Париж бітім конференциясындағы ақш позициясы

М А З М Ұ Н Ы

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

І тарау Париж бітім конференциясы.
1.1. Дүниежүзілік соғыстан кейінгі әлемдегі саяси жағдайлар. ... ... ... ..6
1.2 Париж бітім коференциясының алғышарттары мен барысы ... ... ... .12

ІІтарау Париж бітім конференциясындағы АҚШ позициясы.
2.1 Бітім конференциясында АҚШ делегаттарының шақырылуы ... ... ..17
2.2 Париж бітім конференциясындағы АҚШ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 34

Қорытынды. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 36

Әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..38
Кіріспе.
Менің дипломдық жұмысымның тақырыбы «Париж бітім конференциясындағы АҚШ позициясы» яғни, ол кезеңдегі І дүниежүзілік соғысқа үлкен нүкте қойған халықаралық келісім конференциясы. Менің бұл тақырыпты таңдап алуымдағы мақсатым, жалпы сол кезеңдегі яғни, Париж бітім конференциясындағы Америка құрама штаттарының позициялық мүдделерін құрастыру, яғни 1919 жылғы қаңтар айында ашылған осы конференциядағы түрлі мәселелердң аражігін ашып көрсету, ондағы сол конференцияға қатысқан саяси қайраткерлер мен олардың ой пікірлерін құрастыру. Сонымен қатар, париж бітім конференциясының тарихта алар орнын және оның қандай ірі жеңімпаз державалар арасында болғанын ашып көрсету.
Тағы бір айта кетер жайт, бұл париж бітім конференциясының кейін Вашингтон келісімін конференциясымен ұласып кетуі, яғни конференцияның француз жерінен американ жеріне ауысу тарихын айқындау.
Ең басты Париж бітім конференциясы сол кезеңдегі тарихтағы, тіпті сол кезеңнің ең атақты халықаралық конференциясы.
Тіпті осы конферецияның зор зардап шеккен франция жерінде өтуі.
Сонымен қатар нақ осы жылы орын алған париж бітім конференциясында қандай іс-шаруалар орындалады, қандай дәрежеде өтті, қаншама саяси қайраткерлері мемлекет басшылары, президенттер т.б. әлемге әйгілі сол кездің ұлы тұлғалары жөнінде жан-жақты мәліметтерді қарастырып оқып-білу.
Зерттеу тақырыбының өзектілігі
«Париж бітім конференциясының яғни ондағы АҚШ көздеген позийиясының жүзеге асырылмауы,яғни,Вашингтон конферециясының қайташақыруға мәжбүр болды, сонымен қатар, париж конференциясы АҚШ
Әдебиеттер және сілтімелер тізімі:

1. С.С. Сороко-Цюпа, В.П. Смирнов, А.И.Строганов
ғасырдағы дүниежүзі, Алматы 2005 80бет
2. История новейшего времени стран Европы и Америки 1918 194б.
3. Бұл да сонда 24б
4. И.И. Ростунов. Русский фронт первой мировой войны М.1976г 372-79 беттер
5. Бұл да сонда 373 б
6. История новейшего времени стран Европы и Америки 1918-1945гг.Под ред. Е.Ф. Языков М. 1989 27б
7. История новейшего времени стран Европы и Америки 1918-1945гг.Под ред. Е.Ф. Александров М. 1986 30б
8. Бұл да сонда 27б
9. Всеобщая история, А.В. Шубин Новейшего история зарубеж стран.
М 2005 г 35б
10. Бұл да сонда 37б
11. Новейшая история зарубеж. Стран Европы и Амермкм 1917-1938 гг. В.Г.Ревуненков М 1975 г 16б
12. А.И. Уткин Дипломатия Вудро Вильсон М. 1989г 219 б
13. Бұлда сонда 220б
14. Бұл да сонда 221б
15. Новейшая история зарубеж. Стран Европы и Амермкм 1917-1945 гг. В.К. Фураева Москва 1989 214б
16. А.И. Уткин Дипломатия Вудро Вильсон М. 1989г 222 б
17. Л.И. Зубок Н.Н. Яковлев Новейшая история США М. 1972 18б
18. Бұл да сонда 20б
19. Н.В. Сивачев Е.Ф. Языков новейшая история США М. 1972 18б
20. Бұл да сонда 10 б
21. Новейшая история стран запада под. Ред. В.Г. Рувенкова М. 1959 35б
22. Бұл да сонда 39 б
23. История США 3том М. 1985г 594б
24. Послевоенная экономика США Э. Хансен М. 1966г 53-54 б
25. Лан В.И. США от первой до второй мировой войны М. 1976г 332 б
26. Мкртчан А.А. политическая жизнь вСША 1965 313б
27. Ульяновский Р.а. неокалонианализм США и слоборазвитие страны Азии М. 1963г 46б
28. Гершов З.М. Вудро Вильсон М. 1983 47б
29. Гешов Вудро Вильсон М. 1983 76б
30. Ллойд Джордж Д. Права омирных договорах, М. 1958г 283б
31. Прицкер Д. Жорж Клемансо: политическая биография М. 1983 86б
32. Никольсон Г.как делался мир В 1919г. М.1945 г 113б
        
        Париж бітім конференциясындағы  АҚШ позициясы
М А З М Ұ Н Ы
Кіріспе
............................................................................
........................................3
І тарау Париж бітім ... ... ... кейінгі әлемдегі саяси жағдайлар.
..............6
1.2 Париж бітім коференциясының алғышарттары мен барысы.............12
ІІтарау Париж бітім конференциясындағы АҚШ ... ... ... АҚШ ... ... ... ... ... ... ... ... «Париж бітім конференциясындағы
АҚШ позициясы» яғни, ол кезеңдегі І ... ... ... ... ... ... конференциясы. Менің бұл тақырыпты таңдап
алуымдағы мақсатым, ... сол ... ... ... бітім
конференциясындағы Америка құрама штаттарының позициялық мүдделерін
құрастыру, яғни 1919 ... ... ... ... осы ... түрлі
мәселелердң аражігін ашып көрсету, ондағы сол конференцияға қатысқан саяси
қайраткерлер мен олардың ой пікірлерін құрастыру. ... ... ... ... ... алар ... және оның ... ірі жеңімпаз
державалар арасында болғанын ашып көрсету.
Тағы бір айта кетер жайт, бұл ... ... ... ... келісімін конференциясымен ұласып кетуі, яғни конференцияның
француз жерінен ... ... ... ... айқындау.
Ең басты Париж бітім конференциясы сол кезеңдегі тарихтағы, тіпті ... ең ... ... ... осы ... зор зардап шеккен франция жерінде өтуі.
Сонымен қатар нақ осы жылы орын алған париж бітім ... ... ... ... дәрежеде өтті, қаншама саяси
қайраткерлері мемлекет басшылары, президенттер т.б. ... ... ... ұлы ... жөнінде жан-жақты мәліметтерді қарастырып оқып-білу.
Зерттеу тақырыбының өзектілігі
«Париж бітім конференциясының яғни ондағы АҚШ ... ... ... ... ... ... сонымен қатар, ... ... АҚШ ... ... Сонымен қатар, қарастырып ... ... сол ... АҚШ ... Вудро Вильсонның талантты түрде
жүргізген дипломатиялық саясаты жатады.
Зерттеу мақсаты.
Менің осы ... ... ... ... бітім
конференциясының қай жылдары құрылып, оның шақырылуына қандай себептер
болғандығын, құрылып, ... ... ... ... ... ... ұсынған ұсыныстары, сонымен қатар осы ... ... ... ... ... әлемінен сонымен қоса, қалалық кітапханалар мен мұрағаттар
осы тақырыпқа сай дерек көздерін жинастыру, соның ... ... ... алу ғылыми құндылықтарын айқындап, бұрын осы тақырыпта зерттеген
ғалымдардың пікірлерін зерделей отырып,оның ... көз ... ... ... әлем ... ... маманы А.В.Шубиннің «Бүкіл әлем
тарихы» атты еңбегінде (М; 2005 жыл) осы ... ... тың ... Онда ... әр бір кезеңді ... ... ... ... ... ... ... обьектісі
Мұндағы тақырыпқа негіз болып отырған мәселе бұл 1919 жылы ... ... ... бітім конференциясындағы АҚШ позициясы болып отыр.
Сонымен қатар зерттеу нысанасына париж бітім конференциясында зор ... АҚШ ... В. ... ... премьер-министрі Девид
Ллойд Джордж, сонымен қатар, Францияның сол кездегі ... ... тағы да ... ... мемлекет басшыларының париж бітім
конференциясында сөйлеген сөздері және ... ... ... бөлісу жолындағы қызу пікір таластары жатады.
Зерттеу әдістері.
Осы жұмысыма сәйкес негізінен тарихи дерек көздерін, соның ішінде осы
кезеңге ... ... ... ... оқып шығып, оны
классификациялау және тарихи ... ... ... ... ... ... ... тақырыбыма сай тұстарын анықтап алу.
Сонымен қоса, жұмысымның зерттеу әдісі ретінде ... ... ... бұл таөқырыптың ауыр тұстарын жеңілдетері сөзсіз.
Зерттеу әдісі ... АҚШ ... тек ... ... ... пікір де білдіру тақаырыпты әрлендірері анық.
Зерттеу барысында осы тақырыпқа байланысты ішкі сын және сыртқы сын
түрлерінде ... ... ... арттырары хақ. Сондықтанда сөз
болып отырған ... ішкі ... ... да ... аударған
жөн. Тарихшының негізгі ... нақ осы. ... тек, ... ... ... ... ... , бұл біздің
тарихшымызға үлкен бір сын болар еді.
Тарихшының нақ осы мәселе ... ... ... ... ... бұл ... жоғары деңгейін көрсетер еді.
Талдау әдісі.
Тақырыбыма сай тарихи газет-журналдардан жинаған ақпарат көздерінің
маңыздылығын, және де ... ... ... ... ... осы ... бітім конференциясы шақырылғаннан бастапоның шақырылу
мерзімін осы конференцияға қатысып ат салысқан қайраткерлердің сынын, және
осы париж ... ... ... кезеңдңрін анықтау. Сонымен
қатар, осы ... ... ... ... мен ... ... ... іске асырысу барысы тағы басқа сатыларын
хронологиялық ... ... ... ... ... конференциясы.
1.1. І Дүниежүзі соғыстан кейінгі әлем.
1914-1918 жылдар аралығында өткен бірінші ... ... ... әлемдегі саяси карта біраз өзгерістерге ... ... ... мемлекеттердің бөлісіне салына бастады.
Негізінен жапондық соғыстың шоғын өшіруге ресейде ... ... ... де өз септігітиген болатын. Өйткені Ресей бірінші болып,
1917 жылы «аннексиясыз және контрибуциясыз әлем» атты соц ... ... ... Ол ... ... ешқандай қарсылас мемлекетіне
контрибуция төлемейді, ... ... өзге ... ... ... ... ... айтсақ, жаңадан орнаған жас кеңес өкіметтің ... ... өзге ... де ... үлгі ... шара болды.
Бірінші дүниежүзілік соғыста Германияның саяси аренадағы беделіне ... Осы ... ... ... ... күйрей жеңілген
болатын.
Жеңілген мемлекеттердің иелікутерін ... салу ... ... ... ... деп ... ... жүргізілді. Бірінші дүниежүзілік
соғыстың негізгі жеңімпаз мемлекеттері ретінде- АҚШ, ... ... ... алып ... ... 1918 жылы 11 ... күні бірінші жапондық соғыс өз ... ... ... орманында фрацуз маршалы фош одақтастар атынан
Германияның тізе бүгуі жөнінде келісімге қол қойды. Көптеген немістер ... ... ... ... ... Оның ... неміс әскери басшылығы
соғысты тоқтатуды ойға да алмаған ... ... ... өзі әлі ... ... деп ... ... болатын. Алайда 1918 жылы 8 ... ... ... ... ... болып жеңілген күресі
Антантаның инитиативалықстратегиясын одан әрі күшейте ... еді /3/ ... ... ... ... басты одақтастары Австро-Венгрия менБолгария
және Туркия өздерінің соғыстан шеккен зор зардаптарының алдын алу ... ... ... ... ... Бұл Германия үшін ең ірі жеңілістің
бастамасы болатын.
Герман үкіметі ымыраға келуге ендігі ... зор ... ... ... ... ... болды. Біріншіден неміс үкіметі әлемдегі
өз беделін сақтап қалғысы келді. Ал, екіншіден Германия өзінің әскери күш-
қуатының құлдырауда ... ... оны ... ... ... ... ... Герман империясының неміс әскерінің «жеңілмейтіндігі» ... ... ... Осы ... ... стратегиясы мұндай
келісімге келумен ауыр қайғыны «сатқын саясаткерлерге» аудара салды. Ендігі
жерде өз ... ... «ту ... пышақ ұрды» деген аңыздар
да тарай бастады. ... да бұл ... ... ... әлі соғыс
қимылдарының театры болмай тұрып-ақ және ... тізе ... ... ... Әлі де ... ... кадрлар мен әскери ауыр өнеркәсіп
сақталаып қала ... ... ... бұл ... мен тізе бүгу ... Келісім нәтижесі жеңімпаз мемлекеттермен жасасқан жеке дара көпе
көрмеу ымырасы болды. Герман делегациясы ... тым ... ... ... ... төнетін қауіп қатерге» ... ... ... ... тазартуды қайта ұсынып, оны қабылдамауға
қайта ... ... « Орыс ... ... ... ... ... нәтижесінде оған айтарлықтай басымдылықтар берді, келіссөздің
талабы бойынша ол өзі жаулап ... ... ... ... ... және ... ... Туркия, Румыня, жіне Рейннің сол
жақ жағалауынан өз әскерлерін шығаруға тиісті ... Ал оның оң ... ... ... құру ... Одан ... Германия жеңімпаз
мемлекеттерге өзінің әскери күштерін айтарлықтай бөлігін беруге оның есесі
ретінте әскери тұтқындарын ... ... ... ... ... әскері
өзінің украинадағы өз позициясын сақтап қалды. Трибалтика аймағында ... ... ... ... ... Комьпен келіссөзі Ресейдің қатысуынсыз
іске асырылды. Ресей бірінші ... ... зор зиян ... бірі болған еді/4/ Алайда ресейдің саяси құқығы одақтастар
мен неміс генералитеті тарапынан ескерілмей қалды. Сондықтанда ... ... Л. ... айтуындай «одақтастар ресей үшін аз ... оның ... ... ... ... қаза тапқан құрбандары үшін
ештеңе де ... ... де дәл ... ... ... сол кездегі
халықаралық шиеленістермен қатарласа көрініс тауып отырды. Соның ... ... ... капиталистік жүйені түбімен қопарған қазан төңкерісі
болды. Қазан төңкерісі туралы барлық ... ... ... пікірде
болды. Капиталистік өмірдің ішінде де түрлі саяси даму мен күйреу ... ... ... осы ... ... ... жеңіліс тапқан
болса, екінші жағынан АҚШ ... ... ... ... ... ... үміткер бірден-бір мемлекет болды. Соғыс АҚШ ты ... ... ... байлыққа кенелтті. Соғыс жылдарында Америка құрама
штаттары Антантанның ең басты арсеналы болды, оны оқ ... мен және ... ... ... басты қайнар көзіне айналған еді. АҚШ ендігі
жерде ... ең ... ... ... ... ... Олар яғни,
АҚШ Европа елдеріне арнап, 10млрд. доллар көлемінде қыруар қаражат бөлді.
6,5 млрд ... ... жеке ... ... мен ... жеке ... құйды. АҚШ ендігі жерде осы күнге дейін ең бай болып келген
мемлекеттердің өзін қарызға батырып, ... ... ... ... ... ... отырып, өзінің әлемге үстемдік ету
мақсатын алға қоя ... Олар ... ... ... пайдалана
отырып келешектегі бейбіт конференцияларда өз өктемдігін, диктатын
жүргізуді ойластырды. 1917 ... ... ... ... ... ... еді: ... мен Франция біздің пікірімізбен көзқарасымызды бөле-
жара алмайды, ... ... –ақ біз ... біздің пікірімізге қосылуға
мәжбүр етеміз, сондықтан да олар бізбен қатынаста қаржылық жағынан әрдайым
бірге болады» . Бұл ... ойға ... 1918 жылы 8 ... ... ... бағдарламасын» шақырған « 14 пункт» жарияланды. Ол бойынша
АҚШ ведомоствасы кез келген Антанта ... ... ... ... мен ... АҚШ тарапынан мойындалмайды» деп мәлімдеді Вильсон
«теңіз бостандығы» , ... ... атты ... алға ... ... ... ... және Японияны басып озбаққа
ниеттенді. ... ... ... ... ... ... АҚШ өзінің
әскери қуатын күшейтіп алды, ал ... ... ... ... ... ... өз ... орнатуды мақсат етті. Мысалы 12пункте
Туркия құрамына енетін облыстарды автономия ретінде тану, қаратеңіз бұғасын
ашу туралы айтылд, 13 пункте ... ... ... ал 14 ... ... құру ... сөз болды. Әлемде реттеудегі американ ... ... ... шын ... ... ... мәселелерді жасырын ұстады.Сондықтанда Комьпен
келісімінің АҚШ бастамасымен орындалуыда таң қалдырмайтын еді. ... ... мен ... ... ие бола ... ... ... флотын
құру туралы Американың бағдарламасының Ұлыбритания мүддесіне қайшы келетін
тұстарын сәлде ... ... ... ... ... Ллойд
Жордж былай деп мәлімдеме жасады: «Ұлыбритания АҚШ ... ... ... ... және флотымен тепе-теңдік қалпында қалады». Европа рыногы
үшін АҚШ үлкен ... ... Бұл ... үшін ... ... Г.Гувер
«АҚШ әкімшілігінің сауда-саттық бөлімін» ашқан еді, кейіннен сол ... ... ... ... атты ведомстваны құрды /6/.
Ол бойынша аштық пен қуаңшылықты көріп отырған әлемнің бірнеше кедей
мемлекеттеріне капитал салып, сол ... өз ... ... ... ... кейінгі өз мәртебесін сақтап қалдын. Тіпті, ол соғыста
не үшін соғысса, соны алып ... ... қол ... ... ... бен құрлықта бәсекелес болудан қалды. Таяу ... ... ... ... ... өз бақылауына алды. Сондықтан да Англия
бейбіт келіссөздерде өз ... ... ... ... ... ... ... жүргізбеуге және АҚШ-тың әлемдік игемонияға қол
жеткізуіне қарсы пиғылда әрекет жасап келді. Бұл кезеңде күші мен ... ... ... еді. ... премьер-министрі Жорж
Клемансонныңартында генерал Фош әлі де болса ... 2 ... ... ... ... бағдарламаның» француздық үлгісіде шындықтан
алшақ тұрды. Францияның қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін ... ... ... ... Европа Франция игемониясын
құруды көздеді. ... ... ... 1917 жылы ... ... ... келіссөзінен аңғаруға болады. онда Францияға Германия
территориясына өтіп кеткен жерлерді қайтару қарастырылды. ... ... ... ... ... онда Саар ... ... орын тепкен.
Ендігі жерде Франция территориясы ... ... ... ... ... ... сол жақ ... неміс территориясында франуияның
бақылауында, ... ... құру ... ... ... бұл жоспарды одан әрі ... ... ... оның ... ... ... ... аймақты құруды д\а
мақсат етті. Француз стратегиясы Германиядан көп мөлшерде реперация ... және оның ... ... ... етіп оны ... ... жоспарлады. Франция осы кезде Кіші Азия мен Таяу Шығыстағы
түрік иеліктеріне де өз ... ... ... ... әлемдік бөлісуден дәметкен Италия мен ... да ... ... ... сала ... Бұл ... екі
державалардың да әлемдегі мәртебелеріне қарамастан олардың ... ролы ... ... ... Олардың ұсынысы мен
пікірлері тек қана локальдық сұрақтарды шешуге ғана қолданылды.
Сонымен, бұл аталмыш державалар, әр конференциялар мен ... ... ... сай өз ... алға ... ... Мұның
ішінде әрине тілге етуге болатын АҚШ пен Франция. АҚШ ... ... ... ... ... ... батырып өз үстемдігін құру
ниеттенсе, Франция болса соғыста жеңілген мемлекеттердің репарациясы арқылы
өз ... мен ... ... ... алды. Яғни,
Франция АҚШ-қа бәсеке боларлық Европадағы жалғыз мемлекет. ... ... ... мен маңызды мәселелер төңірегіндегі келісімдер
тек осы екі державаның араласуымен реттелініп отырды. Бұл кезеңде ... өз ... ... ойлаған Ресейдегі жас кеңес өкіметі бұл аталмыш екі
ірі аспауыт державаларға бәсекелесе алмаған ... ... ... ... ең ... маңызды халықаралық
келісім орталығы Франция болып таңдап алынды.
1.2. Париж конференциясының алғышарттары мен барысы.
1918 жылы күз ... ... ... Батыс майданда шабуылға шықты.
Неміс әскерлері одан әрі ... ... ... ... ... халқы одан әрі
соғысуды қаламады. Германияда ендігі дерде ... ... ... акциялары мен революциялық толқулардың шеті көріне бастады. Қазан
айының басында ... ... АҚШ ... В.Вильсонға нота жолдап, онда
өздерінің ... келу ... ... ... Нақ осы ... ... ... тас талқан болып жеңіліп, капитуляцияға қол
қойылды. Олардың ішінде: Туркия, Болгария және Австро-Венгрия бар. /7/
Антанта елдері үкіметі ... ... келе ... ... ... ... да олар Герман армиясының толықтай
қарусыздануы мен талқандалуына мүдделі болмады. ... ... ... оның соғыстағы серіктестерімен бейбіт келісім конференциясы 1919 жылы
18 қаңтар күні Версаль сарайы орналасқан Париж ... ... еді. ... ... ... ... соғысқан 27 мемлекет қатысты. Германия
және өзгеде жеңіліс тапқан мемлекеттер ... ... ... ... ... ... сонымен қатар Германиямен
соғыста тауқыметті басым ... ... ... ... бітім конференциясында кішігірім мемлекеттердің ұсыныстарымен
пікірлері іс жүзінде есептелмеді.
Бейбіт келісімді жасау мен оны ... ... ... ... ... ... қала берді. Конференцияда ең басты ролді
ойнағандар АҚШ ... ... ... ... ... ... ойнады. Конференцияға қатысушылардың ең өзекті мақсаттары бұл
жеңілген ... өз ... ... және ... Ресейде
талқандау, сонымен қатар өзге де елдердегі революциялық ... ... ... да ... ... конференциясындағы ең басты
мәселе-орыс мәселесі болды. Соның ішінде орыс ... мен төң ... ... және оның өзге ... ... әлсірету жақтары
қарастырылды. Конференция кеңестік Ресей мен өзге де ... ... ... үшін ... ... интервенциялық штабқа айналды
/8/.
Француз импералистері Германияны барлық жағынан әлсіретуге тырысты.
Олар Рейн өзенінің сол ... ... ... ... ... бас ... Керісінше мұнда Франция протектораты ретінде
кішігірім Рейн ... ... алға ... Олар ... ... Германиядан бөлінуіне қызу түрде қолдады.
Бірақ, Ллойд Джордж бастаған ағылшын ... мен ... ... ... ... бұлай бөлшектеніп кетуіне үзілді-кесілді
қарсылықтарын білдірді. Олар ... ... ... күш ... қалып, келешектегі Ресей мен орайы келсе, Францияның өзіне де айдап
салуға мүдделі болды.
Вильсонизм ендігі жерде үлкен ... ... Ол ... ... ... сындырудың жолжарын біле алмады. Бірақ, ол ұлы мемлекеттің
саясаткері ретінде әріптестерінен әлде қайда жоғарырақ тұрды.
Антанта ... ... да ... ... большевиктік режимге
қарсы болды, оны мойындаудан бас тарты. Англия, АҚШ, Жапония ... ... ж.ж. ... Ресейге өз әскерлерін жіберді, алайда интервенцияның
агрессиясы сәтсіздіктерге душар болған ... ... ... талқандау мәселесі ең ... ... ... Американ және британ делегациялары
Европа ұлттарының өзін-өзі ... ... ие ... ... ... ... әділ ... шешетін тәуелсіз
мемлекеттердің одағы ұлттар ... ... ... Сонымен қатар
Ұлыбританияның өз отарларында өзін -өзі басқару ... сөз ... ... ол ... қозғауға асықпады. Осыған қарамастан ағылшан және
француз үкіметтері отарлық иеліктерін кеңейтуді ойластырды.
Ағылшын үкіметінің одақтасы, араб ... ... ... ... ... ... Бірақ, Антанта араб мемлекеттерін өз
уыстарынан шығып алуға кіріспеді./10/ ... ... ... жар ... үнемі мүдде танытты. Мәселен, осы конференцияның ... ... ... А. Луанкаре былай ... ... ... болған Германия масқаралықта өмір сүруін тоқтатты».
В.Вильсонның талап етуімен Париж конференциясында ... ... ... ... ... ұйым ... ... ақыры
құрылды.
Лиганың ең жоғарғы органы-Ассамблеяда ... лига ... ... ... ... кең өкілеттілігі бар аз топты қамтитын
орган болды. Кеңестік тұрақты мүшелері болып бес ... АҚШ, ... ... және ... ... ... үлкен ондық кеңестің
мүшелерің саналатын елдердің ... 12 млн. ... ... ... ... АҚШ позициясы.
Париж бітім конференциясында бес айға жуық уақыт ... ... ... үшін ... жағдайлар жасау мақсаттары тұрды.
Конференцияның бірінші күні-ақ дипломатияны ашуға негіз ... ... 14 ... бағдарламасының принциптері өзгертілді. Әлем
журналистеріне отырыстық қорытындысы жария етілді: «Әлем тағдырын төрт ...... ... Италия шешті.
Алғашында 14 пунк бағдарлама онша назарға ... ... ... ... ... өздерінің сонау соғысжылдарындағы ... ... одан әрі ... ... құпия келіссөздер
арқылы қарастырды.
Ең басты олар өздері көздеген мақсаттарының біразына да қол ... ол ... ... ... ... олар АҚШ-қа да үлкен құрметпен
қарамай өте ... ... олар ... ... В.И.Лениннің сөзімен айтсақ,
бұл конференцияда Клемансо мен Ллойд Джордж оны пешка секілді ... ... ... болатын. Парижге Вильсон ерекшк проектісімен келді.
Ол халықаралық қауісіздікті қамтамасыз етіп, отыратын ұлттар ... ... ... Ол « ... біржола азамат бас тарту» керек деп
көбірек әрә байқап айтып қалды да. Бұл лигада АҚШ ең басты ... ... ... пен ... беруші функциясын атқаратын ел деп ... бұл ... АҚШ ... өз ... ... үшін ... қолдан
жасалған құжат болатын. Сондықтан да көптегеневропа саясаткерлерге егер ... ... ... айналғысы келсе, онда біздің қарыштап әрекет
жасауымызды көрсін деді.
Ұлттар Лигасының жарғысын Версаль ... ... ... ... ... ... ... 14 пункте айтылғандардың ішінде ұлттар лигасының
ғана ісі іс жүзіне аса алды.
Бірақ, ... ... ... өмір ... онда да күшті қуат
алып, әлемге қауіп тудырған болар еді. Вильсонның биографы Р. Бейкер ... ... ... ... үш ... ... париж конференциясы
үшін орыс мәселесінің маңызы өте зор болатын. Өйткені Парижді ... ... ... ... емес ... ... бастады.
Сондықтан да Вильсон мен ... ... ... ... барлық жерді
кезіп жүр дегенмен шектеледі. Ендігі ... олар осы ... ... да ... ... большевизмге қарсы күресуге итермелеп отырды.
Нақ осы жерде АҚШ келешекте өріс алуы мүмкін деп топшалаған Кеңестік
Ресейден қатты ... ... да ол нақ осы ... адам ойына кіріп
швықпайтын интрига ойлап тапты: Ол ... ... ... ... және ... төңкеріс ұйымдастыруды қамтамасыз ету.
II. - тарау Париж бітім конференциясындағы АҚШ позициясы
2.1. Париж бітім конференциясына АҚШ ... ... ... ... ... ... ... жүрер алдын АҚШ халқының үкілеген үлкен үмітін
арқалады. Оның беделіні ел ішінде арта да ... ... ... ... бұл ... мен атақ ... оның өз жеріндегі бәсекелестерін ... ... ... оның ең ... ... ... отырған болатын. Сондықтан да, Вильсон бастаған американ дипломатиясы
«кәрі құрлық» (Европа) дипломатиясымен болатын қиян кесті ақыл ой ... ... ... Төрт ... жылға созылған кейін жеңімпаз
мемлекеттер мен державалардың қайсысы болсын , ... ... ... өзінің қолына беріп қоюға мүделі емес еді. Сондықтан ... ... алда ... ақыл-ой майданы күтіп тұрды.
Европада саяхаттап келген В. Вильсонның досы Дж. ... ... ... ақ үй ... ... ол ... ... ой бөлісті. Оны ... соң В. ... ... ... еді: «соғыстаға ең жаман нәрсе – ол ... ең жас ... мен ... ... ... ... ... женевадағы досы Раллардқа былай деп жазды: «мен ... ... ... сол ... ... ... барамын».
Вильсон осы кезде ақ Европаның саясаткерлері қу әрі тіс ... ... сақ ... деп ... жүр екен. Вильсонның жахандық «Монро
доктринасын қайта жандандырар ... ... ... профессор
Раппарт оның әлемге үстемдік ету ... ... ... ... Франция, Англия) қарсылықтара ұшырайтынын сезді. Көптен күткен
делегацияны ріктеу мен ... ... да ... ... . Бұл ... ... ағаттық жіберіп алды. Ол таңдау барысында жасанды серіктестерге ... ... ... ... ... ... шоғырын жинады. Мұны
әсіресе, оның саяси ... ... ... анық ... өзінен жүре алатын, оның қолдауынсыз қозғала алатын адамдарға
үйренісе де алмайтынын анық ... ... ... алдын –ала
сезген кеңесшілерінің бірі полковник Хауз оған делегация жасақтау ... шама ... ... керектігін ескертті. Ол Вильсонға Американ
делегациясының құрамына республикалық паритяның төрағасы, бұрынғы ... Тафт пен экс ... ... ... ... ... Бұл ұсыныс Вильсонды
қанағаттандыра алмады. өйткені, Э. Рут – ... ... ... ... ... сәтсіздіктерге тап болған, және ол әлемдік
үстемдікті орнатушы Американ делегациясының құрамында бола ... ... /13/. Ал ... ... байланысты В. Вильсон 1918 жылы 29
қарашада былай деп ... ... оған ... ... ... ... болсын бейбіт конференцияда бізге қарсы
әрекеттен басқа іс тындырмайды». Американ қоғамындағы ішкі дау ... ... ... ... не болмаса Республикалықтардың
кеңесшілерін делегация құрамына ... ... ... ... таңдауға құлқы жоқ екендігін жеткізді. Оған былай деп
өркөкірек мінезімен жауап берді: «мен сізге ашыған айтайын, мен ... ... ... ... да тіке ... және ... ісім де ешқандай өзгерістерге жол бермейді».
Сонымен Американ делегациясының бестік мүшелігіне: өзгермейтін кеңесші
Э. Хауз, Мемлекет хатшысы Лансинг, әскери төраға яғни АҚШ ... ... ... ... Т. Белисс. Ол соңғы орынды ұзақ уақыт бойы таңдау
барысында тапқан Американдық дипломаты Г. Уайт иеленді. Оның ... ... ... ... ... ... тарапынан үлкен марапаттарға ие
болған болатын.
Президент бейбіт келісімгедейін ақ делегация мүшелерін жинап, ... ... ... кеңес өткізді. Ол алдын ала стротегиялық қулықтарды
ойластырып қойды. Біраз ай бұрын ол Уайзменге айтқан ... «бұл ... ... әрі ... ... болатынын айтқан. Елде өнеркәсіп өндірісін
жақсы деңгейге көтерген ... ... ала ... ... алудан»
да бас тартпайтындығын аңғатты. Ішкі күш қуатын мобилизациялау ісінде ол
үлкен ... жол ... Ол ... ... коммуникация желілеріне
мемлекеттік бақылауды орнатты. Бұл ісін ол Франциямен бірлесе ... ... ісін ... ... оның ... ... ... жасайды деп
білді.
1918 жылы екінші желтоқсанда астана мен ... ... ... қос палатасы алдында сөз сөйледі. Алда маңызды ... ... ... да ... конгрес залында ине шаншыр жерде
қалмады. Адам санында шек болмады. Президенттің алдағы ... ... мен ... ведомоство басшылары мәлімет алды, өздерінің
президенттері Европаға не мақсатпен, қандай ... бара ... ... ... ... ... қойды. Америка соғыстың жеңіс алдарына
көп мөлшердегі адам және материалдық шығынға душар болды. ... ... ... ... тиіс ... ... міндетіме солар не үшін жандарын қиып құрбан болғандары
үшін мен соған қатысамын. Мен ... өзге және ... ... ... мен өзім ... алған жұмыстың күрделілігі мен ... мен ... ... ... ... ... ... халқымның қызметшісімін. Менің бұл істі жүзеге асыруда жеке мақсаттарым
ммен ойларым мүлде жоқ. Мен онда ... бар ... ... бара
жатырмын, конференцияға қатынаса отырып, мен одақтас мемлекет басшыларымен
кездесіп, солармен ақылдаса отырып әлемде ... және ... үлес ... нақ осы ... ... ... ... пікірлері оның
жасаған іс -әрекеттері мен мүлдем ұштаспайды. Президент ... ... ... ... ... қосылуға ниет білдірмеді, өзінің
жоспары жайлы олармен толықтай бөліспеді. Ол неге ұмтылды, не мақсатпен ... ... күш ... ... Ешкімде бұл ... ... ... бере ... болу үшін мана фактіні ескерген жөн, ... ... ... саяси монолит болған емес. Жекелеген дәуірде (айталық перл –
Харборға Жапондықтардың шабуылынан ... ... ... ауыз біршілікпен
ынтымақтастыққа келгенін айтуымызға болады.
Бірақ, партиялық күрес, тіпті ішкі рынокпен сырқы сауданы ... ... нақ осы ... екі топ ... ... ... алыстата берді.
/15/. Көпшілікті дәстүрлі империалистік жыртқыштар мен күресу ісі ... ... ... ХХ ... ... он жылдығында орын алған
еді. 1919 ... ... ... ... ... күш қуаттың шарықтау
шегіне қол жеткізді. Бірақ, Американ халқына ашылған бұл жол қауіпті ... Бұл ... АҚШ та , ... ... ... ... қайтқандардың
көпшілігі сөз қылып, өз ойларын білдіріп жатты 1918 жылы 4 ... ... » ... ... ... ... келді. Оның бортындағы
президент В. Вильсон өз заманындағы ең күрделі дипломатиялық ... ... ... конференциясына үлкен қызу дайындық пен келген еді. Американ
деелегациясының құрамында 1300 адам болды. Президент ... екі ... ... ... ... басшысы өзін мұнда ерекше ... ... ... ол бұған дейін өз елінің президенттері, Ақ үй
басшылары шақырылып көрмеген, аяқ ... ... ... түскен болатын.
/16/. 1917-1918 жылдары АҚШ энергетикалық депломатияны одақтастар мен іске
асырды. Бұдан кейін ақ ол ... ... ... тылы мен ... айналды.
Ендігі кезде жаңа сәт туды, Вудро Вильсон енді еш ойланып ... оның ... ... ... экономикалық, әскери құдіреті
жағынан алдыңғы кезекте тұруды көздеді.
Президент ... ... өз ... алда ... ... ... күтіп тұрғанын тағы да еске салды. «мен ең алды мен өз
әріптестеріммен Парижде кездескенде, оларды өз көзіммен ... ... ... ұсына алатынын көремін, менде оларға өз жоспарымды ұсынамын.
Олардың бәрін, бұкіл әлемге ... ... ... ... ... ... оларды осы праграммалық принціпті ұстнар болса мен ... ... ... және ... дүние» деталын жасауға
мәжбүрмін. Бірақ, мен мұндай шектен шығарылып әрекеттер бола қоймас ... Біз ... ... ақ ... өз ... ... Американ делегациясы саудаласпайды, өз принціптерін барынша қорғайды
және олар біздің мақсат міндетімізді түсінгеннен ... ақ көп ... ... ... ... ... мен кесірлерін алға тосқан Лиойд Джродж
«немістер істеген істері үшін төлейді» деген ... ... Бұл ... пен эксплутацияны жеккөрінішті етіп көрсете салудың жақсылап ойлап
табылған әдісі еді. /17/.
Ангия мен өзгеде континенттегі сан ... ... ... ... ... өнімдерін асыға күтті, өйткені, олар соғыстың нәтижесінде жеңіп
шыққаны бар, зор зиян шеккені бар, ... ... да бұл ... ... ... ... ... еді. Вильсонды нақ аталған сол көмір
мен картоптан басқа нәрсе ... ... ... ... мен поле – ... ... ... шешіп жүрсе, ендігі
кезекте олар әлемді өздерінің қолдарымен жүргізгісі келді. Вильсон мен ... ... ... ... ... шырмауығына
түсірудің нақты жоспары болмады. Бірақ, оларда біртұтас идея, жалпы ... мен ... ара – ... мен проблемаларын шешіп беру
құқығы болды, тіпті, орыс мәселесін азамат соғысының ... ... және ... ұйым құру жоспарланды. /18/ айта кетер бір ... ... ... Американдық партияның да ықпалды болуы естен
шығарылмады. Одан әрі қалғандары ... ... ... ... еді. ... ... күш ... Лигасы арқылы немістерді қолдап, ағылшындар мен
француздарға қарсы қойып қойды, ... кіші ... ... ... ... және рессей империясының қарамағындағы
автономиялы аймақтарды да ... ... ... ... ... ... ашылуы әрі кедейленген аймақтағы
елдерге беретін экономикалық жәрдемі оның ең ... ... ... ... ... ... ақ ... ойлары шашыранды кейіпте еді.
Бұдан алдын екептиктер АҚШ тың одақтастарға беріп әскери ... ... ... ал ... ... «АҚШ әлемге үстемдік ету иеясынан
дәмеленіп те көрмесін» деген болатын. Бұл пікірлер ... ... ... ... ... ... да ... қатысқан үлестерін
айта аламыз, ең бастысы соғыста жеңіп шыққанымыз емес пе». АҚШ ұсынған 14
принціптік ... ... да ... ... бей жай ... ... 14 ... бір бөліміндегі қарусыздануға көнсе, екінші жағынан
ағылшын теңіз флотын сақтап қалатынын жари ... ... осы ... Францияның АҚШ тағы өкілі: «Егерде Ангия біздің ... ... ... бас тртпаса, бұл деген оның ... ... ... мен мұны ... ... да айттым. Мен мұны
күліп тұрып айтпаймын, бірақ, мұнда екі ... ... жоқ» ... ... ... ету ... ... қайтарып тастап
оытрды.
АҚШ осы жерде әсіресе, Европалықтардан Америкадағы еліктеріне көз
сұғуға мүмкіндік алуды ойластырды./20/.
Бұл ... ... ... мен оның ... ... орнату
доктринасы көзделді. Шын мәнінде Вильсон миллиондаған Бушмендерді
жақтырмады да, ... өз ойын осы ... ... ашық та ... ... созылған дипломатиялық механизм арқылы – Ұлттар Лигасы
мәселесіне ... ... ... ... құру – бұл әлемдік келісімнің
ажырамас ... бұл ... ... ... ... ... ... мүмкін емес
еді, ол президенттің идеясы бойынша Ұлттар Лигасы әлемді ... ... ... жаңа ... ... ... ... шешілді /21/.
Оның құрамына Ұлыбритания, Франция, Италия, АҚШ және Жапония енді. Өзінің
және өзгенің мүдесін қорғайтын ... ... бас ... тиіс делінді. Бұл
жағдай сондай ақ ... ... ... ... ... ... ... оймен жылжыған Вильсон бертін келе әлемдік масшабтағы Рим
католик шіркеуіне де қызғана ... . Оның ойы ... егер де ... ... ... ... онда ... ықпалы мен ұлы мемлекет құрылуы
мүмкін деді. Егер де ... мен ... ... ... континенттеегі
Германия алып мемлекетке айналады, сонда ғана ... мен ... ... ... ... ... ... «Джордж Вашингтон» кемесінің бортында «Әлемдік жоспар мен ... ... қана ... деу қате ... ... ... ... бір мезетте ақ Европамен әлемді Америкаға кіріптар ету ... ... ... полковник Хауз жүргізді, ол ұзақ жылдар
бойы АҚШ тың ... ... ... көтеру ісінде өзінің сүбелі
үлесін қосып ... еді. /23/. Азор ... ... бұл ... ... ... болатын. Ия, нақ сол кезде, ... 1918 жылы ... ... таланты Американ дипломаттары өз басшыларынан түйінді
тапсырмалар алған еді.
Президент американ жағалауының ... ... ... ... ... тың ... ... мемлекет мәселен Британияның «қолжаулығы»
болып кетпеуді қалады. Ол өз ... ... ... білетн болармыз, халқы болса оларға шын берілген, ал ... ... өз ... мен позициямызды беріп қойсақ, әлемді қайтадан
соғыс жаранды, бұл жолы ... ... бұл ... ... ... ».
«Одақтастар, деді президент конференцияны жабық есікте, персеннің
қатысуынсыз өтуіне бар күш жігерін ... ... ... ... АҚШ қа өз ... ... ... еді. /24/. Бірақ, АҚШ
ақпараттық бостандық принціпін ұтуы тиіс еді.
Алға қойған келешек өмір ... ... ... ... ... дей болмауы тиіс деді. : Ол , Вена ... ... ... ... ... бұл таза ... система болды, және ол
өзге Европалық емес елдерге ешқандай да ... ... ... ... қажетсіз саяси ұйымдар мен ... ... ... жаңа ... ... құру ... ... бұл механизмнің қызмет
аясының қалай жүзеге асарынан әлі де толық хабарсыз еді.
Оның ой бойынша, осы механизмде жекеші ... АҚШ ... де ... ... АҚШ ... - әлемнің экономикалық мәйегі, тек сол ғана
жеңген немесе жеңілгендерге экономикалық көмек көрсете ... ... ... елдерінің жеңілген орталықтағы державаларға деген
өшпенділігі ендігі кезекте ... АҚШ ты ... ... ... да ... жағы ... ... делегаттарының
қатысуын қалады. Вашингтон одақтастарын ымыраға келуін тосты, ... ... ... ... және ... ... неміс әріптестері
мен бір үстелде ... бас ... ... ... ... жаң
амемлекеттер Польша, Чехасловакия, Югаславия секілді мемлекеттер пайда
болды, және оларды міндетті түрде ... тік ... кету ... ... сүйенеді» төртінші: АҚШ пен латын америкада да өз ықпалын күейткен
еді, енді, бұл аймақ оның күшті ... ... ... ... ... – Рессейдегі төңкесіс, және бүкіл Европаны жарлыған таптық күрес
. Вильсон Ангилия мен ... да ... ... оларды осы
төңкерістерден қауіпсіз аймақ дей алмады, міне, ... да, ... ... ... аймағы деп түсіндірді.
Әлемдік ұйымның басында орталық орган тұрды, оны аса қуатты мемлекет
өкілдері басқарады. /26/. ... пен ... ... ... ... дәрежеге де жетті. Нақ осы орган халықаралық мәселелермен зге
елге қол сұғу ... ... ... ... мұндай «ғажайып» жоспарды жасау үшін өз штабына
көптеген ... да ... ... ... жөн. «Маған
айтыңдаршы , мен сол үшін күрескенін дұрыс па?»
«Джордж Вашингтон» мұхит асып ... ... ... ... ... ... еді. Бұл күнде сол даттар акоптарын тастап кетіп
жатқан ... ... ... ... ... ... әлек.
Социолистік революция әлемдік саясаттағы жетекші факторға айнала түскен
еді.
Украина мен Беларусия және ... ...... , орталық
Азияда – Панисламистер, ал Кавказда – заКавказ федерациясы ал ... ... бас ... ... ... Шығыс пен тынық мұхитқа бағытталған ең
маңызды ... жол ... Ақ ... бір тап ... жаулап алған еді.
Мурманскі мен Архангельскті және ... ... ... ... ... ... енді ғана жасақталып жатты, ішкі экономика
құлдырау шағында. Ия, Рессей әлемдік ... ... ма? ... ... Хауз ... Исидің сөздерімен айтар болсақ, Рессейдегі аталмыш
фактор деңешті «Нольге» түсіп кеткен ... ... ... өтті ендігі кезекте Рессейдегі «Нольдік» деңгейді
Рессей империасының орнына құрылған кеңестер одағының келуімен ешкім ... ... ... ... ... идеалогиясы» Германия, Венгрия,
Балкан елдеріне келіп жетті. Өткен жазда Вильсон Орыс тағының ... ... басы ... ... ... ... оны ашық айқасқа шақыру
сюжетіне тап болды. Лениннің шығарған Декреттері нақ осы «14 пунктің» ... мен ... ... текетірес үлкен қақтығыстардың
ауылын алыстатты.
Полковник Хауз бастаған ... ... бір ... ... үш ... ... ... тапты: (1 соғыстың
нәтижелерін қортындылау, 2 Ұлттар бірлестігі кезіндегі ұйымды құру, 3 саяси
және территориялық ... ... осы ... осы үш ... ... алғашқысы
ұнайтынын оның Европалық әріпте істері әу бастан ақ байқалған еді. ... әрі қу ... ... оның ... ... ... деп те
сескенді. Әскери әрі саяси мәселелерді шешу ... ... ... ...... Лигасын құру идеясын толық қолдап, Европалықтарға
ұсынды. Клемансо мен ... ... ақ бұл ой ... мен ... түрде
жүзеге асты .
Бұл пунктке қарай отырып, Вильсон әрбір уақыт факторы ауадай қажет
екенін аңғарды. ... өте ... ... ... есін жинап, тағы бір
проблемаға тап боларын Вильсоннан өзге ... ... жоқ. Ішкі ... келе ... ... ... ... берілген қаржылай көмек
жәрдемнің мерзімі жеткенін, тіпті, қарызын өету ... ... ... лоқы ... да ... жылы қаңтарда одақтардың жоғары әскери кеңесі бейбіт – келісім
конференциясына бес арнайы ... ... ... 1) ... лигасы 2)
Репарция 3) жаңа ... 4) ... ... 5) ... Одақтардың мүделеріне қайшы келетін мұндай іс әрекеттерге
қарамастан ... әу ... ақ ... бет ... ... жөн деп ... ... жақын жақтасы болған полковник Хауз ... ... ... ... ... көздеді. Оның қызметі
туралы әр ... әр ... ... ... ... ... өз
серіктерінің пікірінен де оны айыптаушылар табылмай қалған жоқ. Американ
делегациясын қос мүшелері ...... және Уайт ... ... да еді.» /27/.
Хаузды айыптау қиын: өйткені , Вильсоннан қалған 14 пункт бойынша
ағылшын , ... ... ... ... ... бойынша
сауалдарына жауап бермеді.
Хаузға Вильсон берген тапсырманың ішіндегісінің маңыздысы бұл - ... ... тұру ... ... Германияға қатаң қадағалау орнату, оған
экономикалық және территориялық талаптар қою ... ... ... ХХ ... басында ақ өзге елдерге донор мемлекет функциясын атқара
отырып, өзге елдерге зор ... ... ақша ... ... ... саясатының арқасында «әлемдік қожайын» статусын иемденіп жатқан
болатын. ... олар ... ... өздерінің дегенін істеуге дейін
құзырлы құқық алуды ойластырды. 1917 жылдың ... ақ ... ... деп жазды: «Англия мен Франция еш уақытта біздің пікірімізді елемей
өте алмайды, өйткені, соғыс ... ... біз ... ... ... ... қаржылық қатынастардан ақ біз оларды өзімізге
кіріптар ету құқығыына ие болмыз».
Бұл сенімді түрде айтылған пікірлердің негізінде 1918 жылы 8 ... ... ... «14 пункт» бағдарламасы қабылданды. Бұл
программа «бейбіт ... ... » ... декларациясын жария етті. ... ... бұл ... АҚШ ... оның ... ... қатысымсыз
болған Антанта елдерінің арасындағы құпия келіс ... мен ... ... ... ... одан әрі ... ... кеңістігі»
және «ашық теңіз кеңістігі» (2-3 пунктер) атты принціптерін алға ... ... АҚШ ең ... ... ... қожайыны саналатын Ұлбритания, одан
қалса, Франция, Жапония секілді алып ... ... ... ие ... ... аңғартты.
АҚШ үкіметінің жариялаған тағы бір пункті бұл «Ұлттық қарулануды
тежеу» атты ... (4 ... бұл ... АҚШ тың ... ... үшін ... ... ойын болатын.. Ал «отарлық
мәселелерді ... » ... ... (5 пункті) АҚШ өзінің әлемдік
колонизациялау процесін жандандыру ... ... ... Ал енді ... ... ... ... туралы сөз бастады. Ал 12 пунктінде
Турция құрамындағы халықтарға автономия құқығын беру мәселесі сөз етілді,
және ... ... ашық ... ... ... ... 13 пунктте
теңіз Польша мемлекетін құру идеясы жандандырылды, ал ... ең ... ... Ұлттар Лигасын құру мәселесі қаралды. Айтып өткеніміздей, дәлірек
айтсақ «Орыс мәселесі» секілді проблемаларды шешу ... (6 ... ... ... ... ... ... жамылды, ал шын мәнінде
олар, яғни АҚШ тың алпауыт империялистері ... ... ... ... ... ... ... формальді түрде 14 пунктке негізделді.
Оған енді Германия шағым ... ... ... ... бұрынғы одақтастардың
алдында қиян- кескі проблемалар туындады. Соның ең алғашқысы, Германиядан
алынатын зор мөлшердегі репорацияның ... ... ... ... ... аяқ асты ... ... пікірлері артта қолын
қойды. Ең қызғын дескуссия тақырыбы бұл- АҚШ «ашық теңіз қатынасын » ... ... мен ... қолдауына сүйенген Ұлыбритания Американ
бағдарламасының мұндай ... ... ... туып ... Англия
прьемер-министрі Девид Ллойд Джордж былай ... ... ... ... ... өзге ... ... өзінің әскери ... ... ... қалу үшін ... ... бара алады». Қызу
күрес үстінде АҚШ та тағы да ... ... ... ... ... ... ... Дәл осы мақсат үшін «АҚШ тың ... ... ... Оның ... ... ... ... Г.
Гувер тұрды. Ол басқарған департамент кейіннен ... ... ... ... ... болатын. Ашынған және аштықтың тауқыметін
тартып отырған кенже дамыыған ... ... ... созған мұндай
девиздер шын мәнінде АҚШ тың өз ... ... сол ... ... мен ... ... ниетін айқындады.
Вильсон ұсынған 14 пунктің ең соңғысы бұл жоғарыда ... ... ... ... пен ... ... мақсатында – Ұлттар Лигасын
құру идеясы болатын.
Сонымен, Вудро Вильсонның талап етуімен ... ... ... ... ... Лигасын құру туралы шешім қабылданды.
Лиганың ең жоғарғы органы – ... ... Лига ... ... Лиганың Кеңесі кең өкілеттілігі бар аз топты қамтитын
орган болды. ... ... ... ... бес ...... ... Италия және Жапония сайланды. Ұлттар ... ... ... ... ... пен ... ретінде жазалау шараларын ... және ... ... Ақырында, Ұлттар Лигасының жарғысы халықаралық құқықтың жаңа
институты- мандат ... ... Ол жүйе ... ... ... ... тәуелсіздікке даярлау үшін, оны басқаруды белгілі бір мемлекетке
тапсыруға (Мандат беруге) ... ... Іс ... бұл ... пиғылды формула
отар елдерді қайта бөлісуді жамылған саясат астары болып ... ... ... Лигасының құрылуы соғыстан кейінгі алғашқы он жылдықта
«Пацифизм ... » ... ... ... ... ... шартын Ұлттар Лигасының жарғысының
кіріспе бөліміне ... ... ... ... ... бейбіт бітім шартаы Антанта басшылары уәде ... ... ... ... ... басқаша болды. Құжатқа қол қойған
үлкен Версаль сарайының атымен ... ... ... ... ... ... кінәлі деп жарияланды және оған осыған ... ... ... ... ... барлық отарларынан айырып, оның территориясының кейбір
бөлігін көрші елдерге беру және ... ... ... ... ... төлеуге міндеттелген шешім қабылданды.
Шарттың территориялар жөніндегі ережелеріне келер ... ... - ... ... ... (1870-1871) аннекциялау арқылы тартып алып
қойған Эльзаспен ... ... ... ... Сияр облысын
басқару 15 жылға Ұлттар Лигасына берілді. Германияны төл территориясының
бөлігі ... ... ... ... ... қала деп ... Германия қосып алған Поляк жерлерінің біразы (Познянь, Пуссия мен
Помераниянаның ... ... ... ... ... ... ... аймақтары Бельгия иелігіне өтіп кетті . Данияға ... ... ... ... ... ... (Клайпеда) бастартып, ол
кейіннен Литваға қосылды.
Германияның ... ... ... және ... ... бөліске
салды. Англия мен Франция мұның үстіне Осман империясының «Мұрасында» пышақ
үстінде бөліп алған болатын.
Нәтижеде Англия ... ... ... ... ... пен ... ... шығыс Америкаға ) мандат алды.
Франция Сириямен Ливанға мандат алды. Англия мен Франция Того ... ... ... ... Мариан, Карашна және Маршал аралдарын,
Шандунь тубегін өзіне қосып ... ... ... да ... ... ие болды. Шарттың әскери баптары бойынша Герман бас штабы
таратылды. Жалпыға бірдей міндетті ... ... ... ... саны 100 мың адаммен шектеліп, еріктілік негізінде құрыылатын
болып белгіленді. Германияға су асты флотын, ірі су үсті ... ... , ... ... ауыр артиллерия иеленуге тиым салынды. Рейн
аймағы сол ... ... ... оң жағалаудағы екі елу шақырымдық
жасақ – демилитаризацияланған деп ... Ол ... ... ... қарулы күштерді орналастыруға тиым ... мен ... ... ... ... ... ... мәселе
келесі келіс сөздерге дейін кеййінге қалдырылғаны мен, 132 ... ... ... ... саны ... Рейн ... 15 жыл ... армия орналастырылып, оны герман жағы қамтамасыз етуге тиісті
болды.
Версаль келісімі неміс халқына аса ... мен ... ... ... оның ... ... қатты нұсқан келтірілді.
Кейінгі уақыттарда бұл ... кек ... ... мен ... дем беріп,
оны 30 жж фашисттер шеберлік пен пайдаланып кетті.
Келісімге қол қою кезінде герман ... ... ... ... оның ... соғысты шығаруға «кінәләләк» туралы
бабты ... ... ... бірақ, ол қарсылық қабылданбады. 1919 жылы
28 маусымда германия Антанта мемлекеттерімен және олардың ... ... ... ... ... ... қол ... жылдары Австриямен, Венгриямен, Болгариямен және Турциямен
бейбіт бітімдер жарияланды. Оларда да кейбір территориялық өзгерістер, қару-
жарақтар, Армияның саны және ... ... ... ... ... келісімдердің бәрі жеңімпаздар мен жеңілгендердің
арасындағы қатынастарды реттейтін және Еуропамен орталық аймақтардағы халық
аралық ... ... ... ... ... ... айтсақ, бітім шарттары мынадай:
1. Германия мен Версаль шарты (28 маусым 1919):
- барлық ... ... ... күштердің санын 100 мыңға дейін қысқарту:
- Германия ауыр артиллерия, танктер, самалеттер, сүңгуір қайықтар, ... ... ... ... Рейннің оң шағалауындағы екі елу шақырымдық демилитарица ... ... ... сол ... 15 ... аккупацияланды:
- репарациялар (шығындардың орнын толтыру) 231 баб ... ... баб ... .
2. Сен – ... – ан Леде ... жасасқан шарт . (10 қыркүйек 1919ж)
- Австрия мен Венгрияның бөлінуі :
- Италияда Бренерге дейін оңтүстік Тиролды беру :
- ... ... ... ... және ... мемлекеттерін тану:
- Қрау-жарақты қысқартып, армия санын 30 мың ға дейін азайту:
- Репарациялар:
3. Неияда Болгария мен қойылған шарт (27 ... ... ... ... ... ... беру:
4. Венгрия мен жасалған Трианон шарты (4 мауым ... ... ... өтті:
- Трансильвания Руминияға берілді:
- Банат Югославия иелігіне көшеді:
5. ... қол ... ... ... (10 ... ... ... халықаралық бақылау орнату және оны ... ... ... ... ... ... күштер санын 5 мың адамға дейін қысқарту:
- Территорияларды басқаларға беру:
Барлық, Париж бітім конференциясынан ... ... ... қиыр ... тынық мұхит аймағындағы қайшылықтарды реттеу, сондай ақ шандунь түбегін
Жапонияға беруге қарсы болып, Германия мен ... ... қол ... мен ... тура ... ... Вильсон ұстанған «14 пункт» бағдарламасы алғаш рет АҚШ
ты саяхат арнасында кең қырынан танытты. Осы бағдарлама саласынан ... даму және өзге ... ... ... ... ету тәсілдерін жетік
меңгере түсті. Вудро Вильсонның «14 пункт» бағдарламасы АҚШ тың бүгінгі
даму ... де ... ... ... ... ... ... бітім конференциясының қорытындысы .
Бейбіт келісім Парижде 1919 жылы 18 қаңтарда шақырылған еді. ... ... ... 1817 жылы дәл осы күні ... болатын.
Конференция жұмысына 27 елдің өкілдері атысты. Ол «Ашық депломатия»
ретінде өз ауқымын кең көлемде ... ... ... 1000 нан ... ... Конференцияда тағдыры шешілер герман делегациясы бұл
жұмысқа шақырылмады. Кеңестік Рессей делегациясы да ... ... ... ... конференциясы Кеңестік Рессейге Антикеңестік интервенция
ұйымдастыратын штамбқа айналып кетті.
Ең алдымен Париж бітім ... ... АҚШ ... мен үстемдігін орнату мақсатына жарым жартылай қол жеткізді.
Өйткені, жарым-жартылай болу ... ... АҚШ тың тіс ...... ... т.б оның ... ... барынша төтеп беруге тырысты. Мәселен, Ұлыбританияның «теңіз
қожайыны» статусын тартып ... ... АҚШ тың ойы дер ... орындалмады,
бірақ, ХХ ғасырдың орта шегіне кейін ақ АҚШ-тың тіс қаққан бәсекелестері –
Ұлыбритания, Фпанция т.б. оның ... ... ... ... ... ... Мәселен: Ұлыбританияның « теңіз қожайына» статусын
тартып алмақ ... ... ойы дер ... орындалмады, бірақ, ХХ ғасырдың
орта шегінен кейін-ақ АҚШ-тың бұл мәртебеге ие болған еді. /32/ ... ... ... ... репорация мәселелерінде айқындап шеше
алмады.
Германияның шектен шыққан тым әлсіздігіне қарамастан Франция ... зор ... ... ... ... бітім конференциясының қорытынсында ең ьасты жетістік Ұлттар
Лигасы құрылды. /33/
Пацифизмді бұркемелеп ... да, әлем ... енді ... ... ... осы ұйымның пәрмені мен қызмет ... Бұл ... ... ... ... себепсіз лаулап жанатын кіші гірім соғыстар
мен қақтығыстардың алдын алды. Париж ... ... ... ағна аса ... ... ... ... – АҚШ,
Ұлыбритания, Франция, Жапония, т.с.с., оның ... және ... қол ... ... ... ... ... дүниежүзілік соғыста
Германияға жақтас болғаны үшін де, Болгария, Австро-Венгрия, Түркия секілді
мемлекеттер қатаң жазаланды. Қысқасы, Париж ... ... тек ... ... авторитет шарықтады. Ендігі жерде АҚШ қол жеткізе алмай
қалған мақсат мүдделерін одан әрі ... үшін ... жж. ... ұйымдастырды. Нақ осы Вашингтон конференциясы нәтижесінде
АҚШ жаңа ... ... ... Айта кетерлік жәйт, Вашингтонда қол
қойылған ... ... ... ... еді, ... бірігіп,
Версаль-Вашингтон жүйесін құрады, және Еуропада, Азияда, Африка мен ... ... ... ... ... ... ... халықаралық
қатынастар саласында уақытына тұрақтылық негізін қалаған ... ... бас ... ... ... ... ... қатынастарды реттеудің жаңа формаларын қалыптастырған еді.
Соның ішінде, осы ... аса зор ... ... АҚШ ... ... тұғырнамадан орын алды.
Париж бітімі конференцясы соғыста тып-типыл боп жеңілген ... ... салу үшін ... ... ... Бұл ... ... мемлекеттер арасында іске асты. Конференция ... ... ... ... ... ... қоймай,
Вильсон «орыс мәселесін» одақтастар назарына малып ... да ... ... бұл ... ... бір жағынан контрреволюциялық күштер
бас көтеріп жатса, екінші жағынан большевизм деген ұғым ... ... ... АҚШ өз позициясын астарлап болсада жеткізгенімен оның
артында қандай мүдде жасырынғанын одақтастар білмеді емес, ... ... ... жіпсіз байлап,тастаған алып кредитор ... ... ... бара ... ... ... ... бағдарламасы да
АҚШ тың халықаралық сахнадағы беделіне елеулі үлестерін алып ... ... АҚШ тың ... ең ... позициясы бұл әлемге өз
гегемониясын тықпалау, европалық бәсекелестерінартқа тастау, және ең басты
жау ... ... ... ұйымдастырып, пронтармат диктатуралық
құлату.
Ал объективті түрде ... ... ... ... ... бұған
дейін соғысып келген адамзат сын бір үстелдің алдында отырып-ақ ымыраға
келу мүмкіндігін анықтап берді.
АҚШ XX ғ. ... – ақ өзге ... ... ... ... ... өзге елдерге зор мөлшерде қарызға ақша ... ... бұл ... ... ... ... статусын
иемденіп жатқан болатын. ... олар ... ... ... ... ... құзырлы құқық алуды ойлады. 1917 ... – ақ ... ... былай деп жазды: “Англия мен Франция еш
уақытта біздің ... ... өте ... өйткені соғыс
аяқталғаннан кейін біз ... ... ... ... яғни,
қаржылық қатынастардан – ақ біз ... ... ... ... ие ... ... ымырасы формальді түрде 14 пункте негізделді. Оған
енді Германия шағым жасауға құқық алды. ... ... ... қиян ... ... ... Соның ең ... ... зор ... релперацияның көнжітпеуі болды.
Әдебиеттер және сілтімелер тізімі:
1. С.С. Сороко-Цюпа, В.П. ... ... ... ... 2005 ... ... ... времени стран Европы и Америки 1918 194б.
3. Бұл да ... ... И.И. ... Русский фронт первой мировой войны М.1976г 372-
79 ... Бұл да ... 373 ... ... ... времени стран Европы и Америки 1918-1945гг.Под
ред. Е.Ф. ... М. 1989 ... ... ... времени стран Европы и Америки 1918-1945гг.Под
ред. Е.Ф. Александров М. 1986 ... Бұл да ... ... ... ... А.В. ... ... история зарубеж стран.
М 2005 г 35б
10. Бұл да сонда 37б
11. ... ... ... Стран Европы и Амермкм 1917-1938 гг.
В.Г.Ревуненков М 1975 г ... А.И. ... ... ... ... М. 1989г 219 ... Бұлда сонда 220б
14. Бұл да сонда 221б
15. Новейшая ... ... ... ... и ... 1917-1945 гг.
В.К. Фураева Москва 1989 214б
16. А.И. Уткин Дипломатия ... ... М. 1989г 222 ... Л.И. ... Н.Н. ... Новейшая история США М. 1972 18б
18. Бұл да сонда 20б
19. Н.В. Сивачев Е.Ф. ... ... ... США М. 1972 ... Бұл да ... 10 б
21. Новейшая история стран запада под. Ред. В.Г. ... М. 1959 ... Бұл да ... 39 ... ... США 3том М. 1985г ... ... экономика США Э. Хансен М. 1966г 53-54 б
25. Лан В.И. США от первой до второй мировой ... М. 1976г 332 ... ... А.А. ... ... вСША 1965 ... ... Р.а. неокалонианализм США и слоборазвитие страны
Азии М. 1963г ... ... З.М. ... ... М. 1983 ... ... Вудро Вильсон М. 1983 76б
30. Ллойд Джордж Д. ... ... ... М. 1958г 283б
31. Прицкер Д. Жорж ... ... ... М. 1983 ... ... ... ... мир В 1919г. М.1945 г 113б

Пән: Халықаралық қатынастар
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 34 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Адам денесінің морфологиялық белгілері. Пропорциясы, дене бітімі, келбеті3 бет
Азия-Тынық мұхиты аймағындағы қауіпсіздік мәселесі және Қытайдың позициясы61 бет
Біріккен ұлттар үйымы: бітімгершілігі мен жаңа үрдістері20 бет
Дене бітімі6 бет
Сөз позициясындағы дауыссыз дыбыстар және олардың морфонологиясы87 бет
Телебағдарламадағы журналистің позициясы67 бет
Валюталық шоттарды ашу тәртібі30 бет
Көмір сутекті газдарды тазалаудың технологиялық параметрлерін автоматты бақылау25 бет
Несие бойынша пайыздарды есептеу және алу есебі3 бет
Қазақстан Республикасындағы валюталық операцияларды реттеу36 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь