Ангиологияға кіріспе. Қан тамырларының құрылысының, тармақталуының, жіктелуінің негізгі принциптері. Жүрек дамуы және даму ақаулары
![](/assets/img/loading.gif)
![](/assets/img/loading.gif)
1) Тамырлар жүйесіне кіріспе.
2) Қан тамырлыры қабырғаларының құрылысы.
3) Қан тамырларының жіктелуі.
4) Артериялардың таралуының заңдылықтары
5) Жүректің дамуы
6) Жүректің даму ақаулары
2) Қан тамырлыры қабырғаларының құрылысы.
3) Қан тамырларының жіктелуі.
4) Артериялардың таралуының заңдылықтары
5) Жүректің дамуы
6) Жүректің даму ақаулары
Тамырлар жүйесі - сұйықтарды өткізгіш жолдар, туралы ілім ангиология деп аталады. Тамырлар жүйесі жүрек-тамырлық жүйе деп атайды. Артериялар. Артериялардың қабырғалары үш қабықтан тұрады. Ішкі қабық, тамырдың қуысы жағанан эндотелимен астарланған. Оның астында субэндотелі мен ішкі элатикалық жарғақ жатады; ортаңғы қабық, жазық салалы бұлшық ет талшықтарының екі қабатынан /сыртқы-ұзын бой, ішкі-айналмалы, циркулярлы/ тұрады. Олардың арасында эластикалық талшықтар болады; сыртқы қабық, дәнекер ұлпалық талшықтардан тұрады. Артерия қабырғасының эластикалық қаңқа құрап, артерия қабырғасына пружина тәрізді жұмыс істейтін серпімділік қасиет береді. /С.И.Шелкунов/ .
Капиллярлар алмасу қызметін атқаратын өте жіңішке қыл тамырлар болып табылады. Капиллярлардың бар екендігі туралы ғалымдар тек 1661 жылы, оларды италия ғалымы Марчелло Мальпиги ашқаннан кейін, ғана білді. Капиллярдың қабырғасы арқылы алмасудың негізгі процестері жүреді. Веналар қанды артерияларға қарағанда қарама-қарсы бағатта – мүшелерден жүрекке қарай тасиды. Веналардың қабырғаларының құрылысы артериялардікі сияқты, бірақ едәуір жұқа. Оларда эластикалық және бұлшық еттік ұлпалар аз, сол себепті бос веналардың қабырғалары қабысады, ал көлденең кесіндіде артериялардың қуысы ашылып үңірейіп тұрады. Қанның веналар бойымен жүруі: 1/ жүректің және ауаны ішке жұтқанда, қуыстардағы қысымдардың айырмашылығына байланысты көкірек қуысына пайда болатын төменгі қысымның сору әсерінен; 2/ мүшелердің көлденең жолақты және жазық салалы бұлшық еттерінің жиырылуының нәтижесінде т.б. әсерлерден іске асады.
Адамның жеке даму прецессінде, жас ұлғайған сайын, веналардың салыстырмалы диамерті мен сыйымдылығына қарағанда 18 есе үлкейеді. Вена жүйесінде қанның 80% артериялар – 15% және капилляр – 5% болады деген пікір бар.
Микроциркуляция – бұл тамырлар жүйесінің микроскопиялық бөлігіндегі қанның қозғалысы. Қанның микроциркуляциясы тамырлардың төменгідей схемасы бойынша іске асады: кішкентай артерия артериолаға айналады. Ол артериядан бір ғана бұлшық ет қабатымен /жазық салалы/ ерекшеленеді: артериола прекапиллярларға жалғасады. Прекапиллярдан тор құратын көптеген капиллярлар кетеді. Олардың қабырғалары эндотелилік клеткалардың бір қабатынан тұрады.
Капиллярлар одан әрі посткапиллярларлық венулоға немесе посткапиллярларға айналады. Ол барып венаға құятын венулоға айналады. Қанның микроциркуляциясының жолы осылайша аяқталады. Микроциркуляция артериялар мен артериолалардың бұлшық еттерінің, сондай-ақ, ерекше бұлшық еттік сфинктерлердің жұмысымен реттеледі. Мұңдай сфинктерлер прекапиллярлар мен посткапиллярларда болады, тіпті капиллярларда да кездесуі мүмкін. /Д.А.Жданов, 1964/.
Артериялар мен артериолалар көбінесе тарату /үлестіру/ қызметін атқарады, ал прекапиллярлар, капмллярлар, посткапилляр және венулалар көбінесе трофикалық қызмет атқарады.
Капиллярлар алмасу қызметін атқаратын өте жіңішке қыл тамырлар болып табылады. Капиллярлардың бар екендігі туралы ғалымдар тек 1661 жылы, оларды италия ғалымы Марчелло Мальпиги ашқаннан кейін, ғана білді. Капиллярдың қабырғасы арқылы алмасудың негізгі процестері жүреді. Веналар қанды артерияларға қарағанда қарама-қарсы бағатта – мүшелерден жүрекке қарай тасиды. Веналардың қабырғаларының құрылысы артериялардікі сияқты, бірақ едәуір жұқа. Оларда эластикалық және бұлшық еттік ұлпалар аз, сол себепті бос веналардың қабырғалары қабысады, ал көлденең кесіндіде артериялардың қуысы ашылып үңірейіп тұрады. Қанның веналар бойымен жүруі: 1/ жүректің және ауаны ішке жұтқанда, қуыстардағы қысымдардың айырмашылығына байланысты көкірек қуысына пайда болатын төменгі қысымның сору әсерінен; 2/ мүшелердің көлденең жолақты және жазық салалы бұлшық еттерінің жиырылуының нәтижесінде т.б. әсерлерден іске асады.
Адамның жеке даму прецессінде, жас ұлғайған сайын, веналардың салыстырмалы диамерті мен сыйымдылығына қарағанда 18 есе үлкейеді. Вена жүйесінде қанның 80% артериялар – 15% және капилляр – 5% болады деген пікір бар.
Микроциркуляция – бұл тамырлар жүйесінің микроскопиялық бөлігіндегі қанның қозғалысы. Қанның микроциркуляциясы тамырлардың төменгідей схемасы бойынша іске асады: кішкентай артерия артериолаға айналады. Ол артериядан бір ғана бұлшық ет қабатымен /жазық салалы/ ерекшеленеді: артериола прекапиллярларға жалғасады. Прекапиллярдан тор құратын көптеген капиллярлар кетеді. Олардың қабырғалары эндотелилік клеткалардың бір қабатынан тұрады.
Капиллярлар одан әрі посткапиллярларлық венулоға немесе посткапиллярларға айналады. Ол барып венаға құятын венулоға айналады. Қанның микроциркуляциясының жолы осылайша аяқталады. Микроциркуляция артериялар мен артериолалардың бұлшық еттерінің, сондай-ақ, ерекше бұлшық еттік сфинктерлердің жұмысымен реттеледі. Мұңдай сфинктерлер прекапиллярлар мен посткапиллярларда болады, тіпті капиллярларда да кездесуі мүмкін. /Д.А.Жданов, 1964/.
Артериялар мен артериолалар көбінесе тарату /үлестіру/ қызметін атқарады, ал прекапиллярлар, капмллярлар, посткапилляр және венулалар көбінесе трофикалық қызмет атқарады.
А) Негізі әдебиеттер
1. Рақышев А.Р. Адам анатомиясы І,II том 2004
2. Рақышев А.Р. Адам анатомиясының атласы, І,II том. Алматы: «Кітап», 2006.
3. Адам анатомиясы : Атлас / А. Б. Аубакиров, М. К. Жаналиева. - Астана : Сарыарқа, 2008.
4.Жұмабаев У., Әубәкіров Ә.Б., Досаев Т.М. ж.т.б. Адам анатомиясы, атлас. І,II, III, IV том. Астана: «Фолиант», 2005.
5. Адам анатомиясы : Атлас / [и др.] ; ред.. - Астана : Фолиант
Т.3. : Жүрек тамыр жүйесі (жүрек,қан тамырлар, лимфа тамырлар). - Астана : Фолиант, 2010.
Б) Қосымша әдебиеттер
1. Адам анатомиясы : Атлас / [et al.] ; ред.. - Астана : Фолиант
Т.2. : Ішкі ағзалар жұйесі және эндокринді бездер. - 2008, 2010.
2. Нұрмұхамбетова Б.Н. Лимфа жүйесінің функционалдық анатомиясы. Оқу құралы. Алматы, 2007.
3. Адам анатомиясы : Атлас / ред [et al.] ; КАЗҰМҰ. - Астана : Фолиант.
Т.1. : Тірек-қимыл жүйесі(сүйектер, буындар, бұлшықеттер). - 2005
1. Рақышев А.Р. Адам анатомиясы І,II том 2004
2. Рақышев А.Р. Адам анатомиясының атласы, І,II том. Алматы: «Кітап», 2006.
3. Адам анатомиясы : Атлас / А. Б. Аубакиров, М. К. Жаналиева. - Астана : Сарыарқа, 2008.
4.Жұмабаев У., Әубәкіров Ә.Б., Досаев Т.М. ж.т.б. Адам анатомиясы, атлас. І,II, III, IV том. Астана: «Фолиант», 2005.
5. Адам анатомиясы : Атлас / [и др.] ; ред.. - Астана : Фолиант
Т.3. : Жүрек тамыр жүйесі (жүрек,қан тамырлар, лимфа тамырлар). - Астана : Фолиант, 2010.
Б) Қосымша әдебиеттер
1. Адам анатомиясы : Атлас / [et al.] ; ред.. - Астана : Фолиант
Т.2. : Ішкі ағзалар жұйесі және эндокринді бездер. - 2008, 2010.
2. Нұрмұхамбетова Б.Н. Лимфа жүйесінің функционалдық анатомиясы. Оқу құралы. Алматы, 2007.
3. Адам анатомиясы : Атлас / ред [et al.] ; КАЗҰМҰ. - Астана : Фолиант.
Т.1. : Тірек-қимыл жүйесі(сүйектер, буындар, бұлшықеттер). - 2005
Ф КГМУ 43-0402
ИП №6 от 14 июня 2007 г.
Қарағанды Мемлекеттік Медицина Университеті
Анатомия кафедрасы
ДӘРІС
Тақырыбы: Ангиологияға кіріспе. Қан тамырларының құрылысының,
тармақталуының, жіктелуінің негізгі принциптері. Жүрек дамуы және даму
ақаулары.
Пәні: Анатомия - Аna 1203
Мамандығы: 5В130200 Стоматология
Курс: І
Уақыт (ұзақтығы): 1 сағат
Қарағанды 2012
Тақырыбы: Ангиологияға кіріспе. Қан тамырларының құрылысының,
тармақталуының, жіктелуінің негізгі принциптері. Жүрек дамуы және даму
ақаулары.
Мақсаты: Студенттерге тамырлар жүйесі туралы қысқаша сипаттап, қан
тамырлары қабырғаларының құрылысын, жіктелу принциптерімен таныстыру.
Студенттерді жүректің дамуы және даму ақауларымен таныстыру.
Дәріс жоспары:
1) Тамырлар жүйесіне кіріспе.
2) Қан тамырлыры қабырғаларының құрылысы.
3) Қан тамырларының жіктелуі.
4) Артериялардың таралуының заңдылықтары
5) Жүректің дамуы
6) Жүректің даму ақаулары
Тамырлар жүйесі - сұйықтарды өткізгіш жолдар, туралы ілім
ангиология деп аталады. Тамырлар жүйесі жүрек-тамырлық жүйе деп атайды.
Артериялар. Артериялардың қабырғалары үш қабықтан тұрады. Ішкі қабық,
тамырдың қуысы жағанан эндотелимен астарланған. Оның астында субэндотелі
мен ішкі элатикалық жарғақ жатады; ортаңғы қабық, жазық салалы бұлшық ет
талшықтарының екі қабатынан сыртқы-ұзын бой, ішкі-айналмалы, циркулярлы
тұрады. Олардың арасында эластикалық талшықтар болады; сыртқы қабық,
дәнекер ұлпалық талшықтардан тұрады. Артерия қабырғасының эластикалық қаңқа
құрап, артерия қабырғасына пружина тәрізді жұмыс істейтін серпімділік
қасиет береді. С.И.Шелкунов .
Капиллярлар алмасу қызметін атқаратын өте жіңішке қыл тамырлар
болып табылады. Капиллярлардың бар екендігі туралы ғалымдар тек 1661 жылы,
оларды италия ғалымы Марчелло Мальпиги ашқаннан кейін, ғана білді.
Капиллярдың қабырғасы арқылы алмасудың негізгі процестері жүреді.
Веналар қанды артерияларға қарағанда қарама-қарсы бағатта – мүшелерден
жүрекке қарай тасиды. Веналардың қабырғаларының құрылысы артериялардікі
сияқты, бірақ едәуір жұқа. Оларда эластикалық және бұлшық еттік ұлпалар аз,
сол себепті бос веналардың қабырғалары қабысады, ал көлденең кесіндіде
артериялардың қуысы ашылып үңірейіп тұрады. Қанның веналар бойымен
жүруі: 1 жүректің және ауаны ішке жұтқанда, қуыстардағы қысымдардың
айырмашылығына байланысты көкірек қуысына пайда болатын төменгі қысымның
сору әсерінен; 2 мүшелердің көлденең жолақты және жазық салалы бұлшық
еттерінің жиырылуының нәтижесінде т.б. әсерлерден іске асады.
Адамның жеке даму прецессінде, жас ұлғайған сайын, веналардың
салыстырмалы диамерті мен сыйымдылығына қарағанда 18 есе үлкейеді. Вена
жүйесінде қанның 80% артериялар – 15% және капилляр – 5% болады деген
пікір бар.
Микроциркуляция – бұл тамырлар жүйесінің микроскопиялық
бөлігіндегі қанның қозғалысы. Қанның микроциркуляциясы тамырлардың
төменгідей схемасы бойынша іске асады: кішкентай артерия артериолаға
айналады. Ол артериядан бір ғана бұлшық ет қабатымен жазық салалы
ерекшеленеді: артериола прекапиллярларға жалғасады. Прекапиллярдан тор
құратын көптеген капиллярлар кетеді. Олардың қабырғалары эндотелилік
клеткалардың бір қабатынан тұрады.
Капиллярлар одан әрі посткапиллярларлық венулоға немесе
посткапиллярларға айналады. Ол барып венаға құятын венулоға айналады.
Қанның микроциркуляциясының жолы осылайша аяқталады. Микроциркуляция
артериялар мен артериолалардың бұлшық еттерінің, сондай-ақ, ерекше бұлшық
еттік сфинктерлердің жұмысымен реттеледі. Мұңдай сфинктерлер прекапиллярлар
мен посткапиллярларда болады, тіпті капиллярларда да кездесуі мүмкін.
Д.А.Жданов, 1964.
Артериялар мен артериолалар көбінесе тарату үлестіру қызметін
атқарады, ал прекапиллярлар, капмллярлар, посткапилляр және венулалар
көбінесе трофикалық қызмет атқарады.
1. артериола
2. прекапилляр
3. капилля
4. посткапилляр
5. венула
6. вена
Жүрек, cor , біздің барлық тіршілік әрекеттерімізге, әрбір
қимылымызға, туғаннан бастап соңғы демге дейін “әрқашан бәріне” қатысатың
таңғажайып мүше болып табылады. Жүрек-тамырлар жүйесіндегі орталық мүше.
Қанды артерияларға айдап, веналардан қан қабылдайтын қуыс, бұлшық етті
мүше, басқа мүшелермен бірге көкірек қуысында, алдыңғы көкірек аралықта
орналасады Жүректің сыртқы пішіні конус тәрізді. Оның негізгі, basis
жоғары, артқа әрі оңға бағытталған: дөңгееленген ұшы, apex
төмен, солға және алға қараған. Жүректің екі бетін; төс-қабырғалық
sterno-costalis және көкеттік, diafragmatica
екі қырын: сол жақ-доғал және оң жақ-сүйір, ажыратады.
Жүректің 4 қуысқа камераға бөлінуі сыртынан нашар байқалады.
Жүректің қабырғасы үш қабаттан тұрады. Сыртқы, эпикард, жүректің сір
қабығы, жүрек қабының перикардтың, висцеральды табақшасы; ішкі ... жалғасы
ИП №6 от 14 июня 2007 г.
Қарағанды Мемлекеттік Медицина Университеті
Анатомия кафедрасы
ДӘРІС
Тақырыбы: Ангиологияға кіріспе. Қан тамырларының құрылысының,
тармақталуының, жіктелуінің негізгі принциптері. Жүрек дамуы және даму
ақаулары.
Пәні: Анатомия - Аna 1203
Мамандығы: 5В130200 Стоматология
Курс: І
Уақыт (ұзақтығы): 1 сағат
Қарағанды 2012
Тақырыбы: Ангиологияға кіріспе. Қан тамырларының құрылысының,
тармақталуының, жіктелуінің негізгі принциптері. Жүрек дамуы және даму
ақаулары.
Мақсаты: Студенттерге тамырлар жүйесі туралы қысқаша сипаттап, қан
тамырлары қабырғаларының құрылысын, жіктелу принциптерімен таныстыру.
Студенттерді жүректің дамуы және даму ақауларымен таныстыру.
Дәріс жоспары:
1) Тамырлар жүйесіне кіріспе.
2) Қан тамырлыры қабырғаларының құрылысы.
3) Қан тамырларының жіктелуі.
4) Артериялардың таралуының заңдылықтары
5) Жүректің дамуы
6) Жүректің даму ақаулары
Тамырлар жүйесі - сұйықтарды өткізгіш жолдар, туралы ілім
ангиология деп аталады. Тамырлар жүйесі жүрек-тамырлық жүйе деп атайды.
Артериялар. Артериялардың қабырғалары үш қабықтан тұрады. Ішкі қабық,
тамырдың қуысы жағанан эндотелимен астарланған. Оның астында субэндотелі
мен ішкі элатикалық жарғақ жатады; ортаңғы қабық, жазық салалы бұлшық ет
талшықтарының екі қабатынан сыртқы-ұзын бой, ішкі-айналмалы, циркулярлы
тұрады. Олардың арасында эластикалық талшықтар болады; сыртқы қабық,
дәнекер ұлпалық талшықтардан тұрады. Артерия қабырғасының эластикалық қаңқа
құрап, артерия қабырғасына пружина тәрізді жұмыс істейтін серпімділік
қасиет береді. С.И.Шелкунов .
Капиллярлар алмасу қызметін атқаратын өте жіңішке қыл тамырлар
болып табылады. Капиллярлардың бар екендігі туралы ғалымдар тек 1661 жылы,
оларды италия ғалымы Марчелло Мальпиги ашқаннан кейін, ғана білді.
Капиллярдың қабырғасы арқылы алмасудың негізгі процестері жүреді.
Веналар қанды артерияларға қарағанда қарама-қарсы бағатта – мүшелерден
жүрекке қарай тасиды. Веналардың қабырғаларының құрылысы артериялардікі
сияқты, бірақ едәуір жұқа. Оларда эластикалық және бұлшық еттік ұлпалар аз,
сол себепті бос веналардың қабырғалары қабысады, ал көлденең кесіндіде
артериялардың қуысы ашылып үңірейіп тұрады. Қанның веналар бойымен
жүруі: 1 жүректің және ауаны ішке жұтқанда, қуыстардағы қысымдардың
айырмашылығына байланысты көкірек қуысына пайда болатын төменгі қысымның
сору әсерінен; 2 мүшелердің көлденең жолақты және жазық салалы бұлшық
еттерінің жиырылуының нәтижесінде т.б. әсерлерден іске асады.
Адамның жеке даму прецессінде, жас ұлғайған сайын, веналардың
салыстырмалы диамерті мен сыйымдылығына қарағанда 18 есе үлкейеді. Вена
жүйесінде қанның 80% артериялар – 15% және капилляр – 5% болады деген
пікір бар.
Микроциркуляция – бұл тамырлар жүйесінің микроскопиялық
бөлігіндегі қанның қозғалысы. Қанның микроциркуляциясы тамырлардың
төменгідей схемасы бойынша іске асады: кішкентай артерия артериолаға
айналады. Ол артериядан бір ғана бұлшық ет қабатымен жазық салалы
ерекшеленеді: артериола прекапиллярларға жалғасады. Прекапиллярдан тор
құратын көптеген капиллярлар кетеді. Олардың қабырғалары эндотелилік
клеткалардың бір қабатынан тұрады.
Капиллярлар одан әрі посткапиллярларлық венулоға немесе
посткапиллярларға айналады. Ол барып венаға құятын венулоға айналады.
Қанның микроциркуляциясының жолы осылайша аяқталады. Микроциркуляция
артериялар мен артериолалардың бұлшық еттерінің, сондай-ақ, ерекше бұлшық
еттік сфинктерлердің жұмысымен реттеледі. Мұңдай сфинктерлер прекапиллярлар
мен посткапиллярларда болады, тіпті капиллярларда да кездесуі мүмкін.
Д.А.Жданов, 1964.
Артериялар мен артериолалар көбінесе тарату үлестіру қызметін
атқарады, ал прекапиллярлар, капмллярлар, посткапилляр және венулалар
көбінесе трофикалық қызмет атқарады.
1. артериола
2. прекапилляр
3. капилля
4. посткапилляр
5. венула
6. вена
Жүрек, cor , біздің барлық тіршілік әрекеттерімізге, әрбір
қимылымызға, туғаннан бастап соңғы демге дейін “әрқашан бәріне” қатысатың
таңғажайып мүше болып табылады. Жүрек-тамырлар жүйесіндегі орталық мүше.
Қанды артерияларға айдап, веналардан қан қабылдайтын қуыс, бұлшық етті
мүше, басқа мүшелермен бірге көкірек қуысында, алдыңғы көкірек аралықта
орналасады Жүректің сыртқы пішіні конус тәрізді. Оның негізгі, basis
жоғары, артқа әрі оңға бағытталған: дөңгееленген ұшы, apex
төмен, солға және алға қараған. Жүректің екі бетін; төс-қабырғалық
sterno-costalis және көкеттік, diafragmatica
екі қырын: сол жақ-доғал және оң жақ-сүйір, ажыратады.
Жүректің 4 қуысқа камераға бөлінуі сыртынан нашар байқалады.
Жүректің қабырғасы үш қабаттан тұрады. Сыртқы, эпикард, жүректің сір
қабығы, жүрек қабының перикардтың, висцеральды табақшасы; ішкі ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Пәндер
- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.
![google play](assets/img/google-play-badge.png)
Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz