Тауарлық-материалдық қорлар есебінің теориялық негізі

І. ТАУАРЛЫҚ.МАТЕРИАЛДЫҚ ҚОРЛАР ЕСЕБІНІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ
НЕГІЗІ

1.1.Кәсіпорында тауарлық.материалдық қорлар есебінің ұйымдастырылуы
1.2 Тауарлы.материалдық қорлар есебінің әдістері

1.3. Материалдық ресурстарды түгендеу мен оларды қайта бағалау
1.4. Тауарлы материалдық қорлардың қозғалысының құжаттық рәсімделуі
ІІ.КӘСІПОРЫННЫҢ ТАУАРЛЫҚ.МАТЕРИАЛДЫҚ ҚОРЛАРЫН ТАЛДАУ
2.1 Тауарлық .материалдық қорларды талдаудың міндеттері мен көздері
2.2 Кәсіпорынның шаруашылық қызметіне талдау
2.3 Кәсіпорында Тауарлық. материалдық қорлар есебін жетілдіру жолдары
ІІІ.ТАУАРЛЫҚ.МАТЕРИАЛДЫҚ ҚОРЛАР АУДИТІ ЖӘНЕ ЖЕТІЛДІРУ ЖОЛДАРЫ

3.1 Тауарлы.материалдық қорлар аудиті
3.2 Аудиторлық қорытынды

ҚОРЫТЫНДЫ

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
КІРІСПЕ

Менің дипломдық жұмысымның тақырыбы « Тауарлық – материалдық қорлар есебі мен аудиті және олардың жетілдіру жолдары » Өндіріс процесінде өнім өндіру және қызмет көрсету үшін керекті жағдайлардың бірі- еңбек заттары .Олардың өндіріс құралдарынан өзгешелігі, өндіріс құралы өндіріс процесіне ұзақ уақыт қатысып, өздерінің табиғи пішінін сақтай отырып,өндірілетін өнімге өз құнының бір бөлігін қосып отыратын болса, еңбек заттары өндірісте пайдаланылған кезде өздерінің бастапқы құнын түгелдей өндірілетін өнімге ауыстырады.Шығарылатын өнімнің, атқарылатын жұмыстың өзіндік құнының жартысынан артығы еңбек заттарының құнынан тұрады.
Тауарлық-материалдық қорлар –бұл шаруашылық субъектісінің өнімді өндіру, қызмет көрсету немесе жұмыстарды орындау мақсатындағы шаруашылық қызметте пайдалану үшін сатып алатын әр түрлі шикізаттар,материалдар,отындар,энергиялар,жартылай фабрикаттар.
Тауарлық-материалдық босалқылар келесідейактивтер түрінде болады: өндірісте пайдалануға немесе жұмыстар мен қызметтерді орындауға арналған шикізаттар,материалдар,сатып алынған жартылай және құрастырушы бұйымдар,оын,ыдыс және ыдыстық материалдар,дайын өнім, тауарлар.
Тауарлық-материалдық қорлардың ауыстырылатын және ауыстырылмайтын түрлері бар. Мысалға энергияны өндірістік қажеттілік үшін көмірді, ағашты,жел, атом энергиясын пайдалану арқылы өндіруге болады. Ал, таза сары майды өндіру үшін тек сүт қолданылады. Бұл ауыстырылмайтын қорларға жатады.
Материалдық қорлардың негізгі және көмекші деген екі түрі болады:
Негізгілер – дайындалатын өнімнің заттай материалдық негізін құрайтын материалдар болса, көмекші материалдар өндірілетін өнімнің өзіндік құнына кіргенімен негізгі материалдар сияқты оның заттай негізін құрай алмайды. Өнімге қажетті қасиеттерді беру үшін көмекші материалдар негізгі материалдарға қосымша пайдаланылады.
Дипломдық жұмыстың мақсаты – Тауарлық-материалдық қорлар туралы сипаттап, түрлерін,есептелуін, құжаттық рәсімделуін толықтай қарастыру.
Материалдарды келешекте пайдалану үшін сақтау, басқа жаққа және өндіріске босату мен пайдалану мөлшерін белгілеп оларды жетілдіріп отыру керек. Белгіленген тәртіп бойынша материалдардың қалдығын жаппай түгендеу,бақылау арқылы тексеріп және олардың нәтижесін дер кезінде есепке алып отыру қажет етіледі.
Қорларды кешенді пайдалану,олардың рационалды шығысталуы, арзан және тиімді материалдарды пайдалану өнімді шығаруды көбейтудің маңызды бағыты және қаржылық жағдайының жақсаруы болып табылады.
Қазіргі уақытта тек табиғи қорлар ғана емес, сонымен қатар кең түрде жасанды, синтетикалық қорлар қолданылады. Соңғыларының ішінде ең көп пайдаланылатыны полимерлер,тамақ ауыстыратындар,ағаш плиталар, синтетикалық маталар және т.б.
Кәсіпорынның үздіксіз жұмыс жасауының маңызды сипаты материалдық қорларға қажеттіліктерді жабу көздерімен толық қамтамасыз ету болып табылады . Олар ішкі және сыртқы болуы мүмкін.
Сыртқы көздерге сәйкес келісім шартқа отырылғанмердігерлерден келіп түсетін материалдық қорлар жатады .
Ал, ішкі көздер - бұл шикізат қалдықтарын азайту , шикізатты екінші рет пайдалану ҒТП жетістіктерін енгізу нәтижесінде материалдарды үнемдеу.
Халықаралық қаржылық есеп беру стандарттары бойынша тауарлық – материалдық қорлар мына шоттар да корреспонденцияланады :
1310 /201 шикізат пен материалдар
1310/ 202 – жартылай фабрикаттар
1310/203 – отын
1350/204 – Ыдыс және ыдыс материалдары
1310/205 – қосалқы бөлшектер
1350/206 - өзге материалдар
1310/207 – қайта ұстауға берілген материалдар
1310/208 – құрылыс материалдары
1340/211-213 – Аяқталмаған өндіріс
1320/221 – Дайын өнім
1330/222-223 - Тауарлар
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

1.Қазақстан "Бухгалтерлік есеп және қаржылық есеп туралы " Республикасы Президентінің 2002 жылғы 6 маусымдағы заң күші бар Жарлығы.
2.Қазақстан Республикасы Президентінің "Қазақстан Республикасындағы аудиторлық қызмет туралы" 1998 жылғы 20 қарашадағы заң күші бар Жарлығы (2001 жылғы 15 қарашадағы өзгертулер және толықтырулармен).
3. "Салық және бютжетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы" 2006 жылғы Қазақстан Республикасының салық кодексі.
4. 15 маусым 2005 жылғы.№427 заң « Аудиторлық қызмет туралы заң» \\Бюллютень 2005 №24
5. Радостовец В.К., Радостовец В.В., Ғабдуллин Т.Ғ., Шмидт О.И. Кәсіпорындағы бухгалтерлік есеп: Өңделіп және толықтырылып 3-ші басылуы – Алматы: Қазақстан – аудит орталығы, 2003 ж.
6. Баймуханова С.Б. Бухгалтерлік есеп: Оқулық / Жалпы редакциясын басқарған, э.г.д., профессор Дүйсенбаев К.Ш. 2-ші басылым, қайта өңделген және толықтырылған. – Алматы: Издат.Маркет, 2005 ж.
7. Кеулімжаев Қ.К., Әжібаева З.Н., Құдайбергенов Н.А. Бухгалтерлік есеп принциптері: Оқу құралы. – Алматы: Экономик ' С, 2003 ж.
8. Канке А.А., Кашевая И.П. Анализ финансово-хозяйственной деятельности предприятия: Учебное пособие – 2-ші басылым, қайта өңделген және толықтырылған. – М: Форум: ИНФРА – М, 2005 ж.
9. Бухгалтер бюллетені №17, сәуір 2006 жылы Кәсіпорынның меншік құқығына тиесілі жер учаскесін өткізу .
10. Бухгалтер бюллетені №6, ақпан 2006 жылы ХҚЕС бойынша шоттардың жұмысшы жоспарын жасаймыз. БИКО баспа үйі.
11. Бухгалтер бюллетені №7,ақпан 2006жылы ХҚЕС талаптарына сәйкес кәсіпорынның есеп саясаты. БИКО баспа үйі.
12. Закон РК «О бухгалтерском учете и финансовой отчетности» (с изменениями и дополнениями) от 24.06.2002г
13. Дүйсенбаев К.Ш. , Төлегенов Э.Т., Жұмағалиева Ж.Г. Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдау. (Оқу құралы.) – Алматы: Экономика 2001.
14. Анализ финансовой отчетности: учеб. Пособие для студентов, “Финансы и кредит”, “Бухгалтерский учет, анализ, и аудит / под ред. О.В. Ефимовой, М. В. Мельник – 2-ое изд., исп и доп.- М. издательство Омега-Л, 2005г”.
15. Витченко М.Н. Анализ финансово-хозяйственной деятельности предприятий железндорожного транспорта: М. Маршрут, 2003г.
16. Міржақыпова С.Т. Банктегі бухгалтерлік есеп: Оқулық.- Алматы: Экономика, 2004 ж.
17. Ержанов М.С., Ержанова А.М. Основы бухгалтерского учета и новая корреспонденция счетов ( с 1 января 2003 г) учебное пособие – Алматы, “Ержанова и К”, 2003 г.
18. Международные стандарты финансовой отчетности Алматы: учебное пособие / М.К. Алиев Казахская академия транспорта и коммуникаций им. М. Тынышпаева, 2005 г. – 194 с.
19. Консолидированная финансовая отчетность: учебное пособие / М.К. Алиев, Ж.С. Сатубалдина, М.К. Сармаганбетова, С.К. Алибекова – Алматы: 2005 г.
20. Бухгалтерлік есеп принциптері: Оқулық / жалпы редакциясын басқарған Н.Ә. Байболтаева / - Алматы, 2002 ж.
21. Жуйриков К.К., Баяхметов К.К. Экономический анализ предприятия учебник ТОО “Импульс”,Алматы 2005 г.
22. Сейдахметова Ф.С. Совреиенный бухгалтерский учет Учебное пособие – Алматы. Экономика 2000г.
23. Концептуальная основа для. Подготовки и представления финансовых отчетов-Алматы, 2000г.
24. Тасмағанбетов Т.А., Әлібекова Б.А., Байболтаева Н.А. және басқалар Қаржы есебі. Оқу құралы-Алматы:Дәуір, 2002 ж.
25. Нормирование расхода материалов и запасных частей на железнодорожном транспорте
        
        І. ТАУАРЛЫҚ-МАТЕРИАЛДЫҚ ҚОРЛАР ЕСЕБІНІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ
НЕГІЗІ
1.1.Кәсіпорында ... ... ... Тауарлы-материалдық қорлар есебінің әдістері
1.3. Материалдық ресурстарды түгендеу мен оларды қайта бағалау
1.4. ... ... ... ... ... ТАУАРЛЫҚ-МАТЕРИАЛДЫҚ ҚОРЛАРЫН ТАЛДАУ
2.1 Тауарлық -материалдық қорларды талдаудың міндеттері мен көздері
2.2 Кәсіпорынның шаруашылық қызметіне талдау
2.3 ... ... ... ... ... ... ... АУДИТІ ЖӘНЕ ЖЕТІЛДІРУ ЖОЛДАРЫ
3.1 Тауарлы-материалдық қорлар аудиті
3.2 Аудиторлық қорытынды
ҚОРЫТЫНДЫ
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
КІРІСПЕ
Менің дипломдық жұмысымның ... « ... ... ... ... мен аудиті және олардың ... ... ... ... өнім ... және ... ... үшін керекті
жағдайлардың бірі- еңбек заттары .Олардың өндіріс ... ... ... ... ... ұзақ ... ... өздерінің табиғи
пішінін сақтай отырып,өндірілетін өнімге өз құнының бір ... ... ... ... ... ... ... кезде өздерінің
бастапқы құнын түгелдей өндірілетін өнімге ауыстырады.Шығарылатын өнімнің,
атқарылатын жұмыстың ... ... ... ... ... ... ... қорлар –бұл шаруашылық субъектісінің
өнімді өндіру, қызмет көрсету немесе ... ... ... ... пайдалану үшін сатып алатын әр ... ... ... ... ... ... ... немесе жұмыстар мен қызметтерді орындауға
арналған шикізаттар,материалдар,сатып ... ... және ... және ... ... ... тауарлар.
Тауарлық-материалдық қорлардың ауыстырылатын ... ... бар. ... энергияны өндірістік қажеттілік үшін
көмірді, ағашты,жел, атом ... ... ... ... ... ... сары майды өндіру үшін тек сүт ... Бұл ... ... ... ... және ... ... екі түрі болады:
Негізгілер – дайындалатын өнімнің заттай материалдық
негізін құрайтын материалдар ... ... ... өндірілетін
өнімнің өзіндік құнына кіргенімен негізгі материалдар сияқты оның ... ... ... ... ... қасиеттерді беру үшін ... ... ... ... ... ... ... – Тауарлық-материалдық қорлар
туралы сипаттап, түрлерін,есептелуін, ... ... ... келешекте пайдалану үшін сақтау, басқа жаққа және
өндіріске босату мен пайдалану мөлшерін белгілеп оларды ... ... ... ... ... материалдардың қалдығын жаппай
түгендеу,бақылау арқылы тексеріп және олардың нәтижесін дер кезінде ... ... ... ... кешенді пайдалану,олардың рационалды шығысталуы,
арзан және тиімді материалдарды пайдалану өнімді шығаруды ... ... және ... жағдайының жақсаруы болып табылады.
Қазіргі уақытта тек табиғи қорлар ғана емес, сонымен қатар
кең түрде жасанды, ... ... ... ... ... ең
көп пайдаланылатыны полимерлер,тамақ ауыстыратындар,ағаш ... ... және ... ... ... ... маңызды
сипаты материалдық қорларға қажеттіліктерді жабу ... ... ету ... ... . Олар ішкі және ... ... мүмкін.
Сыртқы көздерге сәйкес ... ... ... түсетін материалдық қорлар жатады .
Ал, ішкі ... - бұл ... ... ... ,
шикізатты екінші рет пайдалану ҒТП жетістіктерін енгізу нәтижесінде
материалдарды ... ... есеп беру ... ... ... ... қорлар мына шоттар да корреспонденцияланады :
1310 /201 шикізат пен материалдар
1310/ 202 – жартылай ...... – Ыдыс және ыдыс ...... ... - өзге ...... ұстауға берілген материалдар
1310/208 – құрылыс материалдары
1340/211-213 – Аяқталмаған өндіріс
1320/221 – ... ... - ... ... ... ... ТЕОРИЯЛЫҚ
НЕГІЗІ
1.1.Кәсіпорында тауарлық-материалдық қорлар есебінің
ұйымдастырылуы
Материалдар өздерінің сақталып тұрған жері бойынша, ... ... ... және ... бухгалтериясында
есептелінеді. Материалдық құндылықтардың коймадағы есебінің дұрыс
ұйымдастырылуы олардың ... ... ... ... дұрыс
жүргізілуіне және жұмыстың ... ... ... ... құндылықтар түрлері, сорттары бойынша ... ... ... ... ... ... номенклатуралық
номері, өлшем бірлігі, сақталып тұрган материалдардың мөлшері және
тағы да ... ... ... ... ... ... материалға
байланып немесе жапсырылып қойылады. Қоймадағы және цехтағы материалдардың
аналитикалық (талдамалық) есебі белгіленген түріне сәйкес олардың ішінде
сорттары мен ... ... ... ... ... тек қана сандық есебі жүргізіледі. Материалдардың
әрбір номенклатуралық номері ... ... ... түрі М - ... ... ... материалдық құндылықтардың аты, мөлшері,
көлемі , ... ... ... ... және есептеу
бағасы көрсетіледі. Бұл ... ... ... ... ... субъектісінің бухгалтериясы дайындап, одан кейін
кіріс ету ... ... ... ... ... ... қызметкері
немесе қойма меңгерушісі алынган карточкаға материалдық құндылықтардың ... ... ... ... ... толтырады. Материалдардық кіріс -
шығысының сорттық - сандық ... сол ... ... ... Кейбір жағдайда материалдарға жауапты адамның келісімі
бойынша қойманың карточкалық есебін ... ... ... ... ... ... ... жүктелуі мүмкін.
Материалдардың түрі номенклатуралық ... аз ... ... қоймаларында бұл карточканың орнына материалдар
есебін тиісті түрде жүргізуге ... ... ... ... ... ... ... жағдайларда шоттық есеп кітабында қойма
есебінің карточкасындағы деректер болуы қажет.
Қоймашы белгілеген тәртіп ... ... ... ... ... ... алуын және есептен
шығарылуы операцияларын, олардың іске асырылған күнін ... ... ... онда ... құндылықтардың сол күннің соңындағы
қалдығын шығарып отыру керек. Бұл карточкада материалдардың қалдығы әрбір
операциядан кейін шығарылып ... ... ... ай ... ... ... көрсетілген
материалдың алынған немесе алынып болғанына қарамастан лимиттік –жинақтама
карточкасының барлығы тапсырылуы керек. Алынып ... ... ... айға жаңа ...... ... жазып береді. Қоймашы
материалдардың қоймалық сорттық есеп карточкасының деректері негізінде
жабдықтау бөліміне ... әр ... ... ... ... қор ... ... көптен бері пайдаланбай жатқан материалдар
жайы деректер беріп отырады.
Қоймалық сорттық карточканың дұрыс жүргізілуін ... ... ... ... қызметкері жиі - жиі (апта сайын, 10
күнде) ... ... ... ... ... ... алғашқы
құжаттардың дұрыс жазылуын, қоймалық сорттық карточканың дұрыс жүргізілуін
және карточкадағы ... ... ... ... тексеріп отыруы
қажет. Карточкадағы жазылған операциялардың дұрыстығын және оны ... ... ... есеп ... ... жолына қол
қояды. Қоймалық - ... ... ... ... қойма
меңгерушісінің бухгалтерияға материалдарды кіріске алуы кезінде тапсыратын
есептерінің негізінде жүргізіледі.
Қойма меңгерушісінің бухгалтерияға ... ... ... М - 18А қабылдау - өткізу регистрына тіркеледі. Материалдарға жауапты
адамның келісімі бойынша бухгалтерия қызметкері әр операцияның дұрыстығын
тексергені және ... ... ... ... қол қояды. Мүндай
жағдайда құжаттарды қабылдау - өткізу регистрын жасаудың керегі болмайды.
Егер орталық ... ... цех ... ... ... қашық жерде орналасқан жағдайда жүргізілетін операциялардың
дұрыс құжатталуы, материалдарға жауап беретін адамның есеп картасын ... ... ... ... ... ... ... және
шығыс ету құжаттары белгіленген уақытта регистрлармен бірге бухгалтерияға
табыс етілуі керек.
Шаруашылық субъектісінің орталығынан ... ... ... ... ... күні ... екі дана етіп материалдың ай
соңындағы қалдық ведомосын (тізімін) тапсыру керек. ... ... ... мен ... бар материалдар бойынша жасалып, онда тек қана
материалдардың сандық қалдығы көрсетіледі. Ведомосқа цех, қойма, бөлімше
бастығы және ол ... ... ... қол ... ... ... кейін ведомостың бір данасы жіберілген қателер
жөніндегі ескертумен қоймаға қайтарылады.
Материалдардың ... ... ... ... әдіспен жүргізген жағдайда қоймалық есеп карточкамен қатар
үлгілі түрі М - 20 ... ... ... ... ... меңгерушісі (бастығы) карточкалардағы ... ... ... ... ... ... айдың бірінші жұлдызына қалған қалдықтарын осы
ведомосқа көшіріп жазады. Ведомоста материалдар ... ... ... ... ... ... ... және синтетикалық
шоттарға ... ... ... Бухгалтерияда
материалдардың қалдығы олардың ... ... ... ... ... ... ... жалпы сомасы анықталады. Егер пайдаланатын
материалдар номенклатуралары аз ... ... ... ... қолын тек қоймалық есеп карточкасында қою арқылы
босатуға болады. Мұндай карточкалар тек 1 (бір) айға ... ай ... ... ... ... айда ... жаңа қоймалық есеп карточкасы ашылып, оған ... ... ... ... ... ... құрылыс басындағы
бөлімшелері ... - ... ... ... ... ... ... босатылуы және қалдығы жайлы үлгілі
түрі М -19А санды карточкасын ... есеп ... Бұл ... ... ... ... барлығы кіргізіледі.
Материалдық ресурстардың бухгалтериядағы ... ... ... ... ... ... шығысын сандық және ақшалай өлшемде есептеу көзделеді. Мұндай есептік
ұйымдастырылудың көп қиындығына ... ... ... ... ... ... ... есеп регистірінің мүлде ұжымдық жаңа түрлері
еңгізіліп, есеп жұмысының тәртібі ... есеп ... ... беруі жұмысын біртіндеп қысқартады.
Соңғы кезге дейін бухгалтерияда материалдардың сорттық, сандық
бағаларының есебін карточкаларда ... ... ... ... ... ашылады. Материалдардың кіріс етілуіне, босатылуына
жасалған әр бір құжат деректері ... ... ... ... ... ... әр карточка бойынша материалдардың кірісі мен шығысының
қорытындысын шығарып, олар ... ... ... ... ... ... ... жазылған деректер
қайталанады. Айырмашылығы қоймадағы карточкада сандық есеп жүргізілсе,
бухгалтериядағы карточкаларда сандық ... ... ... ... ... ... сорттық, сандық, бағалық есебін
жүргізу көптеген адам ... және ... ... етеді. Сондықтан да
бухгалтерияда карточкалар мен айналым ведомостарын ... кей ... ... ... ... есеп материалдарға дер кезінде көмек жасауға
жетілдірілген айналым ведомостін пайдаланып, жүргізілген сорттық, ... орын ... бұл ... ... ... ... ... сандық, бағалы карточкалар пайдаланылмайтын болады. ... ... ... алғашқы құжатта тікелей жинақталып қалдығы
шығарылады. Ай ... ... 10-15 күн ... ... айналымы
мен қалдығы сорттық айналым ведомосында жазылады.
Бұл ... ... ... ... ... ... Ол ... қоймадағы материалдардың сандық есебі
мен бухгалтерияда осындай есеппен қатар жүргізіледі. Материалдардың
бұл екі ... ... бір - ... есеп ... ... ... әрі жүргізу негізінде жедел бухгалтерлік, оперативтік, салыстырмалы
есептеу әдісі пайда болады.
Егер ай бойы ... ... ... ... онда саны ... келесі айға жазылады. Материал қалдықтарының қойма карточкасы М ... ... ... ... ... ... ... материалдардың әр бір есептелу топтары мен синтетикалық
шарттары бойынша ... ... ... ... ... ... ... бойынша олардың ішінде әр бір материалдық топтары
бойынша жүргізіледі. ... ... әр цех ... және ... кіріс - шығыс №11 ведомоста топтастырылады. Ал №10 ... ... ... ... ... ... қатар сатылатын
материалдар синтетикалық ... ... ... сатылған материалдар №10 ведомость негізінде үлгілі түрі ... ... ... ... ... ... ... жедел әдісі көбінесе үй
қүрылыс комбинаттарында, өндірістік - ... ... ... ... тағыда басқа жерлерде қолданылады.
Құрлысқа жүмсалатын материалдардың мөлшері ай ... ... ... ... бухгалтерлік әдіспен есеп жүргізбейтін кейбір
ұйымдар орталық ... тек ... ... айлық есеп ... ... ... есеп ... ... алғашқы құжаттарды да
тексеруі керек. Есеп бергендегі ай бойы ... ... ... ай ... саны мен ... сол ... ... айға
жазылады. М — 20 түрлі ведомостағы әр бір материалдар қалдықтары ... ... ... әр қашан тең болуы шарт. Сондықтан
бухгалтерия материалдардың әр бір ... ... М - 20 ... ... ... ... қалдықтарына сәйкестігін жиі
тексеру керек. Реестрге тапсырылған құжаттар таксировкалауға, қорапқа жинау
және ярлыктармен белгілеуге жіберіледі. ... ... ... ... ... өңдеуге жіберіледі, ал екіншісі номенклатуралық номерімен
құндылықтар топтары бойынша сақталу орнында қалады. Бұлар бухгалтериямен
қоймада анықтамалық ... ... ... ... ... карточкасы мен материалдар
қалдықтары кітабының берілгендерін бухгалтерия және ... ... ... ... қалдықтар кітабы ай бойы бухгалтерияда қолданылып, ай
соңында қоймаға беріледі. Онда қоймашы материал ... ... ... 1 - 3 - і ... бухгалтерияға қайтарылады. Жинақтау
ведомостындағы материалдар қалдықтары кітабымен ... ... ... ... ала ... ... әдіс
қолданбаса) «Материалдар қозғалысының ақшалай көрінісі» ведомоста жазылады.
Бұл ведомоста ... ... ... мен ... және ТЗР - ... проценттік есебі көрсетіледі. Бұл ведомость екі ... ... ... ... ... ... материалдардың нақтылы құны мен
есептік бағасы және сомалары көрсетіледі. Екінші бөлімде «Материалдардың
синтетикалық есебін ... ... ... «Материалдардың қозғалысы
мен қалдықтары туралы есебі» негізінде ... Бұл ... ... 20
- ... ... ... бойынша құрылған. Бас кітаппен
салыстырылады. Бұдан ... ... ... ... ... материалдардың нақты өзіндік құны мына ... ... ... 8011/ 901 ... ... 8031/921
«Материалдық шығындар»,8041/931 «Қосымша ... ... 8011/901 ... ... ... ... жазылады.
Бухгалтерияда шығысталған материалдардың алғашқы құжаттарын негізге
ала отырып «Материалдардың шығысталуын бөлу» таблицасы ... ... ... цехы және шоттары, тапсырыстары, шығын статьялары,
есептік ... ... ... ... және есептік бағасы
бойынша материалдардың шығысы көрсетіледі. Осы ... ... ... ... ... ... ... Дебет 8011/901,
8031/921,8041/931 шоттар, ... ... ... ... 205, 1315/206,1317/ 208.
Бухгалтерияда құндылықтардың сақталуына жүйелі түрде бақылау
жасау мақсатымен әр бір ... ... ... - таңдамалық
тексеру жүргізілуі тиіс. ... ең ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру.
Ай соңында цехта қолданылмай қалған материалдарды өндірістік
шоттарға сәйкес материалдар ... ... ... ... ... (дебет шоттар 20 «Материалдар» бөлімі, кредит
8011/901, 8031/921,8041/931). Жаңа ... бірі күні бүл ... ... ... жазбалармен өндірістік шоттар есебіне
жазылады. Дебет шоттары: 901, 921, 931. ... ... 20 ... ... ... ... жасау үшін мынадай
әдістер қолданылады: нормадан ауытқушылықты құжаттық ... ... ... ... ... ... ауытқушылықты құжаттық рәсімдеу шоттардың бір түрін
екіншісімен ауыстыру, нормадан тыс материалдарды босату жағдайында М ... ... ... ... талап актісі» толтырылады.
Материалдардың әр партиясы бойынша ауытқуларды анықтауда партия
бойынша есеп ... ... Бүл есеп ... жоспарлы кезекшілік
бюрасы, мастер - распридителдермен іске асады. Есептік ... ... ашу ... қандай көлемде және қандай детальдар алу керек
екендігін және норма бойынша ... саны ... ... үшін нақты алынған детальдар саны нормативпен салыстырылады. Норма
бойынша материалдар шығысы өңделген өнім санын ... ... ... ... ... ... ... тыс шығын шығысталған
материалдардың нақты санын нақты шығарылған өнімнің ... ... ... ... ... картада ауытқу себептері ... ... ... ... ... есепті қолдану мүмкін
болмаған жағыдайда ауытқушылық материалдың әр түрлі әр ... ... ... цех бойынша кезекті түгендеу көмегімен анықталады.
Цехтың ағымдық есебінің берілгендері негізінде ... ... ... ... ауытқушылығы, үнемдеу
немесе шектен тыс шығыстау себептері көрсетіліп рапорттар мен ... ... ... ... ... ... Жабдықтаушылардан қосымша құн салығысыз келіп түскен
материалдар құны
Дебет 1310/201, 1315 ... ... ... сальіқ счет - фактурасына қосылған қосымша ... ... ... 1420/ 331 «Қосымшы құн салығы». Кредит 4110/671
«Жабдықтаушылар мен ... ... счет - ... ... ... ... ... кірістеледі.
Егер салық счет — фактурасы болмаса және Қазақстан Республикасының
есебінде қосымша құн салығы бойынша ... ... ... ... құн ... есепке алынбайды, яғни 1420/331 шот дебетіне
қатысы жоқ.
2. Негізгі ... ... ... материалдар:
1315/ 206 ... ... ... 6160/ ... ... ... ... шоты кредиттеледі.
3. Өндірістегі ақаудан алынған, өндіріс қалдықтары, өндірістен
қоймаға материалдар кірістеледі. . ... 1310/201 ... мен ... 1311/202 ... ... ... бұйымдар, конструкциялар», ... 1314/205 ... ... 1315/206 ... 2930/ 126 ... ... 7440/ 821 ... ... ... 6312/ 862 «Табиғи ... ... ... 6313/863 ... ... табысы»,
8011/901 «Материалдық шығындар», 8031/ ... ... ... ... ... тиеп - түсіру, тасмалдауға кеткен шығындар
төленеді. Дебет:1310/201-1317/208.
Кредит: 4110/671 ... мен, ... ... ... ... ... 1060/441 ... айырысу» шоты, 1010/451
«Кассадағы ұлттық валюта», 3350/681 «Еңбек ақы бойынша есептесу», 3440/687
«Басқадай кредиторлық есептесу» бөлімінің шоттары.
5. Қоймадан материалдарды ... 20 ... ... 1310/201 -1315/ 206,1317/ 208 кредиттеледі .
Дебет: 1316/207 ... ... ... 8011/901 ... ... ... 8031/921 ... өндірістік
материалдардың ... 8041/931 ... ... шығындары».
Кредит: 7210/821 «Жалпы және әкімшілік шығындар» жөндеу және
ғимаратты ұстауға ... ... және ... бағыттағы шығындар,
7450/845 «Негізгі емес қызметтің басқадай шығындары» - дебеттеледі, нақты
құнымен жіберілген еншілес ... ... ... ... материалдар — 1350/301 «Сатып
алушылармен есеп ... 1210/ 322 ... ... 2110/323 ... ... ұйымдардың
берешегі және 6130/ 727 ... емес ... ... шот ... ... мен тоқтатылған операциялардан болған табыс
(зиян)» бөлімінің шоттары дебеттеледі, табиғи апат ... ... ... ... материалдарды тұтынушылар шотынан есептен
шығару олардың нақты өзіндік құнымен есептеледі.
Өткізілетін материалдардың ... құны ... ... ... ... пен байланысты шығын ретінде есептелінеді. Барлық ... ... ... таза ... ... ... ... есептен шығару немесе шығыны болып есептеледі. Өткізудің
таза құны қарапайым шаруашылық қызметінің барысындағы болжамдалған бағадан
оларды сатуды ... мен ... ... ... алып тастағанға
тең.
1.2 Тауарлы-материалдық қорлар есебінің әдістері
Материалдардың бір ғана түрінің алу бағасы есептік кезең барысында
әртүрлі ... ... ... ... ... анықтау үшін, 7-БЕС
қарастырылған төрт әдістің бірін қолданамыз: ... ... ... ... ... әдіс корларды бастапкы сатып алу
бағалары бойынша бағалау әдісі ("ФИФО"); корларды соңғы сатып алу бағалары
бойынша ... ... ... ... (жұмсалған) материалдардың құны және ай
соңына қалған ... ... ... әдіс ... жеке ... ... құндық әдісі. Бұл әдіс кезінде материалдық қорлардың
кұны — ай басындағы қалдық құнына ай бойында ... ... ... ... орташа бағасы түсіндіріледі.
Бұл әдісті есептеудің математикалық формуласы мынадай:
Орташа құны =
Мұндағы:
- есептік кезеңнің басындағы қалған материалдардың қалдық
құны;
- есептік ... ... ... ... ... ... ... құны;
- алынған материалдардың саны.
Біздің мысалда цементтің орташа өлшемцік (немесе өлшенген) құны
мынаны құрады:
Орташа өлшем ... ... ... ... ... ... ода біз ... материалдардың
құнын аламыз, ал ай соңындағы материалдардың қалдық санын орташа өлшем
құнына көбейтіп — қалдық құнын аламыз.
Цементтің ай ... ... ... құны — ... ... ... (31
тонна х 3232,35теңге немесе 60 000+159800-119596,95).
Тап осындай жолмен бензиннің де ... ... ... ... ... құны 45,63 ... х ... Қалдық кұны 300x45,63 теңге ... ... ... 20 ... х 3000 бағасы = 60000 теңге
1-кесте
| Кіріс | ... |
| | ... ... |15т *3000 = 45000 ... *3200=6400 |10т *5 20-15 ... ... ... |5т ... ... ... | |
| | |
| ... 30500 |
| |12т ... |
| |2т ... |
| |5т ... |
| ... -38900 ... ...... ... сатып алу бағалары
бойынша бағалау әдісі. Бірінші ... ... ... ... ... құны ... материалдарға жатқызылады деп есептеледі, ... ...... ... ... ... ... кұны ең кейінгі
сатып алынғанның құнына негізделеді. Біздің мәліметгің ... ... ... ... калдықтың және жұмсалған материалдық құны мынаны
кұрайды:
Ай соңында калған қалдығы: 31 ... ... х 3400 (1 ... = 105400 теңге.
Бензин
Бұл жерде цементтің есебіне ұқсас етіп шығарылды. Соңына қалдығы 300
литр (200 х 47 және 100 х 45): 200 х 4 7 = 9400 ... 100 х 45 = ... ... 13900 ... ... ... теңге немесе 50 литр х 45 теңге
= 2250 теңге;
150 литр х(50 литр х 45 ... 100 литр х 46 ... 6850 ... ... х(200 литр х 46 ... 100 литр х 45 теңге)= 13700 теңге; 100 литр х
45 теңге =4500 теңге; 100 литр х 45 теңге = 4500 ... 100 литр х ... = 4500 ... ... 36300 теңге
Арнайы идентификациялау (бірыңгайлау) әдісі. Бұл әдіс қорлардың
партиялық есебін дәл ... ... ... ... қолданылады.
Мысал,
Бастапқы қалдықтың 15 тоннасы х3000 теңгемен - 45000 ... ... ... 10 ... х3100 ... ... келіп түскен 12 тоннах 3400 теңге ... ... ... ... ... ... 5х3000
- 15000теңге
2х3200
-6400теңге
20.10.05 келіп ... ... ... ... ... құны ... ... ... 50лх45 теңгеден босатылған ... ... ... 150х46
- 6900теңге
20.01.05 келіп түскен 300х45
-13500теңге
20.01.05 келіп түскен 100х45
- 4500теңге
20.01.05 ... ... ... ... келіп түскен 100х46
- 4600теңге
Шығыс жиыны
- 36250теңге
Бензиннің қалдығынан қалғаны:
Бастапқы ... ... 2250 ... ... түскен ... 2300 ... ... ... ... 9400 ... ... қалған бензиннің құны ... ... ... бағалаудың әр түрлі тәсілдерін салыстырып
көрейік:
2 ... ... | ... ... ... ... ... |идентификаци|
| ... ... | ... ... |
|1 |2 |3 |4 ... | | | ... ... | | | ... саны |37 |37 |37 ... ... ... |114400 |116800 ... соңында қалған | | | ... | | | ... саны |31 |31 |31 ... ... ... |105400 |103000 ... А-95 | | | ... шығысы: | | | ... саны |800 |800 |800 ... ... |36504 |36300 |36250 ... ... ... | | | ... саны |300 |300 |300 ... |13696 |13900 |13950 ... ... ... ... отырғанымыздай, Тауарлық-
материалдық қорларды бағалаудың дұрыс ... ... ... ... да, ... табысына да, қаржылык жағдайына да мәнді
әсер етуі мүмкін. Сондықтан оларды тандағанда салыстырмалы қағиданы
ұстаған ... Бір ... ... бір әдіске көшер алдында, ... ... ... мына ... да ... керек:
* шаруашылық жүргізуші субъектінің есептік саясатына өзгерістерді енгізу;
* бір әдістен екіншісіне кешуді, есепті жылдын. басынан бастап енгізу;
- дер ... ... ... ... ... да және ... ... табысына да түзетулерді енгізу.
1.3. Материалдық ресурстарды түгендеу мен ... ... ... Республикасында осы күнгі қолданылып жүрген ереже ... ... кем ... бір рет ... ... материалдық
құндылықтарына түгендеу жүмысын жүргізуі керек. Түгендеу жұмысы міндетті
түрде мынадай жағдайда жүргізіледі:
* жылдық есеп беру (жыл ... ... ... ... ... қайта
өндіруші кәсіпорындар, сондай - ақ дайындаушы және басқа да ұйымдар
материалдар мен ... ... ... азайған кезінде) түгендеу
жұмысын жүргізе алады.
* материалдық құндылықтарды міндетті түрде түгендеу материалға ... ... ... ... және қиянат жасалғанда, сондай – ... ... ... ... апат, өрт болғанда, кәсіпорын
таратылғанда және (қайта ... тағы да ... ... ... үшін кәсіпорынның басшысының бұйрығымен орталық
түгендеу ... ... Бүл ... шаруашылық субъектісінің
басшысы немесе оның орынбасары басқарады. Сонымен ... ... цех, ... жергілікті түгендеу комиссиясы құрылады. Оның ... ... ... және ... ... басшысының бұйрығымен түгендеу жүргізу оның ... ... ... ... адам ... ... жұмысы
материалдарға жауапты адамның жауапкершілігіндегі материалдардың түрлері
және олардың сақталуы тұрған ... ... ... Кәсіпорында
сақталып тұрған, бірақ оның өзі меншігіне жатпайтын яғни басқа шаруашылық
субъектісінің немесе мекеменің сондай - ақ, жеке ... ... ... ... ... ... сақталып пайдалануын қамтамасыз ету
үшін түгендеудің мына төмендегідей тәсілдері жүргізіледі.
- Жоспар бойынша түгендеу - ... ... ... ... ... жоспары жасалып, мекеменің басшысымен бекітіледі;
-Іріктеп - бөліп ... - бұл ... ... ... ... - жағар май, болмаса негізгі құралдар
бөлек - ... ... ... ... ... түгендеу - бұл түгендеу қызметтері негізінен
кәсіпорынға жылына бір рет өткізіледі. Жаппай түгендеу ... ... ... ... ... ... басшысына осы
кәсіпорынның директоры бекітіледі. Жаппай түгендеу жұмыстары тоқтаусыз
жоспарлы түрде, жылына ... ... ... материалдардың сақтығын, сапалы жағдайын, бухгалтерлік
және ... ... ... ... ... ... бақылау әдісінің бірі.
Мұны барлық меншік нысанына байланыссыз, жұмыс режиміне және қызмет түріне
байланысты кәсіпорындар мен ұйымдар жүргізіледі.
Түгендеу комиссиясы №3 үлгілі түрі ... ... ... ... материалдардың нақтылы бар берілгендері
көрсетіледі.Инвентарлық жазба бір дана ... ... ... қайта өлшеу,
салыстыру бойынша әрбір материалдарға жауапты тұлға тобына сақталынып
тұрған жері бойынша жазылады.
Инвентаризация басталмас бұрын әрбір ... ... ... ... Әрбір материалдарға инвентарлық жазбаға бөлек ... ... ... ... ... саны ... ... нәтижесінде анықталған бұзылған ... ... ... акт жазылады. Форманың соңғы бетіндегі комиссия
мүшелерінің қолының алдындағы екі бос ... ... ... ... Бұл тек ... кезінде материалдардың қозғалысы болса
ғана жасалады.Егер есепте көрсетілмеген материалдар табылса, онда ... ... ... қосады.Бұл инвентарлық жазба жазылып болған ... ... ... ... үшін ... бойынша материалдардың инвентаризациясы, олардың ғимарат ішінде
орналасу реті бойынша жүргізіледі және де ... ... ... ... жол ... ... кейін комиссия ғимараттың
есігіне пломба салып, келесі ғимаратқа ... ... ... ... ... қоймашы және
басқадай материалдарға ... ... ... ... түрде
кұндылықтардың барлығын қайта санау, қайта өлшеу тиіс.
Жазбаны материалдарға жауапты тұлғаның ... ... ... толтыруға
жол берілмейді.
Егер түгендеу жүргізіліп жатқан кезде материалдар ... ... оны ... жауапты тұлға ... ... ... ... ... немесе тауарлық есеп бойынша кірістейді.
Бұл материалдар бөлек «Түгендеу кезінде келіп түскен материалдар» атты
жазбада ... Бұл ... ... ... ... ... ... құжатының номері, құндылық аты, саны, бағасы және сомасы жазылады.
Ал, егер де ... ... ... ... ... керек болған
жағдайда кәсіпорын басшысы немесе бас бухгалтердің жазбаша рүқсатымен
комиссия мүшелерінің көзінше босату. Бұл ... да ... ... ... материалдар» атты жазба жазылады.Егер осы кәсіпорынның
жауапкершілігінде табылатын, бірақ иесі басқа кәсіпорын болып табылса, бұл
материалдарда осы кәсіпорын ... ... ... ... ... да №5 үлгілі түрде «Жауапты сақтауға ... ... ... ... ақшасы төленбеген, басқа кәсіпорын қоймасындағы,
тиеліп кеткен материалдарға да мұқият көңіл бөлуі тиіс. Бұндай
материалдарға сомасын дәлелдеп ... ... ... ... ... - шот ... - ... немесе осы құжатты алмастыратын
жеткізуші құжаты болуы шарт, тиелген материалдарға сатып алушының счет -
фактура көшірмесі көрсетуі тиіс, ... ... ... ... ... ... басқа кәсіпорын қоймасындағы
материалдарға түгендеу күніне жақын жазылған қолхаты керек.
Қайта бағалау жоспарлық және есептік берілгендердің бірегейлігі мен
дәлдігін, ... ... ... ... ... шығындарын,
кәсіпорынның рентабельділігі мен қаржылық нәтижелерін анықтауға мүмкіндік
береді.Шаруашылық ... ... ... ... бекітілген инфлияция коэффицентінен тыс бағалауына мүмкіндігі
бар. Бұл тек мына жағдайда ғана орын алуы мүмкін, егер ... құны ... ... ... ... ... ... 20 «Материалдар» бөлімінің шоттары
дебеттеліп, 5320/543 «Басқада ... ... ... ... ... ... ... тауарларға толуына және
маусымдық сатылу мерзіміне ... ... баға қою ... туып
жатады. Мұндай жағдайда 5320/543 «Қосымша ... ... ... 20 ... ... ... кредиттеледі.
Материалдарды қайта бағалау түгендеу жүргізудің ізі ... ... ... материалдарды қайта бағалаумен бағалауға
қызмет етуші құжат болып ... ... ... ... субъектілері
материалдардың әр түрін қолданады. Осыған байланысты ... ... ... есепте материалдар былай топталады:
1.Өндіріс процесіндегі рөлі мен мақсаты,
2.Техникалық қасиетіне байланысты.
Өндірстік ... рөлі мен ... ... ... деп ... кен өнеркәсіптерінен алынған және
ауылшаруашылығынан алынған қайта ... ... ... ... ... ... өткен өнімдер болып табылады.
1.4. Тауарлы материалдық қорлардың қозғалысының құжаттық
рәсімделуі
Өндіріс запастарының шығысы мен түсімі бойынша жасалатын алғашқы
құжаттар материалдық ... ... ... ... ... ... қүжаттардың көмегімен тауарлы-материалдық запастардың тиімді
пайдалануын және ... ... ... ала, ... ... ... жүзеге асырады. Есепті тиімді ұйымдастыру ісінде
қорлардың сақталуы мен есепке алынуына ... бар ... ... ... номенклатурасын жасап, таратудың маңызы зор. ... ... ... ... ... ... бір ... әзірленеді.
Әрбір атаулары, сорттары бойынша шартты сандық ... ... ... ... ... ... соң барлық құжаттарда
Тауарлы-материалдық қорлардың бары мен козғалысы бойынша берілген нөмірі
қойылады. Номенклатуралык ... ... ... ... ... ... ... бойынша берілуі мүмкін. Материалдардың
номенклатурасында есептелінетін материалдардың бірлік бағасы ... ол ... деп ... ... материалдар тізімі бойынша жасалады және оны
кәсіпорынның барлық ... ... ... қаржы бөлімдері) анықтама ретінде пайдаланады.
Тауарлы-материалдық қорлардын түсуін құжатпен рәсімдеу. ... ... ... ... ... жағдайда алуы мумкін:
жабдықтаушының қоймасынан, ... жол ... ... ... ... тұлғалар арқылы өз қоймаларынан.
Жабдықтаушылардың (жіберушілердің) қоймаларынан Тауарлық-материалдық
қорларды алған кезде алушы-кәсіпорын өздерінің жауапты ... ... ... ... ... ... кезде мынадай типтік кұжаттар
пайдаланылады.
Жабдықтаушылардың коймасынан тауарларды алу үшін ... ... ... Сенімхатты бухгалтерия рәсімдеп,
алушының қолын қойғызып, қолхат алу арқылы береді. № М-2а ... ... ... ... ала нөмірленген және түптелген Журналға (ү. №М-3)
тіркеледі. № М-2а нысаны келтірілген.
Берілген ... ... ... ... және беруге
жауапты тұлғада сақталады.
Сенімхатты беру үшін лауазымды тұлғамен келісім шарт ... ... ... жоқ ... жағдайда бір жолғы сенімхаттар беріледі.
Берілген сенімхатта ... ... ... оның мерзімін
көрсетеді.Сенімхатқа кәсіпорын басшысы, бас ... қол ... Сол ... ... ... ... сенімхаттың артқы
(кері) жағына жазылады. Бір қоймаға ... ... - ... ... ... оған бірнеше накладной керек болса, сенім ... ... бір ... беруіне болады, бірақ онда берілген барлық
накладнойдың нөмірі, күні көрсетілуі тиіс. Егер де бір ғана ... ... ... ... ... тура ... онда оған ... қоймаға
ұсыну үшін жеке сенімхат беріледі.
Сенімхат, әрекет ететін мерзіміне қарамастан, тауарлы-материалдық
құндылықтарды алған кезінен ... ... ... өткен сенімхаттары
бойынша есеп бермеген лауазымды тұлғаға жаңа ... ...... ... ала ... ... ... тапсырманы орындағаны туралы құжаттарды бухгалтерияға беріп, Тауарлы-
материалдық қорлар қоймаға ... ... ... сол ... ... ... ... да..
Егер де Тауарлы-материалдық қорларды алу құқы жойылса, онда
одан сенімхаты қайтып ... ал ... ... сенімхат
беріледі.Пайдаланбаған сенімхаттар мерзімі еткеннен кейін келесі күні сенім
білдірушіге қайтарылады.
Пайдаланбаған ... ... ... оны ... алу ... ... және оның түбіршегіне "пайдаланбаған" деген
белгісін жасайды. Осындай сенімхаттар есеп беру кезеңнің соңына дейін
сақталады, ... ... ... ... жойылады.
Жабдықтаушылар (жіберушілер) Тауарлы-материалдық қорлар
босатқан кезде, әрбір жіберілген бөлігіне үш ... ... ... ... ... күні ... Оның ... Тауарлы-материалдық
қорларды алушыда, екіншісі жіберушінің өзінде қалады, оны ол ... ... ... - ... қорларды бақылау жасау үшін
пайдаланады. Ал үшіншісі ... ... ... материалдық
қорды босатып біткен соң, ең соңғы ... ... ... да ... ... Тауарлы-материалдық қорды мынадай
жағдайларда сенімхат бойынша ... ... ... барлық реквизитгері толық толтырылмаса,
жөнделген немесе өшірілген болса;
* көрсетілген сенімхаттағы ... ... ... ... біткен болса;
* субъектіден берілген сенімхаттың ... ... ... ... сенімхат берген субъекті өз қызметін тоқтатса (жойылса, қайта
құрылымдық өзгерістер ... ... ... ... ... Тауарлы-
материалдық қорды жеткізіп берген кезде сатып алушылардың ... ... ... меңгерушісі) жабдықтаушылардың экспедиторьшан алған
Тауарлы –материалдық ... ... және ... ... ... (көліктік) накладной мәліметімен салыстырады, олар екі данада
жазылады. Тауарлы-транспорттық накладной (ТТН) үлгісі төменде келтіріледі.
Егер олардың мәліметінде айырмашылық болмаса, онда оның бір ... ... және ... ... ... қор ... деп жазады.
Накладнойдың бір экземпляры материалды жауапты тұлғада қалады. Ал ... ... онда оның саны мен ... Акті ... Ол екі ... ... және оған екі ... да жауапты түлғалары қол қояды. Оның
біреуін жабдықтаушыға жібереді, ал екіншісі Тауарлы-материалдық ... ... ... ... одан әрі ол ... беріледі.
Акты жабдықтаушыға талап-тілек қоюға негіз бола алады.
Тауарлы- материалдық қор теміржол транспортымен жеткізіп ... ... ... ... қабылдау вагондардан, контейнерден,
цистернадан түсірген жерінде ... ... ... ... ... ... олармен қоса келген
құжаттардың (жүкті ... ... ... негізінде қабылдап
алады және қабылдау процесіне тасымалдаушының өкілі де, ... ... ... ... да ... жүк ... ... кұжаттарынсыз келсе, онда Тауарлы-
материалдық қорларды актімен ... сол ... ... ... қордың саны мен ... ... Бұл ... ... ... жөн, егер де олар ... ... қатысады. Актіні жасаудың барлық ережесі сақталса, онда ол
заңды құжат болып табылады және ... ... ... ... ... ... ... қорды қабылдау кезінде ... ... ... ... ... ... әкелінетін
жүктердің операциясына ұқсас болып келеді.
Жоғары аталғандардан басқа ... - ... ... халықтан
да сатылып алынуы мүмкін. Бұл кезде материалды жауапты тұлға сатып алынған
Тауарлы-материалдық қорға акті жасайды, онда: ... ... ... төлеушінің тіркеу нөмірі), Тауарлы-материалдық қордың аты, алынған
бағасы, жалпы құны көрсетіледІ (актінің нысаны төменде келтірілді). ... ... ... ... және ... ... мерзімі, қызмет
түрі немесе басқа да құжаттары (квитанциясы, бір ... ... Егер де ... ... ... кәсіпорын бюджетке төленетін
жеке табыс салығын өзі төлейді.
Тауарлы-материалдық қорды кірістеуге мына құжаттар негіз болып
саналады:
- шот-фактура, онда: қатар нөмірі мен ... ... және ... мен
Тауарлы- материалдық қорларды сатып алушының СТН, ҚҚС –ын ... ... ... ... әкелінген Тауарлы-материалдық қор атаулары мен саны,
құны акцизделетін Тауарлы-материалдық қор сомасы т.б.;
- ... ... ... ... алған материалды жауапты тұлғаның жазған
накладнойы мен құжаттары, атап айтқанда:
Кіріс ордері. Жабдықтауышлардан немесе ендеуден түскен запастарды
есепке алу үшін ... Ол бір ғана ... ... және ол жауапты
тұлғадан материалдар коймаға келіп түскен кезде толтырылады.
Материалдарды қабылдау туралы ... ... ... мәліметтерді сандық және сапалық айырмашылықтары бар
босалқыларды қабылдау ... ... ... ... ... ... ... де. Қабылдау комиссиясы міндетті түрде
материалдық жауапты тұлғаның, жіберуші (жабдықтаушы) ... ... емес ... ... ... ... 2 дана етіп ... қабылданғаннан кейін құжаттармен қоса (тауарлық-келіктік
женелтпе қағаздар, спецификациялар т.б.) ... бір ... ... ... ... алу үшін ... екіншісі —
жабдықтаушыға талап хатын жазу үшін, ... ... ... ... ... ... өндірісте дайындалған және сақталған
кезіндегі жетіспеушілігі мен жоғалуы туралы акті. Табиғи ... ... ... ... дайындау, сақтау немесе өндіру
процесінде орын алған ... ... үшін ... ... ... ... ... шығаруға және кінәлі адамдардан
өндіріп алуға аталған кұжат негіз бола алады.
Бұл құжат материалды ... ... ... ... Екі ... ... ... мен кінәлі кісілер қол қояды. 1-ші ... ... ал ... — бөлімшеде қалады.
Табиғи шығын нормаларына сәйкес материалдардың жоғалуы туралы актісі.
Субъектінің қоймасына жабдықтаушылардан келіп ... ... ... ... сай қорлардың кемігені анықталса немесе өңделгеннен кейін
оларға табиғи шығын нормалары қойылған болса, осы акты ... ... ... ... ... ... ... ордері қосымша қызмет
атқарады. Комиссия 2 дана етіп ... қол ... 1-ші ... ... ал ... ... материалды жауапты тұлғалар ол сол
адамдардың есебіне есептен шығаруға негіз бола ... ал оның ... ... ... ... ... сынуы, қирауы туралы актісі.
Кәсіпорында бүлінудің, ... ... ... ... ... (тауарларды) есептен шығару үшін пайдаланылады. Ол 2 дана ... 1-ші дана ... ... ... ... ... ... жауапты тұлғаларға есептен шығаруға негіз болады, 2-ші
данасы бөлімшеде қалады.
Тауарлы-материалдық қорды ... ... ... ... ... ... ... және басқа да
шаруашылык ... үшін ... ... ... ... ... ... босатқан кезде пайдаланылады.
Тауарлы- материалдық қорлар цехтан цехқа ... онда ... ... ... деп санайды, ал егер де орталық қоймадан цех
қоймасына берілсе, онда ол өндіріс ... ... ... ... ... ... бойынша рәсімделеді:
лимиттік-жинақтама картасы; материалдарды айырбастауға (қосымша босатуға)
арналған ... ... ... (ішкі орын ауыстыруға)
арналған талап накладнойы.
Лимиттік-жинақтама картасы - ... ... ... ... ... сондай-ақ ендіріс қажеттілігіне керек
құндылықтарды босатудың белгіленген лимиттерін ... ... және ... материалдық қорларды бақылауға және оларды есептен
шығаруға негіз бола алатын ... ... ... ... ... ... бөлімі материалдардың (номенклатуралық
нөмірлердің) бір түріне (атауына) 2 дана етіп ... Бір ... ... цехқа (учаскеге) — қорды пайдаланушыға, 2-шісі — ... ... ... қоймасына беріледі. ... ... цех ... ... ... ... кезде ғана
босатылады. Қоймашы екі данаға да босатылған қорлардың күні мен мөлшерін
жазған соң, лимитте қалған қалдығы шығарылады.
Шаруашылық жүргізуші субъектілердін ... ... ... бірі - ... өнім. Оны шығару, сақтау және ... өзі - ... ... ... ... ... ... процесі. Дайын өнімнің жағдайын бағалау тауарлық-
материалдық қорды басқарудың функционалды аудиті аясында не болмаса оның іс-
әрекетінің жеке ... ... ... ретінде өткізіледі. Соңғы
жағдайда тексеру бәрінен гөрі ішкі бақылау жүйесіне қатысты және ... ... ... ... ... ... ... негізінде алынған
ақпарат қаржылык есептілікті жасау үшін, соның ішінде, кірістер, шығыстар,
айналымдық активтер мен басқа ... ... ... ... ... ... Өнімді өткізу циклінің аудитіне қаржылык есеп берудің де,
функционалды ... де ... ... ... ескерілмеген өнімді шығару мен өткізуді анықтау
мақсатымен тексере келіп, кайсыбір жалғыз құжатпен шектелуге ... ... ... ... ... оның ... толығымен
негіздейтін құжаттық мәліметтердің жиынтығына сүйенуі тиіс. Дәл солайша,
тек кәсіпорын қоймасында ... ... ... ... ... артық
болуы туралы мәліметтер де жеткіліксіз. Дегенмен бұл барлық өнімнің
ескерілмегенін айғақтай ... ... ... ... ... шығарылуы мен
өткізілуін дәлелдейтін, ... ... ... ... ... көмекші материалдардың, ... ... ... қарағанда артық шығуы үшін, жұмысшыларға еңбекақы төлеу
фактілері; автоматтық есептегіштердің көрсеткіштері, ... ... ... ... және т.б. бар ... ... басқа да көрсеткіштерді
келтіру қажет. Сондықтан аудитор бұл мәселелерді ... келе ... ... ... ... оқып ... тиіс және
ескерілмеген өнімді шығару мен өткізу ... бар ... ... ... негіздемелі тұжырым жасау керек.
Шығындар туралы мәліметтердің функционалды аудиті үшін, мысалы тұтас
кәсіпорынға қанша материал жұмсалғанын білу жеткіліксіз. Өндірілген ... ... ... үшін ... ... ... бригададағы, яғни пайда
болу орындарында ... ... ... ... ... шығысы туралы ақпарат қажет. Бұл ... ... ... баптары бойынша жіктеу мен осы шығындардың
функционалды аудиті қызмет етеді. Функционалды аудит пен ... ... ... ... ... ... анықтап және шығыстарды
қатаң бақылауды ұйымдастыруға, олардың азайту резервтерін табуға ... ... ... тиімділігін арттыруға болады.
ІІ.КӘСІПОРЫННЫҢ ТАУАРЛЫҚ-МАТЕРИАЛДЫҚ ҚОРЛАРЫН ТАЛДАУ
2.1 Тауарлық -материалдық қорларды талдаудың міндеттері мен көздері
Материалдық қорлар - бұл ... ... ... ... ... ... ... орындау мақсатындағы шаруашылық қызметте
пайдалану үшін сатып алатын әр түрлі ... ... ... жартылай фабрикаттар.
Материалдық қорлар өндіріс процесінде қолданатын ... ... ... ... ... айналады. Олар
өндіріске кететін шығындардың жалпы жиынтығының 70% -ын ... ... ... ... ... ... материал-
сыйымдылығын азайту жұмыстың жақсартудың маңызды бағыты ... ... ... ... ... үнемді жұмсау өндірістің тиімділігі мен
өзіндік құнының азаюын қамтамасыз етеді.
Талдау кезінде қүны бойынша және материалдық қордың жеке ... ... ... ... Сосын нақты материалдық ресурстардың
фактілік шығындары талданады. Мұндай талдаудың негізі қоғамдық ... ... ... және ... ... ... бастапқы
шикізаттардың закладка технологиясында, металл өндіруде технологиялық
схемалары, құрылыстағы бірыңғай нормалар мен нормативтер және т.б. ... ... ... ... ... ... ... қорда бекітілген техникалық немесе басқа да
құжаттар негізінде өндірістің ... ... ... ... ... ... ... - шаруашылық қызметінде
қолданылуы керек.
Материалдық қорларға жалпы қажеттілік өнім (жұмыс, қызмет көрсету)
бірлігіне кеткен шығындар немесе операцияға, ... ... ... ... ... пайдалануды өндірістік қорлар мен резервтер
құ ру үшін ... ... және ... ... ... құрылыстарда айрықшаланады. Өндірісте материалдық
ресурстарды пайдаланудың ... ... ... жоспарлы шығындарымен
салыстырғанда фактілік шығындарды талдауына негізделеді. Мұндай талдау
тұрақты ... ... ... ... ... талданылады.
Материалдық қорларды пайдалануды талдаудың міндеттері мыналар
болып ... ... ... ... сапасымен қамсыздандыру уақыты бойынша
қажетті материалдық қорлармен шаруашылық жүргізуші субъектінің қамтамасыз
етілу деңгейін анықтау;
- өсіңкілікте өнімнің материалсыйымдылық ... ... ... ... ... ... ... факторлардың әсерін зерттеу;
* материалдарды мәжбүрлі ... ... ... ... ... жоқтығы кесірінен жүмысшылардың
және құрал-жабдықтардың тоқтап қалуын анықтау;
* өнімнің өзіндік ... және ... ... көлеміне
материалдық қорларды пайдалану мен материалдық-техникалық жабдықталуын
ұйымдастырудың әсерін бағалау;
* материалдық шығындарды төмендету мүмкіндіктерінің ... ... ... ... және олардың өндіріс көлеміне әсері.
