Моллюскалар типi


1 Моллюскалар типi
2 МОЛЛЮСКАЛАР НЕМЕСЕ
3 БЫЛҚЫЛДАҚДЕНЕЛIЛЕР ТИПI
4 МОЛЛЮСКАЛАРДЫҢ ШЫҒУ ТЕГI
5 МОЛЛЮСКАЛАРДЫҢ ҚҰРЫЛЫСЫ ЖӘНЕ
6 ТIРШIЛIК ПРОЦЕСТЕРI
7 МОЛЛЮСКАЛАРДЫҢ МАҢЫЗЫ
Негiзгi белгiлерi:
§ Сегменттелмеген целомды үшқабатты жануарлар.
§ Екiжақты симметриялы.
§ Денесi бас, тұлға және аяқ бөлiмдерiнен тұрады.
§ Сыртқы жамылғысы жұмсақ, iзбестi бақалшағын түзейтiн дененiң жан-жағында мантия қатпары орналасады.
§ Жүрегi бар, қан айналым жүйесi ашық.
§ Тыныс алу пигментi – гемоцианин.
§ Нерв жүйесi жұтқыншақ маңындағы сақинадан, бас және плевзольдi, педальдi ганглийлерден тұрады.
§ Жұмыртқадан трохофора личинкасы дамиды.
МОЛЛЮСКАЛАР НЕМЕСЕ БЫЛҚЫЛДАҚДЕНЕЛIЛЕР ТИПI
Моллюскалар типi жануарлардың әртүрлi топтарын бiрiктiредi. Бұл баяу жорғалайтын ұлулар мен шырыштар және шамалы отырықшы қоссауыттылар (соның iшiнде жеуге жарайтын теңiз түрлерi) және өте елгезек басаяқтылар. Қазiр 80000 астам тiршiлiк ететiн және 35000 жуық қазба түрлерден тұратын бұл жануарлар типi көлемi жағынан буынаяқтылардан кейiн ғана екiншi орында тұр. Басаяқты моллюскаларға ең iрi омыртқасыз жануар, салмағы бiрнеше тонна, ал ұзындығы 16 м-ге жететiн алып кальмар жатады.
Типтiң түрлi өкiлдерiнде қорғаныс суыттың, iштей және сырттай ұрықтануды және газ алмасуда өкпе мен желбезектi пайдалануды қамтамасыз ететiн механизмдердiң пайда болуы, молюскаларға су мен құрлықты басып алып түрлi экологиялық орталарды мекендеуге мүмкiндiк бердi. Аса елгезек моллюскалардың қимылдауына бөгет болатын сауыт өзгередi немесе жойылады.
Моллюскалардың аннелидтәрiздi ата-тектерден шыққандығы туралы сенерлiк мәлiметтер бар. Мысалы, молюскаларда да, полихеттерде де жұмыртқаның спиральдi бөлшектенуiнiң нәтижесiнде бiрдей трохофора личинкасының түзiлуi тән. Жақында табылған «тiрi қазба» Neopilina моллюскасының желбезек, гонадалар, зәр шығару мүшелерi мен аяқ бұлшықеттерiнiң метамериясы көне моллюскалар аннелидтер сияқты сегменттелген денеге ие болғанын тұжырымдауға мүмкiндiк бередi.
Бiрақ моллюскалардың шығу тегi туралы мәселе шешiмi әлi жоқ.
МОЛЛЮСКАЛАРДЫҢ ШЫҒУ ТЕГI Моллюскалар типiнiң өкiлдерi, жойылып кеткен организмдер қалдықтарынан тұратын жердiң көне қабаттарынан белгiлi, ал нақтырақ айтсақ, кембрий мен силур кезеңдерiнiң қалдықтарынан белгiлi және бұл кезде моллюскалардың әртүрлi класс өкiлдерi тiршiлiк еткен.
Бұл факт, моллюскалар типiнiң эволюция процессiнде айрықшалануы, жердiң, ешқандай өлi организмдер қалдықтары сақталмайтын,көне кезеңiнде пайда болу керектiгiн көрсетедi. Бұл жағдай себебiнен, моллюскалардың шығу тегiн, палеонтологиялық мәлiметтер негiзiнде анықтау мүмкiн емес, сол себептен бiз салыстырмалы анатомия және эмбриология материалдарына сүйенемiз.

Пән: Биология
Жұмыс түрі:  Материал
Тегін:  Антиплагиат
Көлемі: 3 бет
Таңдаулыға:   
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге
Кепілдік барма?

бот арқылы тегін алу, ауыстыру

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






Моллюскалар типi

Негiзгi белгiлерi:

§ Сегменттелмеген целомды үшқабатты жануарлар.

§ Екiжақты симметриялы.

§ Денесi бас, тұлға және аяқ бөлiмдерiнен тұрады.

§ Сыртқы жамылғысы жұмсақ, iзбестi бақалшағын түзейтiн дененiң жан-
жағында мантия қатпары орналасады.

§ Жүрегi бар, қан айналым жүйесi ашық.

§ Тыныс алу пигментi – гемоцианин.

§ Нерв жүйесi жұтқыншақ маңындағы сақинадан, бас және плевзольдi,
педальдi ганглийлерден тұрады.

§ Жұмыртқадан трохофора личинкасы дамиды.

МОЛЛЮСКАЛАР НЕМЕСЕ БЫЛҚЫЛДАҚДЕНЕЛIЛЕР ТИПI

Моллюскалар типi жануарлардың әртүрлi топтарын бiрiктiредi. Бұл баяу
жорғалайтын ұлулар мен шырыштар және шамалы отырықшы қоссауыттылар (соның
iшiнде жеуге жарайтын теңiз түрлерi) және өте елгезек басаяқтылар. Қазiр
80000 астам тiршiлiк ететiн және 35000 жуық қазба түрлерден тұратын бұл
жануарлар типi көлемi жағынан буынаяқтылардан кейiн ғана екiншi орында тұр.
Басаяқты моллюскаларға ең iрi омыртқасыз жануар, салмағы бiрнеше тонна, ал
ұзындығы 16 м-ге жететiн алып кальмар жатады.

Типтiң түрлi өкiлдерiнде қорғаныс суыттың, iштей және сырттай ұрықтануды
және газ алмасуда өкпе мен желбезектi пайдалануды қамтамасыз ететiн
механизмдердiң пайда болуы, молюскаларға су мен құрлықты басып алып түрлi
экологиялық орталарды мекендеуге мүмкiндiк бердi. Аса елгезек
моллюскалардың қимылдауына бөгет болатын сауыт өзгередi немесе жойылады.

Моллюскалардың аннелидтәрiздi ата-тектерден шыққандығы туралы сенерлiк
мәлiметтер бар. Мысалы, молюскаларда да, полихеттерде де жұмыртқаның
спиральдi бөлшектенуiнiң нәтижесiнде бiрдей трохофора личинкасының түзiлуi
тән. Жақында табылған тiрi қазба Neopilina моллюскасының желбезек,
гонадалар, зәр шығару мүшелерi мен аяқ бұлшықеттерiнiң метамериясы көне
моллюскалар аннелидтер сияқты сегменттелген денеге ие болғанын тұжырымдауға
мүмкiндiк бередi.

Бiрақ моллюскалардың шығу тегi туралы мәселе шешiмi әлi жоқ.

МОЛЛЮСКАЛАРДЫҢ ШЫҒУ ТЕГI Моллюскалар типiнiң өкiлдерi, жойылып кеткен
организмдер қалдықтарынан тұратын жердiң көне қабаттарынан белгiлi, ал
нақтырақ айтсақ, кембрий мен силур кезеңдерiнiң қалдықтарынан белгiлi және
бұл кезде моллюскалардың әртүрлi класс өкiлдерi тiршiлiк еткен.

Бұл факт, моллюскалар типiнiң эволюция процессiнде айрықшалануы, жердiң,
ешқандай өлi организмдер қалдықтары сақталмайтын,көне кезеңiнде пайда болу
керектiгiн көрсетедi. Бұл жағдай себебiнен, моллюскалардың шығу тегiн,
палеонтологиялық мәлiметтер негiзiнде анықтау мүмкiн емес, сол себептен бiз
салыстырмалы анатомия және эмбриология материалдарына сүйенемiз.

Эмбриология мәлiметтерi, моллюскалардың буылтық
құрттар мен туыстығын аса айқын көрсетедi. Бұл туыстықты, ұлулардың екiншi
реттi қуысты жануарларға жататындығы және оларда перикард қуысының (яғни,
целом қалдығы) болуы көрсетедi.

Кейбiр зерттеушiлер буылтық құрттар мен ұлулар ұқсастығын,
моллюскалардыңқарапайым формалары - мысалы сауытсыздарында, жүйке жүйесiнiң
құрылымынан метамерияның кейбiр iздерiнiң табылуымен түсiндiредi.
Зерттеушiлер, моллюскалар буылтық құрттардан пайда болды деп есептейдi.

Молюскалардың дамуы буылтық құрттардың дамуына ұқсас. Жұмыртқа бөлшектенуi
бiрдей жүредi. Моллюскаларға тән дернәсiл - велигер, аннелида дернәсiлi –
трохофораға өте ұқсас.

Басқа зерттеушiлердiң айтуынша, алғашқы көне моллюскалар буындалмаған
жануарлар болып есептелген, олар буындалмаған жалпақ құрттардан пайда
болған дейдi.

Сол себептен моллюскалар типiнiң шығу тегi туралы сұрақтарда толық
жауаптар ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Моллюскалар туралы түсінік
“Зоология” курсының кіріспесі
Құрсақаяқты моллюскаларды қолдан өсіру
Зоология пәнінен сабақтар жоспарлары
Паразитизм, оның таралуы және пайда болуы
Жертану пәнінен дәрістер кешені
Биологияны оқыту әдістемесінің басқа пәндермен байланысы
XVIII ғасыр ортасындағы тірі табиғат туралы метафизикалық ұғымдар
Органикалық дүниенің даму тарихы мен өсімдіктердің систематикасы
Су омыртқасыздары. Негізгі топтары. Шикізаттық маңызы
Пәндер