет
Жарық көздерінің дамуы және негізгі қолдану орындары
Қозғалтқыштың түрлері мен жіктелуі
Пәндер