Аймақтық саясат мемлекеттің жалпы саясатының құрамдас бөлігі

Мазмұны

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3

І Қазіргі кезеңдегі аймақтық саясатты жүргізудегі мемлекеттің ролі

1.1. Мемлекеттің аймақтық саясатты жүргізудегі теориялық аспектілері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 4
1.2. Аймақтық саясатты жоспарлаудың негізгі көрсеткіштері мен әдістері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..8

ІІ Нарық жағдайындағы аймақтық саясатты басқарудың қаржылық ресурстарын қалыптастыру
2.1.Қ.Р. аймақтарының қаржылық ресурстарын қалыптастыру және оларды басқару ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 15
2.2. Мемлекеттің аймақтық саясатты жүзеге асыру барысында индустриялды.инновациялық стратегияны қолдану ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...19

ІІІ Қазақстандағы аймақтық саясатты жүргізудің еркшеліктері мен оны жетілдіру жолдары
3.1. Қ.Р.да аймақтық саясатты жүргізу жолдары мен дамыту бағыттары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...24
3.2. Қ.Р. аймақтарды әлеуметтік әкономикалық жағынан бөлістіру және оны дамыту ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 27

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..30

Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...32
Кіріспе

Аймақтық саясаттың мәні мен міндеттері және оларды жүзеге асырудың өзіндік механизмдері бар . Макро экономикалық саясаттың құрамдас бөлігі бола отырып, аймақтық саясат әрбір аймақтың экономикасының тиімділігі мен бәсекеге қабілеттілігін арттыру арқылы экономиканың тиімділігін көтеруді өзінің басты мақсаты етіп қояды. Қойылған мақсатқа жету үшін, әрине, міндеттердің қойылуы шарт. Олардың қатарына: мемлекет пен жекелеген аймақтардың мүдделерін үйлестіру, аймақтық дамудың әрекетті механизмін жасақтау, сонымен қатар аймақтың ресурстық, ғылыми, еңбек әлеуетін барынша пайдалану жатады. Мемлекеттік аймақтық саясаттың негізгі мәні орталық билік органын тәуелді болу және «мемлекеттің асырауы тиіс» идеологиясынан арылу, Қазақстан аймақтарының әлеуметтік-мәдени және ғылыми-технологиялық дамуына озық технологияларын пайдалану және тұрғынның өмір сүру деңгейіннің тұрақты өсімін қамтамасыз ету болады.
Аймақтық саясатты жүргізуде келесідей маңызды құралдар қолданылады. Жалпы мемлекеттік және аймақтық қызығушылықтарын сәйкестендіретін және байланыстырылуын қамтамассыз ететін Қазақстан Республикасының өндіргіш күштерінің ұзақ мерзімді перспективадағы таралуы және аймақтардың даму әлеуметтік – экономиткалық дамуының кешенді болжамы.
- ірі масштабты аймақ аралық бағдарламаларда шешу бойынша жалпы мемлекеттік бағдарламаларды жасау және жүзеге асыру;
- елдің әлеуметтік – экономикалық дамуының алғы шарттары мен этаптарының кешенді болжалуы жүзеге асыруға мақсатталған жалпы мемлекеттік аймақтық және салалық деңгейдегі стратегиялық жоспар жүйесі. Экономиканы мемлекеттік реттеудің ерекше бағыты ретінде қарастырылатын аймақтық саясаттың қазіргі теориялық ерекшеліктерін қарастыру оның тиімді жүзеге асуына ықпалын тигізетін негізгі мәселелердің бірі болып табылады. Сондықтан да аймақтар дамуындағы қазіргі қалыптасып отырған жағдайды саралау және соған орай аймақтық саясаттың багыттарын айқындау өзекті мәселеге айналады.
Аймақтық саясаттың мәні: мемлекеттің аймақтық саясатын қалыптастыруды түрлі аудан халықтың өмір сүру деңгейімен сапасын теңестіру аса маңызды. Осы мүдделер қазіргі жағдайларда ең қажетті шешімді қабылдауды қажет етіп отыр. Өйткені тұрғындар тығыздығы қалалық және ауылдық тұрғындардың ара-қатынасы, олардың кірістерінің бір жанға шапқандығы деңгейлері, ТБИ жұмыссыздығының саны және тағы басқа көрсеткіштерге байланысты Қазақстанның аумақтық әкімшілік аудандары бір-бірінен өзгеше.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі.

1. «Аймақтың экономикасын басқару» Алматы 2005ж
2. ҚР әлеуметтік – экономикалық дамуының 2005 – 2007 жылдарға арналған орта мерзімді жоспары. ОҚО Статистика агентігі. Шымкент, 2005*.
3. Танкиева. «Жергілікті экономиканы басқару» Алматы-2007ж
4. Бердалиев К.Б. «Основы управления экономкой Казахстана». Алматы, Экономика, 1998г
5. Саиров.Е.Б. «О региональном развитии и региональной политике в Казахстане» Саясат, №2, 2001г
6. ОҚО « 2005 – 2007 жылдарға арналған стратегиялық бағдарламасы» ОҚО Экономика және бюджетті жоспарлау департаменті. Шымкент, 2005.
7. Танкиева: "Жергілікті басқаруда экономикалық механизмдерді қолдану жолдары". "Саясат" Алматы 2005ж
        
        Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі
Т
«Экономика» факультеті
«Менджмент және маркетинг» кафедрасы
Курстық жұмыс
Тақырыбы: Аймақтық саясат мемлекеттің жалпы саясатының ... ... ... ... мемлекеттің жалпы саясатының құрамдас бөлігі
Мазмұны
Кіріспе.....................................................................
................................3
І Қазіргі кезеңдегі аймақтық саясатты жүргізудегі мемлекеттің ролі
1.1. ... ... ... ... ... ... саясатты жоспарлаудың негізгі ... ... ... ... ... ... басқарудың қаржылық ресурстарын
қалыптастыру
2.1.Қ.Р. аймақтарының қаржылық ресурстарын қалыптастыру және ... ... ... ... ... ... барысында индустриялды-
инновациялық ... ... ... ... ... ... мен оны
жетілдіру жолдары
3.1. Қ.Р-да аймақтық саясатты ... ... мен ... Қ.Р. аймақтарды әлеуметтік әкономикалық жағынан бөлістіру және оны
дамыту......................................................................
..............................................27
Қорытынды...................................................................
.......................................30
Пайдаланылған
әдебиеттер..................................................................
.............32
Кіріспе
Аймақтық ... мәні мен ... және ... ... ... ... бар . Макро экономикалық саясаттың құрамдас бөлігі
бола отырып, аймақтық саясат ... ... ... тиімділігі мен
бәсекеге қабілеттілігін арттыру арқылы экономиканың тиімділігін көтеруді
өзінің басты мақсаты етіп ... ... ... жету ... ... ... ... Олардың қатарына: мемлекет пен ... ... ... ... ... ... механизмін
жасақтау, сонымен қатар аймақтың ресурстық, ғылыми, еңбек ... ... ... ... ... ... негізгі мәні орталық билік
органын тәуелді болу және ... ... ... ... ... аймақтарының әлеуметтік-мәдени және ғылыми-технологиялық дамуына
озық технологияларын пайдалану және тұрғынның өмір сүру деңгейіннің тұрақты
өсімін қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік және ... ... және ... ... ... Қазақстан
Республикасының өндіргіш күштерінің ұзақ мерзімді ... ... ... даму ...... ... ... ірі масштабты аймақ аралық бағдарламаларда шешу ... ... ... ... және жүзеге асыру;
- елдің әлеуметтік – экономикалық ... алғы ... ... кешенді болжалуы жүзеге асыруға мақсатталған жалпы мемлекеттік
аймақтық және салалық ... ... ... ... ... ... ... бағыты ретінде қарастырылатын
аймақтық саясаттың қазіргі теориялық ерекшеліктерін қарастыру оның тиімді
жүзеге ... ... ... ... ... бірі болып табылады.
Сондықтан да аймақтар дамуындағы қазіргі қалыптасып отырған ... және ... орай ... ... ... айқындау өзекті
мәселеге айналады.
Аймақтық саясаттың мәні: мемлекеттің аймақтық ... ... ... ... өмір сүру ... ... теңестіру аса маңызды.
Осы мүдделер қазіргі жағдайларда ең қажетті шешімді қабылдауды ... ... ... тұрғындар тығыздығы қалалық және ауылдық тұрғындардың ара-
қатынасы, олардың ... бір ... ... ... ... саны және тағы басқа көрсеткіштерге байланысты Қазақстанның
аумақтық әкімшілік аудандары бір-бірінен өзгеше.
І Қазіргі кезеңдегі аймақтық ... ... ... ... Мемлекеттің аймақтық саясатты жүргізудегі теориялық аспектілері
Елдің ... ... ұзақ ... ... ... ... және т.б. ... факторларды
толықтай ескеріп, оларды мемлекеттік саясаттың барлық ... ғана ... ... ... және жүзеге асу мүмкіндігі
жоғары ... ... ... ... ... ... біркелкі болмауы мемлекет тарапынан жүргізілетін аймақтық
саясат ерекшеліктерін анықтайды. Соған орай ... ... ... мен ... ... ... ... механизмдері анықталады.
Мемлекет нарықтық қатынастардың дамуы барысында кәсіпорындарға толықтай
дербестік бере отырып, олардың шаруашылық қызметіне тікелей араласпағанмен
де, жанама ... ... ... ... ... ... ... Бұл нарық жағдайында кәсіпорындардың тиімді қызмет етуінің бір
шарты ... ... Ал егер ... аймақтармен дұрыс өзара қарым-қатынас
орнатпаған болса, немесе халықтың өмір ... ... ... ... ... ... ... аумақтарының дамуы үшін жауапкершіліктен
бас тартатын болса, онда жүргізіліп жатқан ... оң ... ... ... аймақтардың дамуын мемлекеттік реттеу - бұл
олардың дамуының қажетті ... ... ... ... бағыты ретінде қарастырылатын
аймақтық саясаттың қазіргі теориялық ерекшеліктерін қарастыру оның тиімді
жүзеге асуына ықпалын ... ... ... бірі ... ... да ... дамуындағы қазіргі қалыптасып отырған жағдайды
саралау және соған орай аймақтық саясаттың ... ... ... ... Осы мақсатта аймақтық саясаттың ... ... ... ... ... ... қатынастарды қалыптастыру барысында жүргізілген реформалар
аймақ аралық саралауды (дифференциация) тым «күшейтіпң жіберді. Нәтижесінде
жан басына шаққандағы ... ... ... (ЖАӨ) ... ... ... ... айырмашылығы он есеге дейін жетті. (1-кесте). Ал АҚШ-та
ең «алдыңғы» және ең «артта ... ... ... ... 1,8 есе ... Кесте деректері көрсетіп отырғанындай, жан басына
шаққандағы жалпы аймақтық өнімнің ең ... ... - ... облысына, ал ең
төменгі көлем Жамбыл облысына ... ... ... 2005 жылғы деректер
бойынша осы екі ... жан ... ... ... айырмашылык 12 есе
болған.
Жан басына шаққандағыжалпы аймақтық өнім, мың теңге
|1 ... ... | |
| |2000 |2001 |2002 |2003 |2005 ... ... |12!,5 |157,8 |168,4 |172,3 |266,9 ... |87,1 |94,7 |95,8 |98.1 |157,6 ... |124,2 |162,5 |185,4 |200,1 |285,9 ... |58,5 |72,0 |74,6 |85.7 |120,8 ... |288,6 |581,7 |698,2 |70 і .5 |1099,4 ... ... |125,0 |143,3 |152,4 |164.8 |196,7 ... |44,0 |50,2 |56,4 |60.0 |91,2 ... ... |1 ! 5,9 |203,4 |240,0 |258.9 |323,0 ... |150,8 |197,2 |201,4 |202.5 |272,2 ... |122,6 |144,1 |145,6 |158.3 |217,1 ... |58,8 |93,4 |и |103,4 |189,5 |
| | | |100,7 | | ... |247,4 |432,1 |458,3 |504.3 |566,5 ... |136,7 |175,2 |198,3 |203,4 |289,9 ... ... |55,1 |61,1 |67,5 |71,3 |147,8 ... Қазақстан |55,1 |61,1 |67,5 |71.4 |1 10,3 ... ... |243,3 |254,0 |259,4 |302,5 |510,6 ... ... |283,1 |329,9 |331,2 |367.1 |625,7 ... тым ... әрине, миграцияның күшеюіне, дағдарысты және кедей
ареалдардың ... ... ... ... ... ... ... және аймақаралық қарама-қайшылықтардың өсуіне алып
келері сөзсіз. Бұл өз кезегінде біртұтас әлеуметтік-экономикалық ... ... ... ... ... ... көбінесе объективті сипаттағы себептермен
байланысты болғанмен де, оларды «жұмсартуң қажеттілігі ... ... ... ... бір де бір ... ... теңсіздіктердің
соншалықты алшақтығына жол бермейді. Мұны дамыған мемлекеттердің тәжірибесі
де дәлелдей ... ... ... үшін ... ... ... бағытталған мемлекеттік аймақтық саясатты жүргізу
стратегиялық тұрғыдан маңызды болып табылады. Ұлттық экономиканың тұрақты
өсуі ... ... ... өмір сүру жағдайын жақсартпайынша
мүмкін емес. Республиканың ... ... ... әлеуметтік,
экономи-калық, экологиялық ерекше проблемаларымен сипатталатын әр түрлі
аймақтарды қамтиды. Осы тұрғыдан ... және ... ... сәйкес республика аймақтарын төрт топқа бөлуге болады:
1. Шаруашылықтарының құрылымы экспортқа бағытталған;
2. индустриялық дамыған;
3. агроөнеркәсіптік;
4. дағдарыстық.
Бірінші топ - стратегиялық сипаттағы минералды ... ... ... және ... ... әлеуетінің қарқынды дамуына
жеткілікті мүмкіндігі бар, бірақ ауылдық аймақтарының ... ... ... ... ... ... болуымен
ерекшеленетін аймақтар. Бұл аймақтарға Қазақстан экономикасын дағдарыстан
шығару және ... рөлі ... Осы ... ... ... ... ... шешу қажет деп атап көрсетуге болады:
минералдық шикізат және көмірсутек шикізаттарын кешенді өндіру мен өңдеудің
жаңа технологияларын ... ... ... ... ... бай
жерлерді интенсивті игеру;
отандық және шетелдік инвесторлар үшін қолайлы инвестициялық климатты
анықтайтын және әлемдік ... ... ... ... ... ... және ... инфрақұрылымдарды кұру
ауылдық аймақтарының дамуындағы «жинақталғанң ... ... ... ... т.б.) шешу.
Екінші топқа - ауыр индустрия салаларына ... ... ... ... ... өндіріс құру үшін қолайлы экономикалық
жағдайлары және жоғары ғылыми-өндірістік әлеуеті бар, ... ... ... ... ете ... ... жатады.
Бұл аймақтарды дамытуда шешуді талап ететін проблемалар қатарына
төмендегілерді жатқызуға болады:
шетел инвестицияларын ... ... ... ... қалыптастыру;
жаңа ғылымды қажетсінетін өнімдер шығаруды ұйымдастыру, жаңа технологиялар
негізінде құрал-жабдықтар мен машиналар, ... ... ... жаңа ... лазер технологиясын дамыту;
• нарықтық инфрақұрылымды дамытуды жеделдету.
Үшінші топ - ауыл шаруашылығына ... ... ... Бұл ... аймақтар үшін халықтың жұмысбастылығын қамтамасыз
ету және жаңа жұмыс орындарын ашу мақсатында ауыл шаруашылығы мен ... ... ... ... жэне орта ... ... қажет.
Олардың әлеуметтік-экономикалық дамуын тұрақтандыру үшін ... өз ... ... ... ауыл шаруашылық өнімдерін өндіру үшін тиімді
мамандандыруды жүзеге асыру;
ауыл шаруашылық өнімінің ... ... және ... ... ... ... өндірістік үрдістерге жаңа технология мен техникаларды
енгізу және пайдалану;
тұтыну нарығын тепе-тең түрде ... ... ... ... ... ... және өнеркәсіп салаларының материалдық-техникалық
базасын нығайту, ... ... ... және ... ... ... - ... (экстремальный) табиғи климаттық, әлеуметтік-
экономикалық және техника-технологиялық жағдайдағы, ... ... ... емес ... ... сонымен қатар экологиялық
дағдарысқа ұшыраған ... ... Бұл ... ... ... үшін мемлекеттік реттеудің нақты шаралары қажет.
Сонымен бірге осы топтағы аймақтардың дамуы үшін шешілуі тиіс ... ... ... ... үрдісінің алдын алу;
осы аймақтарда тұратын халықтардың өмір сүру сапасын және деңгейін көтеру
үшін материалдық негіз құру ... ... ... ... ... ... адамдардың денсаулығына өте ... ... кіші және ... ... және ... да ... ... басқа аймақтарына орын ауыстырғысы келетін ... ... ... ... ... және ... ... тарту және оларды тиімді
пайдалану.
Республика аймақтарын мұндай топтастыру басқарудың ... ... ... және жергілікті шаруашылықтарды қарқынды дамытуға мүмкіндік
береді.
Проблемалық аймақтардың қатарына бірқатар ... ... ... орташа республикалық көрсеткіштерден бірнеше есе
төмен, ал экономикасы ... аз ... ... ... ... ... ... аймақтар жатады.
Мұндай аймақтар олардың өзіндік дамуын ынталандыратын мемлекеттің ... ... да ... ... ... ... ... отырған
Қазақстан үшін шешілуі тиіс басты міндет - ... үшін ... ... ... ... дамуы үшін қажет ... ... ... ... ... ... ... белгілері болып табылатындар:
1. өндіріс қарқынының төмендеуі;
1. халықтың өмір сүру деңгейінің төмендеуі (жан басына ... ... ... ... ... ... өрістеуі
(жұмыссыздықтың жоғары деңгейі);
3. ... ... ... ... ... саласындағы
проблемалардың күшеюі және т.б.
Аймақтардың біркелкі дамымауы ... ... ... ... ... ... ... өркендеген және артта қалған аймақтар бар - бұл
әлеуметтік-экономикалық табиғи-климаттық, ... және ... ... ... табиғи, аймақтык айырмашылықтар. Осы ... ... ... тыс ... ... саралауға жол бермеу болып
табылады.
Өмір сүру деңгейі мен ... ... тыс ... ... ... ... ... ресурстық және
инфрақұрылымдық ерекшеліктерімен анықталады, сондай-ақ олар мемлекеттің
«теңестіруң ... ... үшін ... болып табылады. Осы саясатты жүзеге
асырудың басқарушылық механизмінің негізгі міндет-терінің қатарына ... ... өмір сүру ... мен ... -даму параметрлерін
ең болмағанда орташа деңгейге (осы параметрлер бойынша) біртіндеп жақындау
жатады. Бұл жағдайда негізгі міндет мемлекет тарапынан ... ... ... ... ... ... қолдау
(қолайлы жерлерге көшіп-қонуға ... ... ... ... капитал мен инвестициялардың келуін ынталандыру және ... ... ... кез ... ... ... жою, бір жағынан алғанда,
экономикалық белсенділік деңгейімен байланысты.Әлеуметтік даму салыстырмалы
түрде дербестікке ие бола ... ... ... ресурстық
мүмкіндіктермен анықталады, олар өз кезегінде экономикалық даму ... ... ... ... шаруашылықтың әлеуметтіқ жағдайға
зиянын тигізе отырып, тек ғана экономикалық басымдыққа біржақты бейімделуі
нарықтық ... және ... ... дамуына қауіп туғызады.
Сондықтан мемлекеттік реттеудің әлеуметтік және экономикалық құраушыларының
тепе-тендігі қажет. Экономикалық және ... ... ... ... ... ... әр түрлі бағыттағы олқылықтардың орнын
толықтыруға және халықтың тұрмыс жағдайының деңгейін көтеруге болады, ... ... ... ... ... табысты жүргізілуін
анықтайтын негізгі шарттардың бірі болып табылады.
Аймақтық саясаттың мәні мен міндеттері және ... ... ... механизмдері бар . Макро экономикалық саясаттың құрамдас ... ... ... ... ... аймақтың экономикасының тиімділігі мен
бәсекеге қабілеттілігін арттыру арқылы экономиканың тиімділігін көтеруді
өзінің басты мақсаты етіп ... ... ... жету үшін, әрине,
міндеттердің қойылуы ... ... ... ... пен жекелеген
аймақтардың мүдделерін үйлестіру, аймақтық дамудың әрекетті ... ... ... ... ... ... еңбек әлеуетін барынша
пайдалану жатады.
1.2. Аймақтық саясатты жоспарлаудың негізгі көрсеткіштері мен әдістері.
Аймақтық әлеуметтік-экономикалық дамуының кешенді ... ... ... ... көрінуі қажет. Территорияның
экономикасының дамуындағы құбылыстар мен процесстердің көп жақты және қиын
жиынтығын анықтау үшін ... ... ... ... ... қажетті көрсеткіштер жүйесі
әдістемелік және тәжірибелік сипатта болады. Және де бұл жүйе ... және ... ... ... объектілерін және
шекараларын анықтайды.
Ағымдығы аймақтық жоспардың көрсеткіштер жүйесі келесі ... ... ... ... ... экономикалық жоспарды ... ... ... ... ... ... ... бірлігін қамтамассыз ету;
- республика жоспарының бір бүтін болуы мен ... әр ... ... алу, бұл ... ... ... ... береді, және де территориялық және ... ... ... ... ... ... ... салалық тапсырмаларды біріктіруде қажетті координацияны қамтамассыз
ету;
- сала ... және ... ... мен ... ... ... ... сәйкес келетін, және
бірігетіндей болуы керек.
Табиғат ресурстары, әдетте , ... ... ... ... ... ... ... және биологиялық
шикізаттардың тепе-теңдігін жасауға мүмкіндік береді. Табиғи ... және ... ... ... ... ... ... мақсатында аймақтық ресурстардың сапасы мен
орналасқан жерін ... ала ... , оның ... ... ... ... маңызды экономикалық ресурсы негізгі ... ... ... және өндірістік емес) негізгі өндірістік қорларды
тиімді ... ... ... өнім ... ... ... ... мүмкіндік береді. Қолданысқа өндірістік ... ... ... ... ... деңгейін жоғарлатуға мүмкіндік
береді. Негізгі өндірістік және ... емес ... ... ... ... ... ... бағалануына
мүмкіндік береді. Бұл үшін келесідей көрсеткіштер қолданылады:
- негізгі қорлардың ... ... ... ... ... сипатына байланысты болады. Сондықтан ... ... ... ... ала ... әр салаға
жекелеп бағыттылуы тиіс.
- Негізгі қорлар қозғалысының көрсеткіштері, яғни негізгі ... және ... ... ... ... ... қор, ... механикалық қаруланудың көрсеткіші.
Аймақтық өндіріс процестің ... ... ... бойынша экономикалық жүйесінің бірлігі ретінде ... ... ... құбылыстардың синтетикалық өлшеуіші болып
табылады. Олар көптеген тапсырмалардың шешілуіне ... ... ... ... кезекте аймақтық материалдық өндіріс
салаларында өндірілген материалдық қызметтер мен ... ... ... ... ... Бұл ... ... өсуін сипаттайтын өзара байланысты ... ... ... Атап ... адам ... шаққандағы өсімі және шынайы ЖҰӨ-нің атаулы
уақыттағы өсуі. Осыған ... ... ... көрсететін
статистикалық көрсеткіш ЖҰӨ өсімінің жылдық пайыз түріндегі ... ... ... ... ... сипаттамасына
теоритикалық қараудың ерекшеліктеріне негізделген әртүрлі өлшеуіштерді
қолданылады.
Қоғамның ... ... ... ... ЖҰӨ болып
табылады, яғни жыл бойына аймақтың экономикасында өндірілген ... мен ... ... ... ... ... азаматтардың
аймақтағы және шет елдерде жасаған соңғы тауарлық қызметтердің жылдық
көлемі есепке ... ... ... өнім ... және ... және материалдық емес өндірістегі кірістердінің суммасы .
ЖІӨ резидент деп аталатын барлық тауар және қызмет өндірушілердің
қосымша бағалардың суммасын білдіреді. ...... бір ... ... ... ... бір ... аз уақыт тұратын шет ел
азаматтары ... де ... шет ... ... ... ... және берілген
аймақта шет ел инвесторларынан ... ... ... ... ЖӨҰ ... анықтауға болады.
ЖІӨ + (ФК І- ФК ІІ) = ... мен ЖІӨ ... ... ... ЖІӨ-нің жалпы сомасынан Ғ
1% ды ... ЖҰӨ ... ... ... ... ағымдағы нақты
көлемін табу үшін инфляцияның ... ... ... ... ... ... беретін бағалар индексін қолдануы тиіс . Номиналды ЖҰӨ мен
нақты ЖҰӨ - нің ар ... ... ... есебінен ЖҰӨ-нің
жоғарылаумен сипатталады және ол ЖҰӨ-нің ... деп ... ... анықтауда екі әдіс қолданылады:
1. Шығыстар бойынша ЖҰӨ ... бір ... ... ... қызметтердің жиынтығы ретінде
сипатталады.
2. ... ... ЖҰӨ жеке ... мен ... органдардың
кірістерінің суммасын білдіреді (еңбек ақы, пайыз, пайда және
рента). ЖҰӨ-нің құрамына ... ... ... ... жанама
салықтар, амартизация, жеке меншіктен пайда (кірістер) кіреді,
яғни кірістері бойынша жалпы ұлттық өнім ... ... ... , ... төлемдерден, пайыздардан,
дивиденттерден, жекеменшік ... ... ... салынатын салықтардан кәсіпкерлікке салынатын жанама
салықтар, амортизациялық төлемдер.
Макроэкономикалық көрсеткіштердің қатарына ЖҰӨ мен ЖІӨ-нен
басқа да ТҰК ... ... ... ) ... Ол ЖҰӨ- мен амартизация
айырмасымен сипатталады.
ТҰК =ЖҰӨ- амартизация;
ҰТ (Ұлттық табыс) –ТҰК пен ... ... ... айырма ;
ҰТ= ТҰК- кәсіпкерлікке салынатын салық .
ЖТ (Жеке табыс ) = ... ... ... + ... ... ... )+ ... төлемдер.
ТҰК- ЖҰӨ-ге қарағанда нақтырақ көрсеткіш , өйткені ол
амартизацияны есепке алады.ТҰК көмегімен экономика болашақтағы
өндіріс ... ... ... , қолдана алатын өндіріс
көлемін анықтауға болады.
ҰТ- еңбек ақының жалпы көлемін , пайыздарды, пайда мен рентаның
көрсеткіштерін анықтау үшін ... бұл үшін ТҰК- тен ... ... ... алып тастау қажет. Мұндай есептеуді мәні
мынада : Мемлекет көптеген ... ... ... ... ... ... ештеңе салмайды.
ЖТ- алынған табыс, ҰТ- қарағанда ол жұмыс істеп ... ... де ол ... ... ... ... ... өндірістің жылдық көлемін ақшалай өлшеуге
мүмкіндік береді. Бірақ та ЖҰӨ аймақтың ... ... ... Бұл ... жағдайлармен түсіндіріледі, барлық елдерде дерлік
қоғамның экономикалық ... ... ... мен ... ... беру жұмыстары жүргізілмейді . ... ... ... ... ... ... ... көтеру орындары, рэкет есірткелер
өндірісі мен сауда сатығы сияқты секторларының ... ... ... ЖҰӨ ... ... ... жоғарлататын , бірақ нарықтық
сипатта болмайтын үй ... ... ... ... аппаратураларды ,
машиналарды және аяқ киімдерді жөндеу т.б) [8]
Экономикалық өсімді болжамдаудың теориясы мен ... ... ... ... ... ... қатар,
өндіріс факторларының теориясына негізделген өндіріс ... де ... ... . Бұл ... ... ... ... факторларының көмегімен және олардың ... ... ... функциясы ретінде сипатталады. Факторлардың
шекті өнімділігі ретінде берілген өндіріс факторларының әр ... ... ... ... ... ... түсіндіріледі. Шекті
өнімділік өндіріс көлемінің ... ... ... ... ... ... экономикалық жағдайға байланысты аймақтар ... ... ... сипаттаудың үш нұсқасы бар:
1. Шикізат ресурстарының сыртқы нарығына бағытталған ... Ішкі ... ... ұлғайтуға бағытталған жоғары сапалы өнімдерінің
өсуін жоғарылауға импортқа шығарылатын ... ... ... және ... қоғамдық пайдаланатын қарапайым және арзан
өнімдерді ... ... өсу :
3. ... екі ... ... ... нұсқа .
І- нұсқа бойынша өсу режиміне өту өте оңай және тез арада бой
алуы мүмкін. ... өсу ... ... рынок көлімімен шектеледі және
жоғары бола алмайды. ... ... ... ... ... ... тәуелді болатын еді және де ел, аймақ үшін өндірісті
білдіру жайындағы маңызды сұрақтар шет елдерде шешілетін ... Бұл ... ... өңдеу өнеркәсібінің дегрезациясы мүмкін.
І- ші ... ... ... өсу ... тек жекелеген
нүктелерде байқалуы мүмкін. Ұзақ ... ... ішкі ... ... ... қамтамассыз ете алмайды, яғни бұл
үшін инвестициялық ... ... ... ... ... ... ... болып келеді. Экономитканың гүлденуі мен өсуі
ұзақ ... ... ... қатар бұл ... ... ... ... түрде жаңалықтарды енгізіп отыру қажет.
ЖҰӨ (ЖІӨ) –ді белгілі бір формасые сипаттау үшін ... ... (ҰЕЖ) ... ҰЕЖ-сінің екі деңгейі бар. ҰТ пен ЖҰӨ-нің
қозғалысын сипаттайтын жиынтық ... және ... ... негізгі
кезеңдерін сипаттайтын бөлшектелеген ... ... ... екі ... жазу ... Бұл ... әр операцияның сатып
алушылар мен төлеушілері болады, сондақтан да бір жағына ресурстар ретінде
және ... ... ... ... ... ... Барлық
операциялар материалды қаржылық баланста көрсетіледі. [9]
ҰЕЖ-нің баланстарын пайдалану мемлекеттің макроэкономикалық
саясатын ... ... ... ... ... мен
экономикалық болжамдауды жасау үшін ... ... ... ... және ... ... жоспарлау
мен болжамдаулары әлеуметтік- экономикалық процестердің модельдеу
әдістерін қолдануға ... ... ... мен ... ... заттық және ойға негізделеген ... деп ... ... ... ... өз ... физикалық және заттық математикалық
болып бөлінеді. Физикалық модельдер - материалды ... ... ... модельдердің негізгі көріністері мен белгілері болып
табылады. Белгілер модельдерінің қазіргі ... ... ... ... олар зерттеліп жатқан ... ... ... және ... ... жүйесін сипатталады.
Бұл модельдер үш топ элементерден тұрады:
1. Объектігінің сипатын анықтау қажет (SWOT)
2. Өзгеріп тұратын сыртқы ... ... ... ... ішкі ... ... және ... жақтары):
Стратегиялық жоспарлау мен болжамдауларда қолданылатын логика-
математикалық ... ... ... ... жіктеуге болады.
1. Зерттеу объектісі бойынша макроэкономикалық және локальдық модельдер:
2. Объектінің негізгі сипаттаушы және ... ... ... болып бөлінеді.
3. мақсаты бойынша ғылыми жұмыстады ... ... ... және ... мен ... ... бір тапсырмасын
шешу мақсатында қолданылатын қосымшалар болып ... ...... ... ... ... мүмкіншілік
доминациялық моделдер :
5. Модельдің құрамындағы ақпаратық түрі бойынша – дискриптивтік және
нормативтік болып бөлінеді.
6. Уақыт ... ... ... ... және динамикалық
болып бөлінеді.
7. Моделдің құрамына ... ... ... және ... ... ашық және ... ... мен болжамдаудың қазіргі кездегі тәжиребесінде жинау, тұтыну
және өндіріс ... ... ... ... ... ... ... қолданылады.
Модельдердің баланстық жүйесі әлемдік ... ... ... бірі болып табылады. Ол нарықтық экономиканы
реттеудің әдістер ... ... ... ... ... мен
Японияда мұндай баланстардың әртүрлі түрлері көптеп кездеседі.
Экономикалық балансы елдегі және ... ... ... ... ... ... Оның көлемімен
түсініктеме аппараты сәйкестелген құралуы ... ... ... жіктемелер мен анықтамалар беріледі.
Бұл жүйенің құрамына баланс таблицаларының ... ... ... ... жинақтау , тұтыну және өндірісінің балансы ;
- ... ... ... ... және ... ... ... балансы;
- кірістердің жиналуымен ... ... ... ... ;
- ұлттық байлықтың балансы ;
- қаржы ресурстарының балансы ;
- еңбек ресурстаның балансы ;
Экономика балансы ... ... және ... үшін
қолданылады.
Экономикалық тепе- теңдіктің келесі модельдері ... ... КЕНЭ ... ... ғасыр Францияның экономикасының мысалындағы
қарапайым өндіріс сипаттамасы);
- Маркстің жәй және ... ... ... ;
- ... ... ... бағыты (Вальрас, Леонтьев
сонымен қатар Сауэльсон, Хикс және т.б.)
- ... ... ... ... тепе – ... моделі ;
- Классикалық мектептің түсінігі бойынша ... ... ... ... ... аймақтық және
стратегиялық жоспарлау ... мен ... ... ... топтарын бөліп көрсетеді:
1. Жалпы экономикалық
2. Салаарлық
3. Сала ішілік
4. Өндіріс ішілік
Жалпы экономика өндірісте ... ... ... мен ... ... ... ... жатады.
Салааралық пропорциялардың құрамына өндірістік және әлеуметтік
инфрақұрылымының ... ... ... мен ... ... ... мен ... құрылыс арасындағы өзара байланыс.
Сала ішілік пропорциялар – бұл өнер ... ... ... ... мен ... ... салаларының арасындағы, ауыл
шаруашылық саласы, өсімдік пен жануарлар өсіру арасындағы және т.б. ... және ... ... пропорциялары көптеп қолданылады. Көлемдік
қатынастар секілді пропорциялар жұмысшылар саны, ... ... ... ... ... сәйкестендіру арқылы жасалады. Пропорциялардың
жиынтығы ... ... ... Бұл құрылым қоғамының экономикалық
жүйесінің, анық құрамы және ... ... ... ... жоспарлау үшін ... ... ... және территориялық құрылымы маңызды болып келеді.
1. Өндірістік құрылым экономиканы ... және ... ... ... ... сонымен қатар, бірінші және екінші
бөлімшелердің арасындағы қатынастарын ... ... ... ... ... түрлері бойынша бөлуді
сипаттайды.
3. Салалық құрылым экономикадағы үлкен салааралық мекендерге және
олардың ... ... ... мен ... ... ... экономикалық зоналарға, ... ... ... ... әкімшілік- территориялық
бірліктерге бөлумен сипатталады.
Кез келген экономиканың құрылымы ғылыми - ... ... ... ... байланысты үнемі өзгеріп отырады. Экономика
құрылымы циклді түрде ... ... ... өмір сүру ... ... ... қолдану қажет:
- халықтардың кірістері;
- қоғамдық тұтыну қорлары;
- (тұтыну) тамақ өнімдері мен ... емес ... ... ... ... мәдени және тұрмыстық қызмет көрсету.
Еркін аймақтық жоспарлауда бұл көрсеткіштер топтары халықтың өмір сүру
деңгейін сипаттайтын көрсеткіштердің өзара ... ... ... және ... ... сандық және сапалық параметрлері мен
жалпы қатынастары түрінде қарастырылуы тиіс.
ІІ ... ... ... ... ... ... ресурстарын
қалыптастыру
2.1. Аймақтың қаржылық ресурстарын қалыптастыру және оларды басқару
Нарықтық экономикада қаржылар бүкіл ... ... ... ... ... негізгі шарт болып табылады. Сондықтан ... ... ... ... ... шешу ... ... жүзеге асырылуын көздейді. Аймақтың қаржылық ... ... ... ... ... ... ... құралады. I
Аймақтың экономикалық ... ... ... қаржылық ресурстарды
қалыптастыру мен басқарудың қажетті алғышарты болып табылады. ... ... ... болып табылатын өнеркәсіп саласының даму
барысы оқу құралының алдыңғы тарауыңда қаржылық ресурстарының ... ... ... ... қалыптасу барысын қарастырамыз.
Кез келген реформаны, оның ішінде ... ... ... ... ... және инфрақұрылымды дамытуға орасан зор
қаржы ресурстарын салуды талап ететіні белгілі. Осы ... ... ... ... ... ... рөлі аса маңызды.
Аймақтарда қалыптасатын қаржылық қатынастар ... ... ... мен ... арқылы жүзеге асырылады. Жергілікті
бюджеттер елдің бюджет жүйесінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Ал бюджет жүйесі ең ... ... ... ... мемлекеттердің бюджет жүйесі екі буынды қамтиды: республикалык
және көптеген жергілікті бюджеттер. Ал ... ... ... үш ... - ... ... немесе орталық үкіметтің бюджетінен,
федерация мүшелерінің бюджетінен (АҚШ-тағы штаттардың, ... ... ... Ресейдегі Федерация
субъектілерінің), жергілікті бюджеттерден құралады.
Қазақстан ... ... ... ... ... ... құқықтық нормаларға негізделген әр ... ... ... ... әр ... деңгейлері жиынтығында мемлекеттік бюджетті
құрайтын республикалық және жергілікті бюджеттердің болуын көздейді .
Республикада келесі деңгейлердің бюджеті ... ... ... ... ... ... ... облыстық бюджет, республикалық ... ... ... ... ... ... маңыздағы кала бюджеті).
Республикалық бюджет салықтық және ... да ... ... ... ... ... бағынышты мекемелердің міндеттері
мен функцияларын орындауды және мемлекеттік саясаттың ... ... ... қаржылық жағынан қамтамасыз етуге арналған
орталықтандырылған ақша қоры.
Облыстық бюджет, республикалық маңызды қала, астана ... ... ... да ... ... облыстық, республикалық маңыздағы
қала, астана деңгейіндегі жергілікті ... ... ... ... ... мен ... орындауды және сәйкес
әкімшілік-аумақтық бірлікте мемлекеттік саясатты жүзеге ... ... ... ... арналған орталықтандырылған ақша қоры. Ол сәйкес
әкімшілік-аумақтық бірліктегі маслихат шешімімен бекітіледі.
Мемлекеттік бюджет ... және ... ... ... ... ... ... олардың жиынтығы болып табылады.
Сонымен, бюджет жүйесінің жұмыс істеуі әр түрлі деңгейдегі
бюджеттердің ... ... ... және оларды жасактау, қарау,
бекіту, орындау, ... ... ... ... және
жергілікті бюджеттердің орындалуы туралы есеппен қамтамасыз етіледі.
Жеке аймақтар бюджеттеріне қаражаттардың түсу көлемі мен ... ... ... ... саясаты , өндіріс ... ... оның ... , ... ... ... өсуі және т.б.
сан алуан факторлар әсер етеді.
Жергілікті бюджеттердің құрылуының ... ... ... ... арнайы бюджеттік және салықтық
заңнамалардың ... ... ... ... ... ... ... өзін-өзі басқару арасындағы ... ... ... ... ... да ... ... етіледі.
Жергілікті бюджеттердің табыстары мен шығыстарын қалыптастыру қағидалары
жалпы бюджет жүйесін құру қағидаларына негізделген.
Жергілікті атқарушы органдарға жүктелген ... ... ... ... ... ... ... қатар онымен
байланысты басқа да бағдарламалардың қаржыландырылуы жүзеге асырылады.
Олардың қатарына ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету жөніндегі жергілікті мемлекеттік басқару
органдарын ұстау шығындарын ... ... беру мен ... ... жекелеген санаттарын әлеуметтік қамсыздандыруды ... ... ... ... жүзеге асыруды; тұрғын үй-коммуналдық
шаруашылық, сумен қамтамасыз ету және ... ... ... ... және ... бұқаралық ақпарат құралдарын;
шағын және орта бизнесті дамытуды; жұмысбастылықты ... ... және ... ... ... ... ... қарастырылған
басқа да бағдарламаларды қамтамасыз ету. Мемлекеттік банктер ... ... ... бюджеттік қаражаттар қысқа мерзімді, ... және ұзақ ... ... және ... ... ... арналады.
Табыстық түсімдердің шектелуі жағдайында құрылымы мен құрылу ... ... ... ... ... ... жергілікті
бюджеттердің өзіндік табыстық базасының құрылуына ерекше көңіл бөлінеді. Ең
алдымен, бұл нарықтық қатынастардың ... ... ... ... ... ... жалпы қоғамдағы, сондай-ақ, жекелеген
шаруашылық жүргізуші ... пен ... ... мен ... үшін ... ... ... Бұл әдістер мемлекеттік билік
органдарының барлық буындары мен жергілікті өзін-өзі ... ... ... ... рөл атқарады.
Қазақстан Республикасының аймақтық бірегей бюджеті жергілікті бюджет бола
отырып, елдің бюджет жүйесінің дербес буыны болып ... Әр ... ... ... ... республикалық бюджеті бекітіледі. Осы бюджет
арқылы республика аумақтарында бюджеттік үрдіс және бюджеттік ... ... ... ... республикалық бюджет бекітілгеннен кейін,
субвенциялар мен бюджеттік алып ... ... ... ... ... ... уақытта Қазақстан Республикасындағы жергілікті бюджет түсімдерінің
құралу тәртібін реттейтін заңнамаларға бірқатар ... ... ... ... ... түсетін түсімдер төмендегідей:
1. Жергілікті бюджеттердің кірістері:
1. салықтар, алымдар жэне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер;
2. салыққа жатпайтын түсімдер;
3. капиталмен ... ... ... ... ... ... жекешелендіруден түсетін түсімдер және басқалары);
2. Ресми трансферттер;
3. Несиелер бойынша негізгі борыштарды өтеу.
2003. жылғы Республикалық және ... ... ... деректеріне назар аударайық.
2004. жылдың 1 қаңтарына ... ... ... ... ... 722
млрд. теңгені құрады, бұл 2003 жылдың тиісті кезеңінің (565,3 ... ... 27,7% ... ... ... ... (541,6 млрд. теңге) салыстырғанда несиелерді
есепке алғандағы шығыстар 42%-ға өсті және2004 ... 1 ... ... ... ... ... ... 46,9 млрд. теңге деңгейінде анықталып отыр.
Есепті кезенде ... ... ... ... ... ... - 93%) ... Түсімдер көлеміндегі ресми трансферттер үлесі - 8%.
Шығындардың негізгі бөлігі - 35,2% ... сала мен ... ... - 21,5% ... 2003 ... тиісті кезеңмен салыстырғанда бұл
шығындар тиісінше 27,4% және 25,5% артты, өндірістік салаға шығындар ... ... ... ... ... ... түскен түсімдер 486,3 млрд.
тенгені, несиені есепке алғандағы шығыстар 479,1 млрд. теңгені құрады, бұл
2003 жылдың осы кезеңіне қарағанда ... - 26% және 21,4% ... ... 386 ... ... ... ... алғандағы шығыстар - 394,5 млрд. теңге).
Бюджет тапшылығы 7,2 ... ... ... ... ... 1 қаңтарына жергілікті бюджетке түскен түсімдердің
кұрылымындағы табыстар - 73,1% ... ... 96,7% - ... ... трансферттер - 25,3%-ға құрады.
Жергілікті бюджет шығындарының елеулі ... ... ... ... оның ... ... ... - 27,7%, әлеуметтік қамтамасыз ету,
әлеуметтік көмекке - 8,5%, денсау-лық сақтауға -15,7%.
2003 жылғы ... ... ... ... ... шығындары тұтастай алғанда - 22,4%, олардан өндірістік ... ... ... ... - 29,5%, ... ... - ... өсті.
2003 жылғы жергілікті бюджеттердің табыстар құрылымын ... ... ... ... емес түсімдер (1,6)
Капиталмен жасалған операциялардан түскен түсімдер (1,8) Трансферттер
(25,3)
Несиелерді қайтару (1,6)
2003 жылғы Қазақстан ... ... ... ... ... деректер 2003 жылы Қазақстан Республикасының жергілікті
бюджеттерінің табыстар ... ... ... (96,7%) ... болғандығын керсетеді. Байқап отырғанымыздай, жергілікті бюджетке
түсетін салықтық емес түсімдер көлемі тым ... ... ... ресми
трансферттер үлесі де жоғары емес. Дерек көздері жыл сайын бұл көрсеткіштер
бойынша төмендеу ... орын алып ... ... ... 1999 жылы ... емес түсімдер 21,78% болса, 2003 жылы 1,6%-ды
құрады; ал трансферттер ... 1999 жылы - 44,6%, 2003 жылы ... ... ... ... аумақтық бірліктердің жергілікті бюджетінің
табыс бөлігіндегі салықтық түсімдердің үлес ... да ... ... ... ... ... бюджетінің табыс бөлігіндегі
салықтық түсімдердін үлес салмағы, %
| ... |
| | ... | |
| |2001 |2002 |2003 ... |56,5 |45,8 |45,2 ... |85,2 |93,9 |92,1 ... |47,9 |54,7 |57,5 ... |98,2 |85,8 |87,7 ... Қазақстан |81,3 |76,0 |64,1 ... |52,4 |41,4 |28,2 ... ... |93,7 |84,5 |89,3 ... |78,8 |51,0 |42,8 ... |96,1 |96,3 |88,3 ... |79,0 |67,0 |65,4 ... |97,4 |97,8 |93,2 ... |88,7 |93,5 |93,1 ... ... |55,1 |51,6 |49,6 ... ... |47,4 |54,2 |45,4 ... ... |81,3 |81,1 . |67,3 ... ... |94,7 |96,4 |88,7 ... ... ... ... ... барысы
Қазақстан Республикасының Индустриялық-инновациялық дамуының 2003-
2015 жылдарға арналған ... ... ... - ... ... ... ... ететін экономика салаларын әртараптандыру
жолымен елдің тұрақты дамуына қол жеткізу, ұзақ ... ... ... экономикаға өту үшін жағдай жасау болып табылады. Мұндай
стратегияның қабылдануына әлемдегі экономикалық даму ... ... ... Халқаралық валюта қоры, Дүниежүзілік банк, трансұлттық ... ... ... ... де ... ... билік жүргізіп
келуі дамушы елдерге ... ... ... ... ... ... ... жатқан дамушы елдер шикізат жеткізуші қызметін
атқарып, ал аталмыш институттардың құрылуына негіз ... ... ... оны ... ... ... сату үрдісі болашақта
шикізатқа бағытталған мемлекеттердің ... ... ... ... ... қалу ... тудыруда. Әлемдік тәжірибе
көрсеткендей, шикізат ... бай ... ... осы ... ... ... ие болады да, өнеркәсіптің жаңа салаларын дамытуға ынталанбайды.
Дегенмен, шикізат қоры бір көздері ... да ... ... алғанда шикізатты ел елеулі проблемаларға тап келеді. ... ... ... ... ... ... және ... Шығыс Азиядағы Оңтүстік Корея, Сингапур мемлекеттері инновациялық
саясатты қолдану, яғни ... ... өту ... қол ... ... ... ... алғанда, жаңа ғаламдық экономикалық ... ... ... ... ... ... тұрғыда жіктеуге
болады:
1. дамыған елдерде индустриялық экономикадан сервистік-технологиялық
экономикаға ... ... ... ... ғаламдық бәсекенің артуы және аймақтық ықпалдасу.
Жиырмасыншы ғасырдың соңғы ширегінде экономикасы ... ... даму ... аса ... ... өтті. Бұл елдерде жалпы ішкі ... (ЖІӨ) ... ... ... ... ... Мұндай қызметтердің айқын
байқалатын ғылыми және ... ... ... ... ... санаткерлік ресурстар және қаржы капиталы
шоғырланған, ал индустриялық өндіріс, ... ... көп ... ... ... ... экономикалық даму тұрғысынан неғүрлым артта
қалған елдеріне ауысуда.
Елдің Индустриялық-инновациялық даму ... ... ... ... Қазақстан экономикасының дамуында орын
алған бірқатар ... ... ... ... ... атап ... ... Қазақстан экономикасының бір жақты шикізат
бағыттылығы; әлемдік ... ... ... ел ішіндегі
салааралық және аймақаралық экономикалық ... ... ... ... мен ... ... ... сұранысының мардымсыздығы;
өндірістік және әлеуметтік инфрақұрылымның дамымауы; кәсіпорындардың жалпы
техникалық және технологиялық ... ... ... ... мен
өндірістің арасында ықпалды байланыстың болмауы; ... ... ... ... қаржының аз бөлінуі және т.б.
Сонымен қатар бағдарламада экономиканың үрдістерін талдау және ... ... ... ... ... ... алғаннан кейін Қазақстан ғаламдық экономикада әлемдік тауар
нарықтарына мұнай, газ, қара, түсті, сирек ... және ... ... ұран ... шығаратын ел ретінде таныла бастады. Ауыл шаруашылық
өнімдерінің ішінде астық экспортының келешегі бар.
Өнеркәсіптің шикізат ... ... ... ... ... саласында құрылымдық-институционалдық өзгерістерді жүзеге ... ... ... ... орай Қазақстан экономикасының
дамуында ілгерілеу байқалуда және ұзақ ... ... ... даму ... өтуге мүмкіндік беретін қаржы
ресурстары жинақталуда.
Дүниежүзілік Банк ... ... ... ... ең тартымды 20
елдің қатарына қосты. Соңғы он ... ... ... ... ... 21 ... астам АҚШ доллары тартылды.
Қурылымдық-институционалдық реформалар саласындагы жетістіктерді, ... ... ... және ... ... ... жедел
қарқынмен өсуін айта отырып, өнеркәсіптің өңдеуші ... ... ... ... көрсететін салалар ... ... да атап ... жөн. Өңдеуші өнеркәсіпте металлургия өнеркәсібі
ғана сыртқы нарықта бәсекеге түсе ... ... ... ... ... ... ... өнімдермен ішкі нарықта ғана бәсекеге түсе
алса, ал ... ... ... ... ... ... ... және
жанама демеуқаржылардың (субси-диялардың) есебінен ғана ұсталып ... ... ... ... ... өнімді тасымалдауға төмен және
экономикалық тұрғыдан негізделмеген тарифтің белгіленуінен кедендік қорғау
баждарын белгілеуден көрініс беруде. 2003 ... ... ... ... жасау, тоқыма, тігін, былғары аяқ-киім, ... және ... ... ... ... салаларына бюджет алдында жол берілген
бұрынғы берешектерін төлеу өсімі есептелмей ... ... ... ... аяқ киім ... ... ... өндірген өнімдерін
өткізуге 2002 жылға дейін қосылған құнға салық нөлдік мөлшерлеме ... ... ... ... ... ... ... сипаты осындай.
Аталған шешімін табуы қажет проблемалармен ... ел ... ... көрсеткіштерінің келеңсіз керіністерінен де деректер
келтіргенді жөн санаймыз. ЖІӨ-нің 1 ... ... ... ... бойынша, сондай-ақ экономика салаларындағы еңбек өнімділігі бойынша
еліміз кейбір индустриялық дамыған елдерден 7-10 еседен астам ... ... 2001 ... ... ... ... тозу ... орта есеппен 29
пайыз құрады. Бірқатар салаларда негізгі кұралдардың нақты тозуы ... ... ... ... ... құралдар кұрылымында аса
тозғандары — машиналар мен жабдықтар. Олардың тозу дэрежесі 2000 жылы ... ... ... кұралдары - 41, ғимараттар 36,5 пайызға тозған. Мұнай
өндіру және металдарды өндірумен байланысты емес ... ... ... ... үиі жылда 45 пайыздан 62 пайызга дейін жеткен. ... ... ... ... ... ... және
көлік құралдарының үлес салмағы 12 пайызға жетті. Мұның барлығы да ... ел ... ... түсу ... ... ... индустриялық-инновациялық саясаттың басымдылықтары жан-
жақты қарастырылған. Әлеуетті бәсекеге қабілетті, соның ішінде экономиканың
шикізаттық емес бағыттағы ... ... ... экспортқа бағдарланған
өндірістерді құру және дамыту ... ... ... ... стратегияны енгізудің тиімді тәсілдерінің бірі
- бұл бір аумақта орналасқан және ... өнім ... ... ... ... ие ... интеграциялануы мен кооперациялануы. Бұл
осы салаға материалдық, қаржылық және санаткерлік ... ... ... болып табылады. Экономика-
ны дамытудың мұндай инновациялық тәсілі кластер қағидасын
пайдалану негізінде ... ... және оның ... ... ... ... ... болып табылады. Қазіргі кезде ... ... ... ... химия мен экономиканың басқа да салаларында
кластер нышаны байқалуда. ... ... ең ... ... ... жүзеге асырылып отыр. Дегенмен, қазіргі кезде
кептеген отандық кәсіпорындардың бәсекелестік қабілеттілігі ... ... ... ... ... ... ішіндегі ұлттық
компаниялармен кластерлік (мысалы, оларды қосалқы бөлшектермен қамтамасыз
ету, техникалық қызмет ... және т.б.) ... ... ... алуға
мүмкіндіктері шектеулі.
Мұнай экспорттаушы елдердің барлығын дерлік өз эконо-
микасын әртараптандыру проблемасы алаңдатады. Ол ... ... ... ... ... табысты
қайта бөлу есебінен экономиканың өндірістік құрылымын же-
тілдіру жөніндегі шараларды іске асыруда. Осымен бір мезгілде
дамыған елдер экономикасынан кіріс алу мақсатында басқа
елдерге ... ... ... жүргізілуде. Қазақстанда
мұнай-газ өнеркәсібіне жылдан жылға көбейіп келе жатқан
инвестициялар көлемі экономика құрылымын әртараптандыруға
қолайлы жағдай туғызуда. Осыған байланысты ... ... ... ... индустрияны дамытудың қозғау-
шы күші бола алады. Онда ... ... қоры ... ... құрайтынын ескерсек, Қазақстанда отын-энергетика кешенінің
дамуы алдағы уақытта аталмыш сектордың ... ... ... ... ... ... ... шамамен 200 түрін шығаруға
мүмкіндік жасайды. ... ... ... ... мен кең
қалдықтарын ұқсату ... жаңа ... ... орта ... ... құны ... өнім алуға мүмкіндік береді.
Индустриялық-инновациялық стратегияға сәйкес өңдеуші саланы ... ... ... ... ... Атап ... ... және ғылыми өндірістерді құру жобаларын дамыту, оларды
қаржыландыру, сырттан инвестиция ... ... ... ... Даму ... ... несиелер мен инвестицияларды
сақтандыру корпорациясы ... даму ... ... Даму ... бері ... құны 400 млн. АҚШ доллары тұратын 35 инвестициялық
жобалар мен экспорттық операцияларды жүзеге ... ... ... ... өнім түрі мен ... ... ... өткен жобалар
қаржыландырыла бастамақ. Осы орайда отандық инновациялық жобалардың ... ... ... ... үшін ... ... қойылып,
оларды мемлекеттен емес, даму институттары арқылы ғана инвестициялау
қарастырылды. Қазақстандық мамандар ... ... 1979 жылы ... елде жаңа ... ... мақсатында толық талданбаған
«ірі индустриялық жобаларды» қаржыландыруда еш ... ... ... ... ... іске ... арналған инвестициялық
сипаттағы тікелей шығындардың ... ... ... 1,2 млрд. АҚШ
долларын, мемлекеттік шығындарының құны 2002 жылдың бағасы бойынша ... млн. АҚШ ... ... ... іске асырудан күтілетін
нәтижелер де ... Атап ... ... өсу ... ... 8,8-9,2 пайыз көлемінде болады, 2000 жылмен салыстырғанда 2015 жылы
ЖІӨ көлемі шамамен 3,5-3,8 есе ... ... ... ... ... жылдық өсу қарқыны 8-8,4 пайызға дейін, 2000 жылмен салыстырғанда
2015 жылы еңбек өнімділігі кемінде 3 есе ... жэне ... ... ... екі ... ... деп ... Стратегияны жүзеге асыру ЖІӨ
құрамындағы тауар ... үлес ... 2015 жылы 46,5 ... ... дейін өсіруге, ЖІӨ құрылымындағы ғылыми және ... үлес ... 2000 ... 0,9 ... 2015 жылы 1,5-1,7 ... ... ... жасайды.
Индустриялық стратегияның негізгі міндеттерінің бірі -аймақтық ... ... ... ... артықшылығын анықтау болып
табылады. Үкімет трансұлттық компаниялармен, шетелдік және ірі Қазақстандық
компаниялармен бірлескен инвестициялық жобаларды ... ... ... ... ... Қазақстандағы аймақтық саясатты жүргізудің еркшеліктері мен оны
жетілдіру жолдары
3.1. Қ.Р. аймақтық саясатты жүргізу ... мен даму ... даму ... ... және ... билік ететін органның
ролінің арта ... ... және ... ... ... Оған келесідей көптеген жағдайлар әсер етеді:
1. Өңірдің әлеуметтік жағы және адам факторының басым роль атқаруы;
2. Аймақтардың ... ... ... ... Еңбек ресурсының қозғалысының күшеюі;
4. Аймақтардың өндіріс құрылымы мен инфрақұрылымының күрделене түсуі
мен халықтық маңызының артуы.
Аймақ дегеніміз бірнеше елді-мекеннен ... ... ... бөлігін құрайтын және мемлекеттің мүддесін ... ... құру мен ... ... ... ролінің күшеюі, біріншіден,
мемлекет пен аймақтар арасында басқару функциясын ... ... ... ... ... ... басқару мен жергілікті
өзін-өзі басқарудың ең ұтымды үйлесімін көздейді. Бұл жағдай Қазақстанға ... ... ... тәуелсіздік құру экологиялық дамыған аймақсыз
кеңейтілген ... ... ... емес.
Аймақтық экономика – экономиканың өндіріс салаларымен кәсіпорындарды
ел аумағының жекелеген өңірлеріне ұтымды ... ... ... аймақтары
қалыптастыруды көздейтін сала. Мемлекеттің аймақтық ... ... ... ... мен тұтынушылардың экономикалық бостандығы
және шығармашылық іскерлігі есептеледі. ... мен ... ... ... ... ... ... болады:
1. Өзін-өзі басқару.
2. Серіктестік таңдаудағы бостандық.
3. Өндірісі құрал-жабдықтар нарығы.
4. Валюталық қаражат және басқа да ... ... екі ... ... құралдар бар:
1. Аралық территориялық құралдар және ... ... ... ... ... Ең төмендегі әкімшілік территориялық құралдар және жергілікті
басқару органдар.
1. Аралық органдар дегеніміз аймақтағы облыстарда ... ... өз ... өз ... ... ... ... жүргізуге тырысады. Ал, жергілікті билік жүргізілетін ол
төменгі әкімшілік ... ол өз ... ... ... іске асырылады.
Аймақтық және жергілікті билік органдары қаражаттың негізгі 3 кіріс
көзі бар:
1. Салықтар;
2. Салықтық емес табыстар;
3. Пайызсыз беретін ... ... ... ... ... ... ... күрделі әрі көп ... ... даму ... көзқарасы бойынша маңыздылары
мыналар болады:
1. ... ... ... негіздерін нығайту
мен оның біртұтастығын нығайту, әскери мен ... ... ... ... ету;
2. Жеке әлеуметтік топтардың өмір сүру деңгейінде әлеуметтік теңдігін
мемлекеттің әлеуметтік-экономикалық саясат пен ... ... ... ... ... әлеуметтік бағытталған нарықтық экономиканың тұрғындарды
әлеуметтік қорғауды қамтамасыз ету механизмінің қалыптасуы;
4. Қазақстанның түрлі аймақтағы тұрғындардың өмір сүру ... ... ... ... ... толыққанды ұлттық
мәдени дамуына жағдайлар құру.
Мемлекеттік аймақтық ... ... мәні ... билік органын
тәуелді болу және «мемлекеттің асырауы тиіс» ... ... ... ... және ғылыми-технологиялық дамуына
озық технологияларын пайдалану және тұрғынның өмір сүру деңгейіннің тұрақты
өсімін қамтамасыз ету ... Бұл ... ... стратегиясы 3 негізгі
мәселелерге шоғырланған. Олар:
1. Кедейшілікті жоғалту;
2. Жұмысбастылықты;
3. Әлеуметтік интеграцияны жүзеге ... ... ... ... ... ... ... және келесі іс-шараларды жүзеге асырады:
1. Аймақтың бюджеттік дербестігінің заңды негізін қамтамасыз
ететін саяси, экономикалық және ... ... ... ... ... ... ... саясатта орталық
билік органдары мен жергілікті органдардың пропорционалды және
тізбектелген өзара қарым-қатынасы;
3. ... ... ... ... ... азаматына
конституциялық құқықтары мен бостандықты нақты қамтамасыз ету;
4. Экономиканың рационалды кеңістіктегі құрылымын ... ... ... ... ... аймақтық
экономикалық байланыстары мен шаруашылық маманданудың тиімді
және бәсекекге қабілетті бағыттарын дамыту;
5. Институционалды және нарықтық инфрақұрылымның ... ... ... және ... ... қалыптасуы;
6. Едәуір күрделі ... ... және ... ... ... қолдау көрсету;
7. Өнеркәсіптік және қазба өндірісі жанындағы ... ... ... ірі және кіші ... ... шешу.
3. Мемлекеттік аймақтық бағдарламалар әлеуметтік экономикалық
(табыстар деңгейінің ... кен ... ... ... ... ... ... бәсекелестің шарттың өзгеруі), экологиялық
(апатты жағдайлар, климаттың өзгеруі) ... ... ... ... ... экономикалық немесе техника, технологиялық мүдделеріне
арнаулы экономикалық аймақтар, технополистер сүйенуге тиіс.Олар мемлекеттік
бюджеттен ... ал ... және ... ... олар үшін
басқаша шешімдер қабылдау жолымен тартылуы мүмкін. Мұндай бағдарламалар
арнаулы заңдар негізінде ... асуы ... ... ... өз ... ... ... саясатын, яғни табыс табу негізінзаңмне
тияанқтау мен ... ... ... ... заңдар аймағында
жүргізілуі мүмкін. Стратегия даму бағдарламалар мен жоспарлары мен аймақтық
саясаты іске асыру механизмі болып табылады.
4. 1995 ... ... ... ... «1995 ... Қазақстан
Республикасының әлеуметтік экономикалық дамуының маңызды көрсеткіштері»
ресми түрде қабылданды. Ал, 1999 жылы ... ... 2 ... 1) ... 2) ... жж. ... орта ... жоспарын
дайындады. Бұл орта мерзімдік жоспарлар аймақтың әлеуметтік-экономикалық
даму саясатының ... ... ... ... 1996 жылы Қазақстан
Республикасының аймақтық саясатын негізгі бағыттары мақұлданды. Оның
негізін ... және ... ... ... арқылы және аймақтық
мамандандырылу принципі бойынша үлгі құралды. Бір аймақ ... ... ... әлсіз болды.
Аймақтық саясаттың мәні: мемлекеттің аймақтық саясатын қалыптастыруды түрлі
аудан ... өмір сүру ... ... ... аса ... ... ... жағдайларда ең қажетті шешімді қабылдауды қажет етіп отыр.
Өйткені тұрғындар тығыздығы қалалық және ауылдық тұрғындардың ара-қатынасы,
олардың кірістерінің бір ... ... ... ТБИ жұмыссыздығының
саны және тағы ... ... ... ... ... аудандары бір-бірінен өзгеше. Жұмыссыздар саны бойынша республика
облыстарының үлес салмағы 1,8 % Қарағанды облысы, 20,3% Оңтүстік Қазақстан
облысы құрайды. Бұл ... ... ... бір ... шаққандағы
максимум деңгейі, минимум деңгейі 4 есе үлкен. ... ... ... 40 % ... 3 облыстың үлесіне ие: Атырау, Қарағнады, Павлодар.
2.Аймақтық саясат қалыптастырудың ... ... бірі ... ... жерін дамыту мен орналастыруды тиімділігінің объективті
қажеттілігі. Бұл саясатты іске ... ... ... ... күштерді
тиімді орналастыру аймақтық асясаты жүргізбестен бұрын айқындалуы қажет.
Аймақтық басқару жүйесін жетілдіру үшін бүгінгі таңдағы әлеуметтік-
экономикалық ... ... ... ... үшін қызметтер мен
өкілеттіліктердің кеғңейтілуін қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... ... тұқтажын қамтамасыз
ету деңгейімен және сол өңірдің ұлттық табысқа қосқан ... ... екі ... ... аймақтағы басқарудың үйлесімді көрсеткіші
болып табылады. ... ... жж. ... ... аймақтық
басқарудың негізгі бағыттарын айқындады. Олар:
1. Экономиканы басқаруды аймақтық деңгейге ауыстыру, яғни ... ... ... ... ... ... Аймақтың әлеуметтік-экономикалық дамуын қамтамасыз ету үшін
жергілікті әкімдікке кеңейтілген өкілеттік беру.
Мемлекеттік реттеу әр ... ... ... ... ... арқылы
олардың толық потенциалды мүмкіндігін ашу ... ... ... ... ... 4 ... бөлінеді:
1. Стратегиялық сипаттағы минералды ресурстарының қорлары мен
ғылыми өндірістік потенциалының ... ... ... ... Бұл ... Қазақстанның экономиканың дағдарыстан
шығару және тұрақтандыру ролі беріледі.
2. Жоғарғы ... ... ... ауыр ... ... ... ... өндіріс құру үшін
жағымды экономикалық шарттары мен жағдайы бар аймақтар.
3. Агроөндірістік кешен салаларына маманданған аймақтар.
4. ... ... ... әлеуметтік-экономикалық және техника-
техникалық жағдайлары бар, бірақ экономикалық мүмкіндіктері қатаң
шектелуі халық ... ... ... ... ... ... аудандар, яғни депрессиялық
аудандар жатады (Қызылорда, ... Қ.Р. ... ... ... ... бөлістіру және оны
жетілдіру
Қазақстан Республикасының аймақтық ... ... топ ... бөлу типологиясы қабылданған. Мемлекеттің аймақтық
алғы шарттарын анықтау үшін аймақтардың үш тобы белгілі:
1 топ- Мемлекеттің орташа ... ... асып ... бар ... топ – ... орташа кірістерінің көлеміне жуық кірістер бар
аймақтар.
3топ- Жан ... ... ... өте ... ... ... ... типологияға сәйкес территориялдық дамудың алғы
шарттарының қатарына 1-ші және 2-ші топтағы ... ... 3-ші топ ... ... деп аталатын әлеуметтік
–экономикалық дамуын деңгейін өте төмендігімен ерекшелігін артта ... ... ... көрсету үшін үнемі бақылауда болуы тиіс.
Аймақтық саясатты жүргізу деңгейі бойынша топтардың құрамы үнемі
өзгеріп отырады.
1топ- аймақтары стратегиялық ... ... ... ... және ... ... ... дамуының жеткілікті жоғары
импульсімен сипатталады, бірақ маңызды ... ... және ... селолардың әлеуметтік- экономикалық артта қалуымен сипатталады. Бұл
топтағы аймақтардың келісім мәселелер маңызды ... ... :
- ... ... ... ... ... базасындағы
шикіаттардың стратегиялық түрлерінің көптеген қазба жерлерін игеру.
Әлемдегі стандарттарға сәйкестік және ... және шет ... ... Инвестициялық жағдайды қалыптастыратын өндірістік,
әлеуметтік және нарықтық ... ... бұл ... ... ... ... мен ауыр
индустриялы салалары нақты кәсіби сипаттымен ... ... ... құру ... ... ... ... жағдайлармен
сипатталады.
Бұл аймақтардың экономикасын реформалаудағы маңызды бағыттар келесілер:
- жаңа өнімдерді, машиналар мен жаңа ... ... ... ... ... ... қозғалысын анықтайтын нарықтық
инфрақұрылымының тез дамуы;
- өнеркәсіптік ... ірі ... ... ... түрлерін қалыптастыру;
3 топ аймақтарында елдің тұтыну қорларын құрайтын агрооперкәсіптік
кешендері.
Бұл аймақтардың әлеуметтік – ... ... ... ... ... түрлі формалар дамуымен ауыл шаруашылық өндірісті реформалау
бойынша жұмыстарды жалғастыру;
- ауыл шаруашылық өнімдерінің өндірісінің ... ... ... өндіріс процесінде жаңа технологиялар мен ... ... ... ауыл ... ... ... өңдеу үшін кәсіпорындардың кең
желісін ұйымдастыру;
- қажетті өндірістік және ... ... құру ... топ- ... ... ... экономикалық жағдайы бар
дипресивтік ... Бұл ... ... ... ... экономикалық және әлеуметтік дағдарыс шекті
деңгейге жеткен, бұл ... өз ... бұл ... шыға алмайды,
оларға мемлекеттік реттеудің әдістері қажет.
Бұл топтағы аймақтардың маңызды ... ... ... ... жол ... ... тұрғындардың дәстүрлері, тәжірибелерін ... ... ... ... ... ... құру;
-қашықтағы ауылдық аудандардағы ауыл шаруашылық шикізаттарды қайта өңдеу
бойынша бірнеше бөліктерді қалыпттастыру;
Халықтың өмір сүру ... және ... ... үшін ... құру ... ... бір ... қабылдануы;
- кіші және орташа қалаларда тұратын тұрғындарының республиканың басқа
аймақтарына көшу үшін қажетті жағдай жасау;
- шет елден техникалық және ... ... ... және оны ... ... ... ... келесідей маңызды құралдар қолданылады.
Жалпы мемлекеттік және аймақтық ... ... ... ... ететін Қазақстан Республикасының өндіргіш
күштерінің ұзақ мерзімді перспективадағы таралуы және аймақтардың ...... ... ... ... ірі масштабты аймақ аралық бағдарламаларда шешу ... ... ... ... және ... асыру;
- елдің әлеуметтік – экономикалық дамуының алғы ... ... ... ... ... ... ... жалпы мемлекеттік
аймақтық және салалық деңгейдегі стратегиялық жоспар жүйесі.
Қорытынды
Қорыта келе ... ... ... ... ... ... ... отырып, аймақтарды одан әрі экономикалық,
әлеуметтік және ... ... ... өмір сүру ... ... ... ... инвестициялық жобаларды жүзеге асыру жолымен
әлеуметтік – ... даму ... ... ... орын алып
отырған айырмашылықтарды азайту болып табылады.
Аймақтардың біркелкі ... ... ... ... жатады.
Әрбір елде салыстырмалы түрде өркендеген және артта қалған ... бар ... ... ... ... және басқа да
жағдайлармен байланысты табиғи, аймақтык айырмашылықтар. Осы ... ... ... тыс ... ... ... жол бермеу болып
табылады.
Өмір сүру деңгейі мен ... ... тыс ... ... ... ... ... ресурстық және
инфрақұрылымдық ерекшеліктерімен анықталады, сондай-ақ олар мемлекеттің
«теңестіруң саясатын жүргізу үшін ... ... ... Осы ... жүзеге
асырудың басқарушылық механизмінің негізгі міндет-терінің қатарына артта
қалған аймақтардағы өмір сүру деңгейі мен ... ... ... болмағанда орташа деңгейге (осы параметрлер бойынша) біртіндеп жақындау
жатады. Бұл жағдайда негізгі міндет мемлекет тарапынан аймақтардың ... ... ... ... бейімділігін қолдау
(қолайлы жерлерге көшіп-қонуға ... ... ... ... ... мен ... келуін ынталандыру және т.б.
болып табылады
Аймақ дамуының кез келген аясындағы дағдарысты жою, бір жағынан алғанда,
экономикалық белсенділік деңгейімен ... даму ... ... ие бола ... ... ... ... анықталады, олар өз кезегінде экономикалық даму деңгейіне
байланысты. Екінші жағынан, нарықтық ... ... ... ... отырып, тек ғана экономикалық басымдыққа біржақты бейімделуі
нарықтық ... және ... ... дамуына қауіп туғызады.
Сондықтан мемлекеттік реттеудің әлеуметтік және экономикалық құраушыларының
тепе-тендігі қажет. Экономикалық және әлеуметтік құраушыларды тепе-теңдікте
дамыта отырып, аймақ ... әр ... ... ... ... және ... тұрмыс жағдайының деңгейін көтеруге болады, ... ... ... ... ... ... ... негізгі шарттардың бірі болып табылады.
Аймақтық саясаттың мәні мен ... және ... ... ... ... бар . ... экономикалық саясаттың құрамдас бөлігі
бола отырып, аймақтық саясат әрбір аймақтың экономикасының тиімділігі ... ... ... ... ... тиімділігін көтеруді
өзінің басты мақсаты етіп қояды. Қойылған мақсатқа жету үшін, ... ... ... ... ... ... пен жекелеген
аймақтардың мүдделерін үйлестіру, ... ... ... ... ... ... аймақтың ресурстық, ғылыми, еңбек әлеуетін барынша
пайдалану жатады.
Қазіргі кезеңдегі аймақтық басқарудың ... ... ... ең алдымен, халықтың өмір сүруінің жеткілікті
деңгейін қамтамасыз ... ... ... ... ... ... сақтауға, экономиканың нақты секторының тұрақты дамуы үшін
жағдайлар қалыптастыруға ... ... ... ... ... айқын белгіленген шекарасының болуы, аумақтардағы шаруашылық
жүргізу мен әлеуметтік-экономикалык дамуды басқарудағы дербестіктің ... арта ... ... ... ... ... қамтамасыз ететін
экономикалық саясатты жасақтаудағы аймақтық басқарудың жауапкершілігін
күшейте түседі. Нақ осы ... ... ... өмір сүру ... мен
деңгейіне, қоршаған ортаның қорғалуына, аймақ экономикасының инвестициялык
тартымдылығына, оның ... ... ... ... ... тізімі.
1. «Аймақтың экономикасын басқару» Алматы 2005ж
2. ҚР әлеуметтік – ... ... 2005 – 2007 ... арналған
орта мерзімді жоспары. ОҚО Статистика агентігі. Шымкент, 2005*.
3. Танкиева. «Жергілікті экономиканы басқару» ... ... К.Б. ... ... ... Казахстана». Алматы,
Экономика, 1998г
5. Саиров.Е.Б. «О региональном развитии и ... ... ... ... №2, 2001г
6. ОҚО « 2005 – 2007 жылдарға арналған ... ... ... және бюджетті жоспарлау департаменті. Шымкент, 2005.
7. Танкиева: "Жергілікті басқаруда экономикалық механизмдерді ... ... ... 2005ж

Пән: Халықаралық қатынастар
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 29 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан Республикасының Азия аймағындағы сыртқы саясаты6 бет
Аймақтың әлеуметтік-экономикалық дамуында жергілікті бюджеттің әсерін талдау (Қызылорда облысы Қармақшы ауданы әкімдігінің экономика және бюджеттік жоспарлау бөлімі мысалында)33 бет
Мұнайды сусыздандырудың қазіргі заманғы жаңа технологиялары мен әдістерін талдау нәтижесінде Батыс Қазақстан аймағындағы мұнай кен орындарынан алынған мұнай үлгілерінен суды бөліп алудың химиялық комбинирленген тәсілдерін пайдалану мүмкіндігін анықтау65 бет
Қазақстанның оңтүстік және оңтүстік шығыс бөлігіндегі таулы аймақтарына физика географиялық сипаттама15 бет
Модель және компьютерлік модельдеу негіздері50 бет
Ғылыми-техникалық прогрестiң теориялық негiздерi40 бет
Газ хроматографиясы18 бет
Георгиннен фруктоза алудың тиімді жағдайын анықтау4 бет
Есептеудің инженерлік тәсілдері4 бет
Жүйе туралы ұғым,түрлері мен элементтері,ашық және жабық жүйелер3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь