Қазақстан Республикасында жеке меншіктің әр түрлі формаларының қалыптасуы

Жоспары:

Кіріспе 3

1 Меншік: мәні, қатынастары, мағынасы иесі 5
1.1 Меншік құқығы, субъектілері және объектілері 6
1.2 Меншік формалары және оларды өзгерту әдістері 9

2 Қазақстан Республикасында жеке меншіктің әр түрлі формаларының қалыптасуы 12
2.1 Мемлекет иелігінен алу мен жекешелендірудің қазақстандық үлгісі.
13
2.2 Қазақстан Республикасындағы жекешелендіру және мемлекет иелігінен алу процесінің ерекшеліктері.
16

3 Меншік және экономикалық жүйе 19
3.1 Меншік . экономикалық категория 19
3.2 Меншік және иемдену заңдары 21
3.3 Меншіктің түрлері және шаруашылық жүргізудің формалары
23
3.4 Экономикалық жүйелерді ұйымдастыру үлгілері 26

Қорытынды 30

Қолданылған әдебиеттер тізімі 31
Кіріспе

Меншік ұғымын екі мағында түсінуіміз қажет. Бірншіден, экономикалық категория, екіншіден құқықтық категория ретінде. Меншік экономикалық тұрғыдан алғанда, өндіріс құрал – жабдықтары мен оның өнімдеріне иелік ету жөнінде пайда болатын қоғамдық қатынастар. Меншік қоғам өмірінің негізі, яғни алғанда базистік сипаттағы экономикалық санат. Меншік құқығы қондырманың элемент болып саналғанмен қоғамның белгілі бір даму кезеңінде санатқа кері әсер етіп қана қоймай, алдыңғы қатарға да шығуы мүмкін.
Оған бірден – бір дәлел, еліміздің қазіргі даму сипаты. Экономикалық қатынастардың дамуына, олардың қоғам өміріне араласуына тікелей ықпал жасар отырған біздің экономикалық заңдарымыз
Меншік құқығы объективті және субъективті мағынада анықталуы қажет. Объективті мағына тұрғысынан алғанда, меншік құқығы осы институтты реттеуге бағытталған нормативті актілердің жиынтығы болып табылады. Меншік құқығы субъективті мағынада беллгілі тұлғаның нақты мүлікке байланысты құқықтың қатынасын анықтайды. Меншік иесіне мүлікті пайдалану, иелену және билік ету құқықтары тиесілі. Меншік құығын толығырақ түсіну үшін жоғарыда көрсетілген қағидаларға жеке – жеке тоқталып, олардың мазмұнын ашып көрсеткеніміз жөн болар.
Азаматтық Кодекстің 188 – ші бабында анықталғандай, меншік құқығы дегеніміз – субъектінің заң құжаттары арқылы танылатын және қорғалатын және тиесілі мүлікті өз қалауынша иелену, пайдалану және оған билік ету құқығы.
Иелену құқығы дегеніміз – мүлікті іс жүзінде иеленуді жүзеге асыруды заң жүзінде қамтамасыз ету, яғни айтқанда тұлғаның өз қалауынша мүлікке ықпал жүргізудің мүмкіншілігі. Мысалы: азамат ұзақ командировкаға кеткенмен өз мүлкінің меншік иесі болып қала береді. Ол мүлікке басқа біреудің қол сұғуға құқықтық мүмкіншілігі жоқ. Сонымен қатар, мүлікті иелену құқығы басқа субъектіге берілуі де ықтимал. мысалыЖ жалға беру және т.б. шарттар. Азаматтық заңдарында көрсетілгендей иелену заңды, адал және арам ниетті де болуы мүмкін.
Пайдалану құқығы дегеніміз – мүліктен оның пайдалы табиғи қасиеттерін алудың, сондай – ақ одан пайда табудың заң жүзінде қамтамасыз етілуі. Пайда кіріс, өсім, жеміс, төл алу және өзге де нысандарда көрінуі мүмкін. Пайдалану, яғни меншік иесінің өз иелігіндегі мүліктен өзінің тұтынушылық және басқа да қажеттіліктерін қанағаттандыру мүмкіншілігі. Мәселен, азамат өз автомабилін өзінің шаруашылығында немесе басқа біреуге жалға арқылы пайда табуға болады. Пайдалану құқығы да иелену құқығы секілді басқа субъектіге берілуі мүмкін. Мысалы: жалға беру шарты. Негізінен, пайдалану құқығы мен иелену құқығының арасында тығыз байланыс бар. Мәселен, меншік иесі пайдалану құқығын басқа біруге берместен бұрын ол субъектігі мүлікті иеленуге беруі тиіс, өйткені субъектіде иелену мүмкіншілігі болмаса, пайдалану құқығы мүлдем болмай қалуы да ықтимал.
Меншік иесі өзіне тиесілі мүлікке қатысты өз қалауы бойынша кез – келген әрекеттер жасауға, соның ішінде бұл мүлікті басқа тұлғалардың меншігіне беріп, иелігінен шығаруға, өзі меншік иесыі болып қала отырып, оларға мүлікті кепілге беруге және оған басқа да өкілеттігін тапсыруға, мүлікті кепілге беруге және оған басқа да әдістермен ауыртпалық түсіруге, лоарға өзгеше түрде билік етуге құқылы.
Қолданылған әдебиеттер тізімі

1. Баққұлақов С. «Құқық негіздері».Алматы2004.
2. КР Конституциясы. Алматы 2004.
3. Сапатғалиев Ғ. « Қазақстан мемлекеті мен құқығының негіздері» Алматы 1996
4. Ермекбаева Б.Ж., Арзаева М.Ж. Шет мемлекеттердің салықтары
5. Кэмпбел Р. Макконнелл, Стэнли Л. Брю «Экономикс», том 1, Таллин, 1995
6. Борисов Е. Ф. «Экономическая теория» Москва, 1998
7. Самуэльсон П. А. «Экономика», том 2, Москва, 1992
        
        Жоспары:
| |Кіріспе |3 |
| | | |
|1 ... ... ... ... иесі |5 ... ... құқығы, субъектілері және объектілері |6 ... ... ... және оларды өзгерту әдістері |9 |
| | | |
|2 ... ... жеке ... әр ... |12 |
| ... ... | ... ... иелігінен алу мен жекешелендірудің қазақстандық | |
| ... |13 ... ... ... жекешелендіру және мемлекет | |
| ... алу ... ... |16 |
| | | |
|3 ... және ... жүйе |19 ... |Меншік – экономикалық категория |19 ... ... және ... ... |21 ... |Меншіктің түрлері және шаруашылық жүргізудің формалары | |
| | |23 ... ... ... ұйымдастыру үлгілері |26 |
| | | |
| ... |30 |
| | | |
| ... ... ... |31 ... ұғымын екі мағында түсінуіміз қажет. Бірншіден, экономикалық
категория, ... ... ... ... ... ... алғанда, өндіріс құрал – жабдықтары мен оның өнімдеріне иелік ... ... ... қоғамдық қатынастар. Меншік қоғам өмірінің негізі,
яғни алғанда ... ... ... санат. Меншік құқығы
қондырманың ... ... ... ... белгілі бір даму кезеңінде
санатқа кері әсер етіп қана қоймай, алдыңғы қатарға да шығуы мүмкін.
Оған ... – бір ... ... қазіргі даму сипаты. Экономикалық
қатынастардың дамуына, олардың ... ... ... тікелей ықпал жасар
отырған біздің экономикалық заңдарымыз
Меншік құқығы объективті және субъективті мағынада анықталуы қажет.
Объективті мағына тұрғысынан ... ... ... осы ... реттеуге
бағытталған нормативті актілердің жиынтығы болып табылады. Меншік құқығы
субъективті мағынада беллгілі тұлғаның ... ... ... ... анықтайды. Меншік иесіне мүлікті пайдалану, иелену және билік ету
құқықтары тиесілі. Меншік құығын толығырақ түсіну үшін жоғарыда ... жеке – жеке ... ... ... ашып көрсеткеніміз жөн
болар.
Азаматтық Кодекстің 188 – ші ... ... ... құқығы
дегеніміз – субъектінің заң құжаттары арқылы танылатын және ... ... ... өз ... иелену, пайдалану және оған билік ету құқығы.
Иелену құқығы дегеніміз – мүлікті іс ... ... ... ... ... қамтамасыз ету, яғни айтқанда тұлғаның өз қалауынша мүлікке
ықпал жүргізудің мүмкіншілігі. Мысалы: азамат ұзақ ... ... ... меншік иесі болып қала береді. Ол мүлікке басқа біреудің қол
сұғуға құқықтық мүмкіншілігі жоқ. ... ... ... иелену құқығы
басқа субъектіге берілуі де ықтимал. мысалыЖ ... беру және т.б. ... ... ... ... заңды, адал және арам ниетті де
болуы мүмкін.
Пайдалану құқығы дегеніміз – мүліктен оның пайдалы табиғи ... ... – ақ одан ... табудың заң жүзінде қамтамасыз етілуі. Пайда
кіріс, өсім, жеміс, төл алу және өзге де ... ... ... яғни ... иесінің өз иелігіндегі мүліктен өзінің тұтынушылық
және басқа да қажеттіліктерін ... ... ... ... ... өзінің шаруашылығында немесе басқа біреуге ... ... ... болады. Пайдалану құқығы да иелену құқығы секілді басқа
субъектіге берілуі мүмкін. ... ... беру ... Негізінен, пайдалану
құқығы мен иелену құқығының арасында тығыз байланыс бар. ... ... ... ... ... ... берместен бұрын ол субъектігі мүлікті
иеленуге беруі тиіс, өйткені субъектіде иелену ... ... ... мүлдем болмай қалуы да ықтимал.
Меншік иесі өзіне тиесілі мүлікке қатысты өз қалауы бойынша кез ... ... ... ... ... бұл ... басқа тұлғалардың
меншігіне беріп, иелігінен шығаруға, өзі меншік иесыі ... қала ... ... ... ... және оған басқа да өкілеттігін тапсыруға,
мүлікті кепілге ... және оған ... да ... ... ... ... ... билік етуге құқылы.
1 Меншік: мәні, қатынастары, мағынасы иесі
Дүние жүзінің тарихи дамуындағы қай ... алып ... ... ... меншіктің айналасына топталады. Қоғам ... ... ... әрқашан маңызды роль атқарған. “Меншік” белгілі бір
затты жеке ... ... ... ... Меншік қоғамдық негізгі
бастауларға ... ... ... ... ... ... ... қабылдап,
оны қорғайды. Меншікті екі мағынада қарастыруға болады: құқықтық мағынада
және экономикалық категория ретінде. ... ... ... мүліктік
қатынастарды білдіреді. Меншік иесі заңмен анықталған мүліктерге ие ... ол ... ... ... ... және оған ... ... алады. Экономикалық мағынасында меншік бүкіл шаруашылық
процесін ... ... ... мен ... ... бөлу, айырбастау
мен тұтыну қатынастарын білдіреді.
Ендігі басты мәселе – меншіктің мәні туралы. Жалпы меншік дегеніміз не?
Міне, осы сұраққа жауап ... ... ... - ... ...... және өндірілген
өнімдерді иемденуге байланысты адамдар ... ... ... Меншік дегеніміз – материалдық және ... ... ... ... ... ... адамдар арасындағы қатынастарды
білдіреді. Басқаша айтсақ, меншік бұл адамдар арасындағы өндіріс факторлары
мен нәтижелерін иемденуге байланысты объективті қатынастар жүйесі. Меншік ... зат ... ... ... туындайтын қатынас. Меншік қатынастары
иемдену, пайдалану, айналыс, тұтынудан тұрады. Иемдену – бұл нақты ... ... ... ... да бір ... ... өндіру – адамдардың
өз қажетіне қарай табиғат байлығы мен энергияны иемдену болып табылады.
Қоғамның дамуының әр ... ... ... ... яғни иемдену әдістері
өзгеріп отырған. Өзінің ең қарапайым формасында ... ... ... ... ... ... ... болды. Осылайша,
адамзат қоғамының әу басында адамдар табиғат өнімдерін ... ... ... аулау, терімшілік және т.с.с. Әрі қарай,
өндірістің ... ... мен ... орай ... тек табиғат өнімдері
емес, сондай – ақ адамдар өндірген өнімдер жатады. ...... ... ... ... егер мына зат ... онда бұл жайт қалыптасып үлгерген шаруашылық байланыстарын сипаттайды
және бұл мүлікті кімнің ... ... бар, ал ... құқығы жоқ
екендігін көрсетеді. Иемдену әрдайым белгілі бір тұлғаның мүддесіне ... ... ... жеке ... ... орай жүзеге асырылса, жеке
иемдену ... ... ... ... Егер өндіріс қоғам мүддесін көздесе,
онда қоғамдық иелену (қоғамдық меншік) орын алады. Біз меншік қатынастары
меншік ... ... ... және ... ... ... Айталық,
өндіріс құралдарына меншік иесінің өзі ... ... ... Ол басқа адамдардың өзінің заттарын иеленуіне ... ... ... ... ... ... иесі мен ... арасында
мүлікті пайдалану қатынастары туындайды. Кәсіпкер басқа біреудің меншігін
иелену, пайдалану мен керегіне ... ... ... ие ... ... ... ретінде жалға беру – меншік иесі мүлкін уақытша
пайдаланулары үшін басқа ... ... бір ... беру ... келтіруге
болады. Осыған байланысты бірнеше жағдайларды мысал ретінде ұсынайық:
1- ші ... ... ... ... шеберханаңыз бар делік және өзіңіз
сағат жөндеумен шұғылданасыз. ... ... иесі де, ... да, ... ... иесі де тек қана сіз ... ... Жаңағы, меншігіңіздегі сағат жөндейтін ... ... ... ... ... жоқ) ... бердіңіз.
Жалгер өзі атқарған жұмысына жалақысы үшін шеберхана табысын иемденеді. ... ... иесі – сіз, ... ... – жалгер, еңбек
нәтижесінінің иесі – жалгер болады. Ал сізге тиесілігі жалдау төлемі.
3-ші Жағдай. ... 2-ші ... ... ... өзі ... сіздің шеберханаңызда өзінің жобасын жүзеге ... ... және ... ... ... ... өзі
иемденеді. Сіз өз шеберханаңыздың ақысы үшін жалдау төлемін иемденесіз, ал
жалданған ... ... ... ... ... ... көруге болады: меншік ... ... ... ... ... ... (жаңағы жағдайлардан) “меншік табыс әкеле
бастаған сәттен өзін экономикалық ... ... ... ... қорытындыға
келеміз. Осы меншік қатынастарының нәтижесінде меншік иесі ... ... ... үш ... ... потенциалды меншік иесі (мұрагер)
➢ меншік иесі заттарды тұтынушы ... Бұл ... ... иесі ... ие ... ... меншік иесі. Ол заттардың толық құнының меншік иесі ... ... ... иесі өзіне тиесілі мүлікке қатысты өз қалауы бойынша кез –
келген әрекеттер жасауға, ... ... бұл ... басқа тұлғалардың
меншігіне беріп, иелігінен шығаруға, ... ... ... ... ... ... ... субъектілері және объектілері
Меншік құқығы объективті және субъективті ... ... ... ... алғанда, меншік құқығы осы ... ... ... ... ... болып табылады. Меншік
құқығы субъективти мағынада белгілі тұлғаның ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Азаматтық
кодексінің 188 бабында меншік ... ... мен ... ... ... оның 1-ші ... былай делінеді: “Меншік құқығы –
субъектінің өзіне тиесілі мүлікті өз қалауынша иемдену, ... ... ... заң ... ... және ... ... былай жіктелінеді:
➢ иемдену құқығы
➢ пайдалану құқығы
➢ басқару құқығы
➢ табысқа құқығы
➢ егемен құқығы
... ... ... мұрагерлікке беру құқығы
➢ игілікті мәңгілік иемдену құқығы
Бұл құқықтардың барлығы меншік иесіне берілген құқықтар. Иелену құқығы
дегеніміз – ... іс ... ... ... ... заң жүзінде
қамтамасыз ету, яғни ... өз ... ... ... ... ... ... ұзақ командироваға кеткенімен өз мүлкінің
меншік иесі болып қала береді. Ол мүлікке ... ... қол ... ... жоқ. ... ... мүлікті иелену құқығы басқа
субъектіге берілуіде ықтимал. Мысалы: жалға беру және тағы басқа ... ... ... ... ... ... адал және ... де болуы мүмкін. Пайдалану құқығы дегеніміз мүліктен оның пайдалы
табиғи қасиеттерін алудың, сондай – ақ одан ... ... заң ... ... ... ... ... жеміс, төл алу және өзгеде нысандарда
көрінуі мүмкін. Пайдалану, яғни меншік иесінің өз ... ... ... және ... да ... ... Мәселен, азамат өз автомобилін өзінің шаруашылығында немесе
басқа біреуге ... беру ... ... ... ... ... ... да
иелену құқығы секілді басқа субъектіге берілуі мүмкін. ... ... ... ... ... ... мен ... құқығының ортасында тығыз
байланыс бар. Билік ету құқығы меншік иесінің өз ... ... ... ... ... ... әрекеттерді жүзеге асыруға мүмкіншілік береді.
Мысалы: сату, ... ... ... ... ... және т.б. ... иесі өз
құқықтарын жүзеге асырған кезде ... ... ... ... жол бермеу шараларын қолдануға міндетті.
Меншік қатынастарының экономикалық ... ... ... мен
объектісі береді. Меншік субъектісі – меншік қатынастарының белсенді жағы.
Олар меншік объектісін иемденетін, оған билік ... және ... Енді ... ... атап ... ... – меншіктің бастапқы субъектісі болып табылады. Ол ... ол дене ... ... – қабілетінің, жұмыс күшінің қожасы.
Сонымен қатар, адамдар өзінен тыс ... да ... ие бола ... – бұл да ... көп ... субъектісі. Отбасы мүшелері үйі –
ішінің жиған мүлік – жиһаздарының иесі.
Әлеуметтік топтар - өз ... ... ... топтардың өз
меншіктері болады. Олардың мүдде – мақсаттары мен ынта ... ... ... ... ... ... ... еңбек ұжымдары – бір кәсіпорында ... ... ... бір ғана ... иелер рөлін атқарады
Территория халықтары – қандай да бір болсын аймақта қоныстанған халық
сол ауқымды ... ... ... иесі бола алады.
Ел халқы – жалпы халықтың дәулеті болып саналатын, елдің ... ... бір ... ... ... - кәсіпорындардың басқарушыларынан бастап, ел
үкіметіне дейін меншік ... ... ... ... объектісінің құрамын және мазмунын түсіну үшін олардың
маңызды деген түрлеріне тоқталып өтейік.
Жер, жер учаскелері, жер кеңістіктері, пайдаланылатын жер – ... ... ... ... ... ... әр түрлі субъектілер құрылыс
жүргізу, ғимараттар салу, ... ... және әр ... ...... егу, мая өсіру мақсатымен, жайылым – ... ... ... ... ... ... шикізаттар алу үшін де
пайдаланады. Сондықтан да ... ... ... әрбірден соң бүкіл әлем де
меншік объектісі бола алады.
Табиғат байлығы - меншіктің тағы да бір көп ... ... ... Ол: ... ... жер – су ... мен ондағы тағы да
көптеген пайдалы заттарды, ауа орталығын қамтиды.
Әлеуметтік- мәдениет ... ... ең ... үй – ... ... ... өмір ... қорлана берген байлық
құрамындағы меншіктің күрделі объектілері жатады.
Негізгі өндірістік қорлар - ... ... ... ... ... құрылыстар, құрал саймандар мен әр түрлі жабдықтар,
машина, агрегаттар, прибюорлар ретінде меншік объектілерінің едәуір ... ... ... ... және ... тұрмыста қолданылатын бұйымдар мен киім – кешек, үйшілік
заттар және басқа мүліктер/ ... ... ... ... ... ... әр алуан объектілері болып табылады.
Ақша, валюта және ... ... ... да ... объектілері. Олардың
басты ерекшеліктері: материалдық – заттық бағасында емес –құндылығын да,
дәлірек айтқанда, ... ... ... ... екендігіне байланысты.
Аса қымбат асыл заттар – алтын, күміс, платина, алмас, бриллиант тағы
да басқалары. Бағалылық және ... ... да ... ... болып саналады.
Рухани – ойшылдық, ақпараттық ресурстар мен өнімдер... Адамдардың ... ... ... әрекетінің нәтижесі болғандықтан, меншіктің ерекше
объектілері болып табылатыны анық.
Бұлар интеллектуалды меншіктің объетілері - ... ... ... және т.б. ... күші - ... ... ... қабілеттілігінің, еңбек
потенциалының көрінісі. Бұлар әр адамның өз меншігіне ... ... ... ... әр ... ... ... қалыптасады.
өндіргіш күштерінің дамуы барысында ... ... мен ... ... ... ... байланысты меншік қатынастарының құрамына
көптеген сапасы жоғары объектілер енуде.
1.2 Меншік формалары және оларды өзгерту әдістері
Меншік – қашанда ... бір ... ... ... болып дамиды.
Тарихта меншіктің әр түрлі типтері белгілі.
1- рулық қоғам ... типі ( ... ... ... ... меншігі)
2- Құл иеленушілік меншік типі және көпшілік жағдайда феодалдық ... (бір ... ... ... күш көрсету жолымен қосылуы)
3- Меншіктің капиталистік (буржуазиялық) ... ... ... ... алу,
сату арқылы қосылуы)
Бұл типтер меншіктің қоғам бойынша алынған түрлері. ... ... ... ортақ игілік, яғни белгілі бір әлеуметтік немесе
өндірістік қауымдастық шеңберінде әркім ортақ игіліктен ... ... ... ие ... сөз. Мәселен жер шары адамзатқа ортақ игілік, ал ... ... ... әртүрлі мемлекет шегіндегі ұлттар мен ұлыстардың өмір
сүру ... ... ... нысанына айналады.
Меншіктің тарихи бастамасы ортақ меншік. Ол ортақ еңбек пен ... ... ... ... ... ... қарағанда
мысалы мүлік тек бір тұлғаға ғана емес, екі ... одан да көп ... ... мүмкін. Көрсетілген жағдайда бір ... ... ... ... ... ... ... Айтылған екі немесе бірнеше
тұлғаның меншігіндегі мүлік оларға ортақ меншік ... ... ... екі ... меншігінде бір тұрғын үйдің болуы.
Ортақ меншіктің екі түрі бар: үлестік және бірлескен. Егер де ... ... ... ... ... үлестері белгілі болса,
онда мұндай ортақ меншікті үлестік меншік дейді. ... ... ... ету оның ... ... келісуімен жүзеге асырылады, сонымен
қатар, үлесті меншіктегі мүлікті иелену де, пайдалану да оның ... ... ғана ... ... ... ... ... қатысушыларының үлестері белгіленбеген, сондықтан да олардың
үлестері мүлікте тең деп ... ... ... ... мынадай
түрлері болуы мүмкін:
➢ ерлі – зайыптылардың ортақ меншігі
... ... ... ... жекешелендірілген тұрғын үйге орта меншік.
Сонымен қатар, заң құжаттарында ... ... ... ... ... ... ... Бірлескен меншікке қатысушылар, егер олардың
арасындағы, келісімде өзгеше көзделмесе, ортақ мүлікті ... ... ... ... кейін жеке меншік пайда болуы. Ол еңбектік және
еңбектік емес болып ... яғни өз ... және ... ... ... бұл түрлері еңбекке байланысты. Өз еңбегіне негізделген жеке
меншік субъектілері жеке шаруа қожалығы, қолөнершілілер және басқа адамдар.
Бұлар өз еңбегімен өмір ... ... бір ... өз ... ... жағынан, тікелей жұмыскер болып табылады. Өзге адамның еңбегіне
негізделген жеке меншік - ... ... ... ... ... ... формаларының бірі – ұжымдық меншік. Ұжымдық меншік –
бұл еңбек ұжымы өндіріс ... мен ... ... иемденіп, пайдаланып
және іске жарататын экономикалық қатынастар жүйесі. Бұл ... ... ... ... да ... барлық мүлкі еңбек ұжымының
меншігіне көшкен, жалға алынған мүлікті сатып алған немесе заңда ... да ... ... ие ... ... ... ... болады. Сонымен
бірге, ұжымдық кәсіпорынның мүлкі, оның ішінде өндірілген өнім, алынған
табыс – ... ... ... ... ... ... меншіктің:
кооперативтік меншік, шаруашылық қоғамы мен серіктестіктердің, акционерлік
қоғамның шаруашылық ассоциацияларының /бірлестіктерінің/, қоғамдық ... ... және діни ... меншіктері деп аталатын бірнеше түрі
болады.
Меншіктің келесі түрі – мемлекеттік меншік. Мемлекеттік меншік – ... ... ... ... ... басқаруы мен іске жаратуды
жүзеге асыратын қатынастар жүйесін білдіреді.
Енді бүгінгі өтпелі кезеңдегі жаңа меншік формаларын ... ... ... Ол үшін ... ... бар ... әдістерін
қолданады. Ондай өзгерту ... ... ... ... ... – бұл ... ... нысандарына
(жер, өнеркәсіп, көлік, банктер) жеке ... ... ... ... ... ... ... және қандай тарихи кезеңде
жүргізілуіне байланысты әр ... ...... және ... ... ... Ұлттандыруға қарама – қарасы процес жекешелендіру ... (лат, privates - ... – бұл ... ... ... ақыға немесе тегін жеке меншікке ... ... ... ... мүмкін, мәселен мемлекеттік мүлікті жеке тұлғалар мен
компанияларға ... ... ... ... ... тек бір ... мүмкіндігі, денационализация мен реприватизация түрінде жүзеге
асырылуы мүмкін.
Денационализация – ұлттандырылған мүліктерді бұрынғы иелеріне ... ... ... бұл ... Балттық елдері – Эстония, ... ... іске ... – бұл жеке ... ... ... кезде сатылып
алынған кеісіпорындар, жер банктер, акциялар және тағы басқа ... ... жеке ... қайтару. ... ... ... ол ... ... актілерімен
жүргізіледі.
Жекешелендіру экономикадағы мемлекет билігін шектеу сияқты анағұрлым
ірі процестің бір бөлігі ... ... ... ... алу, оның
билігін шектеу – бұл өндірісті тікелей мемлекеттік - әкімшілік реттеуден
басым түрде нарықтық ... ... ... ... ... ... нәтижелері: бірінші ден, меншік құрылымы жеке
меншік ... ... ... және ... құрылым қысқарады.
Екіншіден, мемлекеттің экономикалық ролі мен қызметі өзгереді: мемлекет
шаруашылық ... ... ... және ... ... ... ... өмірдің экономикалық жағдайларын өзгерту арқылы
реттейді, міндетті ... ... ... ... ... ... мемлекет ресурстарды бөліп тарату функцияларын жүзеге ... ... ... ... ... қызметке мемлекеттік
монополия жойылады.
Міне, осы аталған әдістер арқылы меншік ... ... ... ... ... ... әр түрлі формаларының қалыптасуы
Республикамызда нарықтың қарым – қатынастарды ... ... ... ... ... Оның сан ... тәуелсіз және тең
құқықты субъектілерінің болуы – нарықты қалыптастыру ен оның ... ... ... ... . Бұл ... ... ... негізгі
бөлігін мемлекеттік басқару органдарына тікелей бағынудан құтқарып, оларды
акционерлік, кооперативтік және тағы басқа кәсіпорындарға айналдыруда ... ... ... ... ... ... ерекшеліктері
бар. Сөз болып отырған заң – алғаш рет республиканың өз меншігін айқындап
берді. Сөйтіп ... ... да ... алуан түрлілігіне тұңғыш
рет заң жүзінде рұқсат берілді. Сондай-ақ осы құжатта меншіктің бір түрін
екінші бір ... ... ... және оның ... ... да ... Сол себепті бұл ... ... мен ... ... ... ... мен ... ұйымдар мен қорларға, діни ұйымдардың меншіктеріне аранлған арнайы
баптар бар.
Қазақстан Республикасы Конституциясының 6 -шы ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік меншік пен жеке меншік және
бірдей қорғалады.
2. Меншіктік ... ... ... ... қоғамдық
игілікке қызмет көрсетілуін міндеттейді. ... ... ... ... ... өз құқықтарын жүзеге асыру көлемі ... ... ... ... ... ... Жер және оның ... су көздері, өнімдіктер мен жануарлар дүниесі,
басқа да табиғи ресурстар мемлекет ... ... Жер ...... ... ... шарттар мен шектерде жеке меншікте де болуы
мүмкін.
Жеке меншік азаматтардың және ... емес ... ... ... бірлестіктерінің меншігі ретінде анықталады.
Мемлекеттік меншік өзі атын айтып тұрғандай ... ... ... ... ... субъектісі Қазақстан
Республикасы ... ... ... ... ... ... және
билік ету құқығын жүзеге асыру Қазақстан Республикасы атынан белгіленген
тәртіптер бойынша Парламентке жүктелген. Ол бұл ... ... ... ... ... және коммуналдық меншік болып екіге
бөлінеді.
Республикалық меншік республикалық ... және заң ... ... ... ... тұлғаларға бекітіліп берілген
мүліктен турады. Республикалық бюджет қаражат, ... ... қоры мен ... тек қана ... ... ... және ... заңды
тұлғаларға бекітіліп өзге де мемлекеттік ... ... ... ... Сонымен қатар, Республика қазынасының қатарына жер, оның
қойнауы, су, өсімдіктер ... ... ... да ... ... меншік жергілікті қазынадан және заң құжаттарына сәйкес
коммуналдық заңды тұлғалардға ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасында меншіктің жеке және
мемлекеттік меншік, сонымен қатар, осы екеуіне тән ... ... ... ... заңды деп саналады. Олар:
➢ Арендалық кәсіпорынның меншігі;
➢ Кооперативтердің меншігі ... ... ... мен ... ... ... қоғамның меншігі;
➢ Ассоциациялардың және бірлестіктердің меншігі;
➢ Қоғамдық ұйымдар мен қорлардың меншігі;
➢ Діни ұйымдардың меншігі.
Сонымен, нарықты экономикаға ... ... ... ... құру ... ... ... айналып отыр. Меншік формаларының
бүкіл қоғамдық организмнің өзін - өзі ұйымдастыру, өзін - өзі ... ... Бұл ... меншіктің әр түрлі формасы өз орнын табады.
Меншіктің әр ... ... бұл ... механикалық жиынтығы емес,
олардың динамикалық біртұтастығы, олардың бір – бірімен диалектикалық өзара
байланыстылығы.
2.1 Мемлекет иелігінен алу мен ... ... ... ... көшу ... қатынасын түбірімен өзгертуді талап
етеді. өйткені, шаруашылық субъектілері рынокта өз жұмыстарына өздері жауап
беретіндей, соған ... ... ... ... ... ... ... керек. Мұндай талаптар дәрежесінен шығу үшін рынокта
ресурс ... ... ... әрекет етіп, жұмысты тиімді
ұйымдастыру шарт.
Советтік ... ... ... ... ... 90 прроцентке
дейін жетті, ал одан басқа колхоздардың, кооперацияның, жеке ... өте аз ... ... ... ... да ... ... иелігінен алу мен жекешелендіру
рынокке көшу барысындағы аса маңызды мәселе. Біріншіден, ... ... ... ... ахуальды бәсендетуде, еңбекшілерді ... ... ... ... тікелей жақсартуда мемлекет күші жетпей,
әлсіздік көрсетуде. Міне ... ... ... ... бөлігін
шаруақорлықпен пайдалана білетіндерге беру тиімді болары ... ... ... баға мен ... ... ... тек бәсеке механизмі
әрекет еткенге шейін, халық ... ... ... шығып бара жатқан инфляция құбылысын реттеу үшін финанс- ... ... ... ... ... яғни шығындарды азайту мақсатымен
жоғарғы салық ставкасын, жоғарғы банк процентін енгізу керек. Әрине, мұндай
жағдайда экономика ... ... дами ... ... ... да ... Ал, рыноктық қалыпты қызмет етуі үшін монополиялық
үстемділікті жою және жекешелндіру өте ... ... ... ... ... Тотенше мемлекеттік экономиканы көп укладты аралас экономикаға
көшіру. Ол болса, мемлекетті бір орталықтан басқару қызметінен босатып, ... ... ... көшуді қамтиды. Бұл процестің өзі өте
күрделі, ал меммлекет ... алу мен ... ... ... ... ... ... иелігінен алуды ... ... тек ... басқаруды өзгерту жолымен жүргізуге де болады.
Дегенмен түбінде меншік қатынасын алмастыруды күн тәртібіне қояры ... ... ... негізгі қорлар иесі өзгермейді, алайда оның өніміне,
айналым қорларына арендатор иелік етеді, осымен байланысты меншік қатынасы
да өзгеше сипатқа ие ... Ал, ... ... ... алу ... бұл
жекешелендіруді көрсетеді.
Жекешелендірудің субъектісі физикалық мағынада жеке азаматтар, ... ... ... ... ... еңбек коллективі
болуы мүмкін. Мұндай жағдайда қазіргі әйгілі коллективтік кәсіпорын ... ... ... алу мен жекешелендірудің объектілері- мемлекеттік
мүлік, оның ... ... ... айналым қорлары, мемлекет
кәсіпорындарының финанс активі, тұрғын үйі қоры ... ... ... алу мен ... ... асырумен байланысты мемлекеттік меншіктің басым көпшілігі жаңа
субъектілерге көшуі ... ... ... ... мен ... ... тиімділігі мен әлеуметтік әділеттілкті ұштастыратын болады.
Ал, мемлекеттік меншікті үлестіре салу ... ... ... ол, ... заңдылықты талап етеді.
Парламентіміз қабылдаған заң ... ... ... ... 1993-1995 жылдарға арналған мемлекет иелігінен алу
мен жекешелендірудің Ұлттық бағдарламасында мемлекеттік меншікті одан әрі
өзгертудің жолдары ... ... ... ... тап ... ... сілтегендер де, ісі ыңғайға келмей, әрі сәрі күй ... де ... Ал енді осы ... ... пен ... ақшаның
құнсыздануын, бағаның тұрақсыздығын пайдаланған алып сатарлар толып кетуі
қынжырлық жәй. Осындай бұра тартушылық пен жасырын жекешелендірушілік ... ... ... ... ... ... ... стажына қарай әр адамға
тұрғын үй купондары есептелген. Енді әр адам 100 ... 120 ... ... ... ... ... мемлекеттің тең мүмкіндік беруі
осы, мемлекет ... ... ... да ... ... ... ... 20% ұжымға, 5% басшылыққа дегендей әңгіме ... енді ... бәрі ... ... емес қой, сонда басқа
қызметкерлер неңің 20% алады. Сонымен бірге бірінші кезеңде ... ... ... ... иесі етеміз деп келдік. Бұл болмайтын нәрсе еді. ... адал ... 100 ... алып қарасақ, солардың әрқайсысы
еңбегіне, ... ... ... ... тұрады. Бірінші кезеңде
істелген жұмыстар мен жиналған тәжірибелер ... кең ... ... ... ... ... ... ретінде
жекешелендіру бірқатар маңызды әлеуметтік экономикалық міндеттерді шешуге
тиіс. Сондықтан да екінші кезеңде мемлекет ... ... ... ... алға ... ... тарапынан нені жекешелендіру керек,
нені мемлекеттен сатуға, сатып алуға болады, осы мәселелерді реттейтін әділ
экономикалық тетік қажет ... Бұл үшін ... ... ... ... ... бір тәртіппен анықтау қажет еді. Жеке меншік
иесі болу әркімді де еңбек ... ... ... көп шығаруға
жетелесе керек. Бұған дәлел ретінде осы жекешеленген кәсіпорындар мен
ұйымдардың ... ... даму ... ... ... жекешелендірудің нәтижесінде 482 кәсіпорында 59 миллиард ... ... ... кешенінде 553 шаруашылық республика бойынша
жалпы өнім көлемінің 38,7 проценті мөлшерінде өнім ... ... ... арқасында республикалық арнаулы есепшотқа 3,3 миллиард сом
және жергілікті есепшоттарға 850 ... сом ... ... ... саны 1993 ж-7 ... асты, шамамен 68 процент –сауда,
қоғамдық тамақтандыру, тұрмыс ... ... ... ... Бұл ... бір ... бір сыпыра орта және ірі
кәсіпорындарда акционерлік ... етіп ... құру ... да ... қоры 23 ... сом болатын 522 кәсіпорын қайта ... ... 32 ... ... ... тиімді істесе,
29 проценті сол деңгейде ... ... орай 25 ... өнім ... ал 14 ... тоқтап қалған енмесе жұмыс істейтін адамдар санын
қысқартуға мәжбүр болған. Қазақстан республикасының ерекше меншігі ... жер, оның ... су және ... ... ... да кәзіргі меншіктің 51 проценті қалады деп ... Осы ... айта ... ... бұл оқу, мәдениет, деңсаулық сақтау жүйелерін
жекешелендіру мәселелері ... ... ... ... ... өнім
өндіруді, қызмет көрсетуді және оның сапасын жақсартуға бұрынғыдан арттыра
түсу, қоғамдық байлық ... ... ... тұрмыс дәрежесін жаңа
сатыға көтеру.
Сонымен Қазақстан ... 1992 жылы ... ... ... ... ... ... белсенді жүріп жатыр.
Міне, осы кезеңде көпукладты экономиканы қалыптастыру ... ... 1995 ... ... ... ... ететін 91,3 мың шаруашылық
субъектілерінің 73,4 мың ... емес ... ... Сол ... ... ... 30,4 ... ауылшаруашылығында жалпы
өнімнің 38,9 процентін де осы ... ... ... орта ... ... ... дамыды. Басқа факторлармен бірге ... алу мен ... ... де оған ... ықпалын тигізді.
1993-1995 ж.ж. шағын жекешелендіру бағдарламасына сай аукцион арқылы тағы
да 2 мың кәсіпорын сатылды; 2130 ... бен ірі ... ауыл ... 93 ... ... иелігінен алынып жекешелендірілді.
Осының нәтижесінде мемлекеттік емес сектор, меншік иесі таптары құрылып,
жекешелендірілген ... 60 ... ... қоры жеке ... ж.ж. үкімет тарапынан қарқынды жүргізілген қатаң ... ... ... ... ... қол ... 1995 ... 1994 ж. Салыстырғанда инфляция дәрежесі 160 процентке төмендеді,
жалпы ішкі өнім өндірісінің ... 8 ... ... ... ... ... Сол 1995 ж.ең алғашқы рет сыртқы сауда ... ... қол ... 1996 ж. басында жеке қолға 60 процент
жекешелендірілген өндіріс орындары ... ... ... 1/3 ... ... да 1/3 ... жұмысшылардың қолындағы капитальды құрайды. Сол сияқты
ұлттық валюта енгізіліп, оның болжамды курсын тұрақтандыруға қол жетті.
2.2 ... ... ... және ... ... ... ерекшеліктері.
Республикамызда нарықтық қарым – қатынастарды қалыптастыру бағытында
көптеген ... ... ... Нарық экономикасының өту кезінде
мемлекетіміздің негізгі ... бірі ... ... ... ... сезімін қалыптастыру болды. Ол үшін меншікті ... алып жеке ... ... ... ... ... қажет
болды. Сол себепті елімізде жекелендіру жүргізіле бастады.
Қазақстан Республикасында меншіктің ... ... ... ... ... құру ... не ... алу және
жекешелендіру жолымен жүзеге алырылады. Меншік туралы ... 1- ... ... алу ... ... ... басқару
міндетін және тиісті өкілеттіліктерін тікелей шаруашылықты жүргізуге
субъектілерге беру ... ... ... Ал ... ... ... ... және басқа да заңда тұлғалардың жеке меншігіне
беру дегенді білдіреді.
Қазақстанда жекешелендіру 1991 жылдан басталып, бірнеше кезеңнен өтті.
1 - ... 1991- 1993 ... ... - ... 1993 – 1995 ... ... - ... 1996-1998 жылдар аралығы
4 - кезең 1998- жылдан кейінгі
Жекешелендірудің ... ... ... жылдары аралығында
жүргізілді. Алғашқы кезеңі аясында ... ... ... 7000 – ... ... ресми түрде жекешелендірілді. Ол жұмыспен қамтылудың 12% -ын
қамтамасыз ... ... ... 10% - ын ... ... ... ... қорлар, ең әуелі кәсіпорындардың
ұжымдары мен басшыларына сатылды. Бұл сату жөніндегі ... ... ... ... себепті мемлекет мүддесіне зиян ... ... ... 1993 жылдың ақпан айында үкімет ... ... ... ... ... одан әрі ... ... Осы
1-ші кезеңде республикада 4500 – ден астам әртүрлі ... ... ... ... ... құрылды. Өндірістегі орта және
ірі кәсіпорындарды акцияландыру процесі ... ... ... ... ... 5 наурызда «Қазақстан Республикасында мемлекет меншігінен алу
мен ... ... ... ... ... Ұлттық
бағдарламасы» туралы Президенттің Жарлығы шықты. Осыны орындау ... ... ... ... ... ... құжаттар пакеті
мен оны жүзеге асырудың календарлық – жоспар графигін әзірлеп, қабылдады.
Олардың ішіндегі аса маңыздылары: «Жекешелендірудің ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру жөніндегі
шаралар туралы» және т.б. Сөйтіп, жалпы саны 6 ... ... ... ... ... ... айынан жүзеге асырыла бастады. Соларға
сәйкес әуелі кіші жекешелендіру жүргізілді. Ол ... ... ... ... ... ... көрсету, сондай – ақ жұмысшыларының
саны 200-ден аспайтын кішігірім ... ... ... ... ... ... және жеке ... жекешелендіру жұмысы да
жүргізілді. Мұның міндетті шарты - мемлекеттік кәсіпорындарды алдын- ала
акционерлендіру ... ... ... ... 2-ші ... ... де аз емес. Мәселен, тау- кен ... ... ... ... – ақ қорғаныс саласының ірі
кәсіпорындары жеке ... ... ... ... ... ... шілде айында инвестициялық
қор құрудан басталды. онан соң 1993 ... ... ... ... ... ... кутондарын тарату қолға алынды. Жүздеген фирмаларды
акционерлік компанияға айналдыру, ... –ақ ... ... ... істеріне дайындықтар жасалды. 1994 жылы наурыз айында алғашқы ірі
аукциондар ... ... ... ... ... ету ... жалпы мемлекеттік мүліктің бір бөлімін Қазақстанның
барша азаматтарына ... беру ... ... ... ... купондар жүйелі енгізілді.
Қазақстан Республикасындағы жекешелендірудің қорытындысы:
➢ Жекешелендіру халықтың психологиясына ... ... бір ... ... иесі ... шыға келу мүмкін еместігін ескерместен,
тиісті ... ... ... ... меншік иелері бола алмады.
➢ Жекешелендіру процесі кезінде мүліктер: негізгі және айналымдағы
қаржы, қаржылық ... ... ... ... ... ... ... өзге басқа да ... ... ... ЖӘНЕ ... ... ... – экномикалық категория.
Меншік туралы алғашқы түсінік затты, игіліктерді ... ... ... ... ... ... ... Егер затты жеке
пайдаланбаса, меншік туралы сұрақта тумайды. ... ... осы ... ерекше құқы барын сипаттайды. Меншіктің субъектің жеке ... ... ... ... әр ... ... ... құрайды.
Сонымен, меншік туралы алғашқы тұжырым: меншік – материалдық ... ... және ... өндіру шарттарын пайдалану туралы адамдар
арасындағы қатынастар немесе, игіліктерді иеленулін белгілі тарихи қоғамдық
әдісі болып ... ... ... ... ... ... және
рухани игіліктерді және ... ... ... ... ... ... ... болып адамзат қоғамының жаратыла бастаған
заманында қалыптаса бастаған. Еңбек етуге экономикалық және экономикалық
емес ... ... ... ... ... әр ... ... сүйенеді. Демек, антикалық өндіріс тәсілінде, экономикалық
емес күштеу құлға – тікелей өндірушіге – меншіктің бар болуына негізделген,
азиаттық ... ... ... ... жерге меншіктің болуына
негізделеді; феодализмде – жеке ... және ... ... ... ... етуге экономикалық күштеу өндіріс шарттарына меншіктің
болуынан, яғни, капиталға меншіктің болуынан туады.
Экономикалық қатынастардың кемелденген жүйесінде, ... ең ... ... олардың бір-біріне тәуелділігін және экономикалық
болмыстың мәнің көрсетеді. Танып білу ... ... ... бар екенің білумен бітпейді. Меншік қатынастарын зерттеу процссінде
құбылыстардың мәнің айқындап, солармен айналысу қажет. Гегель ... ... ... мәні ... ... ... ... түсінікке көшуді сипаттайды. Осы жолмем біздің де өтуіміз қажет.
Меншік – өте күрдслі және көп жақты ... ... ... ... ... Бұл ... құбылыста біреу емес бірнеше формалар болады.
Тарихқа ... екі ... ... ... және жеке ... ... ... айырмашылықтары қоғамдастырудың дәрежесі мен иеленудің
сипаты, формалары жене әдістерімен ... ... ... ... ... әсер ... және жеке меншіктің түпкі мәні ... ... ... ... жетпеген. Сондықтан жалпы меншік жеке
меншікке, ал жеке ... ... ... айнала алады. Бұл біріншіден.
Екіншіден, меншік қоғамның экономикалық өмірінің түпкі, негізгі ... ... ... ... отырмауы мүмкін емес. Тыныштық хал-жәй
бұзылады және осы ауытқулар, енді осы форманың өзінің ... ... ... Осылай жалпы және жеке меншіктің бірнеше ... ... Жеке ... жеке ... ... ... жөне бөлінбейтін), жалпылық, ассоциялық дәрежеге жеткізілген,
мемлекеттік, трансұлттық, монополиялық түрлер алады. ... ... ... ... бірлік) көлемімен және оның өкілеттігімен
анықталады. Жалпы ... ... (үй ... қауымдық,
ассоциациялық, мемлекеттік, қоғамның (халықтың) дәрежесінде болуы мүмкін.
Айырмашылықтың мағынасы көп ... ... ... ... ... ... басқасы бұны болдырмайды. Меншік түрлерінің айырмашылығы көп
түрлі болғанда, ара қайшылықтарды меншіктің бір ... оның ... ... ... шешуге болады. Мысалы, отбасы меншіктің бірлестік түрінен,
үлестік түрге (баланың үлесін ... ... және ... ......... меншік болып қосылуы. Осы меншіктің жеке
объектері бірлестік пайдалануда (үй, пәтер), басқалары жеке, ... ... ... ... ... мүмкін. Егер меншіктің түрлері
арасындағы ... ... ... жеткен болса, өзара
алмасу жойылады. Өйткені бұл ... ... ... ... ... ... қоғамдық (халықтық) меншік жалпы меншіктің түрлерінің
біреуі болып табылады, ал ол, жеке меншікпен ара қатынастарының ... ... ... ... ретінде қатынасады. Жекешелендіру
деген меншіктің алмасуы, ауысуы, айналуы емес, ол жалпыхалықтық меншікті
жеке меншік етіп ... құру ... ал ...... ... жеке ... – қоғамдыққа айналуы, форманың ауысуы ... ... мен ... ... әуел ... өмірге қажет
мүліктерді өндіру әдісімен ... ... ... ... объектері ұзақ мерзім бойы кейбір этникалық ... ... ... ... ... ... ... Жеке меншік,
индивидуалдық пайдалану мен жеке дара ... ... ... ... аң мен ... аулау құралдары, қолөнер-кәсіпкерлік еңбек
құралдары, жеке меншіктің ... ... ... Жеке меншікке көшу
мүмкіндігі тек жеке ... ... ... ... яғни жеке отбасы,
индивид қауымнан, немесе осы сияқты топтан жекеленіп, ... жеке ... өзі ... ете ... ... ... ... бұндай шарттар
қолөнер мен сауда-саттық ісінде пайда ... ... ұзақ ... ... ... ... ... қолданылды, кейінде мұның орынын
ауылдың ... ... ... ... ... ... тән болады:
егістікке, жайылымға, орманға, суға жалпы меншік сақталса да, әр ... ... ... ... ... өзі ... ... жыртып
өңдейді. Жалпы және жеке меншік жалғыз мәннің әр түрлі көрінісі болып
мындаған ... бойы ... өмір ... ... ... олардын ролі мен
мағынасы, қоғам мен өркениеттіліктің әр ... ... ... ... ... және ... ... қатынастарын дұрыс түсіну үшін, оны иемдену қатынастарымен
салыстыру қажет. ...... ... ... ... ... әдісі.
Иемдену осы берілген меншіктің және оның нақты түрлерінің негізгі, тамырлы
белгісін құрайды. «Меншік» және ... ... ... ... жеке танып білу қажет: бұлардың жеке ... және ... ... ... жеке ... ... – көп ... күрделі әлеуметтік-экономикалық процесс. Ол
шаруашылық өмірдің жүйесімен сәйкестікте болады және сонымен ... ... ... ... ... ... сыйларын жинап, аң мен балық аулап
иемденген. Бара-бара екі типті ... ...... дайын сыйларымен айналысатын) және өндіруші шаруашылықтар. Әр
елдердің экономикасындағы ... рөлі ... ... да шаруашылықтың осы
типтері бүгінгі қүнге дейін сақталып келеді. Осы типтер ... және ... ... ... ... екеуініңде қасиеттерін
қамтуы мүмкін. Сөйтіп, иемдену қатынастары өндіріс, бөлу және айырбаспен
толықтырылған болады. Индивидуалдық өндірістің қоғамдық ... ... ... ... одан әрі ... күшейтеді.
Иемденудің ең бастапқы кезеңін, қоғамның ... және ... ... болатын, өндіріс құрайды. ... әр ... ... ... ... ... иемдену және табыс алу, ... ... ... арқылы, иемденудің нақты формалары арқылы,
орындалады: аңшылық, балық аулау, өндіріс, ... және бөлу ... ... өзі ... ... зейнетақы, пайда т.б. түрін алады.
Иемденудің әдісі және оның ... ... ... әдісіне, өндіріс
әдісіне және айырбас пен ... ... ... ... ... ... етеді. Ал иемдену формаларының, иемдену әдістерімен салыстырғанда,
өзгерістерге икемділігі төмен болады. ... ... ... ... ... ... өндіріс әдісінің дәрежесінде жасанды түрде тоқтап
қалуы мүмкін. Иемдену әдісі меншіктің нақты түрімен сәйкес ... ... ... объективтік заңдары мен иемдену заңдары әрекет етеді.
Санкт-Петербургтың мемлекеттік экономика және қаржылар ... ... ... ... екі заңы ... екі заңы болады. Бұлар жұбымен, тығыз байланыста бола ... ... ... еңбегінің өніміне меншік заңы, меншіктің бірінші заңы
болып табылады. Осыған сәйкес келетін ... ... ...... ... Бұл ... және оның ... жасайды.
Меншіктің бірінші заңының негізінде натуралдық және ... ... ... ... ... ... екі ... жүріп отырады: тікелей еңбек
арқылы және нарықтағы өз ... ... ... ... Иемденудің
осындай жағдайында, жасалған өнімге меншік, иеленушінің ... ... Бұл ... ... жасаған) меншік болып табылады. Осы замандағы
нарық ... ... ... ... ... пен және ... байланысты болады. Еңбектің жеке меншіктің капиталистік жеке
меншікке айналуы, меншіктің бірінші заңының екіншісіне – ... ... ... ... – көшуінің негізінде өтеді. Енді бұған – екінші ... ... ... ... заңы ... ... ... айналымы – ең бастапқы
иемдену әдісі. Ірі қоғамдық өндіріс осы ... ... ... екі ... ... ... ол ... формалар арқылы – тауар айналымы
және табыстарды бөлу арқылы жүреді.
Меншік заңының модификациясы қалай жүреді? Ұсақ ... ... ... ... ... ... ... тікелей
қосылып, тіпті олардың бір-бірімен ұштасып, біріғіп кетуіне жол береді.
Бұнда меншік заңы еңбек пен ... ... ... Ірі ... ... ... байланысты болады. Тарихи болмыс мынаны
көрсетеді: ірі тауар өндірісі ... ... ... пайда болған, бірақ олардың (жұмыскерлердің) жеке ... ... ... жой: осы ... - өндірушілердің
меншіктен шеттелуі - адамдардың еркіндігін, оларда ... ... деп ... ... ... басталып, орын алған. Еңбек
нарығын дүниеге әкелген ағылшын шаруалары. Олар XVI ... ... ... ... жерлері, тоқыма өндірісіне жүн ... ... ... ... Меншіктің екінші заңы еңбектің
меншіктен шектетілуіне негізделеді. Осы жағдайда жасалған өнімге ... ... ... ... ... ... ... күштеу туралы) бөтен
еңбекті иемдену тек тауар мен ақша ... ... ... ... болады. Сұраныс ұсыныстан артық болса, немесе, тауарлар ... ... ... ... ... ... ... еместер
айырбасталуы мүмкін. Осы жолмен өсімқорлық капиталы пайда болған. Айналым
шығындары беталды жоғарылатылса, алыпсатарлық ... ... ... ... ... ... ... сфера-сында қолдану, қосымша өнімді,
тұңғыш рет экономикалық ... ... ... ... ... берді.
Тауар айналымы заңдарыңда сәйкес, өнімді жасаған жұмыскердің ... ... ... ... нарықтың субъектері тауарлардың меншік иесі
болады. Иемдену шарттары ... ... ... ... ... ... еңбек және өндіріс шарттарына өзіндік меншік болуы құрайтын еді.
Енді өндіріс шарттарының ... ... өзі ... ... жұмысшы күші капиталға жататын құрылымға айналып, жасалған өнім
соның (капиталдың) туындысы ретінде қаралатын ... ... ... еңбектің «бөтендігінен» құтылуға және жаңа
құнды иемденуге жағдай жасайды. Жаңа ... ... ... айналымы
заңдарын бұзбай, жұмысшы күшіне төлеген ақшалай эквиваленттен артық, жоғары
болады.
Еңбек арқылы иемденудің орнын, айналым арқылы иемденудің басқаны, жұмыс
істейтін ... ... ... ... болған жеке меншікті, капитал
жасаған меншікке айналдырады. ... ... ... болса да, оның
мазмұны өзгеше болады. Иемдену сипатының өзгеруі, меншіктің бір формасының
ішінде оның әр ... екі заңы ... ... ... ... ... ете бастағанын көрсетеді.
Тауар өндірісіндегі айналым иемденудің жалғыз формасы болмасада,
негізгісі болып табылады. Бұл ... жэне ... жеке ... ... Егер ... жалпы, біріккен капитал пайдаланылған ... ... ... ... ... ... ... меншігі барлардың
арасында бөлінеді. Қажетті өнім, жалақы түрінде жалдамалы жұмыскерлердің
қарамағына түседі. Бұдан өрі табыс ... ... т.т. ... ... ... субъектері бір-бірімен иемденушілер болып қатынасқа
туседі. Бұл жағдайда жеке ... ... ... ... ... ... ... меншіктің формасы өзгешелік енгізеді. Егер бұл жеке меншік
болса, онда ... ... ... ... қосымша өнім белініске түседі.
Бөлудің өлшемінің қызметін капитал атқарады: субъектінің жалпы табыстағы
үлесі, оның индивидуалдық ... ... ... ... ... ... осы меншікке құқықтары тең болады. ... ... бөлу ... ... ... ... өлшемі қызметін
еңбек атқарады. Бөлудің мына принципі жүзеге асырылады: еңбек адамдар
өмірінің ... ... бөлу ... ... ... ... Бұнда
айналым арқылы жүзеге асырылатын иемдену, иемденудің екіншілік дәрежелі,
туынды формасы болып табылады.
3.3 Меншіктің ... және ... ... ... пен иелену қатынастарын, олардың өзара байланыстарын танып білу
өз кезегінде, меншіктің ... мен ... ... ... және меншіктің бір түрінің екіншісіне ... ... жол ... ... ... ... түрінің шаруашылық
жүргізудің қандай формасын тілейтіні, меншік иелері мен ... ... ... ... ... қатынастардың орын алатындығы,
әлі мәлім болмайды. Осыларды білу үшін иемдену, пайдалану және ... ... ... ... қажет.
Иемдену, біріншіден, толық меншік емес, және, ... ... ... ... ... ... ететін объекті болып
емес, олар ... ... ... ... ... ... Сондықтан иелену қатынастары жүйесіндегі ... ... ету ... белгіленген туынды екіншілік қатынастарды көрсететін,
өндіріс шарттарына меншігі барлар мен ... ... ... ... ... ... табылады. Мысалы, банкир
өнеркәсіпшіге несиеге ақша капиталын береді. Бұл ... ... ... ... ал өнеркәсіпші капиталдың пайдаланушысына
айналады. Ол несие үшін ... ... ... ... ... ... өзінің табысынан төлеуге міндетті болады. Осы тәрізді лизинг
(жабдықтар, техника ... ... ... жер т.б. ... ... ... Осы ... барлығына ортақ жалпы шарт - олардың
белгілі мерзімге жасалуы. Иемденуші заттардың ... ... ... табылады.
Иемденудің меншіктен бөлінуі шаруашылық жүргізу практикасынан туып,
экономикалық өмірдің даму дәрежесінің ... ... ... ... ... ... ... құқықтық келісім түрінде бекітіледі.
Меншік қатынастарын иемдену қатынастарымен алмастыруға бола ма? Тарихқа
сүйенсек, экономикалық қатынастардың қалыптасу кезеңдерінде, ... ... ... ... ... ... Ресейде ұзақ уақыт бойы жерге
жеқе иемдену болсада, оған жеқе меншік ... ... ... ... ... ... боярлардың вотчиналары) жер иемдену болған.
Монастырлерге жер учаскелері мәңгіліқ бөлінбес пайдалануға берілген.
XV-XVI ғғ. бос жерлерге, соңынан ел ... ... ... ету ... үкіметке көшеді. Осылай жерге мемлекеттік меншік пайда болады.
Иемдену, меншікпен салыстырғанда, ... ... ... ... ... екі формасының даму дәрежесінің нәтижесінде иемдену
меншік қатынастарына кіріп, ... ... ... ие ... ... ... ... отырған заттың екі қасиетті - ... және ... құны ... ... еске ... ... пен
иемденушінің арасындағы айырмашылық айқын көріне ... ... ... оны ... ... ... ... көрсетеді.
Сондықтан, олар әр түрлі субъектілердің иемдену объектісі бола алады.
Иемденушінің ... ... ол оның ... тұтынуға меншігінің
болуында, ал заттың осымен қатар бағалылығына оның меншігі болмайды.
Бұл айырмашылық меншік иесінің типтерін және ... ... ... рол ... Меншік иелері үш типке бөлінеді:
1. Потенциалдық (мұрагер) меншік ... ... ... ғана ... акиқатты меншік иесіне айналды. Осы ... ... ... ... иесі ... ... (иемденуші). Иемденуші меншіктің
толық иесі емес. Ол заттың тұтыну құнына бағалылығына емес, жарлық етеді.
Сондықтан ... ... сата ... оны ... арқылы өткізбейді,
залогка (кепілдікке) сала алмайды, сыйлық етіп жұмсай алмайды. Бірақ оның
бөтен меншікті ... ... ... ... ... толық құқы
болады: өндірістік немесе өндірістік емес мақсатта қолданады. Иемденуші осы
затты колдану ... ... ... ... ... иесі болады. Сонымен қатар, иемденуші, ... ... ... ... бір ... ... иесіне беруге тиісті.
3. Толық меншік иесі. Бұл заттың бағалылығының және оны тұтынудың
меншік ... ... ... ... оны ... ... беруге,
өткізуге құқы болады.
Нақты меншік болып анықталатын тұтыну, меншікке толық иеліктің өлшемі
қызметін атқарады. Қолдануы ... ... ... ... деп аталады.
Меншіктің тұтынылмауы меншік құқының ... ... ... ... ... ... өзі, заттардың пайдалылығын өзі қолданып, өндіріс
жүргізе алады. Технология жағынан бұл әрекет тек ұсақ өндірісте ғана мүмкін
болады: шаруалардың ... ... ... ... ... қоғамдық өндірісте, әдетте меншік шаруашылықпен ... ... ... Бұл ... ... бір ... ... иемденеді, бұлардың өкілеттігі ажыратылады: меншік иесі заттың
құнына (бағалылығына) жарлық ... ... ... ... ... ... Бұлардың әрқайсына меншік табыс әкеледі.
Шаруашылық практикасы меншіктің осы екі типтерінің ... ... ... ... Қоғамдық сипат алған өндірісте оны
өндірісте жиынтық жұмыскер жүргізеді, ... ... ... ... ... иесі ... иемденуші болады. Ол акционерлеу, иесие, аренда,
лизннг арқылы өндіріске тартылған бөтен меншікке ... ... ... мен ... ... ... ... арасында диалектикалық байланыс ... Бір ... ... ... құрылымына әсер етеді. Оның (меншіктің)
түрлерінің көп болуын белгілейді. Екінші жақтан, ... ... ... ... ... ... қатынастармен және өндірістің
техннкалық даму дәрежесімен белгіленеді.
Меншіктің бір формасының, ... бір ... ... ... ... табылатын, шаруашылық жүргізудің әртүрлі
формалары ... ... ... жеке ... әртүрлерінің негізінде
индивидуалдық өндіріс және бірлескен өндіріс жүріп отыра ... ... ... ... ... мол, және капиталды
шоғырландыруда мүмкіндігі зор ... ... ... әр ... шаруашылық жүргізудің бірнеше формалары болуы мүмкін мұрагерлік
иемденуге ... ... ... ... ... экономиканың
мемлекеттік секторыңдағы концернге дейін. ... ... ... ... ... ... Экономикалық жүйелерді ұйымдастыру үлгілері
Меншік барлық қоғамдық құрылысқа тән объективтік қатынас болып қаралып
қашан болмасын ойшылар назарынан тыс ... Әр ... ... ... ... ... және оның ... дамуыңдағы ролі туралы
өз пікірлерін ортаға салып өткен.
Көнегрек әлемінің идеалына сүйене ... ... ... ... ... дүниеге әкелген. Бұнда азаматтар өндіріс ... ... ... ... ... дәлелдеу адамгершілік -
өнегелілік туралы ілімге негізделген болатын. ... - бұл мән және ... ... деп ... ... оны жеке алып қарағанда,
жалпыламалық болып ... ... ... қызмет ету
адамгершіліктің белгісі; жеке меншік жеке адамның мүддесін жалпы мүддеден
жоғары ... әр адам тек өзі үшін ... иесі ... ... Сондықтан
жеке меншік өнегелілікке, адамгершілікке жатпайды.
Көне Римнің ... ... ... Бұнда жеке тұлға тұңгыш рет
өзінің ... ... ... ... ... ... кедергі
болатын тайпа мен ру екенін сезіну жойыла түсті. Жеке меншікке артықшылық
көрсетіліп, оны мойындау орын ... ... ... ... одан әрі дами ... ... әлемінде өмір, табиғат және дүниежүзі туралы адамгершілік
бағалылықтарды өзгертті. Эгоистік, ... ... ... ... ... ... адам ұғымын, азаматтық қоғам
және таптық мемлекет теориясын табиғи құқық деп түсінетін, жеке ... ... ... ал ... ... еркіндігі" деген түсінік,
"меншігі бар адам" деген түсінікке айналды.
Қазақстандық цивилизацияның адамгершілікті бағалауы көне-грек әлемінің
идеалдарына жақын ... ... ... қолдау алатын, ... ... ... адамгершілікке жатпайтын.
Адамгершілік, өнегелілік бірлік және руханилік деп саналып түсінілетін.
Жалпы және жеке меншіктің ... ... ... аударылатын, үміт
артылатын.
Меншіктің әр түрлі формалары мен ... ... ... ... байқалады. Экономикалық жүйе халықтың шаруашылық
практикасының нақты жағдайында ... ... ... ... ... ... Бұнда халықтың шаруашылық дағдысы, дәстүр-салты, рухани
қал-жағдайы, оның ... ... ... және ... ... ... көзқарастары қамтылады. Міне осындай жағдайлардың өзі, жүйелердің
біркелкі болуын мүмкін етпейді, олар ... ... ... ... өздері
бейнелейтін мәдениетке сай келеді.
Экономикалық жүйенің ерекше қасиеттері ... ... ... ... ... Бір ... экономикалық жүйе
сыртқы ортамен зат және қуат ... ... ашық жүйе ... ... айырбасына кедергі жасамайды, ... ... ... т.б. ... ... нақты өркениеттің мәдени
құбылысының бір көрінісі ретінде, ... ... ... ... ... ... ... мақсатталады. Сондықтан ол қатал, тұйық жүйе ... ... бір ... жүйеде пайда болған үлгінің, басқа
экономикалық жүйелерде қолданылу мүмкіндігі төмен, ... ... ... ... ... ... және оның ... бұзбай сақтауға көмек береді. Табиғи шек қоюшы тетіктер ролін,
осы қоғамның тұрақтылығын және оның ... ... ... ... ат ... ... ... әдет-ғұрыптары, салты т.б.
атқарады.
Қоғамдық өндірістің дамуы, экономикалық ... ... ... ... ... осы ... ... жағдайлармен толықтырылып
жетіле беруіне көмектеседі. Бұл ... ... ... ... ... ... ... экономиканың жаңарған үлгісі жарыққа
келуі мүмкін. ... ... ... ... ... түсінік
қолданылады. Бұл нақты ақиқаттың көшірме бейнесі, белгілі бір ... ... ... ... ... ... (кешегі күнге дейін қазақ елі Ресей құрамында болғаны мәлім)
өркениеттің Батыс өркениетінен айырмашылығы, ... ... ... арқылы көрінеді. Батыс Еуропада таза капитализм үлгісі
қалыптасқан. ... таза ... ... ... Жалпы ресейлік
нарықты аралас экономиканың ерекше типінің туындысы деуге болады. ... осы екі ... ... ... ... - әкімшілік-бұйрық
типті экономиканы сыйлады.
Енді осы үлгілермен танысайық. Бұл ... мына ... ... ... ... ... және ... экономикалық үстемділік
пен оны жүзеге ... ... ... ... рөлі және ... ... есептесіп.
Таза капитализмде меншіктің көп тараған формасы - индивидуалдық жеке
меншік: әр субъект іс-әрекеттерін өзінің ... ... ... ... ... ... ... көбейту қызметтерін өз шешімдеріне
сәйкес жүргізеді; өнімді сатушы мен сатып алушы өте көп ... Бұл ... ... бірақ әр келісім көлемі ұсақ болғандықтан,
олар сұраныс пен ұсынысқа әсер ... ... ... ... ... үстемділік жүргізе алмайды. Сөйтіп, экономикалық
үстемдік нарықтың тек өзіне тән ... ... ... Осы жағдай нарыққа
реттеуші рөл әпереді және баға дәрежесін белгілеудің өзі соның ... ... ... рөлі өте ... ... ... ... приоритеттер орнатады:
экономикалық үкімет, үстемдік бір орталықтан жүргізіледі; нарық экономиканы
реттеуші болмайды; нарық субъектерінің әрекеттері жалпы ... ... жеке адам ... ... жүгіндіріледі; өндіріс
шарттарына қоғамдық, немесе, жеке меншік болады. Орталықтан жүргізілетін
экономикалық үкімет әкімшілік-бұйрық ... ... ... ... болу қатынастары приоритетке ие болады: иеленуге айналым ... ... рөл ... ... ... ... ... болады.
Бұл жағдайда экономиканы басқаратын органдар иеленушілердің және өндірістік
кәсіпорындардың қызметтерін өз ... ... XIX ғ. ... ... шаруашылықтың ерекше құрылысы
аралас экономика үлгісінің концепциясын қалыптастыруға ... ... ... осы ... ... ... басқа укладтарды өзіне
сіңіруі арқылы қол жеткен ... ... ... Ол ... ... әр бөлшектері ретінде қатар жүріп
отыратын шаруашылық жүргізу формаларының көптүрлілігіне, шаруашылық ... ... ... болмыстың көпполюстік болуына
және оларда мәндік мағыналар бар екеніне негізделеді. Аралас ... ... ... ... ... ... ... экономикалық құрылымның бірдей болмауы және шаруашылық жүргізудің
формаларының көп болуы - бұл кемшілік емес, бұл әлі ... ... ... дамудың ішкі көзі бар болғанының айғағы.
Батыс теоретиктерінің аралас экономика теориясына көзқарасы екі ... ... ... ... теориясы бұлардың арасында кең қолданылатын,
дүниеге бір бағыттан бір полюс деп қарап тану ... ... ... ... олар дамудың басым (жетекші), негізгі тенденциясы
деп, еркін бәсекеден жетілмеген бәсекеге, таза капитализм экономикасынан
бұйрық экономикасына ... ... ... ... тек бір ... көшу қандай формалар арқылы жүруінде - ... ... ... ... арқылы жүзеге асырылуында. Аралас экономика
мынаны көрсетеді: батыстағы нарық экономикасы өндірістен шектелген жұмысшы
күшін қабылдайтын шағын бизнессіз және ... ... пен ... ... ... ... кірісушіліксіз өмір сүре алмайды,
мүмкін емес. Егер Ресейдегі аралас экономика бастапқы құбылыс, ... ... ... ... ... ол біркелкі экономикалық
құрылымға ... ... ... болған, шаруашылық ... ... ... ... ... ... аралас экономика таза капитализмді ыгыстыра бастады. Бір шектен
екінші шекке ... ... ... екі ... тон ... ал аралас
экономикаға тон емес. Батыста өнімді өндірушілер және ... ... ... - ірі ... ... ... ... ыдыратылмаған. Сонымен қатар, аралас экономикадағы экономикалық
окімет тоталитарлық ... ... ол ... ... ... осы ... болатын қатынастар ... ... ... оларды толықтыра түседі; материалдық
ресурстарға ... ... ... жеке ... ... болады; әр
субъектінің іс-әрекеті өзінің мүдделерімен сәйкес жүргізіледі, ... ... ... мақсаттар белгіленген болады. Мемлекет экономикада
белсенді қызмет атқарады, мемлекеттік және жеке секторлардың іс-әрекеттерін
болжайтын, жоспарлайтын және ... ... жүйе ... ... ... ... дәстүрлі экономика даму
дәрежесі төмен елдерге тон болады. Ол шынында ... ... ... ... ... оның әр ... түрі бар, ... салтқа,
дәстүрге, ұлттық, мәдени, рухани тамырларға негізделеді. Бұнда меншіктің
бірнеше түрлері мен ... ... ... ... ... ... атап ... экономикалық іс-қимылдар бастапқы, ең
жоғарғы байлық дегі есептелмейді; индивид ... ... ... ... ... ... ... өкімет саяси өкімет пен
қосылған, бірге жүргізіледі.
Дәстүрлі экономика өте тұрақты келеді. Оны реформалау оңай шаруа емес.
Бұған ... осы ... ... Жеке адам ... ... ... жағдайда және экономикалық әрекеттер алғашқы нақты байлық
деп мойындалмаған жағдайда, қоғамның тұрақтылығын сақтап қалу индиізидті
қорғау ... және оның осы ... ... өндіріп отыру арқылы жүзеге
асырылады. Батыс типтес ... ... көшу ... қоғамның
тұрақтылығын күйретуге бағытталады. Бұның нәтижесінде тұрақтылықтың ... ... ... әлі жасалынбайды. Реформаны осылай жүргізу
алдын ала оның нәтижесіз аяқталуына әкеліп соғады.
Қорытынды
Меншіктің тарихи бастамасы ... ... Ол ... ... пен ... ... иеленуге негізделді. Құқықтық мағынадан қарағанда
мысалы мүлік тек бір тұлғаға ғана емес, екі немесе одан да көп ... ... ... ... жағдайда бір материалдық объектіге
бірнеше субъектілік меншік құқығы пайда болады. Айтылған екі ... ... ... ... оларға ортақ меншік құқығымен тиесілі болады.
Мысалы: екі азаматтың меншігінде бір ... ... ... ең ... түрі өнім ... ... сату. Бұл
жағдайда сатып алушы толық меншік иесі болады. Ал, екінші бір қарапайым
формасы ... ... ... ... беру ... бұлардың күрделі формасы мемлекеттік кәсіпорындарды акционерлік
қоғамға және жауапкершілігі шектеулі қоғамға айналдыру.
Қолданылған ... ... ... С. «Құқық негіздері».Алматы2004.
2. КР Конституциясы. Алматы 2004.
3. Сапатғалиев Ғ. « Қазақстан мемлекеті мен құқығының негіздері» Алматы
1996
4. Ермекбаева Б.Ж., ... М.Ж. Шет ... ... ... Р. Макконнелл, Стэнли Л. Брю «Экономикс», том 1, Таллин, 1995
6. Борисов Е. Ф. ... ... ... ... Самуэльсон П. А. «Экономика», том 2, Москва, 1992
-----------------------
Республика меншігіндегі
Жергілікті (муниципалдық) меншік
Аралас меншік
Индивидуалдық – жеке меншік
Республика меншігіндегі мемлекеттік ... ... жеке ... ... ... ... ... – жеке кәсіпорындар
Акционерлік қоғамдар
Жауапкершілігі шектелген қоғамдар
Еркін ... ... ... ...

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 27 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстанда жеке меншіктің қалыптасу мәселесі79 бет
Ұйымдық-экономикалық негіздеме103 бет
Қозғалыс және оның негізгі формалары4 бет
Corel Draw программасын түрлі графикалық бейнелерді өңдеуге қолданудың әдістемелік негіздері21 бет
Statistic analytic system (SAS) бағдарламалық өнімін қолдана отырып әр бақылау бекетіндегі уақыттың әр түрлі кезеңіндегі (тәулік, ай, жыл), қала кескініндегі (ауданында) атмосфералық ауаны ластайтын заттардың орта шоғырын есептеу бойынша бағдарламалық қамтама өңдеу43 бет
«Бек+» ЖШС шарттарындағы әр түрлі ізге жататын сиырлардың сүт өнімділігі49 бет
Азаматтық құқық бойынша меншіктің нысандары29 бет
Азаматтық құқық бойынша меншіктің нысандары мен түрлері9 бет
Антикалық әдебиет:түрлі жанрлық салаларының қалыптасуы11 бет
Бастауыш сыныпта оқытуды ұйымдастырудың түрлі формаларын пайдаланудың ғылыми - теориялық негіздері53 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь