Жалпы жұмыссыздық

МАЗМҰНЫ

Кіріспе

1.Жалпы жұмыссыздық
1.1 Жұмыссыздық түсінігі
1.2 Жұмыссыздықты топқа бөліп қарастыру және циклдік, құрылымдық жұмыссыздық

2.Экономикадағы толық жұмылдыру
2.1 Жұмыссыздық дәрежесіне баға беру және оны анықтаушы факторлар
2.2 Филлипстің қисық сызығы
2.3 Жұмыссыздық дәрежесін төмендету және көмек көрсету

3. Жұмыссыздықтың басым болуы
3.1 Инфляция мен жұмыссыздық арақатынасы
3.2 Жұмыссыздық және оның түрлері
3.3 Жұмыссыздардың сан жағынан көбейюі

Қорытынды

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
КІРІСПЕ

Мәселенің өзектілігі. 30-шы жылдардан бастап Гэллап ұйымы мемлекет үшін қандай мәселе күрделі екендігі туралы қоғамдық пікірді білу мақсатында сұрақ-жауап жүргізе бастаған болатын. Экономикамен шектелмей қалған жауаптар қатарында нашақорлық, қылмыстылық, қоршаған ортаның ластануы және ядролық соғыстар болды. Ал 1981 жылы құнсызданудың өсуіне көпшілік оны мемлекет алдында тұрған маңызды мәселе деп есептеді. Арадан екі жыл өткеннен кейін жұмыссыздық көрсеткіші өсіп, көпшілік жұмыссыздықты маңызды мәселеге айналдырды. Адамдарға көптеген себептерге байланысты жұмыссыз қалулары мүмкін. Мұндай себептер қатарына олардың алғаш рет жұмыс іздеуі, адамдардың жағдайы жақсы жұмыс табу мақсатында бұрынғы жұмыс орындарын тастап кетулері, уақытша жұмыстан босағандық және де фирмалардың жабылып қалуларына байланысты жұмыстан босаулар жатады. Жұмыссыздықтың осы соңғы түрі мәжбүри жұмыссыздық деп аталады.
Көптеген елдердерде жұмыссыздықпен күресу жолында бірқанша шаралар жүзеге асырылуда. Мұндай шаралар қатарына жұмыссыздарды жұмыс күші ретінде тіркеуге алу, жұмыспен қамтамасыз ету агенттіктері, жасөспірімдер арасындағы жұмыссыздықпен күресетін жастар ұйымдары құрылуда. Сонымен қатар жұмыссыз ретінде тіркеліп, соңғы төрт аптада жұмыс іздеу шаралары нәтижесіз аяқталған тұлғаларға көмек ақы төлеу жұмыстары да алып барылады. Бірақ соңғы кездері жүргізіліп жүрген ғылыми зерттеулер нәтижелері бойынша көмек ақы төлеу шарасы ел бойынша жұмыссыздық коэффицентін өсіруге себеп болып жатқандығы туралы айтылуда. Осындай кемшіліктеріне қарамастан жұмыссыздықпен күрес бүкіл ел бойынша жүргізіледі. Себебі жұмыссыздық мәселесі қазіргі таңда бүкіл дүние жүзі бойынша кең көлемдегі маңызды мәселеге айналып отыр. Сондықтан да жұмыссыздық мәселесі қазіргі таңда кезек күттірмес өзекті мәселелердің бірі болып табылады.
Мәселенің тарихнамасы. Курстық жұмысты жазу барысында біз көптеген ғылыми зерттеулерді пайдаландық. Мысалы, Р. Дорнбуш пен С. Фишердің 1996 жылы Мәскеуде жарық көрген “Макроэкономика”, Д. Ж. Сакс және Ф. Б. Ларреннің “Макроэкономика. Глобальный подход”, А. М. Гальпериннің 1997 жылы жарыққа шыққан “Макроэкономика”, Эдвин Дж. Доланның “Макроэкономика”, сондай-ақ 1994 жылы шыққан “Микро-макроэкономика. Практикум”, 2000 жылы жарық көрген “Экономическая теория. Микроэкономика. Макроэкономика. Мегаэкономика” сияқты ұжымдық еңбектерді де пайдаландық.
Курстық жұмыстың мақсаты мен міндеті. Курстық жұмысты жазудағы негізгі мақсатымыз қазіргі таңда дүние жүзі бойынша ауқымды мәселеге айналып отырған жұмыссыздық мәселесін жан-жақты және терең зерттеу болып табылады. Осы мақсаттан мынадай міндет туындайды, яғни жұмыссыздық мәселесін әлемдік дәрежедегі зерттеушілер еңбегін пайдалана отырып, оқырман қауымға жеткізе білу.
Курстық жұмыстың құрылысы. Курстық жұмысты біз екі тарауға бөліп қарастырдық. Бірінші тарауда жалпы жұмыссыздық мәселесіне тоқталып, онда жұмыссыздықтың жалпы түсінігі мен жұмыссыздықты топқа бөліп қарастырдық және циклдік және құрылымдық жұмыссыздыққа тоқталдық. Демек, жұмыссыздық дегеніміз белгілі бір себептерге байланысты жұмыстан босаған немесе алғаш рет жұмыс іздеу барысында сәтсіздіктерге ұшыраған тұлғалар. Жұмыссыздықтың себептері әр түрлі болып, ол негізінен жұмысшылардың нәсіліне, жасына және жынысына қарай топтар арасында әр түрлі болып келеді. Әсіресе түрлі түсті нәсілдер арасындағы жұмыссыздық көрсеткіші ақ түсті нәсілдер арасындағы жұмыссыздық көрсеткішіне қарағанда әлдеқайда жоғары болады.
Курстық жұмыстың екінші тарауында экономикадағы толық жұмылдыру мәселесіне тоқталып, онда жұмыссыздық дәрежесіне баға бердік және де оны анықтаушы жакторларға жан-жақты тоқталдық. Сонымен қатар жұмыссыздық дәрежесін төмендету мен жұмыссыздық бойынша көмек ақы мәселелерін қарастырдық. Экономиканың қандай кезде толық жұмылдыру жағдайында болатындығын анықтау экономикалық саясаттың шешуші мәселелері болып табылады. Ал жұмыссыздықтың табиғи дәрежесін анықтаушы факторлар жұмыссыздықтың жалғасуы және жиілігі болып келеді. Жұмыссыздық дәрежесін түсіру жолында дүние жүзі бойынша маңызды шаралар жүзеге асырылуда. Солардың бірі жастардың жұмыссыздығымен күресу. Сонымен қатар жұмыссыздарға көмек ақы төлеу шаралары да алып барылады.
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР:

1. Фишер С.- Макроэкономика. - Москва.- ИНФРА - М.-1997ж - 784 б.

2. Сакс Д. Ж., Ларрен Ф. Б.-Макроэкономика.-Глобальный подход.- Москва.- Дело.- 1996ж - 848 б.

3. Гальперин. А. М. - Макроэкономика.- Москва.-Экономическая школа.- 1997 ж. -712 б.

4. Мамыров Н. Қ., Тілеужанова М.- Макроэкономика.- Алматы.-Экономика баспасы.-2003 ж. - 432 б.

5. Микро-макроэкономика.-Практикум.-Москва.-Литера плюс.- 1994ж.-432 б.
        
        МАЗМҰНЫ
|Кіріспе | |
| | ... ... | ... ... ... | ... ... топқа бөліп қарастыру және циклдік, құрылымдық| |
|жұмыссыздық | |
| | ... ... ... | ... Жұмыссыздық дәрежесіне баға беру және оны анықтаушы | ... | ... ... ... ... | ... ... дәрежесін төмендету және көмек көрсету | |
| | ... ... ... ... | ... ... мен ... арақатынасы | ... ... және оның ... | ... Жұмыссыздардың сан жағынан көбейюі | |
| | ... | ... ... ... | |
| | ... өзектілігі. 30-шы жылдардан бастап Гэллап ұйымы ... ... ... ... ... ... ... пікірді білу мақсатында
сұрақ-жауап жүргізе бастаған болатын. Экономикамен шектелмей ... ... ... ... қоршаған ортаның ластануы және
ядролық соғыстар болды. Ал 1981 жылы құнсызданудың өсуіне ... ... ... ... ... мәселе деп есептеді. Арадан екі жыл
өткеннен кейін жұмыссыздық көрсеткіші өсіп, көпшілік жұмыссыздықты ... ... ... ... ... байланысты жұмыссыз
қалулары мүмкін. Мұндай себептер қатарына олардың алғаш рет жұмыс іздеуі,
адамдардың жағдайы жақсы ... табу ... ... ... ... кетулері, уақытша жұмыстан босағандық және де фирмалардың жабылып
қалуларына ... ... ... ... ... осы соңғы
түрі мәжбүри жұмыссыздық деп аталады.
Көптеген елдердерде жұмыссыздықпен күресу жолында бірқанша шаралар
жүзеге ... ... ... ... ... жұмыс күші ретінде
тіркеуге алу, жұмыспен қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... ... Сонымен қатар
жұмыссыз ретінде тіркеліп, соңғы төрт аптада жұмыс іздеу ... ... ... көмек ақы төлеу жұмыстары да алып барылады. Бірақ
соңғы кездері ... ... ... ... ... бойынша көмек
ақы төлеу шарасы ел бойынша жұмыссыздық коэффицентін ... ... ... ... ... ... ... қарамастан
жұмыссыздықпен күрес бүкіл ел ... ... ... ... қазіргі таңда бүкіл дүние жүзі бойынша кең ... ... ... ... ... да жұмыссыздық мәселесі қазіргі таңда
кезек күттірмес өзекті мәселелердің бірі болып ... ... ... жұмысты жазу барысында біз көптеген
ғылыми зерттеулерді пайдаландық. Мысалы, Р. Дорнбуш пен С. ... ... ... ... ... ... Д. Ж. Сакс және Ф. ... “Макроэкономика. Глобальный подход”, А. М. Гальпериннің 1997 жылы
жарыққа ... ... ... Дж. ... ... 1994 жылы шыққан “Микро-макроэкономика. Практикум”, 2000 ... ... ... ... ... ... ... ұжымдық еңбектерді де пайдаландық.
Курстық жұмыстың мақсаты мен міндеті. Курстық жұмысты жазудағы негізгі
мақсатымыз қазіргі таңда ... жүзі ... ... ... ... ... ... жан-жақты және терең зерттеу болып табылады.
Осы мақсаттан мынадай міндет ... яғни ... ... ... ... ... пайдалана отырып, оқырман қауымға жеткізе
білу.
Курстық жұмыстың құрылысы. Курстық жұмысты біз екі ... ... ... ... ... ... мәселесіне тоқталып, онда
жұмыссыздықтың жалпы түсінігі мен жұмыссыздықты топқа ... ... ... және құрылымдық жұмыссыздыққа тоқталдық. Демек, жұмыссыздық
дегеніміз ... бір ... ... ... ... немесе алғаш
рет жұмыс іздеу барысында сәтсіздіктерге ұшыраған тұлғалар. Жұмыссыздықтың
себептері әр түрлі болып, ол негізінен жұмысшылардың нәсіліне, ... ... ... ... ... әр ... ... келеді. Әсіресе түрлі түсті
нәсілдер арасындағы жұмыссыздық көрсеткіші ақ ... ... ... ... қарағанда әлдеқайда жоғары болады.
Курстық жұмыстың ... ... ... ... жұмылдыру
мәселесіне тоқталып, онда жұмыссыздық дәрежесіне баға ... және де ... ... жан-жақты тоқталдық. Сонымен қатар жұмыссыздық
дәрежесін төмендету мен жұмыссыздық ... ... ақы ... ... ... ... ... жұмылдыру жағдайында
болатындығын анықтау экономикалық саясаттың шешуші мәселелері ... Ал ... ... дәрежесін анықтаушы факторлар
жұмыссыздықтың жалғасуы және жиілігі болып келеді. ... ... ... ... жүзі бойынша маңызды шаралар жүзеге ... бірі ... ... ... ... ... ... ақы төлеу шаралары да алып барылады.
1. ЖАЛПЫ ЖҰМЫССЫЗДЫҚ
1.1 ЖҰМЫССЫЗДЫҚ ТҮСІНІГІ
Америкалық еңбек базарында ... ... ... бес ... ... анықтады:
1. Жасы, жынысы және еңбек тәжрибелеріне байланысты жұмыссыз ... ... ... ... ... базарында үлкен ағым байқалады. Жұмылдыру мен жұмыссыздықты
өсіруші және де ... ... ... ... және ... ... үлкен көрсеткіштерді көрсетеді;
3. Осы ағымның маңызды басым ... ... ... ... ... ... мен еңбек келісім-шарттарын бұзу төмендеу кезінде үлкен
мөлшерге ... ал өз ... ... ... жоғарылау кезінде үлкен
мөлшерге жетеді;
4. Кез келген айда жұмыссыз қалған тұлғалардың көпшілігі тек ... ... ... ... болады;
5. АҚШ-тағы жұмыссыздық басым бөлігі ұзақ уақыт бойына ... ... ... болып келеді.
Бұл фактілер жұмыссыздықтың не екендігі туралы және сонымен қатар
онымен не істеуге болатыны ... ... ... маңызды түсінік
береді./1, 534б./
Кесте 1 - АҚШ-тағы 1988 ... ... күші мен ... жас және одан жоғарғы адам, млн.)
|Еңбекке қабілетті ... ... 186,3 |
| ... күші ... |
| ... ... |
| ... ... |
| ... күшіне енбейтіндер 62,9 ... 1- ... ... ... ... ... ... жастағы АҚШ тұрғындары 186 млн адам болып, олардың 66,2
пайызы ... күші ... ... ... күші ... ... зерттеулер
жолымен айқындалады. Жұмыс күшіне өз жауаптарында жұмысы бар деп және ... деп ... ... ... Осы ... ... жұмысы жоқ және соңғы төрт аптада белсенді түрде жұмыс іздеген, немесе
жұмыстан босатылғаннан кейін бұрынғы орнына ... ... ... немесе
төрт апта ішінде жаңа жұмысқа өтуге келісімін беру мүмкіндігін күтіп жүрген
адамдар есептеледі. /2, 532б./
Соңғы төрт апта ... ... ... шарты адамның жай ғана ... ... ... ... ... болуын күтіп жүргендігін емес, оның
шынымен ... ... ... ... ... ... ... жаста болуына қарамастан жұмыс күшіне енбейтіндер
кәрі адамдар, үй шаруасымен айналысатын ерлі-зайыптылар ... ... ... ... ... ... ... ұшырағандар болуы
мүмкін. Біз негізгі назарымызды жұмысы жоқ топқа аударайық. Уақыттың әр бір
сәтінде адамдар ағысының жұмыссыздық ... ... және ... нақты
күн немесе резервуар болады.
Адам төрт себепке байланысты жұмыссыз қалуы мүмкін: (1)ол жұмыс күшіне
жаңадан енгендер, яғни ... ... ... ... ... іздегеніне төрт
апта болған ұзілістен кейін жұмыс күші құрамына қайтушылар болуы мүмкін.
(2) адам басқа жұмыс ... үшін ... ... және ... ... ретінде тіркелуі мүмкін. (3) адам уақытша ... ... ... ... ... ... дегеніміз - бұл ақысыз ... ... (4) ... ... оралуы мүмкіндігінсіз жұмыс орнынан
босауы немесе фирма ... ... ... ... мүмкін.
Жұмыссыздықтың осы соңғы жолы мәжбүрлі кету ... ... ... ... ... бұл ... жұмыссыздықтан шығудың
өзіндік бейнесін көрсетеді. Жұмыссыздық резервуарынан шығудың жалпы үш жолы
бар: 1. тұлға жаңа жұмыс орнына ... ... 2. ... ... адам ... ... орнына қабылдануы мүмкін. 3. жұмыстан
айырылған тұлға жұмыс іздеуді тоқтатуы, сонымен анықтама ... ... ... ... ... ... Мұндай адамның жоспарында жақын арада жұмыс
іздестіруді қайта тіктеу де болуы ... ... ... ... ... жұмыссыздық резервуарына түсі себептері бөліп көрсетілген.
Кесте 2 - ... ... ( ... ... көрсету %).
| | | | | |
| ... ... ... күші ... |
| | ... |құрамына |қосылған. |
| ... ... ... | |
| | | | | |
| | | | | ... |42,9 |14,3 |29,4 |13,3 ... |58,4 |7,7 |22,5 |11,3 ... |46,1 |14,7 |27,0 |12,2 ... жыл мен 1988 ... ... ... атап өту ... екі жыл ... төмен көрсеткішін, ал соңғы жылдар ... ... ... талдау жасау оның үнемі қозғалыста болатындығын
көрсетеді. Жұмыссыздық жалға алу санының өсуіне және ... ... ... ... ... ... отырады. /1, 535б./
1.2 ЖҰМЫССЫЗДЫҚТЫ ТОПҚА БӨЛІП ҚАРАСТЫРУ ЖӘНЕ ЦИКЛДІК, ҚҰРЫЛЫМДЫҚ
ЖҰМЫССЫЗДЫҚ
Уақыттың кез келген мерзімінде жұмыссыздықтың жиынтық дәрежесі немесе
жұмыссыздық ... ... ... 1989 жыл наурызда жұмыссыздық
коэффиценті 4,9 пайыз болды. Бұл сандар астында ... және жас ... ... ... ... күші құрамындағы жұмыссыздық коэффицентінің қобалжуын әр түрлі
топтар бойынша жалпы коэффицент немесе u жұмыссыздық дәрежесі, және ... ... ... ... ... ... жұмыс
күші құрамындағы топтар бойынша зерттеуге болады. Жалпы коэффицент
жұмыссыздықтың топтардағы ... ... ... ... = w1 + u1 + w2 u2 + … + wn ... wi ... – бұл нақты топқа тиісті азаматтық жұмыс күшінің үлесі.
/3, 602б./
Теңестірудің көрсетуі бойынша, жұмыссыздықтың ... ... ... күші ... әр түрлі топтарда тең келетін ... ... ... ... ... және ... бойынша
етекшеленген топтар арасындағы жұмыссыздық коэффиценттерінде күрделі
айырмашылықтарды жасыуы мүмкін болып ... 3 - Жасы және ... ... бойынша жұмыссыздық дәрежесі.
| | | |
| |1983 |1988 ... |9,6 |5,5 |
| | | ... ... |8,4 |4,7 |
| | | ... ... және ... |17,8 |10,4 |
| | | ... ... |22,4 |15,3 |
| | | ... жас және одан ... ... ... |8,9 |4,8 ... ... 1983 жылғы жұмыссыздық жоғары кездегі мәліметтер
және 1988 ... оның ... ... ... келтірілген. Топтар
бойынша жұмыссыздық коэффиценттеріндегі үлкен тербелістер екі жалпы
мінездемені ... яғни ... ... ... ... ... ақ ... жұмысшылар арасындағы оның төменгі коэффиценттерін
көрсетеді. Жоғарыдағы кестеде төрт топ ... ... ... ... ... ... 1983 жылы түрлі
түсті жұмысшылардың әрбір оныншысы жұмыссыз болса, ал ақ ... ... ... ... болған болатын. 1988 жылға қарай
жұмыссыздық коэффиценті төмендегенімен нәсілдік және жас мөлшері арасындағы
қайшылықтар қалып қалған ... /1, ... ... ... ... және ... жұмыссыздық
арасындағы айырмашылықтарды көрсетеді. 1988 жылғы ... ... ... сәйкес келеді.
Құрылымдық жұмыссыздық дегеніміз – бұл экономика толық ... ... ... ... ... ... немесе фрикциондық
жұмыссыздық еңбек базары құрылымынан туындайды, яғни экономикадағы жұмыс
орындары сипаттамасымен, жұмысшылар мен ... ... ... ... ... сияқты әлеуметтік дәстүрлер және еңбек базары
институттарынан туындайды. /1, 536б./
Экономистер ... ... ... ... мағынада қолданады. Уақыт
өте келе технология мен сұраныс құрылымында өзгерістер болады, олар өз
алдына ... ... ... ... ... өзгертеді. Осы өзгерістердің
нәтижесінде кейбір мамандықтарға ... ... ... ... мүлде
жойылады. Басқа мамандықтарға соның ішінде жаңаларына сұраныс ... ... ... күші ... ... құрылымындағы жаңа өзгерістерге
бірден және толық жауап бере алмағандықтан жұмыссыздық пайда болады. Кейбір
қызметкерлердің ... ... ... нарық сұранысына сәйкес
келмейтініне көздері жетеді; олардың тәжірибесі мен іскекрлігі технология
мен сұраныс ... ... ... ... ... ... қалады. Сонымен ... ... ... ... өзгеріп отырады. Құрылымдық жұмыссыздар жаңа жұмыс орнына орналасуы
үшін арнайы оқу курсын өту керек, ал кейде тұрғын жерін де ауыстыруы ... ... ұзақ ... болып келеді, сондықтан да ол қауіпті
болып келеді./4, 63 б/
Құрылымдық жұмыссыздық дәрежесі ... ... ... ... ... ... – бұл құрылымдық жұмыссыздықты басып
озатын жұмыссыздық болып ... Яғни ол ... ... ... ... ... төмен болған жағдайда пайда болады./1,536 б/
Циклдік жұмыссыздық құлдырау кезеңінде, яғни жалпы ... ... ... ... ... ... болады. Тауарлар
мен қызметтерге жиынтық сұраныс азайғанда, жұмысбастылық ... ... Сол ... ... ... ... “сұраныс
тапшылығына байланысты жұмыссыздық” деп атайды./4, 64б/
2. ЭКОНОМИКАДАҒЫ ТОЛЫҚ ЖҰМЫЛДЫРУ
2.1 ... ... БАҒА БЕРУ ЖӘНЕ ОНЫ ... ... ... үшін ... ... – бұл экономика қай
уақытта толық жұмылдырылған ... ... ... ... ... ... ... жұмыссыздық дәрежесі табиғи
дәреже болып, ... ... ... ... ... келетін түсініктер болады.
Табиғи дәреже ... ... ... ... яғни ... тепе-тең болғанда және жалпы жұмыссыздық дәрежесі мен топтар
бойынша ... ... ... ... табиғи
маңыздарында болғанда табылады.
Мұндай кезеңге 50-шы ... ... ... және осы ... ... ... 4% ... келеді. Сонан кейін жұмыс
күші ... ... ... және де ... күшінің әр
түрлі топтарындағы өзгерістерге түзетулер ... Біз ... ... u* ... ... үшін теңестіруді жазуымыз
мүмкін:
u* = w1 u*1 + w2 u*2 + … + wn u*n ... ... ... бойынша табиғи дәреже дегеніміз – жұмыс
күшінің ... ... ... табиғи дәрежесі болып
табылады. Әр бір ... ... ... ... 4% - дан
ерекшеленетін болады, яғни жасөспірімдер үшін ол ... ... орта ... ... үшін төменрек болады.
50-шы жылдардың ... ... ... ... құрамы өзгерді.
Жұмыс күші құрамындағы жасөспірімдер мен ... ... ... ... ... отырып, жұмыс күшінің ... ... wi ... өзгеру жолымен есептелінеді, яғни 50-
шы жылдардың ... ... ... ... ... күші ... ... Мұның нәтижесі табиғи дәреженің өсуі болып табылады.
/3, ... ... ... әр бір топ үшін ... ... ... жұмыс күші құрамындағы ... ... ... wi ... ... ... ... Бұл жерде ... ... ... бір түрі ... түр үшін ... ауыстырушы
болмайды, қандай да бір ... ... ... көп ... ... жұмыссыздық соншалықты жоғары болады.
Осы уақытқа дейін ... ... ... ... арнайы баға бер мүмкіндігі ... 60-шы ... ол ... тең ... ... күші ... ... түзетулер 70-шы
жылдары бағаны 4,9 ... ... ... 80-90 ... кезінде 60-шы жылдардың 4 пайыздық дәрежесі ... ... ... ... ... 301б./
% 11 фактическая
10
9
8
7
6
5
4 ... ... ... 66 69 72 75 ... 84 87 ... ... ... DRI ... толық жұмылдыру кезіндегі
фактілік дәрежесі және зерттеу ... ... Бұл ... ... ... u* ... статистикалық база болып,
соған сәйкес ... ... ... ... ... ... тиіс ... табылады.
Табиғи жұмыссыздық ... ... ... ... және ... ... көрінуі мүмкін.
Жұмыссыздықтың жалғасуы циклдік ... және ... ... құрылымдық сипаттамаларына да байланысты ... ... ... ететін агенттіктердің, жастар арасында
жұмылдыру ... ... ... ... есепке алатын еңбек
базары ұйымдары;
- жұмыс күшінің демографиялық ... ... ... ... іздеу мүмкіндігі мен қалауларының
болуы,
- ... ... ... ... екі бөлім ерекше назар аударуды талап ... Жеке ... және ... да ... жұмыс орнын табуға көп ... ... ... ... ... ... ... бұл түрі ізделімді
жұмыссыздық деп аталады. Егер кейбір ... ... ... ... ... онда ... жұмыс орнын іздеуге және күте
тұруға әбден болады. Егер ... ... өте ... ... ... жұмыссыздығына байланысты көмек ақша алмаса, ... ... ... ... ... және ... орынды
іздемейді. Егер жұмыссыздарға берілетін ... ... ... ... болса, онда жұмыссыз тұлғаның жақсы ... ... және кез ... ... ... ... дұрыс болған
болар еді. Сонымен ... ... ... ақша ... жоғары болса, онда бұрынғы орнында ... ... ... ... ... ... арзанға түскен болар
еді.
Жұмыссыздықтың ... ... ... босатылған
жұмысшылардың мінез-құлқына да ... ... ... маңызға ие.
Жайшылықта босатылған ... ... ... ... ... жаңа
жұмыс іздемейді. Мұның себебі, ... бір ... ұзақ ... ... ... осы ... ... жұмыс жасауы туралы арнайы
білімі болады, бұл осы ... үшін оны ... ... ... ... ... үшін тиімді ... ... ... жұмысшы үшін
жақсы орын табу ... жоқ десе де ... /5, ... ... ... ... жылы ... экономисі А. Филлипс оның ықпалын көрсететін, “жұмыс
бастылық” деген үлгіні ұсынды. 1861-1956 ... ... ... ... ... ол жалақы ставкасы өзгеруі мен ... ... ... кері ... ... ... ... Англиядағы жұмыссыздықтың 2,5-3 проценттен артық көбейтуі баға мен
жалақы өсуін күрт баяулататынын дәлелдеді.
Үкімет Филлипстің қисық сызығын сол ... ... ... құралы ретінде қолданды. Әсіресе ол толық жұмыспен қамту және
өндіріс бағасының тұрақтылығын анықтайтын ... ... ... ... ... ординат өсінде тауар
бағаларының өсу қарқыны бейнеленеді. Қисық ... өсі ... ... ... деңгейі И1 (оған баға өсу қарқыны сай Р1 келеді)
төтнше жоғары деп есептесе, онда оны ... үшін ... және ақша ... ... қолданады, олар өз кезегінде сұранысты күшейтеді. Бұл
өндірістің ұлғаюына, жаңа ... ... ... ... ... ... И2 ... дейін төмендейді, бірақ дәлсол мезгілде
инфляция қарқыны Р2-ге ... ... ... ... экономиканың
“қызып” кетуіне, дағдарысқа ұшырауына әкелуі мүмкін, сондықтан үкімет ... ... ... ... ... және т.б. шаралар
жүргізеді. Нәтижесінде бағаның өсу ... Р3 ... ... ... өсіп, оның нормасы И3 болады.
Экономикалық реттеу тәжірибесі көрсеткендей, Филлипстің қисық
сызығы ... ... ... ... ... ... ... мерзімді жоспарда ( 5-10 жыл) жұмыссыздықтың жоғары болуына қарамастан
инфляция үдей береді, мұның бірталай себептері бар.
Бұлардың ішіндегі жиынтық ... ... ... ... ... ... инфляция арқылы жұмыссыздықтың төмен деңгейін
тұрақтандыру үшін еңбекшілерді “жалған ... ... ... алса ... жетеді. Мысалы, жалдамалы жұмысшылар номиналды жалақы ... ... ... ... ... ... ... концепциясы
бойынша инфляцияның өсуі (мұнымен байланысты номиналды алаөының өсуі)
жұмыссыздықты азайтуы ... ... бір ... ... ... ... ставкасының шын бағасын біледі. ... ... ... ... ... оның номиналды дәрежесінің өсуімен бірдей емес, оған
сәйкес келмейді. Егер ... ... ... ... пен ... ... ... азайтса, үміттің үзілгені, онда ... де ... ... ... ... ... тәуелділікке 60-шы жылдары ... ... ... ... ... ... Ол жұмыссыздықпен күресуде жиынтық
жұмыс бастылық шаралармен “толтыру” тиімсіз деп көрсетті. Халық ... ...... ... ... ... жалақыны сатып алу
қабілетін жоғарылатумен сәйкес еместігін түсінгенде ғана ... ... ... ... ... оның азаюы, яғни жұмыссыздықтың өсуімен
жүреді.
Филлипстің қисық ... ... ... үшін тек қарқыны
төмен, жұмыссыздық ғана қолдануға болады деген де сөздер бар. ... ... ... ... ... ... және ... көбеюімен қабаттасады. Басқа сөзбен ... ... ... ... ... ... ұзақ ... тұрақты
экономикалық заңдылық бола алмайды.
Мұның орнына жұмыссыздықтың табиғи деңгейі деген теория шықты. Ол
1679 жылдан ... ... мен Дж. ... ... әкімшілігі) және
Англияда ( М. Тетчер үкіметі) экономикалық талдауында қолданылды.
Бұл ... мәні ... ... ... ... яғни ... инфляция деңгейі тек жұмыссыздықтың табиғи дәрежесінде ғана мүмкін
болады. Ал ... ... ... әр ... кәсіп иелерін жұмыспен
қамту жөніндегі ақпараттарға сүйене отырып, олардың ... ... ... ... ... ... ... табиғи
дәрежесі мен инфляция қарқынын ... ... ... саясат мақсатына жете бермейді. Оның оңды нәтижелерімен қатар
( 80-ші жылдардың 2-ші ... ... ... қарқыны едәуір
төмендеді), мынаны атап өту ... ... ... ... ... біраз уақыт энерциямен қозғалады да содан кейін оның қарқыны жедел
төмендейді. Жұмыссыздықтың табиғи деңгейі соңғы он ... ... ... ... өсті ... ЖҰМЫССЫЗДЫҚ ДӘРЕЖЕСІН ТӨМЕНДЕТУ ЖӘНЕ КӨМЕК КӨРСЕТУ
Жұмыссыздықтың табиғи дәрежесін түсіру ... ... ... жұмыссыздықтың жоғарғы ... ... ... жұмыссыздарға тиісті жұмыссыздықтың жалпы үлесінің өте
жоғары ... ... ... Біз ... ... ... ... олардың көпшілігі жұмыс күшіне ... ... ... ... ... болып табылады. Олардың ересектерге
қарағанда жұмыс ... ... ... ... болып келеді.
Сондықтан жасөспірімдердің ... ... ... ... ... қысқартқанда, олар арасындағы жұмыссыздықты да қысқартуға
мүмкін ... еді. ... ... ... үшін ... жұмылдыру
қызметін құру ұсынылған болатын.
Жасөспірімдердің ... ... ... және одан ... ең ... себептерінің бірі олар отырған орындардың
оншалықты жақсы ... ... ... ... бар ... ... ... даулы мәселелердің бірі ... ... ... ... әсіресе Германияда жасөспірімдерге
техникалық білім беруді ұйымдастыруға ... ... ... ... ... ... ... деген құштарлық оларға көбірек ... ... ... ... ... ... ... алатын болғандықтан, олардың жалақысы ... ... Егер ... берілсе кейбір жұмыс берушілер
оларға ... аз ... ... еді. Бұл өз ... ... ... өсуінің басты себептерінің бірі ... еді. ... аз ... ... ... ... ықпалын азайту мақсатында жаз айларында еңбек ақының
25 ... ... ... ... жаз ... деген
жағдайларды қосатын көптеген бағдарламалар ұсынылуда. ... ... ... ... ақшаның жұмыссыздыққа қалай
ықпал ететіндігі ... ... ... Жұмыссыздық
коэффицентіне жұмыссыздық және салық ... ... ... ... зерттеулердің басты мәселесі болып ... ... ... назары жұмысшылардың жұмыссыз ... осы ... ... ... анықтаудағы ауыстыру
коэффицентіне аударылып отыр. Ауыстыру коэффиценті ...... ... ... ... ... кейінгі
түсімінің жұмыс істеу кезіндегі салықтың есептеп ... ... ... ... ... бойынша көмек
жұмыссыздықтың өлшенген дәрежесінің әр ... үш ... ... ... жұмыссыздық бойынша көмектің берілуі жұмыс
іздеуді жалғастыруға мүмкіндік ... ... ... ... ... ... ... орналасуды қажетсіз
етеді.Жұмыссыздық бойынша көмектің ... ... ... ... ерекше орын алады. Европадағы жұмыссыздықтың
жоғарғы ... ... ... ... ... оның ... ауыстыру коэффицентінің жоғарғы болуында дейді. Жұмыссыздық
бойынша ... ... ... ... өсіретін екінші
жол – бұл тіркелу ... ... ... ... ақы ... адамдар жұмыс күші құрамына енуі, жұмыс ... ... ... ... ... Сондықтан олар жұмыссыз деп
есептелінеді. ... жол – бұл ... ... құры болып
табылады. Жұмыссыздық ... ... ... ... ... болу соншалықты қиын емес, сондықтан жұмысшылар ... ... ... ... ... ... ... Көріп отырғанымыздай ... ... ... ... ... ... ... 572б./
3. Жұмыссыздықтың басым болуы
3.1 Инфляция мен жұмыссыздық арақатынасы
Негізінен инфляция елдегі баға ... ... ... ... ... ... ... жалақыларын көбейтуін талап
етеді. Өндірушілер өз өнімдерін өте жоғарғы бағаға белгілейді, ... ... ... ... бөлшектер қымбаттайды. Атап айтсақ,
Ресей экономикасында (қаңтар-көкек 1991ж) инфляцияның жоғарғы ... ... ... жабдықтаушы лардың бағаны көтеру мүмкіндігінен
сақтап, алдын-ала өз өнімдерінің ... ... ... ... басқа ТМД елдеріндегі бағалар бұрыңғы төлем қабілеті бар
сұраныс деңгейінен ғана емес, инфляцияны күткен деңгейден де асып түсті.
Экономиклық ... ... ... ... ... бір
мерзімді міндетті, нақты жиынтық ұлттық өнімнің өсуі.
Инфляция өсу ... ... ... ... бір мерзімді
баға деңгейінің өсуі. Инфляция мен жұмыссыздықтың ... ... ... ... ... ... сол ... баға өседі,
жұмыссыздар саны көбейеді.
Нарықтық жағдайда да міндетті түрде жұмыссыздық туады. ... ... ... жоқ, ... ... жұмыссыздар. Жұмысқа жарамдының
бәрін осы нарық заианында жұмыспен қамтамасыз ету мүмкін емес.
3.2 Жұмыссыздық және оның түрлері
Шетелдік мамандар жұмыссыздықтың ... ... ... ... нысандарын тудыратын нақты факторларды қарайды. ... ... ... ... ... фрикциондық, маусымдық,
құрылымдық, технологиялық және т.б. осыларға толық тоқталайық.
Жасырын жұмыссыздық - өндіріс пен ... ... ... ... ... орын ... Шын ... олардың жұмысын
аз ғана жұмыс күшімен орындауға болады.
Фрикциондық жұмыссыздық – ... ... бос ... күші ... ... ... болады.
Маусымдық жұмыссыздық – ауыл шаруашылығының кейбір салаларында,
әсіресе ... ... ... ... күші тек ... кезеңде
қолданылғанда болады.
Құрылымдық жұмыссыздық - өндіріс қутының жетіспеуінің нәтижесінде,
сондай-ақ ... ... ... және ... жеке ... ... жұмыс таба алмаған жағдайда болуы мүмкін.
Технологиялық немесе өшпелі жұмыссыздық – ... ... ... ... ол ... кәсібін өзгертуді немесе басқа
мамандықты игеруді қажет етеді.
АҚШ конгресінің экономикалық статистика комиссиясының жүргізген
зерттеулерінің мәліметі бойынша, ... шет ... ... ... ... және ... ... ерекше себептері де бар екен. Батыс
елдерінің мамандары ... ... екі ... негізгі топқа
бөледі:
1. жиынтық сұранымның жетіспеуіне байланысты болатын, соның ішінде ең
алдымен, циклдық жұмыссыздықты жатқызады;
2. жиынтық ... ... ... болатын жұмыссыздықты
жатқызады.
Біздің елдегі жұмыссыздықтың негізгі нысандары – жасырын және
фрикциондық болып ... ... ... ... ... ... ашық жұмыссыздыққа айнала бастады. 1992 жылы ... ... кеңи ... Осы ... ... желтоқсан айының
өзінде –ақ 138 мыңға таяу адамы бар 160 кәсіпорындар жұмыссыз тоқтап ... ... ... ... жұмыскерлері еңбектен босатылды,
25000 адам еріксіз демалысқа жіберілді.
Жұмыссыздық зардабын бәсеңдететін факторлардың бірі – ... ... жаңа ... ... ... ... ... өндіріс түрлері мен
шаруашылық салаларын тудырады, ол материалдық өндіріс салссында еңбек етуге
қабілеті бар тұрғындарды ... ... ... көбейтеді. Жалпы, ғылыми-
техникалық революция жағдайында ... ... ... түрде өсіру
негізінен, өндірістік емес салалардың дамуы арқылы жүзеге асырылады. Оның
ұлғаюы, тұрғындардың әр ... ... ... ... ... тез ... ... шаруашылығының орташа көрсеткішіне қарағандағы жоғары еңбек
ауқымдылығымен сипатталады.
3.3 Жұмыссыздардың сан жағынан көбейуі
Қазақстан Республикасының 1991 ... ... ... ... ... ... туралы заң қабылданған болатын. Алайда, ол заң
елімізде болып ... сан қилы ... ... жарамсыз болып
қалды. Сондықтан біз өркениетті елднрдің тәжірибесіне сүйене отырып, осыдан
үш жыл бұрын жаңа ... ... ... ... ... Парламентке
ұсынған. Ол заң мәжілісте талқыланып, қабылданды. ... сол ... ... мәселесі біршама оңайлатылған. Баяғыдай құжат жинауға
уақыт ... ... ... төлқұжаты мен жұмыстан не үшін
босатылғандығы ... ... ... ... ... жатыр.
ҚОРЫТЫНДЫ
Сонымен қорытындылай айтар болсақ, ... ... ... ... дүние жүзі бойынша ... да, ... ... отыр. Америкалық еңбек ... ... ... жұмыссыздық негізгі ... ... Олар ... жұмыссыздық дәрежелері арасында жасы, ... ... ... ... ... ... ағымдардың
жұмылдыру мен жұмыссыздықты ... және ... ... ... ... сипатта болуы, көпшілік тұлғалардың ... ... ... және ... ... ... көп ... бойына жұмыссыз қалуы жатады. ... ... ... экономиканың толық жұмылдыру
жағдайында болатын ... ... ... Ал ... ... ... жұмыссыздықты басып озу ... қай ... ... ... ... ... ... саясаттың негізгі мәселесі болып
табылады. Жұмыссыздықтың табиғи ... мен ... ... ... сәйкес келетін түсініктер болып ... ... ... ... ... жұмыссыздықтың
жалғасуы және жиілігі ... ... ... ... ... ... ... байланысты болады.
Сонымен қатар жұмыссыздықтың ... ... ... жасөспірімдер арасындағы жұмыссыздықпен күрестен ... ... ... ... ... ету үшін ... қызметін ұйымдастыру ... ... ... ... ақы ... шаралары да алып ... Бұл ... ... ... ... ... қиыншылықтармен
күресуге мүмкіндік береді.
Демек, жұмыссыздық мәселесі күрделі де, ... ... ... қарамастан дүние жүзі бойынша бұл ... ... және ... ... ... ету ... ... жасалуда. Бұл болашақта жұмыссыздықты ... ... ... ... Фишер С.- Макроэкономика. - Москва.- ИНФРА - М.-1997ж - 784 б.
2. Сакс Д. Ж., Ларрен Ф. ... ... ... 1996ж - 848 б.
3. Гальперин. А. М. - Макроэкономика.- Москва.-Экономическая школа.- ... -712 ... ... Н. Қ., Тілеужанова М.- ... ... ж. - 432 ... ... ... 1994ж.-432 б.
-----------------------
И
Р

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 27 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Жұмысбастылық пен жұмыссыздық: демографиялық және әлеуметтік көрсеткіштерге байланысты»34 бет
«жұмыссыздық және оның түрлері.»7 бет
Еңбек биржасы мен жұмыссыздықтың теориялық мәселелері25 бет
Еңбек нарығы жұмыссыздық27 бет
Еңбек нарығы және жұмыссыздық18 бет
Еңбек нарығы және жұмыссыздық туралы17 бет
Еңбек рыногы және оның элементi – жұмыссыздық26 бет
Еңбек рыногындағы жұмысбастылық және жұмыссыздық теориясының негіздері74 бет
Жалақы және жұмыссыздық түсінігі. Қазақстан Республикасындағы еңбек нарығын талдау29 бет
Жалпы ұлттық өнім мен жұмыссыздық деңгейі3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь