Батыс түрік мемлекеті


I Кіріспе:
II Негізгі бөлім:
1)Батыс түрік мемлекетінің шаруашылығы.
2) Батыс түріктің мәдинетті.
3) Батыс түріктің құрамындағы тайпа.
4) Батыс түрік кезіндегі дулат таипасы.
III Қортынды:
Алайда Түрік қағанатының ғұмыры ұзақ болмады. Талас тартыстың күшеюінен ақыр аяғында қағанат Шығыс және Батыс Түрік қағанаты (603-704 жж.) болып екігі бөлінген. Қазіргі Жетісу, Оңтүстік Қазақстанның Қаратау жерін алып жатқан Батыс түрік қағанатының аумағы VII ғасырда шекарасы Солтүстік – Батыс Үндістанға дейін жеткен. Орталығы- Суяб қаласы. Қаланың дәл қай жерде екені
анықталмаған. Жазба деректердің көрсетуіне қарағанда, Шу өзенінің бойында, қырғыз жерінде орналасқан. Қағандықтың негізгі этностық құрамы бес тайпадан біріккен нушебилер мен бес тайпадан біріккен дулулардан тұрады. Бұл мемлекет- Қазақстан жеріндегі ерте орта ғасырларда өмір сүрген алғашқы ірі мемлекеттердің бірі.
Бұл екі қағанаттың саяси талас-тартыстан пайдаланған Қытай патшасы Батыс Түрік қағанатының көптеген жерін басып алып, ру-тайпаларын өзіне бағыншты еткен еді. Алайда түркеш тайпасы өздерінің тәуелсіздігін қорғап қалу үшін Таң мемлекетінің жаулап алу саясатына қарсы тұрып, 704 жылы Түркеш қағанаты құрылды.
Батыс Түрік қағандығының негізін 582-585 жылдары Або (Абруй) қаған қалаған. Территориясы Алтай, Сібір жерінен бастап, Әмудария мен Еділ өзендернің төменгі ағысына дейінгі аралықты қамтыған. Батыс түрік
қағандығының бірінші басшысы-қаған, жоғары билеуші әрі әскербасы саналады. Батыс Түрік қағандығы Шегуй (610-618) мен Түн жабғу (618-630) қағандар тұсында күшейіп, мемлекеттік шекарасы кеңейе түскен. Шегуйдің інісі Түн жағбу қаған мемлекетінің батыстағы шекарасын кеңейту саясатын жалғастырды. 625 жылы Иранға қарсы Византиямен келсімшартқа отырған. Түн жағбу император Ираклийдің Кавказға жасаған жорығына (628 жылы) қатысып, Горе (Дербент) мен Тбилиси сияқты қаларды өз үлесіне алады. 630 жылы түркілер Арменияға басып кірген. 656 жылдан Таң империясы бұрынғы түрік қағандарының қытайланған ұрпақтарынан басқақтарды- «қуыршақ қағандарды» тағайындап отырды. Дегенмен, олардың ішінде Дучжы (басқақ) елді тәуелсіздікке жеткізуге ұмтылды. 679 жылы қытайлықтар оны алдап қолға түсіріп, қорлап өлтірді.
1. Қазақстан көне тарихы. Алматы 1996ж.
2. Қазақстан тарихы очерктер. Шымкент.
3. Қазақстан тарихы көне заман. (1 томы) Алматы 1996.
4. Ежелгі қазақстан . Алматы 2002ж
5. Қазақстан тарихы. Алматы 2006ж

Пән: Қазақстан тарихы
Жұмыс түрі:  Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге
Таңдаулыға:   
Тегін:  Антиплагиат

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






ЖОСПАР

I Кіріспе:

II Негізгі бөлім:

1)Батыс түрік мемлекетінің шаруашылығы.

2) Батыс түріктің мәдинетті.

3) Батыс түріктің құрамындағы тайпа.

4) Батыс түрік кезіндегі дулат таипасы.

III Қортынды:

Алайда Түрік қағанатының ғұмыры ұзақ болмады. Талас тартыстың
күшеюінен ақыр аяғында қағанат Шығыс және Батыс Түрік қағанаты
(603-704 жж.) болып екігі бөлінген. Қазіргі Жетісу, Оңтүстік
Қазақстанның Қаратау жерін алып жатқан Батыс түрік қағанатының
аумағы VII ғасырда шекарасы Солтүстік – Батыс Үндістанға дейін
жеткен. Орталығы- Суяб қаласы. Қаланың дәл қай жерде екені
анықталмаған. Жазба деректердің көрсетуіне қарағанда, Шу өзенінің
бойында, қырғыз жерінде орналасқан. Қағандықтың негізгі этностық
құрамы бес тайпадан біріккен нушебилер мен бес тайпадан біріккен
дулулардан тұрады. Бұл мемлекет- Қазақстан жеріндегі ерте орта
ғасырларда өмір сүрген алғашқы ірі мемлекеттердің бірі.
Бұл екі қағанаттың саяси талас-тартыстан пайдаланған Қытай
патшасы Батыс Түрік қағанатының көптеген жерін басып алып, ру-
тайпаларын өзіне бағыншты еткен еді. Алайда түркеш тайпасы өздерінің
тәуелсіздігін қорғап қалу үшін Таң мемлекетінің жаулап алу саясатына
қарсы тұрып, 704 жылы Түркеш қағанаты құрылды.
Батыс Түрік қағандығының негізін 582-585 жылдары Або (Абруй) қаған
қалаған. Территориясы Алтай, Сібір жерінен бастап, Әмудария мен Еділ
өзендернің төменгі ағысына дейінгі аралықты қамтыған. Батыс түрік
қағандығының бірінші басшысы-қаған, жоғары билеуші әрі әскербасы
саналады. Батыс Түрік қағандығы Шегуй (610-618) мен Түн жабғу (618-630)
қағандар тұсында күшейіп, мемлекеттік шекарасы кеңейе түскен. Шегуйдің
інісі Түн жағбу қаған мемлекетінің батыстағы шекарасын кеңейту саясатын
жалғастырды. 625 жылы Иранға қарсы Византиямен келсімшартқа отырған. Түн
жағбу император Ираклийдің Кавказға жасаған жорығына (628 жылы) қатысып,
Горе (Дербент) мен Тбилиси сияқты қаларды өз үлесіне алады. 630 жылы
түркілер Арменияға басып
кірген. 656 жылдан Таң империясы бұрынғы түрік қағандарының қытайланған
ұрпақтарынан басқақтарды- қуыршақ қағандарды тағайындап отырды. Дегенмен,
олардың ішінде Дучжы (басқақ) елді
тәуелсіздікке жеткізуге ұмтылды. 679 жылы қытайлықтар оны алдап қолға
түсіріп, қорлап өлтірді.
Ашина Синь соңғы қаған болды. Батыс Түрік қағандығының орнына Түргеш
қағандығы құрылды.
Бірақ осыншама ұлан-байтақ жер енді ғана қалыптаса бастаған мемлекеттің
шеңберінде ұзақ уақыт қала алмайтын еді.Олар іштен және сырттан болатын
қысымға қарсы тұра аларлық өзара байланысты бір тұтас экономикалық және
этникалық-саяси организм болмады. Тек қарудың күшімен ғана құрылған империя
оған ұзақ уақыт сүйеніп тұра алмады.
Шаруашылық-экономикалық жағынан алғанда,қағанат екі негіздің-мал
шаруашылығын көшпелі әдіспен жүргізу негізделген қоғамның және бұл кезде
феодалдық қатынастар едәуір дамыған отырықшы-егіншілік қоғамның
ұштасуы болды. Бұл кезде феодалдық қатынастар Византия мен сасанилер
Иранында дамыған болатын. Соғыс және сауда бәсекелестігіне қарамастан
(бәлкім,сонын арқасында да болар),феодалдық қоғамдық қатынаста Кавказ
өңірінің Хазар патшалығының көшпелі ортасына,тиректер мен Алтайдың ертедегі
түріктері жеріне өтіп ұлғая түсті.
Батыс түрік (сондай-ақ Шағыс түрік) қағанатының халықаралық шаруашылық
және саяси байланыстар аясына тартылуында Соғды мен Жетісудың құжаттарда
көбінесе соғды қалалары деп аталатын қалалары ежелгі түрік дәуірінде
тоқтап қана өтетін мекендер болған жоқ. Қалаардың соғды халық да, түрік
халқы да саудамен, қолөнермен,диқаншылықпен бірдей дәрежеде шұғылданды.
Қала мен дала қағанат құрамында бірін-бірі толықтыратын және біріне-бірі
өзара керек болып отыратын біртұтас шаруашылық-саяси, организмнің бөлегі
болды.
Транзит сауда айырбасы да, ішкі сауда айырбасы да ақша айналысын
туғызады, сөйтіп Батыс түрік қағанатының вассалдық шет аймақтарының да
орталығының да халық осы айналыс өрісіне тартылды.
Қағанатта қоғамдық-экономикалық қатынастардың дамуы
Еврвзияның басқа аудандарындағы осы сияқты үрдістерге байланысты жүріп,
феодалдық қатынастардың орнығу арнасында жүргенмен, оның өз ерекшеліктері
де болды.
Техника мен жер суарудың тым қара дүрсін болуы жағдайында ауыл
шаруашылығын жарамды жерлер тапшы, ал мал жайылатын жерлер көп
болды.Көшпелі қоғам жылжып көшіп,тіпті үдере көшіп кете алады,ал егіншілік
ұжымы жөнінде бұлай деуге болмайды. Мал шаруашылығы ұжымдарының көшіп-қонып
жүру қағанаттың жоғарғы өкіметіне енжар қарсылық жасап, қағанат
әскерлерінің қолы жетпейтін алысқа үдер көшіп кетуіне мүмкіндік беретін
еді.
VII ғасырдың бас кезінде Батыс түрік қағаны Ябғудың ортасында болған
будда монахы Сюань Цзанның жазғандары қаған руының байлығы туралы біраз
ұғым береді. Қағанды аң аулап жүрген жерінде кездестірген саяхатшы аңшылар
киімдерінің сәнділігіне таң-тамаша қалады. Қаған жасыл жібек желбегей
кйген, - дейді ол. – Оның қасына ерген екі жүзден астам тарханы бар, олар
қамқа желбегейлер киген, шаштарын бұрымдап өрген. Басқа сарбаздары аң
терісінен тігілген ішік кйген, бөріктері жұмсақ матадан тігілген,
қолдарына айбалта, садақ, ту ұстаған. ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Түрік мемлекеті
Батыс Түрік қағанаты мемлекеті және этникалық тарихы
Түрік қағанатының батыс саясаты
Батыс Европа мемлекетi
Батыс Түрік қағанаты
Көне және батыс түрік қағанаты
Батыс түрік және Түргеш қағанаттары
Батыс Түрік қағанатының саяси жағдайы
Түрік қағанаты. Түрік қағанатының екіге бөлінуі Батыс және Шығыс қағанат
Батыс түрік және Түргеш қағанаттары туралы
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь