Жауапкершілігі шектеулі серіктестіктің еңбекке төлем ақысы есебін талдау

Мазмұны

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 2

1. тарау “НИМЭКС” Жауапкершілік шектеулі серіктестіктегі еңбек ақы төлемдер есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..4
1.1 Еңбеккерлердің құрамының есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .4
1.2 Жалақыдан ұсталатын ұсталымдар ... ... ... ... ... ... ... ... ... 9
1.3 Өнімдер мен еңбек төлемінің есебін ұйымдастыру ... ... ... ... ... ... ... 13
1.4 Қызметкерлермен еңбек ақы бойынша есеп айырысу ... ... ... ... ... ... 18
1.5 Орташа жалақыны есептеу тәртібі Жұмыс берушінің есебінен төленетін жәрдемақы Демалыс ақысын төлеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .25

2. тарау Жауапкершілігі шектеулі серіктестіктің еңбекке төлем ақысы есебін талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 31
2.1 Негізгі көрсеткіштерді талдаудың мәні және оның мазмұны ... ... ... ..31
2.2 Шығындардың, сату көлемінің және табыстарының арақатынасын талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .37
2.3 Қаржылық қор бірлестігі, есеп рентабельділігін ... ... ... ... ... ... ... ..40

3 .тарау “НИМЭКС” Жауапкершілігі шектеулі серіктестікте еңбекке төлемақы есебінің аудиті ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 42
3.1 Аудит, оның пайда болу мерзімі және дамуы ... ... ... ... ... ... ... ... .42
3.2 Аудиттік ақпараттық базасының құрамы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 56
3.3 Нақты тексерудің тәсілдері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .60

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .62

Қолданылатын әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..65
Кіріспе

Нарықтық экономикаға көшу кезінде экономиканың барлық сапаларында түбегейлі өзгеріс болды. Сонымен қатар еңбек ақы төлеу жүйесі де өзгеріске ұшырады. Мемлекет пен кәсіпорындар және жұмысшылар арасында еңбек ақы төлеуді ұйымдастыруда жаңа қатынастар пайда болды. Нарықтық экономикаға көшу кезеңі еңбек қатынастарын реттеу формаларынада өзгеріс енгізді. Ендігі жерде еңбек қатынастарын реттеуші формалары заңгерлік арқылы тарифтік және ұжымдық келісімдермен реттелетін болды.
Әрбір кәсіпорын өз алдында тұрған мақсаттарына жету үшін өзіне қолайлы еңбек ақы төлеу жүйесін таңдауға құқылы.
Еңбек ақы төлеудің өзекті мәселелері –ол еңбеккерлерге еңбек ақы төлеу мөлшерлерін төмендету және жоғарлатуға байланысты: еңбеккер әр уақтада жоғары еңбек ақы алуға ынталы, бірақ жұмыс беруші еңбекақыны төмендетуге сол жолмен өнімнің құнын арзандатуға әрекет етеді.
Еңбек күшін тиімді пайдалануда бірінші әсер ететін фактор –ол еңбекке ақы төлеу жүйесі. Ал осы жоғарыдағы фактор еңбеккердің жұмыс орнына келуге негізгі себеп болып табылады. Сол үшін бұл мәселені күрделілігін бағалап болмайды. Еңбек және еңбекке ақы төлеу еңбектің сапалылығына және санына жедел бақылау жүргізуге және еңбек ақы фондына әлеуметтік төлемдер кезегінде өз алдына белгілі бір ерекешілігі болады.
Еңбек ақы төлеудің жаңа жүйесі. Еңбеккерлерге материалдық көмек көрсетеді. Алынған табыстың құрамы негізінен еңбек ақы төлеу жүйесін таңдауына байланысты болып келеді.
Таңдап алынған тақырыптың маңыздылығына кез-келген мемлекеттің еңбек ақысына және өмір сүру кезеңіне байланысты болып келеді. Еңбек ақы көпшілік адамдардың негізгі табыс көзі болып есептелінеді. Сол себепті еңбек ақымен байланысты мәселелер жұмыс болып есептелінеді.
Осы диплом жұмыстың негізгі мақсаты кәсіпорын есебінің және аудитінің негізінен теориялық, іс-тәжірибелік тұрғыдан және заңдылық тұрғыдан реттелуін қамтамасыз ету.
Көзделген мақсатқа жету үшін төмендегідей мәселелерді шешу қажет;
• Еңбек ақы төлеудің негізгі мәселелерін көріп шығу;
• Еңбек ақы төлеу жүйсені және формасын озық технологиялық негізінде үйрену.
• Еңбек ақы төлеу және еңбеккерлермен есеп айырысу операцияларына толыққанды мінездеме беру.
• Еңбек ақы есептеу сондай-ақ одан ұсталынатын ұсталымдар және аударылатын аударымдардың заңдылығын көріп шешу.
• Кәсіпорындардың бухгалтерлік есеп жүргізуін еңбек ақы төлеудің ұйымдастырылуының артықшылықтарын үйрену.
• Еңбек ақыны тексерудің методикасын ашып көрсету.
Зерттеудің негізгі мақсаты еңбек ақы төлеуде оның есебімен аудитін жүргізу.
Зерттеудің объектісі Жауапкершілік Шектеулі Серіктестік “Корпорация НИМЭКС” кәсіпорын жарнашылары және жарғысы болып табылады.
Жауапкершілік Шектеулі Серіктестік “Корпорация НИМЭКС” заңды тұлға болып табылады. Мемлекеттік тіркеуден өткен 1997 жылы өзінің меншіктік капиталына ие. Сонымен қатар мүліктік есептеріне құқықтық иелігі белгіленген, жеке байланысы түзіледі.
Негізгі мақсаты табыс алу өндірістің негізгі түрі мақта шикізатын өңдеп сауда сатық жасау. Сонымен қатар Жауапкершілік Шектеулі Серіктестік кәсіпорын ҚР-ның заңдарына қайшы келмейтін кез-келген басқада өндірістермен шұғылдана алады.
Пайдаланылған әдебиеттер
1. 26.12.95ж. № 2732-ші “Бухгалтерлік есеп жайлы” Заңды күші бар. ҚР Президентінің қаулысы- “Нормативтік актілер” №1, 1996ж
2. Бас счеттар жоспары
3. “Бухгалтерлік есеп стандарттары және оны әдістемелік нұсқаулар” Алматы-1999 ҚР. Қаржы министрлігі- Бух есеп және аудит әдістемесінің Департаменті
4. Библиотека бухгалтера и предпринимателя № 17-18(83-84), 1997 ж қырқүйек
5. “Бухгалтерлік есеп және аудит” №2, 2000ж. Ғылыми- практикалық журнал.
6. Бухгалтер бюлетені. №1 (106), №2 (107) 2000ж. Қаңтар, №6 (111), №7(112) 2000. ақпан, №24 1997ж
7. Дүйсембаев К.Ш. “Анализ финансового положение предприятия” 1998г. уч. пособие, Алматы “Экономика”
8. Дүйсембаев К.Ш. “Аудит и анализ финансовый отчетности” Егемен Қазақстан 1998ж. 11 наурыз
9. Қаржы - Қаражат 2000ж. №1-2 және 1999ж. №2
10. ҚР-ның Президентінің “Салықтар мен бюджетке басқа да міндетті төлемдер жайлы” Заңды күші бар Қаулысы
11. 1С: Предприятия 7.7. ІІ бөлімі –фирма “1С: предприятия
12. Радостовец В.В., Шмидт О.И. “Бух учет на предприятиях” Алматы-97 НАК “Центраудит”
13. Радостовец В.К. “Финансовый и управленческий учет на предприятиях” Алматы –97 НАК “Центраудит”
14. Радостовец В.К. “Финансовый и управленческий учет на предприятиях” Алматы –97 НАК “Центраудит”
15. “Организация финансового учета” под редакцией В. К. Радостовеца
16. Скала В.И. Белкин А.И. “Сборник бухгалтерских проводок” учебное пособие
17. Толпаков Ж.С. “Учет основных средств”
18. Тасмағанбетов Т.А. “Қаржы есебі” Алматы - 98, ИД “LEM”
19. Белкин А.И., Скала Н.В. “Сборник бухгалтерских проводок”, Алматы –1999, ИД “LEM”
20. Русакова Е.А., Ибрагимов Н.А. “Учет основных средств”, москва –1990, “Финансы и статистика”
21. Шеремет А.Д., Сайфулин Р.С. Фининсовый анализ. Москва –1995г
22. Баканов М.И. Шеремет А.д. Теория анализа хозяйственной деятельности. Москва –1987г.
23. Радостовец В.К., Шмидт О.И. “Кәсіпорындардағы бухгалтерлік есеп” Алматы., 2000ж
24. А.А. Сәтмырзаев Б.Е. Укашев., Аудит теориясы., Алматы-2000ж Республикалық баспа кабинеті.
25. М.Байдаулетов С.М. Байдаулетов “Аудит” Алматы “Қазақ университеті”2004ж
        
        Мазмұны
Кіріспе --------------------------------------------------------------------
--------------------2
1- тарау “НИМЭКС” Жауапкершілік шектеулі серіктестіктегі еңбек ақы
төлемдер есебі-------------------------------------------------------------
-----------------4
1.1 Еңбеккерлердің ... ... ... ... ... ... мен ... төлемінің есебін ұйымдастыру--------------------------
--13
1.4 Қызметкерлермен еңбек ақы бойынша есеп айырысу------------------------
18
1.5 Орташа жалақыны есептеу тәртібі ... ... ... төленетін
жәрдемақы Демалыс ақысын төлеу -------------------------------------------
------25
2- ... ... ... ... ... ... ақысы
есебін талдау---------------------------------------------------------------
-----------------31
2.1 Негізгі көрсеткіштерді талдаудың мәні және оның ... ... ... сату ... және ... ... ... Қаржылық қор бірлестігі, есеп рентабельділігін ------------------------
------40
3 –тарау “НИМЭКС” Жауапкершілігі шектеулі серіктестікте ... ... ... ... оның пайда болу мерзімі және дамуы ------------------------------
---42
3.2 ... ... ... ... Нақты тексерудің тәсілдері----------------------------------------------
-----------60
Қорытынды-------------------------------------------------------------------
--------------62
Қолданылатын әдебиеттер-----------------------------------------------------
---------65
Кіріспе
Нарықтық экономикаға көшу кезінде экономиканың барлық ... ... ... ... ... ... ақы төлеу жүйесі де өзгеріске
ұшырады. Мемлекет пен кәсіпорындар және ... ... ... ақы
төлеуді ұйымдастыруда жаңа қатынастар пайда болды. Нарықтық экономикаға
көшу кезеңі еңбек қатынастарын реттеу формаларынада өзгеріс ... ... ... ... ... формалары заңгерлік арқылы тарифтік және
ұжымдық келісімдермен реттелетін болды.
Әрбір кәсіпорын өз ... ... ... жету үшін ... ... ақы ... жүйесін таңдауға құқылы.
Еңбек ақы төлеудің өзекті мәселелері –ол еңбеккерлерге еңбек ақы төлеу
мөлшерлерін төмендету және жоғарлатуға ... ... әр ... ... ақы алуға ынталы, бірақ жұмыс беруші еңбекақыны төмендетуге
сол жолмен өнімнің құнын ... ... ... ... ... пайдалануда бірінші әсер ететін фактор –ол
еңбекке ақы төлеу жүйесі. Ал осы жоғарыдағы фактор еңбеккердің ... ... ... себеп болып табылады. Сол үшін бұл мәселені күрделілігін
бағалап болмайды. ... және ... ақы ... еңбектің сапалылығына және
санына жедел бақылау жүргізуге және еңбек ақы фондына әлеуметтік төлемдер
кезегінде өз ... ... бір ... ... ақы ... жаңа жүйесі. Еңбеккерлерге ... ... ... ... құрамы негізінен еңбек ақы төлеу жүйесін
таңдауына ... ... ... ... ... маңыздылығына кез-келген мемлекеттің еңбек
ақысына және өмір сүру кезеңіне ... ... ... ... ақы ... ... ... көзі болып есептелінеді. Сол себепті еңбек ақымен
байланысты ... ... ... ... ... ... ... мақсаты кәсіпорын есебінің және аудитінің
негізінен теориялық, іс-тәжірибелік тұрғыдан және ... ... ... ... ... жету үшін ... мәселелерді шешу қажет;
• Еңбек ақы төлеудің негізгі мәселелерін көріп шығу;
• Еңбек ақы ... ... және ... озық ... ... Еңбек ақы төлеу және еңбеккерлермен есеп ... ... ... ... ... ақы ... сондай-ақ одан ұсталынатын ұсталымдар және
аударылатын аударымдардың заңдылығын көріп шешу.
... ... есеп ... ... ақы төлеудің
ұйымдастырылуының артықшылықтарын үйрену.
• Еңбек ... ... ... ашып ... ... мақсаты еңбек ақы төлеуде оның есебімен аудитін
жүргізу.
Зерттеудің объектісі ... ... ... ... ... жарнашылары және жарғысы болып табылады.
Жауапкершілік Шектеулі Серіктестік “Корпорация НИМЭКС” заңды тұлға болып
табылады. Мемлекеттік ... ... 1997 жылы ... ... ие. ... ... мүліктік есептеріне құқықтық иелігі
белгіленген, жеке байланысы түзіледі.
Негізгі мақсаты табыс алу өндірістің ... түрі ... ... ... ... ... ... қатар Жауапкершілік Шектеулі Серіктестік
кәсіпорын ҚР-ның заңдарына қайшы келмейтін кез-келген басқада ... ... ... ... ... ... серіктестіктегі еңбек ақы
төлемдер есебі
1.1 Еңбеккерлердің құрамының есебі
“Корпарация Нимекс” ЖШС шаруашылық қызметін ... ... ... ... және жұмыстан шығарып отырады, яғни олардың
сандары өзгереді, демек жұмыс барысында ... ... ... ... құрамдық өзгерісінің есебін кадырлар бөлімі (кадрлар
жөніндегі инспектор немесе басшы ... ... етіп ... ... бір ... жүргізеді, ол бүкіл субъектідегі және оның құрылымдық бөлімшелеріндегі
қызметкерлердің санын және оның өзгеру себептерін, ... жас ... ... ... ... мамандықтарын, біліктілігін,
жұмыс стажын, білім және ... ... ... ... ... ... ... кезде ( заңды немесе жеке тұлға, еңбеккер мен
еңбек қатынасын қалыптастырады ) еңбеккерлермен өзара тікелей жеке ... ... ... ... ...... беруші мен еңбеккерлер арасындағы
жазбаша түріндегі келісім, онда жұмыс орны, келісім шарттың ... ... ... ... ... ... қорғаудың басқа да
мәселелері туралы сұрақтар қарастырылады. ... ... ... ... ... және ол жеке ... келісімшартында тіркеледі.
Жеке еңбек келісім - шарты бойынша ... ... ... ... Жеке ... ... ... кемшіліктері, нақты міндеті, жұмыс берушінің қаржылық мүмкіндігі,
бір сөзбен ... ... ... мен сипаты ашылады. Дегенмен де
келісім-шартқа “Қазақстан Республикасының ... ... ... 7,8 және 9
баптары еңгізілуі тиіс. [ ... ... 16 ... толған азамат, осындай жеке еңбек шартын ... ал ... ... ... ... онда ол 15 ... және өте ... жастан еңбек етуі мүмкін.
Жеке еңбек келісім-шартында мыналар қарастырылады:
- белгісіз мерзімге;
- белгілі мерзімге;
- ... бір ... ... ... ... ... жоқ болған жағдайда оның жұмысын уақытша
атқаруға.
Заңда келісім-шарттың ... және ... ... ... Егер де жеке еңбек келісім-шартында мерзімі айтылмаса,
онда ол белгісіз ... ... ... ... Жеке еңбек келісім –
шарты екі данада жазбаша түрде жасалады және оған екі ... қол ... бір ... ... ... еңбеккерге беріледі. Еңбеккер өз қызметіне
келісім-шартта көрсетілген күнннен бастап кіріседі, онда оның ... ... күні ... ... келісім-шартын жасау үшін жұмыс ... ... ... ... жеке төлқұжатын, жеке әлеуметтік кодын,
зейнеткерлік келісім-шартын, білімі туралы құжатын талап етуге құқылы. Жеке
еңбек ... не қол ... соң, ... ... бұйрық шығаруы тиіс.
“Корпарация НИМЭКС” ЖШС басшысы қол қойған бұйрық ... ... одан қол хат ... ... ... ... ... туралы
бұйрықтың (өкімнің) негізінде жеке ... ... ... ... ... кітапшасын белгі соғады, ал бухгалтерия дербес
шот ашады ... ... ... ... ... ... не ... не қызметкердіңөзінде сақталуы мүмкін.
Жеке еңбек келісім-шартынан басқа жұмыс ... ... - ... келісім-шарт (мердігерлікті, тапсырысты және қызмет
көрсетуді және т.б) жасауына блады. Олар жеке бір нақты тапсырманы ... ... ... ... ... ... бір
тапсырманы оындаған кезде сол ұйымның ішкі ... ... ... ... ... ... ... арасындағы қатынастар
ұжымдық келісім-шартпен реттелуі мүмкін. Бұндай келісім-шарттарды әзірлеу,
жасау және ... ... ... ҚР ... ... ... ... анықталады. Бұл келісімшарт, жұмыс берушінің экономикалық
мүмкіндігіне қарап, заңмен белгіленген минималды еңбек ақымен салыстырғанда
одан ... ... ... ... Одан ... ... ... мәселелерді қарастыруы мүмкін, атап айтқанда өндіріс тапсырмаларын,
еңбекақы төлеу жағдайын, үй-тұрмыстық және басқада.
Олардың қатарына:
-тегін арнайы ... ... ... мен ... үшін қосымша жеңілдік және компенсация құқын
беретін жұмыстар мен мамандықтардың тізімі;
-жұмыс уақытының жиынтық (жалпы) есебін жүргізетін өндірістер,
цехтар, учаскелердің тізімі.
Қызметкерлерді жұмыстан ... ... ... тоқтатылуы туралы
бұйрық (өкім)˝ қолданылады. Оны кадрлар бөлімінің қызметкері ... екі дана етіп ... Бірі ... ... ... ... бухгалтерияға беріледі. Оған құрылымдық бөлімшенің ... ... ... ... НИМЭКС” ЖШС басшысы қол ... ... ... ... ЖШС-тің бухгалтериясы қызметкермен есеп
айырысады. Жұмыстан өз еркімен шыққанда қызметкер үлгінің бет жағына ... ... ... уақытының белгіленген кестесін
сақтап жүруін бақылау , жұмыс істелген ... ... ... алу ... бойынша есеп айырысу, сондай-ақ еңбек жөніндегі статистикалық есеп
беру үшін “Жұмыс уақыты есебінің табелінде” жұмыс ... ... ... жұмыс уақытын пайдалану есебі жүргізіледі. Табельді
өкілеттігі бар адам бір дана етіп ... олар ... ... ... ... ... ... себептері туралы немесе жұмыс
күнінің толық істелмегені туралы, мерзімінен артық ... ... ... ... ... жұмыс жағдайынан ауытқушылықтар жөнінде дұрыс
толтырылған ... ... ... ... (листогы), мемлекеттік не
қоғамдық міндеттерді орындағаны туралы анықтамалар т.б) тіркеу ... ... ... уақыты есебінің табельдері деректерді автоматты түрде өңдеу
жағдайында ... ... ... ... ... ... ... құралдарының көмегімен жасалуы ... ... ... : ... ... ЖШС-тің құрылымдық
бөлімшелері, цех, қызметкердің тегі, аты, әкесінің аты, кәсібі ... ... ... тб. ... ... немесе жұмыс істемеген уақытын
белгілеу үшін мынадай шартты белгілер қолданылады.
НИМЭКС ЖШС 13 шақты ... ... ... ... ... құрамы төмендегідей:
1. Әкімшілік бөлімі 70 адам.
2. Өндірістік ... 147 ... ... цехы 50 адам
4. Автопарк те 45 адам
5. Электр цехында 15 ... ... ... 20 ... Аударма базасында 13 адам
8. Қаптау цехында 10 ... ... ... ... ... ... ... 464 адам.
НИМЭКС Кәсіпорнында бухгалтерлік есері 1с ... ... ... есеп ... ... ... ... әріптік және сандық кодтары.
|№ | ... ... | Код |
| | | ... |
| | ... | |
|1 | 2 | 3 | 4 |
|1 ... ... ... |Я |01 |
|2 ... ... ... |Н |02 |
|3 ... жұмыс сағаттары |ВЧ |03 |
|4 ... тыс ... ... | | |
|5 ... ... үшін |С |05 |
|6 ... ... үшін |СП |06 |
|7 ... ... ... |Ц |07 |
| ... мерзімді жұмысы | | |
|8 ... ... ... |К |10 |
|9 |Жыл ... ... |ОТ |14 ... ... ... ... |Б |17 ... |Екіқабат болуға және бала табуға |Р |18 |
| ... ... ... | | ... |Қызметкердің кінәсінан болған |П |20 |
| ... ... ... | | ... ... ... ... |В |21 |
| ... ... | | ... Жалақыдан ұсталатын ұсталымдар
Жалақы - бұл еңбек үшін төлем, оны еңбек келісім-шартында және
қызмет ... ... ... сай ... орындаған
жұмысы үшін алады.
Еңбек тиімділігі арттырудың әртүрлі ынталандыру жолдары бар,
атап айтқана: сыйлық, үстеме, ... ... ... беруші нақты
жағдайын ескере отырып, ˝Еңбекақы төлеу туралы˝ ережесін ... ... ... онда ... ... жұмыс
уақытының тәртібін , “Қызметкер ... ... ... ... ... ... берушіге еңбек тәртібін ұйымдастырумен еңбек
келісім-шартын жасау үшін ғана ... ... ол ... ... үшін де қажет. Төлем жеке және ұжымдық ... ... ... ... ... ... берушінің белгіленген жалақасының деңгейі
заңда белгіленген ең төмеңгі жалақының деңгейінен төмен ... ... ... еңбек ақы ұйымдастырудың екі негізгі нысаны
пайдаланылады – кесімді (өнім санына қарай ақы ... және ... ... ... ... [2,13,23]
Мерзімді еңбек ақысы деп, нақты істеген уақыты үшін еңбек ақының
(айлығының) мөлшері немесе тарифтік мөлшерлемесі бойынша еңбеккерлерге
есептелетін ... ... ... ... ... ақының нысаны
жай мерзімділік және сыйақылы-мерзімділік ... ... ... ... ... ... берілген (иеленген)
тарифтік мөлшерлемесі ... ... ... ... ... ... ақы есептейді. Енді осы жүйеге сандық және сапалық
көрсеткіштері үшін қосымша еңбек ақы сыйақылы-мерзімділік төлем ... ... ақы ... ... ... – ала белгіленіп қойған
деңгейде әзірлеген өнімнің ... ... ... ... ... (дана , ткм , килограмм тб) . ... ... ақы ... ... ақы ... ... ... еңбек ақы жүйесі әрбір өнім ... ... қою ... белгіленеді ;
Кесімді-сыйлық – бұл қосымша марапаттау төлемін қарастырады,
белгіленген көрсеткішті орындаған ... ғана ...... ... ... ақы төлемі. Еңбек
төлемінің бұл ... ... ... ... артық
өндіргені үшін көтермелеу ретінде пайдаланылады.Норма мөлшерінде
дайындалған өнім үшін ... ... ... ... бағалар
бойынша есептейді;
Жанама кесімді еңбек ақы төлемі . Мұнда қосалқы және ... ... ... ... көрсететін учаскесінің, цехтың
негізгі жұмысшылардың ... ... ... ... ақы ... ... ... Бұл жүйеде жұмысшылардың
еңбек төлемін нормаланған тапсырманың немесе жұмыс көлемінің орындалуы
және алдын-ала кешендік ... ... ... ... ... бағасы бойынша анықтайды. Еңбек төлемінің бұл жүйесі
жұмысшылардың ... ... ... ... ... ... ... өнімділігін арттыруда және жұмыстың орындалу ... ... ... ... күшейтуге ықпал ету үшін
пайдаланылады. [13,23]
Жалақыдан ұсталатын ... ... ... еңбеккердің
жалақысынан әрекет етіп тұрған заңға сәйкес әртүрлі ұсталымдар ... ... ... ... ... ... ... жеке табыс
салығын, атқару парақтарын (сот үкімінің қағаздары бойынша), сондай-ақ
еңбеккерлердің өзі берген ... ... ... ... ... ... ... келісімінсіз : қайтарылмаған аванстар,
жұмыстан шыққанда істемей кеткен уақыты үшін, әкелген зияндары ... ... ... ... ақы ... ... ... итогы 8405175.00 т.
Ұсталынатындар:
Алимент 4300т
Пенсионный фонд 731899.6 т (10%)
В счет ЗРП 18200 ... ... 350650 ... ЗАГ ... ... ... ... – ұлттық табыстың бір бөлігі болып
саналады.Салықтар арқылы жинақталған ... ... ... ... ... ... ... табысынан тек
жеке тұлғалардан Салық Кодексінің 145 бабы ... ... ... ... ... ... ұстаған кезде 681, 682 шоттары ... шоты ... ... бойынша ұсталымдар. Сот шешімдері, нотариалдық
органдардың атқару жазбалары, сондай-ақ даусыз ... ... ... ... ... ... ... сәйкес берілетін
атқару құжаттары бойынша ұсталымдар негізгі еңбек ... де, ... ... ... бар барлық қалған төлемдерден де, оның ішінде
сыйлықтардан, ... ... ... ... бойынша
берілетін жәрдемақылардан т.б. алынады. Келіп түскен атқару құжаттары
арнайы тізімге тіркеліп және ... ... ... ... жеке есебі жүргізіледі. [2,3,4,11,14,23]
Жинақ зейнеткерлік қорға міндетті ... ... ... ... қосымша төлемдерінен,
үстемесінен және басқада табысынан 10% мөлшерде ұсталынады және оны
жұмыс беруші атарған ... ... ... ... кәсіподақ мүшелік жарналарының
шегерімдері қызметкерлердің жазбаша түріндегі арыздары бойынша ... ... ... төлемінен ұсталынған мүшелік
жарналары тиісті ... ... ... ... ... мен ... төлемінің есебін ұйымдастыру
Өндірім мен еңбек төлемінің есептері өндірілген өнім саны
аяқталмаған ... пен ... ... өнім ... уақытында және
дәл деректер алуды қамтамасыз етуге; әрбір қызметкердің өндіріміне
сәйкес еңбек ақы ... ... ... және ... ... ... материалдар мен өңдеуге жіберілген шала өнімдердің
санына сәйкестігін бақылауға; өндірістегі ... ... ... ... ... ... үшін қажет.
