Қаржы нарығының теориялық негіздері

Мазмұны

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5

І.Қаржы нарығының теориялық негіздері
1.1 Қаржы нарығының құрылымы мен мәні ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .7
1.2 Қ.Р. қаржы нарығының қалыптасуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...12

II. Қазақстан Республикасының қаржы нарығы
2.1 Қаржы нарығының даму бағыттары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...16
2.2 Қаржы нарығының кемшіліктері мен жетістіктері ... ... ... ... ... ... ...20

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...30

Пайдалынған әдебиттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .32
болмасын,оның экономикалық жүйесі ең алдымен өзара байланысты үш жүйеден тұрады: мемлекеттік қаржы, экономикалық басталқы буынының қаржысы (кәсіпорындар, ұйымдар және т. б.) және халықтың қаржысы. Бұдан басқа экономиканың қаржы жүйесіне, шаруашылықтың - бірлестіктер, трестер, ассоциациялар, концерндер сияқты әртүрлі типтерінің, сондай-ақ қоғамдық ұйымдардың қаржылары да жатады. Өндірістің салалық ерекшеліктеріне байланысты өндіріс қаржылары, құрылыс қаржылары, сауда қаржылары, әлеуметтік сала қаржылары және т. б. болып та бөлінеді. Осы қаржы жүйесінің маңызды буындарын қысқаша сипаттайық.
Мемлекеттік қаржы - бұл мемлекеттіх өзіне міндетті қызмегін атқаруы үшін қажетті (халық шаруашылыгын басқару, қорғаныс, заңдылықты және хұқтық төртіпті қорғау жәнс т. б.), ақша қорларының жүйесі.
- Экономиканың алғашқы буындарының қаржылары - бұл кәсіпорынның өндіріс пен ұдайы өндіріс процссін қамтамасыз ететін, оның шаруашылық шеңберінен аспайтын ақша қорларының жүйесі.
Халықтың қаржысы - бұл тұрғындардың еңбек ету, шаруашылық жүргізу және басқа қызметтер негізінде алатын табыстарынан қалыптасатын ақша қорлары. Халық бұл қорларды өзінің меншігі мен әл-аухатын жоғарылату мақсатына жұмсайды. Соңғы екі күйенің есебінен мемлекеттік қаржы үшін қаражаттар жиналады. Бұрын кері байланысы бар: мемлекеттік қаржыда шоғырланған қорлар көлемді инвсстиция, субсидия және дотадия түрінде халық царуашылыгына қайта оралып келеді. Сондықтан барлық қаржы жүйесінде мемлекеттік қаржы шешуші роль атқарады.
Қаржы нарығы бағалы кағаздар, қарыз, валюта және капитал нарықтарынан құралады, Оны жасаудағы басты мақсат уақытша бос ақша қаражаттарын мемлекеттің, кәсіпорындардың және ационерлік қоғамдардың мұқтаждарына жұмылдырып жұмсаулына табылады. Әкімшілік - әміршілік басқару жүйесі жағдайы қаржы нарығының қызметін мемлекеттік бюджет, мнистрліктердің қаржы жоспарлары, банктердің несие жоспары және т. б. атқарған болатын.
Экономикалық реформа, кәсіпорындардың дербестігін арттыруы және шаруашылықты жүргізудің жаңа нысандарына өту жагдак да қаржы ресурстарының әдеттегі әдістерін қолдану шектеле бастады. Сонымен қатар, қаржы ресурстарын министрліктер арқылы салааралық бөлу біршама қысқарды. Бұның өзі кәсіпорындар; қосымша қаржы ресурстарын өз бетінше тұтыну жөне оларды арқылы қаржы нарығын құруға қолайлы жағдай жасады.
Қаржы нарығы өзіне тән инфрақұрылымы және жаңа принцп ақпаратты ағымы бар күрделі экономикалық қатынастар сал Сондықтан қаржы нарығын құру үшің бағалы қағаздарды эмицялау, қаржы инфрақұрылымын құру жөне ақпаратпен қамтам; етуге байланысты жүйелі мөселелерді зерттеу қажеттілігі болды. Өтпелі кезенде қаржы нарығгының дамуы қаржы н жүйесін қайта құру проблемасын туғызады.
Бүкіл дүниежүзілік тәжірибе көрсетіп отырғанындай, нарықтық экономикаға тән қаржы қатынастарының екі типі - бюджет және нарықтық бір-бірімен тығыз байланыста болады. Мелкеттік бюджет пен басқа деңгейдегі бюджеттер, сондай-ақ бюджеттік емес орталық қаржы қорлары кәсіпкерлік табыс ; азаматтардың табысының бір бөлігін алу жолымен құрылады оны мемлекеттің мақсатына сәйкес қайтарылымсыз бю, қаражатымен бөлу арқылы пайдаланылады.
Ақша ресурсгарын бюджетгік паидалану нарықтық пайдал мен толықтырылуы қажет. Қаржы нарығында ақша толыққанды тауар ретінде көрінеді және оны пайдаланудың бағасы заңына сәйкес, сұраным мен ұсыным негізінде орнығды. Каржы нарығы жағдайында – кәсіпорындар, ұйымдар және адамдар қорлары арқылы жасалған табыстарын, ал халық шаруашылығының қосымша қаржы көздерін тұрақты алуға талпынады. Бұндай нарық капиталынсыз кәсіпорындардың шын мәніндегі өзі қаржыландыруы мүмкін емес.
Каржы нарығы жоқ жағдайда ақша ресурстарын бюджеттік кәсіппен пайдалану басым болады. Ондай әдіс біздін осы уақытқа дейін жүргізген шаруашылық механизміне тән болды. Ақша ресурстары мемлекеттің қолында шоғырланды және мемлекеттік бюджет арқылы ұлттық табыстың үштен екісі қайта бөлінді. Несие жйесінде тек мсмлекеттік банкілер жұмыс істеді, ал олардың кызметтерінде кәсіпкерлік белсенділік болмады. Бюджет қаражаттары жоне несие ресурстары, оларды пайдаланудың тиімділігі ескерілмей тек жоспар бойынша ғана бөлінді. Осындай саясаттың нәтижесінде шығынмен жұмыс жасайтын рентабельділігі (табыстылық) төмен кәсіпорындар қаржыландырылды, жалпы ұқыпсыздық жасырылды, сөйтіп мемлекеттік бюджеттің тапшылығы күшейді. 1965 жылы басталған шаруашылық рсформалардың нәтижесінде косіпорындардың қаржы ресурстары сдоуір өсті, бірақ оларды пайдалану қатаң бақылауда болды. Қаражаттарды кәсіпорындар, кәсіпорымдар мен адамдар, кәсіпорындар мен банкілер арасында қайта бөлуге тиым салынды. Кәсіпорындардың қаржылары олардың банкідегі есеп шоттарында процентсіз сақталды.
Бізге қаржы нарығын қалыптастыруда батыл қадамдар жасау міндеттері, яғни бағалықағаздар нарығын құру, несие жүйелерін коммерциялық және кәсіпкерлік негізге көшіру, сондай-ақ қаржы нарығының инфрақұрылымын дамыту қажеттігі тұр.
Пайданылған әдебиеттер тізімі

1.Жүнісов.Б.Нарықтық экономика негіздері.-Алматы,2001.
2.Мамыров.Н.Қ.Макроэкономика.-Алматы,2003.
3.Мәдешов.Ә.Нарықты экономикаға кіріспе.-алматы,1999.
4.Ілиясов.Қ.Қ. Қаржы.-Алматы,2003.
5.Шеденов.Ө.Қ.Жалпы экономикалық теория.-Ақтөбе,2004.


Мерзілімді басылымдар

6.Бохарев.Л. Қаржы нарығының экономикалық мәні құрылымы.-Экономика негіздері, 2006,N1.
7.Валюта түсінігі.-"Банки Казахстана", 2005-ж., N6.
8.Екінші деңгейдегі банктердің несиелік саясаты.-Аль-Пари,2004,N6
9.Коммерциялық банк құрылымы.- "АльПари" 2002ж, 6.
10.Қазақстандағы депозиттер нарығы –Қаржы-Қаражат,2001,N
11.Искаков.У. Нарықтық қаржы.- Экономика негіздері, 2005,N3.
12.Малышева.В.қаржы нарығының тиімділігін басқарайық,-Қаржы-Қаражат,2005, N11.
13.Сәдірмекова.Т.Қазақстандағы қаржы мәселесі.-АльПари,2006, N1.
        
        Мазмұны
Кіріспе.....................................................................
.............................................5
І.Қаржы нарығының теориялық негіздері
1.1 Қаржы нарығының құрылымы мен
мәні.............................................7
1.2 Қ.Р. қаржы нарығының
қалыптасуы...................................................12
II. Қазақстан Республикасының қаржы нарығы
2.1 ... ... даму ... ... ... ... ... ... бір ел ... ... жүйесі ең алдымен өзара байланысты
үш жүйеден ... ... ... ... ... ... (кәсіпорындар, ұйымдар және т. б.) және халықтың қаржысы. ... ... ... ... ... - ... трестер,
ассоциациялар, концерндер сияқты әртүрлі типтерінің, сондай-ақ қоғамдық
ұйымдардың қаржылары да ... ... ... ... ... ... құрылыс қаржылары, ... ... сала ... және т. б. болып та бөлінеді. Осы қаржы жүйесінің
маңызды буындарын қысқаша сипаттайық.
Мемлекеттік қаржы - бұл мемлекеттіх өзіне міндетті қызмегін ... ... ... ... ... ... ... және хұқтық
төртіпті қорғау жәнс т. б.), ақша қорларының жүйесі.
- Экономиканың алғашқы буындарының қаржылары - бұл ... ... ... ... процссін қамтамасыз ететін, оның шаруашылық шеңберінен
аспайтын ақша қорларының жүйесі.
Халықтың ... - бұл ... ... ету, ... жүргізу және
басқа қызметтер негізінде алатын табыстарынан ... ақша ... бұл ... ... ... мен әл-аухатын жоғарылату мақсатына
жұмсайды. Соңғы екі ... ... ... ... үшін қаражаттар
жиналады. Бұрын кері байланысы бар: мемлекеттік қаржыда шоғырланған қорлар
көлемді инвсстиция, субсидия және ... ... ... ... ... ... Сондықтан барлық қаржы жүйесінде мемлекеттік қаржы шешуші
роль атқарады.
Қаржы нарығы ... ... ... ... және ... ... Оны ... басты мақсат уақытша бос ақша ... ... және ... ... ... ... ... Әкімшілік - әміршілік басқару жүйесі
жағдайы ... ... ... мемлекеттік бюджет, мнистрліктердің қаржы
жоспарлары, банктердің несие жоспары және т. б. атқарған болатын.
Экономикалық реформа, кәсіпорындардың ... ... ... ... жаңа ... өту ... да қаржы ресурстарының
әдеттегі әдістерін қолдану шектеле бастады. Сонымен ... ... ... ... ... бөлу біршама қысқарды. Бұның
өзі кәсіпорындар; қосымша қаржы ресурстарын өз бетінше тұтыну жөне ... ... ... ... ... ... жасады.
Қаржы нарығы өзіне тән инфрақұрылымы және жаңа принцп ақпаратты ағымы бар
күрделі экономикалық қатынастар сал Сондықтан ... ... құру ... қағаздарды эмицялау, қаржы инфрақұрылымын құру жөне ақпаратпен
қамтам; етуге байланысты жүйелі ... ... ... ... ... қаржы нарығгының дамуы қаржы н жүйесін қайта құру
проблемасын ... ... ... көрсетіп отырғанындай, нарықтық экономикаға
тән қаржы қатынастарының екі типі - ... және ... ... ... ... ... ... пен басқа деңгейдегі бюджеттер, сондай-
ақ бюджеттік емес орталық қаржы қорлары кәсіпкерлік табыс ; ... бір ... алу ... ... оны ... ... ... бю, қаражатымен бөлу арқылы пайдаланылады.
Ақша ресурсгарын бюджетгік паидалану нарықтық ... мен ... ... ... ақша ... тауар ретінде көрінеді және оны
пайдаланудың бағасы заңына сәйкес, сұраным мен ... ... ... ... ... – кәсіпорындар, ұйымдар және адамдар қорлары
арқылы ... ... ал ... ... ... қаржы көздерін
тұрақты алуға талпынады. ... ... ... ... ... өзі қаржыландыруы мүмкін емес.
Каржы нарығы жоқ жағдайда ақша ресурстарын бюджеттік кәсіппен пайдалану
басым болады. Ондай әдіс ... осы ... ... ... шаруашылық
механизміне тән болды. Ақша ресурстары мемлекеттің ... ... ... бюджет арқылы ұлттық табыстың үштен екісі қайта бөлінді. ... тек ... ... ... ... ал ... кызметтерінде
кәсіпкерлік белсенділік болмады. Бюджет қаражаттары жоне несие ресурстары,
оларды пайдаланудың тиімділігі ескерілмей тек жоспар бойынша ғана ... ... ... ... ... ... ... төмен кәсіпорындар қаржыландырылды, жалпы ұқыпсыздық
жасырылды, сөйтіп мемлекеттік ... ... ... 1965 ... ... рсформалардың нәтижесінде косіпорындардың қаржы
ресурстары ... ... ... ... ... қатаң бақылауда болды.
Қаражаттарды кәсіпорындар, кәсіпорымдар мен адамдар, кәсіпорындар мен
банкілер ... ... ... тиым ... Кәсіпорындардың қаржылары
олардың банкідегі есеп шоттарында процентсіз сақталды.
Бізге қаржы нарығын қалыптастыруда батыл қадамдар ... ... ... нарығын құру, несие жүйелерін коммерциялық және ... ... ... ... ... ... ... қажеттігі
тұр.
I. Қаржы нарығының теориялық негіздері
1.1Қаржы нарығының құрылымы мен ... ... ... ... тек нарықтық экономика арқылы жетуге
болатындығын дүниежүзілік ... ... ... ... ... жүргізудің нарықтық қатынастарына
көідуі сатып алу-сатудың ... ...... ... ... ... ... сатып алу-сату төлем қаражаттарының, несие ресурстарының жэне сан
алуан бағалы қағаздарының ауқымы зор ... ... ... ... ... секторының пайда болуына себепші болады.
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... мемлекет тарапынан реттеліп отыратын нарықтық
экономикаға көшуі елімізде оған қызмет көрсететін ... ... ... және ... ... ... талап етті.
Қазақстан Республикасының халықаралық нарыққа шығуына ... ... ... бірі — ... ... Бір жағынан
қазақстандық теңге бірнеше валюталық шектеулері бар айырбасталатын валюта
болып саналады. Бірақ бұл ... ... ... ... ... ... ... бола алмауына жеткілікті.
Қазақстан нарығының жастығынан кез келген ірі қаржы ... ... ... де, ... ... ... алады. Еліміздің коммерциялық
банктері сыртқы қарыздарын өтегенде нарыққа валютаның айтарлықтай қаражат
кө-лемін шығарады, бұл да теңгеге әсер ... ... ... ... ... өзгерістер валюта нарығына тікелей әсер
етуде. Ең алдымен қаржы және валюта нарығының мәні мен мазмүнын ... ... ... ... ... ... ... бөлігі ре-тінде
қарастыруға болады, бірақ бұл тарауда жалпы ... ... ... қаржы нарығына жалпы шолу жасап, валюта
нарығын тереңірек зерттемекпіз, нарықтардың макроэкономикалық принцигтгер
бойынша ... ... ...... қағаздар айналысына байланысты экономикалық
қатынастар және мемлекеттің бүкіл ақша ... ... Ол ... ... ... болып табылады және тауар, ақша, несие,
валюта, ... және т.б. ... ... күші, тұрғын үй, алтын нарықтарымен
байланысты болады. Қазіргі кезде дүние жүзінде АҚШ, Еуропа бірлестігі мен
Жапония қаржы нарығының ең ... ... ... Ал ... ... ... кезеңінде оның қаржы нарығының қоры мол, өзінің
өркендеуіне жетеді деуге әзірше ерте. Қаржы нарығы ... ... ... толықтырып тұратын, бірақ әрқаптысы өз алдына қызмет
жасайтын үш нарықтан ... ... ақша ... ... капиталының
нарығы және бағалы қағаздар нарығы.
Қаржы нарығының ... ... кең ... оған ... ... валюта
нарықтары қоса түсіндіріледі. Мұның өзі қаржыны ақшаға тең санат ретінде
қарастыратын дүниежүзілік практикаға байланысты.
Қаржы нарығынан ... ақша ... ... ... ... ... ол қолма-қол ақшаны ғана емес, сондай-ақ қолма-қол емес
төлем қаражаттарының, оның ішінде қысқа мерзімді банк несиесін ... ... ... ... және ұзақ ... несие жөніндегі
банктік несие операцияларына байланысты, бұған ... ... ... ... ... ұзақ ... сипаттағы міндеттемелер немесе
куәліктер нарығы болып табылады. Қаржы нарығын кейде қор ... деп ... Ақша мен ... нарықтары әдеттегідей айналым активтерінің
қозғалысына қызмет ... ... ... қаржы нарығы — ... ... ... ... сату арқылы халықтың уақытша бос қаржысын жинап,
қайта бөлуді ... ... ... ... ... барлық түрлерінің өзара байланысы ... ... ... ... Оларға мыналар жатады:
Реттелген тауар нарығының болуы, яғни тауарлар мен ... кез ... мен ... ... сұраныс пен ұсыныстың тепе-теңдігі;
Ұлттық банк тарапынан ақша айналысын дұрыс реттеу; бүған қолма-қол ... емес ... ... ... ... ... нарығын жандандыру, оны толық коммерцияландыру, яғни ... ... ... ... ... ресурстарының қозғалысын
Ұлттық банк тағайындайтын пайыздық есептік мөлшерлемесін, ком-мерциялық
банктердің міндетті ... ... ... ақша ... ... ... ... нарығы қызметінің алғышарттары мыналар болып табылады:
1) Бәсекені дамытып, монополиялық үстемдікті шектеу мақсатымен ... ... ... ... ... ... материалдық
өндіріс саласындағы кәсіпорындардың бастапқы шаруашылық буындарына неғұрлым
кең дербестік беру;
2) ... ... ... ... ... ... ... өндірістік
күрделі жұмсалымды орталықтан қаржыландыруды азайту, кәсіпорындар арасында
қаражаттарды ведомстволық қайта бөлуді жою;
3) Шаруашылық субъектілері мен ... ... ... ... ақшалай
табыстарының өсуі;
Бюджет тапшылығын қаржыландыру үшін несие қорын пайдалануды ... және ... ... тапшылығы мемлекеттік займдар
шығару арқылы жабылады.
Қаржы нарығының маңызы бос ақша қаражаттарын алып, оларды қайта ... ... ... ... ... ... ғана айқындалып қоймайды.
Оның қызметі ресурстарды тікелей бөлуге мүмкіндік береді, ... ... ... ... ... бөлу түрінде кәсіпорындар арасында тіке
байланыс орнайды. Мұның өзі ... ... ... ... ... ... қаржыны неғұрлым маңызды объектілер ... ... ... жақсартады.
Қаржы нарығы инфляцияны тежейді, өйткені бюджет тапшылығын жабу үшін
үкімет ақша эмиссиясын пайдаланбайды, ... ... ... ... ... ... ... және қамтамасыз етумен
айқындалады.
Экономикалық реформа үрдісі бары^інда қор ... ... ... экономика дағдарысынан жөне онымен қабаттасқан инфляциядан болған
қиындықтарға кезігуде.
Нарық тиімдалігінің принципі. Қаржы нарығына ... ... ... ... пен ... ... осы ... белгілі бір
"тиімділікті" талап етеді. Нарық тиімділігін жүзеге асыру үшін екі ... ... ... ... ... туралы ақылы және ақысыз
ақпараттарды дұрыс тавдап талдау өткізіп отыру керек.
Егер нарық тиімді болса, онда ... тыс ... ... ... ... Егер ... акцияларға баға төмендеп жатса, бізге анық
себебін іздеу қажет емес, нарық керек ... ... ... ... Біз оның ... ... тиімділігін дәлелдейтін фактілер күдіксіз, нақты, бүкіл дүниенің
қаржы нарықтары үздіксіз келіп жатқан жаңа ... ... ... ... ... ... ... үш қор биржасындағы 2004 ж. шілде - 2005 ж. қаңтар ... ... ... ... келтірілген.
Тамыз айының басында Кувейтке шабуыл жасалуы және сонымен байланысты
оқиғалар ... ... ... ... оған қоса ... мен ... трендін құрды. Осы ақпараттарды нарық экономикалық
әрекет пен валюта ... ... ... ... Мұндай дерек, нарық
тиімділігі тек қана ақпарат жинауына ғана емес, сонымен бірге ол ақпаратты
дұрыс талдауына байланысты. ... ... ... ... ... ... көрсетілген. Мысалы, егер бүгін кейбір активтердің
бағасы ... ... ... ... олар ... деңгейіне жетуі мүмкін.
Сондықтан нарық ... тым ... ... ... ... ... ... Осы активтерді бүгін сатып алсақ, ертең олар пайда әкеледі
деген оймен бүкіл арзан активтерді сатып ала бастайды да, ... ... ... ... ... тәжірибе осындай жағдайлардың
аздығын ... ... ... ... ... ... және қай ... нарық тиімділігінің анық ауытқулары пайда
болады?
Осы нәтиженің түсіндірмесін нарықтың иррационалдығына жатқыза аламыз.
Бірақ бұдан ... ... де бар. ... біреуі — ол нарықта тәжірибелі
саудагерлермен қатар тәжірибесіз жанкүйерлердің жұмыс істеуі. Келесі себеп
— оңтайлы алыпсатарлық ... ... ... ... ... ... ... Олардың кейбіреулерінің
ғана активтердің нақты бағасы туралы нақты ақпараттары бар, ал қалғандары
тек қана ... ... Осы ... саудагерлер дұрыс хабардар
болмағандықтан, немесе иррационалдық болғандықтарынан ... ... ... олар ... ... ... ... қалады.
Шулы саудагерлер нарықта бірін-бірі алмастырып, біреулері ... ... ... ... жатады. Кәсіпқойлардың тиімді және оңтайлы мінез-
құлықтарына қарамастан, акция бағалары өзінің ... ... ... ... мүмкін.
2. Қ.Р. қаржы нарығының қалыптасуы
Нарықтық экономика — адамзат экономикасының жоғарғы ... ... ... ... түрі ... дүние жүзі мемлекеттерінің
көпшілігінің өркендеу тәжірибесі дәлелдеген ақиқат шындық. Ал Қазақстан
Республикасы үшін ... ... жаңа ... өту — ашық
нарыққа өту ғана емес, сонымен қатар мемлекеттік экономикалық саясаттағы
субъективизмнен (әділетсіздіктен) бас ... ... ... қағаздар нарығын дамытудың жағдайы мен болашағы,
оның тиімділігін арттыру маңызды проблемалардың ... ... ... қағаздар жөніндегі ұлттық комиссия Ұлттық банкпен және ... ... ... ... ... ... және ... секторларындағы өндірістің қүлдырауынан пайда болған сыртқы және ішкі
факторлардың бағалы қағаздар нарығына тигізген ... ... ... ... бір дәрежеде жұмыс жүргізіп келеді.
Қазіргі кезең бағалы қағаздарға деген сұраныстың төмендеуімен және оның
кірісінің артуымен сипатталады. 1999 ... ... ... валюта бағамы
тәртібінің өзгертілуі мен бағалы ... ... ... теңгенің
алдындағы бағамына қатысты сақтық білдіруі айналымдағы мемлекеттік қағаздар
ауқымының ... ... әкеп ... ... ... екінші
тоқсанда теңгемен бағаланған қысқа мерзімді қағаздар шығаруды тоқтатты.
Нарықты дамыту ... ... ... ... ... Маңғыстау облысы әкімшілігінің ... ... ... ... ... пайда болған уақыттан бергі қызметіне
қарағанда, олар мемлекеттік бағалы қағаздар нарығындағы басқа ... ... ... ... ... ... тастап, негізгі
инвесторға айналды. Бірақ кейінгі екі жылдағы көрініс ... ... ... сыңайлы. Егер 1999 жылдың аяғында мемлекеттік ... ... ... 95.3%, ... бағалы қағаздар үлесі 4.7% болса, ал 2000
жылдың соңында мемлекеттік бағалы қағаздардың үлесі 75.1 %-ға ... ... ... ... ... көтерілді.
Қазақстандағы капиталды нақты секторға еркін бағыттай ... ... ... айрықша қөңіл бөлу керек. 1998 жылы қор
нарығында құрылымдық инвесторлардың - ... ... ... ... ... бұрынғыдан да дами бастады. Өйткені қор нарығының
барлық салаларының ішінде әсіресе жинақтаушы зейнетақы қорларының ... ... ... ... ... ... ... еліміздеіі көптеген кәсіпорындар мен ұйымдар қор нарығына
белсенді араласуға және оның ... ... ... ... ... дайын емес болып шықты. Тәрулік мәселелерін шешуге
мемлекеттің өз ... ... ... де ... ... Осы ... дейін үкімет ұлттық компаниялардың мемлекеттік емес
облига-циялардың эмитенттері (шығарушылары) ретіндегі қуатын да пайдаланған
емес. Сондай-ақ мемлекеттік емес ... ... ... ... де ... жоқ. ... ... шығарылған бағалы қағаздар
бойынша кірісті уақытылы есептеу мен ақша аударуда тәртіпсіздікке үрынады,
корпорациялық басқарудың тиісті нормаларын өз ... ... ... ұсақ ... құқықтары мен заңды мүдделерінің бұзылуына, өзінің
іс-әрекеттері жөніндегі ... ішкі және ... ... сай тиісті деңгейде ашық көрсете алмауына әкеліп соқтыруда.
Корпорациялық бағалы ... ... ... тәуекелдің салмағын
бөліп көтеру жүйесінің жоқтығы, акционерлік ... ... ... ... ... ... ... өте аз
мөлшерде ғана емес, аса сақтықпен де салуға мәжбүр етеді. ... ... мен ... акциялардың "тез" пайда болулары, "құрылымдық"
инвесторлардың едәуір жоғары деңгейде ... ... ... ... қатысушылар және эмитенттердің өздері болғандығы себебінен туындап
отыр. Осының бәрі ақыр ... ... ... ... ... ақша ... ... нақты секторда осы ақшаға сұраныс бар
кезде және ... ... сала бар ... ... ... ... ... нарығы дамымаған кезде, тәуекелдік деңгейі өте жоғары
болғанда бүл ақшаны тартуға ... ... ... ... қолайсыз
жағдайдың салдарынан жинақтаушы зейнетақы қорлары, сақтандыру ... ... ... ... ірі ... ... ... жөн көреді.
Біздің акционерлік компаниялардың акцияларын тартымды ету үшін ... ... саны 9 ... ... ... қор нарығына қоюы қажет.
Сонымен қатар ... ... ... ... ... қажет, оның үстіне
инвесторлардың мүддесін ... баса ... бөлу ... Бұл нарықты
бәсекеге түсе алатындай, жеке тұлғаларды да өз кірістерін корпорациялық
бағалы қағаздарга ... ... ... ... қажет. Бүгінде қор
нарығын жандандыруға әсер ете алатын ең маңызды міндеттер, міне ... ...... экономикаға бет бұрған өркениетті мемлекеттің
айқын сипаттарының бірі. ... ол ең ... ... ... (халықта
меншікті қайта бөлісу деп айтып жүргендей) өркениетті ... ... алу ... ... ... Соның нәтижесінде кез келген инвестор іс-
қимылы айқын әрі кез келген компанияның әрекетімен таныса алады.
Сөйтіп инвестор қыры-сыры беймәлім, "айдалада ақ ... ... ... ... ... ... қайда салатынын, ең бастысы, кәсіпорын
қуатының қай шамада ... ... ... ... ... ала білетін болады. Және кәсіпорынның өзі де ... ... ... ... болмақ.
Екіншіден, қор нарығы субъективті факторлардан толықтай тәуелсіз болып,
экономиканың нақты барометріне айналады, сөйтіп, алдын ала ... ... үшін де және ең ... оң ... ... үшін де ... дамыған қор нарығы трансферттік менеджментті талап етеді.
Яғни, бір меншік иелігін басқаратын компания сол жеке ... ... ... ... ... ... сөйлей алады және егерде ол компания
жасалған шарт бойынша талаптарды орындамайтын болса, меншік иесі бір ... ... ... ... ... ... ... корпорациялық басқаруды талап ету қиын.
Осы секілді жөнсіздіктер салдарынан акциялар пакеті басқаруға берілетін
компаниялар өздерін меншік иесі секілді ұстайды да, ал ... ... ... ... ... қадағалау мен оларды басқару былай тұрсын, істің
жай-күйіне көз жеткізе алмай дал болады. Экономикада дәл ... ... ... ... ... қор ... ғана халықтың ақшасын нақты ... ... ... ... бұл ... ... ... жұмыс істейді
және сонымен қатар азаматтарының өз кірістерін капиталға айналдыруына
мүмкіндік береді. Ең ... өз ... ... не ... ... ... де ... біліп отыруға мүмкіндік алады.
Каржылық қатынас кез келген ел ... даму ... ... ... ресурстарының айналымы мен қайта бөлінуі қаржы нарығын
аныктап беретін өзіндік ... ... ... ... ... нарығы тұтастай алғанда елдегі нарықтық қатынастар
жүйесінің құрамдас бөлігі болып табылады. "Қаржы нарығы" ... ... ... мен ... ... экономикалық дамуының
өзіндік ерекшеліктеріне сай әр ... ... ... ... ... ... қор, ... зейнетақы
нарықтарының қаржылық құралдарымен ұйымдастырылған сауда жүйесін білдіреді.
Мұнда ақша қаражаттарының ... ... ... ... ... отыратын қаржы институттары негізгі рөл атқарат. Онда ... мен ... ... ... ... қолданылады. Қаржы нарығы кез
келген нарық секілді қаржы ресурстарының сатушылары мен ... ... ... байланысты орнатуға арналған.
Қаржы нарығы — бұл капиталға деген сұраныс пен ұсынысты қалыптастыру
шеңберінде делдалдардың ... ... ... мен қарыз алушылар
арасындағы капиталды қайта бөлу ... ... ол ... ... ... ... ... алушыларға және олардан кері
бағыттайтын ... ... ... ... Қаржы
нарығының негізгі функциялары мыналар:
реттеушілік — оның көмегімен мемлекеттік басқару ... ... ... ... ... нарықты реттеу жүзеге асырылады;
ақпараттық — каржы нарығына ... ... ... және тендей қол жеткізуді қамтамассыз етеді;
бөлу — қаржы нарығы құралдарының айналысы ақша ... ... бір ... ... нарықтың бір қатысушысынан
екіншісіне, бір аймағынан екіншісіне өтуін қамтамасыз ете ... ... ... әсер ... — қаржы нарығындағы жүзеге ... ... ... ... ... бір ... әкеледі;
баға белгілеу — қаржылық құралдардың бағасы нарықта еркін бәсекелестік
жағдайындағы сұраныс пен ұсыныстың әсерімен қалыптасады.
Қаржы жүйесімен жүзеге асырылатын ... бос ақша ... ... ... ... ... ... нарығының қызмет етуімен және
қаржы институттарының кызметімен тікелей байланысты. Егер қаржы ресурстарын
шоғырландыру мен орналастыру ... ... ... негізгі рөлі
меншік иелерінен қарыз алушыларға қаражаттардың мүмкіндігінше ... ... ету ... табылса, онда каржы ресурстарын сатушылар мен ... ... ... ... мен ... саудасын
ұйымдастыру қаржы нарығының міндеті болып табылады. ... ... мен ... ... ... ... ... үш тобы
бар:
үй шаруашылығы (жеке тұлға);
меншік формасына ... ... ... жүргізуші субъектілер;
мемлекеттік басқару органдары.
Олардың кез келгені нақты уақыт кезеңінде өз бюджетінің ... ... мен ... жағдайында болуы мүмкін. Шаруашылық жүргізуші
субъектілер мен ... ... ... қарызға алу қажеттілігі
немесе уақытша бос қаражаттарын өзіне тиімді шартпен орналастыру мүмкіндігі
пайда ... ... ... ... мәні бойынша әлеуетті сатушылар мен сатып
алушылардың, сондай-ақ делдал институттардың мүдделерін тиімді ескеріп,
жүзеге ... ... ...... ... ... ... Бұл көптеген әлем елдерінің даму тәжірибесімен дәлелденген.
Қазақстан Республикасы үшін ... ... жаңа ... ... ... ... ең алдымен, елдің жан-жақты өсуін
қамтамасыз ететін мүмкіндіктерді пайдалануды талап ... ... ... білдіреді. Бұл мағынада қаржы нарығы — ғылыми-техникалык прогрестің
базасында ... ... ... ... кажетті деңгейіне қол жеткізу
және экономикалық тиімді өсу үшін барлық ... ... ... ... жеке бастамалар мен бәсекелестікке үлкен мән
беретін қоғамдық өндірісті ұйымдастырудың озық формасы.
Біздің көзқарасымыз бойынша, қаржы ... ... ... ақша
ресурстарының, сонымен қатар әр түрлі ... ... ... ... деген сұраныс пен ұсыныстың ықпалымен ұдайы қозғалыс үстінде
болатын ақша ресурстарының жиынтығын білдіреді. Алайда, ақша ... ... ... ... - ... ... емес. Ол ақша ресурстары
мен шаруашылык жүргізуші субъектілер арасында ... ... ... ... болады. Сонымен, қаржы нарығы — бұл ең ... әр ... ... ... бос ақша капиталы мен жинақтарды
мәміле жасау жолымен қайта бөлу және ... ... ... ... ақшалай қатынастар.
Жоғарыда айтылғандарды түйіндей келе, каржы нарығының функциясын
анықтайтын алғышарттарға мына факторларды жатқызуға болады:
қаржы ресурстарын ... ... ... ... барынша азайту;
монополияны шектеу және бәсекелестікті дамыту мақсатында барлық меншік
түріндегі шаруашылык жүргізуші субъектілердің ... ... ... ... ... үшін елдегі Орталық банктің ссудалық
қорын пайдалануды тоқтатып, бұл ... ... ... ... және ... да ... ... шығару арқылы шешу
қажет;
бағалы қағаздарға инвестициялануы мүмкін ... ... мен ... ... ... ... өсуі.
2.1. Қаржы нарығының даму бағыттары
Әрбір елге мазмұны мен ерекшелігін мүмкіндігінше толық ашатын қаржы
нарығының ... тән. ... ... ... ... ғалым-
экономистердің пікірлері әр түрлі. Сондықтан да оның ғалымдар ұсынған
кейбір түрлерін карастырып, ... соң ... тән ... ... ... ақша айналысы мен қысқа мерзімді ... ... ... және т.б.) ... ... ... ... ақша нарығы инфляцияның ықпалында болады, егер соңғысы белгілі
бір шектен ... ... рөл ... ... ... егер ЖІӨ жыл ... ... ал айналыстағы ақша 6—7%-ға артатын болса, онда бұл өскен ЖІӨ-
нің сатылуын жеңілдетіп, ... ... ... ... Егер ... өсімі 5%-ды құрайтын ЖІӨ-де айналыстағы ақшаның саны 10%-ға артса
немесе одан да көп ... онда ... ... ... ... ... орын ... капитал нарығы, яғни қысқа және ұзақ ... ... Осы ... ... Қазақстанда қысқа мерзімді арзан несие болған
емес. Елде қызмет ететін коммерциялық банктер оны тек ... ... әрі ... ... ғана ... Негізгі қорларды құруға және
жаңғыртуға қажетті ұзақ мерзімді ... тек ... ... сайын
қарастырылатын) пайыз мөлшері бойынша алуға болады.
3.Қазақстанда көптеген жылдар бойы ... ... ... мүлдем
болған жоқ. 90-шы жылдардың бас кезінде басталған оның ... ... ... ... ... өйткені ол меншік қатынастарын қайта құрумен (ең
алдымен, мемлекеттік кәсіпорындарды жекешелендірумен және ... ... ... ... ... сипатының өзгеруімен тікелей
байланысты. Бүгінгі таңда мемлекет бюджет тапшылығының орнын ... ... ... ... ... мемлекеттік бағалы қағаздарды, мәселен,
мемлекеттік қазынашылық қысқа мерзімді міндеттемелерді шығаруға жиі ... ... ... ... екі ... тұрғысынан бағалауға болады:
әр түрлі көздердегі ақша қаражаттарды тартудың көлемі тұрғысынан және бос
ақша қаражаттарды кандай да бір ... ... ақша ... ... ... ... үшін ... өндірістік немесе басқа шаруашылық қызметте (өнеркәсіп, ... ... ... жылжымайтын мүлікте, антиквариатта, бағалы
металдарда, егер отандық валюта құнсызданатын болса — ... ... ... ... әр ... ... ... банк депозитіне
салынатын ақшаға. Осылайша, бағалы кағаздар нарығы — бұл ... ... ... ... ... сондықтан да ол осы капиталды өз жағына
шығару (тарту) үшін басқа ... ... тура ... ... ... ... талдау оның белгілі бір сегментін, өз
ережесі бойынша жеке қызмет етушілерді айыруды, бөлуді ... ... және ... да бір елдің қаржы нарығындағы
жекелеген ... даму ... ... ... ... әр ... ... болады.
Ковалевтың түсіндірмесіне орай, қаржы нарығының жіктеуі мынадай:
Валюта нарығы — бұл валюталык; құндылығы бар ... ... ... ... ... валюта (ақшалай белгілер — банкноттар, қазынашылық билеттер,
заңды төлем құралдары болып табылатын ... ... ... ... ... монеталар, шетел мемлекеттерінің ақша бірліктеріндегі,
халықаралық немесе есептік ақша бірліктеріндегі шоттардағы
құрал);
* бағалы қағаздар (чектер, вексельдер, акциялар, облигациялар) және ... ... ... ... ... ... ... платина, палладия, иридия, родия, рутения,
осмия) және табиғи асыл тастар ... ... ... ... меруерт).
Банктер, биржалар, экспорттаушылар мен импорттаушылар, қаржы ... ... ... ұйымдар валюта нарығының субъектілері
ретінде болады.
Алтын нарығы - бұл ... ... ... толтыру және жинау мақсаттарында,
сондай-ақ бизнесті ұйымдастыру және ... ... ... ... ... ... байланысты экономикалық қатынастар саласы.
Капитал нарығы өз кезегінде ссудалық капитал нарығы және ... ... ... деп ... ... ... осы нарыкта сатылатын
тауарларды (қаржы құралдарын) сатып алушылардың арасындағы және ... ... ... ... ... білдіреді. Егер
қаржы құралы ретінде үлестік бағалы қағаздар алға ... ... онда ... ... ... ... ... ал қалған жағдайларда бұл
несиелік қатынас күйінде калады.
Ссудалық капитал нарығында ... ... және ... ... ұзақ мерзімді каржы құралдары айналыста болады. ... ... банк ... нарығын және борыштық бағалы кағаздар нарығын
(ол да ұзак мерзімді) қамтиды.
Бағалы ... ... ... ... өзі және ... ... купондар және т.б.) шығарылып айналыста
болады және жұтылады.
Бағалы қағаздар нарығының катысушылары болып табылатын элементтер ... ... акша ... тарту мақсатында бағалы кағаздарды шығаратын
тұлғалар, инвесторлар — табысты алу, мүліктік және мүліктік емес ... ... үшін ... ... ... алушы тұлғалар; делдалдар — эмитенттер
мен инвесторлардың алға ... ... қол ... қамтамасыз ететін
қызмет көрсетуші тұлғалар.
Әлемдегі экономистердің көбісі қаржы нарығының ... ... ... және ... ... кіргізеді.
Сақтандыру полистері мен зейнетақы шоттарының нарықтары, ипотека
нарыктары бұлар каржы құралдары мен институттары ... ... ... ... ... бар ... ... Олардың маңызы міндетті
түрде артады; АҚШ-та қаржы активтерінің жиынтық көлемі ... ... ... несие одақтарын бәрін қосқанда олардың
активтер жиынтығынан бір жарым есе көп.
Дамыған елдерге тән капитал нарығының ... ... ... алудың қажеттілігі біркатар жағдайларға байланысты туындап ... ... ... ... жер учаскелері немесе үй-ғимараттары
(пәтер, жеке салынған үй және т.б.) түрінде нақты кепілдікпен ... Егер ... ... ... ... міндеттемесін орындамайтын болса,
онда мүліктік құқық (мүлікке ие болу құқығы) ... ... ... ... ... ... параметрлері (әр ... өтеу ... және т.б.) жоқ, сол ... де қайталамалы
нарықта оның өтуі (сатылуы) қиынға соғады. Бұл сөзімізді мынадай ... ... ... ... ... ұзақ ... ... орналастырылған бағалы қағаздардың қайталамалы нарығының көлемінен
көп артга болады. Үшіншіден, дамыған елдердегі басқа ұзақ мерзімді ... ... ... ... — арнайы мемлекеттік органдар
оны қатаң реттеп отырады.
Дамыған елдердің тәжірибесінде қаржы құралдарының айналыс ... ... ... ... онда бұл ақша ... ... дегі ... Ұзақ
мерзімді және орта мерзімді құралдар ... ... ... Әр ... ... ... қысқа, орта және ұзақ мезімдерге бөлу әр түрлі
болады. ... ... ... мерзімді қаржы құралдары ақша нарығының
құралдарына катысты, ал орта және ұзақ мерзімділері - ... ... ... қысқа мерзімді және ұзак мерзімді қаржы құралдарының
арасына ақша нарығы мен капитал ... ... ... ... ... ... Сонымен бірге, бұлайша бөлудің үлкен экономикалық
маңызы бар. Ақша ... ... ең ... ... ... ... ұйымдардың өтімді қаражаттарын қамтамасыз ету үшін ... ... ... ... ... ... және инвестициялау
процестерімен байланысты. Ақша нарығы құралдарының үлгілеріне вексельдерді,
банк акцепттерін, чектерді, банкноттарды, төлем карточкаларын және ... ... ... ... құралдарына, мәселен, облигациялар,
акциялар, орта және ұзақ мерзімді несиелер жатады.
ҚР ... ... ... ... есеп ... ... тәртібіне сәйкес қаржы нарығының құрылымын былайша көрсетуге
болады:
Ақша нарығы. Ақша ... ... ... ... ... маңызы мен мәні алдыңғы катарға шығады. Қолданысқа ... бері әр ... ... ... операциялар нарығында жүзеге
асқан барлық ауыспалы айналымға қызмет етіп ... және ол кез ... ... ... ... ... табылады.
Депозит нарығы. Халыктың табысы екі ... ... ... ... пен ... ... ... тұрады. Уақытша бос ақша
қаражаттар (жинақ ақша) әр түрлі салым негізінде банкке және ... ... ... ... ... ... трансформацияланады, банктер ақшаны пайдаланғаны үшін иелеріне
тиісті ақшалай сыйақы-пайыздар төлейді.
Несие нарығы. Депозиттер түрінде банкке түсетін каражаттың бір ... ары ... ... ... ... ... уақытша бос ақша
қаражаттарды шоғырландыру арқылы әр түрлі мақсаттары үшін занды және жеке
тұлғаларға несие ... ... ... ... ... ретінде
айналыста болады. Қарыз алушылар бұл несиелерді пайдаланғаны үшін банкке
тиісті ... ... ... ... ... ... бір ... ұлттық
валютада, ал оның басқа бір бөлігі шетелдік валютада жүзеге ... ... ... ... ... екі ... ... жүзеге асады.
Валюта айырбастауда бойынша операцияның атқарар рөлі үлкен.
Бағалы қағаздар нарығы. Басқа да ... ... ... ... ... ... ... жағымды әсерін тигізеді. Бағалы кағаздар
ақша ресурстарын қайта бөлудің ... ... ... ... егер ... банк сертификаты рәсімделетін болса, ол одан ары
айналысқа түседі. ... ... ... үшін несие алу міндетті емес.
Оның үстіне, бұл ... ... ... жаңа ... ... барып
қана бере аласың. Бұл арада борыштық ... ... ... әрі
нарықта бос айналысқа түсіп, өз иесін айырбастай алатын облигацияларды
шығарса жетіп жатыр. Қаржы тәуекелдіктерін ... үшін ... ... алынатын бағалы қағаздардың бағасын уақыт оздырмай ескертуге
мүмкіндік беретін бос ... ... ... ал ... беру ... ... асырылады, яғни, базалық бағалы қағаздардың бағамы
жоғарылағанда немесе құлдырағанда сақтандырылады. Осылайша, бағалы ... ... ... ... ... ... ... және зейнетақы қызметтерінің нарықтары. Бүгінгі танда
зейнетақы қорлары мен ... ... ... ... ... өз
қызметін жүзеге асыратын негізгі қаржы делдалдары болып табылады. Оларда
қалыптасқан ... ... ... ... ... ... ... аз
тудырады. Сақтандыру тәуекелділіктері батыстық қаржы теориясында кез келген
кәсіпорынның қаржылық ... ... ... ... ... ... ... мынадай түрлер болады: әрбір субъекті өзіне
жоғалған материалдық қаражаттардың, ресурстардың ... ... ... болдырмаудың көздерін жасап, өз тәуекелділіктерін сақтандырады, яғни
тәуекелден сақтанады. Сақтандыру — бұл қайта бөлісу қатынасы. Ол ... ... ... ел ... ... ... ... толық
қамтымаса да, бұлардың бір бөлігіне материалдық, не болмаса басқадай зиян
шектіріп ... ... ... ... тұру үшін ... ... Бұл бір
субъекті зиян шеге қалған жағдайда ... ... ... ... ... ... ... береді. 1998 жылға
дейін Қазакстандағы әлеуметтік қамсыздандыру жүйесі "жұмыс істейтін ... ... ... қамтамасыз етеді, ал алдыңғы ұрпақ еңбекке
жарамсыз болғанда оның орнын өз ... жаңа ... ... ... ... ... ... қағидасына негізделген болатын.
Әлеуметтік қамсыздандырудың жаңа ... ... ... ... Қаржы нарығының кемшіліктері мен жетістіктері
Нарықтық экономика ... кез ... ... ... жүйесіндегі ең бір ауыр және жауапты бөлімнің бірі — ... ... ... ... ... бұл ... және әдістері ХІХ-ХХ ғасырларда арнайы мамандандырылған білім
ретінде қалыптасып, "Қаржылық менеджмент" деген атқа ие ... Жүз ... ... ... менеджмент ілімі эволюциялық дамудың жеткілікті
ұзақ жолынан өтіп, көптеген өзгерістерге ұшырады.
Қаржының атқарымы және оның ... ... ... ... туралы
қаржы әдебиеттерінде екі негізгі (көзқарас) бағыт қалыптасқан:
І.Қаржы екі атқарымды орындайды — тарату және бақылау;
2.Қаржы үш ... ... ... ... ... ... тиімді бақылау.
Екі бағыттың ішіндегі дұрыс негізделгені —екінші ... ... ... ... ... ... ... керек. Яғни,
ресурстарды ... ... ақша ... ... ... бірінші атқарым қаржы менеджерінің жұмысында қаржы
ресурстарын ақша ... ... ... ... ... ... айтқанда, толық және өз уақытында қаржы ресурстарын белгілі ... ... ... ... ... ... бөлімдерінің аса
маңызды мақсаты болып есептелінеді. Шындығында табыстың толық ... ... ... сатылған тауарлардан түсімнің түспеуі, өдірісті қаржыландыру
мен әлеуметтік ... ... т.б ... Бұл ...... ... кателіктерін қалпына келтіру үшін қаржы ... ... шара ... ... ... Өз ... табысты түсірудің
қажеттілігі қаржы менеджерінің ... ... бірі ... ... ... жасау немесе барлық ақша түсімдерін тарату және
қайта таратуда байқалады. Соныменен қаржы ... ... ... ... бос ресурстарды тартып, оларды ең басымды және ... ... ... менеджмент дегеніміз — бұл кәсіпкерлік кәсіпорындардың
шаруашылық әрекеті арқылы қаржыландыру процесін ... ... ... ... ... ... ... жүйесінің ажыратылмайтын
бөлігі. Қаржы менеджментін капиталды тиімді пайдалану және ... ... ... қаржы ағымын басқаруды ұйымдастырумен ... ... ... ... істеу процесінде қаржы тетігіне сүйенеді.
Кәсіпорынның қаржысын басқару қаржы тетігінің ... ... ... және ... ... екі қосалқы жүйеден құралады.
Сызба1.
Кәсіпорынның қаржы тетігінің негізгі қосалқы жүйесі
Басқару субьектісі болып, яғни қаржы менеджментінің қосалқы жүйесі ... оның ... және ... ... болып саналады. Қаржы
менеджментінің негізгі басқару обьектісі ретінде кәсіпорынның ақша айналымы
саналады.
Сызба 2.
Кәсіпорынның қаржы тетігінің құрылымы
Кәсіпорынның қаржы тетігі — ... ... мен ... ... кәсіпорынның қаржы қатынасын басқару жүйесі. Сонымен қаржы тетігінің
негізгі элементтері дегеніміз — қаржыны басқару ... ... ... ... ... ... инструменттері, қаржыны басқаруды
ақпараттармен және құқықпен қамтамасыз ету.(Сызба 2).
Кәсіпорынның қаржы қатынасы. Кәсіпорын деңгейіндегі ... ... ... және ... шикізат, материалдар
жеткізу, құрастырушы мүлікті мен өнімдерді сату, қызмет көрсету қатынасы;
*есеп айырысуға банктік ... ... ... ... ... ... сатып алу және сатқанда, т.б. операциялар жасауға банк
жүйесімен қатынас;
*коммерциялық және ... ... ... жөніндегі
сақтандыру компаниялары және мекемелермен қатынас;
Өндірістік және ... ... ... ... ... және қор биржаларымен қатынас;
инвестицияны орналастыру туралы инвестициялық институттармен қатынас;
кәсіпорын қызметкерлерімен қатынас,
акционерлік кәсіпорындармен қатынас,
салық қызметімен қатынас;
аудиттік фирмалармен және ... ... ... мен
қатынас, т.б.
Жоғарыда көрсетілген қаржылық қатынас ... ... ... ақша ... ... және ... төлемі мен ақша қаражаттарының
түсуін ... ... ... ... ... ... қатынастарын
төрт топқа , ал олардың екі тобын ішкі қаржы қатынасына біріктіруге болады.
Басқадай кәсіпорындар және ұйымдармен қатынас ... ақша ... ... ең ірі топ ... есептелінеді. Кәсіпорындар бір-бірімен дайын
өнімдерді сатумен және ... ... ... ... ... болады. Бұл топтың қаржы қатынасы басымқы рөл ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорындар
өнімдерді сатудан түсім және пайда ... Бұл ... ... ... ... ... нәтижесіне тікелей әсер етеді. Қаржы-
несие жүйесімен қатынас әр түрлі болады. Алдыменен, бұл қатынас әр ... ... және ... тыс ... ... төлемімен, сондай-
ақ қаржы нарқы инфрақұрылымының мекемелерімен байланысты.
Кәсіпорынның ішкі қаржы қатынасы — бұл ... әр ... ... ... қатынас: дербес бөлімдер, цехтар,
бригадалар, сондай-ақ кәсіпорын қызметкерлері мен жұмысшыларының қатынасы.
Фирмалардың ішкі ... ... ... ... ... мен холдинг жағдайындағы фирмалардың ара қатынасына бөлінеді.
Қаржы қатынасындағы ... ол ... ... ... операцияларының нәтижесінде пайда болады. Сондықтан кәсіпорынның
қаржы жағдайы алдыменен оның ... ... ... ... көрсеткіштері арқылы басқарушы жүйе кәсіпорынның
шаруашылық әрекетіне әсер ете алады. ... ... ... жоспарлағанда, кәсіпорынның қаржысын басқаруда қолданылады және
олар төмендегі топтарға бөлінеді:
кәсіпорынның мүлкін бағалау көрсеткштері, ... ... ... ... капитал құрылымының көрсеткіштері;
айналым қаражаттары жайының көрсеткіштері;
рентабелдік, т.б. көрсеткіштер.
Қаржы ... — бұл ... ... ... ... қаржы
есебі, талдау, жоспарлау, болжау, қаржыны бақылау, қаржыны реттеу, ... ... ... салу, сақтандыру, лизинг талдау, ... ... ... ... ... ... ... қаржы басқарудың
арнайы әдістері: несиелер және қарыздар, пайыздық мөлшерлер, дивидендтер,
т.б.
Қаржы ... ... ... кез ... ... ... онда бір ... бір кәсіпорынның қаржы активінің және
басқаның қаржы міндеттемесі ұлғаяды. Сонымен, қаржы инструменттері — ... құны бар ... ... ... ... ... түрлі операциялар
орындалады. Қаржы инструменттері екі түрге бөлінеді. ... ... ... ... қағаздар, ағымдағы операциялар бойынша несиелік
және дебиторлық қарыздар және ... ... ... ... ... әрекетте екінші
қаржы инструменттерінің қалыптасуына және оның банк жүйесінде, өнеркәсіптік
және сауда ... ... ... ... ... ... Алдыменен
оларға қатыстылар: фьючерстік шарттар, қаржы опциондары, форварлықшарттар,
своптық пайыздар, валюталық своптар және т.б.
Қазіргі нарықтық ... ... ... кәсіпорындар
әрекетінің әр түрлі аспектілерін басқару жүйесіндегі ең бір күрделісі және
жауапкершілікті бөлімі ... ... ... оған аса ... ... ... және ірі қаржы сәтсіздігінен қашу;
-бәсекелестік күрес жағдайында кәсіпорынның жұмыс істеуі;
-кәсіпорынның нарықгық құнын барынша молайту;
-кәсіпорынның экономикалық әлеуетінің даму ... ... ... ... және ... ... ... молайту;
-шығындарды барынша азайту;
-негізгі әрекетке қажетті рентабельдік деңгейді камтамасыз ету, т.б.
Қаржы менеджментінің ... ...... ... ... ... ... ету үшін пайданы қалыптастыру және тиімді
пайдалану тетігін қолдана отырып, ... ... ... ... ... қоғамда кәсіпорын иесінің барынша табысқа
жетуі ... ... ... өсуі ... ... етіледі. Акцияның
курстық құнының өсуімен кәсіпорынның ... өсуі ... ... де ... ... қоғам өндірістің дамуына инвестицияны
тартып, көп ағымдағы шығындарды жұмсай отырып, нәтижесінде жоғарғы деңгейлі
пайда табады. Керісінше жағдайда, кәсіпорын барынша пайданы көбейту ... ... ... ... ... қашады. Ол болашақта
кәсіпорынның бәсекелестігіне әсер ... ... ... ... ... ... етеді.
Қаржы менеджменті өзінің басты мақсатын орындау ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорынның даму міндетіне сай қажетті қаржы
ресурстарының көлемін қалыптастыруды қамтамасыз ету;
кәсіпорынның ақша айналымын тиімді басқаруды қамтамасыз ету;
кәсіпорынның айналым актілерінің ... ... ... ... ... ... ... барынша молайтуды қамтамасыз ету;
кәсіпорынның барлық даму кезендерінде жоғары деңгейлі қаржы тұрақтылығын
және төлем қабілеттігін қамтамасыз ету, т.б.Қаржы ... ... ... басқарылатын субьектілердің барлығымен сипатталады. ... бұл ... ... ... ... ... ішкі қаржы
қызметін ұйымдастырудың ... ... ... ... анықталады. Қаржы әрекетінің көлемі шағын кәсіпорындарда қаржы
әрекетін басқару, әлбетте, кәсіпорынның меншік иесімен атқарылады, ... ... ... ... ... жоқ. Жекелеген шағын және
орта ... ... ... ... ... қарай
бухгалтерлік бөліммен атқарылады. Бұл бөлімнің міндеті есеп ақпаратын
жинақтап, оны ... ... ... ... ... ... әрекетінің кеңеюіне орай, қаржы ... ... ... кәсіпорынның басшысы қаржы қызметін ... және ... ... ... ... өз өкілеттігінің бір бөлігін
және міндетін тапсырады. Әлбетте, бұл жағдайда қаржы қызметі ... ... ... ... және орта ... ... ... жұмысқа, әлбетте,
кәсіпорынның қаржысын басқарудың барлық атқарымын ... кең ... ... ... ... ... қаржы қызметінің құрылымы өте күрделі,
өйткені қаржы ағыны мұндай фирмаларда тек қана ... және ... ... ... ... ... кәсіпкерлік мекемелердің
капиталының қатысуымен байланысты. ... ... ... ... және ... мүмкіншілігінің артуына байланысты кеңейеді.
Ірі кәсіпкерлік құрылымдардың қаржы қызметіне кең ... ... ... ... қаржы менеджерлері тартылады. Біріншісі
қаржы әрекетін басқаруға, екіншісі — қаржы ... ... ... ... тартылады. Атқарымды қаржы менеджері кәсіпорынның қаржы
әрекетінің бір салымындағы басқару атқарымына маманданған біржақты маман.
(мысалы, ... ... ... ... және ... ... қызметі қаржы департаментімен атқарылады, оның құрамында
бірнеше мамандандырылған бөлімдер кіреді.
Сызба ... ... ... ... қызметін бұлай ұйымдастыруда әрбір бөлім белгілі атқарымды
орындайды. Қаржы менеджментін жалпы басқаруды қаржы ... ... ... ... дамуын және саясатын аныктайды;
-фирманың әрекетін жалпы басқаруда жоғары ... ... ... ... ... реттеуді, зандарды сақтауды қамтамасыз етеді.
-фирманың қаржысын басқарудың ережелері мен принциптерін әзірлейді;
-қаржыны ... ... ... ... ... ... ... есепті дайындайды:
-фирманың қаржы қызметінің құрылымына кіретін, қаржы бөлімінің бастығымен
тығыз байланыста жұмыс атқарады.
Соныменен, қаржы қызметінің ... ... ... және оның
саласының кеңеюіне байланысты күрделенеді. Фирмалардағы қаржы ... ... ... ... оған ... ... әсерінің күшеюі,
қаржы ағымдарының молаюы және күрделі қаржы инструменттерін пайдалану әсер
етуде. Шағын, орта және ірі ... ... ... ... мысал белгілі мөлшерде шартты, бұл ... ... ... ... оны ... ... ... жағдайға және қаржы
әрекетінің түріне байланысты анықтайды.
Қазақстан экономикасының дамуында өте маңызды болып табылады. ... жас ... ... ... ... ... әсіресе, қор нарығының дамымауының негізгі ... ... ... ... ... ... басқару бойынша
білімді және әдістерді ... ... ... ... ... ... табылады. Курс бағдарламасында қарастырылатын ... ... ... ... ... халықаралық экономикалық
қатынастар жалпы курстары бойынша студенттер ... ... ... ... әр ... ... ииституттарын және олардың ұсынатын кызметтерін, бага
белгілеу әдістерін, оларды басқару стильдерін, ішкі жөне ... ... ... ету ... оқу;
* әр түрлі елдердің каржы институттарының қызметтерін ... ... ... нарықтарының қызмет етуінің ерекшеліктерін ашу;
* каржы делдалдарын, қаржы нарықтарындағьт кәсіби қатысушылардың ... және ... ... ... ... ... болатын тәуекелдерді бағалау
және олардың зардаптарын төмендету жолдарын анықтау.
Есептерді шешумен қатар студенттерге он ... бір ... ... ... және осы ... олар жазбаша реферат түрінде жазып
шығады. Баяндамаға қойылатын негізгі ... ... ... ... ... ... ашу, ... және пікірлердің
аргументациясы, студенттердің ұсыныстары, мазмұндаманың қысқа ... ... ... мәні мен ... ... ... қаржы
нарығының ролі. Қаржы нарығының ... ... ... ... Қазақстанның қаржы нарығы және оның құрамдас бөліктері.
Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... Ақша нарығының мағынасы мен ... ақша ... ... Ақша ... ... Қолма-қол және
қолма-қолсыз (айналыстағы) қаржыларды пайдалану арқылы төлемдер. Вексель
айналысы. Банктік акцептер. Чекпен есеп айырысу. Қолма-қол ақша және ... ... ... төлем талаптары. ... ... есеп ... ... ... ... да
түрлері.
Депозит нарығының мәні. ... ... ... мен ... ... банктердің ресурстық базасы ретінде. Депозиттердің
типтері. Талап еткенге дейінгі депозиттер. Талап еткенге дейінгі депозиттік
шоттардың ерекшеліктері. АТS-шотына ... ... ... ... шот. Чектік депозиттер. Коммерциялық банктердің чектік
депозиттермен жұмыс жасауы. Нау-шоттың ерекшеліктері. Жинақ ... ... шот. ... ... жағдайындағы көшірмелік шот. Ақша
нарығының депозиттік шоты. Депозиттік сертификаттардың ... ... ... депозиттік сертификаттар.
Қаржы нарығы жүйесіндегі несие нарығының орны. Ұдайы ондірістік
процесс кезіндегі ... ... ... мен ақшаның өзара байланысы.
Несиенің құрылымы. Қазақстандағы несие нарығынын жағдайы. Несие ... ... ... ... несие. Коммерциялық несие.
Иппотекалық несие. Халыкаралық несие.
Валюта нарығы: ... және оның ... ... ... ... ... Валюта нарығы дамуындағы негізгі кезеңдер мен түрлері.
Валюта нарығының катысушылары. Биржалық және ... тыс ... ... тыс ... және ... ... ... келісімдер. Қазақстан
Республикасындағы валюталық саясат және валюталық ... ... ... мен ... ... валюталык реттеудің негізгі
бағыттары. Жаһандандыру жағдайындағы Қазақстан Республикасының валюталық
саясаты. Қазақстанда ... ... ... ... ... ... ... Валютаға сұраныс пен ұсыныс. Валюта бағасьша
әсер ететін факторлар. ... баға ... және баға ... ... ... операциялар. Шетел валютасының айырбасталуы
(свопы). Валюталық опциондар.
Бағалы қағаздар нарығының түсінігі жоне оның құрыльтмы мен ... ... ... ... Бағалы қағаздар нарығының құрамдас
бөлігі. Бағалы қағаздар нарығының қатысушылары. Бағалы ... ... ... ... Туынды бағалы кағаздар. Бағалы кағаздардың
жіктелімі. Қазақстан Республмкасында бағалы кағаздар нарығын қалыптастыру.
Жекешелендіру, экономиканы ... ... ... ... ... ... нарығының жағдайы.
Сақтандыру нарығын дамытудың негізгі аспектілері. Сақтандырудын
экономикалық мәні. ... ... ... ... нарығының қызмет ету ерекшеліктері. Сақтандыру нарығыньтң
қатысушылары. Сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... нарығын құқықтық камтамасыз ету.
Сақтандыру ... ... ... ... ... зейнетақы нарығының орны. ... ... ... ... ... Зейнетақы жүйесінің
түрлері. Ынтымақтастық зейнетакы жүйесі. Жинақтаушы ... ... ... ... жүйесін жетілдіру. Қазақстанда
зейнетақы жүйесін реформалау. Қазақстан Республикасывда ... ... ... ... ... ... Тікелей және ... ... ... ... ... ... және ... Зейнетақы қорлары. Инвестициялық компаниялар және қорлар.
Сақтандыру ұйымдары. Басқа да ... ... ... ... ... релі. Қаржы нарығы
жүйесіндегі коммерциялык банктердің орны. ... ... ... стратегиялары. Банктердің несие саясаты. Бағалы қағаздар нарығында
коммерциялық банктер эмитенттер мен ... ... ... ... ... ... банктер, олардың әр түрлі
елдердегі қызметін реттеудің тәжірибесі. Коммерциялық ... ... ... ... ... қызметі. Коммерциялық банктердің
бағалы қағаздармен операциялары. Бағалы қағаздар портфелін қалыптастыру.
Бағалы қағаздар бойынша табыстылық.
Зейнетақы ... ... ... ... ... ... ... Зейнетақы қорларының ассоциациясы.
Зейнетақыны төлеу бойынша мемлекеттік орталық. Жинақтаушы зейнетақы жүйесі.
Жинақтаушы ... ... ... мен ... ... ... ... негізгі қағидалары. Зейнетакы қорларының
операциялары. Зейнетақы ... ... ... ... ... ... компаниялар мен қорлардың калыптасуы. ... ... ... қорлардың қызметінің өзіне ... ... ... ... Бағалы кағаздар нарығындағы
инвестициялық корлардың жіктелімі. Инвестициялық ... ... ... қызметінің негізі. Сақтандыру компаниялары сақтандыру
нарығының ... ... ... Сақтандыру компанияларының түрлері.
Қазақстандағы сақтандыру комианияларының ... ... ... ... меи инвестицияларды сактандыру бойынша
қызметі.
Банктік емес ұйымдардың несие беруі. Несиелік серіктестіктің қызметі
мен түрлері. Ломбардтардың ... ... ... ... ... Даму ... ... жобаларды несиелеу.
Қазақстандағы Тұрғын үй-құрылыстық жинақ банкінің қызметі.
Қор биржасының түсінігі. Кор биржасының пайда ... Қор ... ... және ... ... Қор ... құрамы
мен қызмеггері. Қазақстан қор биржасы айнальтмындағы қаржылық құралдар.
Шетел валюталары. ... ... ... ... ... ... қағаздар. Депозиттік сертификаттар.
Қаржы нарығын реттеу. Қаржы нарығын реттеудің модельдері. Қаржы
нарығын реттеудің әдістері. Қаржы ... ... ... Қазақстан
Республикасының қаржы нарығын ... ... ... ... ... ... және ... ұйымдарды мемлекеттік реттеу
мен қадағалау туралы» Заңы.
Қазақстан Республикасы Ұлттық Банктің кызметінің негізгі ... ... ... ... ... өкілеттілігі және
міндеттері. Экономиканы ақша-несиелік реттеу. Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... ... ... негізгі міндеттері.
Агенттіктің қызметтері. Агенттіктің басқару органдары. Лицензияны алу ... ... ... ... ... ... талаптар.
Қаржы нарығындағы кәсіби катысушылардың өзін-өзі реттеу ұйымдарының
ролі. Өзін-өзі ... ... ... ... ... ұйымдарының
негізгі міндеттері. Қазақстанның өзін-өзі реттеу ... ... ... ... ... ... ережесі.
Әлемдік қаржы нарығының мәні мен магынасы. Әлемдік қаржы нарығының
түсінігі. Әлемдік каржы нарығы дамуының ... мен ... ... ... ... даму кезеңдері. Әлемдік қаржы нарығының қатысушылары.
Халықаралық ... ... ... ... Халықаралық
қаржыландырудың негізгі нысандары. Шет ел қор нарықтары. Қор биржаларының
индекстері. Бағалы қағаздар нарығын құру ... ... ... және ... ... ... ... валюта нарығы, әлемдік валюта жүйесінің құрамдас бөлігі
ретінде. Валют саудасының нысандары. ... ... ... құрылымы.
Ұлттық валюта жүйесі. Әлемдік валюта жүйесі. Халықаралық валюта курстары.
Қорытынды.
Қаржы ... ... пен ... ... ... ... мен ... қор жинау мен несие алу туралы шешім
қабылдау ақиарат жинау қажеттілігінен ... ... ... — бүл үлкен көлемді активтер мен ірі, жақсы ұйымдасқан нарықтарда
сауда жүргізу жеңілдігі, ... ... Сол ... ... біз ... ағын ... ... қор ретіріде ... ... ... ... осы ... ұсыныс және сұраныс
көлемдері арасында орнатылады. Қорлардың сүранысы үлкен ... ... ... мен ... ... ... керек. Ешқандай
тәуекелсіз тепе-теңдік орнатылатын қызмет түрі арбитраж деп аталады. Арбит-
ражды тәуекелді ұстаумен шатастыруға болмайды, ... ... ... ... ал ... ... ... болуын есепке
алады. Нарық тиімді болуы үшін, ол бар ... ... ... ... ... қажет және әр актив өз тәуекелділігі бойынша дұрыс ... ... ... ... ... ... компанияларының бағалы
қағаздары мен қорлары бойынша операциялар жүргізуде.
Өкінішке орай, еліміздегі көптеген кәсіпорындар мен ұйымдар қор ... ... және оның ... пайдаланып, қосымша қаржы
көздерін тартуға дайын емес ... ... ... ... ... өз активтерін басқарудағы икемсіздігі де ... ... Осы ... ... ... ... ... мемлекеттік емес
облигациялардың эмитенттері ретінде қуатын да пайдаланған емес. Сондай-ақ
мемлекеттік емес бағалы қағаздардың тартымдылығын ... ... ... жоқ. Көптеген эмитенттер шығарылған бағалы қағаздар бойынша
кірісті ... ... мен ақша ... ... ... басқарудың тиісті нормаларын өз деңгейінде сақтамай-ды. Мұның
ұсақ акционерлердің құқықтары мен заңды ... ... ... ... ... ... ішкі және сыртқы инвесторлардың сұранысына
сай тиісті деңгейде ашық көрсете алмауына әкеліп соқтыруда.
Валюта нарығының сауда объектісі — әр түрлі валюталар, яғни ... ... ... ... ... ... төрт валюта (АҚШ
доллары, жапон иенасы, еуро, ресей рублі) бойынша сауда жүргізіледі. Басқа
валюталарды ... ... ... анықталуда, ол екі ... ... ... — АҚШ долларына қатысты арақатысы.
Валюта нарығында мәміле маржа негізінде танымал нарық құрушылар арасында
әр түрлі формалды емес телефон ... ... ... Ірі мәмілелер
жасасқанда делдалдар құпиялылықты қамтамасыз етеді. Бұл ... ... ... ... ... фьючерс, опцион және басқа қаржы құралдары олардың
иелеріне операцияда валюта бағамының ауытқуына байланысты тәуекелділігін
төмендетуге немесе ... ... ... ... ... тәуекел
тұрақты, сондықтан ол тек нарық ішінде ғана қайта бөліне алады. Валюта
нарығының дамуы, яғни ... ... көп ... ... бағамының
тұрақтандырылуына әкеледі де бәсекелестікті ... ... Бұл ... ... ... ... ... экономикасының
орнығуына әкеледі. Сондықтан стратегиялық тұрғыдан келгенде экономиканы
сауықтыру, қазір жұмыс ... ... ... ... ... және
жаңаларын құру үшін қажетті алғышарттар жасау, халықтың әлеуметтік ... ... ... ... шешуге мүмкіндік береді.
Барлық типтегі нарыктардың өзара байланысы қаржы нарығының жұмыс істеу
шартын анықтап ... ... ... ... ... ... (кез келген түрдегі және
тағайындаудағы тауарлар мен кызметтерге ... ... пен ... айналысын реттеу, елдің ұлттық банк тарапынан қолма-қол ақша және
қолма-қолсыз ақша ... ... ... ... ... ... ... және коммерциялау.
Қаржы институттарының бекітуінде осы ұйымдардың Қазақстан нарығындағы
рейтингілерін анықтау маңызды орын алады. Қаржы ... ... ... ... ... біріне клиенттерді көптеп тарта
білуі, яғни осы институттардың жиынтық ... ... ... ... келесі түсіндірмесі көпіршіктермен
байланыстырылады ... ... ... шын мөніндегі бағасынан түрақты
ауытқуына байланысты.
Пайданылған әдебиеттер тізімі
1.Жүнісов.Б.Нарықтық экономика негіздері.-Алматы,2001.
2.Мамыров.Н.Қ.Макроэкономика.-Алматы,2003.
3.Мәдешов.Ә.Нарықты ... ... ... ... теория.-Ақтөбе,2004.
Мерзілімді басылымдар
6.Бохарев.Л. Қаржы нарығының ... мәні ... ... ... ... ... ... деңгейдегі банктердің несиелік саясаты.-Аль-Пари,2004,N6
9.Коммерциялық банк құрылымы.- "АльПари" 2002ж, 6.
10.Қазақстандағы депозиттер нарығы –Қаржы-Қаражат,2001,N
11.Искаков.У. Нарықтық қаржы.- ... ... ... ... тиімділігін басқарайық,-Қаржы-Қаражат,2005,
N11.
13.Сәдірмекова.Т.Қазақстандағы қаржы мәселесі.-АльПари,2006, N1.

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 29 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Банктік қызметтер нарығының теориялық негіздері."67 бет
Акция нарығының ағымдық жағдайы8 бет
Ауыл шаруашылығы нарығының жалпы бейнесі11 бет
Ауылшаруашылық тауарлар нарығының инфрақұрылымы4 бет
Ақша нарығының және валюталық биржалардың ерекшеліктері 26 бет
Ақша нарығының төлем құралдары және оның экономикадағы ролі12 бет
Ақша нарығының қазіргі кездегі жағдайы4 бет
Ақша нарығының қалыптасуы, мәні және атқаратын қызметі31 бет
Ақша нарығының құрылымы мен қаржылық құралдары15 бет
Ақша нарығының құрылымы мен құралдары4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь