М. В. Ломоносов пен А. Н. Радищевтің педагогикалық ой-пікірлері

ХҮІІІ ғ.басында Ресейдің экономикалық және мәдени өмірінде елеулі өзгерістің болуына қарамастан, ол Батыс Еуропамен салыстырғанда әлі де артта қалған ел еді. Бұл артта қалғандықты екі ғасыр бойы мангол-татарлардың езгісінде болуға байланысты түсіндіруге болады, мүмкін болғанынша, қысқа мерзімнің ішінде жою қажет болды.
Ресейдің экономикалық және саяси жағдайын нығайту мақсатында ХҮІІІ ғ. басында шешуші қадамдар алынған болатын-ды. Бұл кезде Ресей мемлекетінің басында көрнекті мемлекет қайраткері Петр І тұрды. Өндіріс мемлекетінің құрылыс кең қанат жайды, каналдар салынды, сыртқы және ішкі сауда дамыды, армия мен флот құрылды. Сонымен қатар ғылым мен мәдениет дамыды. Білімнің мынадай салалары практикалық механика және корабль құрылысы, навигация, астрономия, жағырафия, минералогия, геодезия және математика.
Бұл кезеңдегі ел өміріндегі ірі оқиғалар мемлекеттік жалпы білім беретін және арнаулы мектептерді ашу. Ғылым академиясы мен Москва кобсерваториясын құру болып табылады. Ағарту ісін дамытуда жаңа азаматтық алфавитті енгізу, бірінші көпшілік кітапхананы және мұражайды ұйымдастыру, біршама діни емес әдебиеттерді баысп шығару, бірінші орыс газетін “Әскери және басқа істер туралы хабаршы” шығаруға шешімнің алынуы.
1701 жылы Москвада бірінші математикалық және навигациялық ғылымдардың мектебі ашылды. Оның құрамында жалпы білім беретін, сонымен қатар арнаулы сыныптар кірді. Онда арифметиканы, алгебраны, геометрияны, тригонометрияны оқыды, одан басқа арнаулы ғылымдармен танысты: новигация – теңіз ісі мамандары үшін, фортификация - әскери инженерлерге қажетті ғылым, астрономия, жағырафия және жерөлшеу ғылымдары оқытылды.
Бұл мектепте негізгі мұғалім болып Леонтий Магницкий жұмыс істеді. Ол алғашқы математикадан оқу құралын құрастырған, өз кезінің мәдениетті, білімді адамдарының бірі болды. Ол көптеген тамаша мамандарды – математиктерді, теңіз ісінің, артиллерия қызметінің, мұғалімдерді және
        
        М.В.Ломоносов пен А.Н.Радищевтің
педагогикалық ой-пікірлері
ХҮІІІ ғ.басында Ресейдің экономикалық және мәдени өмірінде елеулі
өзгерістің болуына қарамастан, ол ... ... ... әлі ... қалған ел еді. Бұл артта ... екі ... бойы ... ... ... байланысты түсіндіруге болады, мүмкін
болғанынша, ... ... ... жою ... ... экономикалық және саяси жағдайын нығайту мақсатында ХҮІІІ
ғ. ... ... ... ... ... Бұл ... Ресей мемлекетінің
басында көрнекті мемлекет қайраткері Петр І тұрды. ... ... кең ... ... ... ... сыртқы және ішкі сауда дамыды,
армия мен флот құрылды. Сонымен қатар ғылым мен ... ... ... ... практикалық механика және корабль құрылысы, навигация,
астрономия, ... ... ... және ... ... ел өміріндегі ірі оқиғалар мемлекеттік жалпы білім
беретін және арнаулы мектептерді ашу. Ғылым ... мен ... құру ... табылады. Ағарту ісін дамытуда жаңа азаматтық
алфавитті енгізу, бірінші көпшілік ... және ... ... діни емес ... ... шығару, бірінші орыс газетін “Әскери
және басқа істер туралы ... ... ... алынуы.
1701 жылы Москвада бірінші математикалық және навигациялық
ғылымдардың мектебі ашылды. Оның ... ... ... ... ... арнаулы сыныптар кірді. Онда арифметиканы, алгебраны, геометрияны,
тригонометрияны оқыды, одан ... ... ... ... ... ... ісі ... үшін, фортификация - әскери инженерлерге қажетті ... ... және ... ғылымдары оқытылды.
Бұл мектепте негізгі мұғалім болып Леонтий Магницкий жұмыс істеді.
Ол алғашқы математикадан оқу құралын ... өз ... ... адамдарының бірі болды. Ол ... ... ... ... теңіз ісінің, артиллерия қызметінің, мұғалімдерді және
оқулықтары жасаушыларды ... жылы ... және ... ... ... ... Петербургке ауыстырылды және онда оның негізінде Теңіз
академиясы – теңіз ... мен ... ... ... ... оқу орны ... ... және әртүрлі басқа қалаларда артиллериялық
мектептер ашылды, ал кейбір қалаларда – навигациялық және ... ... ... де ... ... ... ... мемлекеттік металлургиялық зауыттар
ашылды. В.Н.Татищевтің ынтасымен тау-кен ісі мамандарын даярлау үшін ... ... ... ... ... ... жалпы білім беретін
және арнаулы даярлықтың оларда орынды ұштасып келу, болып табылады.
Орыс дворяндары өздерінің ... мен ... ... ... және ... ... Бұл ұмтылыс Петр І өлгеннен
кейін ... ... ... ... ... үшін ... ... оқу орындарын ашуға лұқсат алуға қол жеткізді.
Мәселен, 1731 жылы Петербургте дворян ... үшін ... ... ... корпусы ашылды, ол тәрбиеленушілерін әскери және
азаматтық қызметке даярлау тиіс болды.
М.В.Ломоносовтың Ресейде ағарту ісі мен ... ... ... ... ... мен ... ісін ... үшін ғұлама орыс ғалымы Михаил
Васильевич Ломоносовтың ... мәні ... ... ... ол ... ерте ... Сол ... басқа орыс балалары сияқты ол
білімін оқуын діни кітаптарды оқудан бастады, оның ... ... ... ... ... мен ... арифметикасы болды.
Ол онтоғыз жасында Москваға жаяу келіп, өзінің ... ... ... ... ... түседі. Ломоносовтың дара
қабілеттілігі, ерекше еңбек-сүйгіштігі және тез қалыптасқан ... ... оған ... аударуына себепші болады. 1736 жылы ол 12
үздік ... бірі ... ... ... ... кейін білімін
жалғастыру үшін шетелге жіберіледі.
1741 жылдан М.В.Ломоносовтың ... ... ... ... және ... ... басталады. 1745 жылы Петербург Ғылым
академиясының химия профессоры ... ... ... ... ... Ломоносов Ресейде көптеген ғылымның негізін қалады. Оның жан-
жақты ғұламалығы туралы А.С.Пушкин өте ... ... ... ... ... ... ұштастыра отырып, Ломоносов ағарту ... ... ... Ғылымға деген шөлдеу жан дүниесінің күшті құмарлығы
еді. Тарихшы, шешен, механик, химик, минералог, суретші және ...... ... ... ... ... білді”.
Ломоносов философиялық материализм негізінде құрылған ... ... ... ғылыми жаратылыстанудың негізін салды.
Ол бірінші рет әлемдік ғылым тарихында ... ... заңы – ... ... ... ... ... және дәл анықтамасын берді.
М.В.Ломоносовтың ғылымға сіңірген еңбегін европа ғалымдарының –
замандастарының мойындауының объективтік дәлелі болып ... оның ... ... ... (1760ж) және Балон академиясының құрметті
мүшесі (1763ж) сайлануы, ал ... ... ... ... ... ... ақыл-ойының жинамасында бір дәуірді
құрайды” деп жоғары баға берген болатын-ды.
Орыс ғалымы мен ... ... ... жаршысы, Ломоносов орыс
ғылымын дамытуға және отандық ... ... ... ... болған
реакционерлермен белсенді күрес жүргізді. Ол қарапайым ... ... ... түсе алатын болуы керектігін талап етті, текке
бөлінбейтін мектептер ашуға ... ... ... ... өзінің “регламенті”
(жарғысы) болуы керек деді. ... ... ... және ... ... ұсынысымен және оның жобасымен 1755 жылы ... ... ... ... ... ... және тек ғана ... түсуге мүмкіншілік беретін оқу орны
ретінде ... ... ... ... ... өз ... өткізді, яғни ғылымға қабілетті барлық адамдарға
бірдей есіктің ашық ... іске ... ... үшін ... оқу ... мен ... ... ұшан – теңіз.
“Экспериментальдық физика” (латын тілінен аударылған), Риторика
“Ресей грамматикасы” – орыс ... ... ... грамматикасы болды.
“Ресей грамматикасымен” орыстың көптеген зиялыларының бірнеше ... ... ... және оның мектеп
пен педагогикалық ой-аікірдің дамуына ықпалы.
ХҮІІІ ғасырдың ІІ ... ... орыс ... ... ... ... бағыттағы алдыңғы
қатарлы ғалымдар пайда болды. Сол кезде өте негізгі мәселе ретінде “табиғи
ресейліктерден” ғылыми кадрлар ... ... ... ... ... ... күн тәртібіне қойылды.
Ломоносов ғылымның жаңа орталығы Москвада ұйымдастыру қажеттігін
дәлелдеді, ол Петербург салынғаннан ... орыс ... ... және ... ... болып жалғаса берді.
1755 жылы сәуірде М.В.Ломоносовтың тікелей қатысуымен Москвада
құрамында 3 факультеті бар ... ... заң, ... ... ... ... онда діни ... Ғалымдар ғылыми-зерттеулермен айналысуы үшін қамқорлық ... ... ... әртүрлі қосымша мекемелерді (физикалық кабинет,
анатомиялық театр және т.б.) құруды қарастырды.
Университет жанынан екі гимназия ашылды. ... ... ... де ... мен ... ... ... балаларына,
шаруалардан басқаларына арналды. Ғұлама Ломоносовтың университетте ... ... алу ... ... беру ... іске ... орыс тілі, латын тілі және шет тілдердің бірі, әдебиет,
математика және тарих.
М.В.Ломоносовтың Ресейде ғылымның, ағарту ісінің және ... ... ... із ... Москва университетін және университет
гимназиясын құруда еңбегі ерекше.
Москва университетінің жанынан белгілі орыс архитекторы Казаковтың
мектебі жұмыс ... ... ... ... ... ... мен ... даярлау. Сол сияқты белгілі орыс архитекторы
Баженов, өзі Москва ... ... ол да ... ... ... жастарды оқытты.
ХҮІІІ ғасырда Ресейде ағарту ісін дамытуда Москва университеті мен
гимназияның профессорлары мен оқытушылары елеулі үлес қосты.
Университет профессорлары мен оқытушылары, ... ... ... тәрбие мәселелерімен көбірек айналысты. Өздерінің
университетте студенттердің алдында ... ... бұл ... педагогикалық мәселелерді ашып көрсетті. Олар ... ... ... және ... оқу құралдарын жасады.
1779 жылы университет жанынан Ресейде бірінші мұғалімдер
семинариясы ... ол ... ... және ... ... ... даярлады, сонымен қатар пансиондар үшін.
Университетте ХҮІІІ ғасырдың екінші жартысында көптеген әртүрлі
әдеби және ғылыми қоғамдар жұмыс істеді. ... ... ... ... ... ... роль ... оған жетекшілік еткен белгілі
жазушы-сықақшы және ағартушы-педагог Н.И.Новиков. Оны ұйымдастыруда ... ... ... ... ... ... және әдеби
қоғамдардың қызметінде ең жақсы шетелдік ... ... ... орын ... Орыс ... ... “Дүниені суреттер арқылы
бейнелеу” атты оқулығы мен басқа еңбектері аударылды. Джон ... ... ... Руссоның “Эмиль, немесе Тәрбие туралы” еңбектері
аударылды.
А.Н.Радищевтің педагогикалық көзқарастары.
(1749-1802)
Орыс ... ... ұлы, өз ... ... ... ... ... ағартушылық ой-пікірдің негізін салушы
болып табылады. Негізгі философиялық мәселелерді ... ... шеше ... ... ... ... Радищевше, материалды. Адам
табиғатында материалдан тыс ерекше рухтың болуы ... ... ... ол ... жігермен патша үкіметіне ашу-ызамен қарсылық
білдірді. Радищев сонымен ... ... ... ... қанап отырғандарға-
патшаға және помещиктерге қарсы ... ... ... мен
заңдылығын дәлелдеді. Басы байлы шаруалардың қиын жағдайы туралы, олардың
балаларын ... ... ... ... Радищевтің “Петербургтен
Москваға саяхат” кітабында хабарлады. Бұл еңбекте Радищев шаруа балаларының
көрген қиыншылығының ауыр жағдайын суреттеп ... ... ... өз халқының бақыты үшін күресуге
қабілетті және оны қанаушыларға жеккөрушілікпен қарайтын адамды – ... деп ... ... ... ұлы ... әңгіме” деп аталатын
еңбегінде Радищев тәрбиенің негізгі ... ең ... өз ... ... өзін ... ... үшін күреске арнайтын, жоғары адамгершілікті
адамды тәрбиелеу болып табылады деп жазды. Ол ... ... ... ... революционер, патша үкіметімен күреске дайын азаматты айтады.
Тәрбиенің алдына революциялық міндет “Отанның ұлын” қалыптастыруды
ұсына отырып, Радищев патриотизмді түсінуде ... ... ... ... ... Сол ... үкімет мекемелерінде (кадет
корпустарында, институттарында, мектептерде, тәрбие үйлерінде) балалардан
патша өкіметі мен ... шын ... ... ... ... ... ... даярлауға ұмтылды. Радищев шын патриотты
тәрбиелеу туралы ... ... Шын ... ... ... ұлы шын ... жалғандық, хаюандық сияқты қасиеттерге жеккөрушілікпен қарайды
және осы ... ... ... ... орыс ... және батысеуропалық педагогтарды (Руссо және
басқалар) сынай отырып, олардың баланы қоршаған ортадан аластату туралы
айтқан көзқарастарын ... ... Ол адам орта үшін ... ... ... шындық өмірден оқшаулау индвидуалистерді, тек ғана өз қара
басының ... ... ... ... ... ... күрескер
болуға қабілетсіз адамдарды тәрбиелейді.
Радищев барлық балаларда дамуға және ... ... ... болатындығын көрсете отырып, Радищев сонымен ... ... ... оның табиғатымен анықталмайды, өмір сүрген ортасына,
әлеуметтік ... ... ... пікір айтады. Оның Бецкойдан
айырмашылығы ол қоғамды тәрбие арқылы өзгертуге болады демейді. ... ғана ... ... тәрьиені дұрыс ұйымдастыруға болады деген тұжырым
жасайды. Ол адам мінезі жалпы игілік іс-әрекетте қалыптасады, ... ... ... ... ... ... ... тұру арқылы іске асады.
А.Н.Радищев қанаушыларға жеккөрушілікке, қарапайым халықтық бағыты
үшін олармен күресуге жаңа, революциялық моральдық алғашқы ... ... ... ... ... ... шынайы сүйіспеншілікті сіңірудің
қажеттігін айта отырып, А.Н.Радищев дворяндарға тән ... ... ... ... француз тіліне еліктеуге қарсы болды. Ол нағыз
патриот өз ана тілін жақсы білуі ... ... ... ... ... шығармаларын қоғамнан жасыру үшін,
адамдардың санасынан оның есімін ... үшін бар ... ... мәжбүр
болды. Бірақ патша үкіметіне революциялық күреске шақырған ұлы ... үні ... ... орыс адамдарына естілді. Үкімет тарапынан тыйым
салынған оның шығармалары, қолжазба түрінде жасырын таратылды.
А.Н.Радищевтің Ресейде ... ... ... ... революциялық қозғалысының дамуында алатын орны ерекше.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Педагогика тарихының әдіснамалық негіздері және басқа ғылымдармен байланысы жөнінде173 бет
М. В. Ломоносовтың өмірі мен қызметі2 бет
Михаил Васильевич Ломоносов3 бет
Пікірлер және предикаттар8 бет
Фармация және химиядағы даңқты жаңалықтар ашқан ғалымдар мен фармацевттер14 бет
Шығыс және грек ойшылдарының қоғамдық пікірлері6 бет
Құқық жасаушылық7 бет
«көне қытай ойшылы конфуцийдің пікірлерін философиялық тұрғыдан талдау»4 бет
Абай Құнанбаевтың қоғам және замана туралы ой- пікірлері. «Қарамола ережесі»34 бет
Атақұлдық ой-пікірлерінің патриоттық тәрбиеге ықпалы61 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь