Макроэкономикалық тепе-теңдік түсінігі және оның маңызы

МАЗМҰНЫ

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .5

1. Жиынтық сұраныс пен жиынтық ұсыныстың мәні мен мазмұны
1.1 Жиынтық сұраныс түсінігі, қисығы және әсер ететін факторлары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 7
1.2 Жиынтық ұсыныстың классикалық және Кейнстік теориялары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...10
2. Макроэкономикалық тепе.теңдік түсінігі және оның маңызы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 16
2.1 Тепе.теңдік деңгейінің экономикалық циклы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..22
2.2 ҚР.дағы макроэкономикалық көрсеткіштердің тепе.теңдік жағдайы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..24

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..31

Пайдалынған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...32
Кіріспе
Макроэкономика экономиканы бір үлкен бүтін құбылыс ретінде қарастыратын ғылым. Ол экономикадағы іс-әрекеттерді біріктіріп жалпылай қарастырады. Белгілі бір уақыт аралығында кейбір фирмалар өндірген өнімдеріне бағаны өсіреді, кейде төмендетеді. Бағаның жиынтық өзгерісін талдау кезінде зерттеушілер көптеген баға өзгерістерінің ішінен орташасын алады. Бағаның экономикадағы жиынтық динамикасын өлшеу үшін баға индексі қолданылады. Макроэкономиканың негізгі мақсаты жеке фирмалар мен жүмысшылардың дамуын қарастыру емес, экономиканың жиынтық беталысын талдаудан тұрады. Макроэкономикадағы жалпы ұлттық өнім, қор жинағының нормасы, тұтыну баға индексі, инфляция деңгейі, жүмыссыздық деңгейі және өндіріс көлемінің өзгеру қарқындылығы секілді көрсеткіштер экономиканың бір бөлек элементін ғана қарастырмайды, олар экономиканың дамуының беталысын зерттеуге мүмкіндік береді.
Макроэкономика ғаламдық мәселелерді де зерттейді. Белгілі бір уақыт аралығында ұлттық экономиканың байлығы өсті ме, әлде кеміді ме? Қарастырып отырған мемлекеттегі халықтың қор жинағының мөлшері қан-дай? Неге кейбір мемлекеттерде инфляция бар, ал тағы біреулерінде ол жоқ? Міне, осындай және тағы басқа да сүрақтарға макроэкономика жауап береді.
Экономикалық өсу халық санының артуы және техникалық прогресс сияқты салыстырмалы түрақты факторлар әсерінің нәтижесі болып табылады. Осы фак-торлардың үзақ мерзімдегі динамикасы әлуетті өндіріс көлемінің динамикасын анықтайды. Ал қысқа мерзімде экономика осы негізгі траекториядан ауытқып отырады. Сол себепті тұрақты экономикалық өсуді қамтамасыз ету үшін осы циклдік толқуларды басқарып отыру қажет.
Ресурстардың толық пайдаланылуы және экономиканың инфляциясыз өсуі мақсатында экономикалық циклдерді басқару макроэкономикалық саясат арқылы жүзеге асырылады. Макроэкономикалық саясат бюджет-салық немесе қазыналық және ақша-несие немесе монетарлық саясаттан тұрады. Бюджет-салық саясаты сыртқы саудада, тек қана үкімет арқылы, ал ақша-несие саясаты Орталық банк арқылы жүзеге асырылады. Осы қазыналық, монетарлық саясаттардың көмегімен мемлекет ішкі және сыртқы макроэкономикалық тұрақтылық орнатуға және оны ұстап тұруға тырысады. Кез келген мемлекет экономикасы үшін макроэкономикалық саясатын қатесіз анықтау, оны таңдалған бағытта дүрыс жүргізу ең өзекті де басты мәселе болып табылады.
Макроэкономика теориясының негізі ретінде микроэкономика теориясы пайдаланылады. Микроэкономика пәні — үй шаруашылықтары мен фирмалардың берілген экономикалық шарттарда шешім қабылдау және сол "берілген" шарттарды өзара қызметтері арқылы қалыптастыру механизмдері болып табылады. Микроталдауда тұтынушылардың табысы тек берілген өл-шем ретінде қарастырылады да, негізгі назар үй шаруашылықтарының шығындары әр түрлі тауарлар мен қызметтер арасында бөлінуіне аударылады.
Экономикалық үлгі экономикалық айнымалылардың арасында байланыстар орнатуға қажетті алғы-шарттардан түрады. Үлгі қисынның (логиканың), гра-фиктің және математиканың көмегімен құрылған теориялардан белгілі бір қорытынды алуға пайдаланылады, ол өз кезегінде теория түсіндіруте тырысатын құбылыстардағы алғышарттардың салдарын анықтауға мүмкіндік береді. Сөйтіп, үлгіні экономикалық шарттардың өзгеруі және сатып алынатын игіліктердің құны мен көлеміне қандай өзгерістер енгізетінін анықтау, жорамалдау үшін пайдаланамыз.
Тауарлар және игіліктер нарығындағы тепе-теңдік жағдайын сипаттаудың екі түрлі әдісі бар. Бірінші — кейде ол макроэкономикада неоклассикалық көзқарас деп аталады — баға нарықты тепе-теңдік жағдайға әкелетін құрал деп жорамалданады. Мұнда "баға" деп тауарлар мен игіліктер деңгейлерінің ақшалай бірлікте көрсетілуі ғана емес, сонымен қатар пайыздық мөлшерлеме, нақты еңбекақы қарастырылады, осындай жағдайда нақты және ақша секторлары бір-біріне ықпалын тигізбейді. Екінші — белгілі бір уақыт аралығында кейбір бағалар өзгеруге бейім емес, мұндай жағдайда тепе-теңдік жұмысбастылық көлемі есебінен және жалпы ішкі өнім көлемінен мүмкін болады. Бұл осы көзқарасты сынаған Дж. Кейнс атымен кепнстік қөзқарас деп аталады.
Екінші көзқарасты жақтаушылар пайымдаудың басқа жолын ұсынады. Оларда кейбір баға аз өзгермелі (белгілі бір уақыт аралығында) дегенге жол беріледі. Бұл жағдайда тепе-тендік айырбасталатын көлем — тауарлар мен қызмет көрсету (ЖҮӨ) және жұмысбастылық көлемі есебінен орнайды.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
1. Назарбаев Н.Ә. Қазақстан - 2030. Қазақстан халқына Жолдауы.
2. Қазақстан Республикасы 2010 жылға дейінгі стратегиялық даму жоспары.-Астана,2002.
3. Агапова Т.А., Серегина С.Ф. Макроэкономика: Учебник. — МГУ, Изд-во "Дис", 1997. ,
4. Ален Р. Математическая экономия. — М., "Иностранная литература", 1963.
5. Мэнкью Н.Г. Макроэкономика. Пер. с англ. - М., Изд-во МГУ, 1994.
5. Бурда М.Макроэкономика. СПб.: иСудостроеиие", 1998.
6. Бюджет жүйесі туралы. Қазақстан Республикасының Заңы. О бюджетной системе. Закон Республики Казахстан. Алматы, "Қаржы-қаражат", 1996.
7. Долан Э.Дж., Линдсей Д. Макроэкономика. Пер. с англ. — СЖ: 1994.
9. Микро-макроэкономика. Практикум /Под общ. ред. Ю.А. Огибина - СПб., 1994.
10. Күлекеев Ж.Ә., Есенғалиева К.С., Тастандиева Н.Б. Микромакроэкономика терминдерінің орысша-қазақша сөздігі. Алматы, 1995.
11. Мамыров Н.К., Кулекеев Ж.Ә., Сұлтанбекова Г.К. Микроэкономика. "Экономика",2004.
12. Мамыров Н.Қ., Есенғалиева К.С., Тілеужанова М.Ә. Макро-экономика. "Экономика", 2005.
        
        МАЗМҰНЫ
Кіріспе................................................................
.................................................5
1. Жиынтық сұраныс пен жиынтық ұсыныстың мәні мен мазмұны
1.1 Жиынтық сұраныс түсінігі, ... және әсер ... ... ... ... және ... ... тепе-теңдік ... және ... ... ... ... ... макроэкономикалық көрсеткіштердің тепе-теңдік
жағдайы.....................................................................
.................................................24
Қорытынды...................................................................
...........................................31
Пайдалынған
әдебиеттер..................................................................
.....................32
Кіріспе
Макроэкономика экономиканы бір ... ... ... ретінде қарастыратын
ғылым. Ол экономикадағы іс-әрекеттерді біріктіріп жалпылай ... бір ... ... ... ... ... ... бағаны
өсіреді, кейде төмендетеді. Бағаның жиынтық өзгерісін талдау ... ... баға ... ... ... алады. Бағаның
экономикадағы жиынтық динамикасын өлшеу үшін баға ... ... ... ... жеке ... мен ... дамуын
қарастыру емес, экономиканың ... ... ... ... ... ... өнім, қор жинағының нормасы, тұтыну баға
индексі, инфляция деңгейі, ... ... және ... ... ... ... ... экономиканың бір бөлек элементін
ғана қарастырмайды, олар экономиканың ... ... ... ... ... ... де ... Белгілі бір уақыт
аралығында ұлттық ... ... өсті ме, әлде ... ме? ... мемлекеттегі халықтың қор жинағының мөлшері қан-дай? Неге кейбір
мемлекеттерде инфляция бар, ал тағы ... ол жоқ? ... ... ... ... да ... ... жауап береді.
Экономикалық өсу халық санының артуы және техникалық прогресс сияқты
салыстырмалы түрақты факторлар әсерінің ... ... ... Осы ... үзақ ... ... әлуетті өндіріс көлемінің динамикасын
анықтайды. Ал қысқа мерзімде экономика осы негізгі ... ... Сол ... ... ... өсуді қамтамасыз ету үшін ... ... ... ... ... ... пайдаланылуы және экономиканың инфляциясыз ... ... ... ... ... ... ... асырылады. Макроэкономикалық саясат бюджет-салық немесе қазыналық
және ақша-несие немесе монетарлық саясаттан тұрады. Бюджет-салық ... ... тек қана ... ... ал ... саясаты Орталық банк
арқылы жүзеге асырылады. Осы қазыналық, ... ... ... ішкі және ... ... ... ... және оны
ұстап тұруға тырысады. Кез келген ... ... ... ... ... ... оны таңдалған бағытта дүрыс
жүргізу ең өзекті де басты мәселе болып табылады.
Макроэкономика ... ... ... ... ... ... пәні — үй шаруашылықтары мен ... ... ... ... қабылдау және сол "берілген"
шарттарды өзара ... ... ... механизмдері болып табылады.
Микроталдауда тұтынушылардың табысы тек ... ... ... да, ... ... үй ... ... әр түрлі
тауарлар мен қызметтер арасында бөлінуіне аударылады.
Экономикалық үлгі ... ... ... ... ... алғы-шарттардан түрады. Үлгі қисынның (логиканың), гра-
фиктің және математиканың ... ... ... ... ... ... пайдаланылады, ол өз кезегінде теория түсіндіруте ... ... ... анықтауға мүмкіндік береді. Сөйтіп,
үлгіні экономикалық шарттардың өзгеруі және ... ... ... мен ... ... ... енгізетінін анықтау, жорамалдау үшін
пайдаланамыз.
Тауарлар және игіліктер нарығындағы тепе-теңдік жағдайын сипаттаудың
екі түрлі ... бар. ...... ол ... неоклассикалық
көзқарас деп аталады — баға нарықты тепе-теңдік жағдайға әкелетін ... ... ... ... деп тауарлар мен игіліктер деңгейлерінің
ақшалай бірлікте көрсетілуі ғана ... ... ... ... ... ... қарастырылады, осындай жағдайда нақты және ақша ... ... ... ...... бір ... аралығында кейбір
бағалар өзгеруге бейім емес, мұндай жағдайда ... ... ... және ... ішкі өнім ... мүмкін болады. Бұл осы
көзқарасты сынаған Дж. Кейнс атымен кепнстік қөзқарас деп аталады.
Екінші көзқарасты ... ... ... жолын ұсынады. Оларда
кейбір баға аз өзгермелі (белгілі бір ... ... ... ... Бұл жағдайда тепе-тендік айырбасталатын көлем — тауарлар мен
қызмет көрсету (ЖҮӨ) және ... ... ... ... ... сұраныс пен жиынтық ұсыныстың мәні мен мазмұны
1.1 Жиынтық сұраныс түсінігі, қисығы және әсер ... ... ... — ол мемлекеттің, кәсіпорындардың тұтынушылардың және
шетелдердің әртүрлі колайлы бағамен сатып ... ... ... баға дәрежесі жоғары болса, соншалықты кәсіпорындар, тұтынушылар
өнімді аз ... ... ... ал баға ... ... ... ... көп
сатып алғысы келеді.
Жиынтық сұраныс = С + I + С + Х„. ... С — үй ... ... I — ... ... 0 — мемлекет тарапынан болатын
сұраныс; Хп — таза ... ... мен ... ... нақты көлемі арасында кері
байланыс. Жиынтық ...... ... тұрақты, олар баяу өзгереді,
мысалы, тұтыну шығындары, ал басқалары — динамиканы, мысалы, инвестициялық
шығындар оларды ... ... ... ... ... ...... (АД) әрбір баға дәрежесінде тұтынушылардың
сатып алуға ... ... мен ... ... ... ... және акша нарығының тепе-теңдігін камтамасыз ... ... мен ... баға ... комбинацияларын "экономикада береді.
Жиынтық сұранысқа әсер етeтін басалық факторлар:
Процент ставкасының әсері;
Байлық ... ... ... ... ставкасының әсері — тұрақты акша массасында баға ... ... ... ... алып келеді. Өйткені ақшаға деген
кажеттілік өседі. Процент ставкасының өсуі ... ... ... өндірушілердің инвестицияларын кысқартуға алып келеді. Осының
нәтижесінде жиынтық сұраныс ... ... ... ~ баға ... өсуінде акция, облигация,
мерзімдік ... кұны ... ... ... ... бар ... ... нашарлайды. Нәтижесінде
жиынтық сұраныс азаяды.
3. Импорт тауарларының әсері — ... ... баға ... ... ... ... ал ... импорт тауарларына баға өседі. Бұл баға
дәрежесінің өзгеруімен байланысты.
Жиынтық сұранысқа әсер ететін бағалық емес ... I. ... ... ... ... ... Инвестициялық шығындардағы өзгерістер
Процент ставкасының өзгеруі;
Инвестициядан күтілетін ... ... ... ... ... ... ... экспорт көлемінің шығынындағы өзгеруі.
Шетелдердегі ұлттық табыс;
Валюта курсы.
I. Тұтыну шығындары.
Материалдық және каржы активтерінен тұратын ... ... ... ... ... ... күн ... тауарларды сатып алу үшін көп каржы жұмсайды, ал ол
жиынтық сұранысты көбейтеді.
Болашақта кірістің езгеруіне байланысты тұтынушылардың күтуі.
ер ... ... ... көбейеді деп күтсе, ағымдағы кірістен
саудаға көп акша жұмсайды.
Тұтынушылардың карыздары — ... ... көп ... ... ... ... ... азаяды.
ағымдағы тұтыну азайып жиынтық сұраныс азаяды.
Салыктар ~ табысқа деген жоғары салық жиынтық сұранысты
азайтады.
II Инвестициялық шығындар.
1) Процент ... ... — баға ... ... ... ... өсуі ... шығындарды азайтып, жиынтық
сұранысты азайтады. Процент ... ... ... ... ... ... ... Инвестициялардан күтетін пайда — егер, кәсіпкерлер болашақта көп
пайда болады деп болжамдаса, жиынтық сұраныс көбейеді, ал аз ... ... ... ... ... Кәсіпорындардан алынатын салық ~ егер, ... ... ... жиынтық сұраныс азаяды, салықтың деңгейі төмен болса,
ынтық сұраныс көбейеді.
4) Жаңа технологиалар ~ жаңа ... ... ... бұл ... сұранысты көбейтеді.
5) Артық куаттылық ~ ... ... ... ... Мемлекеттік шығындар.
Мемлекеттің шығындары көп болса, жиынтық сұраныс кобейеді, мемлекеттің
шығындары аз болса, жиынтық сұраныс азаяды.
IV. Таза ... ... ... ... ... ... ... елдердің ҰТ-нан тәуелді болады. Егер,
экспортер елдердің ҰТ-ы көп болса, олар шет ... көп ... Бұл ... жиынтық сұранысы көбейеді, керісінше жағдайда,
жиынтық сұранысы азаяды.
2). Валюта ... ... ... ... әсер ... ... валюта курсы жоғарыласа, шетелден кәіі тауар ... ... ... бұл ... ... ... және керісінше.
Бұл карастырылған 4 факстор баға дәрежесімен байланысты емес. Сондықтан
оларды бағалық емес факторлар деп ... ... ... ... және ... модельдері Жиынтық ұсыныс
— экономикада ... ... ... мен ... ... Бұл үғым көп мөлшерде синонимі ретінде қолданылады.
Жиынтық ұсыныс ... АS ... ... ... ... ... ... өнімінің кандай көлемі усынылатынын
көрсетеді.
Жиынтық ұсыныстың бағалы емсс факторларынын ... ... ... ... ... сондықтан бағалық емес факторлардын озгеруі
бірлік ... ... ... ... ... ... және мұнай
өнімдеріне бағаның өсуі шығындарын кобейтеді, ... ... ... ... ... ... АS ... солға жылжиды. Жақсы ауа-
райынан егіншіліктің көп болуы, жиынтық ұсынысты көбейтіп, AS ... ... AS ... ... ... және ... ... әртүрлі
түсіндіріледі. Макроэкономикада кысқа мерзім (2-3 жыл) және ұзақ ... ... және ... ... ... Қысқа мерзімде
номиналдық көрсеткіштср (баға, номиналды ... ... ... ... ... әсерінен баяу өзгереді, ол ... ... ... ... ... ... ... камту деңгейі, нақты проценттік ставка) - өте Өзгермелі, «икемді».
Ұзақ мерзімде керісінше номиналдық керсеткіштер көп ... ... деп ... ал ... көрсеткіштср өте; баяу өзгереді, сондықтан
зерттеугс оңай болу үшім ... ... деп ... ... ... ... және Кейнстік теориялары
Классикалық модель экономиканың жағдайын ұзақ мерзімде бейнелейді.
Классикалық теорияда жиынтық ... ... ... жағдайлардан құрылады:
Экономика өндіріс факторларының толық камтылу жағдайында жұмыс істейді,
сонды шығару көлемі ... ... ... номиналдық жалақы — икемді, ... ... ... ... Бұл ... шығару дәрежесі мен факторлардың толық
айтылуы жағдайында тік болады. ... ... АS ... ... ... ену мен байланысты, еңбек ... ... мен оның ... ... ... ... ... жалпы дәрежесінің Өсуі ... ... ... ... ... ... ... ұсыныстан ... ... ... алын ... ... ... бұрынғы
дәрежесіне дейін өседі, бұл еңбек нарығында тсңділікті ... ... ... ... өзгермейді ауытқулар болуы мүмкін). немесе
еоліа жылжуы ... ... ... ... өзгсргенде болады.
Моделі жұмысын салыстырмалы қысқа мерзім ... ... ... ... ... алты ... ... көрсеткіштср (шығару көлемі, қамтылу. нақты
т.б.) козғалмалы нарықтың. ауытқуын тез сезінеді.
«Ссйнс моделінде АS ... ... ... он ... ... малды
көрсеткіштердің салыстырмалы қысқа себентері: еңбек ... ... ... мемлекеттік реттеу, өнімді шикізатпен жеткізуге
шарпардың мерзімі, ... ... т.б. ... ... ... ... болса, ал бағалар тырмалы түрдс икемді ... ... ... ... байланысты олардың өзі нақты ... алып ... ... ... бұл ... ... ... деген
сұранысты күтеді.
Тұтыну мен қор жинау. Тұтыну адамдардың өмірінінің Осы максатқа сәйкес
олар ... ... ... ... ... ... дәрежссі тәуелді болады. дәрежесімен анықталатын өмір ... ... ... ряда бірдей болмайды. Тұтыну дәрежесі табысталады.
Тәуелді болады.
Олардың бюджетінен, кейбір ... ... ... ... немесе төлемсіздігінен, нарықта тауарлардың болуынан
т.б. ... ... ... Бірақ жанүялардың табыстары ... ... ... ... болады. Халыктың қор жинау дәрежесі
табыс дәрежесінің тәуелді болады. Қор жинау дегеніміз ол ... бір ... ... тұтыну мен кор жинаудың жиынтағы табысты
құрайды.
Жанүяның табысы қаншаға аз болса, олар соншаға аз сактайды. Ұлттық ... — ол ... ... мсн ... сатыл алуларды алып тастағаннан
кейінгі экономикалык жиынтық табысы. Ұлттық кор жинау жекс және мемлекеттік
жинақтардан тұрады.
Жеке қор ...... мен ... ... ... ... үй ... табысы. Мемлекеттік қор жинау — ол ... ... мен оның ... ... ... калған
табыстар.
Тұтыну функциясы ~ тұтынудың нсгізін анықтайтын тәуелділік, мысалы,
тұтыну көлемінің табыс көлеміне тәуелділігі, яғни С = С (Ү), ... С ... ... ... — ол ... кор ... (S) ... (Ү)
тәуелділігі, яғни 8 = 8 (Ү), мұндағы: 5-қор жинау, Ү - табыс.
Қор жинау функциясының нақгы қасиеттері ... ... кері ... ... ағымдағы кажеттіліктерді камтамасыз етеді, ал қор жинау
болашақтағы кажеттіліктерді камтамасыз етеді, ... (С) ... ... (Ү) ... ... ... ... (АРС) деп аталады.
Табыс Қор жинауға (5) кететіп жалпы табыстың (Ү) ... қор ... ... деп ... ... ... кез ... өзгерістің табыс өзгерісіне
қатынасы ... ... ... деп аталады.
Тұтыну функциясы табыстың Өсуімен тұтынудың өсуін көрсетеді. ... бойы ... ... МРС ... ал өсуі ... деп ... яғни ... өскен сайын оның азайған есі тұтынылады, ал ... ... деп ... ... көп ... ... экономика үшін
МРС пен МРS салыстырмалы түрде тұрақты. Осы ... ... ... ... ... ... ғана ... Бірақ оларға басқа
факторлар да әсерін тигізеді.
4. ... және оған әсер ... ... ЖҰӨ ... ... табыстың маңызды бөлігін құрайды.
Инвестициялардың маңызды бөлігі ... ... не ... ... ... ... ... өндірісті ұлтайтуда,
жаңартуда, жана технологиялар, териалдар т.б. еңбек кұралдарына енгізуге
кетегін шығындарды ... деп ... ... ол ... ... сторлын пайда табу мақсатымен ел және сыртында салынатын мерзімдік
салымдар.
Инвестициялардын бағыттары:
Жаңа өндірістік ғимараттарды салу;
Жаңа кұралдар. техника және ... ... ... мен ... косымша сатып алу;
Әлеуметтік бағытталған объектілер мен үйлер салу;
Осы бағыттарға сәйксс инвестициялар бөлінеді:
негізі ... ... ... ... адам ... ... ... — ол ескі кұралдарды ауыстыруға кететін
(амортизация) мен өндірісті ... ... ... ... ... ... ... капиталға соммасьн алып тастасақ таза
инвсстиция қалады.
Таза иивестициялар бар ... ... ... ... ... жағдай жасайтын ... ... ... оңтайлы мөлшерде болса, онда экономика дамиды. Егер
инвестициялар ... ... ... ... ... мен
катризация тен болса) онда экономика ... ... ... Егер а
инвестициялар кері (теріс) мөлшерде ... ... ... аз ... ... ... төмендейді. инвестициялық
сұранысты аныктайтын факторларда жататындар: пайда ... ... ... ... күтілегін пайда нормасы жоғары болса, инвестициялар өседі. оцент
ставкасы ол ақша капиталын ... алу үшін ... ... Егер ... ... ... (мысалы 10%) проценттік
ставкадан кем болса (7%), онда ... ... ... ... ... ... ... нормасына кері пропорционалды
болады.
Инвестицияларға сұраныс кисығының жағдайыиа басқа ... да ... ... ... ... жақсартатын фактор-лар,
бұл қисықты оңға қарай жылжытады (инвестициялық сұранысты ... ... ... ... ... факторлар бұл
қисыкты солға ... ... ... ... ... Бұл
факторларға жататындар: қурадттар алуға шығындар, кәсіпкерлікке салынатын
салық, ... жәнс ... мсн ... ... ... аркылы
анықталады. Инвестицияның тиімлілігін анықтау үшін оларды алынған нәгижемен
салыстыру керек. ... ... ... ... ... ... ... іске
косу болады. Ал инвестицияның түпкі нәтижесі ұлттық табыстын өсуі болмақ.
Инвестиция тиімділігінің артуы дегеніміз - ең аз ... ... бір ... ... ... жеке ... ... қоғам үшін
қажетгі прогрессивті өнімді ... ... ... ... ... ... бұл ... шығындар
оның жеке үлесінің артуын көрсетеді;
Жұмыс жасап тұған кәсіпорьндарда техникалық каруландыру мен
реконструкциялаудың және жаңа ... ... ... жеке ... ... объектілерді салу мсрзімін кысқарту.
Инвестициялық тиімділікті арттырулын басты құралы техникалық прогресс
болып табылады. Жаңа техниканы ... оның ... ... ... ... және оның ... ... секісімен салыстырғанда.
келесі нормативтермен айқындалады: машина, станоктың қуаты мен өнімділігі
және т.б.
5. ... және ... ... - көбейткіш, ал аксслератор бұл ... ... ... ... ... өсушілік
коэффиценті. «Мультипликатор» ұғымын ағылшын экономисі Кан ... ... ... ... ... ... өсім ... жалпы теориясы» (1936 ж.) кітабында дамытты. Бұл ... ... ... ... ... және т.б. өзі ... колда бар күрделі каржының ұлттық табыстың канша есеге
өсетіндігін көрсетеді. Және оның ... ... ... ... 5 ... ... ... сәйкес біліктілік жылына 1000 млн. доллар
болатыдығын іздеуді» белгілі бір ... ... ... ... өздерін
күрделі және жоғары коленстін материалдар қажет және ерск (сол ... ... ... ... ... өсуі тұтыну заттарына сұранысты осіре
түседі. Сөйтіп елесі ... ... ... ... алып ... ... ... косымша жұмысқа тартады.
Демек, инвестициямен тікелей ... 1000 ... ... ... ... ... жиынтығын 3000 адам 15 ... ... ... ... алғашкыдан 3 есе көп еген сөз. Бұл жағдайда
мультипликатор 3-ке тең. Мультипликатор инвестиция көлемі ... ... ... ... ... коэффициент.
ЖҰӨ (ұлттық табыс) өсімі
Мультифидикатор М Р
Инвестиция өсімі
Мультииликатор ... ... ... (МРС) ... тәуелділікте
және қор жинауға шекті бейімділікке (МРS) кері тәуелділікте болғандықтан.
МР=S 1- МРС ... мен ... ... ... тәуелділікті келесі шартты
мысалда көруге болады. Айталық, инвестиция өсімі 50 м.ш. элларды ... ... ... та ұлғаяды. Табыс алушылар оны ... ... ... жұмсайтын болады. Айталық, табыс өсімінің 80%-і немесе
40 млн. доллар (50*0,8) ... ... мен ... ... ... тұтыну игіліктерін өндіретін салаларда табыс ұлғаяды.
Бұл табысты алушылар өз ... ... ... бейімділіктеріне
сәйкес 80%-ін нсмесе 32 м. элларды тұтынуға жұмсайды. Бұл сома тауарлар
мен ... ... ... құрай отырып, тағы да 80% немесе 25,6 пн.
доллар (32*0,8) ... ... ... ... ... ... 250
млн. долларға жақындайды.
1. Қаншалықты халықтың қосымша тұтынуға кеткен шығындары қолдаса,
мультипликатор мөлшері кем ... ... ... ... ЖҰӨ ... ... ... халыктың косымша жинактауы ... ... ... ... ... ... кейіппен
көбеюімен ұлттық табыстың өсуін ... ... өнім ... ... тек кана ... ... яғни ... шығындары
деңгейінің ұлгаюы нәтижесінде ... ... жаңа ... ... ... ... тұтыну шығындарының ұлғаюы немесе ... ... ... ... ... ... алғаш рет 1913ж. Француз экономисті А.Афтольон (1874-1956 жж.)
және 1919ж. ... ... ... ... ... ол ... П.Самуэльсон енбектерінде одан әрі дами түсті. Акселератор ол осы
жылғы иивестиция өсімшілігінің Өткен жылдары ұлттық ... ... ... ... ... ... болған.
Акселератор өткен жылғы ұлттық табыс өсімі
Макроэкономикалық модельдерде аксслератор мультипликатормен бірігіп
шетелдерде экономиканы реттеу үшін кең ... ... ... және оның ... ... түбегейлі әр түрлі қорытындыларға әкелуіне қарамастан,
олар бір негізін қалаушы үлгіге негізделді. ... ... ... ... ... ... ... нарығы мен ақша нарығының
өзара әрекеттесуін көрсететін ІS-LМ үлгісі, еңбек ... және ... ... ... ... және оларды тауар нарығында сататын ... ... ... ... үлгісімен.
Алдымен кең анықталған тауар нарығын қарастырайық, яғни, тауарларды
ғана емес, сонымен қатар ... ... де ... нарықты қарастырайық.
Талдаудың бастапқы нүктесі — ... және ... ... білдіретін үй шаруашылықтары. Бұл бөлімде басты ... ... ... ... ... соңғы шығындардың саны ретінде алынатын ЖЮ ... жеке ... және ... сатып алуға бөлуге болады.
"Бірінші кезеңде" бұл мынаны білдіреді.
Үі= Сі+Iі+Gі (1)
1-ші кезеңцегі ... және ... ... ... = С (Ώ, Үd) ... функциясы) ... = I (rі) ... ... = G ... сатып алулар)
Ті = Т (таза салықтар)
Тұтыну (С) жеке байлықтан (Ώ) және ... ... Үd= Ү-Т ... ... мөлшерлеменің тұтынуға ықпалы тұрақты оң немесе теріс
болмағандықтан, ... тек ... ... ... ... өсуі үй ... ... соның әсерінен оның
тұтынуын да ... ... ... ...... ... мөлшерлемеден ғана тәуелді деп қарасты-рылады: нақты
пайыздық мөлшерлемені ... ... ... құны ... ... ... теңдеу — тауар нарығындағы тепе-теңдіктің шарты. Сол жағы
шығарылатын ... ... ал оң жағы — оның ... ... ... Ұсыныс экономиканың өндіргіш күштерімен, яғни ... ... ... және ... даму ... және ... ... сұраныстың талдауын ұсынысты
қарастыру арқылы толықтырайық. Өндіріс факторлары және өндіріс функциясы
өнім ... ... ... = F(К,L) = ... өндірілген өнімге сұранысты және ұсынысты сипаттайтын ... ... Егер біз ... ... теңдеуіне тұтыну функциясы
мен инвестициялық функцияның оң жағын қойсақ, онда мынаны аламыз:
Ү = С (Ү - Т) +I (r) + G
G және Т ... ... ... саясатта берілетін
болғандықтан, ал өндіріс деңгейі берілген өндіріс факторларының қоры ... ... ... ... ... ... ... жаза
аламыз:
Ү = С(Ү-Т) + І(r) + G
Бұл теңдеу өнім ұсынысы өнім сұранысына, ал ол өз ... ... және ... ... ... ... тең екендігін көрсетеді.
Пайыз мөлшерлемесі r маңызды рөл атқарады, ол тауарға сұраныстың ... ... ... бере ... ... ... ... мөлшерлемесі
жоғарылаған сайын, инвестиция көлемі азаяды, ... ... ... және
ұсыныс та азаяды. С+І+G. Егер ... ... ... ... өте ... және ... сұраныс ұсыныстан төмен болады. Егер
пайыз ... ... ... ... ... және ... ұсыныстан
асып кетеді. Пайыз мөлшерлемесінің тепе-теңдік жағдайында тауарларға және
қызмет көрсетуге сұраныс олардың ұсынысына теңеледі.
Классикалық ... ... екі ... ... негізделеді.
Біріншіден, ресурстардың толық жұмсалуымен өндірілген өнімді сатып алу ... ... ... Ү=С + І + G + ХП. ... АD =АS жағдай болуы мүмкін
еместігіне сенімділік білдіреді).
Екіншіден, егерде осы жағдай ... да, онда ... баға ... ... мөлшерлемесі тез өзгереді және ... ... ... ... ... тез және болымсыз өндірістің
құлдырауы болады. Ақша нарығы әрқашан инвестициялар мен қор ... яғни ... ... ... кепілдік береді. Тек табиғи
деңгейдегі ... ... ... мүмкін. Бұл АD және АS тепе-теңдік
нүктесінде, өндіріс көлемі Ү мен әлуетті Ү* теңдігін білдіреді.
Кейнстік экономикалық теория бұл ... ... ... ... ... пен ... ... ресурстардың толық қамтылуымен
әдетте, сәйкес келмейді: А нүктесінде АD = АS теңдігі орнайды, бірақ тепе-
тендік өндіріс көлемі Үо < ... ... ... себептерінің бірі — әр түрлі мотивтермен, әр
түрлі экономикалық агенттермен іске асырылатын инвестиция және қор ... ... ... ... қор ... мотивтері:
Қымбат тауарларды сатып алу;
Кәрілікті қамтамасыз ету;
Кездейсоқ жағдайлардан (ауру және т.б.) сақтану;
Балалардың болашағын қамттамасыз ету.
Фирма инвестицияларының мотивтері:
Таза пайда нормасын барынша көбейту;
Нақты ... ... ... ... кор жинағының және инвестициялардың
динамикасын анықтайтын фактор -пайыз мөлшерлемесі болып табылады: егер ... онда үй ... ... ... қосымша бірлігінен салыстырмалы
түрде көбірек қор жинап, азырақ тұтына бастайды. Үй ... ... өсуі ... өте келе ... ... қамтамасыз ететін:
несие бағасының төмеңдеуіне әкеліп соғады.
Кейнс теориясына ... ... ... ... фактор пайыз мөлшерлемесі емес, үй шаруашылықтарының қолда бар
табыс ... ... және қор ... динамикасын анықтайтын басты фактор
болып табылады. Сонымен қатар барлық тұтыну шығындарын ... ... ... ... ... ... ... мөлшерлемесінің екінші әсері
табыстың тұтынута және қор жинауға әсеріне қатысты салыстырмалы шағын рөл
атқарады. ... бола тұра ... ... ең ... ... динамикасымен анықта-лады. Бұл тұтыну, қор жинағы және
инвестициялар функцияларында бейнеленеді.
С=а + b(Ү-Т)
С — түтыну шығыны
а — ... ...... ... бейімділігі
Ү — табыс
Т — салықтық аударымдар
(Ү-Т) - қолда бар табыс (Үd немесе DІ)
МРС = ... ... ... ... — тұтыну шығындарының өсімшесі.
ΔҮd— қолда бар табыстың өсімшесі.
АРС= C\Yd
АРС — тұтынудың орташа бейімділігі.
С — ... ... ...... бар ... ... ... қарапайым функциясы.
S = -а + (1 - b) (Ү - Т)
S — жеке ... ... қор ...... ... ... ... =ΔS/ΔYd
МРS — қор жинағының шекті бейімділігі.
ΔS - қор жинағының өсімшесі.
АРS = S/Yd
АРS — қор жинағының орташа бейімділігі.
S — қор ... ...... бар ... ... ... ... қолда бар табыс өскен сайын АРС кемиді,
ал АРS ... яғни ... ... ... ... кеткен шығын бөлігі
салыстырмалы қысқарады және қор ... ... ... ... ... ... ... орташа бейімділігі тұрақтанады, өйткені тұтыну
шығындарының көлеміне ағымдағы қолда бар табыс көлемі ғана ... ... ... ... өмір сүру ... және ... отырған тұрақты табыс
көлемі де әсерін тигізеді.
Тұтыну және қор ... ... ... ... ... табысы;
Үй шаруашылығывда жиналған байлық;
Баға деңгейі;
Экономикалық күту;
Тұтынушы қарыздарының көлемі;
Салық салу деңгейі.
Тұтыну және қор жинау көлемі салыстырмалы ... ... ... ... үшін ... шара, соның ішінде салық салу жүйесі арқылы
қолданбайды. Бұл ... ... үй ... ... немесе
"қор жинау" шешімдеріне байланысты.
Егер жиынтық сүраныстың ... ... ... тұтыну шығындары
салыстырмалы тұрақты болса, онда екінші құрауышы — инвестиция ... ... ... инвестициялар;
Тауарлы-материалдық қордағы инвестициялар;
Тұрғын үй құрылысына инвестициялар.
Автономды инвестициялардың қарапайым функциясы:
I = е — dk
I — ... ... ... - ... ... ... ... анықталатын автономды
инвестициялар
k — ... ... ...... коэффициент
Инвестиция динамикасын анықтайтын факторлар:
Таза табыстың күтіліп отырған нормасы
Нақты пайыз мөлшерлемесі
Салық салу ... ... ... негізгі капитал
Экономикалық күтулер
Жиынтық табыс динамикасы
Жиынтық табыстың артуымен автономды инвестициялар көлемі ЖҮӨ өсуі
барысында өсетін ... ... ... ... ... Ү ... өсетін кәсіпкерлік пайдамен
қаржыландырылатын болғандықтан, инвестициялар да Ү ... ... ... ... ... ... бірге тек жеке меншік
инвестициялар ғана ... ... ... және ... ... ... да өседі. Өйткені экономика ... ... ... ... қорларын көбейтуге ынта артады және тұрғын үйлерге
деген сұраныс өседі.
Инвестициялардың шекті бейімділігі
γ=ΔІ/ΔY
ΔІ — ... ...... өзгерісі
Инвестициялар тұрақсыздығының негізгі факторлары:
Құрал-жабдықтардың ұзақ мерзімде жұмыс істеуі;
Инновациялардың тұрақсыздығы;
Экономикалық күтулердің өзгергіштігі;
ЖҰӨ циклдік ауытқулары.
Инвестициялар және қор ... ... ... ... ... ... ... әлуетті деңгейінің айналасында тербелісін және
де іс ... ... ... NAIRU көлеміне сәйкессіздігін
тудырады. Бұл тербелістерге еңбекақының және ... ... ... әсер етеді. Сондықтан циклдік жұмыссыздық (амалсыздан, ерікті
емес сипатталатын) экономикалық заңдылық болып ... ... ... экономикалық циклы
Өндірістің құлдырауынан үлкен шығындарды болдырмау ... ... ... ... мемлекеттік саясат қажет. Сондықтан кейнстік
экономикалық теорияны көбіне жиынтық сүраныс теориясы деп атайды.
Іс жүзіндегі инвестициялар құрылымына ... және ... ... ... ... ... ... қарастырылмаған өзгерісі болып ... ... ... қор ... және ... ... ... қалпына келтіретін және макроэкономикалық тепе-теңдікті
орнататын тетік сияқты жұмыс істейді.
Жоспарланған шығындар — үй шаруашылықтарының, фирмалардың және ... және ... ... ... ... ... ... болып
табылады. Нақты шығыңдар кенеттен болған ... ... ... қорларға жоспарланбаған инвестициялар жасауға мәжбүр болған
кезде ерекшеленеді.
Жоспарланған шығындар функциясы Е = С + I + G + Хn ... ... ... ... ... ... тұтыну функциясы С = а + b (Ү -
Т) ретінде бейнеленеді.
Берілген жағдайда талдаудың ... таза ... ... табыс Ү-тан автономды деп есептеледі. Сондықтан таза экспорт
толығымен автономды шығындар ... ... (а + I + G + ... ... көлемі (а + I + G + g) таза ... ... ... ... тең ... g ...... таза экспорт
m'- импорттаудың шекті бейімділігі
V — табыс
Хп— таза экспорт
Импорттаудың шекті бейімділігі
m'=ΔM/ΔY
ΔM — импортқа шығындардың өзгерісі
ΔY — ... ... ... ... бірге импорт көбейеді, себебі тұтынушылар және
инвесторлар отандық тауарларға сияқты импорттық тауарларға да ... Ал ... ... елден тікелей оның жиынтық табыс Ү көлеміне
тәуелді емес, ал бұл тауарларды және қызмет ... ... ... ... ... тәуелді.
2-сурет
Сондықтан берілген елдің жиынтық табыс Ү динамикасы мен оның ... Хп ... ... ... ... бұл таза ... ... таңбасымен көрсетіледі.
Жоспарланған шығын сызығы, нақты және ... ... ... ... бір А ... кесетіні анық (яши, Ү = Е сызығын).
Келтірілген ... ... ... ... ... Ү = Е ... ... іс
жүзіндегі инвестициялар мен қор жинақтар теңдігі сақталады. А ... ... ... тең және іс ... ... мен ... теңестіріледі, ягни макроэкономикалық тепе-теңдік орнайды.
Егер іс жүзіндегі өнім шығару көлемі Ү1 тепе-тендік көлемінен Үо артса,
онда ол ... ... ... ... ... аз сатып
алатындығын, яғни АD АS білдіреді. ... ... ... ... жоспарланбаған
қысқаруы есебінен қанағаттандырылады, бұл жұмысбастылық пен өнімнің өсуіне
ынталандыруды қалыптастырады. ... ЖҮӨ ... ... ... ... және ... тепе-теңдік АD = АS орнайды.
2.2 ҚР-дағы макроэкономикалық көрсеткіштердің тепе-теңдік жағдайы
Өнімнің тепе-теңцік деңгейі Үо ... ... кез ... ... ... мемлекеггік шығындар немесе таза экспорт көлемінің
өзгерісіне ... ... ... Осы құрауыштардың кез келгенін ... ... ... жоғары жылжиды және өнімнің тепе-тендік
деңгейінің өсуіне көмектеседі. Жиынтық сұраныстың кез келген ... ... пен ... ... құлдырауымен бірге жүреді.
Автономды шығындар құрауыштарының кез келген өсімі
ΔА = Δ (а +1 + О + Хп)
Мультипликатор әсеріне ... ... ... өсімі біршама
үлкенірек болады.
Автономды шығындар мультипликаторы - ... ЖҰӨ ... ... кез ... ... ... ... - автономды шығындар мультипликаторы
ΔY - тепе-тендік ЖҮӨ өзгерісі
ΔA - Ү динамикасынан тәуелсіз автономды өнімдердің өзгерісі.
Мультипликатор жиынтық табыстың сомалық өзгерісі ... ... ... ... ... ... есе асатынын
көрсетеді.Автономды шығындардың кез келген құрауышының бір рет ... ... көп рет ... ... ... ... ... мысалы, автономды тұтыну
белгілі бір ΔСА көлеміне өссе, онда бұл жиынтық шығындарды және ... ... сол ... өсіреді, бұл өз кезегінде (табысты өсіргендіктен) тұтынудың
туынды ... ... ... енді ... ... ... және ары ... айналым сызбасымен өседі. Тізбе пайда болады:
ΔСА| => АD| =>Ү| => С| => АD | => Ү| => АD | => Ү| және ... ... ... ... ... Ү ... ... ΔСА| көп
дүркін әсерлесетінін көруге болады, бұл автономды шығындар мулыипликаторы
көлемінде бейнеленеді. Бұл С, I, G ... Хп ... ... өзгерістер жұмысбастылық және шығарылым деңгейінде үлкен өзгерістерді
тудыратынын ... ... ... ... ... тудырған іскер белсенділік тербелісін күшейтетін экономикалық
тұрақсыздықтың факторы болып ... ... ... ... ... міндеттерінің бірі тұтынудың шекті бейімділігі ... ... ... ... ... ... ... беретін экономиканың енгізілген тұрақтандырушылар жүйесін құру
болып табылады. Бұл ... ... ... ... ... өйткені өндірістің келесі циклінде өскен жиынтық табыс
Ү-тан жоғары тұтынушылық қана емес, ... ... өсіп келе ... ... ... және супермультипликатор әсері пайда
болады.
3-сурет
Рецессиялық үзіліс — ... ... ... ... емес ... дейін көтеру үшін жиынтық сұраныстың (жиынтық
шығындардың) өсуіне қажетті көлем.
Егер іс жүзіндегі өнім ... ... ... Үо ... ... ... ... бұл онда жиынтық сұраныс тиімсіз екенін білдіреді,
яғни жиынтық шығындар АD = АS ... ... ... ... ... ... ... экономикаға күйзеліегі әсерін
тигізеді.
Рецессиялық үзілісті жеңіп шығу үшін және ресурстардың толық жұмсалуын
қамтамасыз ету үшін, жиынтық ... ... және ... ... В ... ... қажет. Сонымен қатар, тепе-теңдік жиынтық
табыс өсімі ΔҮ қүрайды.
рецессиялық автономды шығындар
ΔҮ — ... х — ... ... ... ...... ... жұмысбастылықтың инфляциялық емес
деңгейіне төмендету үшін ... ... ... ... ... ... іс жүзіңдегі шығарылымның тепе-теңдік деңгейі Үо, әлуетгі Ү*-тан
үлкен ... онда бұл ... ... ... ... ... Жиынтық
сұраныс артықшылығы экономикада инфляциялық дүрлігіс тудырады: баға деңгейі
өседі, өйткені фирмалар өндірісті өсіп жатқан ... ... ... кеңейте алмайды, өйткені барлық ресурстар жұмсалып отыр.
4-сурет
Инфляциялық ... жеңу ... ... ... ... және тепе-
теңдіктің А нүктесінен В ... ... ... ... қатар
жиынтық табыс ΔҮ қысқаруын қүрайды:
инфляциялық автономды шығындар
ΔҮ — үзіліс х — ... ... ... ... АD-АS үлгісінің кейнс кресімен
байланысы
Үнемділік оғаштыгы — қоғамның көбірек үнемдеуге ұмытылуынан ... қор ... Егер қор ... ... ... ... бірге
жүрмесе, онда үй шаруашылықтарының кез ... ... ... ... ... шарттандырылған тепе-теңщк ЖҮӨ-ң төмендеуіне
байланысты пайдасыз болып қалады.
Экономика А нүктесінен басталады. ... ... үй ... қор ... ... қор жинау графигі S-тен S'-қа ауысады, ал
инвестициялар сол деңгейде I ... ... ... ... төмендейді, бұл мультипликатор әсерін және жиынтық табыс Үо-
дан Үгге дейін құлдырауын тудырады. ... ... ... Ү ... онда
қор жинау В нүктесінде А нүктесіндегідей болып қалады.
Егер қор ... Sтан S'-қа ... ... бір ... инвестициялар І-
дан І' -ға дейін өссе, онда өнімнің тепе-теңдік деңгейі Үо-ге тең ... ... және ... құлдырауы пайда болмайды, бұл экономикалық
өсуге қолайлы жағдай тудырады, ... ... ... ... ... мүмкін. Баламалы таңдау пайда болады: не ... ... ... ... ... экономикалық өсу, не
тұтынудағы шектеулерден бас тартып, ұзақ мерзімді экономикалық ... ... ... өсуі ... ... ... ... экономикаға антиинфляциялық әсерін тигізуі ... ... және алда ... ... ... ... өнім ... қысқаруы (мультипликатор ... ... ... ...... ... ... АD1-ге дейін
төмендейді, бұл өндірістің құлдырауымен, Ү1-ден Ү2-ге дейін жөне ... ... Р2-ге ... ... ... жүреді. Кейнс кресі үлгісі
баға деңгейінің Р өзгерісі ... ... ... бермейді, себебі
орнатылған бағаны болжайды. Кейнс кресі АD-АS үлгісін макро-экономикалық
талдау мақсатына пайдаланады және ... ... ... немесе
төмендеуімен байланысты макроэкономикалық саясаттың ұзақ мерзімді салдарын
зерттеу үшін пайдаланылады.
5-
сурет.
6-сурет.
Экономикалық ... ... ... ... ... ... үшін жиі ... Жалпы ұлттық өнім (ЖҮӨ) азаматтар
табыстарының жиынтығын және өндіріс тауарлары мен қызметтер үшін ... ... ... ... осы ... ... ... және олардан экономика туралы
қандай ақпараттар алуға болатындығын қарастырамыз.
ЖҮӨ экономика көрсеткіштерінің ең нақтысы деп есептеледі. Статистикалық
деректер мемлекеттің ... ... 3 айда бір ... бойынша,
экономикалық іс-әрекет нәтижесін бірыңғай көрсеткішпен беруге негізделген.
ЖҮӨ-ді ... ... ... ... ... ... ... табысының жиынтығы.
Өндіріс тауарлары мен көрсетілген қызметтердің жалпы шығын көлемі.
ЖҮӨ — экономика жағдайын сипаттайды, себебі адамдар аз ... ... ... ... ... Яғни ... тауарлары мен
көрсетілген қызмет көлемі ... ... ... ... ... ... және ... тұтыну деңгейі жоғары
болады.
ЖҮӨ — ... ... пен ... шығын көлемін бірдей өлшейді.
Себебі бүл өлшемдер соңында бірдей болады. Жалпы, ... үшін ... ... ... тең болуы керек. Бұған көз жеткізу үшін, біз ұлттық
есепшотты, ЖҮӨ статистикалық жүйе өлшемін және ... да ... ... ... ... ... керек.
Макроэкономикалық тұрақтандырудың жеке мәселелерін толығырақ, оның
әрпіне ғана емес, классикалық өтпелі бағдарлама ... сай ... ... кезіндегі мәселелер ішінде, тез арада өз шешімін
табуды қажет ететін, ең маңызды міндеттердің бірі — ... ... ... ... пен ... теңелуі қажет.м Үкімет бағаны
ырықтавдыруды жүргізгеннең кейін, біршама уақыттан соң рынок тепе-теңдік
қалпына ... ... ... ... режимінен оның ашық түріне
өтудегі амалсыз "баға секірісі" инфляцияға қарсы қатаң ... ... ... Баға — ... — баға ... ... серпінді инфляция
процесін тоқтатып, үштікті қирату керек.
"Тұрақтандыру хирургиясы" ... ... ... ... ... ... жүзеге асырылады:
бірыңғай айырбас курсын енгізу;
ұлттық валютаның еркін айырбасын (конвертациясын) ... Бұл ... банк ... ... кез келген халықаралық валютаға, жеке ... ... ашық ... ... ... ... сауда сферасын меншік түріне қарамастан ырықтандыру
(либерализация).Валютаның еркін айырбасын енгізу ... ... ... ... екі ... ... ... Біріншісі, мемлекеттік
сектордың кәсіпорындары тарапынан еркін ауысатын валюта сұранысына бақылау
жүргізу. Бұл кезде қатаң ақша ... өз ... ... ... қою) ... көрсетуі керек. Екінші шарты, мемлекетте еркін
ауысатын ... ... ... ... курсты қалыптастыру, валюта
айырбасын енгізу мен сыртқы сауданы ырықтандыру шараларын жасау сыртқы және
ішкі экономика теңдігін ... ... ... өнімнің мөлшері
мен сапасына оң ықпал етеді.
Мәселен, сіз дүкен аралап жүргенде багалардың тез ... ... ... ... ... фирмалар жұмысшы қабылдай ма, жоқ па, соны
білесіз. Біз бәріміз экономикалық процестерге қатысушылармыз. Сол ... өте келе ... ... ... ие ... ... — бұл ... ақпараттың қайнар көзі. Өкімет фирмалар ... ... ... ... яғни ... ... және сұраныс жүйесін, табыс мөлшерін, және ... ... ... ... ... ... Алынған деректер бойынша әр түрлі
статистикалық көрсеткшггер есептелінеді, олардың жиынтығы ... ... ... бұл ... ... талдауларында пайдаланады.
Бұлар экономикалық көріністерді бағалауда және тиісті әдістерді жасағанда
көмек көрсетеді.
ҚОРЫТЫНДЫ
Тауар нарығындағы ... ... ... ... ... көлемін
анықтайтын маңызды фактор болып табылады. Үй шаруашылықтарының сұранысы
тауар нарығыңда ... ... ... мен оны ... ... тәуелдшікті көрсетегін тұтыну функциясымен сипатталады. Қазіргі
уақьпта макроэкономикада сұранысты қалыптастыратын ... ... мән ... ... ... ... бірнеше түрі
қолданылады.
Қолда бар табыстың ұсталмаған ... үй ... қор ... ... ... және қор жинау функциялары бір уақытта шығарылады.
Инвестициялық ... көзі үй ... қор ... қор ... мен ... ... көлемдерінің
сәйкес келмеушілігі тауар нарығындағы баланстың бұзылуына әкеліп соғады.
Мемлекеттік сатып алу көлемі ... ... ... ... ... ... ғана емес, сонымен ... ... ... де ... ... ... (коньюнктурасына) бір-бірімен сауда
жасасатын елдердегі баға деңгейлерінің қатынасына, олардың валюталарының
айырбас ... және ... ... табыс динамикасына тәуелді болатын
таза экспорт көлемімен әсер етеді.
Тауар нарығындағы экзогенді бұзылуы ... ... ... ... ... өсімінің автономды сұраныс өсімінен артықшылығымен
бейнеленетін мультипликаторлық әсер ... ... ... ... ... қатысуынсыз, сандық ыңғайласу арқылы болатын тепе-тендік
жағдайдың бір күйден екінші күйге өту үрдісін бейнелейді.
Кез келген ғылым сияқты макроэкономика да ... ... ... ... ... Сол ... ... теорияны
зерттеу мақсаты бұүл экономиканы қалыптастыру механизмінің ... ... яғни ... ... ... ... қалыптасқан. Әрбір
теорияны дайындап алған соң, біз оларды тексеру үшін ... ... ... ... ... ... қайнар көзі
ретінде қызмет етеді
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
Назарбаев Н.Ә. Қазақстан - 2030. ... ... ... ... 2010 ... дейінгі стратегиялық даму жоспары.-
Астана,2002.
Агапова Т.А., Серегина С.Ф. ... ... — МГУ, ... "Дис",
1997. ,
Ален Р. Математическая экономия. — М., "Иностранная литература", 1963.
Мэнкью Н.Г. Макроэкономика. Пер. с ... - М., ... МГУ, ... ... ... СПб.: ... ... жүйесі туралы. Қазақстан Республикасының Заңы. О бюджетной
системе. ... ... ... ... ... 1996.
Долан Э.Дж., Линдсей Д. Макроэкономика. Пер. с англ. — СЖ: 1994.
9. Микро-макроэкономика. Практикум /Под общ. ред. Ю.А. ... ... ... Ж.Ә., ... К.С., ... Н.Б. ... ... сөздігі. Алматы, 1995.
Мамыров Н.К., Кулекеев Ж.Ә., Сұлтанбекова Г.К. ... Н.Қ., ... К.С., ... М.Ә. ... 2005.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 27 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қылмыстық іс жүргізудегі дәлелдемелер туралы81 бет
Қылмыстың түсінігі және белгілері107 бет
Макро-, микро-және ультрамикроэлементтер6 бет
AD – AS үлгісі4 бет
«АD-AS» үлгісі4 бет
Жиынтық сұраныс пен жиынтық ұсыныс. AD-AS үлгісі4 бет
М а к р о э к о н о м и к а5 бет
Макроэкономикадағы тепе-теңдік6 бет
Макроэкономикалық тепе-теңдік экономикалық дамудың циклдылығы3 бет
Макроэкономикалық тепе-теңдіктер7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь