Қазақстан Республикасындағы басқару нысаны


1 Парламенттік құрылыс
2 Республикалық басқару нысаны
3 Президенттің мемлекеттік биліктің ең жоғары органдары жүйесі
4 Президент тәуелсіз мемлекеттің басшысы
Қазақстанда республикалық басқару нысаны бекітілді. Парламенттік құрылыс, мемлекеттік биліктің бірден-бір бас-тауы халық екендігі, мемлекеттік биліктің үш тармаққа: заң шығарушылық, атқарушылық, сот билігіне бөлінуі; халық қабылдаған Конституцияның үстемдігі және жоғары зандық күші басқарудың осындай нысанын тандаудың зандық негізі болып табылады.
Парламенттік құрылыс монархиялық та, сондай-ақ респуб-ликалық та басқару нысаны ретінде қызмет ете алады. Алайда, республикалық басқару нысаны кезінде Парламентке, әдетте, тыйым салудың өлшеусіз билігі берілген монархтың озі күш керсете алмайды. Парламентті тікелей (Мәжіліс) және ез екілдері (Сенат) арқылы Қазақстан халқы саилайды. Қазақстан Парламенті халық атынан екілетті орган ретінде заң шығару процесін жүзеге асырады. Республикалық басқару нысаны аза-маттарға максимум немесе минимум бостандық береді.
Қажетті саяси, материалдық, рухани қажетін қанағаттанды-ру үшін азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын пайда-лануы мақсатында Қазақстан Республикасының Конституция-сы оларға кең мүмкіндіктер ашады. Сайлау женіндегі зандар халықтардың едәуір бөлігінің екілетті органдарға депутат бо-лып сайлануы үшін қолайлы жағдай жасайды. Қазақстан Республикасының Конституциясы халықты мемлекеттік биліктің бірден-бір бастауы деп жариялап қана қоймайды. Ол халықтың егемендігін жүзеге асырудың құқықтық негізін қалайды. Ең жоғары зандық күші бар актілер қабылдауға халықтың құқығы бар. Конституцияға сәйкес халық атынан билік жүргізу қүқығы Қазақстан Республикасының Президентіне және Парламентіне берілген.

Пән: Мемлекеттік басқару
Жұмыс түрі:  Материал
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге
Таңдаулыға:   




ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ БАСҚАРУ НЫСАНЫ
Қазақстанда республикалық басқару нысаны бекітілді. Парламенттік
құрылыс, мемлекеттік биліктің бірден-бір бас-тауы халық екендігі,
мемлекеттік биліктің үш тармаққа: заң шығарушылық, атқарушылық, сот
билігіне бөлінуі; халық қабылдаған Конституцияның үстемдігі және жоғары
зандық күші басқарудың осындай нысанын тандаудың зандық негізі болып
табылады.
Парламенттік құрылыс монархиялық та, сондай-ақ респуб-ликалық та
басқару нысаны ретінде қызмет ете алады. Алайда, республикалық басқару
нысаны кезінде Парламентке, әдетте, тыйым салудың өлшеусіз билігі берілген
монархтың озі күш керсете алмайды. Парламентті тікелей (Мәжіліс) және ез
екілдері (Сенат) арқылы Қазақстан халқы саилайды. Қазақстан Парламенті
халық атынан екілетті орган ретінде заң шығару процесін жүзеге асырады.
Республикалық басқару нысаны аза-маттарға максимум немесе минимум бостандық
береді.
Қажетті саяси, материалдық, рухани қажетін қанағаттанды-ру үшін
азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын пайда-лануы мақсатында Қазақстан
Республикасының Конституция-сы оларға кең мүмкіндіктер ашады. Сайлау
женіндегі зандар халықтардың едәуір бөлігінің екілетті органдарға депутат
бо-лып сайлануы үшін қолайлы жағдай жасайды. Қазақстан Республикасының
Конституциясы халықты мемлекеттік биліктің бірден-бір бастауы деп жариялап
қана қоймайды. Ол халықтың егемендігін жүзеге асырудың құқықтық негізін
қалайды. Ең жоғары зандық күші бар актілер қабылдауға халықтың құқығы бар.
Конституцияға сәйкес халық атынан билік жүргізу қүқығы Қазақстан
Республикасының Президентіне және Парламентіне берілген. Мүның астарында
терең демократиялық идея жатыр. Парламент, Президент сияқты халық атынан
билік жүргізе отырып, езінің субъектілік еркін емес, халық еркі мен
мүддесін білдіреді. Тек осындай жағдайда ғана халық атынан билік жүргізудің
конституциялық заң күші болады. Мемлекеттік биліктің ез өкілеттігі
шеңберінде өзінің үш тармағы арқылы жүргізуі қандай да болсын бір органның
зорлық-зомбылық жасауына жол бермейді, сөйтіп, мемлекеттік органдардың
демократиялық негізде жұмыс істеуін қамтамасыз етеді. Айталык, заң
шығарумен тек Парламент қана айналысады. Тек Конституцияда көзделген
жағдайларда заң шығару өкілеттігін Президент қана пайдалана алады. Атқарушы
билік ешбір жағдайда заң шығару өкілеттігін жүзеге асырмайды. Бұл сот
органдары-на да қатысты. Осы арқылы жинақталып халық еркін білдіретін
зандардың беделі мен заңдық күші сақталады.
Республикалық басқару нысаны биліктің мұрагерлігін не-месе мемлекеттік
билікті ұзақ уақыт бойы иеленуді танымай-ды. Айталық, Президент жеті жылға
сайланады. Бір адам Президенттікке қатарынан екі реттен артық сайлана
алмайды. Мәжіліс депутаттары төрт жылға сайланады. Сенат депутатта-рының
бір болігі екі жылға, екінші бөлігі - төрт жылға сайланады. Мәслихат
депутаттары төрт жылға сайланады. Мемлекеттік қызмет жасының шегі
Конституцияда белгіленген. Мүндай тәртіп мемлекеттік аппарат кадрларын
заңдық тұрғыдан жаңартып отырады, белгілі бір мөлшерде бюрократтық пен
тоқыраушылықтан сақтайды. Өкілетті органдарды мезгіл-мезгіл жаңартып отыру,
кадрлардың орнын ауыстыру мемлекеттік аппаратты идеялық жаңаруға, алғы
лектегі әріптестерінің тәжірибесіне сын көзбен қарауға, қоғам өміріне ғылым
мен практиканың үздік жетістіктерін енгізуге бағыттайды.
Республикалық басқару нысаны халықтың еркіне негізделіп қана қоймайды.
Ол мемлекеттік органдарды азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын, занды
мүдделерін қорғауды, оларды мемлекет мүддесімен сәйкестендіруді көздейді.
Сөйтіп, адамдардың құқықтары мен бостандықтары мемлекет мүддесінен жоғары
тұруын қамтамасыз етеді. Мемлекет Конституцияда тікелей корсетілгеннен езге
жағдайларда адамдардың, азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын шектей
алмайды.
Конституциялық құрылысты қорғау, қоғамдық тәртіпті, адам құқығы мен
бостандығын, халықтың денсаулығы мен адамгер-шілігін сақтау мақсатында
қажетті деңгёйде ғана адам мен аза-маттың құқығы мен бостандығының
шектелуіне жол берілетіндігі Қазақстан Республикасының Конституциясында
тура көрсетілген (39-бап, 3-тармақ). Бұл арада мынадай екі маңызды жәйтке
назар аударған жөн. Бірінші — ол Парламент қабылда-ған зандардың, яғни,
нормативтік құқықтықактілердің негізінде және соған сәйкес ерекше
жағдайларда құқықтар мен бостан-дықтар шектелуі мүмкін, ал белгілі бір
жағдайларда Президент шектеуі мүмкін. Басқа ешбір, тіпті ең жоғары
деңгейдегі заңға сәйкес актілердің езімен конституциялық құрылысты қорғау,
қоғамдық тәртіпті сақтау және тағы басқа әр түрлі себептермен адам мен
азаматтың құқығы мен бостандығын шектеуге бол-майды; екіншісі - ол қоғамдық
ізеттілікті қорғау. Ізеттілік нормалары құқықтык нормалар сияқты айқын және
белгілі бір деңгейде белгіленбеген. Дегенмен, ол құкықтық нормаларды
қалыптастырудың негізі болып табылады және қоғамдық емірдің гүлденуіне
қызмет етеді. Қоғамдық ізеттілікті конституциялық тұрғыдан қорғау
Қазақстанда республикалық басқару нысанының ең жоғары гуманистік керінісі
болып табылады.
Қазақстаңда Президенттік институты КСРО ыдырар алдында бірер ай бұрын
құрыла бастады. Қазақ КСР-ының Жоғарғы Кеңесі 1990 жылғы 24 сәуірде
Қазақстан КСР-ы Президенті қызметі орнын белгілеу және тиісінше Қазақ КСР
Конститу-циясына езгерістер енгізу туралы Заң қабылдады. Заң Президенттің
мемлекеттік биліктің ең жоғары органдары жүйесінде алатын орнын, сондай-ақ
оның екілеттігін белгіледі. Конституциялық мәні бар осы Занда мемлекеттік
билікті белу ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік басқару
Қазақстан Республикасындағы персоналды басқару
Мемлекет басқару нысаны
Қазақстан Республикасындағы инновациялық қызметті басқару
Мемлекеттің басқару нысаны
Қазақстан Республикасындағы басқару әдістерін жетілдіру
Қазақстан Республикасындағы шетел инвестицияларды басқару
Қазақстан Республикасындағы инвестициялық процестерді басқару
Қазақстан Республикасындағы мемлекет басқару негізі
Қаақстан Республикасының Президенттік басқару нысаны
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь