Балалар мен жас өспірімдер ағзасының құрлысының физиологиялық ерекшеліктерін және валеологияның негізін үйрену


1.Жасқа сай физиология мен мектеп гигиенасы туралы жалпы түсінік
2. Балалардың өсуі мен дамуының негізгі заңдылықтары.
3 Өсу мен даму акселерациясының негізгі белгілері.
4. Нерв жүйесінің физиологиясы .Жоғары нерв әрекеті, олардың жас ерекшеліктері
5.Нейронның құрылысы мен қызметі
Жас ерекшелік физиологиясы және мектеп гигиенасы организмніңа жас ерекшеліктерінің физиологиялық функциясы және адамның денсаулығын сақтау жолдарын қарастыратын пән. Пәнді оқыту барысында жүйке жүйесінің физиологиясына, анлизаторларының эндокринді жүйеге көбірек көңіл бөлінеді. Себебі бұл бөлімдер педагогика мен псхологияның көптеген сұрақтарын дұрыс түсінуге маңызды негіз болып табылады.
Пәннің мақсаты: Балалар мен жас өспірімдер ағзасының құрлысының физиологиялық ерекшеліктерін және валеологияның негізін үйрену.
Пәннің міндеттері:
– Педагогтарға аса қажетті балалар мен жасөспірімдердің анатомиялық және физиолгиялық ерекшеліктерін беру;
– Өсу мен дамудың негізгі биологиялық заңдылықтары туралы дұрыс түсінік қалыптастыру;
– Оқыту мен тәрбиелеу жұмысында маңызды орын алатын шартты рефлекстердің негізі мен таныстыру;
– Сезім, қабылдау, түйсік, ес, ойлану, сана-сезім, сөйлеу, көңіл-күй,(эмоция) іспетті функциялардың физиологиялық негіздерін түсіндіру;
– Болашақ мамандардың балалар мен жастардың, жалпы адам организмінің жас ерекшеліктерін іс жүзіде пайдалана білуге үйрету;
Физиология ғылымы организімнің тіршілігін, оның барлық мүшелері мен торшаларының ( клетка ) қызметін зерттейтін, сонымен қатар, олардың функцияларын реттеу жолдарын анықтайтын ғылым. Ол өмір суру, экология ( яғни қоршаған орта ), сыртқы және ішкі жағдайларға байланысты өтіп жататын организімдегі қубылыстарды бақылайды. Жасқа сай физиология негізінде анатомия мен физиология ғылымдарының дамуына байланысты пайда болған физиология ғылымының үлкенсаласы. Адам организмінің жас ерекшеліктерін зерттеу осы екі ғылымның дамуының негізінде пайда болды. Бул пэнге XIX - XX ғасырларда орыс ғалымдары М.Сеченов, М.П.Павлов және олардың әріптестері мен шэкірттері өз үлестерін қосты. Біздің республикамызда тіріторганизімдердің анатомиялық қүрылысын зерттеуде. Ф.М.Мухаметқалиев, А.Р.Рақышевтердің үлесі бар.

Пән: Валеология
Жұмыс түрі:  Материал
Тегін:  Антиплагиат
Көлемі: 4 бет
Таңдаулыға:   
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге
Кепілдік барма?

бот арқылы тегін алу, ауыстыру

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






1.Жасқа сай физиология мен мектеп гигиенасы туралы жалпы түсінік

Жас ерекшелік физиологиясы және мектеп гигиенасы организмніңа жас
ерекшеліктерінің физиологиялық функциясы және адамның денсаулығын сақтау
жолдарын қарастыратын пән. Пәнді оқыту барысында жүйке жүйесінің
физиологиясына, анлизаторларының эндокринді жүйеге көбірек көңіл
бөлінеді. Себебі бұл бөлімдер педагогика мен псхологияның көптеген
сұрақтарын дұрыс түсінуге маңызды негіз болып табылады.
Пәннің мақсаты: Балалар мен жас өспірімдер ағзасының құрлысының
физиологиялық ерекшеліктерін және валеологияның негізін үйрену.
Пәннің міндеттері:
– Педагогтарға аса қажетті балалар мен жасөспірімдердің анатомиялық
және физиолгиялық ерекшеліктерін беру;
– Өсу мен дамудың негізгі биологиялық заңдылықтары туралы дұрыс
түсінік қалыптастыру;
– Оқыту мен тәрбиелеу жұмысында маңызды орын алатын шартты
рефлекстердің негізі мен таныстыру;
– Сезім, қабылдау, түйсік, ес, ойлану, сана-сезім, сөйлеу, көңіл-
күй,(эмоция) іспетті функциялардың физиологиялық негіздерін түсіндіру;
– Болашақ мамандардың балалар мен жастардың, жалпы адам организмінің
жас ерекшеліктерін іс жүзіде пайдалана білуге үйрету;
Физиология ғылымы организімнің тіршілігін, оның барлық мүшелері мен
торшаларының ( клетка ) қызметін зерттейтін, сонымен қатар, олардың
функцияларын реттеу жолдарын анықтайтын ғылым. Ол өмір суру, экология (
яғни қоршаған орта ), сыртқы және ішкі жағдайларға байланысты өтіп жататын
организімдегі қубылыстарды бақылайды. Жасқа сай физиология негізінде
анатомия мен физиология ғылымдарының дамуына байланысты пайда болған
физиология ғылымының үлкенсаласы. Адам организмінің жас ерекшеліктерін
зерттеу осы екі ғылымның дамуының негізінде пайда болды. Бул пэнге XIX - XX
ғасырларда орыс ғалымдары М.Сеченов, М.П.Павлов және олардың әріптестері
мен шэкірттері өз үлестерін қосты. Біздің республикамызда
тіріторганизімдердің анатомиялық қүрылысын зерттеуде. Ф.М.Мухаметқалиев,
А.Р.Рақышевтердің үлесі бар.

2. Балалардың өсуі мен дамуының негізгі заңдылықтары.

Балалар мен жастардың организімі үнемі өсіп дамуда болады. Организмдегі
клеткалардың саны мен салмағының ұлғаюына байланысты дене көрсеткіштерінің
артуын өсу деп атайды. Организімнің негізгі үш дене көрсеткіші бар: бойы
(адамның денесінің ұзындығы), салмағы және кеуде шеңбері.
Өсумен қатар организмде даму жүріп жатады. Даму – сапалық көрсеткіш.
Организмнің дамуы деп сан көрсеткіштерінің сапалық көрсеткіштерге айналып,
ұлпалардың жекешеленіп белгілі бір қызмет атқаруға бейімделуін, организм
мен оның жеке мүшелерінің қызметінің артуын, баланың ақыл-ой өрістерінің
молаюын айтады. Организімнің дамуы екі түрлі болады: физикалық және
функциялық дамуы.
Физикалық дамудың көрсеткіштері барлық мүшелерге бірдей: мүшенің
ұзындығы, ені, тереңдігі, көлемі, аумағы, салмағы, алып жатқан орыны т.с.с.

Функциялық дамудың көрсеткіштері мүшенің атқаратын қызметіне байланысты
әр түрлі. Мысалы, жүректің функциялық дамуын анықтау үшін оның систолалық
немесе минуттық көлемін өлшейді.
Адам өмірін негізінен үш кезеңге бөлуге болады: өсіп даму және жетілу,
кемелдену, қартаю. Бұл үшеуінің айырмашылығын дене көрсеткіштерін өлшеп,
организмнің даму дәрежесін анықтап және сыртқы ортамен байланысын тексеру
арқылы білуге болады.
Кәмлетке келу немесе дамып жетілу дегеніміз ең алдымен жастардың жыныстық
жетілуі және өзінің ұрпағын жалғастыру қабілетінің пайда болуы, яғни
тұқымын жалғастыруды қамтамасыз ету. Бұған қоса, әлеуметтік қызметтерді
атқару, рухани және мәдениет қазыналарын жасау, еңбек ету қабілеттері
жатады.
Жыныстық жетілу қыздарда 11-12 жаста, ұлдарда 13-14 жаста басталады да
жынысына сай бойжеткендерде 16-18 және жігіттерде 18-20 жаста толық
жетіледі. Осыған байланысты адам организімінің толық жетілуі, яғни
кәмілетке келуі анықталып, кемелденуі басталады.
Өсу мен дамудың барлық адамдарға ортақ бірнеше заңдылықтары бар:
1) өсу мен даму гетерохронды болады, яғни үнемі біркелкі болмайды;
2) мүшелер мен мүшелер жүйелерінің өсу мен даму қарқыны әр түрлі;
3) өсу мен даму баланың жынысына байланысты;
4) функциялық мүшелер жүйелері мен мүшелердің
қызметтерінің биологиялық беріктігі немесе мықты болуы;
5) өсу мен дамудың тұқым қуалау қасиеттері мен сыртқы
ортаның жағдайларына тәуелділігі;
6) Өсу мен дамудың акселерациясы.
Өсу мен даму адам өмірінде бірде жылдамданып, бірде баяуланады. Тіпті бір
жылдың ішіндегі бойдың өсуі бірдей емес: бала жазда тез өседі, ал қыста
нашар немесе түнде бой көбірек өседі, күндіз аз өседі. Мұны өсу мен дамудың
гетерохрондылығы дейді (гетерос - әр түрлі, хронос - уақыт)

3 Өсу мен даму акселерациясының негізгі белгілері.

Өсу мен дамудың акселерациясының бірнеше белгілері бар:
— жаңа туған нәрестелердің ірі болуы (1970-1980 жылдары Алматыда
туылған нәрестелер 1950-1955 жылғы туылған нәрестелерден 3-4 см ұзын, 0,4-
0,5 кг ауыр );
— белгілі бір жас мерзімінде балалар мен жастардың ірі болуы;
— ерте жыныстық жетілу (қазіргі жастарда жыныстық жетілу белгілері 1,5-
2 жыл ерте басталып, ерте аяқталады; оның белгілері: мысалы қыздардың етек
кірінің 10-12 жаста басталып, сүт бездерінің ерте жетілуі, жамбас сүйегінің
өсуі );
— баланың сүйегі ерте қатады (сүйектің қатуының белгісі: баланың сүт
тістері 1-2 жыл ерте шығып тұрақты тістері ерте пайда болады, маңдай еңбегі
ерте жабылады қазіргі кезде нәрестенің маңдай еңбегінің 9-10 айда жабылуы
қалыпты жағдай деп есептеледі );
— жастардың бойының өсуі ерте тоқталады: қалыпты жағдайда жігіттерде 22-
24 жаста, қыздарда 20-22 жаста бойының ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Денсаулық сақтау ғылымы
Валеология ғылымы жайлы
Валеология денсаулық туралы ғылым
Мектеп оқушыларында салауатты өмір салтын қалыптастыру мәселелері
Валеологиялық білім беру
Денсаулықтың гигиеналық негіздері
Салауатты өмір сүру стилі
Жас ерекшелік физиологиясы және мектеп гигиенасы пәнінің оқұ-әдістемелік кешені
Дене тәрбиесінен білікті мамандар даярлаудағы педагогикалық ізденістер
Валеология салауатты өмір салты
Пәндер