Өндіріс технологиясы мен оны ұйымдастыруға, еңбек ... ... өнім ... ... есеп пен ... ... ... деңгейіне қарай бастапқы құжаттар есебі мен
үлгісінің әртүрлі әдістерін қолданады. Әр түрлі өндірістегі өндірім
мен ... ... ... ... қарастырайық.
Жаппай – толасыз өндірісте және еңбекті бригадалық әдіспен
ұйымдастыруда өнім өндірімі мен еңбек төлемінің ... ... ... ... ... ... ... бастап жүргізіледі.
Бригаданың әр бір мүшесінің өнім өндіру мастер немесе бригадир
толтыратын ... ... ... ... ... ... еңбек төлемі оның операциялары бойынша өндіріміне
сәйкес есептелінеді. Бұл мақсаттар үшін төмендегі өндірім ... ... ... ... ... ... өндірілетін өнімнің белгілі
бір түріне жазылады, оның бір ... ... ... баға
белгілейді. Ай бойы немесе басқадай мерзімде бригада өндірімі – ... ... ... ... ретінде рапортта күн
сайын көрініс тауып отырады. Соңғы операциялардан ... ... ... ... ... және ... разряды – осы үшеуі
еңбек төлемінің есептелуіне негіз бола алады.
Өндіріс туралы рапортты ... ... ... ... әр
түрлі мезгіл сайын қайталанып отыратын жұмыстарды істеуге келгенде бір
немесе бірнеше жұмысшының өндірімі мен еңбек төлемінің ... ... ... ... ай бойы бір ... ... істеген
бір топ жұмысшыға (бригадаға жазады. Өндірім есебінің ведомосын ай
бойында әртүрлі ... ... бір топ ... жазады.
Металургиялық және химиялық өнеркәсіпте бір не бірнеше
аппараттың немесе ... ... ... бригада өндірімі
есебінің тізімбемесін қолданады; тау-кен өнеркәсібінде ... ... ... жүргізеді.
Сериялық өндірісте өндірім және еңбек төлемі есебін бір
сменадағы өндірім рапортымен сәйкес ... ... ... ... жүргізген жөн. Егер өнімдерді өңдеу ұзақтығы бір сменадан
аспайтын болса, бір рапортпен ... ... ... парақты
тетіктердің топтарына (партияларына) жазады, ол өндіріс процесінде
өңдеу ... ... ... топ ... ... ілесіп
жүреді. Бұл жұмысшылардың өндірімі мен еңбек төлемдеріне дұрыс ... ... ... ... ... ... Бір ... туралы рапорт өнімнің нақты өндірімін көрсетуге арналған және
еңбек ... ... ... болып табылады. Маршруттық парақтардың
деректе бойынша рапарт жазылады. [3,6,13,16,23]
Маршруттық парақты өндірістегі тетіктердің ... ... ... және ... мен ... ... біріңғай құжаты
ретінде қолданады. Ол өндіріс процесінде тетіктер бабына ... ... ... ... ... ... есептейтін бір
сменадағы өндірім рапортымен сәйкестілігін сақтап, жұмысшылардың өнім
өндірімін және жалақыларын есепке ... ... ... ... және ұзақ ... ... ... мен еңбек төлемінің
есебі кесімді жұмысқа жасалған ... ... ... ... ... ... сменаға немесе одан да ұзағырақ
(бір айға дейінгі) мерзімге жазады. Оны жазуға учаскенің технологиялық
карталары мен ... ... ... ... ... ... ... “Жарамсыз өнім туралы
актісін” немесе аптаға ашылатын ... өнім ... ... Егер ... өнімді бұған жазықсыз жұмысшы жөндесе , онда
оларға әдеттегідей наряд жазылады да оған ... ... ... таңба басылады.
Еңбек жағдайының өзгеруінен туындаған ... ... және ... ... ... ... қосымша
төлем парағын немесе ерекшелік белгілері (қағазға көлденең түскен
қызыл жолақ) бар кесімді ... ... ... ... ... туралы негізгі нарядтың немесе рапорттың нөміріне
сілтеме жасап, қосымша төлемнің әр бір ... жеке ... ... ... ... ... ЖШС те ... тоқтап қалу және
үзілістердің болу себебі ашылып , жұмыс уақытынан ... ... ... бірге кәсіпорынның бухгалтериясына беріледі.
Қосымша төлемдер туралы мәліметтерде ... ... ... ... ... ... үшін цнх ... үнемі ұсынып отыруға міндетті.
Мерзімінен тыс жұмыстар есебін мерзімінен тыс ... ... ... тыс ... ... ... төлеу үшін
бухгалтерияға береді.
Кідірістер ... ... ... ... ... ... асырылады, оларда кідіріс уақытын, себептерін және
кінәлі адамдарын, төлем проценттерін және жұмысшы ... ... ... ... әкесінің атын, разрядың, табельдік нөмірін)
көрсетеді. Параққа мастер мен цех бастығы қол қояды.
Қабылданып, тексерілгеннен кейін құжаттардың ... ... ... ... есеп ... ... ... болады. [3,13,23]
Есеп айырысу-төлем тізімдемесінің жасалуы. Бухгалтерияға келіп
түскен жұмыс уақыты мен өндірілген өнімнің есебі жөніндегі ... де , тек ... соң ... ... жіберіледі.
Әр бір жұмысшыға бір ай ішінде құжаттар жазылуы мүмкін. Бір
айлық жалақыны ... үшін ... ... ... ... Онда қызметткердің тегі, аты, әкесінің аты, ... цез, ... ... ... күні мен нөмірі,
сағаттық нормасы, әрбір құжат ... ... ... ... ... түрлері көрсетіледі. Карточка деректерін есеп
айырысу төлем тізімдемесін жасау үшін ... ... ... ... ... карточкалары, сондай-ақ есеп
айырысу төлем тізімдемелері де әдетте, бір ғана ... ... ... ... есеп ... әр ... “Корпарация НИМЭКС”
ЖШС мынадай құжаттарда: есепайырысу-төлеу тізімдемесінде, оны сонымен
қатар жалақы беру үшін де пайдаланылады; есеп ... ... жеке ... төлем тізімдемесінде; әрбір жұмысшыға жасалған
еңбек төлемінің арнайы есеп айырысуларында (бөлек парақтарда); ... ... ... тігілген есеп айырысуы тізімдемелерінде
жүргізіледі.
Есеп айырысу – төлем тізімдемесі – ... ... ... еңбек төлемінің барлық түрі және жұмыс ... ... ... да ... ... күші бар заңдарға сәйкес
жасалған ұсталымдар мен шегерімдер жинақталады. Оны ... ... есеп ... ... ... ... Тізімдеменің
қызметкерлердің тегін, аттарын, әкелерінің аттарын, олардың табельдік
нөмірлері мен қызмет орындарын , ... ... ... ... Оған ... НИМЭКС” Жауапкершілік шектеулі серіктестік
басшысы мен бас бухгалтер қол қояды.
Тізімдеменің “Есептелді” деген бөліміне құжаттармен ... ... тыс т.б. ... ... ... ... және есепке алынды» деген бөлімінде табыс салығының сомасы,
сондай-ақ атқару қағаздары бойынша ... ... ... ... үшін ... алынған сомалар, еңбек төлемінің есебіне
кіретін аванс және басқа ұсталымдар еңгізілді. Салықты өткен айдың
жалақысынан ... ... ... ... ... жұмысшыға
берілуге тиісті сомасын шығарады. [1,3,23]
1.4 Қызметкерлермен еңбек ақы бойынша есеп айырысу
Қызметкерлермен еңбек ақысының төлемі бойынша есеп ... ... ... еңбек ақысы бойынша есеп айырысу” шотында
жүргізіледі. Бұл пассивтік ... ... ... 681 шоты ... де, мына шоттар
дебеттеледі:
126-шоты “Аяқталмаған құрылыс” күрделі құрылыспен шұғылданатын ... ... ... ... ... ... сомаларына ;
811-шоты “Тауарларды (жұмыстарды , қызметтерді) сату ... өнім ... ... мен ... ... жүзеге
асырумен шұғылданатын қызметкерлерге есептелген еңбек төлемінің
сомаларына ;
821-шоты “Жалпы және ... ... ... ... және
әкімшілік – басқармашылық қызметкерлеріне есептелінген еңбек төлемінің
сомаларына;
902-шоты “Өндірістегі жұмысшылардың еңбек ақысы” негізгі ... ... ... ... ... “Қызметкерлердің еңбек ақысы” цехтар (жалпы өндірістегі)
қызметкерлерге есептелінген төлемінің сомаларына;
942-шоты “Қызметкерлердің еңбек ... ... ... ... ... қызметкерлерге есептелген еңбек төлемінің
сомаларына ;
952-шоты “Жұмысшылардың еңбек ақысы” ақау өнімдерді ... ... ... еңбек төлемінің сомаларына
Басшылықтағы тұлғалармен ... ... ... сеп ... үшін 682 ... тұлғалардың қарызы”
шоты арналған, онда мынадай тұлғалармен
есептеседі (басқарма мүшесі мен төрағасы, бақылау кеңесінің мүшесі
және ... ... ... және т.б.) Басшылықтағы адамдарға
есептелген еңбек төлемінің сомаларына 821-шоты дебеттеледі де, ... ... ал оны ... ... 682 шоты дебеттеліп, 451 шоты
кредиттеледі. [2,3,20,23]
“Корпарация НИМЭКС” ... ... ... ... ақыны
тарату. 681-шотының кредитінен, басқа шоттардың дебетіне (902 , 922 ,
942 , 126 , 821 , 950 , т.б.) ... ... есеп ... ... ... жазылуы керек, яғни талдамалық есеп
талап етті.
Кәсіпорынның дайындау бөлімінің қызметкері жалақы есептеу ... 2005 ... ... ... ... ... ... % |Итого с |Приме-|
| | | | | ... ... |
|1 ... А ... |35000 |50 |52500 | |
| | |по заг | | | | |
|2 ... Т |Нач. ... |26700 |50 |40050 | |
|3 ... А |Нач. ПКС |16700 |50 |25050 | |
|4 ... Б ... |13400 |50 |20100 | |
| | ... | | | | |
|5 ... А |Гл. ... |26700 |50 |40050 | |
|6 ... Е ... |20000 |50 |30000 | |
|7 |Кан Инга ... ... |50 |30000 | |
| | ... | | | | |
|8 ... Г ... |18700 |50 |28050 | |
| | ... | | | | |
|9 ... М ... |18700 |50 |28050 | |
| | ... | | | | ... |Досмуратова Г |Сдатчик |13400 |50 |20100 | ... ... К ... ММ |16700 |50 |25050 | ... ... С ... |12000 |50 |18000 | ... ... Е ... ПСО |15000 |50 |15000 | ... ... ... құрылған резервтер. Қызметкерлердің демалыс
ақысы бойынша есеп ... ... 685 ... ... ... есептеу” шотында жүреді. Бұндай резервтерді құру оларды өндіріс
шығындарына жатқызудуң бірқалыптылығын және дұрыстығын ... ... ... ... Резервке аударудың пайызы демалыс төлемдерінің орташа
ұзақтылығына байланысты боып ... ... құру ... 685 шоты
кредиттеліп, мына шоттар дебеттеледі, 126, 811, 821, 902, 922, 932, ... . Ал, ... ... ... 685 шот ... 681, 682, шоттары
кредиттеледі .
Жылдық түгелдеу ... ... ... ... ... ... ... тексеру қажет.
Жыдық түгелдеу кезінде демалысқа төленетін резервтердің пайдалануын
және оның ... ... ... ... ... барысында заңдарда
ескерілген кезекті (жыл ... және ... ... ... берілетін алдағы уақыттағы төлемге ... ... ... ... пайдаланбаған) демалыс күндерінің саны-күндік
сомасынан (орташа ... ... ... ... ескере отырып)
және әлеуметтік, зейнеткерлік қорға міндетті трде бөлінетін сомалардан
құралады, сондықтан ... осы ... ... ... ... тиіс.
Нақты есептелінген резерв есеп беріп отырған жылғы желтоқсандағы
есепті түгелдеу арқылы ... ... асып ... ... ... ... ... қысқарту жазбалары жазылады, ал жетпей қалған
жағдайда өндіріс шығыдарының шоттары бойынша қысқарту жазбаларыжазылады, ал
жетпей ... ... ... ... ... ... ... қосу
жөнінде толықтыру жазбалары жасалады.
Көп жылғы сіңірген еңбегі үшін және бір ... ... ... жыл ... ... ... ... арналған резервтердің
қалдықтары қызметкерлердің ... ... ... ... ... сияқты түгелденеді . Көп жылғы сіңірген еңбегі үшін жыл
сайын берілетін сыйақылар есепті жыл өткеннен ... ... онда ... ... ... ... туралы деректер есепті жылдан кейін келесі
жылдың 1 ... ... ... ... ... ... да мүмкін .
Жұмысқа уақытша жарамсыздығы бойынша есептелген жәрдемақылардың және
әлеуметтік сақтандыру қаражаты ... ... ... ... 653 ... ... және ... бойынша есеп айырысу” шоттың дебеті және 681 “Қызметкерлермен
еңбек бойынша есеп ... , 682 ... ... ... ... ... ... табады.
Жеке тұлғалардан ұсталынған табыс салығына 681 және 682 ... 634 ... ... да есеп ... шоты ... төлемінен алынатын ұсталымдар мен шегерімдер 681-ші және 682-ші
шоттардың дебеті ... ... ... және мына ... кредитіне
жазылады :
950 “Өндірістік ақау” шотында – еңбек төлемінің ... ... өнім ... “Жұмыскерлер мен басқа да тұлғалардың қарызы” ...... ... ... ... сомалар; жетіспеушіліктер; ысыраптар
мен ұрлық-қарлықтар; несиеге алынған тауарлар т.б. ... ... ... және ... ай үшін ... ... ретінде төленген еңбек төлемінің сомалары 451 және 441 ... 681 және 682 ... ... ... ай үшін түпкілікті есеп айырысу ретіндегі және қазіргі ай үшін
берілетін аванс ретіндегі еңбек төлемі ... ... ... ... ... ... төленуге тиісті сома, берілуге тиісті (3 күндік) мерзімі
көрсетіледі. Оған басшы мен бас ... ... ... деп ... қол ... бекітеді. Бекітілгеннен кейін тізімдеме төлем жасау
үшін кассаға беріледі. Үш күндік мерзімде берілмеген жалақы ... оны ... ... алады).
Берілмеген жалақы сомаларын кассир тізімге жазады да, оны өзінің ... ... ... ... мен ... қолдарында есеп айырысу кітапшасы болуы
керек, ол кітапшаларға жұмыс істеп жүрген адам туралы мәліметтерден ... ... ... ... ... ... ... төленгендері),
ұсталымдары, шегерімдері, алуға тиесілі сомалар көрсетіледі, сондай-ақ
оларды “Корпарация ... ... ... қайтару уақыты
кәсіподақ ұйымының келісімі бойынша шарттары ... ... ... есеп айырысу кітапшаларының арасына
есеп айырысу парақтарын немесе айырысу-төлеу ... ... ... ... яғни ол ... ... жүргізудің жолдарын
жеңілдетеді.
Еңбек туралы күші бар заңдарға сәйкес еңбек төлемін ... ... ... ... екі рет ... Онда айдың бірінші жартысы
үшін еңбек төлемі бойынша ... және ... ... белгіленуі
мүмкін. Есеп айырысудың аванстық тәртібінде ... мен ... ... береді; түпкілікті есеп айырысу кезінде, айдың екінші
жартысында еңбек ақы ... ... ... мөлшерін ұжымдық шарт жасасқан
кезде әкімшілік пен кәсіподақ ұйымы анықтайды, алайда ... ... ... ... ... ... нақты жұмыс істеген уақыты үшін
тарифтік ... ... ... қойылған еңбек төлемінен кем болмауы тиіс.
Есеп айырысудың аванссыз түрінде жоспарлы аванстың орнына ... ... үшін ... өдірілген өнім (орындалған жұмыс) бойынша немесе нақты
істелінген жұмыс ... ... ... төлемі есептелінеді. Есеп айырысудың
бірінші түрінің жұмысы ... ... оны ... ЖШС те жиі ... ... еңбек төлемі бойынша есепайырысу үшін және жұмыс істеп
жүрген адамның өткен кезеңдердегі жалақысы ... ... алу ... ... қызметкерлерге “Дербес шот” немесе “Бет есеп” толтырады.
Дербес шот ... бет ... ... кезеңдердегі еңбек төлемі туралы
мәліметтер, ... ... ... және төлемнің әр алуан
түрлеріне арналған құжаттардың негізінде қалыптасады.
Қызметкерлермен (персоналдармен) еңбек ... ... ... есеп
айырысу жөніндегі деректердің жиынтығы. Әр бір кәсіпорынның ай сайын
бірнеше есеп ... ... ... ... және ... ... ... жасалады, оларды жинақтап түйістіру ... үшін ... ... ... ... ... бойынша
есеп айырысу жөніндегі деректерінің жиынтығы” деп аталатын әзірлік ... Онда ... есеп ... бойынша ай бойындағы
қалдықтары ; есептелген, берілген, қайта есептелінген, есепке ... ... ... ... ... айдың аяғындағы берешегі, (кәсіпорын
қызметкерлердің) қалдықтары көрсетіледі. 681 және 682 ... ... ... ... ... алу ; мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру және
қамсыздандыру т.б. қаражаттар есебінен берілетін төлемдердің сомаларын
жинақтау (бұл ... 681 ... ... және 653 ... ... зейнетақымен қамсыздандыру бойынша есеп ... ... ... ... шоттардың негізінде жасалады); еңбек төлемінен
алынатын ұсталымдар бойынша қорытынды ... алу; ... дер ... әрі ... ... ... ... ұсталатын , жеке
табыс салығы бойынша есеп беруді жасау; ... ... ... және ... қорына тоқсан сайын беріліп отыратын әлеуметтік
сақтандыру мен қамсыздандыруға бөлінетін қаражат бойынша есеп ... ... ... ... алу үшін жинақ есебін пайдаланады.
[1,2,3,10,11,13,20,23]
1.5 Орташа жалақыны есептеу тәртібі
Жұмыс берушінің ... ... ... ... ... ... ... орташа жалақысын сақтау көзделген (ақшалай
нысанындағы төлемі), олардың заңмен арнайы есептеу тәртібі белгіленген
(зейнетақыны, ... ... және ... келтірілген зиянды
есептеу кезінде және олардың еңбек міндеттемесін орындау кезінде) кезде:
- ұйымдар ... ... жеке ... ... ... ... штаты немесе саны қысқарған кезде, босанғандарға
компенсация есептеу үшін;
- үш ... ... ... ... бойынша еңбеккерлерді армияға шақырғанда;
- пайдаланбаған демалыс үшін компенсациялық төлем немесе ... ... ... ... ... іс-сапарға барған уақытына төлем жасау үшін;
- шарасыз (яғни, ... ... ... ... төлем жасау
кезінде;
- басқа да әлеуметтік төлемдер жасау үшін.
Орташа жалақы – бұл белгілі бір ... ... ... ... орташа жалақының деңгейі (сағатқа, күнге, айға, жылға). Оны
есептеу үшін он екі ... ... және сол ... ... ... Бұл ... ... кезеңнің ұзақтығы деп те атайды.
Орташа жалақы белгілі бір құбылыстармен байланысты жағдайларды
есептеу үшін ... ... ... ... ... босанғандарға
компенсация есептеу үшін, екіқабат және бала табуына байланысты
жәрдемақыны есептеу ... ... ... ... үшін және т.б
[13,23]
Барлық жағдайда есептік кезеңнен Қазақстан Республикасының
заңымен ... ... ... есептеу кезінде есепке алынбайды:
Мемлекеттік мерекелер:
1-2 қаңтар Жаңа ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... Халықтарының бірлестік күні
9 мамыр ... ... ... ... Ата ... ... қазан ... ... ... ... ... ... демалыс күндерімен сәйкес келген жағдайда келесі күн жұмыс
күні болып саналады.
Еңбеккерлердің орташа ... ... үшін ... ... не
орташа сағаттық жалақысы алынады. Орташа еңбек ақыны есептеу барысында
төлем жүйесінде қарастырылған әрі ... ... ие ... ... және ... да ... ... түрлерін ескереді.
Орташа жалақы есептік кезеңдегі ... ... ... ... ... Демек, орташа жалақыны анықтаудың екі жолы бар, оның
біріншісінде өткен кезеңдегі он екі ... ... ақы ... ... сол ... ... ... істеген күні үшін есептелген
жалақысы алынады.
Егер де еңбеккерлер бір жылдан аз жұмыс істесе, онда ... ... ... ... ... де ... ұзақ уақыт бойына жалақысы болмаса
(жиырма төрт айдан көп), онда ... ... ... есептік
көрсеткіштен алынады, бұл ... ... ... және ... сондай-ақ балаға қарауына және басқа да орынды себептермен
байланысты ... ... ... есептеген кезде мына төлемдер есепке алынбайды:
- жыл сайынғы еңбек демалысы үшін берілген компенсация ;
- еңбекке уақытша жарамсыздығына, екіқабат және бала ... бала ... ... ... ... ... денсаулықты жақсартатын шараларға берілген компенсациялар және оларға
қосылып берілетін үстемелер мен қосымша төлемдер;
- дала жұмыстары мен шұғылданатын еңбеккерлердің алатын ... ... ... ... бабы ... ... ... алатын компенсация;
- тараптардың келісімі бойынша, өндірістік мақсат үшін жеке ... ... ... компенсация;
- арнайы берілген киімдер, аяқ киімдер, алғашқы медициналық көмектер,
сабын, сүт, т.б. құндылықтардың құны;
- материалдық көмектер;
- бір ... ... ... ... сыйлығы;
- жалақыны кешіктіріп төлегені үшін ... ... ... ... еңбеккерлердің мамандығын көтеру үшін оқумен байланысты шығыстары;
- конкурста және ... ... ... ... ... үшін
төленетін ақшалай наградалар.
Сыйлықты және де басқа да ынталандырушы сипаттағы төлемдерді ... ... ... ... ... ... ... тоқсандық, жарты
жылдық, жылдық табыстары алынады, сондай-ақ ... ... ... де 1/3, 1/6, 1/12 мөлшері бойынша есептелінеді, ал
айлық сыйлықтар – сол айлық ... ... де ... және ... да ... ... ... кезде еңбеккерлердің жалақысы толық болмаса, онда оның ... ... ... ... ... ... ... барлық жағдайда, тек пайдаланбаған демалыс
үшін төленетін компенсиция мен ... ... ... ... ... ... сомасынан заңмен белгіленген аптаның алты күндік
немесе бес күндік календарлық жұмыс күні ... ... ... ... да, ... ... жалақы сияқты
анықталады. [1,2,3,13,23]
Уақытша еңбекке жарамсыз күндеріне төленетін төлем. ... ...... маусым 1999 жылы Республика үкіметінің қаулысымен бекітілген “Жұмыс
берушінің есебінен әлеуметтік қамтамасыз ету бойынша жәрдем ақыны ... ... ... ... ... ... ... уақытша
жарамсыз күндері бойынша әлеуметтік жәрдем ақыны еңбеккерлерге ... ... ... жалпы ауруы бойынша (сырқаты) бойынша;
- жұмыста мертігуі және ... ... ... ... ... ... және босану.
Еңбекке ауқытша жарамсыз мерзімі бойынша берілетін жәрдем ақысы мына
жағдайларда төленбейді:
- қылмыс жасау кезінде алған ... сот ... ... ... ... ... ... уақытына;
- алкоголдің, есірткінің, улы заттардың салдарынан алған зақымдарына.
Сонымен, ... ... ... ... ... ... ақыны есептеу орташа айлық жалақыдан алынады, бірақ орташа айлық
жалақы он есе еселенген МЕК-тің деңгейінен аспауы керек.
Жеке еңбек шартын ... ... ... ... ... ... қатынасын тоқтатқан жағдайда орташа айлық жалақының мөлшерінде
компенсация төлеуі тиіс:
- ... ... ... ... ... беруші өз қызметін тоқтатқан кезде
(жеке тұлға) («Еңбек туралы» занының 26 бап. 1т);
- еңбеккерлердің штатын немесе санын қысқартқан ... ... ... 26 бап. ... үш ... ... ... құжаты бойынша еңбеккерлер армияға шақырылған
кезде («Еңбек туралы» заңның 30 б 1т).
Демалысқа шыққанда төленетін төлем. Белгіленген тәртіп ... ... ... ... ... отырып және еңбек шарты бойынша әрбір жұмыс
істеуші төленетін демалысқа шығуға құқылы. Еңбек ... ... ... құқы бар, ... ... жеке кедлісім шарт жасалса да,
жасалмаса да.
Бұндай заң құқығы “Еңбек туралы” заңының 12 б. 5т. ... ... ... әртүрлі болады, егерде еңбеккер бірінші жыл
жұмысістеп жатса, онда оған демалыс 12 ай өткен соң беріледі. ... ... ... күндері қосылмайды, яғни еңбеккерлердің демалыс
күні 24 ... ... тең ... ... ол ... 1 ... күні ... онда қызметкер 25 күн демалуына болады.
Демалысқа шығу кезінде оның алдынала ... ... ... ... ... ... ... қызмет категориясына бөлінеді:
- Ұлы Отан соғысына қатысушыларға;
- орта және бастауыш оқу орындарының мұғалімдеріне, ... ... ... оқытушыларына;
- екі және одан да көп балалы әйелдерге ( 14 жасқа және мүгедектердің 18
жасқа дейін балалары бар ... ;
- ... ... ... ... ... ... бар
еңбеккерлерге;
Еңбек демалысы аванс ретінде ... ... ... ... ... ... есептеудің тәртібі “Еңбек туралы” заңының 61 ... ... ал ол ... ... ... ... есепті жылдың барысында нақты істеген уақыты;
- заңсыз жұмыстан шығарылған, жұмыссыз жүрген күндері;
- ... ... ... яғни ... ... ... ... кездегі алған демалысы стажға кірмейді.
[1,2,3,20,23]
2- тарау Жауапкершілігі ... ... ... төлем ақысы
есебін талдау
2.1 Негізгі көрсеткіштерді талдаудың мәні және оның
мазмұны
Кез келген деңгейдегі шаруашылық субъектісін басқару ... ... ... ... жедел талдау жүйесін тұрақты түрде жүргізіп
отырудың керектігі жөнінде аз ... ... ... да көптеген экономикалық әдебиеттерде оның ролі мен ... ... ... ... ... ол ... ... басқаруда әлі
де болса тұрақты сипатқа ие болмай келеді. Осындай олқылықтарды жою үшін
академик Ветров А.А. ... ... ... ... ... А.А. ,
Стоянов Е.С жедел талдауға оң баға бере ... ... ... ... ... талпынған. Олар өздерінің анықтамаларында ... ... ... ... басты мән берген. Ал бұл белгілер өз
кезегінде , жедел талдау мен тығыз байланысты, атап ... ... ... және арнайы белгілерімен.
Экономиканы дамыту мен қызмет етудің жетекші критериясы болып жалғыз
ағымдағы тапқан пайдасы ғана емес, ... оның ... да ... Бұл ... мемлекеттің ықпалын және оның ... ... ... өз ... ... етуі үшін ... ... туғызудың
кезектілігі және қажеттілігі келіп жеткендігін көрсетеді.
Негізгі көрсеткіштерді талдау кестесі 2004-2005ж. мың ... | ... ... ... ... - |қулар |
| | ... ... ... ... |
|1 |Сатудан түскен табыс |69214 |69886 |+672 |109.7 |
| |м.т | | | | |
|2 ... ... |426 |431 |+5 |101.1 |
| ... адам саны | | | | |
|3 ... ... |94190.0 |94384.1 |+194 |100.2 |
| ... ... құны | | | | |
|4 ... активтердің |313967 |314614 |+647 |100.2 |
| ... ... құны | | | | |
|5 ... өнімділігі |162474 |162148 |-326 | - |
|6 |Қор ... |7.34 |7.40 |+0.06 |100.8 |
|7 |Қор ... |1.36 |1.35 |-0.01 | - |
|8 ... ... құны |64085 |64830 |+745 |101.1 |
|9 ... ... |5129 |5056 |-73 | - ... ... ... | - | - | - | - ... |Салық салынғанға |5129 |5056 |-73 | - |
| ... ... | | | | ... ... ... |2338 |2304 |-34 | - |
| ... | | | | ... ... ... | - | - | - | - |
| ... | | | | ... ... ... |2791 |2752 |-39 | - ... ... ... | - | - | - | - ... ... ... | - | - | - | - |
| ... | | | | ... ... активтердің | - | - | - | - |
| |бір рет ... | | | | |
| ... | | | | ... ... ... % |4.35 |4.24 |-0.11 | - ... |Меншікті капиталдың | - | - | - | - |
| ... | | | | ... ... ... | - | - | - | - ... ... жою | - | - | - | - |
| ... | | | | ... ... жою ... | - | - | - | - ... |Дебиторлық қарыздардың | - | - | - | - |
| ... ... | | | | ... ... айналымдық | - | - | - | - |
| ... | | | | ... ірі ... ... басқару стратегиясын қатаң
бәсекелестік ... ... ... ... және перспективалық
мәселелерді шешуіне мүмкіндік жасалуы ... Бұл ... ... ... т.б. ... ... етеді.
Әрине, бұл жағдайда ШС-нің қызметін басқару жүйесі ... ... ... ШС өз ... ... ... мен ... арттыруына тура келеді. Тиімділік параметрлерін
анықтайтын барлық мүмкіндіктерін және ... да ... ... немесе
ішінара көлемде пайдаланған жөн. Сонымен жедел талдаудың талаптарына жауап
бере алатын және ... ... ... ... ... ... атап айтсақ: ауытқуды талдау әдістері; “шығын-көлем-
табыстарының” ара қатынасы; зиянсыздықты талдау; жедел ... ... ... шығындардың калькуляциясын жедел бағалау және т.б.
Өзінің спецификалық ерекшеліктеріне байланысты жедел талдау жоғарыда
келтірілген талдау әдісіндегі барлық қызметтерін орындап қана ... ... ... жағдайында тез өзгеретін шаруашылық жағдайларын да ескереді,
демек барлық экономикалық процестердің басын біріктіріп, шын ... ... ... ... ішкі ... ... басқарушы есептің күшті және әлсіз жақтарын бағалау керек. Сонымен
аталған талаптардың ... ... беру үшін ... ... өз
қызметіне жедел басқарудың талдауын жүргізеді.
Жедел ... ... – бұл ішкі ... ... және ... ... ... үйлесімділігін, яғни ШС-
нің бизнесіндегі ағымдық ... ... ... ... ... Мұндай «ресурстардан стратегияға қарай» жоспарлаудың қисынды
әдісі Қазақстанның жағдайында да оң белең ала бастады.
Өкінішке орай ... ... өз ... ... ... мәнін, яғни аталған талдаудың мазмұндық ерекшеліктерін
көрсетпейді. Сондықтан ... ... осы ... ... ... және оның ... көп қырлы қызметтерін әлі терең
зерттеліп біткен жоқ. Бұл қызмет ... кең және көп ... ... оны
көптеген экономикалықпен бірқатар басқа да ғылымдарының өкілдерінің әр қилы
деңгейдегі зерттеулері кездеседі. Жедел басқарушы талдаудың ... ... ... ... ... бар ... ... ғана зер
салады. Жедел басқарушы талдаудың шешуші кілті ол ... ... және ... жақтарын анықтау болып табылады. Ал бұл өз ... ... , ... жүйесіне және басқада стратегиялық
маңызы бар жағдайларына ... ... да мұны көп ... ... ... ... ... шешудің басты кепілі деп санайды.
Онда басқа, ... ... ... және ... ... ... ... бизнес-бірліктерінің және ... ... ... және әлсіз жақтарын зерттеуден бастайды.
Өйткені, әрбір ... ... ... ... және әлсіз
жақтарының тізбегі ... ... ... ... экономикалық әдебиеттерде әлі де болса ... ... ... қарастырып отырған жоқ, сондықтан оны есептік немесе
аналитикалық-бақылау ... ден ... ... ... ... осы ... өте аз зерттелгендіктен, оны қаржылық-экономикалық
талдаудан, оның жедел талдауын бөліп ... ... ... ... ... мақсаты өндірісті басқарудың талдауымен әрқашан ... ... ол ... ... болып келеді. Мұнда жедел талдаудың технологиясы-
әртүрлі қызметтердің түрлерін үйлестіру кезінде, ... ... ... болып табылады.
Өйткені, жедел талдауды ұйымдастыру жүйесінің нәтижесі көптеген
критерийлерімен ... ... ... Бұл ... ... ... тек ... қолданылатын сол немесе басқа әдістерінің
басымдылығы ... ... ... ШС ... мен өнімділігі де
анықталады, сонымен қатар ол ішкі де , ... да ... ... ... ... және бір ... ШС сол немесе ... ... ... ... үнемділікке, шындыққа сай ... Осы ... ... ... ... ... фотографиялаумен айналысатын сияқты және сол сәтте олардың
барлық ... ... ... ... болып жатқан нақты жағдайларын
салыстырып және ... ... ... ... ... ... ... әдебиеттерде жағдайлылық талдау деп атайды. Нақты ... ... ... ... жаңалықтарды ендіру
сияқты нәтижелік критерийлердің әртүрлі комбинациялары кездеседі.Мысалы:
Ұйымдастыру ... ... ... ... оның өнімділігі мен үнемділігі
болуы мүмкін, немесе керісінше. Жедел талдау процесінде бұндай экономикалық
дамудың ерекшеліктері назардан тыс қалмайды.
Жедел ... ... ... ... шешімдерді
қабылдаудың мүмкіндіктері артады және ҮШ шығындарын бөліп ... ... ... ... шешімдердің өзгеруімен бірге өзгеріп
отыратын шығындардыда бөліп көрсетіледі және олар белгілі бір білімдер мен
ептілікті қажет етеаді. Онымен қоса ол ... ... ... ... бірден – бір кепілі болып табылады. Қандай да бір ... ... ... “шығындар қозғалысы” деп ... ... ... ... ... ... ... бір мысалға тоқталайық.
Кез-келген шаруашылық субъектісінбе басқарудың ... ... ... ... ... ... максималды санын табу болып
табылады. Басқарушылар максималдыақша ресурстарын алуға болатын, өндіріс
көлеміне жету ... ... күш ... ... ... өндіріс
көлемінің деңгейінде шығындардың қозғалысы туралы мәліметтер, оптималды
шешімдерді жоспарлауда жетекші роль атқарады.
Осы кезге дейін, біз ... ... ... бір шығындарға “жарлықты
жапсырудан” ... ... Егер ... субъектісінде жұмсалатын
шығындар қолма-қол ақша ... ... ... ... септігін
тигізсе, онда ондай шығындардың мәселесә шешілуі тиіс деп келдік. Бірақта
тәжірибеде шығындардың барлығы ... ... ... ... ... ... осы қозғалысы бойынша біріктіріп жасау керек.
Мысалы; әртүрлі топтар бойынша шығындарды жіктеу және ... ... ... ... ... ... яғни ... жіктемесі
“шығындар-көлем-табыстар” тіркемесі бойынша , яғни зиянсыздық нүктесі,
ауытқулар және т.б. осы ... ... ... маңызды.
Тиімділікті және өнімділікті жедел басқару ... ... ... өткен кезеңдерде алынған өндірістік және еңбек ресурстарын
кіргізеді. [8,22,23]
2.2 Шығындардың, сату көлемінің және табыстарының
арақатынасын талдау
Шаруашылық ... ... ... ... ... ... тобы – ... сатылған өнімнің көлемі және
табыстар болып бөлінеді және солардың ара ... яғни ... ... ... ең ... ... ... басқарудың ең тиімді
жағдайын қалыптастыру ... ... ... ... анықталса, онда ол
тапсырыстар портфеліне сәйкес, талдаудың арқасында, баланстық пен таза
пайданың белгілі бір ... ... және ... ... ... ЖШС ... ... және сату бағасын есептеуге ... ... ... ...... қолдарында бар ең ... ... ... ... ... левериджі (тетігі) деп те атайды.
Бірақта, басқару моделі, сату көлемінің, шығынның және ... ... ... және оны тым ... тар мағынасында,
талдаудың сындарлы нүктесі ретінде түсіндіріледі. Сындарлы көлемі, бұл ... тап сол ... онда ... ... ... ... түсім мен
шығын теңдестіріледі, яғни ол жерде табыс та , зиян да ... ... ... ... зияндық нүктесі, немесе теңдік нүктесі деп атайды.
Ақша ағымы бойынша бейнелейтін болсақ, онда ондағы ... ... ... ... ... не ... жоқ жағдайды көрсетеді. Әдебиеттерде осы
нүктені ВЕР ретінде, яғни рентабльділік ... ... өте ... болады.
ШС қысқа мерзімдік басқару режимінде қабылданатын шешімдердің
көпшілігі осы ара ... ... ... ... қозғалып отырған мәселені шешу үшін ... ... де ... ... ... ... табыс) – бұл әдіс теңдік тәсілінің
баламасы болып саналады.
Маржиналдық табыс тек қана тұрақты ... жабу үшін ғана ... ... алуға да жеткілікті болғаны абзал. Бұл ... ... ... ... ... екі мәселені шешуге мүмкіндік береді. [11]
“Корпарация НИМЭКС” ЖШС ... ... ... ... одан әрі ... ... ету үшін, ол өзінің беріктілік зонасын
анықтауға кіріседі, яғни ... ... ... Бұл ... ... ... мәселелер тұрады: біншіден, сату бағасын ... ... ... өсіру; немесе, яғни екіншіден, айнымалы немесе
тұрақты шығындардың деңгейін ... ... ... комбинациясын
жасау; төртіншіден, кәсіпорын өзіне қолайлы өндіріс көлемін табу. Осы
мәселелерді шешу ... , ... ... ... ... ... керек. Бұл әдістің мәні маржиналдық ... ... ... (3Н) табу үшін ... шығынды, маржиналды
табыстың үлесіне бөлінеді.
Шығындардың, сату көлемінің және табыстардың ара ... ... біз ... ... тап ... атап ... Шығын мен сатудан түскен табыстар өндіріс деңгейіне тікелей ... ... ... масштабы бойынша еңбек өнімділігі, өзінің бір қалаптылығын
сақтайды;
• Айнымалы шығын мен баға тұтас есептік ... ... ... ... ... ... ... өзгеріске ұшырайды;
• Өндірісте дайын өнімнің қалдықтары болмайды, өткені олар қандай
көлемде ... ... ... ... ... ... мен тұрақты шығындарының бағытын нақты өлшеу мүмкіндігі
туады;
• Зиянсыздық әдісі өндірістің левериджін ... ... және ... кезеңнің шығындарына басты назарды аударады. [1,11,23]
2.3 Қаржылық қор бірлестігі, есеп рентабельділігін
талдау
Зиянсыздықтың деңгейіне қол жеткеннен кеін, кез ... ... ... ... ойлайды және сол табалдырықты қалай
аттаудың жолдарын қарастырады, ... өз ... ... ... ... өндірістік тетіктердің эффектілігімен байланысты
болып келеді. ... ... ... негізінде тұрақты
шығындардың ШС қаржылық нәтижесіне тигізетін әсерін зерттеуден басталады.
Тұрақты шығындарды ... ... ... жеткіліксіз болған жағдайда, ШС
зиян шегеді. Тұрақты ... ... ... еткеннен кейін, яғни
қажет өндіріс көлемінің деңгейіне қол жеткеннен кейін, оны одан әрі ... ... алу ... ... зиянсыздықты талдау кезінде, рентабльділіккеқалай жетудің,
яғни табыстылықтың табалдырығын ... ... ... ... ... ... көрсеткіші нөльге тең болады.
Егер ШС сату көлемін қажетті минимумғадейін төмендетуге ... ... сату ... ... ... ... білу ... яғни бағаның
ба, жоқ әлде натуралды ... ... ... бе соны ... ... ... ... төмендету қажет болса, ол кезде бағаларды ... ... сату ... ... керек.
ШС – де сату көлемін сындарлы деңгейге ... ... ... ... та, тап сондағы тұрған көлемнің деңгейіне айнымалы ... ... ара – ... әсер ... есебінен сатудан түскен түсімді төмендету ... ... ... ... болып қалады, яғни натуралды сату көлемі
өзгермейді, демек, шикізатқа, материалдарға, жалақыға және т.б. ... ... ... Егер ... өнім көлемінің шығарылуының
қысқаруымен байланысты түсетін түсім азайса, оған тікелей ... ... ... да ... ... жағдайда, тұрақты шығындар,
егер ШС сату көлеміне байланыссыз оларды азайтуға арналған арнайы ... онда олар өз ... ... ... ескеріп және сонымен бірге қаржылық теңдігін сақтай
отырып, көптеген басшылар бірінші кезекте ... ... ... және ... көмегімен рентабльділіктің табалдырығын анықтайды. Бұл
көрсеткішті табу үшін сатылған ... ... ... ... ... ... ... табыстың үлесіне бөледі.
Біздің пікірімізше, жабу пайызы- ... ... ... параметрі болып табылады. Өндірісті жоспарлау мен ... ... ... қолы ... ... ... ... жетілдіру мақсатымен келесідей шығындардың өтелуін қарастыру
керек:
1. Клиенттері ... ;
2. Бір ... ... ... ;
3. ... ... жолының бір километріне шаққандағы сомасы бойынша;
4. Өткізу аймағы бойынша ;
5. ... ... ... ... ... ... ;
6. Осал жері ... басқа, өнімнің жекелеген түрлерінің пайдалылығы ... алу ... ... ... ... ... ескере отырып,
азық-түлік қорын (немесе тобын) құру керек. [7,22]
3 –тарау “НИМЭКС” Жауапкершілігі ... ... ... ... ... ... оның пайда болу мерзімі және дамуы
Нарық экономикасына көшу кезеңінде ... ... ... ... өте зор ... ... ... олар “Корпарация НИМЭКС”
ЖШС бухгалтерлік (қаржылық) есептілігін тадау және тәуелсіз ... ... ... ... жоғарыдан жоспарлау кезеңінде тәуелсіз
тексерудің қажеттілігі болады. ... ол ... ... ... ... ... ... есеп және есептілік жөніндегі жіберілген
қателіктерді іздестіре отырып, оларды анықтаумен айналысты. Сонымен ... ... үшін ... ... ... ... ... даму заңдарының қарым-қатынастарын,
олардың еңбек өнімдерінің сату-алу арқылы жүргізілетіндігін анықтай отырып,
оның ары қарай объективтік талабына ... ... ... ... ... әсерін тигізеді. Осыған орай нарық ... ... ... қатысушылардың талаптарын қамтамасыз ету белгілі бір ережеге сай
жүргізілуі тиіс. Бұл
Осы айтылғандардың барлығы ... ... ... ... ... пайда болады.заңдарды, қаулыларды, уақтылы түрде ... ... ... ... ... ... көшу, басқару құрамының
өзгеруі аудиттің дамуына әсер етті. Осы мәселелерді ... ... ... және басқадай экономикалық ақпараттардың атқаратын
ролі өте зор. Осы ... ... ... ... ... мүмкіндігін жорамалдап, олардың одан ары ... ... ... көшу кезеңінде кәсіпкерлік қызметтердің жаңа
түрлері пайда ... ... ... ... бірлескен ЖШС,
комерциялық банктер, тағы сол ... ... ... қызметтерінің
кеңеюіне және өсуіне әсер етеді.
Нарық экономикасының қатынастарында шаруашылық операциялары ... ... ... ... қаржы жөніндегі ақпараттарға негізделген,
өйткені олар дұрыс, анық және талапқа сай болуы ... ... ... ... міндетті түрде үнемді пайдалануына әсерін тигізеді,
оларды ... ... ... және ... ... ... келуге
көмектеседі. Осы ақпараттардың дұрыстығын, заңдылығын тек тәуелсіз аудитор
ғана анықтап айта алады. Тәуелсіз аудитор ... ... ... ... ... және т.б.) ... етеді, олардың
келісімі немесе шақырылуы бойынша. Бұл қызмет тек қана ақы төлеу ... шарт ... ... ... ... ... ... жағдайлар әсер етуі мүмкін:
1. Серіктестік, бірлестік немесе кәсіпорынның операциялары ... ... ... ... мүмкін. Осыған орай қажетті ақпараттарды өз
бетінше ала алмайтындықтан, олар аудиторлық қызметті керек етеді.
2. Қаржы ... ... ... ... ... өз ... ... рұқсаты болмайды. Сол себепті олар
аудиторлық қызметке мұқтаж.
3. Аудиторлар арқылы ... ... ... ... ... ... өте қажет. Осылар арқылы келешекте дұрыс
шешімге келуге мүмкіндік туғызады.
Аудиторлар өздерінің қорытындысын ... ... ... ... ... алғанда аудит көп ғасырлық тарихы бар ... ... оның ... ... ... болып анықталады. “Контролинг”
журналында аудиттің пайда болуы жөнінде былай делінген: “Тарихи жазуларға
қарағанда , ... ... ... жүйені құрған бірінші мемлекет Қытай
болуы мүмкін. ... көне ... ... біздің эрамызға дейінгі 700
жылдарда Бас аудитордың орны болған, оның ... ... ... ... ... ... оның ... бойынша өкіметтің
ақшасы мен мүіктеріне пайдалануға қызмет жөнінде құқығы ... ... ... келсек, аудит көне заманда пайда болғандығы байқалады.
1773 жылы Шотландияның орталығы – Эдинбургке арналған ... жеті ... ... айтылған. Осыған сүйене отырып, ... ... ... ... ... Шотландияда ХІХ ғасырдың орта
шеңінде пайда болған деген ұғымға келеді.
Аудиттің одан ары дамуына 1862 ж. ... ... ... ... ... ... Бұл ... бірлестіктің шоттары мен отчеттарын ең аз
дегенде жылына бір рет ... ... ... ... ... ... ... объективті баға беруді талап етілген және
де НИМЭКС заводының қаржыларының нақты ... оның ... ... ... белгілі уақытта алуына көмектескен.
Міне, осы айтылғандарға сүйенсек, аудиторлық қызмет нарық ... ... ... ... ... ... аудиторлық жұмыс британдықтардың әсерінен
пайда болған. 1896 ж. Нью-Йорг штатының заңды органдары аудиторлық ... ... заң ... ... ... ... ... дамыған дүние дүзіндегі барлық
мемлекеттерде аудит жөнінде қоғамдық ... ... ... ... ... кәсіби мекемелер құрылған. Мысалы,
1880 ж. Англияда ... ... ... ... 1887 ж. ... ... бухгалтерлер Институты, Германияда аудиторлар ... ... ... ... ... аудиторсыртқы қаржы
бақылауының басты формалары болып есептелінеді.
Аудиторлық жұмыстың дамуы өте ірі ... ... ... ... әсерін тигізді. [5,24,25]
Дүние жүзінде ең ірі аудиторлық – кеңес беруші ... ... ... ... ... табысы, |2005 ... ... ... |млн. Долл ... |бар мемле- |
| | ... % ... |
| | | ... |
| |2005 |2006 | | |
|1 ... ... |8100 |6700 |20,9 |118 |
|2 КПМТ |7500 |6600 |13,6 |142 |
|3 ... энд Янг |6670 |6015 |14,2 |141 |
|4 ... энд ... |6200 |5500 |12,7 |142 |
|5 ... энд Туш |5950 |5200 |14,4 |126 |
|6 ... Уотерхаус |4455 |3975 |12,1 |122 |
|7 БДО ... |1230 |1155 |6,5 |80 |
|8 ... ... | | | | |
| ... |1200 |1097 |9,5 |81 |
|9 ... Роланд | | | | |
| ... |922 |788 |17,0 |75 ... РСМ ... |871 |784 |11,1 |80 ... ... ... |754 |672 |12,2 |60 ... Пеннел Керр Фостер |720 |649 |10,9 |94 ... ... ... |590 |536 |10,1 |87 ... Нексия Интернэшнл |589 |562 |4,8 |74 ... ХЛБ ... |536 |482 |11,2 |92 ... кестеде қазіргі кездегі дүние жүзіндегі ... ең ірі ... ... Осыған қарасақ, аудиторлық
қызметтің жоғары бағаланатындығы ... ... ... қорыта келе, нарық экономикасы
дамыған шет мемлекеттерде аудитжұмысы өзінің дамуымен қатар басқару
жүйесіндегі алдыңғы формалардың бірі ... ... ... ... ... ... бола ... Бірінші аудиторлық фирма құрылды. Қазақстан ... ... 1990 ж. ... айының 15-ші жұлдызындағы №60
қаулысына байланысты Қазақстан Республикасының Қаржы ... ... атты ... ... ... 1992 ... ... бұл фирма өз бетінше бөлек ірі акционерлік бірлестікке
айналып, Қазақстан территориясындағы кәсіпорындар мен ... ... ... ... ... пен ... беру жұмыстарын
атқара бастады.
Аудиторлық жұмыстың ары қарай дамуына 1993 ж. Қазан айының 18-ші
жұлдызында ... ... ... ... ... заңы ... тигізді. Бұл заң аудиторлық қызметпен байланысты
қатынастарды реттеп ... және оны ... ... ... есеп ... ... сәйкес қайтадан
өңделіп, 1998 ж. ... ... 20-шы ... шықты.
Аудиттің бағыты – заңдылықтармен анықталған, аудиторлық
қызметтің нормативтік жүйесін ... ... мен ... ... ... ... шешу болып есептелінеді.
[5,24,25]
Аудиторлық ... ... ...... ... отчеттарының дұрыстығын және олардың жасаған
қаржылық және шаруашылық операцияларының ... ... ... ... ... аудиттің міндеті – қаржы отчетын төмендегідей
бағыттары бойынша тексеру:
• отчеттардың дұрыстығын, анықтығын растау;
• тексеру ... есеп пен ... ... ... қаржы нәтижелерінің қорытындысының анықтығын,
дұрыстығын, толықтығын және дәлдігін тексеру;
... ... ... ... ... мен нормативтік
құжаттарға сәйкестігін және отчеттардың жасалуын , активтерді,
міндеттемелерді және ... ... ... ... ... ... ... және айналым қорын дұрыс пайдаланудың
арқасында, келешектегі ... ... ... жөніндегі аудиттің негізгі міндеті – отчетта көрсетілген
активтердің, міндеттемелердің, меншікті капиталдың және ... ... ... ... ... ... ... бір
мезгілге бағалау және де субъектіде қабылданған есеп саясатының заңдар мен
нормативтік актілерге сәйкестігін тексеру.
Аудит қызметінің қажеттілігі ... ... ... ... ... ... қажетті ақпаратты әкімшіліктер
жағынан дұрыс мәліметтер бермеудің нәтижесіндепайда болған
дау жайында;
2) ақпараттың ... ... ... ... ақпаратты тексеру үшін арнаулы білімнің қажеттілігі;
4) сапасын анықтауға ақпарат пайдаланушылардың мүмкіншілігінің
жоқтығы.
Осы айтылған алдыңғы жағдайлар тәуелсіз ... ... ... Ол ... немесе аудиторлар өздеріне сай
дайындалған, тәжірибесі бар мамандар және аудиторлық ... ... және ... бар ... ... ... ... барлығы капитал рыногінің үнемділігін, (тиімділігін)
жоғарылату үшін қажет және әртүрлі ... ... ... ... ... ... ... тексеруді жүргізу міндетті
болмаса да, дегенмен оның келешекте дұрыс шешім қабылдау үшін маңызы
өте зор.
Меншік иелері, әсіресе акционерлер, пайщиктер ... ... ... ... ... ... шаруашылық операцияларына
бейтаныс, олардың осы операциялардың дұрыстығына көзі жетпейді немесе
мүмкіншілігі жоқ. Міне, осы ... ... ... ... аудиторлардың шешімі керек. Тәуелсіз аудиторлар
Корпараци “НИМЭКС” ЖШС шаруашылық жұмысының ... ... ... ... оның ... ... ... және
дұрыс шешім қабылдауына әсер етеді. Осыған орай аудиторлық қызметтің
ролі ... орын ... ... деп ... ... ... мен ... қамтамасыз ету, аудиторлық тексеруді іс жүзінде орындау және
басқа да аудиторлық қызметті көрсету түріндегі кәсіпкерлік ... ... ... есеп берудің заңдарға, өзге де қалыпты
құжаттарға сәйкестігі мен ондағы қаржы-шарушылық қызметі нәтижелерінің
дұрыс ... ... ... ... ... ... құқық және
сақтандыру ісі, өндірісті ... ... ... ... шаруашылық жүргізуші субъектілердің өндірістік қуаттарының
тиімділігін арттыру үшін резервтерді анықтау мақсатында ақы ... ... ... ... ... ... ... кеңес беру түрінде көрсетіледі.
Аудиттің мазмұны және оның компоненттері.
ТМД ... ... ... ... ... ... анықтамалар кездеседі. Авторлар қанша болса, сонша анықтама бар.
Біреулері өте қысқаша түрде анықтама берсе, басқалары керісінше ... ... ... береді, ал үшіншілері оның да, ... ... ... ... орай ... ... анықтама, Қазақстан Республикасының өз
ерекшеліктерін ескере отырып, ... ... ... ... заңында “Аудитке” төмендегідей анықтама береді. Аудит –
бұл қаржы есеп беруді , ... ... ... ... ... анықтау мақсатында олардың қаржы-шаруашылық қызметі
туралы алғашқы ... мен ... да ... ... ... және қолданылып жүрген заңдар мен белгіленген нормативтерге
сәйкестігін тәуелсіз түрде тексеру.
Аудит шаруашылық – жүргізуші субъектілермен (тапсырыс ... шарт ... ... жеке ... (аудиторлар), аудиторлық
ұйымдар (фирмалар) жүзеге асырады.
Аудиторлық тексерулер мемлекеттік ... ... ... ... жүрген заңдарына сәйкес жүзеге асырылатын ЖШС
шаруашылық қызметінің заңдылығына бақылау жасауды жоққа шығармайды.
Егер белгіленген тәртіп бойынша ... және ... ... ... біліктілік комисиясының аттестациясынан өтпеген болса,
бірде-бір ... ұйым ... ... адам ... деп атала алмайды немесе
өздерін аудиторлық қызметпен айналысушы ретінде көрсете алмайды.
Аудиттің маңызын ... ... олар ... ... ... анықтау қажет. Оларға жататындар:
1 Шаруашылық жүргізуші субъектілер
2 Ақпараттар
3 Аудиторлардың кәсиби мамандылығы
4 Материалдарды жинау және оларды бағалау
5 Стандарттар мен ... ... ... ... ... ... үшін, олар аудиттің негізгі
принцитерін қолдануы тиіс. ... бұл ... ... ... ... мен ... анықтауға
көмектеседі.
Аудит жөніндегі Қазақстандық № 1 стандарты «Қаржылық отчет ... және ... ... ... ... ... мыналар
жатады:
1. Тәуелсіздік;
2. Шындық;
3. Объективтік;
4. Ұқыптылық және кәсіби мамандылық;
5. Құпичлылық.
Аудиторлардың жұмысы стандарттың техникасына, ... ... және ... ... ... ... ... принциптердің ішінде аса зор көңіл бөлінетін
принцип, ол аудиторлық ... ... ... ... ... ... ... жөніндегі жоспардың тәуелсіздігі. Аудитор өзінің орындайтын
жұмысына тексеретін НИМЭКС-тің бастықтарының ... ... ... олар ... жұмысты өз ыңғайларына қарай бағыттағысы келуі
мүмкін;
* Тәуелсіз түрде зерттеу. Аудитор ... ... ... ... т.б. ... пайдалануын қажет. НИМЭКС
ЖШС бастығымен келісе ... ... ... ... және ... ... әсерін тигізбеу керек.
* тәуелсіз түрде қорытынды беру. Осы айтылғандарға қарай тәуелсіздік
принципінің аудиторлық жұмыста ... ролі мен ... ... ... принциптерден басқа төмендегідей принциптерді
пайдалануға болады:
1. ғылымилық ;
2. ... ;
3. ... ;
4. ... ;
5. ... ... және ... ;
6. ... т.б.
Нарық экономикасына көшу кезеңіндегі аудиттің ролі және оның
негізгі ... ... ... ... ... ... жөнінде кәсіпкерлік
қызметтердің бір түрі ретінде басты роль атқарады.
Төмендегідей функцияларды ... ... ... ... ... ... кеңес беру ;
• өндірістік.
Бұл функциялар схемалық түрінде былайша көрінеді :
Осы схемада келтірілген аудиттің функцияларына қарасақ, ең алдымен аудитор
экспертпен ... ... ... яғни шаруашылық жүргізуші субъектінің
қаржылық отчетын тексеру, өзінің қорытынды жазу мақсатында, өз пікірін айту
жөнінде, отчет ... ... және ... ... ... ... есепті белгіленген стандартқа және заңға
сәйкес екендігін анықтап беру ... ... ... ... оның ... ... ... оны тереңірек зерттеуі қажет, ең ... ... оның ... ... ... ... сәйкес екендігіне көзін жеткізуі қажет. ... ... ... ... ... сәйкес болу
керек. Сол себепті тексеру кезінде бухгалтерлік ... ... ... ... көңіл бөлуі керек. Бұл көрсеткіштердің анықтылығына толық
көзін жеткізу үшін ... ... ... яғни ... бар ... мен материалдық құндылықтардың дұрыстығын, дәлдігін анықтайды.
Қаржылық отчеты толық ... соң ... ... ... ... берушіге беруі қажет. Осы қорытындының нәтижесі бойынша ... ... ... ... ... есеп пен ... ары ... әсерін тигізеді.
Аналитикалық функцияның атқаратын ролі өте зор. Аудитор қаржы ... ... ... ... ... қаржы жағдайын жақсарту жөнінде
өзінің ұсыныстарын береді. Ұсыныстар мен қатар сол НИМЭКС ЖШС-дің ... ... ... ... ... ... ... аудиторлық жұмыс
жүргізген мезгілде сол НИМЭКС ЖШС-дің әртүрлі сұрақтары ... ... ... ... есеп ... ... жөнінде, табыс жөнінде,
декларация жасау жөнінде, ұйымдастыру ... ... т.б. ... береді.
Нарық экономикасы дамыған мемлекеттерде кеңес беру функциясының ролі
өте зор. Өйткені бұл мемлекеттерде аудиторлық қызметтің салмағы кеңес ... ... ... ... пәні және міндеті.
Әрбір ілімнің өзіне сәйкес пәні ... ... ... ... ... айырмашылығын, оның өздеріне тән қасиеттерін, шектелуін
анықтау үшін қажет.
Тану теориясына ... ... да ілім ... оның ... ... ... ... экономикалық теорияның пәні
өндірістік қатынасқа, экономикалық заңдарға ... ... ... ... экономикалық ілімдер сияқты, шаруашылық жүргізуші субъектілердің
өндірістік қатынастарын дамыту процестеріне негізделген. ... олар ... ... ... бір ... ғана ... аудиттің пәні дегеніміз шарт бойынша және ... ... ... негізде және бухгалтерлік (қаржылық) отчетты талдау,
т.б. ... ... ... орындаған жұмыстарының
дұрыстығын, анықтығын анықтай отырып, оған ... ... ... ... ... ... ішкі аудиттің тексеру жүйелерінің қабылданған есеп
саясатына, нормативтік актілерге сәйкестігіне ... ... ... ... пәнінің анықтамасы біздің ойымызша барлық
талаптарға сай келеді деп ойлаймыз.
Арнайы ... т.б. ... пәні мен ... ... ... ... ұйқас деп айтылады, бірақта бұл ... ... ... болғанымен, олардың мағыналары ажырата білген жөн. ... сол ... ... ... ... ... ... объектісі-адам болып есептелінсе,
экономикалық ілімнің объектісі – ... ... ... ... аудиттің объктісі белгілі бір ... ... ... ... ... т.б.) ... объектілеріне мыналар жатады: шаруашылық жүргізуші
субъектілердің қаржы жағдайлары, олардың ... ... ... ... ... ... және ... жөнінде ұсыныс
беру.
Егер, аудит объектісі болып жоғарыда айтылғандар болса, онда олардың
міндеті ... ... ... ... ... отчет
көрсеткіштерінің ұқыпты түрде тексерілуі, олардың толықтылығы, дұрыстығы.
Осыған орай аудиттің міндеті – қаржы нәтижесі ... ... ... ... қорытынды беру, олардың бухгалтерлік есебі ... ... ... ... көрсеткіштерінің заңдарға, стандартқа,
нормативтерге сәйкестігін тәуелсіз экспертиза бойынша дәлелдеп көрсету және
оның дұрыстығын анықтау. Ол ... ... ... ... ... берілген. Аудиттің Қазақстандық бірінші стандартында былай
делінген: “Қаражат нәтижесінің отчеттарын аудиторлық тексеру ... ... ... ... ... мен ... ... жасалғандығын анықтау” .
Осы айтылғандарға сәйкес аудит пәні мен объектілерінің алдында
төмендегідей мақсат пен міндеттемелер ... ... ( ЖШС, ... ... ... ... ЖШС
т.б.) қаржы нәтижесі жөніндегі ... ... ... ... ... ... ... үшін керекті мөлшерде қажетті мағлұматтарды
жинастыру және оларды бағалау;
3. Тұрақты түрде субъектілердің экономикалық көрсеткіштерін талдау;
4. ... ... ... және ... жөніндегі: заңдардың,
қаулылардың, нұскаулардың дұрыс қолданылуын және іске ... ... ... ... нормаға және нормативке сәйкестігін
тексеру;
6. Клиенттерге ... ... ... ... ... ... ... т.б.
жөнінде кеңес беру;
7. Өз клиенттерінің санының көбеюіне және олардың нығаюына ат салысу;
8. Аудиторлық тексеруді жоғары сапада ... ... ... ... ... оңтайлы басқару шешімінің негізінде жататын ... ... ... ... ... құру ... бір ... сүйенуі тиіс.
Ол қағидалар келесілер: ... ... ... ... ... табиғи, материалдық, қаржылық ресурстарды тұтыну, бөлу
және пайдалану, әртүрлі көздерден ... ... ... бірлігі,
статистикалық және жедел есеп); соңғы байланыс құралдарын қолдану арқылы
ақпаратты жеделдету, дербес ... ... ... ... ... ... ... жоспарлауға және
басқаруға керекті ақпараттарды өңдеу және талдау. [24,25]
Қазіргі ... ... ... ... ... ... ... мінездеме беруге болады.
Экономикалық ақпараттар біріңғай бола ... ... ... ... ... ... шешімдерінде жеткіліксіз сезіледі.
Сонымен ... ... ... өсуі ... артылып қалуына
әкеледі. Ғылыми басқару ұйымдары ақпараттардың бағытын зерттейді.
Аудиттік деректер ... ... және ... тыс ... есептік деректеріне жататындар: бухгалтерлік есеп және есеп
беру; статистикалық есеп және есеп беру; таңдаулы ... ... есеп және ... ... ... орындалуын бақылайтын
шаруашылық операциялар және жалпылама шаруашылық қорлар көрініс табады.
Тұтастық және үздіксіздік қадағалау әдісі, ... ... ... ... ... ... сипаттағы шаруашылық операциялардың дұрыстығына қол
жеткіземіз. Сонымен қатар жиынтық ... ... ... ... жұмсауға мүмкіндік туады.
Статистикалық есеп және есептілік, сандық және сапалық жақтарды
сипаттайтын жиынтық ... ... мен ... және ... ... ... белгілі бір заңдылықтардан тұрады. Қадағалаудың
ерекшеліктерін қолдана отырып, статистика ... есеп ... есеп және ... ... мен ... ... ақпаратпен жылдам қамтамасыз етеді және “НИМЭКС” ЖШС-тің шаруашылық
қызметінің жекеленген учаскелерінде қолданылады. Мұндай ақпараттар іцшкі
аудитке өте ... ... ... ... ... ... және
тереңдетуге көмектеседі. Таңдаулы ... ... ... ... керек. Өйткені олар бухгалтерлік есеп пен бастапқы құжаттан
алынады.
Экономикалық ... ... ... үшін маңызды дерек болып
табылады.
Есептен тыс деректерге келесілер ... ішкі және ... ішкі және ... ... тыс ... және дәрігерлік-санитарлық бақылаудағы материалдар; салық
қызметінің тексеруінен кейіңгі материалдар; еңбек ... ... ... ... қаржы және несие органдарының хаттары
және т.б. аудиторларды ... ... ... ... ... ... ... актілер,
анықтамалар, сонымен қатар ұлттық және аудиттің халықаралық нормативтері
қолданылады.
Аудитордың ... ... ... ... тікелей және
жанама куәлік болып бөлінеді.
Тікелей ...... ... ... және ... есептерімен
бекітілетін дәлелдеме. Мысалы: жетіспеушілікті растайтын инвентарлық және
салыстырмалы ведомость. Тікелей куәлік материалдық және ... ... ... Материалдыққа жататындар, яғни құжаттар және ... Ал ... ... жататындар: бір сәттік құбылыстар, ЖШС,
ұйым және азаматтар.
Аудиторлар алатын ақпараттар нақты үш топқа бөлінеді: тиянақты, нақты-
шартты, ... ... ... ... ... ... ... аудитордың
бастапқы құжаттарды, заттай объектілерді тексеруінің ... ... ... ... ... бір ... толық нақты
жауап бере алмауынан қалыптасады. Мысалы: құжаттардың ... және ... ... ... Аудиторлар алатын әртүрлі
дәлелдемелердің сапасы, аудиттің методикасына тәуелді.
Аудиторлар тексеру барысында өздерінің жұмыс қағаздарымен ... ... ... ... ... Мұндай құжаттау кейбір мәселелерге
маңызды болып табылады. Атап айтсақ : ... ... ... ... ... ... арттырады; алдағы жұмыстарды
ақпаратпен қамтамасыз етеді.
Жұмыс қағаздарының ... ... ... ... ... ... ... жазулар нақты, әрі анық болуы тиіс.
Натуралдық нормативтер – бұл ... емес ... ... Олар ... қолданудың нәтижелілігіне, еңбек шығынына
баға беруде қолданылады.
Шығын нормалары – бұл ... баға ... ... ... ... құны ... ... Бұған жататындар: өнім
бірлігіне кеткен ... ... ... жұмысының бір сағаттағы
шығыны.
Капиталдық нормативтер – бұл шығын нормаларының әртүрлілігі.
Бағдарламалық норматив – бұл ... бір ... ... Өнім ... және т.б.
Мақсат нормативтері – мұндай мақсаттар, күрделі бағдарламаны ... ... ... ... ... ... Бұлар
материалдық және материалдық емес сипатта болуы мүмкін.
Тексеріліп ... ... ... берілген куәлік аудиторр
үшін маңызды. Осындай жағдайда аудитор маманының іскерлігінің тәжірибесін
ескереді.
Егер ... ... ... ... ... онда ол маманмен
немесе клиентпен ақылдасады.
Тексеру процесінде аудитор банкілерден куәлік ала алады. ... ... ... арыз – хат ... ... керекті қаржы
мәліметтермен қамтамасыз етеді.
Сонымен қорытындылай ... ... ... мәліметтерді иемденеді.
Мәліметтер келесі жағдайларды қамтиды: Эксперттік, бақылау, аналитикалық
бақылаудың ... ... ... ... ... мен шығынын, активі мен ... ала ... ... ... ... есептілік және
есептік регистр аудиттің ақпараттық базасының негізі болып табылады.
3.3 Нақты тексерудің тәсілдері
Нақты тексеру дегеніміз – ... ... ... ... нақты жағдайын зерттеп оларды анықтау. Нақты тексерудің
көмегімен ... ... мен есеп ... ... ... ... орай нақты тексерудің ... ... ... ... ... ... анықтау, орындалған жұмыстар мен оның
көлемін анықтау, орындалған операциялардың құжаттарда ... ... және ... ... ... төмендегідей үш топқа бөлінеді:
1. Түгендеу
2. Эксперттік бағалау
3. Көзбен шолу ... ... ... тауарлы-материалдық құндылықтардың, ақша
қаражаттарының нақты қалдығын анықтау тәсілі және олардың бухгалтерлік есеп
көрсеткіштеріне белгілі бір ... ... ...... ... мен ... жұмыстардың, олардың
сапалары, өндірілген өнімдердің көлемін эксперттік түрде анықтау тәсілі.
Көзбен шолу байқау – цехтардағы, бөлімшелердегі ... ... ... ... ... ... ... сыртқа шығарылуын және ішке кіргізілуін тексеру.
Аудиторлық қызмет жөніндегі заң, оның ролі және ... ... екі ... жататын құжатқа сәйкес ұйымдастырылуы қажет:
мемлекеттік заң актілері және аудиторлық стандарт бойынша.
Аудиторлық жұмыстың тәуелсіз тексеру екендігін ескере отырып, ... ... беру ... Міне осыны ескере отырып 1998 жылы Қараша айының
20 күні ҚР ... ... ... ... ... ... ... Бұл заң аудиторлық қызмет жүргізу үшін мемлекеттік органдар мен
заңды және жеке тұлғалардың өзара қарым – қатынасын ... Бұл ... ... ... ... субъектілер қолданады. Заң 6 ... ... ...... ... (1-4 ...... палатасы, аудиторлар және аудиторлық мекемелер
(5-8 баптар)
3-тарау – ... ... ... және ... лицензия беру (9-13 баптар)
4-тарау – Аудиторлық қызметті ... ... (14-16 ...... мен ... ... міндеті,
жауаптылығы, құқысы (17-20 баптар)
6-тарау – Аудиторлық ... ... ... ... ... (21-25 ... [5,24,25]
Қорытынды.
Қорыта келе қызметкерлердің құрамдық өзгерісінің есебін мамандар
бөлімі жүргізеді. ... ... ... ... ... ... жеке ... келісім-шарттарын жасайды. Жеке еңбек ... ... мен ... ... жазбаша түріндегі келісім, онда
жұмыс орын, келісім шарттың ... ... ... ... ... ... сұрақтар қарастырылады және тараптардың ... ... ... де ... ... ... еңбек туралы”
заңының 7,8 және 9 баптары енгізілуі тиіс.
Жұмыс беруші еңбеккерлердің жалақысынан әрекет етіп ... ... әр ... ... ... міндетті зейнеткерлер жарнасын жинақ
зейнеткерлер жарнасын жинақ зейнеткерлік қорға; жеке ... ... ... ... ... өзі берген өтініші бойынша ұсталымдар
жасалады, сонымен қоса олардың ... ... ... ... ... кеткен уақыты үшін, әкелген зияндары үшін тағы
басқа ұсталымдар ұсталады.
Өндіріс технологиясымен оны ұйымдастыруға, еңбек төлемінің ... өнім ... ... есеп пен ... ... ... әр ... әдістері қолданылады.
Бухгалтерияға келіп түскен жұмыс уақты мен өндірілген өнімнің есебі
жөніндегі ... ... де, тек ... соң ... ... ... ақысының төлемі бойынша есеп айырысу есебі 68 ... мен ... ... ... есеп ... үшін 682 “Басшылықтағы
тұлғалардың қарызы” шоты арналған.
Кез келген деңгейдегі шаруашылықтарды басқару ... оған ... ... ... ... ... тұрақты түрде жүргізіп отыру керек.
Экономиканы дамыту мен қызымет етудің жетекші ... ... ... тапқан пайдасы ғана емес сондай-ақ оның стратегиясы да болған
жөн. Бұл ... ... ... және ... етуі үшін ... туғызудың кезектегі және қажеттілігі келіп жеткендігін
көрсетеді.
Сонымен жедел талдаудың талаптарына ... бере ... және ... ... әдістерді пайдаланады, атап айтсақ
• Ауытқуды талдау әдістерді;
... ... ” ара ... зиян ... талдау;
• жедел басқарушылық талдау - бұл ішкі ресурстардың ... және ... ... өзгерістерін үйлесімін талдлау
болып табылады:
Кәсіпорын шаруашылық қызметтеріндегі басты экономикалық көрсеткіштердің
келесі тобы – ... ... ... ... және табыстар болып
бөлінеді, ... ара ... яғни ... деңгейін сақтап,
басқарудың ең ... ... ... ... ...... – табыс ” тіркесінің ... ... - ... ... бар ең ... ... ... саналады. Кейде өндірістік
тетігі деп те атайды.
Қаржылық жағдайын ескеріп және сонымен бірге қаржылық теңдігін сақтай
отырып, ... ... ... ... ... шығындарды қысқартуға
барады және соның көмегімен рентабельділіктің дәрежесін анықтайды.
Нарықтық экономикаға көшу кезеңінде тексеру жүйелерінің ішінде ... өте зор ... ... ... олар ... ... ... және
тәуелсіз түрде экспорт жүргізуді жүзеге асырады. Нарықтық ... ... ... жаңа ... ... ... акционерлік
қоғамдар құрылады, бірлескен ЖШС, ... ... тағы ... ... ... ... кеңеюіне және өсуіне әсер ... ...... ... аудиторлық қызметтің
нормативтік жүйесін реттеу, аудиторлармен ... ... ... ... шешу ... есептелінеді.
Нақты аудиторлық тексеру дегеніміз – ... ... ... ... ... жағдайын зерттей оларды анықтау.
Пайдаланылған әдебиеттер
1. 26.12.95ж. № 2732-ші ... есеп ... ... күші бар. ... ... ... ... №1, 1996ж
2. Бас счеттар жоспары
3. “Бухгалтерлік есеп стандарттары және оны ... ... ... ҚР. ... министрлігі- Бух есеп және аудит әдістемесінің
Департаменті
4. Библиотека бухгалтера и предпринимателя № 17-18(83-84), 1997 ж қырқүйек
5. “Бухгалтерлік есеп және аудит” №2, 2000ж. ... ... ... ... ... №1 (106), №2 (107) 2000ж. ... №6 (111), ... ақпан, №24 1997ж
7. Дүйсембаев К.Ш. “Анализ финансового положение предприятия” 1998г. ... ... ... ... К.Ш. ... и анализ финансовый отчетности” Егемен Қазақстан
1998ж. 11 наурыз
9. Қаржы - Қаражат 2000ж. №1-2 және 1999ж. ... ... ... ... мен ... ... да міндетті төлемдер
жайлы” Заңды күші бар Қаулысы
11. 1С: Предприятия 7.7. ІІ ... ... “1С: ... Радостовец В.В., Шмидт О.И. “Бух учет на ... ... ... ... В.К. ... и ... учет на ... –97 НАК “Центраудит”
14. Радостовец В.К. “Финансовый и управленческий учет на предприятиях”
Алматы –97 НАК ... ... ... ... под редакцией В. К. Радостовеца
16. Скала В.И. Белкин А.И. “Сборник бухгалтерских проводок” учебное пособие
17. Толпаков Ж.С. “Учет основных средств”
18. ... Т.А. ... ... ... - 98, ИД ... Белкин А.И., Скала Н.В. “Сборник бухгалтерских проводок”, Алматы
–1999, ИД “LEM”
20. Русакова Е.А., Ибрагимов Н.А. “Учет основных ... ... ... и ... Шеремет А.Д., Сайфулин Р.С. Фининсовый анализ. Москва –1995г
22. Баканов М.И. ... А.д. ... ... ... деятельности.
Москва –1987г.
23. Радостовец В.К., Шмидт О.И. “Кәсіпорындардағы бухгалтерлік есеп”
Алматы., 2000ж
24. А.А. Сәтмырзаев Б.Е. Укашев., Аудит ... ... ... ... ... С.М. Байдаулетов “Аудит” Алматы “Қазақ университеті”2004ж
-----------------------
Есеп беру
Есеп
жағдайы
Есепті реттеу
Жаңа формалар мен әдісті іске асыру
Декларация мен отчетты жасап беру.
Есеп жөнінде
Салық
жөнінде
Талдау (отчет)
Жобалау
(болжау)
Өндірістік
Кеңес ... ... ... ... ... ... ... т.б. жөнінде
Отчет жасау үшін есепті тұрақты түде жүргізу

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 62 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ұйымдардағы еңбек және төлемақы есебінің мақсаттары4 бет
Ақысыз шарттар56 бет
Бухгалтерлік есептегі негізгі куралдар23 бет
Жалақыдан ұсталатын ұсталымдар12 бет
Жалгерліктің мәні мен мазмұны29 бет
Исламда сауда-саттықтың орны9 бет
Негізгі құралдарды жөндеу есебі18 бет
Фирманың әлеуметтік-экономикалық дамуы23 бет
Қазақстан Республикасындағы еңбек ақыны мемлекеттік реттеу25 бет
"Ай Ер Нур" Жауапкершілігі шектеулі серіктестігін бойынша өндірістік іс-тәжірибе есебі37 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь