Ұйымдағы бухгалтерлік есепті ұйымдастырудың тәртібі

КІРІСПЕ

I.ТАРАУ ҰЙЫМДАҒЫ БУХГАЛТЕРЛІК ЕСЕПТІ ҰЙЫМДАСТЫРУДЫҢ ТӘРТІБІ

1.1 Бухгалтерлік есепті ұйымдастыру
1.2 Ұйымның есеп саясаты және оны құрудың мақсаты мен маңызы

II .ТАРАУ АҒЫМДАҒЫ МІНДЕТТЕМЕЛЕРДІҢ ЕСЕБІ
2.1 Бюджетпен есеп айырысулардың есебі
2.2 Жабдықтаушылармен және мердігерлермен есеп айырысу
2.3. Басқа да кредиторлық борыштардың есебі

ҚОРЫТЫНДЫ

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТТЕР
КІРІСПЕ
Бухалтерлік есеп және есеп беру мәліметтері шаруашылык жүргізуші ұйымдардың жане олардың құрылымдық бөлімшелерінің қызметін жедел басқарушы үшін, экономикалык жоспарлар жасап, оның орындалуын бақылау үшін қолданылады.
Бухгалтерлік есеп мәліметтері басқару жүйесінің негізі болып табылады. «Бухгалтерлік есеп және қаржылық есеп беру туралы» заңының талаптарына сәйкес ұйымның басшылары өз қажеттеріне сай келетін еспке алу жүйесін, бухгалтерлік есеп беруді ұйымдастыруды қамтамасыз етеді.
Кәсіпорындар өзінің қызметі барсында меншікті капиталмен қатар қатыстырылған капиталды да қолданады. Бұл қатыстырылған капитал бухгалтерлік есепте міндеттемелер деп аталады. Міндеттеме – бұл бір тұлғаның (борышқор) нақты әрекетпен басқа тұлғаның (кредит беруші) пайдасын көздейтін істі орындау борышы немесе міндеті. Борышқордың нақты әрекетіне мыналар жатады: мүлікті беру, жұмысты орындау, ақша төлеу және басқалар, ал кредит беруші борышқорынан өз міндетін орындауын талап етуге құқылы.
Кез – келген өндіріспен айналысатын ұйым сол өнімді өндіру үшін қажетті шикізаттармен материалдар үшін жабдықтаушыларының алдына міндетті болса, саудамен айналысатын ұйым сол сататын тауарларын жеткізіп беруші яғни жабдықтаушы ұйымның алдында міндетті болуы мүмкін. Тіпті өндіріспен де, саудамен де айналыспайтын ұйымдарды өз қарамағында жұмыс істейтін жұмысшылары мен қызметкерлеріне олардың істеген еңбегі үшін сондай-ақ бюджетке түрлі салықтар үшін қарыз немесе оның алдында міндеттемесі болуы мүмкін. Қазіргі танда қаржының жетспеушілігінен банктерден, банктен тыс мекемелерден, шет елдерден қарыз, несие алып өздерінің жұмысын жандандырып жатырған, сондай-ақ міндеттемелерін шектен тыс көбейтіп алып оны қайтаруға мүмкіншілігі болмай жабылып, аукционға салынып, сатылып жатырған ұйымдар көптеп кездеседі. Осы айтылғандар туралы толық түсінік беретін қаржылық есептің ең негізгілерінің бір болып саналатын тақрыптардың бірі міндеттемелер есебі. Диплом жұмысының тақырыбы «Ұйымдардың міндеттемелерінің есебі және аудиті» соған сәйкес осы тақырып бойынша «Казпочтаснаб» акционерлік қоғамының шаруашылық қызметінің мәліметтері негізінде диплом жұмысын жазу таңдалып алынды. Диплом жұмысының мақсаты – зерттеу обьектісі ретінде алынған міндеттемелер ұйымдастыру жүйесін жан-жақты қарастырып талдап оны жетілдіру жолдарын және нарықтық талаптарға сай жағдайға әкелу бағыттарын зерделеу болып табылады. Сондықтан да дипломдық жұмыстың басты мақсаты «Казпочтаснаб» акционерлік қоғамының материалдары негізінде ондағы міндеттемелер бойынша есеп айырысу есебінің дұрыс жүргізілуін және ұйымдастырылуын, сондай-ақ аудиторлық тексеру жүргізуді теориялық тұрғыдан зерттеу және талдау болып табылады.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТТЕР

1. Радостовец В.К., Ғабдуллин Т.Ғ., Радостовец В.В., Шмидт О.И.,
«Кәсіпорындағы бухгалтерлік есеп»
Алматы 2003ж
2. Кеулімжаев Қ.К., Әжібаева З.Н., Құдайбергенов Н.А., Жантаева А.Ә.
«Қаржылық есеп»
Алматы: экономика, 2001
3. Бухгалтерлік есеп шоттарының Үлгі жоспарын қолдану жөніндегі «Әдістемелік ұсынымдар»
Бухгалтер бюллетені №10, наурыз 2004ж
4. Андреев В.Д.
«Практический аудит» - М: Экономика, 1994г
5. Дүйсенбаев К.Ш., Төлегенов Е.Т., Жұмағалиева Ж.Т.,
« Ұйымның қаржылық жағдайын талдау» - Алматы: Экономика, 2001г
6. Абдыманапов А.А
«Концептуальное основы и принципы бухгалтерского учета»
(учебное пособие) – Алматы, 2003г
7. Под.ред. Нурсеитова Э.А.
«Нормирование командировочных и представительских расходов»
Алматы:2003г
8. «Қазақстан Республикасының Салықтар және бюджетке басқа да міндетті төлемдер туралы» Кодексі – 2001 жылғы 12 маусым. №209-II
9. «Бухгалтерлік есеп және қаржылық есеп беру туралы» Қазақстан Республикасының 2002 жылғы 24 маусымдағы №309- II заңы (10.07.03 жылғы енгізілген түзетулер және өзгерістер)
10. Назарова В.Л.
«Шаруашылық жүргізуші субьектілердегі бухгалтерлік есеп»
Алматы экономика 2005ж
        
        КІРІСПЕ
I-ТАРАУ ҰЙЫМДАҒЫ БУХГАЛТЕРЛІК ЕСЕПТІ ҰЙЫМДАСТЫРУДЫҢ ТӘРТІБІ
1.1 Бухгалтерлік есепті ұйымдастыру
1.2 Ұйымның есеп саясаты және оны құрудың мақсаты мен маңызы
II ... ... ... ЕСЕБІ
2.1 Бюджетпен есеп айырысулардың есебі
2.2 Жабдықтаушылармен және мердігерлермен есеп айырысу
2.3. ... да ... ... ... ӘДЕБИЕТТТЕР
КІРІСПЕ
Бухалтерлік есеп және есеп беру ... ... ... жане олардың құрылымдық бөлімшелерінің қызметін жедел
басқарушы ... ... ... ... оның орындалуын бақылау үшін
қолданылады.
Бухгалтерлік есеп ... ... ... ... ... «Бухгалтерлік есеп және қаржылық есеп беру туралы» ... ... ... ... өз ... сай ... ... алу
жүйесін, бухгалтерлік есеп беруді ұйымдастыруды ... ... ... ... ... ... капиталмен қатар
қатыстырылған капиталды да қолданады. Бұл ... ... ... міндеттемелер деп аталады. Міндеттеме – бұл бір
тұлғаның (борышқор) нақты әрекетпен басқа тұлғаның ... ... ... істі орындау борышы немесе міндеті. Борышқордың нақты ... ... ... беру, жұмысты орындау, ақша төлеу және басқалар, ал
кредит беруші ... өз ... ... ... етуге құқылы.
Кез – келген өндіріспен айналысатын ұйым сол өнімді өндіру үшін
қажетті шикізаттармен материалдар үшін жабдықтаушыларының ... ... ... ... ұйым сол ... ... ... беруші
яғни жабдықтаушы ұйымның алдында міндетті болуы мүмкін. Тіпті ... ... де ... ... өз ... ... істейтін
жұмысшылары мен қызметкерлеріне олардың ... ... үшін ... ... ... үшін ... немесе оның алдында міндеттемесі болуы
мүмкін. Қазіргі танда қаржының жетспеушілігінен банктерден, банктен тыс
мекемелерден, шет ... ... ... алып ... ... ... ... міндеттемелерін шектен тыс көбейтіп алып оны қайтаруға
мүмкіншілігі болмай жабылып, аукционға салынып, ... ... ... ... Осы ... ... толық түсінік беретін қаржылық
есептің ең ... бір ... ... ... ... есебі. Диплом жұмысының ... ... ... және ... ... сәйкес осы тақырып бойынша
«Казпочтаснаб» акционерлік қоғамының ... ... ... ... ... жазу ... ... Диплом жұмысының мақсаты –
зерттеу обьектісі ретінде алынған міндеттемелер ұйымдастыру ... ... ... ... оны жетілдіру жолдарын және нарықтық талаптарға сай
жағдайға әкелу бағыттарын зерделеу болып табылады. Сондықтан да ... ... ... «Казпочтаснаб» акционерлік қоғамының материалдары
негізінде ондағы міндеттемелер бойынша есеп ... ... ... және ... ... ... тексеру жүргізуді
теориялық тұрғыдан зерттеу және талдау болып табылады.
I-ТАРАУ ҰЙЫМДАҒЫ БУХГАЛТЕРЛІК ЕСЕПТІ ... ... ... ... ... бухгалтерлік және салық есебін ұйымдастыру үшін ... ... ... ... осы ... ... есептің дұрыс
жүргізілуін, барлық қызмет бөлімшелерінде қызметтің дұрыс ұйымдастырылып
жүргізілуін, бас ... ... ... есебін дұрыс құруын
және мерзімінде беруін қадағалап, қажетті жағдай жасауға міндетті.
Ұйымдағы бухгалтерлік есеп бас ... ... ... Бас ... осы ... ... ... жұмысқа алынады.
Ұйымның бас бухгалтері бухгалтерлік және салық есебін ҚР-ғы
заңдылықтар мен ... ... ... принциптерге сай жүргізеді
және оған жауапты болады. Бас бухгалтер ұйымдағы ... ... БЕ ... дұрыс көрсетілуін бақылайды, оперативті
мәліметтерді беру және ... ... ... және қаржылық
есептілікті дайындап, ұйымның қаржы шаруашылық қызметіне экономикалық
талдау ... ... Бас ... ұйым ... ... ТМҚ мен ... кіріс ету, шығыс ету құжаттарын сонымен ... ... ... ... құжаттарына қолын қояды. Осы көрсетілген құжаттар
бас бухгалтердің қолынсыз жарамсыз болып табылады. Ұйым ... әр ... ... лауазымды тұлғаларына бас бухгалтердің келісімімен
құжаттарға қол ... ... ... ... ... ... тұлғалардың қызмет барысындағы орын ауыстыруы,
жұмыстан шығуы немесе жұмысқа ... ... ... ... ... ... ... жауапты тұлғалар жұмысқа тұрғаннан соң олармен
материалды-жауаптылық туралы және еңбек келісім жасалады, ал кассирлермен
қосымша міндеттемеге қол қойылады.
Бас ... ... ... бола ... ... ... ... мен түгенделігін қадағалайды. Алынған ... есеп ... ... 5 күн ішінде есеп бермесе, оған кассадан қолма-
қол ақша беруге тиым салынады.
Бас бухгалтер ... ... ... ол ... ... ... өз ісін ... тапсыруы тиіс. Бұл кезде бухгалтерлік және
салық есебінің жағдайы жайлы есеп жүргізіліп, оған ... осы ұйым ... акт ... ... барысында бас бухалтер ... ... ... ... ... болатын операцияларды рәсімдеу, қажетті
құжаттар мен мәліметтермен қамтамасыз ету, ... ... ... ... ... қояды.
1.2 Ұйымның есеп саясаты және оны құрудың мақсаты мен маңызы
«Казпочта» акционерлік қоғамының ... ... әрі – ... ... акционерлік қоғамының оқшауланған бөлімшесі
болып табылады және оған есеп береді. Филиал заңды тұлға болып ... ... ... АҚ атынан және оған «Казпочта» АҚ берген өклеттіктер
шегінде ... ... ... өз қызметіне Қазақстан Республикасының
Конституциясын, Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексін, ... ... ... ... және ... ... өзге
де нормативтік құқықтық актілерін, «Казпочта» АҚ нормативтік ... ... ... АҚ ... ... бұйрықтарын, өкімдерін
және осы Ережені басшылыққа алады. Филиалды «Казпочта» АҚ ... ... ... және ... ... ... ... жері бойынша заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеуді жүргізетін
органда есептік тіркелуге жатады. Филиал қызметінің ... мен ... ... ... ... АҚ өндірістік мақсаттағы
өнімдермен материалды-техникалық қамтамасыз етуді «Казпочта» АҚ ... мен ... да ... ... ... ... ... пайдаланылатын материалдық ресурстарды есепке алу
және «Казпочта» АҚ бөлімшелерінің материалдық ресурстарды пайдалануына
бақылауды, көлік ... ... ... ... арқылы ірі көлемді
пошта жөнелтілімдерін қабылдау, өңдеу, тасымалдау және ... ... ... ... жеке және ... ... ... байланыс қызметтерін,
сондай-ақ Қазақстан Республикасының заңдарымен және осы ... ... де ... жүзеге асыру болып табылады.
Филиалдың қаражаты «Казпочта» АҚ берген негізгі қаражаттардан
және ... АҚ ... ... ... ... ... тұрады.
Филиалдың кірістері мен шығыстары «Казпочта» АҚ орталықтандырылады және
қайта бөледі. Филиалдың негізгі ... ... АҚ ... ... АҚ ... ... алынатын Филиалға бекітілген ғимараттардан,
құрылыстардан, жабдықтардан және басқа да мүліктерден тұрады.
Филиалдың құрылымын және еңбек ақы төлеу қорын ... ... ... ... қызметін басқаруды «Казпочта» АҚ Басқармасының
Төрағасы қызметке тағайындайтын және қызметінен босататын директор жүзеге
асырады. ... ... оның ... ... ... ... ... жүктелген міндеттердің орындалуына дербес жауапты болып табылады.
Филиал Директорының «Казпочта» АҚ Басқармасының Төрағасы қызметке ... ... ... орынбасарлары, бас бухгалтері болады.
Филиал Директоры «Казпочта» АҚ берген сенімхат негізінде:
Филиал қызметіне басшылық ... ... ... ... ... ... мен өкімдер шығарады; ... ... ... ... ... бөлімшелерінің қызметіне ... ... ... ... ... ... тыңдайды,
Филиал құрамына кіретін бөлімшелер туралы ... ... ... ... бекіткен еңбек ақысын төлеу қоры шегінде филиалдың ... ... ... ... орынбасарлар арасында
міндеттерді бөледі.
Филиалдағы есеп және есеп беру ... ... және ... АҚ ... ... ... ұйымдастырылады.
Филиал қызметінің нәтижелері «Казпочта» АҚ ... ... ... ай ... ... ... ... көрсетіледі.
Филиал қызметіне ревизияны «Казпочта» АҚ тиісті бөлімшелері
жүргізеді. ... ... ... ... Республикасының заңдарына
сәйкес және құзыреттері шегінде Қазақстан Республикасының салық және ... ... ... ... ... ... шаруашылық операцияның бөлу фактісін
белгілейтін алғашқы құжаттар негізінде болады. АҚ-ның активтерге, жарғылық
капиталға, ... ... мен ... ... әсер ... ... барлықшаруашылық операциялары және ... ... ... ... ... керек. АҚ-ның алғашқы құжаттары
операция орындалуы кезінде құрылады.
Бухгалтерлік жазулар компютерленген жүйе 1С: ... ... ... ... ... және бухгалтерлік есеп регистрлері мазмұны
комерциялық құпия болып ... ... ... табылады, оған тек қана АҚ
басқармасы рұқсат еткен адамдарға және ҚР заңдылығына ... ... ... ғана ... ... АҚ ... бухгалтерлік
құжаттарға қол қою құқығын тұлғаларға өзі анықтайды.
Түгендеу. Бухгалтерлік есеп және ... есеп ... ету ... ұйым ... және ақша ... ... негізгі құралдардың, ... ... ... ... ... алдында жылына 2 рет жүргізіледі;
- ақша қорының және кассадағы ақша құжаттарының түгенделуі
айына 1 рет ... ... мен ... ... ... ... ... рет жүргізіледі.
Түгендеуді жүргізу жауаптылығын АҚ-ның генералды директоры ... ... ... ... ... ... бас ... орынбасары, сату бойынша менеджер,
комендант, ішкі аудитор-ревизор.
Негізгі құралдардың есебі. Ұйымның негізгі құрал есебі номері 6
БЕС-на сәкес жүргізіледі.
Ұйымның ... ... ... ... ... ... ... мен құрылғылар;
- машиналар мен жабдықтар;
- транспорттық құрал;
- басқалары;
- аяқталмаған құрылыс.
Негізгі құралдардың ... ... ... ... ... ... ... мақсатында келіп түскен негізгі құралдар
негізгі құралдардың құрамында көрсетіледі. Қайта сату ... ... ... ... – ТМҚ ... – ұзақ ... ... ретінде, салу
мақсатында пайда болған негізгі құралдар қаржылық инвестиция ретінде
көрсетіледі.
Негізгі құралдар ... ... құны ... анықталады:
- құрылтайшылар арасында келісілген құны ... ... ... үлес ... ... ... ... кезінде;
- ұйымның өздерінің негізгі құралды енгізу кезінде;
- ... ... ... ... акті ... ... заңды немесе жеке тұлғалардан обьектілерді алу кезінде.
Негізгі құралдар ... қор ... ... ... құралдардың жарамсыздығын анықтау үшін ... ... ... ... ... оның ... ... кіреді: бас
бухгалтердің орынбасары, менеджер, ішкі аудитор-ревизор комендаты.
Комиссия негізгі құралдардың жарамсыздығының себебін қарастырады ... ... ... ... Сонымен қатар жеке бөлшектер мен
материалдардың жарамдығын анықтайды. ... ... ... ... ... ... ... Актіде обьектілердің бастыпқы құны,
берілген бухгалтерлік есеп бойынша есептелген тозу сомасы, ... ... ... құны және жоюдың жалпы нәтижесі көрсетіледі.
Амортизацияны есептеу. Бөлінген (есептелген) амортизация ... ... ... ... ... ... АҚ-да амортизацияны есептеу
обьектінің бастапқы құнынан шыға ... ... түзу ... (бір ... ... негізгі құралдардың барлық түрі ... ... ... пайдалану жалпы тәртіппен жүзеге асырылады.
Негізгі құралдарды жөндеу есебі. АҚ-да негізгі құралдарды
күрделі және ... ... ... ... ... ... ... тәсілмен жүзеге асырылады. Жөндеу ... үшін есеп ... ... ... ... ... мердігерлер
счеті бойынша көрсетіледі. Негізгі құралдарды жөндеу жұмысы бойынша
шығындар ... ... ... емес ... ... АҚ ... емес
активтерге (МЕА) қаражат салуға құқылы. МЕА түсінігінде ... ... ... жоқ, өндірісті пайда табу мақсатында ұзақ уақытты
кезеңге ... ... ... ... берілетін активпен тікелей байланысқан
экономикалық табыс алу мүмкіндігі жоғары болса;
- АҚ-да ... ... ... ... байланысқан
экономикалық табыс алу мүмкіндігі жоғары болса;
- активтің құнын ... ... ... емес активтердің келіп түсуі. Обьектінің МЕА
активтің құрамына кіргізілуі МЕА-ді қабылдау беру ... ... ... Онда ... ... және тозу құны ... ... емес ... ... ... ... ... еркін белгіленеді.
МЕА-ң жою құны 0-ге тең деп есептеледі, егер:
● пайдалану мерзімінің аяғында оның ... ... ... ... келісімі болмаса; немесе
● берілетін МЕА-ге белсенді нарық жоқ; мынаумен байланысты:
- активтің тозу құны ... ... ... ... анықталуы
мүмкін емес;
- ондай нарық активтің пайдалану ... ... ... сүру ... ... бастапқы құны бойынша бағалады – ақша қорының ... ... ... сомаға.
МЕА-ң тозуы. АҚ-ның МЕА-і мынадай жағдайда шығысталады: оның
тозуы кезінде немесе ешқандай экономикалық пайда әкелмесе.
Ақша- ... ... ... ... ... есебін
кассир жүргізеді. Оның міндеттемесіне мыналар кіреді:
- кіріс және ... ... ... ... ... қойылуын
тексеру;
- ақша қаражатын қабылдау немесе беру;
- кассалық кітапта касса операцияларының регистрациясы;
- ... ақша ... ... ... ... ... бойынша бас бухгалтердің қолы қойылған кіріс ... ... ... ... ... ... тұлғаға бас бухгалтердің
және кассирдің қолымен ... ... ... ... ... ... беру шығыс касса ордерімен толтырылған жеке ... ... ... ... ақшаны беру кезінде кәсіпорынның кассирі ордерде реквизитті
көрсету үшін алушыдан талап етеді. Алушы қолын қояды және ... ... ... Теңге – жазумен, тиын – санмен. Касса ордерінде қайта
жазу, түзету рұқсат етілмейді.
Жазылған касса ордері ... оны ... ... ... ... касса құжаттар журнал регистрінде тіркеледі.
Кассир касса операциясының есебін касса кітабында жүргізеді
және ол номерленіп, байланған және ... ... бас ... ... ... ... ... кітабындағы жазулар 2 данада жүргізіледі. 2-ші ... ... ... ... Түзетулер касса кітабында тыйым салынады.
Енгізілген түзетулер АҚ бас бухгалтері мен және ... ... ... ақшадан басқа акция, облигация, вексельдер
мен кітапшалары сақталынады, құнды қағаздар.
АҚ-ң кассадағы ақша қаражаты. АҚ-да айына бір рет ... ақша ... және ... құндылықтарға тексеру жүргізіледі.
Тексеруді комиссия мүшелері жүргізеді. ... ... ... ... бас ... ... менеджердің және ішкі
аудитордың орынбасары.
Кассада ... ... ... ... АҚ-ның шетел
валютасында қолма-қол ақша есебі кассада ұлттық валюта түрінде ... ... ... қатар кіріс және шығыс касса ... ... ... валюта және теңге эквиваленті ... ... ... ... ... жеке ... кітабы ашылады.
Еңбек және еңбек ақы. Орындайтын шаруашылық функциясына
байланысты ... ... ... ... ... бөлінеді:
- басқарушы жұмысшылары;
- мамандар;
- қызметкерлерге жататын басқа да жұмысшылар.
АҚ еңбек ақысының ... ... ... ... ... ... ... анықтайды. Ұйым еңбек жүйесін, ... ... ... ... ... мерзімді еңбек ақы пайдалану ол ... ... ... олардың мамандығын сәйкес және 5 жылға дейінгі
мерзімде пайыссыз қарыз беруге ... ... ... ... ... ... ... пайдалануға бағытталған материалды ... ... ... ... өнімдер және бөлшектер, қосымша
бөлшектер, басқа да материалдар жатады.
Материалдық құндылықтарды кіріске алу құндылықтарды келісілген
бағасы бойынша алу кезінде ... ... ... ... ... ... кіреді:
- алынған материалдық құндылықтардың сатып алу құны;
- материалдық құндылықтарды ... ... үшін ... ... ... қамсыздандыру ұйымына төленген ... баж ... ... ... ...... және
сақтау орнына запастарды апарумен байланысты шығындар.
Материалдық құндылықтардың жетіспеушілігіне кінәлі адамдарды
тапқан кезде олардан нарық бағасы ... ... ... ... ... және әкімшілік шығынға ... ... ... ... ... ... құжаттардың негізінде
жүргізіледі. Егер қорлар ... ... ... сату ... ... ... болса, ұйым оларды таза құны бойынша
бағалайды.
Тауарлар есебі. Тауар – бұл ... алу, ... ... ұсынылатын материалды өнім. Тауардың келіп түсуі және
өткізілуі бірге қызмет ету туралы ... ... ... ... ... ... ... және басқа да құжаттармен
расталады.
Тауардың саны ... ... ... және ... ... ал ... ... стандарттармен, келісім
шарттармен нақты ... ... саны және ... ... ... ... құжаттағы мәліметтерімен айырмашылық табылса, белгіленген
айырмашылық туралы акт толтырылады.
Дебиторлармен есептесу есебі. Компанияның дебиторлық ... ... ... ... ... берілген тауар және көрсететін қызмет
үшін ақша қаражаттарды төлеу бойынша ұйым ... ... ... ... қарызы ағымдағы және ұзақмерзімді болып
бөлінеді. Ағымдағы қарыз 1 жыл ішінде қайтарылуы керек.
Дебиторлық ... ... ... ... да ... расталады.
Дебиторлық қарыз мынадай жағдайда расталады, егер ... ... ... ... Ол ... ... ... минуспен бастапқы
құны бойынша бағаланады.
Ұйымның күнделікті клиенттеріне негізгі ... ... ... ... ... немесе өткізетін активтер үшін сатып алушылар
мен заказ берушілердің қарыздары «Дебиторлық қарыз» шотында жүргізіледі.
Сатып ... ... ... ... ... ... қайтарылуы мүмкін: ақшаны аудару түрінде, ... ... ... ... беру ... Сатып алушылар мен заказ берушілердің
дебиторлық қарыздарының күдікті қарызы деп мынау ... ... ... ... ... ... сәйкес кепілдемемен қамтамасыз етпеу.
АҚ күдікті қарыздар бойынша ... ... ... ... - өндірістік кәсіпорынға,
құрылысқа, ауыл шаруашылығына және басқа да экономиканың салаларына капитал
ретінде салатын ... ... АҚ ... 20 ... ... ... бар.
АҚ тәуелді серіктестікте инвестиция есебі кезінде үлес әдісін
қолданады. Сонымен қатар:
- ... ... алу ... ... алу құны бойынша
есептеледі;
- тәуелді компанияның таза ... ... ... ... ... ... инвестормен көрсетіледі және қатысудан ... ... ... ... зиянда қатысу үлесі ... ... ... ... және үлестік қатысудан зиян
ретінде танылады.
Тәуелді компанияның инвесторда қатысу үлесі тең ... ... ... ... болса, онда зиян үлесі инвестицияның
баланстық құнының төмендеуінде көрсетіледі, ал ... ... сома ... ... есептелінеді.
Егер тәуелді компания активтерге қайта бағалау жүргізсе, онда
инвестордың ... ... ... ... ... ... ... құнына жоғарылатады.
Инвестицияның баланстық құнының жоғарылауы қосымша төленбеген
капитал ретінде меншікті капитал бөлімінде көрсетіледі.
Міндеттеме. ... ... ... ... ... ... ... туады және тауарлар үшін, орындалған ... ... ... төленетін келесі төлемдер үшін заңды негіз болып
табылады. Міндеттеме есепте мынадай жағдайда ... егер сол ... ... ... ... ... ... үшін қажетті ақша сомасында
бағаланады немесе тауарлар және қызмет құнымен нарық ... ... және ұзақ ... ... бар. ... ... де ... 1
жыл ішінде қайтарылуы керек.
Ұзақ мерзімді міндеттеме – қарызды ... ... ... ... қарыз.
Ұйымның ағымдағы міндеттеме құрамына кіретіндер:
- фактілік міндеттеме – ол ... ... ... ... ... ... ... Олар нақты есептелуі мүмкін. Фактілік
міндеттеме ... ... ... ... ... ... ... міндеттемелердің ағымдағы бөлігі, есептелген еңбек ақы бойынша
қарыздар кіреді. Сонымен қатар тауарлар және қызметтер үшін ... ... ... – бұл ... белгілі күннің келуіне
дейін анықтай алмайтын нақты сома;
- шартты міндеттеме – бұл ... ... ... ... ... ... болатын өмір сүрмейтін, потенциялды
міндеттеме.
Ұйым есептеудің ... ... ... ... ... ... асыратын қызметтің ерекшелігіне
байланысты ұйым өндірістік шаруашылық шығындарын 821 «Жалпы және ... ... ... ... ... шығындарына мыналар кіреді:
- жалпы және әкімшілік шығындар, ... ... ... ... ... ... ... шығындар өндіріс көлеміне байланысты емес және ... өнім ... ... қызметпен байланысты емес тұрақты шығындар
ретінде анықталады.
Есеп кезеңінің жалпы және әкімшілік шығындарына мыналар жатады:
- ... ... ... ... еңбек ақысын
төлеу;
- өндірісте қызмет көрсететін жұмысшылардың еңбегін төлеу;
- банк ... ... ... ... ... командировка
шығындары;
- типографиялық, пошта-телеграфтық және телефондық шығындар;
- норма ... ... ... ... ... ... ... оқытуға, жұмысшыларды
шығару кезінде компенсация шығындары жүйе комиссиондық шығындар;
- жалпы шаруашылықты бағыттағы негізгі ... ... ... және ... ... ... құндылықтардың жоғалуы, жетіспеушілігі;
- комуналды қызметтер шығындары, ... ... ... ... және ақпаратты қызмет төлемдері;
- сот шегерімдері.
Шегерімге жатқызылмайтын жалпы және әкімшілік ... ... ... мен ... ... ... кеткен шығындар
және салық есебінің шегінің жоғары ... ... ... ... белгіленген нормадан жоғары басқарудың әкімшілік
қызметкерлерінің ... ... ... ... жоғары өкілетті шығындары;
- өндірісті және шаруашылықты ... ... ... ... ... күту, мейрамдарды өткізу ... ... ... ... ... тауарлы-материалды
құндылықтардың жетіспеушілігі және басқа да ... емес ... ... жасыру айыппұлдары және пения;
- жинақтау және қайтару мінезді келісім шарт ... ... ... ... ... ... салық заңдылығы бойынша
шегерімге жатқызылмайтын басқа да шығындар.
Өткізу бойынша ... ... ... ... ... сату кезінде пайда болатын шығындар жатады:
- өткізу бөлімі жұмысшыларының еңбек ақысы, ... ... ... ақысынан аударымдар, қорларды өткізу кезінде
пайдаланатын негізгі құралдарды күту ... ... және ... ... пунктіне дейінгі жүк транспортировкасы.
Пайыз бойынша шығындар 831 «Сыйақы түріндегі ... ... ... ... ... ... банк ... бойынша процент төлемі;
- мердігерлер несиені бойынша процент төлемі;
- мүлік жалы бойынша пайыз төлеу бойынша шығындар және басқалар.
Өткізу және табыс. Ұйым ... ... ... ... жұмыс
және салық салуды қолданады – есептеу ... яғни ... мен ... ... ... ... ... расталады және мүлікті кірістеу
және ақшаға айналдыру мақсатында заңды және жеке ... ... ... ... ... ... қызметті өткізу ... баға ... ... ... өткізу шығындары келесі
шарттарды орындаған кезде расталады:
- табыс сомасы үлкен дәрежелі дұрыстықта бағаланады;
- келісім ... ... ... пайданың өмір сүру
ықтималдылығы;
- арендадан табыс;
- инвестициялық қызметтен ... ... ... емес ... ... ... негізгі құралдарды өткізуден түскен табыс;
- бағалы қағаздарды өткізуден түскен табыс;
- ... ... ... және ... ... ... курстық айырмадан түскен табыс және басқалар.
Пайыз түріндегі және девиденд түріндегі ... ... ... ... расталады:
- табыс сомасы үлкен дәрежелі нақтылықпен бағаланады;
- мынадай мүмкінділік бар: келісім-шартпен ... ... ... алынады;
- дивиденттер мынадай жағдайларда расталу керек: олардың алуына
акционерге ... ... ... ... салығы бойынша есеп. Ұйымда есепті кезеңге салық төлемі
міндеттеме әдісімен салық тиімділігінің есебі ... ... ... жеке ... ... ... алу кезінде заңды тұлғамен ұсталған шығын
ретінде көрсетіледі және сәйкес табыстар ... ... ... ... ... кезеңіне кіретіндер:
- төлмеге жеке табыс салығы;
- ағымдағы кезеңде ... ... ... жойылатын уақытша айырманың
салық тиімділігі.
Уақытша ... ... ... ... ... салық
ставкасына қызмет ету бойынша уақытша айырманың ... ... ... ... ... ... ... салық бойынша шығын компоненттері;
● салық табысының бухгалтерлік табыспен салыстыру;
● зиян шеккен әрбір немесе мерзімімен өткен актив.
Меншікті ... ... ... қоры ... активтер сомасынан қалыптасқан. Жарғылық қордың ... ... ... ... Ұйымда резервтік қор
құрылмайды. Меншікті капиталдың қозғалысы және ... ... ... ... «Меншікті капитал» бөлімінде жүргізіледі.
Есептілік. Ұйымның қаржылық есептілігіне мыналр кіреді:
- бухгалтерлік баланс;
- табыстар мен ... ... ... ақша ... ... есеп;
- меншікті қорда өзгерістер туралы есеп;
- есеп саясаты туралы ақпарат және түсініктеме хат.
II ... ... ... ... ... есеп ... ... міндеттемесі мемлекет алдындағы әрбір ... ... ... ... және ол ... заңына сәйкес жүргізіледі.
2001-жылгы 12-маусымда №209—11 Қазақстан Республикасының ... ... ... ... да ... төлемдері туралы" (өзгертулермен жөне
толықтырулармен) салық Кодексі қабылданды. Кодекске сәйкес жеке жөне ... ... ... ... ... толықтырудың негізгі
көзі болып табылады.
Салық кодексі ... және ... ... ... алымдар мен төлемдерді ... ... ... реттелетін бірден-бір занды құжаты болып табылады. Салық кодексі
салықтардың толық ... ... ... ... ... салу
объектілерін, салықтың негізгі түрлері бойынша төлеушілерін ... ... мен ... да ... ... деп ... белгіленген
тәртіпке сәйкес Қазақстан Республикасының бюджет жүйесіне төлеушілерден
аударылған (бөлінген) қаражаттарды айтамыз.
Салықтарды, алымдарды және басқа да ... ... ... ... немесе тоқтату құқығы Қазақстан ... заң ... ... Бұл ... тек қана ... кодексіне өзгерістер мен
толықтырулар енгізу арқылы жүзеге асырылады.
Салық төлеуші, салық міндеттемесін орындау барысында, салық салынатын
объектісін, салық ... ... ... ... ... ... болады. Бұл кезде: салык, салынатын объектісі және салық салумен
байланыстъ, объектілері: мүлік және әрекеті ... ... егер де ... ... онда ... төлеушінің міндеттемесі де пайда болады.
Салык, базасы деп құқықтық, физикалық базасын айтады және де ... ... ... да ... бойынша салық салуға жатуы мүмкін
Салық базасынъщ негізінде ... ... және ... да төлеулердің мөлшері
анықталады.
Салық мөлшерлемесі салық базасының өлшем ... ... ... ... ... ... ... пайыздық немесе абсолюттік
сомасы бойынша салық базасының өлшем бірлігіне қарап белгіленеді.
Салық кезеңі — бұл ... ... ... ... ... және ... басқа да міндетті төлемдеріне қолайлы етіп белгіленеді, сол
кезең біткеннен кейін салық базасы ... ... ... ... пен ... да міндетті төлемдері есептелінеді.
Қазақстан Республикасындағы салық заңы - ... ... ... сату мақсатында жөнелтілген, қызметтің көрсетілген, ... ... ... ... мен ... ... кезеңіне
қарамастан, салықтық есептің орап есептеу әдісі бойынша құрылады.
Қазақстан Республикасында әрекет етіп тұрған салықтар мен ... ... ... ... ... ... төменде көрсетілген.
Кәсіпорынның бюджетпен есеп айырысу операциялары 63 ... ... ... ... ... Бұл ... ... корпорациялық табыс салығы", 632 ... ... ... салығы", 633 "Қосылған құн салығы", 634 "акциздер", 635
"әлеуметтік ... 636 "жер ... 637 ... ... ... 638
"көлік құралдарына салық" 639 "өзге де салықтар, алымдар және бюджетке
төленетін ... ... ... ... мен ... ... ... қызметі барысында меншікті
капиталмен қатар басқа қарастырылған (тартылған) капиталды да қолданады.
Бұл қатыстырылған ... ... ... ... деп ... ... ... айналысатын ұйым сол өнімді өндіру үшін ... мен ... ... үшін ... ... ... ... айналысатын ұйымдар өзінің ... ... ... яғни ... ... ұйымының алдында қарыз болуы мүмкін.
Тіпті өндірістен де немесе саудамен де ... ... ... жұмыс істейтін жұмысшылары мен қызметкерлеріне олардың істеген
еңбегі ... ... ... ... ... үшін ... ... оның
алдында міндеттемесі болуы мүмкін. Қазіргі таңда қаржының жетіспеушілігінен
банктер, банктен тыс мекемелерден, шет еддерден ... ... алып ... жандандырып жатқан, сондай-ақ міндеттемелерін шектен тыс көбейтіп
алып, оны ... ... ... ... ... ... жатқан ұйымдар көптеп кездеседі. Осы айтылған міндеттемелер есебі
бухгалтерлік есептегі ең ... яғни қай ... ... көкейтесті мәселелері екендігі сөзсіз. ... ... ... шоттар кестесінің алтыншы міндеттемелер деп
алынатын бөлім шоттарында есептеліп жүргізіледі.
Бюджет — жалпы мемлекеттік ... ... ... пайдалану,
жұмсау үшін құрылатын қаржы қоры болып табылады. Бюджеттің қаржысы
экономиканы ... ... ... ... ... ... және ... да мақсаттарға пайдаланады.
Қазақстан Республикасының салық кодексіне сәйкес жеке және заңды
тұлғалардан алынатын ... ... ... ... ... ... ... салық.
Әлеуметтік салық - заңды тұлғалардың бюджетке ... ... Оның ... ... түрлерінен ерекшелігі, бұл салықтың мөлшері
кәсіпорынның жұмысшылары мен қызметкерлеріне олардың атқарған қызметі ... ... үшін ... ... тікелей байланысты болып
табылады. Яғни бұл салық ... ... ... ... еңбекақы
сомасына белгілі бір пайызы ... ... ... шығындарына
қосылып отырады. Бірақ та жұмысшылар мен ... ... ... ... салықты төлеушілердің қатарына барлық
занды тұлғалар мен кәсіпкерлік қызметпен айналысатын жеке ... ... ... салу ... яғни ... төлеу қорына
табыстың барлық түрлері кіреді; оның ... әр ... ... жеке ... ... тағы да ... ... жүргізуші ұйымдарда әлеуметтік салық ағымдағы ... ... ... ... ... ... мөлшерінде есептеледі де,
келесі айдың 15-ші ... ... ... ... Кәсіпорында
әлеуметтік салық сомасы есептелгенде оның бухгалтериясында мынадай жазу
жазылады.
Әлеуметтік салықты жұмыс ... ... ... ол ... да,
заттай да төлену мүмкін. Әлеуметтік салықтың есебі 635 шоттың "Әлеуметтік
салық" деп ... ... ... Ол ... есептелінгенде 811, 821, 903,
923 және тағыда ... ... ... дебиттелініп, 635 ... Ал бұл сома ... ... ... ... 441
-шот кредиттелінеді.
Еңбеккерлердің келесі табыс түрлеріне әлеуметтік салық салынбайды:
- мемлекет, үкімет және ... ... ... ... ... ... Үкіметімен және Президентімен берілген
стипендия және мемлекеттік сыйлықтарға;
- конкурстық, ... ... ... ... үшін
берілетін ақшалай сыйлықтарға;
- кәсіпоырндар өз қызметін тоқтатқан ... ... ... ... ... ... демалыстарына жүмыс берушілердің
төлеген компенсацияларына;
- ... ... ... ... ... тікелей әлеуметтік көмек, жәрдем ақы және компенсация, мемлекеттік
бюджет қаржысынан төленетіндерге;
- ... ... ... төлемдердің барлық түріне;
- қоғам жұмыстарын ... ... ... ... ... ... ... төленетін бір жолғы
төлемдеріне;
- заңмен белгіленген деңгейде ... бабы ... ... ... шығыстарының компенсацияларына;
- босану мен екі қабаттылық бойынша жәрдем ақыға;
- ... ... ... ... ... ... құнына;
- сақтандыру сыйлығына;
- ... ... ... ... ... ... тағы ... салық ай сайын есептелінеді.
Корпоративтік табыс салығының есебі.
Бухгалтерлік есепте табыстың ... ... ... ... ... ... табыс пен шығындардың айырмасынан ... ... ... ... ... ... ... сәйкес анықталады.
Салық заңы талаптардың бухгалтерлік есеп талаптарынан ... ... ... ... есепте анықталған табыс пен салық салынатын
табыстың ... ... ... ... Бұл ... ... ... байланысты тұрақты немесе уақытша болып бөлінеді.
Тұрақты айырмашылықтың пайда болу себебі, ... ... ... ... алынаиын табыс пен шығындардың кейбір бөлігі салық
салынатын табысты санағанда есепке ... ... ... ... ... валюталық шоттармен шетел валютасы бойынша ... ... ... ... айыппұл ықпалшаралары (санкциясы);
- кәсіпкерлікпен байланысты емес шығындар Қазақстан Республикасы
Үкіметі белгілеген шектен артық ... ... ... өкілдік және
тағы да басқа шығындар.
Уақытша айырмашылықтың пайда болу себебі есеп беретін ... ... ... мен ... ... баптар бойынша
сомасы осы кезеңдегі салық салынатын табыстарды анықтарда есепке ... ... ... ... ... құрамына кіргізіледі.
Сөйтіп, есеп беретін кезендегі пайда болған уақытша айырмашылық келешектегі
есеп беретін мезгілде күшін ... ... ... ... ... ... бухгалтерлік есеппен салық есебінде табыстар мен шығындарды
мойындау уақытын ... ... ... ...... принципі, ал салық есебінде — кассалық әдіс ... ... есеп пен ... ... ... ... әр ... әдістерді қолданудан;
- негізгі құралдарды бухгалтерлік есептен шығару мен салықтық есепте
оларды есептен шығарудан болатын айырмашылықтан, тағы да ... және ... ... ... ... ... ... айырмашылықтар "Кейінге қалдырылған корпоративтік
табыс салығы" деп аталатын шотта жүргізіледі. Бұл ... шот ... ... ... сомасы өскенде бұл шот кредиттелініп, ал
азайғанда дебиттелінеді. ... ... ... ... бұл ... ... бойынша бөлек есептеледі.
Корпоративтік табыс салығы бойынша бюджетпен есеп ... 631 ... ... ... салығы" деген пассивтік шотында жүреді.
Жылдық табыс жиынтығына: жөнелтілген өнімдер, атқарылған ... ... және ... да ... ... салық төлеушінің
алуына (алғанына) жататын ақшалай немесе басқа қаражаттар, өзара ... ... ... тұлғаларға жіберілген, тікелей, не жанама түрінде
шығындарды өтеуге жіберілген қаражаттар ... ... ... ... ... ... ... сатқаннан түсетін кірістер;
ғимараттарды, қондырғыларды сату ... ... ... ... жатпайтын активтерден инфляцияға байланысты олардың
құндарына түзетулерді ... алу ... ... ... басқа да
сатудан түскен тыс кірістер, соның ... ... ... ... ... ... ... мен ақша қаражаттары; мүліктерді жалға
беруден түсетін кірістер; роялти; мемлекеттен және ... да ... ... ... ... ... қызметтен немесе қызметін
шектеуден алынған кірістер; қарыздарды есептен шығарудан ... ... т.б. ... ... жылдың табысының жиынтығынан мыналарды шығарып
тастау керек:
- дивидендтер, ҚР заңды тұлға резиденттерінен алынған бұрындары ... ... ... ... ... ... ... номиналдық
құнынан артқан деңгейі, яғни ... ... ... ... ... сатқан кезінде алынған табыстары;
- мемлекеттік бағалы қағаздарды сатқаннан түскен ... ... ... ... ... душар болған жағдайда,
гуманитарлық көмек ретінде алынған мүліктердің құны, егер де олар ... ... ... ... ... негізде алынған негізгі
құралдардың құны;
- зейнетақыны қамтамасыз ету ... ҚР ... ... инвестициондық табыстары.
Заңды тұлғалардың жылдық табысының жиынтығынан оны алуға ... ... ... ... ... ... салығы салынатын еңбек ақы
бойынша ... да, яғни ... ... және ... ... көтеруге шығарылған шығындар, сондай-ақ Қазақстан Республикасының
заңдарымен реттелетін ... ... ... және ... ... ... ... шегерімдерінің тиісті құжаттары бар болса, яғни
жылдық ... ... ... байланысты шығыстары расталса ғана шегерім
жасалады. Бұл шығыстарды сол өзінің жасалған салықтық кезеңінен шегеріледі,
бірақ оған ... ... ... қосылмайды.
Жылдық табыс жиынтығынан келесі шегерімдер жасалады.
Қызмет бабымен іс-сапарга кеткен шыгындары және ... ... ... ... ... ... шегінде шегеріледі:
- іс-сапарға жіберілген жеріне дейін кеткен ... ... ... (билеттің қүны), сондай-ақ броньға жасалған шығындары жатады;
- шетелдік ... ... ... ... ... ... ... белгіленген норма шегінде беріледі.
Алынган сыйақы (мудде) бойынша шегерім келесі ... ... ... алынған несие (кредит, займ), мүліктер, дисконттар мен
депозиттер жатады.
- ... ... ... оның ... ... ... ... да,
депозиттер, сондай-ақ мүліктерде теңгемен алынса (немесе орналастырылса),
онда Қазақсан ... ... ... ... ... 1,5-ке еселенген ресми мөлшерелемесі бойынша
шығарылған сомасы шегінде ... ал ол ... ... ... ... ... онда ол ... банкаралық
рыногының 2-ге еселенген мөлшерлемесі (ставкасы) бойынша шығарылған соманың
шегінде шегерілуге тиіс.
Жоғарыдағы шектеулермен қоса, несиенің ... ... ... ... ... ... көзінен ұсталынатын
Резиденттеріне ... ... ... ... ... ... ... = ... х ... ... ... ... ... ... ... ... қаржыландыру
мөлшерлемесі және Лондонның банкаралық рыногының депозиттерді, бағалы қағаз
қарыздарды, мүліктерді, сондай-ақ несиені ... ... ... ... ... несие (қарыз) үшін марапаттау сомасын есептеу
кезінде қалқып ... ... және сол ... ... ... күніндегі мөлшерлемесі есепке алынады.
Күмәнді міндеттемелердің төленуі бойынша жасалатын шегерім. Егер де
бұрындары күмәнді деп танылған табысты ... ... ... төлесе,
онда оның сол төленген деңгейінде шегерім жасауға рұқсат етіледі.
Күмәнді қарыз талабы бойынша шегерім тиісті құжаттармен расталса және
ол ... ... ... ғана ... ... ... талабы —
негізінен Қазақстан Республикасының заң тұлғалары және жеке кәсіпкерлері
көрсеткен қызметінің, атқарған ... ... ... ... ... ... ... Республикасында тұрақты ұйымдар арқылы
қызметін жүзеге асырып жүрген ... ... ... де және ... ... ... ... кезде, немесе Қазақстан
Республикасының заңына сәйкес салық төлеуші-дебиторларды банкрот ... ... ... ... ... ... ... жасау. Өз
қызметін зандарға сәйкес жасалған келісім-шарт ... ... ... қойнауын пайдаланушының осы кен орнына жер қойнауын пайдалану ... ... ... кен ... ... ... жою қорына
(резервтік немесе провизиялық қорына) аударылған аударымдар сомасын шегеріп
тастауға ... бар. Тап ... ... ... де, ... ... мүмкін, яғни олардың депозиттері, несиелері, (қаржылық лизингіні
қоспағанда), дебиторлық қарыздары, аккредитивтері үшін жасалуы мүмкін. ... ... ... ... ... және ... ... Ұлттық банкісі бойынша анықтайды.
Ғылыми-зерттеу, жобалық және тәжірибе-канструкторлық жұмыстарына
жасалган шыгындар бойынша ... ... ... ... алу,
оларды орнату және басқа күрделі сипаттағы шығындардан басқа, табыс алумен
байланысты ... ... және ... ... ... ... ұстап қалуына болады. Аталған
шығынды шегеруге жатқызу үшін ... ... ... ... және ... да құжаттар бойынша негізделуі керек.
Сақтандыру жарналары (пайдасы) бойынша шыгыстарга ... ... және ... ... ... ... сақтандыру төлемдерін
қоспағанда, сақтандыру шарттары бойынша сақтандырушылар төлеген сақтандыру
жарнасын шегере ... ... ... ... ... ... ... Банкі жүйесі де осы процесске қатысты болғандықтан,
оларды календарлық, қосымша және ... ... ... ... ... төлемдерге геологиялық зерттеулерге және өндіруге дайындық
жұмыстарына жұмсалган шыгыстар. Жер байлығын зерттеу, барлау, және пайдалы
қазбаларды алуға ... ... ... ... ... сақтау,
жалпы әкімшілік шығындар және қол қойылған ... ... ... ... ... ... қоса ... жылдық табыс
жиынтығынан амортизациялық аударым түрінде ұстап қалуға жатады және ол ... ... ... ... ... шегі 25 ... ... керек.
Геологиялық зерттеу жұмыстары жасалған контракт аясынада жүзеге
асады, ол кезде олардың:
- ... ... сату ... ... ... ... ... жиынтығынан түзету ретінде алынып тасталатын табыстар
жеке көрсетіледі, тасталған табыстары қосылмайды.
Теріс багамының ... ... ... ... ... ... оң
бағамының айырмасы алатын табыс сомасымен шектеледі және осыған салық
салынатын табыстың 50 ... ... ... ал ... ... ... өз
кезегінде жылдық жиынтық табыспен салық төлеушінің бағамдық айырмасы
бойынша шығыстар мен ... ... ... ... ... ... ... теріс бағамының сомасы келесі ... ... ... ... ... ... ... (занмдар) бойынша
теріс бағамдық айырмасы құрылысты жүргізу кезеңінде төлем жасау ... ... онда ол ... ... қоса ... да, ... де, олардың танылуына қарап ... ... тек ... ... ... ... шегеріс жасау. Бұл жерде мемлекеттік бюджетке есптелген
шегіндегі ... ... ... ... яғни ... жиынтық табыс
анықталғанға дейінгі салықтар; Қазақстан Республикасының аумағында ... ... ... ... ... ... рентабельді болған
сайын, одан ұсталатын салықтың да ... ... ... қоса, өткен
кезеңдер үшін ағымдағы салық кезеңінде төленген салықтар да ... ... ... ... өткен кезендер үшін төленген салық қай
кезенде төленсе, сол кезеңнің шегеріміне жатқызылады.
Тіркелген активтер ... ... ... ... ... ... бухгалтерлік балансында ескерілген және кәсіпкерлік қызметте
пайдаланылатын негізгі құрал-жабдықтар мен материалдық емес ... ... ... ... ... ... жер; өнім беретін ... ... ... жэне өнер ... ... жұрт ... ... тротуарлар, бульварлар, скверлер; аяқталмаған күрделі
құрылыс; фильм қорына жататын объектілер; бұрындары ... ... ... ... ... инвестициялық жобалардың
шеңберінде пайдалануға берілген негізгі құралдар.
Амортизациялауға жататын негізгі құралдар өздеріне ... ... ... ... мүлік түрі бойынша шектелген
мөлшерлемесі "Негізгі ... ... ... ... ... өз еркі ... ... да шектеу мөлшерлемесін
қолдануына құқылы, бірақ ол ... ... ... ... болмауы
керек. Өндірістік мақсат үшін өз күшімен салынған құрылыстардың ... ... ... үш ... кем емес ... ... құны; салық төлеушінің еркі ... ... ... ... ... амортизацияның шегінде шегеріс жасай
алады.
Ғимараттар, қондырғылар, құрылыстар ... ... ... жеке ...... кезеңнің соңына топ ішіндегілері бойынша баланстың құны анықталуы:
|Салықтық кезең-нің | |Салықтық кезеңде келіп| ... ... ... |
|басына топ | |түскен ... | ... ... ... |
|ішіндегілердің | |активтер мынадай құны | |мынадай құны бойынша ... ... құны | ... | ... ... ... ... салық | |алынған құны - | ... ... – сату құны ... ... |бас-тапқы құнынан | ... ... | ... ... | ... ... ... | |шығыс-тар, өндіру, | |ретінде берген кезде – ... ... | ... ... және | ... құны ... |
|амортизациялық | ... ... | ... ... сәйкес |
|аударым сомасы- | ... | ... ... ... | |жарлық капиталына | |Есептен шығарған, ... ... | ... ... ... ... бүлінген |
|жүргізілгендері | |– құны ... | ... ... сақтандыру |
|және есептен | |азаматтық заңға | ... бар ... ... | ... ... | ... сақтандыру |
|ескеріліп, жасалған| |тегіналынған – | ... ... яғни ... | ... құны | ... ... | ... алыс-беріс | |сақтанды-ру ұйымдарының |
| | ... ... | ... ... бойынша |
| | ... ... | ... |
| | ... ... | |Есептен шығарған, |
| | ... ... ... | ... ... |
| | | | ... ... ... |
| | | | ... жоқ болса)-баланстық |
| | | | ... ... |
| | | | ... ... |
| | | | ... құны |
| | | | ... ... капиталға салым ретінде алынған, тегін алынған, сатып алынған
кезде, олар келіп ... ... ... ... құнын өсіреді. Ал
есептен шыққан ... олар сол ... ... төмендетеді.
Қаржылық лизингіге берілген (қаржылық лизингі бойынша тіркелген
активтердің лизингі алушының ішкі тобы бойынша баланстық қүны ... ... ... ... ... актив баланстық құнында
көрсетілген болса, онда оны ... ... ... ... өз ... ... жұмсалатын шығыстар бойынша шегерімдер. Шегерім әрбір ішкі
топқа кіретін негізгі құралдарды жөндеуге ... ... ... ... ... ... рұқсат етіледі. Әрбір ішкі топ ... ... ... ... ... сомасы ішкі топтың салық жылының
айғындағы құндық балансының 15 ... ... ... ... шектен
асатын сома ішкі топтың баланстық құнын арттырады. Егер ол Республикалық
немесе жергілікті бюджеттерден ... ... ... ... ... онда олардың баланстық құны ... және ... де ... ... ... ... кезде жылдық жиынтық табыстан келесі
шығыстар ... ... ... ... табысты байланысты емес шығыстар;
- күрделі сипаттағы шығыстар, яғни ... ... ... ... ... кеткен шығыстар;
- ... ... ... айыппұлдар мен өсімдер;
- жылдық жиынтық ... ... ... болса да, бірақ Салық
Кодексінің белгіленген нормасынан ... ... онда ... ... Қазақстан Республикасының заң ... ... ... ... (төленуге) жататын міндетті бюджет төлемдерінің
басқа да сомасы;
- ... ... ... ... ... ... және ... шығыстары;
- тегін берілген мүліктердің, жұмыстардың, қызметтердің құны.
Кәсіпкерлік қызметтен ... ... ... ... ... жылдық
жиынтық табыстан асып кетсе), сондай-ақ салық төлеушінің ... ... ... ... ... зияны салық
төлеушінің келешектегі табысының есебінен өтеу үшін үш жылға дейін төлеу
мерзімі кейінге қалдырылады.
Бағалы ... ... ... ... зиянды олардың құнын өсірудің
есебінен өтеледі, бұл шара ... ... ... оның ... ... ... ... кейінге қалдырылуы мүмкін.
Корпоративтік табыс салығын есептеген кезде ... ... ... кредиттеледі. Бүл салық жылдың соңында бір рет есептелінеді.
Корпоративтік ... ... ... ... кезде оның ішінде
аванстық төлемін қоса алғанда 631-шоты дебеттеліп, 441-шоты кредиттеледі.
851-шотының дебеті бойынша және ... ... ... ... ... ... болғанын немесе ағымдағы ... ... ... ... ... төленуге жататындығын көрсетеді.
Жыл соңында табыс салығы ... ... ... ... ... және 851-шоты кредиттеледі.
Ұзақ мерзімді активтерді қайта бағалаған кезде ол корпоративтік табыс
салығын әсер етпейді, бірақ қайта ... ... ... ... ... табыстың арасында айырма болуы мүмкін. Бұндай орын алған
айырма салық есебінде көрініс таппайды, ол тек бухгалтерлік ... ... ... ... ... тұрақты да, уақытша да ... ... ... де, ... ... де ... есептеу үшін
әртүрлі тәсілдер пайдаланады: уақытша айырманы, ал қайта ... ... ...... ... ... ... типі қабылданған есеп әдістемесіне тәуелді болып
келеді. Осындай айрыманың болуына қарап, ... ... ... ... ... ... бірақ ол салықтық төлемде көрініс таппайды.
Резидент емес заңды ... таза ... 15 % ... ... ... таза ... салық салынатын табыс пен
корпоративтік салық сомасының ... ... ... Қазақстан Республикасының көзіне алатын табыс
түрлерінің қатарына мыналар жатады:
- ... ... ... ... ... ... ... қаржылық, аудиторлық, маркетингтік т.б. көрсеткен
қызметтерінен алынған ... ... ... ... ... ... ... табыстары;
- талап ету құқына жеңілдік жасаудың арқасында алынған табыстары;
- айыппұл және ... ... ... бұл ... мен өсімдер
өз міндеттемесін тиісті орындамаған резиденттерге де, резидент еместерге де
салынады;
- дивиденд түрінде алынған ... және ... ... ... роялти нысанында алынған табыстар;
- жалға беруден алған табыстар;
- халықаралық тасымалдау ... ... ... ... ... ... төленген ұтыстары;
- тегін алынған мүліктерден түсетін табыстары;
- басқа да ... ... ... ... ... ... ... алатын табысынан мына
төмендегі мөлшерлемеде табыс салық ұсынылады;
- дивиденттерден және ... ... ... ... ... - 15 %;
- ... сақтандыру келісім-шарты бойынша төленетін
сақтандыру пайдасынан - 10 %;
- ... ... ... ... ... ... ... -
5 %;
- халықаралық байланыста тасымалдау қызметін көрсеткен ... - ... осы ... 178 бабы ... ... ... - 20 % (1 — ... 4— ші бабын қоспағанда) салықтар ұсталады.
Мыналар кірмейді:
- Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... жекізумен байланысты төлемдер;
- банк-резиденттердің корреспонденттік шоттарын жүргізу және
ашумен байланысты көрсеткен ... ... ... бағалы қағаздарды сату кезінде олардың құнының ... ... ... ... ... ... ... түскен
табыстар;
- шикі мүнай өнімдерінің сапасы бойынша төленетін төлемдер
(Қазақстан ... тыс ... ... ... төлеген бағалы қағаздардағы қарыздар
бойынша есептелген марапаттау ... емес ... ... ... ... ... тәртібі
Қазақстан Республикасындағы тұрақты ұйымдардың қызметі арқылы жүзеге асады.
Резидент емес заңды түлғалардың табысына ... ... ... ... ... түрі ... табысты алумен байланысты тікелей шығыстардың барлығы
жатады. Резидент емес заңды ... өз ... ... ... ... ... жоқ, атап ... бұл резидент емес заңды тұлғаның меншігін қоддану құқын ... ... үшін ... гонорар, адамдар және басқа төлемдерді
жасауға;
- ... ... үшін ... ... ... осы ... емес заңды тұлғаның ұсынған қарыздары (заемдары)
бойынша марапаттауды алуға;
- құжаттармен дәлелденбеген ... ... және ... ... емес ... тұлғалар салықты таза табыстан төлейді.
Халықаралық келісім-шарт бойынша арнайы ережелері. ... ... ... ... екі ... болмауын және бір
жақтың салық салудан қашуын ... үшін ... ... ... салық.
Қосылған құнға салынатын салық тауарларды өндіру, жұмысты орындау
немесе ... ... және ... айналысы барысында қосылған құн өсімінің
бір белігін аудару, сондай-ақ осы елге тауарлар импорты кезіндегі ... ... Бұл ... ... ... ... мен салық салынатын
импорт салық объектісі болып ... ... ... ... ... ... салынатын салық» шотында есептеледі. Бұл пассивтік шот
болғандықтан ... ... ... ... ал ... ... және ... жабдықтаушыларға тиісті түрде рәсімделген салық
шоты бойынша төлеген сомалары жазылады. Бюджетке төленуге ... ... ... ... өткізілген өнім, орындалған жұмыс немесе көрсетілген
қызмет үшін есептелген қосылған құнға салынатын салықтың сомасы мен сатып
алынған ... ... мен ... ... ... жұмысы үшін төленген қосылған құнға салынатын салық ... ... ... ... Қосылған құнға салынатын салық
мөлшері Қазақстан ... ... ... ... өндіріс процесіне және тауардың (жүмыстың, қызметтердің)
айналысына қосылған, сату ... ... қүн ... бюджетке
аударылатын, қосылған құны салығы болып ... ... ... аумағы тауарларды импорттау кезінде жасалатын ... ... ... ... ... құн ... тауар айналымына
қосылған құннан, орындалған жұмыстан, көрсетілген қызметтен ... ... ... ... ... ... салынатын айналым
және салық салынатын импорт болып табылады.
Сондай-ақ, еңбекақы заттай түрде төленген ... ... ... ... ... ... ... қолданғанда сатуды, айырбастауды,
ақысыз беруді немесе кепілге салынған тауарларды кепілдікке зат ұстаушының
меншігіне беру және ... мен ... ... деп ... ... ... салық бойынша есепте тұрған ... ... ... яғни заңды тұлғалар салық төлеушілер болып табылады.
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... және қара ... ... қоспағанда, тауарлардың экспортына
нольдік мөлшерлеме бойынша салық салынады.
Қосымша құнға ... ... ... ... ... 14 пайызын құрайды (ҚҚС-нан босатылған айналымды қоспағанда).
Салық салынатын айналым бойынша бюджетке төленуге жататын қосылған
құн салығының (ҚҚС) ... ... ... ... ҚҚС ... ... ... үшін төлеуге жататын ҚҚС сомасының арасындағы айырмасынан
шығады.
Қосылған құн ... ... ... ... ... сатуы
бойынша жасаған айналымына салық салынады және ол салық салынатын айналым
болып табылады; ... ... ... немесе Қазақстан
Республикасы өнімді сатудың орны болып табылмаса, онда олар салық салынатын
айналымға ... ... ... ... ... ... ... сомасына қоспай, тариф пен ... ... ... ... ... ... тауардың (жұмыстың, қызметтің)
сатылатын құнын негізге ала ... ... ... ... ... ... ... салық салынады (қосылған қүн салығынан босатылғаннан басқасы).
Оларға салынатын салықтың деңгейі Қазақстан Республикасындағы кеден заңына
сәйес ... және ... ... құны да қосылады.
Қосылған құн салығын анықтау үшін сату орны ... ... ... қызмет) алушы бюджетке төленетін жарнасы бойынша салық
сомасын анықтаған кезде қосылған құн ... ... ... ... бар. ... ... айналымды есептеген кезде қосылған құн
салығын төлеуші ... ... ... ... ... ... ... әдісте қосылған құн салығын деңгейінде зачетке
жатқыза алады. Ал бағалы қағаз бойынша операциясының ... сату ... оның ... ... Ал ... ... ... салық
төлеуші шығыс сомасы бойынша және алынған тауардың (жұмыстың, қызметтің)
қосылған құн салығының сомасы ... жеке ... ... және ... ... үлес ... және ... сомасын анықтауға
көмектеседі. Салық салынатын айналым ... ... ... ... құн салығының сомасы айналым бойынша есептелген қосылған құн
салығының сомасы мен ... ... ... ... ... ... салынатын айналым резидент еместерден ... ... пен ... құн ... ... болып табылмайды. Егер де ол жұмыс пен
қызметтің сарту орны Қазақстан ... ... онда ... ... ... ... құн салығы салынатын тауарларды тиеуді, жұмыстарды атқаруды
немесе қызмет көрсетуді жүзеге асыратын қосымша құнға ... ... ... ... ... төлеуші аталған тауарларды, ... ... ... ... қабылдап алатын тұлғаға салық шот-
фактурасын ұсынуға міндетті. Егер де ҚҚС ... ... онда оған ... ... 333, 671, 687 ... ... есептеу кезінде 301-"Алынуға тиісті қарыздар" шоты дебеттеледі де, 633-
"Қосылған қүн салығы" шоты кредиттеледі.
Содан соң 301-шоттың ... 633 ... ... ... алынады.
Айырмашылығы бюджетке аударылады: 633 шотының дебетінде, 441 ... ... ... ... ... кредитінде көрініс табады.
Салып алушылар бұрындары ҚҚС-ның сомасы төленген тауарларды қайтарған
кезде, ол 663 ... ... мен 687 ... ... бойынша көрініс
табады.
Жеке тұлғалардан ұсталатын табыс салығы.
Есепті жыл бойы салық салынатын табысқа ие болған жеке тұлғалар ... ... ... Жеке ... ... жиынтық табысына
еңбекақы түрінде алынатын табыстар, кәсіпкерлік қызметтен алатын табыстары,
жеке тұлғалардың ... ... тағы да ... табыстары кіреді.
Жеке тұлғалардың мүліктік табысына тек қана ... ... ... ... ... түзетуді есепке ала отарып
өткізуден түскен ... ... ... ... ... тұрақты тұратын жері
болып табылмайтын, жылжымайтын мүліктің, ... ... ... және ... материалдық емес активтерге қатысу үлесінен; шетелдік
валютадан; асыл тастар және асыл металдардан, ... ... ... ... асыл ... және асыл металдар бар басқа ... өнер ... мен ... Жеке ... ... ... құрамы салық кодексінде қаралады.
Табыс салығының мөлшерін ай сайын бір ... ... үшін ... табыстың есепті сомасы мен одан ұсталатын табыс салығыны сомасы
есептелетін айлардың санын біддіретін сан мәні бар ... 12 ... ... ... ... ... ... Мердігерлік шарт
бойынша жүмыс істейтін түлаларға төленетін төлем, сондай-ақ бір жолғы ... ... ... ... тұлғалардан алынатын табыс салығы. Жеке түлғалар бойынша
бюджетпен есеп айырысу ... 639 ... ... ... ... алатын табысына салынатын салықтар.
Төлем көзінде салынатын салық салық ... ... ... ... табысы. Төлем көзінде салық салынатын, еңбеккерлердің
табысына жұмыс берушілердің ақшалай немесе заттай ... ... ... оған әрекет етіп түрған салық заңында қаоастырылған, салық
шегерім азайтатын сомасы, материалдық олжасы, ... және ... т.б. ... ... табысы бойынша жеке табыс салығының ... ... ... ... көмегімен есептелінеді.
Табыс салығы үстаған кезде 681, 682 шоттары дебеттеліп, 639 шоты
кредиттеледі.
- бір жол ... ... ... ... ... алдын-ала жасалған
келісім-шарт бойынша анықталады,
- ... ... ... ... ... бұл өз ... айлық есептік көрсеткіштерді (АЕК) азайтады;
- жеке тұлғаға ... ... ... ... бұл ... 15 % ... салық салынады;
- стипендия, бұларға да салық салынады, сондай-ақ стипендия
мәдениет, ... т.б. ... ... ... қоры ... ... көзінен салынбайтын табыстар. Төлем көзінде салық салыбайтын
табысқа салық төлеушінің ... ... ... ... ... ... жеке
кәсіпкерлердің салық салынатын табысы, адвокаттардың
табысы және жеке нотариустардың табысы және т.б.
Резидент емес заңды түлгалардың табысына ... ... ... ... ... ... салық салу кезінде резиденттердегі
қағидалар ... ... ... ... ... ... ... емес болып бөлінеді.
Салық салу мақсатында жеке ... егер де олар ... кез ... ... ... онда олар ... ... ... ... ... Республикасына заңды жолымен келген (түрғылықты болу
үшін);
- Қазақстан Республикасына біршама уақытқа ... ... ... 183 календарлық күнінен кем емес уақытқа
келген.
Егер де Қазақстан Республикасында шетелдік жеке ... ... ... жылы 31 ... ... кем ... және ... салық
қезеңімен аяқталатын, үш жылдық кезең ішіндегі календарлық күні 183-тен кем
болмаса, онда ол "біршама ... ... ... ... ... ... ... салық дегеніміз — сатылатын тауардың ... ... ... ... ... болып табылады. Акциздік салық
салынатын тауарларға Қазақстан Республикасының аумағында шығарылған немесе
Қазақстан Республикасының аумағында ... ... яғни ... түрлері, темекі өнімдері, құрамында темекісі бар басқа да өнімдер
және күнделікті қолданьшмайтын басқа да бұйымдар жатады.
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... тиісті тауарларды импорттайтын немесе Қазақстан
Республикасы аумағында (акцизделуге) ойын бизнесін жүзеге асыратын барлық
занды тұлғалар ... ... ... ... ... Көсіпорындарда
акциз салығы есептегенде:
Кәсіпорындар мен ұйымдар бұл жоғарыда айтылған салықтардан ... ... ... ... көлік құралына және мүлкіне заңда ... ... ... ... ... ... деп аталатын шоттар түріндегі екі жақты ... ... ... басқадай салықтар мен алымдар" шотында
Қазақстан Республикасы заңдарында қаралған басқадай салықтар, алымдар, мен
міндетті төлемдер есептеледі. Бұл ... ... ... ... қағаздарды тіркеу алымы;
- жер қойнауын пайдаланушылардың арнаулы төлемдері мен салығы, және
тағы да басқалар жатады.
Салықтардың, алымдар мен міндетті ... ... ... ... ... ... ... Республикасы заңдарынада ... ... есеп ... ... ... тиісті шығындар
есептелетін шоттардың ... ... ... ... мен ... ... ал бұл шоттың дебитіне тиісті төлем төленген ... ... ... ... жол ... ұйымдастыру үшін: заңмен белгіленген тәртіпте
темір жол транспортын ... ... ... жер төлемдері,
темір жол қарауына алынған жерлері, станциясы, ... ... ... объекті болып табылады.
Энергетика мен электростанция жүйесін ұйымдастыру үшін: ... ... осы ... ... ... ... ... төлемдері, электр сымдарын ұстап ... ... жер ... ... ... ... ... болып
табылады.
Қазба байлықты, газ бен мұнай ... ... ... ... үшін: заңмен белгіленген тәртіпте осы ұйымға ... ... газ бен ... ... ... жер төлемдері, салық
салынатын объекті ... ... ... ... ... жер ... ... салынатын
объектісі болып табылады.
Жердің әрбір төлеміне тиесілі салық ... ... ... есептегенде 821 шоты дебеттеліп, 636 шоты кредиттеледі.
Салықты төлеу ... ... 1-ші ... ... ... бойынша жергілікті бюджетке төленеді. Ол кезде 636 ... 441 шоты ... ... ... салық.
Мемлекеттік есепте түрған меншік және меншікті сенімді басқаруға,
шаруашылықты жүргізуге алғандар және жеке ... ... ... ... ... салынатын салық жыл сайын төленеді және Қазақстан
Республикасы ... ... ... ... жасалады және олар көлік
қүралдары қуааатының әр ... ... ... ... ... алынады.
2-кесте
Көлік құралдарына салынатын салық
|Көлік құралдарына ... ... ... ... |
|салына-тын салықты ... ... ... ... | | | ... және ... ... |Салық Кодексі |Календар |
|шаруа-шылығын жүргізуіне |объектісіне көлік ... ... |лық жыл ... ... ... |есептік | ... ... ... ... жатады, |көрсет-кіштің | ... ... ... ... ... | ... ... жататын |есептелген түзету | |
|салық салынатын объектілері|тір-кемелерін және ... мен| ... ... ... ... |салық мөл-шерлемесі| |
| ... ... ... ... | |
| ... ... | |
| ... ... | |
| | ... ... | |
| | ... | |
| | ... | |
| | ... | |
| | ... | |
| | ... ... ... және | | | ... жүргізуіне | | | ... ... | | | ... ... ... | | | ... ... ... | | ... қоспағанда)| | | ... ... ... | | ... жеке ... | | | |
40 ... және одан да жоғары жүк көтеретін самосвалдар жэне арнайы
жабдықталған медициналық ... ... ... салу ... ... ... салынатын салықты есептеген кезде 821 "Жалпы және
әкімшілік шығыстарының" шоты дебеттеледі де жөне 638 ... ... ... ... ... "Көлік құраддарына салынатын салықтар" ... ... ... ... ... ... аударылады, ол кезде 638
"Бюджетпен есеп айырысулар" шотының тиісті ... ... және ... айырысу шотындағы қолма-қол ақша" шоты кредиттеледі.
Бонустар. Жер қойнауын пайдаланушылардың белгіленген төлемдері болып
табылады және ... ... ... ... ... мен ... ... ақша түрінде төленеді. Жер қойнауын
пайдалануды жүргізудің жеке шартарын негізге ала ... ... ... ... төлейді: қол қою бонусы; коммерциялық табу бонусы.
Қол қою бонусы жер қойнауын пайдаланушылардың ... ... сай ... жасау кезінде жер қойнауын ... ... ... ... ... беру үшін бір ... тіркелген (тұрақты)
төлемі болып табылады. Қол қою ... ... ... ... ... немесе Өкілетті органдары белгілейді, немесе тендер
өткізудің шарттары бойынша ... Қол қою ... ... жер ... ... үшін ... кен ... (аумақтардың)
экономикалық құндылығына қарай келісім-шарт негізінде белгіленеді. Қол қою
бонусы төлеу ... ... ... ... ... ... ол ... жасалған күннен бастап отыз күнтізбелік
күннен кешіктірілмеуі керек.
Коммерциялық табу бонусы тіркелген төлем ... ... және ... ... ... ... табыс табу үшін жер қойнауын
пайдаланушылар ... ... табу ... бұдан былайға өндіру
процесі көзделмеген пайдалы қазбалардың кен ... ... ... келісім-шарттары бойынша төленбейді. Коммерциялық табу бонусын
есептеу тәртібін Қазақстан ... ... ... Коммерциялық
табу бонусының мөлшері салық салынатын объектісінің, төлем есептелінетін
базасының және мөлшерлемесінің негізінде анықталады.
Роялти. Роялтиді жер ... ... ... ... ... бойынша жеке-жеке төлейді. Жер қойнауын пайдалануға жасалған
келісім-шарттарды роялти, әдетте, ақшалай түрде төлеу белгіленеді. ... ... ... ... ... ... ... қосымша
келісім негізінде роялтиді төлеудің ақшалай түрі ... ... ... ... төлем жасауына, яғни заттай нысанында төлеуіне
болады, бірақ ол уақытша сипатта болады.
Пайдалы қазбаларды жүзеге ... ... және жер ... ... ... алушылар да салық төлеуші болып табылады. Роялтидің
деңгейі салық салынатын ... ... ... және мөлшерлемесіне
байланысты анықталады.
Роялти көмірқышқылы қалқап жүретін шкаласы ... ... ... яғни ... өнім ... ... ал ол ... мына екі әдістің бірін пайдаланады:
- контрактіде ... ... ... ... ... ... ... контракт бойынша әрбір жылда өндірілетін өнімнің көлемінен ... ... тағы ... ... ... мен тастарды өндірген
кезде роялтидің тұрақты мөлшерлемесі алынады. Жер ... ... ... бөлу туралы контрактісі. Бұл жерде мынадай шарттар қаралады:
- бөлуге жататын өнімнің жалпы көлемі;
- Қазақстан ... ... және ... ... пайдалы (табыс әкелетін) өнімін анықтау;
- пайдалы өнімді бөлудің нысаны (ақшалай, заттай);
- ... ... ... жұмысқа кеткен өтеу үшін ... ... ... ... берілетін өнімнің үлесін анықтау;
- алынған үлестің ақшалай эквивалентіне өнімінің құнын және ... ... ... ... ... ... байлықтың 80 %-тен аспауы керек. Өтелетін шығынның құрамына:
- контракт күшіне енгенге дейінгі жер қойнауын ... ... ... ... ... ... ... әзірлеу, дайындау шығындары; осы жобамен байланысты іздестіру,
бағалау, ... ... ... ... ... ... жер ... жұмсаған шығындары жатқызыла бастайды, бұл осы контракт
мерзімінің аяқталған уақытына дейін созылады.
Компенсациондық ... ... ... ... ... жер қойнауын пайдаланушылардың құқын алу мақсатында ... үшін ... ... ... ... ... кеткен шығындары;
- жер қойнауын пайдаланушылардың компенсациясы ретінде ... ... ... ... ... ... ... жасаумен ... ... және ... ... ... ... соттың ісін қарауыымен байланысты шығындары;
- қарыз қаражаттарын ... үшін ... ... ... кез келген мемлекеттік пайдаланушылардан алынатын айыппұл мен
өсімдер;
- ... ... ... ... да шығындары.
2.2 Жабдықтаушылармен және мердігерлермен есеп айырысу
Кәсіпорын өз өндірісінің тиімді және ырғақты жұмысын қамтамасыз ... ... ... ... жасайды, яғни өндіріске қажет
қорларын құрайды. ... ... ... және ... даму
жоспарларына сәйкес жүргізіледі. Кәсіпорын ... ... ... ету үшін өнім ... кәсіпорындармен немесе делдалдық
ұйымдармен келісім-шартқа отырады.
Демек, кәсіпорын жабдықтаушылармен және ... есеп ... 671 ... ... ... ... онда есеп айырысулар сомасының
деңгейіне және нысандарына (аддын-ала төлемақы, инкасса, аккредитивтер,
чектер) ... ... ... ... ... ... ... мен қызметтер үшін есеп айырысу жүргізіледі. 671-шоттың
кредиті бойынша жабдықтаушылардың ... ... және ... ... ... және басқа шоттардың кредитінен олардың
төлемақысы жазылады.
Өнім жеткізушілермен есеп ... ... ... ... ... ... тізімдемеде әрбір шот-фактурасы немесе төлем-талап
тапсырмалары бойынша жүргізіледі, ал бұл өз кезегінде ... ... ... ... ... ... ... береді.
Келіп түскен шот-фактураларды алдымен "Келіп түскен жүктер есебі
журналына" тіркейді. Қоймаларға құндылықтардың түсуіне қарай журналда ... ... ... ... да, ... ... корлардың немесе
түспеген жүктерді іздестірумен байланысты сұрау салудың нәтижесінде алынған
деректер ... ... ... ... жазып қояды. Журналдың деректерін 671
шотының деректерімен мезгіл-мезгіл тексеріп отырады. Журнал бойынша сондай-
ақ жол үстіндегі материалдық ... ... ... Журналға
жабдықтау бөлімінің ... ... ... ... материалдарды қабылдау туралы актілері негізінде кәсіпорын
қоймасына материалдық құндылықтардың түсуіне қарай жазып отырады. ... ... ... ... бас ... ... ішінара акцептелген
сомасы және басқалары жөніндегі мағлұматтар ... ... ... шот-фактурасы ғана жазылады.
Есеп журналы бойынша тіркеу нөмірін көрсете отырып, түскен жүктердің
акцептелген шоттары ... ... ... ... деректерін
жабдықтаушылар және мердігерлермен есеп айырысу жөніндегі есебі журналға
жазылады, ал ол үш ... ... ... ... ... келтіріліп отыр).
Бірінші кезеңде журналға акцептелген шот-фактура және басқа да есеп
айырысу құжаттары келіп түскен кездегі жазулары ... Бұл ... ... мен ... (шот-фактура) нөмірі, жабдықтаушының
атауы, шот-фактурадағы акцепттің сомасы жазылады. ... соң ... ... ... ... станциядан
(айлақтан) өзге қалалардан түскен құндылықтарды алу үшін экспедиторға
шот-фактураны береді.
Екінші ... ... ... ... ... түскен құжаттары
(кіріс ордерлері, тауарлі-көліктік құжаттары ... ... ... ... ... ... Журналда осы құжаттардың
нөмірлері келіп түскен құндылықтардың ... ... ... ... ... алынған құны және ... ... ... шығындары есебі бойынша жекелеген шоттар шегінде
төлем талап-тапсырмаларына (шот-фактураға) сәйкес ... ... ... ... ... ... тексерілуі және төлем тапсырмаларындағы (шот-
фактурадағы) материалдық құндылықтар санына сәйкес келуі тиіс. ... ... ... ... ... ... ... кінәсінен
құндылықтардың жетіспейтіні немесе бұзылуы анықталса, актінің ... ... ... кредитінен 334-шоттың дебетіне есептен шығарады.
Егер материалдық құндылықтардың жетіспеуін есеп айырысуға дейін, яғни төлем
құжаттарын акцептеуге дейін анықтайтын ... онда оның ... ... ... ... ... ... журналда жұмыстар мен қызметтер (негізгі құрал-жабдықтарды
жөндеу, жүктерді ... су, ... ... ... ... ... бойынша операциялар да көрсетіледі. Жұмысты ... ... ... үшін ... шот-фактура мәліметтері журналға
жазьшған кезде, оның не үшін ... ... ... ... ... төленгені көрсетіледі. Төлем
туралы белгілер банктегі есеп айырысу және басқа да ... ... ... ... расталады.
Айдың аяғында журналдың жиынтығы есептелінеді жөне төленбеген шоттар
бойынша қалдықтары шығарылады.
Журналдың қорытындысы төрт қатар ... ... ай ... ... ... жол ... ... шегеріліп тасталынады;
айдың аяғындағы жол үстіндегі материалдар және журнал ... ... ... ... ... ... үзіліссіз және ырғақты жұмыс істеп тұруы үшін
оны уақтылы керекті материалдармен ... ... ... зор ... Ұйымды материалдық-қорлармен жабдықтау экономикалық және
әлеуметтік дамыту жоспарларына ... ... ... өнім ... ... ... ... өзіне керекті материалдық
қорлармен және техникалармен қамтамасыз ету жөнінде ... ... ... ... ... ... ... алады.
Осы жоғарыда аталған ұйымды керекті материалдармен және басқа да
құндылықтармен ... ... есеп ... ... және ... есеп айырысу" деп аталатын ... Бұл ... есеп ... ... ... және ... жабдықтаушылардан алынған материалдар мен қосалқы бөлшектер,
олардың атқарған жұмыстары мен көрсеткен қызметтері үшін ... ... ... ... ... және мердігерлер мен есеп
айырысу" деп аталатын шоттың кредитінде тиісті материалдық-қорлар, шығындар
бойынша ... ... ... ... есептелген
сомалар, ал бұл шоттың дебиті бойынша "Ақшалар" деп ... ... ... да ... ... (төленген жерлеріне байланысты) оларға
төленген сомалар жазылады. "Жабдықтаушы және мердігерлер мен есеп ... ... есеп ... 6-шы ... ... ... бойынша бөлек жүргізіледі. Бұл ... ... ... ... ... мен қызметтердің қабылдануы, олардың құнының
төленуі жайлы мәліметтер жазылады.
2.3. Басқа да ... ... ... ... ... Бұл ... ... "жалдық
міндеттеме" деп аталатын шотта жүргізіледі. Бұл шот негізінен пассивті есеп
айырысу шоты болып табылады. Шоттың ... ... ... ... ұйымның
негізгі құрал-жабдықтарды ұзақ мерзімге жалға алғаны үшін ... ... ... ... ... Ал "Жалдық міндеттеме" деп аталатын
шоттың дебиті бойынша негізгі құралдарды жалға ... ... ... ... ... ... ... Бұл шотта
талдамалық(аналитикалық) есеп ... ... ... ... бөлек
жүргізіледі.
Төленуге тиісті сыйақы есебі. Алынған несие, жалдық келісім-шарт және
шығарылған ... ... ... ... ... ... ... "Төленуге тиісті сыйақы" деп ... ... ... ... есеп ... ... ... қорымен
есеп айырысулар есебі "Жинақтаушы зейнетақы қорымен есеп ... ... ... ... Меншік нысанына қарамастан барлық кәсіпорындар
мен ұйымдар, сонда-ақ жеке кәсіпкерлікпен ... ... ... бойынша жұмысшы жалдайтын тұлғалар, зейнетақы қорына жарналар
аударып тұруға міндетті. Зейнетақы ... ... ... жарна
төленбеген жағдайдларда кәсіпорындар өсім сомасын төлейді, сондай-ақ
ұйымның лауазымды ... ... ... ... ... ... белгілі бір кәсіпорынның ережелерімен жарғыларымен және
қолданылып жүрген ... ... ... басқа да нормативтік
актілерімен белгіленген еңбекақының барлық ... ... ... ... үшін өтемақыға, жұмыстан шыққан кездегі берілетін
жәрдемақыға, материаддық көмек ретінде берілетін ... ... ... ... ... алу мен ... алу және зейнетақы қоры
қаражаттарын жұмсау туралы нұсқауда ... ... да ... ... төленетін жарналар жұмысшылар мен қызметкерге
есептелген еңбекақы сомасынан салықтар сомасы есептелініп ... ... ... ... түрлерінен 10% (он пайыз) мөлшерінде ұсталады.
Барлық жарна төлеушілер жарналарды ай сайын еңбекақы төлеу ... ... ... ... келесі айдың 10-жұлдызынан кеш қалмауы керек.
Мемлекеттік емес ... ... қоры – бұл ... емес ... ... ... және жабық акционерлік қоғам түрінде құрылып, заңды және
жеке тұлғалардан ... ... ... ... және ... ... қосымша зейнетақы төлеу бойынша іс-әрекет
жүргізітен заңды тұлға ... ... ... жеке ... ... ... ... зейнетақы жарнасын өзі қалаған қорға
салуына құқығы бар. ... ... ... ... ... ... Ұлттық банк мекемесі белгілеген тәртіпке сәйкес
жүргізіледі.
3-кесте
Жинақтаушы зейнетақы қорымен есеп айырысудың ... ... ... ... ... ... ... |
| | |шот |шот |
|1 ... мен ... | | |
| ... ... ... |681 |686 |
| ... ... ... ұсталған | | |
| ... | | |
|2 ... ... қорына есептел-ген | | |
| ... есеп ... ... аударылуы |686 |441 ... да ... ... ... да ... шығындар есебі «Басқа да кредиторлық борыштар мен
есептелген шығындар» деп аталатын шотта жүргізіледі. Бұл ... ... ... арналған резервтер, өнеркәсіптің маусымдық салаларының
шығындарын жабуға арналған және тағы да ... ... ... есебі жүргізіледі.
4-кесте
Басқа да кредиторлық борыштар мен есептелген шығындар шоты бойынша
жүргізілетін операциялар
|№ ... ... ... ... |
| | |шот |шот |
|1 ... ... ұзақ мерзімге жалға |122-126 |683 |
| |алу ... ... ... ... ... | | |
|2 ... мерзімге жалға алынған негізгі |683 |441 |
| ... үшін жал ... есеп ... | | |
| ... ... | | |
|3 ... ... ... ... ... |683 |122-126 |
| ... мерзімі бітпей иесіне қайтарылды| | |
|4 ... ... ұзақ ... ... | | |
| ... ... ... үшін есептелген |831 |684 |
| ... ... ... | | |
|5 ... ... ... ... ... ... | |
| ... ... ... ... ... |684 |441 |
| ... ... ... төленді | | |
|6 ... ... ... үшін |903, 913, 923|685 |
| ... ... ... ... сомасы | | ... ... ... мен ... ... | | |
| ... үшін есптелген сомадан ұсталатын |685 |639, 686 |
| ... және ... қоры ... | | |
|8 ... ... жөндеуге байланысты | | |
| ... ... ... резервтеріне |934 |687 |
| ... ... | | |
|9 ... шығындарға жасалған резерв |901-904 |687 |
| ... | | ... ... ... ... ... | |201-208 ... ... ... |687 |451, 671, |
| | | |681, 639, |
| | | |т.б. ... ... ... ... ... |937 |687 |
| ... ... төлем | | ... ... ... ... ... сомасы|687 |342 |
| ... ... ... ... | | ... ... берушіге аударылған жалгерлік төлем|687 |441 ... ... ... мен ... ... | | |
| ... ... қайтарған тауарының |711 |687 |
| ... ... | | ... ... ... сату |687 |712, 713 |
| ... баға ... | | ... ... ... ... ... ... | | |
| ... есебі бойынша есептелген |811, 821 |687 |
| ... ... | | ... ... беруге тиісті адамардың, аванстық | | |
| ... ... ... |687 |333 |
| ... ... шығысқа шығару | | ... есеп ... ... жүйесінің негізі болып
табылады. «Бухгалтерлік есеп және ... есеп беру ... ... ... ұйымның басшылары өз қажеттеріне сай келетін еспке алу
жүйесін, бухгалтерлік есеп ... ... ... етеді.
Кәсіпорындар өзінің қызметі барсында меншікті капиталмен қатар
қатыстырылған капиталды да ... Бұл ... ... ... міндеттемелер деп аталады. Міндеттеме – бұл ... ... ... ... ... ... (кредит беруші) пайдасын
көздейтін істі орындау борышы немесе міндеті. Борышқордың нақты ... ... ... ... ... ... ақша ... және басқалар, ал
кредит беруші борышқорынан өз міндетін орындауын талап етуге құқылы.
Кез-келген ұйымның қызметін көрсетуі мен ... ... ... ... ... пайда болады. Міндеттеме дегеніміз
ұйымның пайда табу және қызметін одан әрі дамыту мақсатындағы ... ... ... ... ... ... ... мерзімді қарыздары
бухгалтерлік есепте ... ... деп ... ... өндіріспен айналысатын субъекті сол өнімді өндіру
үшін қажетті шикізаттар мен материалдар үшін ... ... ... ... айналысатын шаруашылық субъектісі сол сататын
тауарын жеткізіп беруші, яғни ... ... ... ... ... ... де, өндіріспен де айналыспайтын субъектілердің
өзі қарамағында жұмыс істейтін жұмысшы қызметкерлерге олардың ... ... ... ... түрлі салықтар үшін қарыз немесе ... ... ... мүмкін. Қазіргі таңда ... ... ... тыс ... шетелдерден қарыз,
несие алып өздерінің жұмыстарын жандандырып ... ... ... тыс ... ... оны ... ... болмай
жабылып, аукционға салынып, сатылып жатқан субъектілер көптеп кездеседі.
Осы ... ... ... түсінік беретін қаржылық есептің ... бірі ... ... ... ... ... ... есебі қаржы-шаруашылық қызметі бас шоттар кестесінің
алтыншы міндеттемелер деп аталатын ... ... ... Бұл бөлімде 60-«Қарыздар», 61-«Алдағы кезеңдердің табыстры»,
62-«Қатысушылардың дивиденттері мен ... ... есеп ... ... есеп ... 64-«Еншілес (тәуелді) ұйымдарға кредиторлық
берешек», 65-«Кепілдіктер мен шартты міндеттемелер», ... ... және ... есеп ... 68-«Басқа да
кредиторлық берешектер және есеп айырысу» -деп аталатын бас ... ... ... ... ... келгенде ұйымның экономикалық жағдайын ... және ... ... тиімді жүргізу үшін ... сай, ... ... ... қажет. Сол өнімдерді тек қана өз
еліміздің нарығында сатып қана ... ... ... және алыс ... ... ... табудың көзін қарастыру қажет.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТТЕР
1. Радостовец В.К., Ғабдуллин Т.Ғ., Радостовец В.В., Шмидт О.И.,
«Кәсіпорындағы бухгалтерлік есеп»
Алматы ... ... Қ.К., ... З.Н., ... Н.А., ... ... есеп»
Алматы: экономика, 2001
3. Бухгалтерлік есеп ... Үлгі ... ... ... ұсынымдар»
Бухгалтер бюллетені №10, наурыз 2004ж
4. Андреев В.Д.
«Практический аудит» - М: Экономика, 1994г
5. Дүйсенбаев К.Ш., Төлегенов Е.Т., Жұмағалиева ... ... ... ... ... - ... Экономика, 2001г
6. Абдыманапов А.А
«Концептуальное основы и принципы ... ... ...... ... ... Нурсеитова Э.А.
«Нормирование командировочных и представительских расходов»
Алматы:2003г
8. «Қазақстан Республикасының Салықтар және ... ... да ... ... ... – 2001 ... 12 маусым. №209-II
9. «Бухгалтерлік есеп және ... есеп беру ... ... 2002 ... 24 ... №309- II заңы ... ... түзетулер және өзгерістер)
10. Назарова В.Л.
«Шаруашылық жүргізуші субьектілердегі бухгалтерлік есеп»
Алматы экономика 2005ж

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 37 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ұйымдағы бухгалтерлік есепті ұйымдастырудың тәртібі туралы73 бет
Бухгалтерлік баланс3 бет
Есеп саясаты туралы түсінік және оған қойылатын талаптар8 бет
ЖШС «КАНТ - ЭЙР»-дің шаруашылық субьектілік ұйым есебі мен бухгалтерия құрылысы98 бет
Капитал құрылымның теориясы7 бет
Кәсіпорын бухгалтериясында ТМҚ-ды есепке алу31 бет
Нарық жағдайында инвестицияларды жетілдіру79 бет
Сауда кәсіпорнындағы бухгалтерлік есеп21 бет
Серіктестіктің бухгалтерлік қызметін ұйымдастырумен есеп саясаты және техника -экономикалық көрсеткіштері76 бет
Қаржылық есептілік78 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь