Капитал миграциясы - халықаралық экономикалық қатынастардың маңызды формасы ретінде

Жоспар

І Капитал миграциясы . халықаралық экономикалық
қатынастардың маңызды формасы ретінде

1.1. Капитал миграциясы, оның маңызы мен себептері, түрлері
1.2. Кәсіпкерлік капиталды шетке шығару
1.3. Қарыз капиталының миграциясы және халықарылқ шешім

ІІ Қазақстан Респубкликасы капитал миграциясы
процесінің ерекшеліктері

2.1. Қазіргі замандағы капиталды шетке шығарудың ерекшеліктері
2.2. Шетел инвестициясының Қазақстанға келуі және
оның пайдалануы

ІІІ. Қорытынды

IV.Әдебиеттер
маңызды формасы ретінде
1.1. Капитал миграциясы, оның маңызы мен себептері, түрлері
Капиталдың шетелге шығарылуы, елдер арасыңдағы оның белсенді миграциясы - қазіргі кездегі дүниежүзілік шаруашылық пен халықаралық экономикалық қатынастардың өте маңызды белгілерінің бірі.
Капиталдың шетке шығарылуы тауарлардың шетке шығарылуы монополиясын шетке қарай ығыстырады. Негізінен, ол тауарлардың шетке шығарылуын толықтырды және де сыртқы нарықтарды жеңіп алу құралы ретінде қолданылды. Тауарлардың шетке шығарылуы қарқынымен салыстырғанда, капиталдың шетке шығарылу қарқыны 5 есе көп болды.
Капитал миграциясындағы "капитал" термині өндіріс факторы ретінде ғана емес, еңбек, жер, кәсіпкерлік қабілеттілік және басқа да машинада қарастырылады.
Капиталдың шетке шығарылуы - бұл белгілі бір ұлттың айналымында жүрген капитал бөлігін басқа елдің экономикасына тауар немесе ақша формасында енгізу процесі.
Капитал қандай себептерге байланысты шетке шығарылады және шеттен әкелінеді? Бұл сұраққа әлемнің көптеген экономистері жауап беруге тырысты.
Капитал миграциясының ең басты себебі - белгілі бір елде капитал мөлшерінің салыстырмалы түрде көп болуы, яғни оның шектен тыс көп жинақталуы.
Осы артық капитал кәсіпкерлік пайда немесе процент алу мақсатында шетке шығарылады:
1. Капиталға деген сұраныс пен ұсыныстың сәйкессіздігі, яғни тең болмауы (мысалы, дамушы елдерде капиталға деген сұраныстың өте көп болуы, яғни ол елдерге капиталды енгізу өте тиімді іс болып табылады).
2. Жергілікті нарықты монополизациялауға мүмкіндік ашылады (мысалы, белгілі бір елге капиталды сату арқылы инвестор ел өз талабын, өз шартын орындатуға мүмкіншілік табады).
3. Капитал енгізілетін елде шикізат пен жұмысшы күшінің арзан болуы.
4. Тұрақты саяси жағдайдың және жалпы алғанда ынғайлы инвестициялық климаттың болуы.
Біз жоғарыда капиталдың шетке шығарылуының басты себептерін атап көресттік, Дж. А. Гибсон, Дж. Кейнс, Ж.Б. Сэян, К. Менгер, У. Джевонс, Е. Бембаверк, Э, Хекшер, Б. Олин, Р. Нурксе және К. Иверсон сияқты ғалымдар капитал миграциясын зерттеуге зор үлес қосты.
Капитал миграциясының осы ғалымдар анықтаған бір себебі капиталға деген сұраныс пен ұсыныстың әр елде бір қалытты болмауы.
Капитал көп жағдайда оған деген сұранысы бар және де сұраныс мөлшері көп елдерде шығарылады.
Негізінен, капиталды оған деген сұранысы көп елдер емес, ұсынысы көп елдер шығарады.
Неоклассиктердің бірі Б. Олин өзінің сауда концепциясында былай деген: "Өндіріс факторларының қозғалысы әрбір елдегі оған деген сұраныспен анықталады, демек, олар шектеулі өнімділігі аз жерден көп жерлерге қарай көшеді".
Р. Нурксенің тұжырымы бойынша, тауарды сыртқа көп тасымалдаушы дамығани елде капиталға деген сұраныс тез өседі, осыған сәйкес олар капиталды ішке енгізе бастайды (немесе керісінше).
Неоклассиктермен бірге бұл сұраққа неокейнсиандықтар да жауап беруге тырысты. Неокейнсиандық теория негізінен капитал қозғалысы мен төлем балансының арақатынасын анықтайды.
Кейнстің айтуы бойында, "капитал миграциясының бірден бір себебі - бұл әрбір елдің төлем: баланстарының бір қалыпты болмауы". Кейнстің осы көзқарасын Ф. Махлуп пен Р.Ф, Харрод дзмытты.
Ф. Махлутт осы арақатынасты үш тұрғыда қарастырды:
1) белгілі бір елдің төлем балансының салының плюс (+) таңбалы болса, онда капиталды шетке шығарушы ел сатып алушы елге өз тауарын көбірек сата отырып, ішке капитал енгізу арқылы экспорт пен импортты теңестіреді. Осының нәтижесінде капиталды шетке шығарушы елдің ұлттық табысы ұжамды;
2) егер белгілі бір елдің инвестициясы көбеймесе, бірақ қаржы жинау қабілеті зор болса, оңда катпиталды шетке шығару экспортер елдің ұлттық табысын ұлғайтады және жұмыстың белсенділігін күшейтеді;
3) капитадың шеттен әкелінуі импортер елдің ішкі экономикалық жағдайына әсер етеді, яғни шеттен әкелетін капитал формаларының ішінде, портфельдік инвестицияда гөрі, тікелей төте инвестицияны енгізу әлдеқай; тиімді болып табылады.
Р.Ф. Харродтың "Экономикалық динамика" моделі бойыша, қапиталы мол елдердің экономикалық өсу қарқыны неғұрлым төмен болған сайын, олардың капиталды шетке шығару теңденциясы да солғұрлым күшейе түседі.
Пайдаланылған әдебиеттер
1. Активтер мен шартты міндеттемелерді жіктеу және оларды күмәнді
және үмітзідер қатарына жатқыза отырып, провизия (резерв) құру
ережесі. ҚР Ұлттықбанк Басқармасының № 465 қаулысы. 16.11.2002.
2. Ақша, несие, банктер. Ғ.С. Сейітқасымовтың редакциялы-
ғымен. — Алматы: Экономика, 2001.
3. Деньги, кредит, банки / Под ред. Лаврушина О.И. — М.:
Финансы и статистика, 1999.
4 Финансы. Денежное обращение. Кредит / Под ред. Дробозиной Л.А. - М.: Финансы, ЮНИТИ, 1997.
5. Общая теория денег и кредита / Под ред. Жукова Е.Ф. —
М.: Банки и биржи, 1995.
6. Панова Г.С. Кредитная политика коммерческого банка. —
М.: ИКЦ ДИС, 1997.
7. Гагарин С.В. и др. Межбанковский кредит: дилинговые операции на рынке «Коротких денег». — М.: Принтлайн, 1995.
8. Словарь банковских терминов. Уткин Э.А. и др. — М.: Ака-
лис, 1997.
9. Жаһандық экономика және Қазақстан. // Егемен Қазақстан. №151.
10. Ж.Әкіміш. Мұнай, Биожанармай және туберкулез // Жас Алаш. №69. 23 тамыз. 2007 ж.
        
        Жоспар
І Капитал миграциясы - халықаралық экономикалық
қатынастардың маңызды ... ... ... ... оның ... мен себептері, түрлері
1.2. Кәсіпкерлік капиталды шетке шығару
1.3. Қарыз ... ... және ... ... Қазақстан Респубкликасы капитал миграциясы
процесінің ерекшеліктері
2.1. Қазіргі замандағы капиталды шетке ... ... ... инвестициясының Қазақстанға келуі және
оның пайдалануы
ІІІ. Қорытынды
IV.Әдебиеттер
І.Капитал миграциясы - халықаралық ... ... ... ... ... миграциясы, оның маңызы мен себептері, түрлері
Капиталдың шетелге шығарылуы, елдер арасыңдағы оның белсенді миграциясы ... ... ... шаруашылық пен халықаралық экономикалық
қатынастардың өте маңызды белгілерінің бірі.
Капиталдың шетке шығарылуы тауарлардың шетке шығарылуы монополиясын шетке
қарай ... ... ол ... ... шығарылуын толықтырды
және де сыртқы нарықтарды ... алу ... ... ... ... ... қарқынымен салыстырғанда, капиталдың шетке шығарылу қарқыны
5 есе көп болды.
Капитал миграциясындағы "капитал" термині ... ... ... ... еңбек, жер, кәсіпкерлік қабілеттілік және ... да ... ... шығарылуы - бұл белгілі бір ұлттың айналымында жүрген
капитал бөлігін басқа елдің экономикасына тауар ... ақша ... ... ... ... ... ... шығарылады және шеттен
әкелінеді? Бұл сұраққа әлемнің көптеген экономистері ... ... ... ... ең басты себебі - белгілі бір елде капитал
мөлшерінің ... ... көп ... яғни оның ... тыс ... ... капитал кәсіпкерлік пайда немесе процент алу мақсатында ... ... ... ... пен ұсыныстың сәйкессіздігі, яғни ... ... ... ... ... ... ... өте көп
болуы, яғни ол елдерге капиталды енгізу өте ... іс ... ... Жергілікті нарықты монополизациялауға мүмкіндік ашылады (мысалы,
белгілі бір елге капиталды сату ... ... ел өз ... ... ... ... табады).
3. Капитал енгізілетін елде шикізат пен жұмысшы ... ... ... Тұрақты саяси жағдайдың және жалпы алғанда ... ... ... ... капиталдың шетке шығарылуының басты себептерін атап
көресттік, Дж. А. Гибсон, Дж. ... Ж.Б. ... К. ... У. ... ... Э, ... Б. ... Р. Нурксе және К. Иверсон
сияқты ғалымдар капитал миграциясын зерттеуге зор үлес қосты.
Капитал миграциясының осы ... ... бір ... ... ... пен ұсыныстың әр елде бір қалытты болмауы.
Капитал көп жағдайда оған деген сұранысы бар және де сұраныс ... ... ... ... оған ... ... көп елдер емес, ұсынысы көп
елдер шығарады.
Неоклассиктердің бірі Б. Олин ... ... ... ... деген:
"Өндіріс факторларының қозғалысы әрбір елдегі оған ... ... ... олар ... ... аз жерден көп жерлерге қарай
көшеді".
Р. Нурксенің тұжырымы бойынша, тауарды сыртқа көп ... елде ... ... ... тез ... ... ... олар
капиталды ішке енгізе бастайды (немесе керісінше).
Неоклассиктермен бірге бұл сұраққа неокейнсиандықтар да ... ... ... ... ... ... ... мен төлем
балансының арақатынасын анықтайды.
Кейнстің айтуы бойында, "капитал ... ... бір ... - ... елдің төлем: баланстарының бір ... ... ... ... Ф. ... пен Р.Ф, ... ... Махлутт осы арақатынасты үш тұрғыда қарастырды:
1) белгілі бір елдің төлем балансының салының плюс (+) таңбалы болса,
онда капиталды шетке ... ел ... ... елге өз ... ... ... ішке ... енгізу арқылы экспорт пен ... ... ... ... шетке шығарушы елдің ұлттық
табысы ұжамды;
2) егер ... бір ... ... көбеймесе, бірақ
қаржы жинау қабілеті зор болса, оңда катпиталды шетке ... ... ... ... ... және жұмыстың белсенділігін күшейтеді;
3) капитадың шеттен әкелінуі ... ... ішкі ... әсер етеді, яғни шеттен ... ... ... ... инвестицияда гөрі, тікелей төте ... ... ... ... ... Харродтың "Экономикалық динамика" моделі бойыша, қапиталы мол
елдердің ... өсу ... ... төмен болған сайын, олардың
капиталды шетке ... ... да ... ... ... әр ... ... мен формалары болады, соған сәйкес капитал
миграциясында да бірнеше ... ... ... ... ішке тартылуы және оның шетелде жұмыс
істеуі төмендегі формалар ... іске ... Жеке ... және ... капитал формалары. Ол ... ... ... ... мен ... ... ... 1989 жылы АҚШ-тың капиталды шетке шығаруы жуық
шамамен 155 ... ... ... оның ... жеке ... ... - 122 млрд. $;
- мемлекеттік капитал — 33 ... ... Ақша және ... ... Сыртқа шығаратын капитал ақша
формасында шығарылмайды, сонымен ... ол ... ... ... және тауарлық несиелер формасында да шығарылады.
3) Қысқа мерзімдік (бір жылға дейінгі) және ұзақ мерзімдік ... жылы АҚШ 92 ... $ ... ... мерзімдік және 63 млрд. $
мөлшерінде ұзақ мерзімдік капиталды шетке шығарған.
4) Қарыз және кәсіпкерлік формада. 1989 жылы ... ... 96 ... ... ал ... ... 59 ... $-ға тең болды.
Қарыз капиталы сақтаудағы ақшадан, заемнан, несиеден түсетін процент
көлемінде табыс әкеледі. Ал кәсіпкерлік ... ... көп ... кіріс
ретінде табыс әкеледі.
Кесіпкерлік капиталды шетке шығару - бұл ... ... ... өзінің өндірісін салу үшін қаржы жұмсау. Бұның негізгі жолдары:
1) шетелде жеке меншік ... ... ... ... ... ... істеп тұрған жергілікті кәсіпорындарды сатып алу;
4) заңды түрде тәуелсіз кәсіпорындардың бөлімдерін ашу;
5) жергілікті компаниялардың ... ... ... ... ... жағдайларда инвестицияланған капиталды қолданушы және оны
тікелей бақылаушы шетелдік инветор болып табылады.
Кәсіпкерлік капитал тікелей және ... ... ... ... ... ... ... шетелдік инвесторлардың толық
меншігінде болады немесе оның қолында кәсіпорынның ... ... ... ... ... анықтамасы бойынша, тікелей инвестиция
дегеніміз - иивестордың өз қаржысын жұмсаған объектіні ... және ... ... ... ... ие ... инвестициялар - шетел акцияларына, облигацияларына ... ... ... каииталдың жұмсалуы. Оны енгізудегі мақсат - ... ... ... ... ... ... ... капиталдың
25%-нен астамы инвестор меншігінде болса, онда салынған ... ... ... ... ... екі инвестиция мөлшері ор елде әр алуан болып келеді.
Мысалы, АҚШ-та 10% (жеке меншік капитал).
1989 жылы ... ... ... ... - 32 ... $,
портфельдік инвестиция экспорты - 27 млрд. $ болды.
Тікелей инвестицияны шығару ... ... ... елде жаңа ... сол ... кейбір ірі фирмалардың бір бөлігін немесе түгелдей сатып
алады. Шетелде ондай фирмаларды бас ... ... ... ... Осы ... ... елшілес (дочерняя) компанияларға,
ассоцияцияланған (ынтьмақтастық) компанияларға бөлінеді.
Бөлімше - 100% көлемде бас ... ... ... ... ... ... — шетелдегі дербес компания болып саналады. Оның өзіндік
балансы бар. Оны бас ... ... ... ... ... бас компания
оның акцияларының көп белігінің немесе түгелдей осы ... иесі ... ... - ... оны ... ... деп те атайды.
Оның төл компаниядан айырмашылығы мынада:
Бас компания оның акция пакетінің бір бөлігіне ғана иелік етеді.
Ассоцияцияланған компания түрлеріне ... ... ... ... ... 2 немесе одан да көп фирмалардың ... және т.б. ... бар. ... ... мүдде бойына,
Еуропалық бірлестік" трансұлттық трест ретінде құрылған. Ол ... ... және ірі ... ... Әр ... 50 адам ... Кей ... бас компания кейбір кәсіпорындардың бірде-бір
акциясына (пай) ие болмауы мүмкін. ... ... ... ... ... ... кәсіпорындар мен бас ... ... ... ... ... ... ... осы кәсіпорындарды басқару келісім шарттар арқылы (көбінесе,
қонақ үйлер) жергілікті кәсіпорын иелерімен біріге ... ... ... ... ... ... бірігі п қорлар, шикізат табу және
т.б.
Бұл жағдайда олардың меншік иелігін емес, қайта ... ... ... ... бас ... мен оның ... арақатынасын
меншіктің акционерлік емес формасы деп атайды.
Қарыз капиталының миграциясы және халықаралық несие. халықаралық
несиенің түрлері
Қарыз ... ... ... несие немесе заем (қарыз) беру
арқылы жүзеге асырылады.
Несие берудегі мақсат - жоғары қарыз процентін алу. Қарыз ... ... - ... заманғы халықаралық несиенің негізі ... ... ... ... ... өсуіне мүмкіндік жасайды,
олардың арасындағы есеп айырысуларды жеңілдетеді, экономиканы дамыту
мақсатында ... ... ... ... ... ... ... алған елдің шаруашылығының жылдам дамуына жәрдемдеседі.
Мемлекеттер арасындағы несиелік қатынастар жоғары ... ... ... ... ... ... сауда қарқыннан және ... ... ... ... ... деп есептелген.
Халықаралық несие - бұл қайтарымдылық, жеделдік және процент төлеу
шарты бойышна ... және ... ... ... ... мен оны ... банктер, компаниялар, жекелеген
кәсіпкерлер, мемлекеттік ұйымдар, ... және де ... ... ... ... әр түрлі формада болады.
Өзінің мақсатты пайдаланылуына байланысты халықаралық несие екіге
бөлінеді:
- байланысқан ... ... ... ... ... ... ... қатаң
түрдегі мақсатты сипаты болады. Оларға жататындар:
-коммерциялық несиелер - олар тауарларды ... алу ... ақы ... кезінде беріледі;
- инвестициялық несиелер - нақты бір объектіні сату кезінде беріледі.
Бұл несиелермен салыстырғанда, ... ... ... ... ... ... қарыз алушының кез келген мақсатына сәйкес беріледі.
Мысалы, тауар сатып алу, ... ... ... ... ... тағалылығын жою, сыртқы қарыздарды жою және тағы басқа
мақсаттарда.
Несие берушінің кім екендігіне ... үшке ... ... (фирмалар, банктер) несие;
2) үкіметтік несие;
3) халықаралық ұйымдар несиесі.
Ұсынылу формасы бойынша екіге бөлінеді: тауарлық несиелер;
- ... ... ... ... ... ... несиелер жатады,
ал ақшалай несиелерге қаржылық несиелер жатады.
Валюталық несиелер мынадай ... ... ... ... елдің валютасымен;
- қарыз беруші елдің валютасымен;
- басқа ұлттық ... ... есеп ... ... ... ... бойынша да үшке
бөлінеді:
1) қысқа мерзімдік (1 ... ... ... ... (1 ... 5 жылға деійн);
3) ұзақ мерзімдік (5 жылдан жоғары).
Қысқа мерзімдік ... ... ... ... ... (шикізаттық
тауарлар саудасында) және қызметтер мен ... ... ... ... ... ... ... машиналар мен құрал-жабдықтардың
экпорты қаржыландарылады.
Ұзақ мерзімдік несиелер негізінен инфрақұрылым мен ... ... ... үшін ... атап ... несиелердің өзіндік құны да болады.. ... ... ... өте қымбат несиелер, ал мемлекеттік және
халықаралық қаржы институттарының несиелері ең ... ... ... Өйткені мұндай несиелер мемлекеттік бюджет арқылы немесе айрықша
резервтер арқылы беріледі.
Қарыз алған елдердің ... ... ... ... ... ... ... маңызды экономикалық күйзелістер мен шиеленіскен
қайшылықтарды да туындатуы ықтимал.
70 - 80-жылдары дамушы елдердің ... күрт өсіп ... ... ... 1960 жылы 14 ... $ болса, ал 1989 жылы оның шамасы 1,165
млрд. $-ға тең ... Бұл ... ... бөлігі шаруашылық объектілерін
салуға жұмсалды.
80-жылдары дамушы ... ... ... ... амалсыз мәжбүр
болды, осының нәтижесінде оларға жаңа несиелерді беруге де шек қойылды.
Дамыған ... көп ... ... қаржыларын Азияның, Африканың,
Латын Америкасы дамушы елдеріне және ТМД елдеріне салады.
Мемлекеттік капиталдың шекарадан тыс жерлерге орналастырылуы көбінесе
саяси ... ... жеке ... ... ... ... ... Кәсіпкерлік капиталды шетке шығару
Қазіргі таңда әр ... ... ... тікелей шетел инвестицияларының
тез тенденциясы айқындала түсті. 1985 жылы ... ... ... 713,5 ... $ ... оның ... 41,2%-ті АҚШ-тың 46,2% - Батыс
Еуропаның, 12,6% — Жапонияның үлесінде болды.
Капиталды шетке шығарудың ... ... (XIX ... аяғы ... ... ... капиталдар көп жағдайда дамыған елдерден алынтын,
отарланған, тәуелді елдерге шығарылды.
Ал қазіргі ... ... ... ... дамыған елдердің
арасында жүреді, яғни тікелей шетелдік инвестициялардың ... ... ... ... ... ... басында тікелей инвестациялардың жалпы көлемінің 25,8%-і
дамушы елдерге, 18,2%-і АҚШ-қа, 99%-і ... 26,6%-і ... ... ... 10%-і Канадаға, 9,5%-і әлемнің басқа елдеріне
салынады.
Дамыған елдердің арасында капитал миграциясының өсуінің ... - ... ... ... көп қажет ететін, жоғары ... ... ... өнім ... ... өте ... ... өнеркәсібі дамыған елдерде өте ірі қаржылар мен сыйымды
ішкі нарықтар бар.
60-жылдардың ортасынан ... ГФР мен ... ... ... ... ... тікелей инвестицияларының өсу қарқыны АҚШ-пен
салыстырғанда, 2 ... көп ... ... салу ... ... ... капитал экспортеры ретіндегі рөлі
кенеттен өсіп ... ... ... арасындағы капиталдың қарама-қарсы қозғалысы кең
дамуда, яғни олардың әрқайсысы бір мезетте әрі ... әрі ... ... яғни ... ... ... деген қозғалыс пайда
болды.
Сонымен бірге, ... ... ... жетіспеуінен экспорттың жүзеге
асырылуына, ал импорттың шетелдік капиталдың ұлттық капиталды бірнеше ... ... ... ... ... ... ... кезеңнен бастап, 70-жылдардың аяғына
дейін Батыс Еуропа капиталдарының байланысқан айырбасының ең ... ... ... Бұл ең ... ... ... ... одақ
(ЕО) ішіндегі нтеграциялық процестердің дамуы салдарынан пайда ... ... ... ... Батыс Еуропаның ішіндегі қаржылардың үлесі азая
бастады, ... бір ... ... ... ... өсе бастады.
80-жылдары бұл ел ұлттық зкономиканың ... ... ... ... ... бойынша дүние жүзінде бірінші орын алды.
Қазіргі уақытта капитал миграциясының тағы бір ерекшелігі ... атап ... ... ... ... ... ... капитал
экспортының пайда болуы.
ОПЕК - мұнай экспорттаушы елдердің ұйымы,
Капитал нарығында ОПЕК елдері белсенді рөл атқаруда,
Мысалы, Кувейттің жеке ... ... ... ... (1995 ж.) 100 ... ... ал мемлекеттік секторының
инвестациялары - 30 млрд. доллар ... ... ... алып келу және оны ... ... өндірістік қуатын көтеруге ықпал етеді. Бірақ жалпы қағида
бойынша, көптеген елдер мұны үлкен мөлшерде ... ... ... етеуге
бағыттайды. 1996 жылы республикада 995 біріккен кәсіпорындар ... ... ... ал 100 кәсіпорын шетел ... ... ... ... ағылуы тек пайда табу көзі емес, кәсіпорындарға
толық қадағалау ... ... ... ... ... үшін ... өте зор. ... бұл техникалық және басқару әдістерін
алып келуге жол ашады. Бұл жерде технологияның келуі, ... ... ... ... ... ... инвестиция табысына байланысты.
Шетел капиталының республикаға коммерциялық несие және ... ... ... сондай-ақ, құнды қағаздар ретінде ... ... 17 ... ... ... 18 ... ... 9 контракт, 229,4 млн. доллар
несие, 483,1 млн. доллар заем пайдаланылды. 1996 жылы ... ... ақша ... 128,1 млн. ... ... ... өтпелі кезеңнің
басқа елдері сияқты қаржы нарығы онша ... ... ... ... ... түрде жазылмаған) әлі де болса, ... ... ... деуге болады. Қазақстан экономикасына тура
инвестиция сатудан сөзсіз донор елге ... ... (28,7%), ... (27,6%), ... (15,7%), АҚШ (11,1%), сондай-ақ, Германия,
Түркия және Италия (3,0%). Мына төмендегі 1, 2-кестеден Қазақстанға ... ... ... ... және жеке өнеркесіп салаларының
алдындағы міндетін көруге болады.
1-кесте
| ... ... ... ... ... ... ... |
| |млн. ... ... % ... |
|Тура иивестиция | |100 ... ... |1434,7 |32,5 ... ... |466,7 |29,6 ... металлургия |425.1 |24,3 ... газ |348,2 |5,7 ... |81,2 |3,2 ... өнеркәсібі |46,2 |2,6 ... ... |36,7 |1,2 ... |16,5 |0,9 ... |13,4 |0,0 ... |0,7 | ... калитал |100,8 | ... ... |97,7 | ... |1633,2 | ... ... ... ... инвестиция |
| |млн. ... ... % ... ... ... |1434,7 |100 ... ... |411,3 |28,7 ... |396,1 |27,6 ... ... |224.7 |15,7 ... |159,9 |11,1 ... |59,0 |4,1 ... |50,1 |3,5 ... |44,0 |3,1 ... |30,6 |2,0 ... |12,5 |4 0,9 ... |12,5 |0,9 ... |9,0 |0,6 ... |5,0 |0,3 ... |20,0 |1,4 ... |100,8 | ... ... |97,7 | ... ... |1633,2 | ... | | ... ... ... ... шгоестигошеын қолдаиуда түсті және қара
металлургия өндірістеріне (466,7 және 425,1 млн. $)5 ... ... мли. $) ... белігіуде.
Мьша 3, 4-кестеде 1996 жыльі шетел инвеегтаиясьін игеру және ... ... ... шетел |Барлығы ... ... | |
| ... ... ... инвестиция |1633,2 |109 ... ... | | ... қоры |100,8 |6782,4 ... ... ... |97,7 |6573,8 ... ... | | ... |229,4 |15435,2 ... ұйым |483,1 |32505,5 ... | | ... |2345,7 ... ... аттары |Барлығы ... ... ... |
| ... |млн. |млн. |
| | ... ... |
|1 АҚШ |564637 |1 АҚШ |705570 |
|2 ... |244141 |2 ... |319009 |
|3 ... |62423 |3 ... |305545 |
|4 ... |134002 |4 ... |235003 |
|5 ... |128959 |5 ... |200902 |
|6 ... |128859 |6 ... |158615 |
|7 ... |116788 |7 ... |110388 |
|8 ... |104176 |8 ... |108253 |
|9 ... |102598 |9 ... |86672 ... ... |84605 |10 ... |85156 ... | | | ... ... ... ... ағымында өзгерістер байқалуда.
Дамыған елдердің үлесі азайып, дамушы және ... ... бар ... ... ... ... ... индустриалды елдер үлесіне
85%-дан астамы тиеді. Бірақ бұл ... ірі ... ... де ... 1996 жылы ... ... инвестиция көлемі 349 млрд. долларға
жетті. Оның 100 млрд. дамушы елдерге ... ... ... 220 ... ... инвестиция келді.
Қазіргі кезде тікелей инвестициялардың үш полюсті глобалды ... ... ... бар. ... АҚШ, Еуропа Одағы, Жапония кіреді. Осы үштік
капиталды шетке шығару мен ... 4/5 ... ... АҚШ ең ... ... ... ... Одағының аймақтық тікелей ... ... ... ... ... ... ең ірі капитал экспорттаушы
болды. Жапонияда капиталды сыртқа шығару қарқыны жоғарылығымен ерекшеленуде
және сыртқы экономика көлемі бойынша әлемде өз ... әлі де ... Азия ... ... ... ... ... тікелей шетел
инвестицияларын тартудан Батыс Еуропа ... ... ... ... ... ... бойынша, шет елге капитал салымдарының
негізгі итермелеуші себебі болып, өндірістік шығындарды төмендету ... ... ... кіруді кеңейту болып табылады. Осы үштік ішінде капиталдың
өзара шырмалуы ... ... ... әлемдік саудаға қарағанда қарқынды өсуде.
Үштік негізінде өз халықаралық еңбек бөлінісі мен ... ... ... ... мен ... шаруашылық стандарттарын
анықтайтын жаңа жоғары сатысы ... ... ... ... ... қабаттағы "штаб-квартирасы" сияқты болуда. Интеграция бұл жерде,
қандайда келісімдер негізде емес, нарықтық күштердің ... ... ... ... ... негізінде жүруде.
Тікелей және портфельді инвестициялар үшін ең тартымды елдер болып,
дамыған Солтүстік Америка мен ... ... ... ... ... мен ... ... жоғары дамыған елдер, оның ішінде
әсіресе АҚШ пен ... ... ... АҚШ ... ... мен
көтерме саудада өз ... ... ... ... ... олар жаңа өнім, технология мен жаңа басқару шешімдерін де
әкелуде. 1995 жылы АҚШ ... ... ... ... 17%, ... - 16% ... Өз жағынан жапон және еуропа автокөлік компаниялары ... ... ... істеуде. Соған қарамастан, бір өзгешелікті айтуымыз қажет,
Жапония басқа елдерге ірі капитал экспортері болса да, оның ... шет ел ... ... ... ... және ... ... мүдделерінің
сәйкес келуіне әкелді. Зор әлемдік бағалы қағаздар рыногы қалыптасуда. 90-
жылдар Оңтүстік-Шығыс Азия, ... ... ... ... дамушы елдері
әлемдік экономикаға интеграциялана бастауымен сипатталды. Ақырындап капитал
қозғалысының еркіндігін қиындатқан кедергілер ... шет ел ... ... мен ... ... ... асырылуда. Дамушы елдер арасында
шет ел капиталын импорттаушы ірі елдер аймағына Азия, Тыңық ... ... ... елдері кіреді. 90-жылдар ортасындағы мәліметтер бойынша,
тікелей инвестициялар ағымы ... ... ... ... Азия мен ... ... аймағы - 52%, Латын Америкасы - 29%, Шығыс
Еуропа мен ... Азия - 9%, ... және ... ... - 4%; ... беліндегі елдер 4%, Оңтүстік Азия 2%. Азиялық елдер ішінде шетел
инвестициялары үшін ... ... ... Малайзия, Индонезия,
Гонконг, Тайланд, Тайвань, Оңтүстік ... ... ... ... ... ... ... бойынша ірілеріне Қытай, Сингапур мен
Индонезия ... Ең көп ... ... ... ... ... Бұл ... экономиканың өзгеше бір орталығы қаланып, ол арқылы ... ... ... және ... ... әрекет етуде.
Капитал импортының екінші тартымды орталығы болып Латын Америка елдері
саналады. Бұл ... таза шет ел ... ірі ... мен ... ... 1996 жылы осы ... ... 31 млрд.
доллар инвестицияның 8-і Бразилияға, ал 7-і ... ... Одан ... Перу
(3,4), Аргентина (1,4), Боливия (0,5). Қалған елдер ... ... ... ... ... ... қатысты ЖІӨ-ге пайыз
көлемі көрсеткіші кең қолдануда. Осы ... ... ... ... (ЖІӨ 6,5%), одан кейін Перу (4,4%), ал Бразилия (1%) алуда. Соған
қарамастан, ... ... ... ... мен ... ... ... капиталын тарту процесі күшейді. 1989 жылдан 1996
жылға дейін осы ... 31 ... ... ... ... ... ... ішінде ірі капитал импорттаушылырға бұрынғы социалистік ... ... ... кіруде. Венгрия әр тұрғынына есептегенде 200
доллардан ... ... ... 2 млрд. долл. инвестиция ... Ал ... ... не бары 13 ... ... ... ... мен капитал салымының жаңа түрлері
Портфельді инвестиция деп - шетел кәсіпорынына бақылау орнатуға
мүмкіндік ... ... ... және ... салымдарының
басқадай түрлерін айтамыз. Инвесторлар пайданы тек бағалы ... ... ала ... инвестициялар - ірі корпорация, орталық және жеке ... ... ... ... ... ... ... арқылы
қаржыландырудың маңызды көзі. Шетелдік портфельді инвестицияларды ... ... ... ірі ... ... жүргізеді. Портфельді
инвестициялар қозғалысына жекелеген елдердегі облигацияға төленетін ... ... ... ... әсер ... инвестицияның тікелей инвестициялардан негізгі айырмашы-лығы -
портфельді инвестор өзі ... ... ... ... ... ... ... жарғыларында оның өзі қаржы
салатын кәсіпорында ... ... ... және ... ... ... Бұл басқаруға қатысу жаңа мамандар штатын қажет етіп, ... ... ... ... ... ... жылдары өндірісі дамыған елдерде ... ... ... ... Бұл ... ... шетке шығаруға екі
жақты әсері болды. Бір жағынан, өндірісі дамыған елдерде капитал салу ... ... ... ... ... ... көп ... әскери
салаларға тартылды, қалғаны инфрақұрылымды ... ... ... ... ... ... ... дамытуға бағытталды. Екінші
жағынан, экономикалық даму ... ... ... капиталын ... банк ... ... ету ... капиталды шетке шығаруды
ынталандыруға қосымша себептер қалыптастырды.
Экономикалық жағдайдың өзгеруі ... ... ... ... пайда болуына әкелді. Егер ... ... шет ... өз ... құру мен ... ... ... акционерлік
қоғамдарына капитал салу арқылы жүргізілсе, енді инвестицияның жаңа түрлері
пайда болды. Оның қатарына мыналарды жатқызуда болады:
- ... ... ... кәсіпорындардың толық құрылысын жүргізу арқылы тапсыру;
- "өнімді-қолға" түріндегі келісім. Оның ... ... ... ... - ... ... ... жатқан кәсіпорынға
жергілікті маман дайындау жүзеге асырылады;
- өнімді бөлу туралы келісімдер;
- қатерлі жобалар туралы ... ... ... өндіру бағытында
жүзеге асырылады;
- лицензиялық келісімдер, оның ішінде ... ... ... ... ... қызметке лицензия беретін франчайзинг;
- жабдықтаушы-компанияның кейбір ережелік ұстануы міндеттемесіне
айырбасы.
Технология экспорты капитал инвестициясының арнайы ... ... ... ... асырғанда, технология элементтерін (патент, лицензия, сауда
маркасы, ... ... ... ... ... ... компанияның пайдасының бір бөлігіне ие болады. Бұл жерде капитал
экспорты сату мен несие беру нышанына ие ... ... ... ... бір ... ... ... сатушы меншік иесі болып
қала береді. Кейде технология экспорты оны ... ... ... бір ... ... ... көріп отырғанымыздай,
технология экспорты ерекше тауарды шет елге ... ғана ... ... ... ... ... де сипатталады.
Жаңа формалар дәстүрлі тікелей инвестициялар орның баспаса да кең
дамып келе жатыр. Олар ... ... ... ішкі ... ... және ... қатарлы технология емес, толыққан технологиялар мен
жұмыс істейтін салаларда кең етек жаюда.
Көрсете кететін бір жәйт, шығарылатын ... ... ... ... ... ... табылады. Бұл түсінікті де. Өйткені шетел
инвестицияларын жүзеге асыру үшін, кәсіпорын ... мен оның ... және ... ... арасында тікелей өзара тәуелділік бар.
Бірақ оған қарамастан, соңғы уақытта капиталды шетке ... кіші ... ... кең ... ие болып, ірі компанияларға ... ... ... Кіші және орта кәсіпорындар үшін капиталды
шетке шығару ... ... ... ... ... ... ... инвесторларына әр түрлі жобаларды қаржыландыру
жүйесінің өзгеруі көп қолдау көрсетті. Егер ... осы ... ... ... өз ... алатын болса, қазіргі уақытта ол
мәселені тәуелсіз қаржы компаниялары немесе ... ... ... ... ... ... импорттаушы елдердегі ірі ... ... ... ... ... түрі ... болды. Ол бірнеше банктердің
жобаға қатысып, одан кейін рынокты өзара ... ... ... ... ... кеңейтуде евровалюта рыногының дамуы маңызды орын
алады.
Трансұлттық компаниялар (ТҰҚ)
Инвестициялардың жаңа түрлерін дамытуда ірі ... ... ... ... ... ... ... стратегиясын тез
ауыстыруға үйренген трансұлттық компаниялар маңызды орын ... ... ... ... инвестицияларды бөліктерге бөледі. Мысалға,
капитал, технология, басқару тәжірибесі, осының ... ... ... элементтер есебінде береді. Бұл жабдықтаушы-фирмаларға екі жақты
пайда әкеледі. Біріншіден, ... ... ... ... өзіне тиімді баға белгілеуге ... ... ... және басқадай қызмет көрсету барысында түскен пайданы бас
фирмаға аудару арқылы ... ... ... ... ... ... 100 ірі компания (қаржы және банк
ұйымдарын ... ... ... ... орналасқан. Олардың
шетелдік салымдары көлемінің құны1,4 трлн. доллар, ол ... ... 2/ 3 ... ... ... бес ... бұл ... қалды.
Осы компаниялар тізімін 1990 жылдан голланд ... ... ... ... Одан ... 60,6 ... ... (жалпы активтер сомасы
219,4 млрд. доллар), бар Форд, 56,2 млрд. доллары бар Эксон келеді.
Бірақ, егер интефалды ... ... ... ... ... ... Ол ... шетелдік салымдар көлемін ғана емес, шетел
сату көлемі мен шетел жұмысшы күшін пайдалануды ... Осы ... ... тек 27 орынға түсіп, бірінші ... ... ... ... 100 ірі ... ... ... нышандармен сипатталады:
1) орналасуы бойынша ең ірі топты американдық ТҰҚ құрайды (100-ден 32-ісі)
және шетелдік салымдардың басым белігі ... ... ... ең тез өсіп келе ... топ - Жапон ТҰҚ (1990 жылы бірінші жүздікте 11
болса, 1994 жылы 19 ... ... ... ... алдыңғы
қатарлы ТҰҚ-дың маңызды жаңа қатысушыларина айналуда;
3) Еуропалық ТҰҚ капитал және ... көп ... ... салаларди, оның
ішінде химиялық және фармацевтикалық өндірісте елоулі ... ... ... ... ... жоғарылығымен химиялық және
фармацевтикалық ТҰҚ, одан кейін тамақ және ... ... ... таза сауда компаниялары тұйықтайды.
Сонымен бірге, ірі ТҰҚ арасында қазір Азия мен ... ... ... ... да бар. Осы ТҰҚ ... "Дәу" ... ... Уампу" (Гонконг), "Семекс" (Мексика) ... ... ... ... ... ... алдыңғы қатарды жеке
компьютерлерге мультимедия ... ... ... ... технолоджи" фирмасы алған болатын (оның үлесіне әлемдік ... ... 60 ... ... осы ТҰҚ тобы ішінде Оңтүстік Корея мен Тайвань
корпорациялары ерекшеленді (әр елден 8-ден). ... ... ... ... ... ... және электрондық өндірісте болды.
Қазіргі уақытта дамушы елдерден шыққан 50 ірі ТҰҚ- ға осы елдердегі
фирмалардың шетелдік салымдарының ... ... ... аса ... ... ... ... жалпы көлемінде шетелде сату үлесі жоғарылады
(30), бірақ шетел активтерінің үлесі әлі де ... (9). ... ... индексі дамушы елдердің ТҰҚ-да (21), ... ... (42) ... екі есе төмен. Әрине бұл жағдай дамушы
елдерден шыққан капиталының ... ... ... ... қарамастан, дамушы елдерден шыққан ТҰҚ-ар өз
операцияларының ... ... ... ... ... елдер мен компаниялардың шетелдік салымдар іс-
әрекетінің қарқындылығының себептері ішінен бәсекелестіктің күшеюі, жаңа
технологиялар, жекешелендіру, үкіметтің қолдау ... ... ... Одан ... ... тартуға белсенді әсер ететін, ... ... ... ... ЕО, НАФТА, АСЕАН, АТЭС, Өйткені олар
бизнестің глобализациясы, инвестициялық ... ... мен ... ... әсер етеді.
Қазіргі кезде әлемдік экономика тікелей инвестициялар жөнінде ойын
тәртібін ... көп ... ... құру ... ... ... төмендегідей жағдайларды атауға болады:
1) инвестициялық тәртіпті ... ... ... (1995 жылы 64 елде 112 ... ... оның 106 тәртіп
жеңілдетілген);
2) нақты ... ... ... ... орнының
жоғарылауы. Оның ішінде: тәртіп, кепілдіктер, инвестициялық ... ... ... мен ... ... ... күрес жүргізу,
информация ашу тәртібін тағайындау, ... ... ... ... ортаны қозғау, түпкілікті әлеуметтік сияқты мәселелерді
шешу кіреді;
3) жаңа, көп ... ... ... ... ... ... құқығы, сақтандыру, таластарды реттеу, жұмыспен қамту мен ... ... ... ... сәйкес, ірі инвесторлар өзінің ... ... ... ... ... ... ішіндегі қарама-
қарсы инвестициялары, ТҰҚ бірінші жүздігінің негізгі нышаны болып қала
беретіні де ... ... ... ... бар: американдық фирмалар батыс
еуропалық рыноққа көз салуда (әсіресе жоғары технологиялар мен ... ... ... ... ТҰҚ ... ... ... рынокта жасауды көздеуде; жапондық ТҰҚ басты мақсаттары Азияда.
Азияға ... және ... ... ... ... ... ... екінші жартысында ТҰҚ капиталының негізгі ағымы Азия елдеріне
бағытталуы ... ... ... ... болсақ, олардың жаңа
инвестициялары да дамушы елдерде орналасуы мүмкін.
Тікелей шетел инвестицияның ... ... ... шетел
капиталын салуға жаңа мүмкіндіктер ашылғанын атауға болады. Бұл ... ... ... ... мен реттеуден бас тарту
прогресінің нәтижесі және үкіметтердің шетелдік ... ... ... ... ... болды. 90 жылдар басынан инфрақұрылым
салаларына жыл сайын 7 ... ... ... ... ... ... ... бұл салалардың инвестициялық қажеттіліктері әлі де толық
қанағаттанбаған, оған жаңа капитал салымдары үшін мүмкіндіктер қалуда.
ТҰҚ орналасқан негізгі ... ... ... ... ... тек 3-5% ғана тиеді. Көптеген елдерде экономиканың
осы секторына тікелей шетел инвестицияларының жалпы көлемінің 1%-нен ... 1994 ... ... бойынша, ТҰҚ басқа елдердің инфрақұрылым
салаларына 14 млрд. долл. салды, ал ол ... ... ... ... құрайды. Тағы айта ... ... ... осы секторға
қызығушылық өсуде: ... ... ... инвестицияларда
инфрақұрылымға салымдар орта мөлшермен 4,9% ... ... ... ... маңызы жоғары болған еді.
1940 жылы АҚШ фирмаларының Латын Америка мемлекеттеріне ... ... ... еді. ... ... онжылдықтарда ұлттандыру мен экспроприация
процесінің толқыны шетел капиталының инфрақұрылымындағы қатысу үлесін ... Тек ... ... бұл тенденцияның өзгеруі байқалуда. Қазіргі
уақыттағы ТҰҚ инфрақұрылым ... ... ... ... ... ... ұлттық экономиканың дамуына тежеу
болатынын түсініп, осы ... ... ... ... ... барып, инфрақұрылымға шетел инвестициялары мен технологияны
тарту шараларын жасауда. Жекешелендіру 1988 жылдан 1995 ... ... ... ... ... ... 40 млрд. доллар ресурсын
тартуды ... етті және оның 10% ... ... ... және
портфельді инвестициялары құрады.
Ғылыми-техникалық жетістіктерді енгізу ... ... ең ... телекоммуникация түбегейлі өзгерістерге ұшырады. Егер
бұрын, бұл сфераларда ... ... ... енді олар тиімді
инвестициялар жасаудың үлкен потенциалы бар бәсекелес салаларға ... ... ... ... ... мемлекет бюджетінің
ресурстары жеткіліксіз болуда. Соған сәйкес, жеке меншік ... ... ... ... ол ТҰҚ ... мысалға мына тізбектер
арқылы құрылыс басқару-беру; құрылыс-иелену-басқару; құрылыс-иелену-беру
сияқты жобаларды ... жаңа ... ... ... ... ... ... инвестициялардың инфрақұрылым салаларындағы
жеткіліксіздігіне қарамастан, ТҰҚ іс-әрекетін кеңейту үшін жағдайлар ... ... ... ... ... ... жоғары болғанына
қарамастан, көптеген жобалар инвесторлар үшін қызықты және тартымды болуда.
Тікелей шетел ... мен ... ... ... ... және инвестицияға кепілдік берумен жүргендіктен,
ұлттандыру мүмкіндігінің қатерін төмендетуде. Сөйтіп, халықаралық ... әр ... ... ... ... ... ... заманда
дүниежүзілік байланыстардың ең қарқынды дамып келе жатқан түрі ... ... ... ... он ... ... ... соған сәйкес, оның басты субъектілері - ... ... ... мен ... экономикалық қатынастарда
маңызын жоғарылатты.
Пайдаланылған әдебиеттер
1. Активтер мен ... ... ... және ... күмәнді
және үмітзідер қатарына жатқыза отырып, провизия (резерв) құру
ережесі. ҚР Ұлттықбанк ... № 465 ... ... ... ... банктер. Ғ.С. Сейітқасымовтың редакциялы-
ғымен. — Алматы: Экономика, 2001.
3. Деньги, ... ... / Под ред. ... О.И. — ... и ... ... ... Денежное обращение. Кредит / Под ред. Дробозиной Л.А. - М.:
Финансы, ЮНИТИ, 1997.
5. Общая теория денег и кредита / Под ред. ... Е.Ф. ... ... и биржи, 1995.
6. Панова Г.С. Кредитная политика коммерческого банка. —
М.: ИКЦ ДИС, 1997.
7. Гагарин С.В. и др. ... ... ... ... на ... ... — М.: Принтлайн, 1995.
8. Словарь банковских терминов. Уткин Э.А. и др. — М.: ... ... ... және ... // ... ... ... Мұнай, Биожанармай және туберкулез // Жас Алаш. №69. 23 тамыз.
2007 ж.
-----------------------
Енгізу және ... ... ... ... ... ... ... есеп шоттарын
дағы депозиттер және қаржылар
Қысқа мерзімдік заемдар және несиелер
Тіке инвести
циялар
Портфельдік инвести
ция
Ұзақ мерзімдік займдар мен ... және ... ... капитал
Заемдар мен несиелер
Басқа қаржы институт есеп шоттарындағы банктік депозит
Тікелей инвести
циялар
Портфельдік ... ...

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 30 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Халықаралық экономикалық қатынастың теориялық негізі21 бет
Ақпараттық технология. Оның ұғымы, мақсаты, принциптері, түрлері6 бет
Жылу энергетикасы және қоршаған орта6 бет
Күндегі белсенді аймақтардың мультифракталды қасиеттері5 бет
Медицина саласы бойынша 65 сұрақ-жауап118 бет
Ойынның психологиялық ерекшелігі7 бет
Оңтүстік Балқаш маңы аумағының шөлдену мәселелері70 бет
Халықаралық ядролық қауіпсіздікті қамтамасыз етілуіндегі қоғамдық-саяси ұйымдардың алатын орны теоретикалық-әдіснамалық мәселелері103 бет
Қазақстан Республикасы мен Қытай Халық Республикасы арасындағы қатынастар14 бет
Қылмыстың түсінігі және белгілері107 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь