Қаржылық есеп беру және оларды құрастыру принциптері

МАЗМҰНЫ

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

I Бөлім Қаржылық есеп беру және оларды құрастыру принциптері
1.1 Баланс баптарының мазмұны және оны құрастыру принциптері ... ... ... ..8
1.2 Кіріс пен шығыс есебін қаржылық есептеменің халықаралық
стандарттарына сәйкес құрастыру әдістері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .14
1.3 Ақша қозғалысы есебін құрастыру үшін шаруашылық
операцияларының жіктелімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .17
1.4 Меншікті капиталдағы өзгерісі есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...20

II Бөлім Қаржылық есеп беру . ұйымдардың қаржылық тұрақтылығын талдаудың ақпараттық базасы
2.1 «Қаржылық тұрақтылық» түсінігінің мағынасы және оны талдаудың
ақпарат көздері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..22
2.2 Ұйымның қаржылық тұрақтылығына әсер етуші факторлар ... ... ... ... ..28

III Бөлім «Келешек» Жауапкершілігі Шектелген Серіктестік мысалында ұйымның қаржылық тұрақтылығын талдау
3.1 Ұйымның активтерінің құрамы мен құрылымын және олардың
қалыптасу көздерінің динамикасын талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...31
3.2 Ұйымның төлем қабілеттілігін талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...37
3.3 Ұйымның қаржылық тұрақтылығының абсолютті және қатысты
көрсеткіштерін талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...44
3.4 Кәсіпорын қызметінің тиімділігі мен іскерлік белсенділігін
талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..48

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...55

Қолданылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .58

Қосымша
КІРІСПЕ

Еліміздің кәсіпорындарында экономиканың нарыққа көшуіне байланысты бухгалтерлік есептің әдістемесі мен тәжірибесінде көптеген өзгерістер болды.
Нарықтық эокономика ресурстардың барлық түрлерін тиімді пайдалануды, оның ішінде кәсіпкерлік қызметтің қалаулы нәтижесін қамтамасыз ететін материалдық, еңбек және қаржы ресурстарының тиімділігін болжайды.
Есеп тіркемелерінде шаруашылық операцияларын жазып көрсетудің дәстүрлі бухгалтерлік қызметі, көптеген қаржылық ақпаратты пайдаланушылардың сұрақтарына толығынан жауап бере алмайтындығын тәжірибе көрсетті. Қазіргі жағдайда бухгалтер қаржылық нәтиже қалыптастырудың әртүрлі әдістерін білуді, кәсіпорында қабылданған қаржылық стратегияны іс жүзіне асыруды қамтамассыз ететін есеп саясатын таңдап алып, соны басшылыққа ұсынуы керек.
Қазіргі уақытта болып жатқан нарықтық қатынастар кәсіпорындардың шаруашылықты жүргізуші субьекті ретінде құқық жағдайларын едәуір нығайтып, олардың көптеген өндірістік және қаржылық мәселелерді өз бетінше шешуіне мол мүмкіншілік ашты. Атап айтқанда, ішкі және сыртқы рынокта білікті серікті таңдауға қол жетті, өйткені болашақтағы бірлескен іс - әрекеттің тиімділігі көбінесе осыған байланысты болады. Кәсіпорындар бұрынғыдай жоғары жақтың жөн сілтеуімен емес, контрагенттерді қазіргі кезже өз қалауы бойынша таңдап алады. Басқаша сөзбен айтқанда, ұйымдардың жетістіктерін басқару деңгейіне, қабылданған шешімдердің обьективтілігі, нақтылығы, шұғылдығы мен ғылыми негізделуіне тікелей тәуелді. Үйлесімді шешімдірдің қабылдануы, материалдық, еңбек және қаржы ресурстарын тиімді пайдаланып, еліміздің экономикалық өсуіне бағытталатыны белгілі.
Нарықтық жағдайда ақпараттарды құрастырушы мен қолданушылардың арасында мүдделерінің бірдей болмауы бизнестің нақты сферасында қалыптасқан ситуацияға аудиторлық тексеру жүргізуді талап етеді. Тәжірибе дәлелдегендей, бизнесте қабылданған шешімдердің сапасы алынған ақпараттың растылығына және олардың түбегейлі аналитикалық негізделуіне тәуелді.
Қазақстан Республикасында индустриальды дамыған елдердің ілгерілемелі тәжірибесіне сәйкес, бизнесте жаңадан кешенді қаржы – экономикалық талдау және тәуелсіз білікті аудит жүзеге асырылады. Операциялық аудит, қаржылық есептеме аудиті, басқарудағы талдау, және қаржылық талдау мүдделі пайдаланушыларға ақпараттың растылығын, ұйымдар қызметінің тиімділігін жоғарлатуға ғылыми негізделген рекомендациялар беруге өткір қажеттілікті қамтамасыз ету керек.
Қаржылық есеп беру аудиттің маңызды обьектісі екені белгілі. Аудиттің арғы мақсаты шаруашылық субьектілерінің нарықтық тұрақтылығын және қаржылық жағдайын талдау болып табылады.
Кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығын талдау, обьективті ғылыми негізделген және үйлесімді басқару, өндірістік әсіресе қаржылық шешімдер қабылдау үшін оның қаржылық жағдайын талдау қажет. Тек терең және ұқыпты аудит және талдау негізінде ғана оның қызметін обьективті бағалап, кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығын нығайту немесе жақсарту және оның іскерлік белсенділігін арттыруға бағытталған басқару шешімдерін қабылдау үшін басшылыққа жақсы ұсыныстар беруге болады.
Бухгалтерлік (қаржылық) есептің «Бухгалтерлік есеп және қаржылық есеп берудің » енгізілген қосымшаларымен және өзгерістерге сәйкес Қазақстан Республикасының заңын түбегейлі реформалау жағдайында қаржылық есеп беру қаржылық есептеменің халықарлық стандарттары бойынша дайындалып және ұсынылуы керек.
Қаржылық есеп берудің халықарлық стандарттарына көшу халықарлық стандарттардың негізгі жағдайларымен танысуға тәжірибелі бухгалтерлердің алдына үлкен міндет артады.
Диплом жұмысының тақырыбын осындай бухгалтерлік еесптің жаңа әдістемелері нарықтық жағдайға байланысты туындап жатқаннан кейін «Ұйымдардың қаржылық тұрақтылығын талдау» тақырыбында алдым. Берілген жұмыстың мақсаты кәсіпорындарды басқарудағы обьективті бағалау, олардың қаржылық есптемелерінің теориялық және методологиялық негіздері туралы мағлұмат алу, оны ұғыну, оларға талдау жүргізу және зерттеуде дағдыларды меңгеру. Бұл болашақ үшін талдау жұмысын біліктілікпен жүргізуге, кәсіпорынның қаржылық – шаруашылық қызметінің нәтижелері мен нарықтық тұрақтылығы туралы дұрыс, ғылыми негізделген баға мен қорытынды беруге, өндірістің өсуі мен оның тиімділігін арттыруды қамтамасыз ететін, еліміздің ұзақ мерзімді бірінші кезектегі мақсатына ойдағыдай жету үшін басшылыққа басқару шешімдерін дайындауға көмектеседі деп ойлаймын. Диплом жұмысым «Келешек» жауапкершілігі шектелген серіктестік мысалында жазылды.
«Келешек» жауапкершілігі шектелген серіктестігі 2002 жылы құрылған. Меншік түрі – жеке меншік. Жарғылық капиталы – 350000 тенге. Негізгі қызмет түрі – тұрғын-үй объектілерін, жолдар, ғимараттар салу, сонымен қатар оларды жөндеуден өткізу.
«Келешек» жауапкершілігі шектелген серіктестік өзінің қызметін келесі құжаттар мен нормативті актілер арқылы жүзеге асырады:
• «Келешек» жауапкершілігі шектелген серіктестігінің жарғысы;
• «Келешек» жауапкершілігі шектелген серіктестігінің құрылтайшы келісім – шарты;
• Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексі №409 01.07.1999 ;
• «Шектеулі серіктестік және қосымша жауапкершілік» ҚР-ның Заңы, №220-1 «Өзгерістер мен толықтырулар» 22.04.1998
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

1. Нұрсұлтан Назарбаев. Қазақстан экономикалық, әлеуметтік және саяси жедел жаңару долында. Қазақстан Республикасы Президентінің Қазақстан халқына жолдауы.
2. Қазақстан Республикасының «Бухгалтерлік есеп және қаржылық есеп беру» заңы. 24.06.2002ж.
3. Бухгалтерлік есеп стандарттары. ҚР Ұлттық комиссиясы.-Алматы, 1996
4. Қаржылық есептеменің халықаралық стандарттары.-Алматы: Раритет, 2003
5. Қазақстандағы аудиттің халықаралық стандарттары.-Алматы: Раритет, 2002
6. Абленов Д.О. Основы аудита. Учебное пособие. – Алматы: Экономика, 2003
7. Баканов М.И., Шеремет А.Д. Терия экономического анализа. Учебник. 4-е изд.-М: Финансы и статистика, 2001 г
8. Бернстайн Л.А. Анализ финансовой отчетности: теория, практика и интерпретация: пер. с англ./научн.ред.недевода чл.-корр. РАН И.И. Елисеева. Гл. редактор серии проф. Я.В. Соколов – М.: Финансы и статистика, 1996 .
9. Бочаров В.В. Финансовый анализ. – СПб: Пинтер, 2001 – 240с.
10. Вакуленко Т.Г., Фомина Л.Ф. Анализ бухгалтерской (финансовой) отчетности для принятия управленческих решений – СПб.: Издательский дом Герда: 2001.
11. Герасименко Г.П. и др. Управленческий, финансовый и инвестиционный анализ: Практикум,- Ростов на Дону: Издательский центр “Март”, 2002.
12. Дүйсенбаев К.Ш., Төлегенов Е.Т., Жұмағалиева Ж.Г. Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдау. Оқу құралы. – Алматы: Экономика, 2001
13. Дюсембаев К.Ш., Егембердиева С.К., Дюсембаева З.К. Анализ финансового положения предприятии. Алматы: Экономика, 1999
14. Ержанов М.С. Аудит – 1 – Алматы: издательство «Бастау» , 2005
15. Журавлев В.В., Савруков Н.Т. Анализ хозяйственной деятельности предприятий. конспект лекций.- СПБ. Политехника,2001.
16. Каньковская А.Р., Тарушкин А.Б. Экономический анализ. Учебно-методическое пособие.- Москва-Санкт-Петербург, 2003.
17. Кеулімжаев Қ.К,,Әжібаева З.Н.,Құдайбергенов Н.А., Жантаева А.Э. Қаржылық есеп. Оқу құралы. – Алматы: Экономика, 2001
18. Ковалев А.И., Привалов В.П. Анализ финансового состояния предприятия. – М: Центр экономики и маркетинга, 2000
19. Ковалев В.В., Волкова О.Н. Анализ хозяйственной деятельности предприятия.-М: ПБОЮЛ М.А. Захаров, 2001г.
20. Ковалев В.В. Сборник задач по финансовому анализу: Учебное пособие.- М: Финансы и статистка, 2000.
21. Любушин Н.П., Лещева В.В., Дъякова В.Г. Анализ финансово-экономической деятельности предприятия: учебное пособие для вузов. Под редакцией проф. Н.П. Любушина.-М:ЮНИТИ-Д,2001.
22. Назарова В.Л. Бухгалтерский учет. Учебное пособие. – Алматы: Экономика, 2005
23. Нитецкий В.В., Гаврилов А.А. Финансовый анализ в аудите: теория и практика: учебное пособие – М.: Дело, 2001с.
24. Радостовец В.К., Радостовец В.В., Шмидт О.И. Кәсіпорындағы бузгалтерлік есеп. Алматы: Центраудит – Казахстан, 2002
25. Савицская Г.В. Анализ хозяйственной деятельности. Учебное пособие. Москва: Инфра – М, 2005
26. Сейдахметова Ф.С. Современный бухгалтерский учет. Учебное пособие. Алматы: Экономика, 2000
27. Тоқсанбай С.Р. Толық экономикалық орысша – қазақша сөздік. – Алматы: Сөздік – Словарь, 1999
28. Тулешова Г.К. Финансовый учет и отчетность в соответствии с международными стандартами (часть 1). Алматы, 2004
29. Экономический анализ: ситуации, тесты, примеры, задачи, выбор, оптимальных решений, финансовое прогнозирование: учебное пособие/под.ред. М.Н. Баканова, А.Д. Шеремета – М.: Финансы и статистика, 2000 – 656с.
        
        МАЗМҰНЫ
Кіріспе.....................................................................
...............................................3
I Бөлім Қаржылық есеп беру және оларды құрастыру принциптері
1.1 Баланс баптарының мазмұны және оны ... ... ... пен шығыс есебін қаржылық есептеменің халықаралық
стандарттарына ... ... Ақша ... ... ... үшін ... ... капиталдағы ... ... ... есеп беру – ... қаржылық тұрақтылығын талдаудың
ақпараттық базасы
2.1 «Қаржылық тұрақтылық» түсінігінің мағынасы және оны ... ... ... ... әсер ... ... ... Жауапкершілігі Шектелген Серіктестік мысалында ұйымның
қаржылық тұрақтылығын талдау
3.1 Ұйымның активтерінің құрамы мен ... және ... ... динамикасын
талдау...............................................31
3.2 Ұйымның төлем қабілеттілігін
талдау.......................................................37
3.3 Ұйымның қаржылық тұрақтылығының абсолютті және қатысты
көрсеткіштерін
талдау......................................................................
.............44
3.4 Кәсіпорын қызметінің тиімділігі мен іскерлік белсенділігін
талдау......................................................................
........................................48
Қорытынды...................................................................
........................................55
Қолданылған
әдебиеттер..................................................................
...................58
Қосымша
КІРІСПЕ
Еліміздің ... ... ... ... ... ... әдістемесі мен тәжірибесінде көптеген ... ... ... барлық түрлерін тиімді пайдалануды,
оның ішінде кәсіпкерлік ... ... ... ... ... еңбек және қаржы ресурстарының тиімділігін болжайды.
Есеп тіркемелерінде шаруашылық операцияларын жазып ... ... ... ... ... ақпаратты пайдаланушылардың
сұрақтарына толығынан ... бере ... ... ... Қазіргі
жағдайда бухгалтер қаржылық нәтиже қалыптастырудың әртүрлі ... ... ... ... ... іс ... асыруды
қамтамассыз ететін есеп саясатын таңдап алып, соны ... ... ... ... ... ... ... қатынастар кәсіпорындардың
шаруашылықты жүргізуші субьекті ретінде құқық жағдайларын едәуір нығайтып,
олардың көптеген өндірістік және қаржылық мәселелерді өз ... ... ... ашты. Атап айтқанда, ішкі және сыртқы рынокта білікті
серікті таңдауға қол ... ... ... ... іс - ... көбінесе осыған байланысты болады. Кәсіпорындар бұрынғыдай
жоғары жақтың жөн сілтеуімен ... ... ... ... өз ... ... ... Басқаша сөзбен айтқанда, ұйымдардың жетістіктерін
басқару деңгейіне, қабылданған ... ... ... мен ғылыми негізделуіне тікелей тәуелді. Үйлесімді шешімдірдің
қабылдануы, материалдық, еңбек және ... ... ... ... экономикалық өсуіне бағытталатыны белгілі.
Нарықтық жағдайда ақпараттарды құрастырушы мен қолданушылардың ... ... ... ... ... сферасында қалыптасқан
ситуацияға аудиторлық тексеру жүргізуді талап ... ... ... ... ... ... ... ақпараттың
растылығына және олардың түбегейлі аналитикалық негізделуіне тәуелді.
Қазақстан Республикасында индустриальды ... ... ... ... ... ... кешенді қаржы – экономикалық ... ... ... ... жүзеге асырылады. Операциялық аудит, ... ... ... ... және қаржылық ... ... ... ... ұйымдар қызметінің тиімділігін
жоғарлатуға ... ... ... беруге өткір қажеттілікті
қамтамасыз ету керек.
Қаржылық есеп беру ... ... ... екені белгілі. Аудиттің
арғы мақсаты шаруашылық субьектілерінің нарықтық тұрақтылығын және қаржылық
жағдайын ... ... ... ... тұрақтылығын талдау, обьективті ... және ... ... өндірістік әсіресе қаржылық шешімдер
қабылдау үшін оның ... ... ... ... Тек ... және ... және ... негізінде ғана оның қызметін обьективті бағалап,
кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығын ... ... ... және оның
іскерлік белсенділігін арттыруға бағытталған басқару шешімдерін қабылдау
үшін ... ... ... ... ... (қаржылық) есептің «Бухгалтерлік есеп және қаржылық есеп
берудің » ... ... және ... сәйкес Қазақстан
Республикасының заңын түбегейлі реформалау ... ... есеп ... ... ... ... ... дайындалып және
ұсынылуы керек.
Қаржылық есеп ... ... ... көшу ... ... жағдайларымен танысуға тәжірибелі бухгалтерлердің
алдына үлкен міндет артады.
Диплом ... ... ... ... ... ... нарықтық жағдайға ... ... ... кейін
«Ұйымдардың қаржылық тұрақтылығын талдау» тақырыбында алдым. ... ... ... басқарудағы обьективті бағалау, олардың
қаржылық есптемелерінің теориялық және методологиялық негіздері туралы
мағлұмат алу, оны ... ... ... ... және ... ... Бұл ... үшін талдау ... ... ... ... – шаруашылық қызметінің нәтижелері мен нарықтық
тұрақтылығы туралы дұрыс, ғылыми негізделген баға мен ... ... өсуі мен оның ... ... ... ететін,
еліміздің ұзақ мерзімді бірінші кезектегі мақсатына ойдағыдай жету үшін
басшылыққа басқару шешімдерін дайындауға көмектеседі деп ... ... ... ... ... ... ... жазылды.
«Келешек» жауапкершілігі шектелген серіктестігі 2002 жылы құрылған.
Меншік түрі – жеке ... ... ... – 350000 ... ... ...... объектілерін, жолдар, ғимараттар салу, сонымен қатар
оларды жөндеуден өткізу.
«Келешек» жауапкершілігі шектелген серіктестік ... ... ... мен ... ... ... жүзеге асырады:
• «Келешек» жауапкершілігі шектелген серіктестігінің жарғысы;
• «Келешек» жауапкершілігі шектелген серіктестігінің құрылтайшы келісім
– шарты;
• Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексі №409 01.07.1999 ... ... ... және ... ... ҚР-ның Заңы, №220-1
«Өзгерістер мен толықтырулар» 22.04.1998
• ҚР ұйымдарының қаржы – шаруашылық қызметін реттейтін әдістемелік
нұсқаулар және ... ... ... да заңдар.
«Келешек» жауапкершілігі шектелген серіктестігінің басқару органдары:
басқарудың жоғары ұйымы – ... ... ... ... ... есеп және ішкі ... ... келесі нормативтік
құжаттармен жүргізіледі:
- ҚР-ның “Бухгатерлік есеп және қаржылық есептеме” Заңы № ... жыл ... және ... ... есеп ... Бухгалтерлік есеп стандарттарына әдістемелік нұсқаулар;
- Бухгалтерлік есеп шоттарының типтік жоспары ... жыл № ... ... ... шектелген серіктестігінің «Есеп саясаты».
«Келешек» жауапкершілігі шектелген серіктестігінің бухгалтерлік есебі
және қаржылық есептемесінің мақсаты мүдделі ... ... ... ... ... серіктестіктің қаржылық жағдайы туралы,
өзгерістері жайлы толық және дұрыс ақпарат беруді қамтамасыз ету.
Жауапкершілігі ... ... ... ... келесі
принциптерге негізделіп, соларға сәйкес жүргізілуі тиіс:
- есептеу, яғни табыстар табыс табылған кезде ... ал ... ... ... танылады;
- үздіксіз қызмет, яғни қаржылық есептеме рұқсат ету ... ... ... және ... ... ... жағдайда құрастырылады;
- жауапкершілігі шектелген серіктестіктің қаржылық есептемесінің негізгі
сапалы сипаттамасы түсініктілік, мәнділік, сенімділік, ... ... ... ... ... ... алғашқы құжаттар негізінде жасалынады. Активтерге әсер ететін
барлық шаруашылық ... және ... да ... ... ... ... ... Бухгалтерлік жазбалар
компьютерленген есеп жүйесі ... ... ... ... ... ... ... қаржылық есептемесі мәліметтерінің растылығын қамтамасыз ... 1 ... 1 ... кем емес мүлікке және ақша міндеттемелеріне
түгелдеу жүргізіліп отырылады. ... ... ... ... ... ... әрекет ететін түгелдеу комиссиясы болып табылады.
Комиссия құрамы директор ... ... ... І-ші ... жалпы қаржылық есеп беру нысандарын
құрастырудың принциптері, жолдары қарастырылады.
Екінші ... ... есеп беру - ... тұрақтылықтың
ақпараттық базасы ретінде және оған әсер ... ... ... ... ... ... ... ұйымдардың қаржылық тұрақтылығына
«Келешек» ЖШС мәліметтерін мысалға ала отырып, талдау жасалынады.
I Бөлім ... есеп беру ... және ... ... принциптері
1. Баланс баптарының мазмұны және оны құрастыру принциптері
Нарықтық экономикада бухгалтерлік баланс ... ... ... ақпараттық көз болып табылады. Ұйымның балансы меншік иелерін,
менеджерлерді және ... да ... ... бар тұлғаларды шаруашылық
субьектісінің белгілі бір ... ... ... ... ... меншік иесі немен иегер екенін біледі.
Баланс бойынша ... ... ... ... ... ... ... инвесторлардың, тұтынушылардың,
сатушылардың және басқалардың алдында өздерінің міндеттемелерін орындай ... ... оған ... ... туып тұр ма, соны анықтайды.
Балансты оқи білу дегеніміз – бұл оның әрбір бабының мазмұнын, ... ... ... қызметіндегі ролін, басқа да баптармен
байланысын білу, бұл өзгерістердің ... ... ... ... ... ... кәсіпорын туралы едәуір көлемді ақпараттар алу;
• кәсіпорынның меншікті айналым қаражаттарымен қамтамассыз етілу деңгейін
анықтау;
• баланстың қандай да бір ... ... ... ... ... ... аналитикалық көрсеткішткрді есептемегеннің өзінде кәсіпорынның жалпы
қаржылық жағдайына баға ... ... ... салық қызметі, несие ұйымдары,
сонымен қатар мемлекеттік басқару органдары пайдаланады. Себебі ұйымдардың
жеке баланстары ... ... ... ... үшін ... ... келесі түрлері болады: бастапқы, ... ... ... ... баланс негізінде ұйымның алғашқы
бухгалтерлік есебін жүргізумен құрастырылады. Қайтадан құрылған ... ... ... ... ... ... иеленуші болып табылатын
ұйымдардың балансының айырмашылығын жүргізу қажет. ... ... ... өзгеше болады. Өйткені оның ... ... ... ... ... және ... да баланстың
активіндегі активтерден тұратын мүліктік массалар және «Меншікті капитал»
бөлімінде көрсетілетін ... ... ғана бар ... ... ... құру белгілі бір уақытқа, әдеттегі
балансты құрудағыдай шектелмейді (айдың 1-інші күніне). Бастапқы баланс
ұйым өзі ... ... ... уақытта, яғни субьектінің жарғысын тіркеген
кезде жасалынады.
Жылдық бухгалтерлік баланс – есеп беру ... ... ... ... есеп ... Бұл ... мүддесі бар қолданушыларға
экономикалық шешім қабылдау үшін қажет.
Кез – келген мемлекет экономикасында ... ... ... Мысалы, меншік иелерін, менеджерлерді субьектінің мүліктік
жағдайына байланысты басқарумен таныстырады. Олар ... ... ... материалдық құндылықтардың запастарын біле алады.
Баланс бойынша жақын уақытта ұйым өзіне алған міндеттемелерді үшінші
тұлғалар алдында ... ала ма, ... оған ... қиыншылықтар туып тұр
ма, соны анықтайды.
Бухгалтерлік баланс қаржылық есептің ... түрі бола ... ... ... ... мүлкінің құрамы мен құрылымын, ... ... мен ... ... капитал мен міндеттеменің
қолда барын, дебиторлық және кредиторлық борыштың динамикасы мен төлеу
қабілеттілігін анықтауға ... ... ... банкрот нәтижесінде жойылған кезде
құрастырылады. Нарықтық экономикада көптеген ұйымдар өздерінің ... және ... ... ... жүргізеді. Соңғысы бізде өте қысқа
уақытқа ... және ... ... ... уақытында
және үздіксіз жабып отыруды ... ету ... ... ... ... капиталдан қарыз қаражаттары ... ... ... ... ... ... ... Мұндай жағдайда
банкрот жариялау жолымен ... ... ... ... ... ... ... келісу қажет.
Бірақ кредиторлар келісімге келсе де, алдын ала қаншалықты шығынға
ұшырады, болашақта оны жабу ... бе, соны ... ... ... ... ... ... жауап бере алмайды. Субьектінің нақты қаржылық
жағдайын көрсету ... есеп беру ... ... ... құру
қажеттегі туады.
Жойылу балансы - ұйымдар өздерінің өмір сүруін заңды ... ... ... ... ... сипаттайтын бухгалтерлік есептік
баланс. Оны ... есеп ... ... ликвидациялық комиссия
құрастырады.
Жойылу балансының әдеттегі баланстан айырмашылығы, онда ... бір ... бас ...... ... принципі.
Шоғырландырылған бухгалтерлік баланс - бір ... ... ... ... ұйымның және оның барлық еншілес
ұйымдарының жеке баланстары.
Шоғырландырылған ... ... ... ... ... ... қолданушыларға негізгі және еншілес ұйымдарды толық бірге мүліктік
және ... ... ... ... ... құрастыру техникасы және баптардың мазмұны. Бухгалтерлік балансты
құрастыру техникасы дегеніміз – ... ... есеп ... ... процедураларға дайындық жұмысы, мүлік құнын есептен шығаруды көрсету,
шоттарды жабу және есп регистрлеріне сәйкес қорытындыны ... ... ... ... ... ... құжаттармен расталған есеп
жазбалары болып табылады.
Балансты құрастыру принциптері. ... ... ... ... ... мен ... ... көрсету үщін және
қолданушылар бөлімшелерге көңіл аудару үшін ... ... ... ... ... ... ... төмендегідей жағдайда жіктелінеді:
- ол коммерциялық мақсатта қысқа уақыт аралығында және оны 12 ... сату ... ол ақша ... ... ... ... түрінде актив
болса.
Барлық басқа да ... ... ... ұзақ мерзімді болып
жіктелінеді.
Бухгалтерлік есеп стандарты запастарды егер 12 айда ... ... ... ... ... ... болып жіктелуін
қарастырады.
Ұзақ мерзімді активтерге: негізгі құралдар, материалдық емес ... ... ... және т.б. жатады.
Негізгі құралдар. Оларға келесі талаптарға ... ... ... ... 1 ... ... пайдалану уақыты бар;
- ұйымның қалыпты қызмт ету ... ... ... ... көрсетіледі:
1) негізгі құралдардың әр түріне есеп беру ... ... ... ... ... ... ... әр түріне амортизацияны есептегенде амортизацияны
есептеу әдістерінің қолданылуы, амортизацияланған негізгі құралдардың
жыл басы және жыл соңында ... ... ... құны, есеп беру
жылының жыл басы және жыл ... ... ... ... емес ... – бұл ұйымның өзіндік ерекшелігі бар активтері
және олардың келесі сипаттамасы болады:
- ... ... ... ... ұзақ сипаты;
- табыс әкелуге қабілеттілігі.
Ұзақ мерзімді инвестициялар. Инвестициялар ұзақ мерзімді болып жіктелінеді,
егер 12 айдан жоғары уақытқа салынса. ... ... ... мен
бағалы қағаздар жатады.
Басқа да активтер. Бұл бөлімге алдыңғы категорияға ... ... ... ... ... және ... эквиваленттеріне кассадағы, ... ақша ... ... ... ... ақша аударымдары,
уақытсыз банктік депозиттер жатады.
Дебиторлық борыштарға: сатып алушылармен және ... ... ... вексельдер, еншілес және тәуелді ұйымдардың дебиторлық
борыштары кіреді.
Тауарлы – материалдық қорлар – ... ... ... ... т.б.
Болашақ кезеңдегі шығындар – бұл ақша қаражаттарын алдын ала төлеп қою
нәтижесінде пайда болған активтер.
Қысқа мерзімді міндеттемелер. ... есеп ... ... есеп беру күнінен бастап 12 айда жабылатын болса, онда ол ... ... ... ... ... ... Бұларға 1 жыл ішінде жабуды жоспарламаған
міндеттемелер жатады.
Қаржылық есеп беруді құрастырған кезде ... мен ... ... ... жүргізбеу қажет. Бухгалтерлік есеп стандарттарына сәйкес
негізгі құралдар баланста ... тозу ... алып ... ... күмәнді қарыз резервтерін алып тастаумен ... бұл ... ... мен міндеттемелер арасында өзара есепке алуға
жатпайды. Егер келесі ... ... ... ... есеп ... мен ... арасында өзара есепке алуды кіргізеді:
- әрбір жақ бір – біріне белгілі ... ... ... ұйым ... есепке алуға құқығы бар болса;
- өзара есепке алуды жүргізуге құқығы ресми заңдастырылған ... ... ... ... ... жарғылық капитал;
- төленбеген капитал;
- алынған капитал;
- қосымша төленген капитал;
- ... ... ... ... ... ... шығын).
Жарғылық капитал айналымдағы әдеттегі және артықшылықты ... ... ... ... ... бухгалтерлік баланста төленбеген
және алынған капиталдың сомасын есепке ала отырып, көрсетіледі.
Қосымша ... екі ... ... ... ... төленген капитал, ол акцияның атаулы бағасы мен ... ... ... сомасының айырмасынан тұрады. Әдетте ол
эмиссиялық табыс деп аталады.
2. Қосымша төленбеген ... ... ... қайта бағалаудан,
қаржы инвестициясынан түседі.
Жинақталған табыс резервке қойылған үлестірілген табыс және қосылмаған
үлестірілген ... яғни ... ... ... ... ... ... балансқа бухгалтерлік стандарттармен талап қойылғанда
немесе ... ... ... ... үшін ... ... ... бухгалтерлік баланс
рентабельдіктің деңгейін есептеуге, ұйымның ... ... үшін ... пен қаржылық тұрақтылықты анықтауға мүмкіндік
береді.
1.2 Кіріс пен ... ... ... ... ... ... ... әдістері
Кіріс пен шығыс есебі – бұл белгілі бір ... ... ... болғанын өлшейтін есеп беру. Іскерлік және ... ол ... ... инвестициялық құндылықтарды, несиеге
қабілеттілікті анықтау үшін қолданылады. Бұл есеп беру қаржылық есептеме
қолданушыларына ақша қаражаттары ... ... ... ... ... ... ... стандарттарына сәйкес ұйымдар Кіріс
пен шығыс есебінде немесе оларға ескертуде шығындардың сипатына негізделіп,
жіктелген шығындарға талдау ... ... ... ... ... ... ... Шығындар есеп беруде
олардың сипатына қарай біріктіріледі (мысалы, тозу және ... ... алу, ... шығындар, жалақы, жарнамаға кеткен
шығындар) және ұйымның ішінде әр ... ... ... ... өз ... ... түспейді. Бұл әдіс ... ... ... ... бөлуді қажет етпейтін көптеген ... оңай ... ... шығындар сипаты әдісі көмегімен
жіктелімді келесі түрде көрсетуге болады:
1 кесте
Шығындар ... ... ... жіктелуі
|Сатудан түскен табыс | |Х ... да ... ... | |Х ... ... ... және ... |(Х) | ... ... | | ... шикізат пен материалдар шығыны |(Х) | ... ақы | | ... мен ... ... ... |(Х) | ... да ... ... |(Х) | ... операциялық шығындар | |(Х) ... ... ... табыс (шығын) | |Х (Х) ... ... ... ... және аяқталмаған ... ... - ... ... ... ... ... шығындарына түзету немесе өндірістен асып тұрған сату запастарының
көлемін азайтқанын көрсетеді. ... ... ... ... ... және аяқталмаған өндірістің көбеюі түсімнен артық екенін көрсетеді.
Бірақ қолданылған ... ... ... ұсыну мұндай салалардың табыс болып
есептелінетінін көрсетпейді.
Талдаудың екінші ... ... ... ... ... ... құны деп аталынады және шығындарды олардың функцияларына сәйкес
сатылған өнімнің ... ... бір ... бөлу ... ... қызмет
түрінде жіктейді. Бұл әдісті ұсыну қолданушыларға шығындарды сипатына қарай
жіктеуден неғұрлым нақты ақпарат ... ... ... ... бөлу ... ... ... және субьективті елеулі үлесті
болжайды. Мысалға, шығындар ... ... ... ... ... болады (кесте 2):
2 кесте
Шығындар функциясы әдісі көмегімен жіктеу
|Сатудан түскен табыс |Х ... ... ... құны |(Х) ... ... ... |Х (Х) ... да ... ...... ... ... |(Х) ... ... |(Х) ... да ... шығындар |(Х) ... ... ... табыс (шығын) |Х (Х) ... ... ... ... шығындарды жіктейтін ұйымдар,
шығындардың сипаты жайлы қосымша ақпараттарды ашып ... ... ... ... және ... құны ... ... мен
талдау ұйымның сипатына, салалық факторларына және ... ... Ақша ... ... ... үшін шаруашылық операциялардың
жіктелімі
Есепте операциялық, ... және ... ... бөлек
түрде ақша қаражаттарының қозғалысы ақпараттары көрсетіледі.
Осыған байланысты ақша қозғалысы ... ақша ... ... ... ... ... ... ақшалар және талап етілген салымдар кіреді.
Ақша қаражаттарының эквивалентіне ақша ... тез ... ... ... және ... мерзімді салымдар кіреді.
Кәсіпорынға түсім әкелетін операциялық қызмет дегеніміз негізгі қызмет.
Инвестициялық қызмет дегеніміз ұзақ мерзімді активтерді сату және ... ... ... ... - ... капитал құрамын және қарыз қаражаттарын
тарту бойынша міндеттемелерді өзгеріске әкелетін қызмет.
Операциялық қызмет ... ақша ... ... ... ... ... немесе орындалған жұмыстан ақша ... ... ... кредиторлық борыштарды жабуға ... ... ... ... ақы ... ... ... салық төлеу және басқа да төлемдер жасау ... ... ... алып келеді.
Инвестициялық қызмет бойынша ақша құйылымдарының қозғалысы ақпараты
ұзақ мерзімді активтерді сатып ... ... ... бағыттылығын
анықтауға көмектеседі. Инвестициялық қызмет ... ақша ... ... ... алу ... ақша ... ... емес
активтерді сатып алу бойынша төлемдер, негізгі құралдар мен ... ... ... ... ақша түсімдері, басқа кәсіпорындардан түскен
ақша қаражаттарының аванстық түсулері және т.б.
Ақша ... ... ... ... ... ... анықтауға көмектеседі. Қаржылық қызмет бойынша ақша
құйылымдарына:
- акция эмиссиясынан түскен немесе басқа да үлесті құралдардан түскен
түсулер;
- ... ... ... түсімдер;
- несиелерді тарту;
- несие бойынша борыштарды жабу төлемдері;
- қаржы лизингтері бойынша қарыздарды қайтару төлемдері кіреді.
Операциялық қызмет ... ақша ... ... ақпараттары екі
әдістің біреуін қолданумен көрсетіледі:
1) тікелей әдіс;
2) жанама әдіс.
Тікелей әдісті қолданғанда ақпарат екі варианттың біреуімен
көрсетіледі:
1) есеп жазбаларынан (регистлер);
2) кіріс пен ... ... ... ... ... ... жолдарымен өнімді өткізуден түскен
табыс, өткізілген өнімнің өзіндік құны, шығындар және ... да ... ... ... ... ала ... ТМҚ ... дебиторлық және кредиторлық борыштар, инвестициялық және
қаржылық қызмет бойынша ақша құйылымдарының ... ... ... ... баптары мен басқа баптардың құрамында.
Жанама әдісті қолданғанда ақша қаражаттарының құйылымы ТМҚ ... және ... ... ақшалай емес және басқа да баптар
құрамында (инвестициялық және қаржылық қызмет ... ақша ... ... ... ... ... ала ... таза пайдаға түзету
жолдарымен анықталынады.
3 кесте
Ақша қозғалысы есебі – тікелей ... ... ... ... сатудан түсу = өнімді өткізуден түскен ... ... ... ... ... - ... дебиторлық борыштардың |
|көбеюі ... ... ... ... төлем = сатылған өнімнің өзіндік құны+ ТМҚ|
|көбеюі + саудалық кредиторлық борыштардың азаюы – ТМҚ азаюы + ... ... ... ... ... ... бойынша ақшалай төлемдер = ағымдағы шығындар + болашақ |
|кезеңдегі шығындырдың көбеюі + есептелген кредиторлық борыштардың азаюы + ... ... ... ... + ... ... борыштардың |
|көбеюі – амортизациялар және басқа ақщалай емес шығындар ... ... ... ... төлемдер (корпоративті табыс салығы) = |
|табысқа салық – табыс салығы бойынша ... ... ... + ... ... ... борыштардың көбеюі |
4 ... ... ...... әдіс
|Таза пайдаға қосылады (таза табысқа)|Таза пайдаға алынады (таза табысқа) |
|Есептелінген амортизация | ... ... және ... ... және қаржылық|
|қаржылық қызметтен) ... ... ... ... ... ... көбеюі |
|ТМҚ қалдығының ... |ТМҚ ... ... |
|Болашақ ... ... ... ... ... ... ... |
|Кредиторлық борыштардың көбеюі |Кредиторлық борыштардың азаюы ... ... ... |Есептелінген міндеттеменің азаюы |
|Сыйақы бойынша борыштардың көбеюі ... ... ... азаюы |
|(пайыздар) | ... ... ... ... ... ... ... борыштардың |
|көбеюі ... ... ... ... ... ... Меншікті капиталдағы өзгерісі есебі
Бұл есеп беру қаржылық есептеме қолданушыларына ... ... ... ... мен ... ... ... өзгерістері жайлы
нақты ақпарат беруге міндетті.
Кіріс пен шығыс ... ... ... ... мен шығындар
(мысалға, негізгі құралдарды ... ... ... өсуі ... азаюы)
ескерген жөн. Бұл баптар бухгалтерлік есеп стандарттарына ... ... ... ... ... ... ... көрсетіледі.
Екі есеп беру уақыты аралығында ұйымның қаржылық жағдайын ... ... мен ... ... алу ... ... есептеменің
халықаралық стандарттары қаржылық есептеменің жеке формасы ретінде ұйымның
жиынтық табыстары мен шығындарын көрсететін, оның ішінде ... ... ... ... есеп ... талап етеді.
Мұндай есеп беру «Меншікті капиталдағы өзгеріс есебі» деп ... ол ... ... ... ... таза ... ... шығын;
2) басқа стандарттардың талабы бойынша табыстар мен шығындардың әрбір
бабы ... ... ... капиталда көрсету.
Бұдан басқа ұйым есеп беруде немесе осығын ескертуде келеселерді
жүзеге асырады:
А) ... ... ... ... және ... ... жыл ... және есеп беру күніне жинақталған таза табыс немесе шығын
сальдосы, уақыт ... ... жыл ... және жыл ... ... капиталдың әрбір бабының
баланстық құнын салыстыру және әрбір өзгерістерді жеке ашып көрсету.
Мұндай есеп ... ... ... ... ... Бірінші жол
бағаналар түрінде пішінді болжайды, мұнда меншікті ... ... ... және соңғы сальдосы арасында салыстыру жасалынады,
және 1-ден 3-ке дейінгі және а-дан в-ға дейінгі баптар ... ... жеке ... ... ... ... тек 1-ден 3-ке дейінгі баптарды көрсетеді. Мұндай жолда а-дан в-ға
дейінгі пунктерде көрсетілген ... ... ... ... ... ... ... – ұйымдардың қаржылық тұрақтылығын талдаудың
ақпараттық базасы
1. «Қаржылық тұрақтылық» түсінігінің мағынасы және оны талдаудың
ақпарат көздері
Нарықтық ... ... ... ... ... компаниялардың қаржылық тұрақтылығын талдаудың маңызы өте зор.
Кәсіпорында тұрақты қалыптасқан табыстың шығыннан ... ... ... ... ... ... табылады. Ол ақша ... ... ... ... ... ... ... мен өнімді өткізу
процесінің үздіксіздігін қамтамасыз ететін, сондай-ақ кәсіпорынды ... ... ... ... ... кәсіпорынның қаржы
ресурстық жағдайын сипаттайды. Қаржылық тұрақтылық ... ... ... ... ... ... тұрақтылығы- бұл тәуекелділіктің мүмкін болатын
деңгейінде төлем ... мен ... ... ... отырып,
табысты өсіру негізінде қаржыны тарату мен ... ... ... көрсететін қаржы ресурстарының жағдайы.
Кәсіпорынның жалпы қаржылық тұрақтылығы, ол ең алдымен әрдайым табыстың
шығыннан артуын қамтамасыз ... ақша ... ... ... ... ол ең бірінші өнімді өткізуден түсетін табыстың тұрақтылығын
талап етеді және ... ... ... ... несие
берушілермен, жұмысшылармен және тағы ... есеп ... ... ... ... ... ... қатар кәсіпорынның одан ары дамуы
үшін ... есеп ... мен ... ... ... осы ... өндірісті дамытуға, оның материалдық-техникалық
базасын жаңартуға және де әлеуметтік ... ... және ... ... ... ... қалуы қажет.
Кәсіпорынның қаржылық тұрақтылық жағдайын талдаудың ... ... есеп беру ... ... есеп беру ... ... ... мыналар жатады:
1) бухгалтерлік баланс;
2) кіріс пен шығыс есебі;
3) ақша қозғалысы туралы есеп
4) меншікті капиталдағы өзгерісі есебі
Онда сонымен қатар түсіндірме хат ... ... ... ... ... ... қаржылық есептен алынған материалдармен
толықтырылуы ... және бұл ... ... ... ... хатта, берілген субъектінің есеп және есеп берудің ... ... ... және ... ... ... сай ... да ақпараттар жазылуы тиіс. Мысалы, оған ... ... ... мен ... ... қаржылық есепте жазылған
міндеттемелер туралы ... ... ... ... ... ... ерекшеліктер, қызмет түрлері туралы ақпараттар, баға
өзгерісінің әсері туралы мәлімдемелер және ... ... ... ... ... есепті бухгалтерлік есеп стандартында анықталған
жеңілдетілген түрде толтырып, көрсетуге рұқсат етіледі. Бұл егер ... ... 3 ... кез ... ... орындалғанда ғана (соңғы 2
қаржылық жыл үшін) маңызға ие ... ... ... ақша және ... ... ... есептеу,
сондай-ақ айыппұл санкцияларын, салық және басқа ҚР төлемдерін салу
үшін жылдық ... ҚР ... ... 10000 есе ... ... ... жыл бойы ... орташа саны 50-ден аспайды;
3) активтердің жалпы құны 60000 еселік есептік көрсеткіштен ... ... ...... ... №2 ... және ... есептегі негізгі ашушылар» деген стандартында
көрсетілгендей, - бұл қолданушыны заңды тұлғаның қаржылық ... және ... ... мен есепті кезеңдегі қаржылық ... ... ... ... ... әрі дәл ... қамтамасыз ету
болып табылады.
Нарықтық экономика жағдайында қаржылық есеп шаруашылық субъектілерінің
қызметі жөнінде қаржылық ақпараттардың ... ... ... ... ... ... ... субъектілерінің өзара
негізгі байланысына және басқару шешімдерін қабылдауға қажетті аналитикалық
есептердің ... ... ... қаржылық жағдайын талдауда негізгі ақпарат көзі ... ... ...... ... басындағы және соңындағы кәсіпорынның қаржылық
жағдайын сипаттайды және маңызды қызметтер атқарады. Біріншіден, баланс
меншік ... ... ... ... жағдайымен таныстырады.
Осы арқылы олар бұл ... нені ... ... ... ... сапалық қорлары қандай, кәсіпорын жақын арада үшінші жақ ... ... ... ала ма, соны ... Екіншіден, басшылар
кәсіпорынның басқа ұқсас кәсіпорындар жүйесіндегі өз орны, таңдап ... ... ... ... ресурстарды пайдалану
тиімділігінің салыстырмалы сипаты және ... ... ... ... ... ... ... туралы түсінік алады. Үшіншіден,
баланстың ... оны ішкі ... ... ... ... да
пайдалануға мүмкіндік береді. Мысалы, аудиторлар жұмыс ... ... ... үшін өз ... ... ... сондай-ақ клиенттің
сыртқы есеп берудегі есеп жүйесінде мүмкін болатын, әдейі жасалынған және
әдейі жасалынбаған ... ... ... ... ... үшін ... ал талдаушылар қаржылық талдаудың бағытын анықтайды.
Баланс ақпараттары негізінде сыртқы ... ... ... ... ретінде жұмыс жүргізудің мақсатқа ... және ... ... ... ... алады; өз салымдарының мүмкін болатын
тәуекелдіктерін және берілген ... ... ... ... ... ... ... Баланстың маңыздылығы соншалық, көп
жағдайда қаржылық жағдайды ... ... ... деп ... баланс – қаржылық есептің негізгі түрі бола отырып, ол
есепті кезеңдегі кәсіпорын мүлкінің ... мен ... ... ... мен өтімділігін, меншікті капитал мен
міндеттеменің қолда ... ... және ... ... ... жағдайын және кәсіпорынның несие қабілеттілігі мен төлеу қабілеттілігін
анықтауға мүмкіндік береді.
Баланс көрсеткіштері кәсіпорынның капиталын ... ... ... және ... ... шаруашылық қызметке жетуі, қарыз
көздернің көлемі мен ... ... ... ... ... мүмкіндік береді. Осылайша, бухгалтерлік балансты ... ... ... ... ... бағалауда ақпараттың ең қажетті түрі
болып табылады. ... ... ... ... іске
кіріспе»деген оқу құралында былай жазылған: Баланс – бұл белгілі бір күнге
кәсіпорынға тиісті барлық активтер мен оның ... ... ... Бұл ... уақыт мерзіміндегі бизнестің (іскерлік
қызметтің) қаржы жағдайының бейнесі болып табылады. Актив пен ... ... ... ... ие ... және де ... ... әрқашан пассивтер
сомасына тең болуы тиіс.
«Активтер – бұл ... ... ... ол ... ... ... – басқа біреуге тиісті нәрсе. «Пассив» термині ... ұғым ... ... және ол ... ... ... – пассивтердің арнайы түрі.
Капитал алғашқы ... мен ... ... табысты қоса
алғандағы меншік иесінің бизнестегі үлесі болып табылады».
Капитал – бұл пассивтерді активтерден алып ... ... ... ... мен пассивін құру принциптері бұрынғы қалпында қалып
отыр, яғни ... ... ... деңгейіне байланысты, өтімділігі
төмен активтерден өтімділігі жоғары ... ... ... ... ... мерзімінің жеделдік деңгейіне байланысты мерзімінің жеделдігі
азынан көбіне ... ... ... ... тарихи сипатта болады.
2. Баланс кәсіпорын қаржысында және міндеттемелерінде статус-квотаны
сипаттайды.
3. Баланста салыстырмалы шаруашылық аралық ... ... үшін ... жоқ.
4. Баланста кәсіпорынның қаражаттарының айналымы туралы мәлімет жоқ.
5. Баланс есепті кезеңнің басы мен ... ... ... ... ... ... кәсіпорынның активтерін сатып алуда тарихи бағаны қолдану
принципі жүргізіледі.
7. ... және ... есеп ... ... да ... ... ... барлық жақтарын толығымен көрсетпейді.
Кәсіпорынның қаржылық тұрақтылық жағдайына талдау жүргізгенде баланс
көрсеткіштерімен қатар ... есеп ... ... да ... ... қажет, әсіресе кәсіпорынның жыл бойғы барлық табыс
сомасын осы кәсіпорынның ... ... ... үшін ... ... ... ... тұратын кіріс пен шығыс есебін қолдану
керек, оның ... ... ол ... ... ... ... қалған қаржылық жағдайы емес, ол капитал қозғалысы, есепті кезеңдегі
ұйымның қаржылық нәтижесі болып табылады. Сондықтан ... ... бұл ... ... адам үшін анағұрлым маңызды және ақпараттықұ
болып табылады. Ол бұл ... ... ... зиян ... ... ... мен шығындар туралы жеткілікті мөлшерде бөлініп алынған ... ... ... бір ... ... ... баға береді. Батыс тәжірибесінде, балансты есеп берудің ... ... ... ... ... елге қарағанда, табыс және зиян
туралы есепке біршама басымдылық берілуі ... ... Дәл осы ... және ... ... ... есебінде бірінші
болып келтіріледі.
Табыстар мен шығындар баптарының арасын ажырату ұйымның ... ... ... ... ... кіріс пен шығыс есебі қаржылық есептің қалған екі
элементі туралы- яғни ... пен ... ... ... ... ... ... немесе міндеттемелердің азаюын көрсетеді, ал
шығындар- активтердің азаюын ... ... ... міндеттемелердің
көбеюін көрсетеді.
Ақша қозғалысы есебінде кәсіпорынның белгілі бір кезеңдегі ақша
қаражаттарының ... ... және ... пайдалану жолдары
көрсетіледі. ... ... ... жұмсаған ақша қаражаттарын
жабу үшін негізгі қызметтен алынған қаражаттары ... ме, ... Ол ... ... ... операциялық,
инвестициялық және қаржылыққызметінің белгілі бір ... ... ақша ... ... ... мен шығыны туралы ақпараттармен
қамтамасыз ете ... ... ... қаржы жағдайындағы өзгерістерін
бағалауға мүмкіндік береді.
2.2 Ұйымның қаржылық тұрақтылығына әсер етуші факторлар
Кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығы ... ... ... ... ... ... болу ... байланысты- ішкі және сыртқы;
2) нәтижесінің маңыздылығына байланысты- ... және ... ... ... ... ... және ... әрекет ету уақыты бойынша- тұрақты және уақытша.
Ішкі факторлар кәсіпорынның өзінің жұмысын ... ... ал ... факторлар кәсіпорын еркіне бағынышты емес
Кәсіпорынның өндірілетін өнім және өндіріс технологиясымен тығыз
байланысқан ... ... ... ... бірі- активтердің
тиімді құрамы мен құрылымы, сондай-ақ кәсіпорынның басқару стратегиясы мен
тактикасының дұрыс таңдалынып алуы. ... өз ... ... ... таза табысы қаншалықты көп болса, соншалықты ол өзін жайлы сезіне
алады.
Сонымен бірге таза табыстың көлемі ғана ... ... ... оны ... ... ... бағытталған бөлігі де өте маңызды болып
табылады.
Кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығына ... ... ... жұмылдырушы (мобилизацияланушы) қаражаттар үлкен әсерін тигізеді.
Кәсіпорын ақша қаражаттарын қаншалықты көп ... ... оның ... де ... ... ... алайда, сонымен бірге қаржылық
тәуелділік те өседі- яғни кәсіпорын өз ... ... ... ала ма?, жоқ па?- ... ... ... де бұл жерде кәсіпорынның төлеу қабілеттілігінің ... бір түрі ... ... ... роль ... ... ... кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығына әсер ... ішкі ... атап ... болады:
- кәсіпорынның салалық топқа жатуы;
- шығарылатын өнімнің құрылымы және оның ... ... ... ... ... төленген жарғылық капиталдың мөлшері;
- шығындардың көлемі, олардың ақшалай табыспен ... ... мен ... ... ... мен ... қоса ... пен қаржы ресурстарының динамикасы;
- ұйымдарды басқару тиімділігі.
Сыртқы факторларға шаруашылық жүргізудің ... ... ... ... етуші техника мен технология, төлеу қабілеті бар сұраныс
және тұтынушылар табысының деңгейі, ҚР үкіметінің салық және ... ... ... ... жөніндегі заң актілері, сыртқы экономикалық
байланыс және тағы басқалар жатады.
Кәсіпорынның тұрақты қаржылық ... ... оның ... ... ... үлкен әсер етеді.Сондықтан ... ... ... ... болу – жақсы қаржылық
жағдайдың бірден-бір шарты болып ... ... ... өз ... ... тиімділікке ие және дивиденттерді ұқыпты төлейтін қаржылық
тұрақты кәсіпорындарға салады. Инвестициялық тартымдылығы болуы ... ... күні ғана ... ... да ... ... ... қарағанда жақсы болуы тиіс.
Сондай-ақ бұл жыл сайын өз облигациясы бойынша белгілі ... ... ал заем ... ... ...... құнын толық өтеуді
талап ... ... ... де қатысты.кез- келген еоммерциялық
кәсіпорын сияқты банктер де өз ... ... ете ... ... өз ... уақытында және толық өтеуін қалайды, сондықтан оны беру
туралы шешеім қабылдай отырып, кез –келген банк өз ... ... және бұл ... ... ... ... мен ... сенімді және төлем қабілеттілігі жоғары
кәсіпорындармен келісім-шартқа үлкен ықыласпен отырады.
Осылайша қаржылық ... ... ... ... және ... ... потенциалын анықтайды, кәсіпорынның өзінің және
оның серіктестерінің қаржылық және ... ... ... ... ... ... қаржылық жағдайының объективті бағасын алудың ең жақсы
тәсілі, бұл-талдау, ол кәсіпорынның даму ... ... оның ... ... ... баға ... ... береді және осындай жолмен
басқарушылық шешімдерін өңдеуменкәсіпорынның өзінің өндірістік кәсіпкерлік
қызметі арасында байланыстырушы ... ... ... жағдайында жұмыс істеуші кәсіпорындардың қаржылық
жағдайын талдаудың міндеттері келесілер болып табылады:
- қаржылық жағдайға баға беру және оның есеп беру ... ... мен ... ... ... ... сәйкестікті,
оларды таратудағы рационалды және пайдаланудағы ... ... ... ... оның өсуін (кемуін) және ағымдағы
міндеттемелермен ара қатынасын анықтау;
- баланстың өтімділігін, кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығының ... ... ... және салыстырмалы көрсеткіштерін
анықтау;
- кәсіпорын табыстылығын бағалау;
- кәсіпорынның қаржылық стратегиясын анықтау және т.б.
III Бөлім «Келешек» ... ... ... ... қаржылық тұрақтылығын талдау
3.1 Ұйымның активтерінің құрамы мен құрылымын және олардың қалыптасу
көздерінің динамикасын талдау
Нарықтық қатынастары ... ... ... ... барысында
компаниялардың қаржылық есептемесін талдаудың маңызы өте зор. Қаржылық
есептеменің маңызды элементі ... ... ... ... ... активтерді нақты қолда бары, құрамы, құрылымы және ... ... ... ... ... және оның жеке ... олардың рационалды таратылуын талқылауға мүмкіндік береді.Қаржылық
есептемені талдау ... ... ... ... ... қаржылық жағдайы анықталынады.
Қаржылық жағдай инвесторлардың өз ... ... егер ... ... ... ... ≥ Ұзақ ... активтер.
2. Ағымдағы активтер ≥ Ұзақ мерзімді міндеттемелер+
Қысқа мерзімді міндеттемелер.
«Келешек» компаниясында бұл теңсіздіктер:
1. 10895602 > ... 86199317 > ... өсуі ... ... дамуын көрсететін
болғандықтан, ол осы кәсіпорын жұмысының оң ... ... ... ... ... ... мен ... таратылуына
талдау жасау үшін келесі аналитикалық кестені құруға болады:
5 кесте
«Келешек» ЖШС-гі баланс активтерінің ... мен ... ... |Жыл басы |Жыл соңы ... |
| | |∑, ... ... |∑, ... |% ... |% |
| | | ... | | | | |
|1 ... ... |97349214 |100 |86199317 |100 |(11149897) |- |
| ... | | | | | | |
| ... ... | | | | | | |
| ... ... |44,4 ... |45,8 |(3751754) |1,4 |
| ... | | | | | | |
| ... ... |55,6 ... |54,2 ... | |
| |1.2 Ағымдағы | | | | | | |
| ... | | | | | | ... ... ... ... құнын көрсететін баланс
валютасының есепті жылы 11149897 ... ... ... ... ... ... ... байқатады. Алайда активтерді
талдай отырып, олардың қалай таратылғанын және есепті жылы неге көбірек
көңіл ... ... ... өндірістік патенциалы мен оның
негізгі құралдары жағдайын және кәсіпорын ... ... ... ... ... ... ... көрсеткендей мүлік құныныңда негізінен көп үлес
салмақты мобильдік қаражаттар алады, ... ... жыл ... ... жыл ... ағымдағы активтер 54,2 пайызды алады.. Айналым
капиталының азаюы компанияның қаржылық ... кері ... ... ... ... ... ... анықтау үшін ағымдағы
активтер құнының кәсіпорынның барлық мүлкінің ... ... ... ... іске тартылу (мобильді) коэффициентінің
өсуі. Ол қарызды ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорынның үздіксіз жұмысты қамту және
кредиторлармен есеп айырысу мүмкіндігі де арта ... ... бұл ... ... іске ... жыл басы = (54087845 / 97349214) * 100% = 55,6 %
К іске ... жыл соңы = ... ... * 100% = ... ... ... тиімділігін сипаттайтын келесі көрсеткіш
–мобильді және иммобильді қаражаттар қатынасының ... ... ... ұзақ мерзімді активтер құнына бөлу арқылы анықталады.
Талданып отырған ... бұл ... ... моб және ... жыл басы = 54087845 / 43261369 ... моб және ... жыл соңы = 46689702 / 39509615 ... коэффициент деңгейі мобильдік те және иммобильдік те қаражаттардың
сомасының төмендеуі нәтижесінде азайып отыр.Ағымдағы және ұзақ ... ... ... ... ... ... капитал
қатынасы коэффициентінен артық болуы керек.
Бұдан әрі қарай компанияның мүліктік жай-күйінде қандай ... ... ... ... Ол үшін ... ... базасын құрайтын және негізгі қорлар болып саналатын, ... ... ... ... ... ... керек.
Кәсіпорын мүліктерінің жалпы құнындағы негізгі ... ... ... үлес ... ... ... ... көрсеткіш
кәсіпорынның кәсіпкерлік қызметінің көлемін анықтайды. Біздің ... ... ... бұл коэффициент жыл ... ... жыл ... ... ... ... ... көрсеткіштің теориялық мәніне сәйкес келмейді.
Негізгі құралдардың техникалық жағдайын сипаттайтын маңызды көрсеткіш –
бұл негізгі құралдардың тозу ... оның ... бір ... бастапқы
құнына қатынасы арқылы анықталатын тозу коэффициенті және жарамдылық
коэффициенті.
Бұл кәсіпорында негізгі құралдардың тозу ... жыл ... ... ... жыл соңында – 24,5% (12833434\52343049) құрайды,
бұл есептеулер негізгі құралдар техникалық ... ... ... ... сай ... көрсетеді. Бұдан әрі қарай ағымдағы
активтердің құрамы мен ... ... ... ... ... ... ... құрамы мен құрылымы.
| Көрсеткіштер |Жыл басы |Жыл соңы ... (+); |
| | | ... (-) |
| ... ... |Сомасы, |Үлес | |
| ... ... % ... ... %| ... | | | | ... ... ... |100 ... |100 | ... ішінде: | | | | | ... | | | | ... ... ... |53,2 ... |56,7 |(2284413) |
|Дебиторлық |9870889 |18,2 |9032446 |19,3 ... ... | | | | | ... ... |1427056 |2,63 |5981653 |12,8 |4554597 ... | | | | | ... | | | | | ... да ... | | | | | ... ... |25,97 |5170116 |11,2 ... ... компанияның активтерінің жалпы алғанда жағымды динамикасын
көрсетеді. Мобильдік ... ... көп үлес ... ... жылмен
салыстырғанда тауарлы-материалдық қорлар алады. Өткен жылмен салыстырғанда
ТМҚ 3,5 %-ға артқан. Бұл дегеніміз компанияда сұранысы ... ... ... көрсетеді. Сондықтан ТМҚ-ларға түгелдеу жүргізіп, ... жоқ ... ... қажет.
Келесі көп үлес салмақты дебиторлық борыштар алады. Дебиторлық борыштар
1,1 %-ға өскен, оған себеп мыналар болуы мүмкін:
1.Өндіріс ... ... ... баға ... ... ... ... баланс активінің құрылу көздерін ... ... ... ... кезінде меншікті және қатыстырылған
капиталдың көрсетілген көлемін белгіленіп, оларға баға беріледі. ... ... ... ... үлес ... ... ... үшін
тәуелсіздік, тәуелділік, қаржыландыру коэффициенттері ... ... үшін бұл ... ... ... жыл ... 0,079 (7741448 /
97349214) жыл соңында (10895602 / ... ... ... Тәуелділік коэффициенті жыл басында (89607766 / ... жыл ... ... / ... ... тең.
3. Қаржыландыру коэффициенті жыл ... ... жыл ... ... / ... ... нәтижесі компанияның тәуелсіздігінің өте төмен ... ... ... ... ... ... ... Батыс
экономистері тәуелсіздік коэффициентінің неғұрлым жоғары деңгейде болғаны
дұрыс деп санайды. Себебі бұл қаржы көздерінің тұрақты ... ... ... ... дәрежесін сипаттайтын маңызды көрсеткіш
қаржылық тұрақтылық коэффициенті. ... ... ... үшін бұл
коэффициент жыл басында 0,079 (7741448+0 / ... жыл ... ... / ... Бұл ... ... ... қаржылық
жағдайының нашарлап бара жатқанын көруге болады, батыс елдері ... ... ... мәні 0,9 ... ... ... ... №2-ші БЕС сәйкес меншікті капиталға жарғылық
капитал, резервтегі капитал, қосымша төленген капитал, ... ... және ... табыс (жабылмаған зиян) кіреді.
Меншікті капиталды зерттегенде өзіндік айналым қаражатындағы ... ... ... ... яғни меншікті капиталдың ... ... ... ... ... және осы
қаражаттарды неғұрлым азды-көпті еркін жұмсауға мүмкіндік беретін нысанда
тұрғандығы анықталады.
Меншікті айналым қаражаттары көлемін анықтау үшін, ... ... ұзақ ... ... ... ... алып ... керек.
Жыл басында «Келешек» компаниясының ... ... ... ... (7741448- 43261369), жыл соңында ( ... ... ... ... яғни ... ... компанияда меншік
қаражаттарының барлығы иммобильдік ... ... ... Егер ... келесі жылы да орын алса, онда компания қаржылық қиыншылыққа тап
болуы мүмкін, сонымен қатар уақытында жеткізушілермен, жұмыскерлерге ... ... ... ... есеп ... ... капиталды талдау кезінде негізгі бір көрсеткіш маневрлік
коэффициенті:
К маневрлік = таза ... ... / ... ... ... активтер – қысқа мерзімді міндеттемелер) / меншікті капитал
Талдап отырған кәсіпорын үшін ... ... ... ... (5,9%), яғни (7741448 – ... / 7741448, ал жыл соңында ... яғни ...... / 10895602 ... Бұл ... ... ... мүлдемге қозғалыссыз, яғни меншікті капитал негізігі
құралдарға салынғанын және олардың ешқандай ... ... ... ТМҚ мен ... ... ... қамтамасыз
етілуінің абсолютті көрсеткіштері қаржылық тұрақтылыққа талдау үшін басты
роль атқарады, ... ... ... басты көрсеткішінің
бірі болып қорларды қалыптастырудың өз ... ... ... ... ол ... ... ... кәсіпорын үшін есептеуге
тұрмайды, өйткені компанияда меншікті айналым қаражаттары жоқ:
К ТМҚ-мен шығындарды жабу жыл басы = ... ... ... / ... ... ... жабу ... қандай дәрежеде ТМҚ
мен шығындар меншікті қаражаттармен жабылғаныны және қарыз ... ... ... ... ... төлем қабілеттілігін талдау
Кәсіпорынның төлем қабілеттілігі оның қаржылық тұрақтылығының маңызды
белгілерінің бірі және сондықтан ... ... ... ... ... ... ... оған көп көңіл бөлінеді.
Төлем қабілеттілігі компанияның ұзақ мерзімді қарыздарын уақыты ... өтеу ... ... үшін ... ... қарыздарды өтеу мерзімі шартты бойынша ұзақ ... және ... ... ... ... ... мерзімді
қарыздармен сәйкес келуі мүмкін.
Қарыздарды өтеу үшін құралдардың ... ... ... ... ... ... потенциалды құрал болып табылады.
Қарыздарды өтеу үшін құралдар сонымен ... ... бар ... ... қоры бола ... сатып кәсіпорын ақша
қаражатын алады.
Басқаша ... ... ... өтеу ... барлық
ағымдағы активтермен қамтамасыз етіледі. Нақ осылай теориялық түрде, ... ... ... ... ... ... сомасынан
артса, онда ол қарыздарды өтеуге дайын деп есептеуге болады. Бірақ, ... ... ... ... қарыздарды өтеуге бағыттаса, онда дәл
сол кезде оның өндірістік қызметі тоқтатылады, ... онда ... тек ... құралдары құрайды, ал материалды айналым құралдарын
алуға ақша жоқ, олар толығымен қарыздарды төлеуге кетті.
Сондықтан төлем ... бар деп, ... ... ... ... көп ... кәсіпорынды есептеуге болады.
Кәсіпорынның тек қарызды өтеуге ғана емес,сонымен бірге үздіксіз ... ... ... ... ... ... ... жасау мерзімімен анықталады.
Кәсіпорын жабдықтаушыларына, банктік қарыздар және ... да есеп ... ... жоқ ... төлем қабілетті деп саналады.
Келешекке арналған төлем қабілеттілігі нақты бір мерзімдегі оның төлем
құралдарының ... осы ... ... (бірінші кезектегі)
міндеттемелерімен салыстыру жолымен анықталады.
Төлем ... ... бір ... ... ақша сомасының жедел
төлемдер сомасына қатынасын көрсететін ... ... ... ... ... ... коэффициенті 1-ге тең немесе үлкен
болса,онда бұл кәсіпорынның төлем қабілетті ... ... 1-ден аз ... ... ... ... құралдарының
жетіспеуі себептерін анықтау керек.
Төлемге қабілетті құралдарға ақша ... ... ... ... әлдеқайда тиімді, себебі олар тез өткізіледі және ақшаға
тез айналады.Ағымдағы міндеттемелерге ағымдағы ... ... ... ... мен ... ... қысқа мерзімді несиелері,
қысқа мерзімді қарыздар, ... ... және ... ... ... ... ағымдағы міндеттемелерден асуы кәсіпорынның төлемге
қабілетті екенін білдіреді. Банкте есептің және ... ... ... ... ... ... мерзімі өтіп кетуі, қаржы органдарына
қарыз болу, еңбекке төленетін қаржылар мерзімінің ... ... ... ... оны ... мерзім ішінде (апта,жарты ай) талдау
кезінде анығырақ көрінеді.
Есепті кезең ішіндегі ағымдағы төлем қабілеттілігі ... ... ... ... ... ... аналитикалық есептің
мәліметтері, банк көшірмесі, төлемнің мерзімдік картотекасы ... ... ... ... ... 3-5 ... бір рет және ... уақыт
аралықтарында жүзеге асырылуы мүмкін. Есептеудің мерзімділігі ... ... ... Егер ... ... ... сирек, ал
егер тұрақсыз болса жиі жүргізуге болады..
Ағымдағы ... ... ... ... ... ... сапалық сипаттамаларын білу керек. Қаржылық икемділік кәсіпорынның
алдын-ала болжамаған жағдайларға байланысты ақша қаражатының ... ... ... ... тұру қабілеттілімен сипатталады. Бұл өзгермелі
жағдайға төтеп беру үшін әр ... ... ... алу, акционерлік
капиталды көбейту, активтерді ... ... ... ... ... мен ... өзгерту дегенді білдіреді.
Ақша қаражатын қарызға алу қабілеттілігі әр ... ... ... тез өзгеруге бейім. Ол кәсіпорын табыстылығымен, тұрақтылығымен,
салыстырмалы өлшемімен, ... ... ... ... ... ... ол ... нарығының өзгеру бағыттары мен жағдай сияқты сыртқы
факторларға тәуелді. Несие алу ... ақша ... ... жағдайда
және кәсіпорынға қысқа мерзімді несиелерді ұзарту үшін қажет кезде маңызды.
Алдын ала келісіммен ... ... ашық ... ... ... бір мерзім ішінде және белгілі бір жағдайларда ала алатын несие)-
потенциалды қаржыландыруға қарағанда, керек кезде ... ... ... қаржылық икемділігін бағалау кезінде оның вексельдері,
облигацияның және ... ... ... активті сатудың
шектілігі, шығынның кездейсоқтық дәрежесі, ереуіл, сұраныстың төмендеуі
және ... ... ... ... өзгермелі жағдайларға тез
бейімдеушілік қабілеттілігі есепке алынады.
«Келешек» компаниясында ... ... ... жыл ... (1427056 \ 89607766), жыл соңында 0,079-ды (5981653 \ ... бір ... ... ... қабілеттілігін бағалау үшін
өтімділіктің ... ... ... ... көрсеткіштердің бірі өнімді өткізуден түскен табыстың орташа
ағымдағы міндеттемелерге ... ... ... ... ... ... анықтау үшін
өтімділіктің статистикалық көрсеткіштері кеңінен пайдаланылады.
Үш көрсеткіш жиі қолданылады:
1. ... ... ... аралық өтеу (жабу) коэффициенті;
3. жалпы өтеу коэффициенті.
Абсолюттік өтімділік коэффициенті = (ақша қаражаттары + тез өткізілетін
бағалы қағаздар) / ... ... ... өтеу ... коэффициенті = (ақша қаражаттары + бағалы қағаздар +
қысқа мерзімді қаржы ... + ... ... + ... да активтер) /
қысқа мерзімді міндеттемелер
Жалпы өтеу коэффициенті = ( ... ...... кезеңдегі шығыстар)
/ қысқа мерзімді міндеттемелер
7 кесте ... ЖШС ... ... ала ... активтердің өтімділік көрсеткіштерін талдау
(теңге)
|Көрсеткіштер |Жыл басы |Жыл соңы ... |
|1 |2 |3 |4 ... ... ... ... ... |(7398143) |
|оның ішінде: | | | ... ... |1427056 |5981653 |4554597 ... ... қаржы салымдары |- |- | ... ... |9870889 |9032446 ... ... да активтер ... |5170116 ... ... ... кезеңдегі шығыстарды | | | ... ... ... ... ... ... ... барлығы | | | |
| ... ... ... ... абсолюттік өтімділік |0,015 |0,079 |0,064 ... ... өтеу |1,27 |0,26 |(1,01) ... ... өтеу |0,60 |0,62 |0,02 ... ... көргендей, кәсіпорынның абсолюттік өтімділік
коэффициенті жыл басымен салыстырғанда 6,4% -ға ... ... ... ... ... К а.ө. ≥ 0,2 – 0,5.
Аралық өтеу коэффициенті ... ... ... ... ... ... тұр. Жалпы өтеу коэффициенті өткен жылмен салыстырғанда 0,02-ге ға
артып ... Бұл ... ... мәні 2 – ден ... болмауы керек.
Келтірілген есептеулерде жалпы өтеу коэффициентіне дебиторлық борыштар
мен ТМҚ күрт өсуі оң әсер ... ... ... ... борыштардың
көбеюі осы көрсеткіштің төмендеуіне әкелді.
Сонымен бірге ... ... ... басқа да факторлар –
елдегі саяси және экономикалық жағдай, ақша ... ... ... ... етілуі, дебиторлық борыш, кәсіпорынның қаржылық
жағдайы әсер ... Бұл ... ... ... ... ... бағалауға мүмкіндік береді.
Баланс өтімділігін талдау. Кәсіпорынның өтімділігі бұл бар қаражаттарды
(активтерді) ... ... ... ... үшін тез ... мүмкіндігі. Баланс өтімділігін талдаудың мәні – ... ... ... топталған қаражаттарды пассивтегі
міндеттемелермен салыстыруда.
Өтімділік дәрежесіне, яғни ақша ... ... ... ... ... ... ... бөлінеді:
А 1 Ең өтімді активтер (ақша қаражаттары, қысқа мерзімді қаржы
салымдары);
А 2 Тез ... ... ... ... ... да ... 3 Баяу ... активтер (ТМҚ, ұзақ мерзімді дебиторлық
борыштар, ұзақ мерзімді қаржы инвестициялары);
А 4 Қиын ... ... ... ... ... негізгі
құралдар, материалдық емес активтер).
Міндеттемелер мен капитал қайтару, төлеу уақытының мерзіміне байланысты
топтастырылады:
П 1 Неғұрлым тезірек ... ... ... ... ... ... шығындар);
П 2 Қысқа мерзімді міндеттемелер (қысқа ... ... ... ... ... ... 3 Ұзақ мерзімді міндеттемелер (пассивтің екінші бөлімі);
П 4 Тұрақты міндеттемелер (пассивтің ... ... ... ... ... ... – болашақ кезеңдегі шығындар).
Баланс абсолютті өтімді деп саналады, егер келесідей ... 1 ≥ П 1 А ... П 3
А 2 ≥ П 2 А ... П ... ... ... егер активтің сол алғашқы үш теңсіздігінің әрбір
тобы кәсіпорынның сәйкес ... ... ... немесе оған тең долса,
баланс ... ... кері ... баланс өтімді емес.
Егер бір жүйенің бір немесе бірнеше ... ... ... – қарсы мәні болса, онда баланс өтімділігінің абсалютті өтімділіктен
азды – ... ... ... Бұл ... ... бір тобы ... ... олардың басқа топ бойынша артылғанымен орны
толтырылады, бірақ өтем тек ... ... ... ... ... ... ... жағдайында аз өтімді активтер неғұрлым өтімді
активтердің орнын баса алмайды.
«Келешек» ... ... ... теңсіздіктердің сақталуы:
1. 5981653 0
4. 39509615

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 55 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қаржылық есеп беру жайлы33 бет
География сабағында экологиялық тәрбие беру әдістемесі.61 бет
Қазақстан Республикасының «білім туралы» заңы3 бет
"Өндірістік цех ауданын есептеу"14 бет
«Циклон 5» өнеркәсіп роботы20 бет
Алакөл аумағының геоэкологиялық картасын құру73 бет
Аң аулау шаруашылығының ірі масштабты карталарын құрастыру37 бет
Балабақшадағы құрастыру жұмыстары мен өткізу жолдары31 бет
Балаларды мектепке дайындаудағы еңбектің маңызы36 бет
Бастауыш сынып оқушыларын жазбаша байланыстырып сөйлеуге үйрету әдістемесі66 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь