Балалар мен жасөспірімдердің денсаулығы


1 Балалар мен жасөспірімдердің денсаулығы
2 Профилактикалық (превентивті) ем химиопрофилактика
3 Балалар өмірін ұйымдастыру және тәрбиелеу
Қазіргі күнге дейін денсаулық деген түсініктің біркелкі алынған дәлелді анықтамасы болмағандықтан, адамдардың денсаулығына дұрыс баға беру біршама қиындық туғызады. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының (1958) жарғысы бойынша, денсаулық деп "аурушаңдық пен дене бітімінде кемшіліктердің бар не жоғы ғана емес, сонымен қатар, адамдардың толық физикалық, әлеуметтік және рухани қолайлы жағдайларын" түсінеміз. Бұл түсінікке денсаулықтың белгісі болуға келе бермейтін, өте кеңінен алынған бағалау көрсеткіштерінің тізімі де кіреді. Ондай көрсеткіштерге әлеуметтік қолайлы жағдайлардың ішінде, кірістің мөлшері, коммуналдық қолайлылық, жеке автокөліктердің болуы т.с.с жа-тады. Халықтың денсаулығы, олардың тұрмыс жағдайларының жақсы деңгейде болуына байланысты, бірақ жоғарыда айтылған факторлар ешуақытта денсаулықтың көрсеткіші бола алмайды.
Сонымен қатар, денсаулық дегеніміздің өзі тек қана биологиялық емес, әлеуметтік категория, сондықтан оны әлеуметтік қызметтің толық бағалы, дұрыс орындалу мүмкіндігі деп те түсінуіміз қажет. Бірақ, дені сау адамдардың да, науқас адамдардың да әлеуметтік қызмет қабілетінің мүмкіндігі өте кең ауқымда болатындықтан, денсаулық сақтау ұйымының "денсаулық" деген түсінікке берген анықтамасы оның дәрежелерін сандық жағынан анықтауға мүмкіндік бермейді.
Адамдардың денсаулығы дегеніміз - оның биологиялық, физиологиялық және психикалық қызметтерінің дұрыс дамып, ұзақ уақыт сақталуының динамикалық жағдайы, әлеуметтік белсенділігі мен қызмет қабілеті жоғары деңгейде болып, күш-қайраты талмай, ұзақ уақыт өмір сүруі. Бұл анықтамаға денсаулықтың жаңадан алынған көрсеткіштері - жоғары деңгейдегі қызмет қабілеті, ғұмыр жастың ұзақ болуы да кіреді. Бірақ, осы түсініктердің әлі күнге дейін анықталған шекарасы болмағандықтан, оны денсаулықтың нақты белгісі ретінде алуға күмән туғызады. Мысалы, қызмет қабілетінің жоғары деңгейі, өте шартты түрде алынған және ол "денсаулығы мықты" деп алынған адамдардың өздерінде де өте кең аралықта толқып отырады. Ғұмыр жастың ұзақтығына дұрыс шекара қою қиын болғандықтан, олардың бір қатары И.И.Мечниковтың көзқарасына қосылып, ғұмыр жастың ұзақтығына биологиялық шекара қоюды қолдамайтындықтан осы сұрақ туралы әлі күнге дейін ортақ көзқарас жоқ.
1. Неменко Б.А. Оспанова Г.К Балалар мен жасөспірімдер гигиенасы (Оқулық).- Алматы 2002.344б.
2. Кучма В.Р. Гигиена детей и подростков., М., Медицина, 2004.

Пән: Медицина
Жұмыс түрі:  Материал
Тегін:  Антиплагиат
Көлемі: 7 бет
Таңдаулыға:   
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге
Кепілдік барма?

бот арқылы тегін алу, ауыстыру

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






Балалар мен жасөспірімдердің денсаулығы

Қазіргі күнге дейін денсаулық деген түсініктің біркелкі алынған дәлелді
анықтамасы болмағандықтан, адамдардың денсаулығына дұрыс баға беру біршама
қиындық туғызады. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының (1958) жарғысы
бойынша, денсаулық деп "аурушаңдық пен дене бітімінде кемшіліктердің бар не
жоғы ғана емес, сонымен қатар, адамдардың толық физикалық, әлеуметтік және
рухани қолайлы жағдайларын" түсінеміз. Бұл түсінікке денсаулықтың белгісі
болуға келе бермейтін, өте кеңінен алынған бағалау көрсеткіштерінің тізімі
де кіреді. Ондай көрсеткіштерге әлеуметтік қолайлы жағдайлардың ішінде,
кірістің мөлшері, коммуналдық қолайлылық, жеке автокөліктердің болуы т.с.с
жа-тады. Халықтың денсаулығы, олардың тұрмыс жағдайларының жақсы деңгейде
болуына байланысты, бірақ жоғарыда айтылған факторлар ешуақытта
денсаулықтың көрсеткіші бола алмайды.

Сонымен қатар, денсаулық дегеніміздің өзі тек қана биологиялық емес,
әлеуметтік категория, сондықтан оны әлеуметтік қызметтің толық бағалы,
дұрыс орындалу мүмкіндігі деп те түсінуіміз қажет. Бірақ, дені сау
адамдардың да, науқас адамдардың да әлеуметтік қызмет қабілетінің
мүмкіндігі өте кең ауқымда болатындықтан, денсаулық сақтау ұйымының
"денсаулық" деген түсінікке берген анықтамасы оның дәрежелерін сандық
жағынан анықтауға мүмкіндік бермейді.

Адамдардың денсаулығы дегеніміз - оның биологиялық, физиологиялық және
психикалық қызметтерінің дұрыс дамып, ұзақ уақыт сақталуының динамикалық
жағдайы, әлеуметтік белсенділігі мен қызмет қабілеті жоғары деңгейде болып,
күш-қайраты талмай, ұзақ уақыт өмір сүруі. Бұл анықтамаға денсаулықтың
жаңадан алынған көрсеткіштері - жоғары деңгейдегі қызмет қабілеті, ғұмыр
жастың ұзақ болуы да кіреді. Бірақ, осы түсініктердің әлі күнге дейін
анықталған шекарасы болмағандықтан, оны денсаулықтың нақты белгісі ретінде
алуға күмән туғызады. Мысалы, қызмет қабілетінің жоғары деңгейі, өте шартты
түрде алынған және ол "денсаулығы мықты" деп алынған адамдардың өздерінде
де өте кең аралықта толқып отырады. Ғұмыр жастың ұзақтығына дұрыс шекара
қою қиын болғандықтан, олардың бір қатары И.И.Мечниковтың көзқарасына
қосылып, ғұмыр жастың ұзақтығына биологиялық шекара қоюды қолдамайтындықтан
осы сұрақ туралы әлі күнге дейін ортақ көзқарас жоқ. Денсаулықтың белгісі
ретінде ақыл-ой, қызмет қабілеті, репродукция қызметі және т.б.
анықтамалары бар, бірақ осы түсініктің әлі күнге дейін ғылыми негізделген
сипаттамасы жоқ. Саны жағынан тұрақты түрде өсіп жатқан көптеген факторлар
адамдар денсаулығына әсер етеді, бірақ біздің ойымызша бұл туындап отырған
пікірталаста ең алдымен "денсаулық" деген түсініктің өзін анықтап, оған сай
келетін, барабар көрсеткіштерді тауып, сандық жағынан баға беру мүмкіндігне
нақты шек қою қажет.

Денсаулықтың белгілеріне демографиялық көрсеткіштерді, аурушаңдықты,
дене бітімінің дамуын жатқызады. Халықтың денсаулығына берілген осы
белгілердің ішінде, әсіресе, демографиялық көрсеткіштер (туып-көбею, өлім,
ғұмыр жастың орташа ұзақтығы) ерекше күдік туғызады. Туып-көбеюшілікті
жасанды реттеуге болатындықтан және оған этникалық ерекшіліктер әсер
ететіндіктен денсаулықтың көрсеткіші ретінде алуға болмайтын сияқты. Кейбір
елдерде туып-көбеюді жасанды түрде азайту, денсаулықтың басқа
көрсеткіштерінің жоғары болуына сәйкес келеді. Және керісінше, кейбір
этникалық топтардағы туып-көбеюдің жоғары болуы, денсаулық көрсеткіштерінің
төмендеуіне әкеледі. Сондықтан, денсаулыққа баға беру үшін туып-көбеюді
жеке алып қарамай, басқа көрсеткіштермен бірге кешенді түрде қараған дұрыс.

Халықтардың денсаулығына сипаттама беруде кейбір авторлар өлім
көрсеткішін пайдалану мүмкіндігін қолдамайды. Бұл пікірде негізгі аргумент
ретінде аурушаңдық пен өлім саны арасындағы сәйкестіктің болмауы алынады,
бірақ, өлім ешуақытта аурусыз келмейді. Бұл көрсеткіштердің арасында қатал
түрде пропорция болмаса да бір бағытта өзгеріп отырады. Жас кезеңдері
бойынша ер адамдардың арасында өлім көрсеткіші жоғары болатындығы олардың
өмір сүру мүмкіндіктерінің төмен екендігін көрсеткенімен, денсаулықтың
көрсеткіші ретінде алуға келмейді.

Б.Н.Ильиннің пікірі бойынша да өлім саны адамдардың биологиясына ғана
емес, көптеген жағдайларда әлеуметтік факторларға да байланысты
болғандықтан денсаулықтың белгісі ретінде алуға келмейтіндігін айтады.
Бірақ, автор "халықтың (жеке адамның) денсаулығы медициналық (биологиялық)
- әлеуметтік түсінік" екенін мойындайды. Ю.П.Лисициннің пікірі бойынша
денсаулықты тек қана әлеуметтік және биологиялық қатынас тұрғысынан қарау
керек, сондай жағдайда эндогендік және экзогендік себептерден болған өлім
саны биологиялық факторларды да сипаттайды. Олай болса, өлім көрсеткішін
халықтардың денсаулығының белгісі ретінде алуға болады. Әсіресе, бұл
жағдайда балалар өлімі ерекше орын алады.

Профилактикалық (превентивті) ем химиопрофилактика сынамасы
гиперергиялық, науқаспен қатынаста болған, алғаш инфекцияланған балалар мен
жасөспірімдерге жасалады, және де емді фтизиопедиатр қатаң бақылаумен
жүргізеді.
Жасөспірімдерде жиі кездесетін туберкулез түрі - өкпенің инфильтративті
туберкулезі. Бірақ туберкулездің бұл түрінің сипаты мен ағымы қазіргі
уақытта айтарлықтай өзгеріске ұшырады. Соңғы кезде лобиттер типі бойынша
өкпені кеңінен зақымдайтын инфильтративті туберкулез жиілеп кетті. Аурудың
бұл түрі шұғыл басталады, клиникалық көріністер айқын және деструкивті
өзгерістер тез дамиды, бұл аталмыш процесті инфильтративті-казеозды
пневмония деп бағалауға мүмкіндік береді.
Тағы бір маңызды мәселе туберкулез микобактерияларын бөлетін науқастардың
көбеюі. Бүгінде таралған өкпе туберкулезіне шалдыққан жасөспірімдердің 23
бөлігі ТМ-ын бөледі, алайда мәселе тек бұнда ғана емес, туберкулездің дәрі-
дәрмекке тұрақты түрлерінің көбеюінде.
Науқасты емдеуге бағытталған шаралар ішінде туберкулезге қарсы дәрі-
дәрмектермен емдеу жетекші орын алады. Соңғы жылдарда ДАҰ қысқа мерзімде,
бақылаумен, туберкулезге қарсы белсенді препараттармен химиотерапия
жүргізуді белсенді түрде енгізуде. Бұл әдіс тек індеттік тұрғыда ғана
маңызды емес, сонымен қатар қымбат әрі ұзақ емді 6-8 айға дейін қысқартуға
мүмкіндік береді.
Қазақстанда ҚР Президентінің 1998 жылғы 18 мамырдағы №3956 "Қазақстан
Республикасы азаматтарының денсаулық жағдайын жақсарту жөніндеп бірінші
кезектегі шаралар туралы" Жарлығына сәйкес 1998 жылдан бастап туберкулезге
шалдыққан науқастарды ААҰ ұсынған DOTS-стратегиясымен емдеу бағдарламасын
енгізу басталды.
ДДҰ ұсыныстарына сәйкес бақыланатын қысқа мерзімді ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Балалар денсаулығын қалыптастырушы факторлар
Балалар мен жасөспірімдерді физикалық тәрбиелеуде медициналық бағалау.
Халықтың ұрпақты болу денсаулығына әсер ететін аурулардың деңгейін төмендету
Балалар мен жасөспірімдердің денсаулық жағдайы. денсаулық критериялары, балалардың денсаулық жағдайын кешенді бағалау
Денсаулықтың гигиеналық негіздері
Оқушылардың мектеп ортасына бейімделу мәселелері
Оқушылар ағзасының функционалдық жағдайына мектеп ортасының әсері
Сыныптан тыс жұмыстарда жасөспірімдердің салауатты өмір салтын қалыптастыру негіздері
ЖАСӨСПІРІМДЕРДІҢ ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ ДЕНСАУЛЫҒЫН ҚАМТАМАСЫЗ ЕТУДЕГІ ТРЕНИНГТЕРДІҢ РӨЛІ
Жаңа типті мектептерде оқу үрдісінің оқушылар ағзасының физикалық дамуына және жұмыс қабілеттілігіне әсері.
Пәндер