Ал, материалдық қорлармен ... ету мен ... ... материалдық-техникалық жабдықтаудың ... ... ... ... көлеміне, оның өзіндік құны мен басқа да
көрсеткіштеріне ықпалы мен олардың орындалу дәрежесі;
б) ... ... ... ... ... бағалау;
в) материалдық қорларды үнемдеудің ішкі ... ... жә не ... пайдаланудың нақты шараларын өңдеу.
Материалдық қорларды талдау үшін ақпарат ... ... ... ... ... мен шикізаттарды жеткізіп
берулерге келісім-шарттар мен ... ... ... ... ... ... туралы статистикалық есеп
беру формалары, материалдық-техникалық жабдықтау бөлімінің оперативті
берілгендері, материалдық қорлардың ... ... және ... ... ... ... берілгендері және т.б. жатады.
Ал, шаруашылық ... ... ... қамтамасыз етілуін талдаудың ақпарат көздеріне мына берілгендер
жатады:
- бизнес-жоспар;
- оперативті-техникалық және ... ... ... ... ... ... ... және қалдығы
туралы аналитикалық бухгалтерлік есептің ... ... ... қызмет көрсету) өндіруге және өткізуге кеткен шығындар
туралы мәліметтер».
Материалдық қорларды талдаудың мақсаты – ... ... ... ... тиімділігін жоғарылату.
Материалдық қорларға қажеттіліктің өсуі экстенсивті және интенсивті
жолдармен қанағаттануы мүмкін.
Материалдық ... ... ... ... көп ... өндіру мен сатып алуды көздейді, ол үлесті
материалдық шығындардың өсуіне әкеледі, Бірақ ... ... ... ... егер өндіріс көлемі жоғары ... ... ... ... ... қажеттілікті қанағаттандырудың интенсивті жолы
өндіріс процесінде материалдарды үнемді ... ... Бұл ... ... ... ... ... және өнімнің өзіндік құнын
төмендетеді.
2.2 Кәсіпорынның шаруашылық қызметіне талдау
Кәсіпорынның қаржылық жағдайын ... ... ... көзі
қызметін бухгалтерлік баланс атқарады. Баланс есепті жылдың басындағы және
соңындағы кәсіпорынның ... ... ... ... қызмет атқарады:
1. Баланс меншік иелерін шаруашылық суъектілерінің мүліктік
жағдайын таныстырады;
2. Басшылар ... ... ... ... өз орнын таңдап
алынған стратегияның бағытын дұрыстығы туралы қорларды пайдалану
тиімділігін салыстырмалы сипаты туралы түсңнңк алады;
3. Баланстың ... оны ішкі ... ... ... ... ... кесте
Активтерінің құрамы мен ... ... жыл басы ... жыл соңы |Жыл басындағы |Құрылымдық|
|іштер | | ... ... |
| ... |Салыстыр-ы|Үлес |Салыстырым|Үлес |(4-2) |
| |ым ... ... ... ... |
| | ... |ғы | |ы | |
| | | 2| 3| 4 | 5 | | ... |1 | | | | |6 |7 ... | | | | | | ... |190968 |100% |701269 |100% |510301 |79% |0 ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... |1% |688673 |1% |526026 |-12% |- ... | | | | | | ... | | | | | | ... |28321 |99% |12596 |99% |-15725 |80% | ... | | | | | |- ... құралдардың нақты құны -0,5
Баланс активтерінің құны
Жыл басы = 28321
162647
Жыл соңы = ... ... жыл ... ... ... ... ал үлес салмағы 100 % болды. Есепті жыл ... ... 79% -ға, яғни 510301 мың ... ... 701269 мың ... ... еш өзгеріс жоқ. Ұзақ мерзімді активтердің құны ... ... ... ... үлес салмағы 1% –ы құраған болатын .Есепті
жыл соңында бұл сома 12 % -ға, яғни 526026 мың ... ... ... ... ... 1% –ы ... ... есепті жыл басындағы сомасы 28321 мың ... үлес ... 99 % -ы ... еді. ... жыл ... бұл көрсеткіш
сомасы 80 % -ға, яғни -15725 мың ... ... үлес ... 99 % ... мың ... құрады. Құрылымында еш өзгеріс жоқ. Жыл ... және ... да ... қаржылық тұрақтылығы жоғары, яғни оларды шамасы
0,5-ке тең болуы керек, бірақ менің есебімде олардың шамасы 0,1 және ... тең ... ... ... пассивінің құрау көздерінің құрамы мен құрылымы
| | ... жыл | ... жыл |Жыл ... |Құрылым|
|Көрсеткіш-|басы |соңы ... |дық ... | | | ... ... |Салыстырмалыл|Үлес |Салыс-т|Үлес | |
| |ығы мың тг ... мың тг ... |
| | |ғы | |ғы |ығы |ы | |
| А | 1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 ... |190968 |100% |701296 |100% |510301 |26% | ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... |4111087 |95% |7684303 |8% ... |3 |
|мерзімді | | | | | | | ... | | | | | | ... | | | | | | | ... |- |- |- |- |- |- |- ... | | | | | | | ... | | | | | | ... | | | | | | | ... |3920119 |5% ... |2% |3062915|78% |13 ... ... ... 190968 мың ... үлес ... 100 % ... жыл ... бұл сома 26% яғни 510301 мың ... ... мың ... үлес салмағы 100% құрады. Құрылымда өзгеріс жоқ.
Қысқа мерзімді міндеттемелердің жыл басындағы құны 4111087 ... ... 100 % ... ... жыл ... бұл сома ... яғни 3573216 мың ... ұлғайып 98% -ды 7684303 мың ... ... ... ... жыл басында капиталдың құны -3920119 мың тенге,яғни 5 ... ... ... ... жыл ... бұл ... 78% ... ... ... 13 % -ға ... ... қаржылық тәуелсіздік төмен, яғни мәні тең ... ... ... тәуелсіздіктің мәні құрап, төмен.
6 кесте
Меншік ... |Жыл басы |Жыл соңы ... ... | | | |
| ... ... ... |
| ... мың |салма-ғ|мығ тг |салмағы|алылығы |салма|
| |тг |ы | | |мың тг |ғы |
| А |1 |2 |3 |4 |5 |6 ... |- |- |- |- |- |- ... | | | | | | ... |- |- |- |- |- |-- ... | | | | | | ... |83 ... |79 ... |-4% ... | | | | | | ... |-39202119 |100 |-6893034 |100 ... |0 ... | | | | | | ... | | | | | | ... айналым капиталы = ағымдағы активтер- ... = ... ... ... ... капиталының құрлым
көздері болып мыналар саналады:
1. Жарғылық капитал;
2. Резервтік ... ... ... ... ... ... Мақсатты қаржыландыру мен салымдар;
6. Бөлінбеген табыс.
Жарғылық капитал- Құрылтайшылар құратын суъектінің жарғылық
қорына бастапқы капитал ретінде салынған мүлік,құқық, ақша және ... ... ... ... ... ... иелерінің
салымдарының және жеке, заңды тұлғалардан келіп түскен әр- түрлі актілерден
меншікті ... ... ... ... ... кәсіпорынның арнаулы ақшалай қоры, ол
кәсіпорынның таза ... ... ... ... ... ... жабу мақсатымен есепті кезеңінде табысты кем ... ... ... ... ... төлеу үшін құрылады.
Бөлінбеген табыс- меншік иелер арасында ... ... таза ... қаржыландыру мен салымдар- мақсатты қорлар кәсіпорынның
иелігінде қалған табыстың есебінен немесе ... ... ... ... мен ... ... мәні ... басында бөлінбеген табыс ... ... ... -3945683 мың ... құрады яғни 83% болды. Жыл соңында ... 3037351 мың ... ... ... ...... мың тенге.
Меншік капиталдың жыл басындағы сомасы - 3920119 ... ... үлес ... 100% ,ал жыл ... бұл сома ... мың ... ... - 6983034 тенгені, яғни 100% құраған.
2.3 Кәсіпорында Тауарлық- материалдық қорлар есебін ... ... есеп беру ... ... ... мына активтер:
- Қалыпты қызмет барысында сату үшін арналған;
-Осылай сату үшін өндіріс процесінде, немесе
-Өндіріс процесінде немесе ... ... ... үшін ... ... немесе материалдар түрінде.
Демек , ... ... ... ... үш ... шикізат пен материалдар
2) аяқталмаған өндіріс
3) дайын өнім және тауарлар.
Қорлар кәсіпорын балансында актив ... ... . ... ... экономикалық пайдалар ағысының ықтималдығы болса
қорлардың құны немесе сеніммен өлшене алатын ... ... ... ... ... олар бойынша меншіктің заңды құқығы
сатып алушыға көшкен ... ... ... ... да ... ... бір ... бірқатар жағдайлар болады . Жыл аяғындағы олардың заңдылық
құқық сатып алушыға көшкен жолдағы тауарлар ... ... ... ... ... тауарлар консигнаттағы қор
ретінде көрсетіледі .
Қорларды есепке алудың аса ... ... бірі ... ... ... ... –ына сәйкес қорлар өткізу
мүмкіндігінің өзіндік құны мен таза құны ... екі ... ең ... ... ... Яғни ... ... қаржы
есептілігінде төменгі баға ... ... ... ... Оның
мәнісі – байыппен қарау ... орай ... ... ... ең кемі ... ... ... қорлардың өзіндік құнына нелер
қосылатынын және ... ... ... ... ... ... болуы кезеңінде шығыстар ретінде танылатын тізбесін
білуге тиіс.
Кәсіпорынның есеп ... ... ... ... ... өзіндік құнына қосылатын ... ... ... ... ХҚЕС - ына ... ... ұйымдар
шоттардың жұмыс жоспары ұйым ... ... ... ... ... ... кәсіпорындардың
бухгалтерлері біледі. ... ... ... ... ... ... , ... белгіленген тәртіппен
қызмет қажеттілігіне ... ұйым ... және ... ... ... ... ЖӘНЕ ... ЖОЛДАРЫ
3.1 Тауарлы-материалдық қорлар аудиті
Тауарлы-материалдық қорларға сатып алу циклінің ... ... есеп ... ... және ... бір ... ішіндегі
олардың қозғалысы туралы алғашқы құжаттарды ... ... ... қабылдауды,құжатта рәсімдеуді,тиеу-
тасу жұмыстарын,материалдық ресурстардың қозғалысын,сақталуын және ұтымды
қолданылуын бақылау мен орналастыруды тікелей ... ... ... ... маңызды рөл атқарады.
Шаруашылық жүргізуші субъектілерді сатын алу,өндіріс және дайын
өнімді ... ... ... ... ... ... ... жабдықтауды ұйымдастыру жағдайын
тексеру.
2.Қалыптасқан тауарлық-материалдық қорларды басқару жүйесін талдау.
3.Қорлардың жағдайынжәне олрдың қолданылу деңгейін бағалау.
4.Қойма ... ... ... ... ... ... ... тексеру.
6.Қорларды түгендеудің жүйелілігімен дұрыстығынзерттеу.
7.Тауарлық-материалдық құндылықтардықолдануды ішкі бақылау жағдайын
бағалау.
8.Жабдықтау-дайындау іс-қызметі есебін,басқаруды және талдауды
жақсарту бойынша ... ... ... құру мен ... ... бір ... Қазақстанның кен өндіру өнеркәсібінде жабдықтау-
дайындау іс қызметіне қатысты шығындардың жалпы ... ... ... ... қоры ... 30%-не жуық ... ... шығатын
қорытынды,шаруашылық жүргізуші субъектілердің материалдық ... ... ең аз ... ... қамтамасыз ету мақсат болып
қойылады.
7 кесте
Қорларды сатып алу мен басқарудың функционалдық аудит
бағдарламасы
| ... ... ... ... мен бағалау |
| ... |
| 1 | 2 ... ... ... және ... мен ... есепті ... ... ... талдау |мәліметтер ... ... |4-9 БЕС ... ... ... ... ... есеп беру жағдайын |жоғалту туралы акті ... | ... ... және ... ... ордер есеп |
|есебінің дұрыстығын тексеру |регистрлері ... ТМҚ ... |4-7,30 БЕС, ... ... ... ... ... ... ... бар ... ... жауапты адамдар мен |
|сақталуын,уақтылығымен дұрыстығын |шарттар,бастапқы ... ... ... ... ... ... |Техникалық құжаттама,қойма |
|дұрыстығын ... ... ... |
| ... мен ... ... есебін,ТМҚ қозғалысы бойынша|Бастапқы құжаттар,қойма ... ... ... ... ... ... | ... өндірістік қорлармен |Стандарттар,нормалар мен |
|соңғы есеп беру күндерінің ... ... ... |
|қамтамасыз етілуін бағалау | ... ... ... ... ... ... |
| ... ... ... |Бас ... ... ... ... өндіріске босату жөніндегі|10журнал ордері,бас кітап |
|операциялардың ... ... ... ... ... |7-кестенің жалғасы ... | ... ... ... ... |6,10 журнал ордер, ... ... | ... ... ішкі ... ... тәртіп,4-10,13,24,30 БЕС |
|жағдайын тексеру | ... ... мен ... ... беру ... ... ... БЕС |
|дұрыстығын тексеру | ... ... ... және ... ... нарықтық баға мен |
|оларды арзандатудағы белгіленген |сатып алу бағалары туралы мәліметтер|
|нормадан тыс кем ... ... | ... ... ... ... | ... ... ... ... ... есебін дұрыс ұйымдастырудың маңызды шарты болып саналады.
Қойманың ұй-жайы тұйықталған, ... ... ... ... механизация жабдықтарымен және салман өлшейтін
приборлардың қажетті мөлшерімен жабдықталуға тиіс.
Қойма ішінде материалдардың әрбір тобы, топшасы мен түрі ... ... ... ... ... ... ... материалдық затбелгі
бекітіледі. Басшының бұйрығымен қоймада жұмыс істейтін материалды жауапты
адамдардың тізімі ... ... ... ... ... Материалдардың қоймадағы есебін тікелей осы адамдар жүргізеді.
Материалдың ... ... ... үш әдістің біреуімен
ұйымдастырылуы мүмкін.
Бірінші әдіс - сандық-сомалық есеп ... Осы әдіс ... ... ... ... ... жүргізіледі. Бұл орайда
қоймада және ... ... ... ... номенклатуралық
нөміріне сандық-сомалық есептің карточкалары ашылады. Материалдық ... ... ... ... ... ... жазылады. Ай соңында
карточкалардың жиыны шығарылып, олар жылдық, сорттық, ... ... ... әдіс ... ... есеп ... Ол өте кең
ауқымды және талдамалық есептегі жазулар санын арттырады.
Екінші әдіс - ... ... ... ... ... ... ... жүргізеді. 1 қаңтарда бухгалтерия
материалдардың қоймадағы есебінің №17-нысандағы карточкаларын ашады. ... ... ... 1 ... ... сандық өлшеммен
енгізіледі. Карточкалар тізілім бойынша қойма ... ... ... түскен материалдық құндылықтарға кіріс құжатын толтырады және шығыс
құжаттарына сәйкес оларды босатады. Бұл ... ол ... пен ... натуралдық көрсеткішпен бөліп көрсетіп, ... ... ... ... ... Осындай тәртіппен материалдық
құндылықтардың қоймадағы күн сайынғы есебі жүргізіледі. ... ... ... ... ... Оның қызметкерлері
аптасына немесе он күнде кем дегенде бір рет ... ... ... ... ... операциялары бойынша бастапқы құжаттар мен
қарточкалардағы жазудың мерзімділігі мен дұрыстығын тексеруді ... ... ... жазылуы мен қалдықтардың шығарылуын
тексеруді бухгалтерия қызметкері №17-нысанының тиісті бағанына ... ... ... Тексеру қойма меңгерушісінің бухгалтерия бастапқы
құжаттарды табыс етуімен ... ... ... ... ... құжаттарды қабылдау-өткізу тізіліміне енгізіледі, бұл жерде
олардың нөмірі мен саны көрсетіледі. ... ... қоса ... ... ... Егер ... кеңсе-жайдан (офистен) алыс жерде ... ... ... ... ... ... бухгалтерияда жүзеге
асырылады. Мұндай жағдайда қойма меңгерушісі белгіленген мерзімде ... ... ... ... екі дана етіп ... ... ... сандық өлшеммен есепті айда қозғалысна
түскен материалдар бойынша ғана ... ... цех ... ... қояды және құжаттарды ресімдеу дұрыстығы тексерілгеннен кейін, оның ... ... ... ... қайтарылады. Материалдарының
номенклатурасы кішігірім қоймаларда карточканың орнына сорттың есеп ... ... ... Ай ... ... ... ... кітабы (қалдықтарды есепке ... ... ... ... ... ... оған материалдар есебі карточкасынан
қалдықтарды ... ... ... ... және ... ... ... құндылықтың есептік топтары бойынша жиынын есептен шығару үшін
бухгалтерияға қайтарылады. Бұл әдіс кезінде:
Бухгалтерлік есеп жедел есепке негізделеді және ... ... және ... ... ... ... ... есепті айда
жіберілген қателіктерді жою мүмкіндігі туындайды;
есептік бағаларды қолдану ай сайын қорлардың орташа ... ... ... жұмыстарды жояды.
Бұл түгендеу жүргізуді жеңілдетеді және есептің жедел функцияларын
күшейтеді, құжаттарды өңдеу және есептік тіркелімдердің ... ... ... техниканы қолдану мүмкіндігін кеңейтеді. Қорлардың
талдамалы есебінің синтетикалық есептен ... жол ... ... тән ...... ... есебі тек қоймада жүргізіледі, ... ... ... ... ... жері ... және ... немесе қорлар тобы бойынша ескеріледі.
Үшінші әдіс — материалдық есеп берулер әдісі. Қойма меңгерушісі
(құрылыс ... ... ... ... қоймада (учаскеде) санақта
тұрған материалдардың барлық номенклатурасы ... ... ... ай сайын жасайды. Есеп ... 20 ... ... ... ай ... ... кіріс, шығыс және ай
соңындағы қалдық келтіріледі. Өткен айдың материалдық ... ... ... ... ... ... түсімдер мен шығыстар туралы алғашқы
құжаттардың алдын ала топтастырылған деректерінің ... ... ... ... ... көздері бойынша, ал шығысты материалдардың
пайдалану бағыты бойынша толтыра-ды. ... ай ... ... ... ... ... құжаттары қоса берілген материалдық
есептемеге оны жасаушы қол қояды және есепті ... ... ... 3-күнінен
кешіктірместен (немесе ... ... ... ... ... Онда оны жасау-дың дұрыстығы тексеріледі, кірістелген,
берілген және жұмсалған ... саны ... ... ... ... тауарлық-материалдық қорларының
құрамдас бөліктерінің бірі – дайын өнім.
Аудитор дайын ... тиеу мен ... ... ... анықтауы тиіс:
1.Дайын өнімен жабдықтауға арналған шарттар жасалған ба және
оларды рәсімдеу дұрыстығы.
2.өнімді тиеуге арналғанқұжаттарды рәсімдеудіңдұрыстығы.
3.Тиелген өнімнің ... ... ... ... ... тиеу ... есебінжүргізудің дұрыстығы.
5.Өнімді тиеу мен өткізужөніндегі бухгалтерлікөткізбелердіжасаудың
дұрыстығы.
6.Синтетикалық және аналитикалықесеп ... ... және 6010 /701 ... ... түсетін табыс» шоттры бойынша сәйкестігі.
Тауарлық-материалдық қорларды түгендеумен оның қорытындысын талдау
заттарды ... ... ... мен ... ... ... ... жеке шара болып табылады.
Тексеру материалдарында ескерілмеген дайын өнімнің шығарылуы мен
өткізілуін ... ... ... , ... ... ... , көмекші материалдардың , шығарылған өнімнің
есептелген санына ... ... ... үшін жұмысшыларға
еңбекақы төлеу фактілері автоматтық ... ... ... ... ... ... және тағы ... бар болуын растайтын
басқада көрсеткіштерді келтіру қажет.
Сондықтан аудитор бұл мәселелерді ... келе ... , ... ... қоытындыларын оқып білуі тиіс және
ескерілмеген ... ... мен ... ... бар ... ... ... негіздемелі тұжырым жасау керек .
Функционалды аудит пен ... ... ... ... ... ... ... және шығыстарды
қатаң бақылауды ... , ... ... ... ... тауарлық- материалдық қорларды қолданудың тиімділігін артыруға
болады.
Қоймадағы материалдық ... ... бар ... оларды
міндетті түрде қайта есептеу , қайта таразылау және ... ... . ... ... ... ... нәтижелерін,
түгендеу тізімдемесіне жеке әр бір атау ... ... . ... дана болып жасалады .
Есепте ескерілмеген ... ... ... ... оларды тізімдемеге кіргізуге тиіс . ... ... ... ... ведомость жасалуы үшін бухгалтерияға беріледі.
Түгендеу қорытындылары ... ... ... комиссиясы
мәжілісінде қаралады.
Өндірістік іс-қызметте бұрмалаулар мен қызмет бабын ... ... ... ... ... ретінде
пайдаланылады. Олардың мәліметтері шот- фактураларда жапсырмада және
басқа ілеспе құжаттарда ... ... ... ... іс ... ... сапасымен және
құнымен ...... ... ... ... ... жүргізуінің мезгілін, ... ... ... ... ... сақталуын ... ... ... ... тексеру болып табылады.
Комиссия жұмысының іс-тәжірбиесі ... ... ... ... бұрмалаулар материалдық құндылықтар түрлері
бойынша ... ... ... ... ... бар ... ... кірістік құжаттар ... ... ... ... ... ... ... карточкаларының
мәліметтерінің айырмашылықтары, есептен шығарылатын құжаттар ... ... қате ... ... ... қорытынды
Аудит - дегеніміз жүргізілген қаржы және ... ... және ... ... ... ... ... мақсатында заңды және жеке тұлғалардың қаржылық
есептілігін және өзге де құжаттарын аудиторлар мен ... ... ... ... табылады.
Олар тексеру жүргізген соң аудиторлық қорытынды жасайды.
Мұнда мына жағдайлар ... ... ... бойынша аудиторлық қорытынды
жасалады,ал аудиттің стандартына ... ... ... ... ... ... ... жүргізуге міндетті
аудиттелген субъектілердің қаржылық сәйкестілігінің ажырамас бөлігі
болады.
3.Жеке ... ... ... ... ... ... қол ... оны жеке мөрімен куәландырады.
4.Аудиторлық ұйымның аудиторлық қорытындысына атқарушы-аудитор қол
қойып,оны жеке мөрімен ... ... және өзге ... ... талабына сәйкестігі туралы деректер, ақпараттар келтірілген
аудитордың клиентке беретін ресми құжаты.
Аудиторлық ... бар ... ... ... органдардың тексеруінен босату деген сөз емес.
Аудиторлық қорытындылар:
1.Сөзсіз(ескертпесіз жасалған ... ... ... ... ... бас тарту болуы мүмкін.
Аудиторлық қорытынды дашаруашылық жүргізуші субъектінің есеп ... ... ... ... және ... ... табылған бұзушылықта және қателерді жою ... ... ... туралы деректер келтіріледі .Аудиторлық қорытынды
аудит стандартына сәйкес болуы,аудитордың қолы мөрі басылуы тиіс.
Аудит жүргізу ... ... заң ... ... ... ... ... түрлері: міндетті аудит және ... ... ... ... ... ... ... жиыны-688673
- Ғимараттар мен үйлер-1169
- Көлік құралдары-2207458
- Басқада негізгі құралдар-2533
- Негізгі құралдардың тозуы-1862853
- Негізгі құралдардың қалдық құны-688673
Соның ішінде:
- Үйлермен ғимараттар-331405
- ... және ... да ... ... Ұзақ ... ... ... жиыны-688673
- Басқа да дебиторлық қарыздар-0
Ағымдағы активтердің аудиті.
- Тауарлық –материалдық қорлардың жиыны-12595
Соның ішінде:
- Материалдар-12595
- Аяқталмаған өндіріс-0
- Ағымдағы активтердің жиыны-12596
Міндеттемелер аудиті.
-Жарғылық ... ... ... ... ... да кредиторлық қарыздар-58460
-Ағымдағы міндеттемелер жиыны-7684303
-Балансы-701269
Тауарлық-материалдық қорлар аудиті.Тауарлық-материалдық қорлар
есебі орташа құн ... ... ... ... ... да ... ... орталық қоймасына кірістеледі.01.01.06.
тауарлы-материалдық қорлар 12595 ... ... ... ... алынады және кірісті бақылау актілерінде ... ... ... ... ... ... қате қаржылық есебі мүлтіксіз
дұрыс болғ,ан жағдайда,бухгалтерлік есеп ... ... ... ... ... ... ... ғана беріледі.
Қаржы есебіне аудиторлық қорытынды жасадық,қаржы есебінің мәліметіне
субъект басшысы жауапты.біздің ... сол ... ... ... ... ... аудиторлық тексеруді Қазақстанның
аудит стандартына сәйкес жүргіздік.Онда анықталған мақсат бойынша,қаржы
есебінің дұрыстығын,айтарлықтай ... жоқ ... ... есеп ... ... ала ... аудиторлық қорытынды
мазмұнын анықтау.Сол үшін субъектінің шаруашылық барысының тапсырушы
шартындакөрсетілген ... ... ... ... ... ... өнім сату және ... көрсету әрекеттері,еңбек ақы төлем
есебі,материалдық емес активтер несие алу тексеріледі.
Біздің ... ... ... ... 01.01.06 жыл аралығындағы ... ... ... ... ... ... есеп ... Республикасының
заңдарына сәйкес жүргізілген.
Шаруашылық жүргізуші субъектілердін тауарлык-материалдық қорларының
кұрамдас бөліктерінің бірі - ... ... Оны ... ... және өткізу
дегеннің өзі - субъектінің шаруашылық іс-қызметінің ... ... ... ... ... өнімнің жағдайын бағалау тауарлық-
материалдық қорды басқарудың функционалды аудиті аясында не болмаса оның іс-
әрекетінің жеке ... ... ... ... ... ... ... бәрінен гөрі ішкі бақылау жүйесіне қатысты және ревизия
сипатты болады.
Дайын өнімнің қозғалысы жөніндегі есептік мәліметтер ... ... ... ... ... үшін, соның ішінде, кірістер, шығыстар,
айналымдық активтер мен басқа маңызды бөлімдер позициялары бойынша негізгі
болып ... ... ... ... ... қаржылык есеп берудің де,
функционалды аудиттің де міндеттері тән.
Құжаттық мәліметтері ескерілмеген өнімді шығару мен өткізуді ... ... ... ... ... ... ... болмайды.
Мұндай фактілер жөніндегі аудиттің қорытындысы оның тұжырымдарын толығымен
негіздейтін құжаттық ... ... ... тиіс. Дәл солайша,
тек кәсіпорын қоймасында өзіндік (меншікті) өндірістің дайын өнімінің артық
болуы ... ... де ... ... бұл барлық өнімнің
ескерілмегенін айғақтай алады.
Тексеру материалдарында ескерілмеген дайын ... ... ... ... соның ішінде, ... ... ... ... ... ... өнімнің
есептелген санына қарағанда артық шығуы үшін, жұмысшыларға еңбекақы төлеу
фактілері; автоматтық ... ... ... ... ... ... және т.б. бар ... растайтын басқа да ... ... ... ... бұл ... ... келе барлық
құжаттаманы, бұрынғы тексеру қорытындыларын оқып ... тиіс ... ... ... мен өткізу жағдайлары бар ... ... ... негіздемелі тұжырым жасау керек.
Шығындар туралы мәліметтердің функционалды ... ... ... ... ... ... жұмсалғанын білу жеткіліксіз. Өндірілген өнімге
мәнді талдау жасау үшін әрбір цехтағы, учаскедегі, бригададағы, яғни пайда
болу орындарында ... ... ... тізімі) бойынша
материалдардың шығысы туралы ақпарат қажет. Бұл ... ... ... ... ... ... мен осы шығындардың
функционалды аудиті қызмет етеді. Функционалды ... пен ... ... ... ... ... орнын анықтап және шығыстарды
қатаң бақылауды ұйымдастыруға, олардың азайту резервтерін табуға ... ... ... ... ... болады.
ҚОРЫТЫНДЫ
Мен дипломдық жұмысымды ... ... ... үш ... ... ... .
Бірінші бөлімінде Тауарлық – материалдық ... ... ... ... ... ... қорлар
келесідей активтер түрінде болады:өндірісте пайдалануға ... мен ... ... ... ... ... , ... алынған жартылай шикі ... және ... ... ... ... ... субъект қызметі барысында
сатуға шығарылған дайын өнім, тауарлар.
Материалдар ... ... ... жері ... субъектісінің қоймасында және ... ... ... ... ... ... ... дұрыс сақталуына , ... ... ... ... ... ... ... аналитикалық есебін ... ... мен ... ... және ақшалай өлшемде есептеу
көзделеді.
Қазақстан Республикасы ... ... ... ... көрсетілген әдіс ... ... ... ... ... есептеу әдісі
3.ФИФО әдісі.
4. ЛИФО әдісі
Арнайы есептеу әдісі ... ... бірі ... ... бір ... құндылықтардың бағасын
есептеуге ... Бұл әдіс ... ... ... ... ... ... есептеп шығаруды
көздейді.
Орташа өзіндік құнын ... ... ... ... ... әр бір ... құндылықтардың кіріске
алынғандығы шоты ... ... ... ... болмаған
жағдайда жүргізіледі .
ФИФО әдісі Есептен ... ... ... ... ... кіріскеалынғандарының өзіндік құны
бойынша бағалау ... ... ... ... шаруашылық субъектісіне соңғы кезекте
кіріске ... ... тобы ... ... ... ... деген қағида негізделген , ... ... ... ... ... ... ... ең соңғы ... ... ... тиісті
өзіндік құны бойынша бағаланады. Ал ай ... ... ... ... алғашқы ... ... ... құны ... ... ... кез-келген өндірістің негізі ... ... ... ... ... және ... ... пайдалану өнімді
шығаруды көбейтудің ... ... және ... ... ... ... Қандай да бір ... ... ... байланысты.
Екінші бөлімінде Тауарлық-материалдық қорларға талдау
жүргізілді .
Талдау кезінде қүны ... және ... ... жеке түрлері
бойынша жалпы шығындары анықталады.. Сосын нақты ... ... ... ... ... ... ... қоғамдық тамақтану
қүрамы жинақтарында, тамақ және ... ... ... ... закладка технологиясында, металл ... ... ... бірыңғай нормалар мен нормативтер және т.б. ... ... ... пайдалануы туралы сипаттама беріледі.
Материалдық қорда бекітілген техникалық ... ... да ... ... ... технологиялық схемаларымен сәйкес өндірістік
бағдарламаға негізделген кәсіпорынның ... - ... ... ... ... ... - ... қорлардың
аудиті қарастырылған.
Аудит - дегеніміз жүргізілген қаржы және ... ... және ... ... ... ... ... мақсатында заңды және жеке тұлғалардың қаржылық есептілігін және
өзге де құжаттарын аудиторлар мен аудиторлық ұйымдардың тәуелсіз ... ... Олар ... ... соң аудиторлық қорытынды
жасайды.Мұнда мына жағдайлар ескеріледі:
1.Жүргізілген аудит ... ... ... ... ... ... ... болуға тиіс.
2.Аудиторлық қорытынды заңдарға сәйкес ... ... ... ... ... ... ... болады.
3.Жеке кәсіпкер болып табылатын аудитор жасаған аудиторлық
қорытындысына қол ... оны жеке ... ... ... аудиторлық қорытындысына атқарушы-
аудитор қол ... жеке ... ... ... және өзге ... ... ... сәйкестігі туралы деректер, ақпараттар келтірілген
аудитордың ... ... ... ... қорытындының бар болуы
субъектіні мемлекеттік бақылаушы органдардың тексеруінен босату деген сөз
емес.
Тауарлық – материалдық ... ... ... ... ... ... ... құн әдісімен жүргізіледі .Сатып
алынған ... және ... да ... ... орталық
қоймасына кірістеледі.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1.Қазақстан "Бухгалтерлік есеп және ... есеп ... ... ... 2002 жылғы 6 маусымдағы заң күші бар ... ... ... ... ... ... ... 1998 жылғы 20 қарашадағы заң күші бар ... ... 15 ... өзгертулер және толықтырулармен).
3. "Салық және бютжетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы"
2006 жылғы Қазақстан Республикасының салық кодексі.
4. 15 ... 2005 ... заң « ... ... туралы
заң» \\Бюллютень 2005 №24
5. Радостовец В.К., Радостовец В.В., Ғабдуллин Т.Ғ., ... ... ... есеп: Өңделіп және толықтырылып 3-ші басылуы –
Алматы: Қазақстан – аудит орталығы, 2003 ж.
6. Баймуханова С.Б. Бухгалтерлік ... ... / ... редакциясын
басқарған, э.г.д., профессор Дүйсенбаев К.Ш. 2-ші басылым, ... ... ...... ... 2005 ж.
7. Кеулімжаев Қ.К., Әжібаева З.Н., ... Н.А. ... ... Оқу ... – Алматы: Экономик ' С, 2003 ж.
8. Канке А.А., Кашевая И.П. ... ... ... ... ... – 2-ші ... қайта өңделген
және толықтырылған. – М: Форум: ИНФРА – М, 2005 ж.
9. ... ... №17, ... 2006 жылы Кәсіпорынның меншік
құқығына тиесілі жер учаскесін өткізу .
10. ... ... №6, ... 2006 жылы ХҚЕС ... ... ... ... БИКО баспа үйі.
11. Бухгалтер бюллетені №7,ақпан 2006жылы ХҚЕС талаптарына ... есеп ... БИКО ... ... Закон РК «О бухгалтерском ... и ... ... ... и ... от 24.06.2002г
13. Дүйсенбаев К.Ш. , Төлегенов Э.Т., Жұмағалиева Ж.Г. ... ... ... (Оқу ...... Экономика 2001.
14. Анализ финансовой отчетности: учеб. Пособие для ... и ... ... ... ... и аудит / под ред. ... М. В. ... – 2-ое изд., исп и доп.- М. ... ... Витченко М.Н. Анализ финансово-хозяйственной ... ... ... М. ... ... Міржақыпова С.Т. Банктегі бухгалтерлік есеп: Оқулық.- Алматы:
Экономика, 2004 ... ... М.С., ... А.М. ... ... ... и ... счетов ( с 1 января 2003 г) учебное ...... и К”, 2003 ... ... стандарты финансовой отчетности Алматы: учебное
пособие / М.К. Алиев Казахская академия транспорта и ... им. ... 2005 г. – 194 ... ... финансовая отчетность: учебное пособие / М.К.
Алиев, Ж.С. Сатубалдина, М.К. Сармаганбетова, С.К. Алибекова – ... ... ... есеп ... ... / ... редакциясын
басқарған Н.Ә. Байболтаева / - Алматы, 2002 ... ... К.К., ... К.К. ... ... ... ТОО ... 2005 г.
22. Сейдахметова Ф.С. Совреиенный бухгалтерский учет Учебное пособие
– Алматы. Экономика 2000г.
23. ... ... для. ... и ... ... ... ... Т.А., Әлібекова Б.А., Байболтаева Н.А. және
басқалар Қаржы есебі. Оқу құралы-Алматы:Дәуір, 2002 ... ... ... ... и запасных частей на
железнодорожном транспорте

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 55 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Тауарлық-материалдық қорлардың экономикалық мазмұны және ғалымдар мен тәжірибешілердің еңбегінде оның есебін жетілдіру сұрақтары мен мәселелері63 бет
Құрылыстағы тауарлы - материалдық қорлардың есебі34 бет
Кәсіпорында тауарлы-материалдық қорларды аудиттеуді ұйымдастыру жолдары84 бет
кәсіпорындағы тауарлы материалдық қорлар есебінің ұйымдастырылуын зерттеу және «ЕмбіМұнайГаз» АҚ – ның мәліметтері негізінде кәсіпорынға экономикалық сипаттама беру61 бет
Кәсіпорынның қоймасына тауарлы – материалды қорлардың түсуін құжаттық рәсімдеу16 бет
Тауарлы - материалдық қорлардың ұғымы, классификациясы және бағалануы30 бет
Тауарлы материалдық қорлар24 бет
Тауарлы Материалдық Қорлар есебі. №2-ші ХҚЕС28 бет
Тауарлы материалдық қорлар сипаттамасы33 бет
Тауарлы материалдық қорлардың есебі29 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь