Төлем карточкаларының пайда болуы мен нарыққа енуі

ЖОСПАР

КІРІСПЕ

1 БӨЛІМ.
1.1. Төлем карточкаларының пайда болуы мен нарыққа енуі
1.2. Төлем карточкаларының түрлері мен құрылымы
1.3. Төлем карточкалары арқылы жұмыс жасаудың экономикалық
аспектілері
1.4. Банкомат.электронды төлем жүйесінің элементі ретінде

2 БӨЛІМ. ҚАЗАҚСТАН ХАЛЫҚ БАНКІНІҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ СИПАТТАМАСЫ
2.1. Қазақстан Халық банкінің тарихы мен қаржылық сипаттамасы
2.2. Қазақстан Халық банкінің атқаратын операциялары

3 БӨЛІМ. ТӨЛЕМ КАРТОЧКАЛАРЫНЫҢ ДАМУ ПЕРСПЕКТИВАЛАРЫ МЕН МЕХАНИЗМДЕРІ
3.1. Қазақстан Халық банкі шығаратын төлем карточкаларының
түрлері
3.2. Қазақстан Халық банкінің төлем карточкалары арқылы
көрсетілетін қызметтер
3.3. Қазақстан Халық банкінің карточкаларын ұстаушыларына салыстырмалы анализ

ҚОРЫТЫНДЫ
КІРІСПЕ

Тақырыптың өзектілігі. Төлем карточкаларының қолма-қолсыз есеп айырысуда пайдалануы қолма-қол ақшалардың алдында көп артықшылықтарға ие.
Қолма-қолcыз есеп айырысуға өту мемлекет үшін салықтың тиімді жиналуын,қолма-қол ақшалардың көлеңкелі айналамының қысқаруын, ақша айналамына бақылау жасауды білдіреді. Сондықтан, қазіргі кездегі маңызды мәселелердің бірі болып тұтыну нарығында қолма-қолсыз төлемдерді ұлғайту табылады.
Қолма-қол төлемдерді қолма-қолсызға аударудың ең тиімді құралы болып төлем карточкасы табылады.
Төлем карточкасы – бұл ақша емес, ол электронды терминалдар мен басқа да құрылғылар арқылы ақшаңызды басқару құралы. Электронды терминалдар мен құрылғылар төлемдерді жүзеге асыруға, қолма-қол ақша алуға, валютаны айырбастауға және т.б. операцияларды орындауға мүмкіндік береді. Карточканы жоғалту ақшаны жоғалтуды білдірмейді: ақшаңыз толық сақталады.
Төлем карточкаларын пайдалана жүргізілетін төлемдер қолма-қол ақша беру төлемдері мен сауда терминалдары арқылы жүзеге асырылатын тауарлар мен көрсетілген қызметтер үшін ақы төлемдері болып жіктеледі.Ал төлем карточкалары жергілікті жүйелер карточкалары және халықаралық жүйелер карточкалары болып бөлінеді.Жергілікті жүйелердің карточкалары ұлттық валютада тек Қазақстан Республикасының аумағында (ALTYN,ЕРТІС,Каспийский) қолданылады.Халықаралық жүйелердің карточкалары еліміздің ішінде де және сыртында да қолданылады (VISA International,Europay International,American Express,HSBC,Dinners Club International).
Банктерге карточкалардың беретін артықшылықтарының бірі – олардың банктен алыс қашықтықта тұратын клиенттерде қызығушылық тудырғанында. Әдеттегідей клиенттер жұмысына немесе тұрғылықты жеріне жақын банкті таңдайды. Карточкалардың пайда болуымен бұл мәселе аса маңызды болмады. Банктерге өзінің карточкаларын мыңдаған шақырым жерлерге тарату арқылы өзінің ықпал ету дәрежесін ұлғайтуға мүмкіндік туды.
Пластикалық карточкалар Қазақстан нарығын белсенді жаулап алуда. Соңғы бірнеше жылдарда «электронды әмияндарды» белсенді шығарып отыратын банктердің саны өсті. Қазақстандық нарықта барлық негізгі халықаралық карточкалар бар.
Қазақстанда магнитті карточкалар саласы бойынша барлығы әдеттегі классикалық сызба бойынша жүзеге асырылады:
- халықаралық карточкалардың эмитент-банктері санының қарқынды өсуі;
- алдыңғы қатарлы төлем жүргізу бәсекелестігі;
- магнитті карточкаларды банктік технологиялық процесте пайдалануды ұлғайту, мысалы, шотты бақылау құралы ретінде.
Қазақстанда «карточкалық» іс қазіргі кезде нағыз бумды бастан кешіп жатыр. Көптеген банктар магнитті карточкаларды, микросхемалы және смарт-карточкаларды пайдалану арқылы жеке төлем жүйесін құруда. Қазақстандық банктердің көбі Visa және Europay халықаралық жүйелеріне қосылуда. Елімізде пластикалық карточкаларға негізделіп жүзеге асырылатын жүйелердің барлығын атап отыру мүмкін емес. Бұнда бірден бірнеше бағдарламаларды көруге болады. Бұл халықаралық төлем жүйелері, магнитті карточкаларға негізделген жинақ кітапшалары және смарт-карталар.
Дипломдық жұмыстың мақсаты. Қазақстанда пластикалық карточкалар негізінде төлем төлеу нарығының қалыптасу барысын, қызмет көрсету деңгейін жүйелі түрде талдау; карточкалардың түрлері мен құрылымын анықтау және Қазақстан Халық Банкінің төлем карточкаларына талдау жасау.
Жұмыстың нәтижелері. Төлем карточкалар ұғымының мәні мен ерекшеліктері дәлірек дәлелденген, төлем карточкалар нарығындағы электронды құрылғылардың рөлі анықталды.
Қазақстанда төлем карточкаларының шығарылуы мен пайдаланылуына рұқсат беретін жалғыз орган Ұлттық банк болып табылады. Қазақстандағы төлем карточкалар нарығы 1994 жылдан бастап дами бастады. Олардың бірінші шығарылымы Қазақстан Халық Банкі АҚ-ның ИртышCаrd жүйесімен жүзеге асырылды. Республика территориясында айналыста жүрген карточкалардың саны соңғы екі жылда 3,6 есеге өскен. Қазақстанда ең танымал төлем карточкалары болып «Visa» және «Eurocard-Mastercard» табылады. Олар арқылы 300-ден аса елдердің 18 млн-нан аса сауда және сервис мекемелерінде қызмет көрсетіледі.
Зерттеу көрсеткіштері болып төлем карточкалар нарығының дамуы туралы отандық және шетел авторларының кітаптары мен журналдары табылады.
Зерттеу объектісі-Қазақстан Халық Банкінің мәліметтері.
Дипломдық жұмыстың құрылымы кіріспеден,3 бөлімнен,қорытындыдан және пайдаланған әдебиеттер тізімінен тұрады.
        
        Жоспар
Кіріспе
1 бөлім.
1.1. Төлем карточкаларының пайда болуы мен нарыққа енуі
1.2. Төлем карточкаларының ... мен ... ... ... арқылы жұмыс жасаудың экономикалық
аспектілері
1.4. Банкомат-электронды төлем жүйесінің элементі ретінде
2 бөлім. Қазақстан ... ... ... ... Қазақстан Халық банкінің тарихы мен қаржылық сипаттамасы
2.2. Қазақстан Халық банкінің атқаратын операциялары
3 ... ... ... даму ... мен ... Қазақстан Халық банкі шығаратын төлем карточкаларының
түрлері
3.2. Қазақстан Халық банкінің төлем карточкалары арқылы
көрсетілетін қызметтер
3.3. ... ... ... карточкаларын ұстаушыларына салыстырмалы
анализ
Қорытынды
Кіріспе
Тақырыптың өзектілігі. Төлем ... ... ... пайдалануы қолма-қол ақшалардың алдында көп артықшылықтарға ие.
Қолма-қолcыз есеп айырысуға өту мемлекет үшін ... ... ... ... айналамының қысқаруын, ақша
айналамына бақылау жасауды білдіреді. Сондықтан, қазіргі ... ... бірі ... ... ... қолма-қолсыз төлемдерді ұлғайту
табылады.
Қолма-қол төлемдерді қолма-қолсызға аударудың ең тиімді құралы ... ... ... ... – бұл ақша емес, ол электронды терминалдар мен ... ... ... ... басқару құралы. Электронды терминалдар мен
құрылғылар төлемдерді жүзеге асыруға, қолма-қол ақша ... ... және т.б. ... ... мүмкіндік береді. Карточканы
жоғалту ақшаны жоғалтуды білдірмейді: ақшаңыз толық сақталады.
Төлем карточкаларын пайдалана жүргізілетін төлемдер қолма-қол ақша беру
төлемдері мен сауда ... ... ... ... тауарлар мен
көрсетілген қызметтер үшін ақы ... ... ... ... ... ... ... және халықаралық жүйелер
карточкалары болып бөлінеді.Жергілікті жүйелердің карточкалары ұлттық
валютада тек ... ... ... ... жүйелердің карточкалары еліміздің ішінде де және
сыртында да қолданылады (VISA ... ... Club ... карточкалардың беретін артықшылықтарының бірі – ... алыс ... ... ... ... ... ... жұмысына немесе тұрғылықты жеріне жақын банкті
таңдайды. Карточкалардың пайда ... бұл ... аса ... ... ... карточкаларын мыңдаған шақырым жерлерге тарату арқылы
өзінің ықпал ету дәрежесін ұлғайтуға мүмкіндік ... ... ... ... ... ... ... Соңғы
бірнеше жылдарда «электронды әмияндарды» ... ... ... саны өсті. Қазақстандық нарықта барлық негізгі халықаралық
карточкалар бар.
Қазақстанда магнитті ... ... ... барлығы әдеттегі
классикалық сызба бойынша жүзеге асырылады:
- халықаралық карточкалардың ... ... ... ... алдыңғы қатарлы төлем жүргізу бәсекелестігі;
- магнитті карточкаларды банктік технологиялық процесте пайдалануды
ұлғайту, мысалы, шотты бақылау құралы ретінде.
Қазақстанда «карточкалық» іс ... ... ... ... бастан кешіп
жатыр. Көптеген банктар магнитті карточкаларды, микросхемалы және смарт-
карточкаларды пайдалану арқылы жеке ... ... ... ... көбі Visa және Europay ... жүйелеріне қосылуда. Елімізде
пластикалық карточкаларға негізделіп жүзеге ... ... ... отыру мүмкін емес. Бұнда бірден бірнеше бағдарламаларды көруге болады.
Бұл халықаралық төлем жүйелері, магнитті карточкаларға ... ... және ... жұмыстың мақсаты. Қазақстанда пластикалық карточкалар
негізінде төлем ... ... ... ... ... ... деңгейін
жүйелі түрде талдау; карточкалардың түрлері мен ... ... ... ... ... ... ... талдау жасау.
Жұмыстың нәтижелері. Төлем карточкалар ұғымының мәні мен ... ... ... ... ... электронды құрылғылардың
рөлі анықталды.
Қазақстанда төлем карточкаларының шығарылуы мен пайдаланылуына рұқсат
беретін жалғыз орган Ұлттық банк ... ... ... ... ... 1994 жылдан бастап дами бастады. Олардың бірінші
шығарылымы ... ... ... АҚ-ның ИртышCаrd жүйесімен жүзеге
асырылды. Республика территориясында айналыста ... ... ... екі жылда 3,6 есеге өскен. Қазақстанда ең танымал ... ... «Visa» және ... ... Олар ... 300-ден аса
елдердің 18 млн-нан аса сауда және сервис мекемелерінде қызмет көрсетіледі.
Зерттеу көрсеткіштері болып төлем ... ... ... ... және ... ... кітаптары мен журналдары табылады.
Зерттеу объектісі-Қазақстан Халық Банкінің мәліметтері.
Дипломдық жұмыстың құрылымы кіріспеден,3 бөлімнен,қорытындыдан ... ... ... тұрады.
1 бөлім. Төлем карточкаларына жалпы сипаттама.
1.1. Төлем карточкаларының пайда болуы мен ... ... ... ... ... ... қызметтерді ғана атқарады.
Жинақтау құралы ретінде ақшалар банктік және басқа да шоттарда заңды және
жеке ... ... ... ... Ақша ... ... оның ағымдылығы және үздіксіздігі ... Ақша ... ... ... ... ... айналым алады.
Дамыған елдерде тауарлар мен қызмет көрсетулерге қолма-қолсыз есеп
айырысу барлық ... ... ... 90%-ға ... ... ... көп ... – студенттен зейнеткерге
дейін – карточканы пайдаланады. Бірақ та бұл әлі ... емес және ... жылы 14 ... ... III ... ... ҚР президенті
Н.Ә.Назарбаев қолма-қол ақша айналымын қысқарту ... ... және ... ... ... ... ... сферасын ұлғайту жөнінде айтқан болатын.
Қазақстанда төлем карточкаларымен ... ... ... 1994 ... Халық банкімен жасалған болса, онда Солтүстік Америка, Европа
және Жапонияда карточка 100 ... жуық ... жүр. ... ... ... ... туралы бірінші ақпараттар Англияда XIX ғасырдың
аяғына таман ... ... ... ... ... 1888 жылы ... ... в прошлое: 2000-1887» атты кітабында айтылған болатын.
Бірінші несие картасы АҚШ-та 1914 жылы General Petroleum Corporation of
California (қазір Mobil Oil) ... ... ... ... саудасында пайдаланылды.
1928 жылы Farrington Manufacturing Бостон компаниясы бірінші болып
металл пластинкалар шығарды, онда ... ... ... ... ... ... бұндай пластинканы арнайы құрылғы-
импринттерге салып, ондағы ақпараттар сауда чегіне шығатын.
Бірінші кең ауқымды банктік төлем карточка жүйесі болып 1949 жылы ... ... Club» ... ... Бұның негізгі ерекшелігі клиент пен
коммерциялық компания арасында ... ... ... ... ... Dinners Club ... ... Канадада, Мексикада,
Кубада пайда болды. 1961жылы Dinners Club картон карточкаларын ... ... ... магнитті сызықпен бірге қолдану 1969 жылмен
белгіленген. Пластикалық карточкалардың даму ... ... ... журналисі Ролан Мореномен байланысты, ол 1974 жылы ... бар ... ... ... ... пластикалық карточкалар «интеллектуалды», чип (chip) немесе
смарт (smart)-карточкалар деп те аталады.
Карточкаларға қызмет ... мен ... ... ... ... ... ... |АҚШ ... ... ... және ... ... |
| |картонды несие ... ... ... ... ... қысу ... ... болуы. |
| |Farrington Manufacturing компаниясы өзінің клиенттеріне |
| ... ... ... ... ... ... |Карточкалар пластмассадан дайындалатын болады, бұл оларды |
|жылдар ... ... ... ... ... ... ... ... бұнда сәйкестендірме ... ... ... ... ... ... туды. PIN-код |
| |транзакцияны жүргізуді қауіпсіздендіреді. ... |Roland Moreno ... ... ... бар |
| ... ... ... ... рет ... ... ... 50 ... ... пайда
болды. «Dinners Club International» компаниясы ең алғаш болып хаалықаралық
пластикалық карточкаларын шығарды. Одан ... «DCI» және ... ... мен ... акционерлік қоғамы арасында бұрынғы СССР
территориясында карточкаларға ... ... үшін ... ... Артынан «Visa» және ... ... қол ... тағы он жылдан кейін «JCB International»
компаниясымен келісімшартқа қол ... ... ... үш ірі ... ... ... «Visa International»,
«Europay-Mastercard International», «Dinners Club International».
«Visa International»-карточкаларының саны мен айналымы бойынша ең ... ... ... ... ... 1972 жылы Bank of America
базасында негізі қаланған. Компанияның ...... әлем ... ... ... ... мекемелері. Басқару органы – Директорлар кеңесі, ол ең
белсенді мүшелердің арасынан ... ... ... саны ... ... ... ... Директорлар кеңесі
президентті тағайындайды. Қазіргі кезде ол ... ... (Edmond ... ... ... Сан-Матеода орналасқан. Мүшелермен аймақтық
Директорлар кеңесі арқылы байланысады. Әлемдік нарықтығы ... – 50 ... ... ... ... және европалық
Europay (Europay Eurocard және Eurocheck компанияларының ... ... ... компанияларынан тұратын 1992жылы негізі ... ... ... ... – 20 % ... Visa ... иелері 15 мыңнан астам мүшелер.
American Express – пластикалық карточкалар ... ... ... ... ... ... табылады, карточкаларының жалпы көлемі
18 % шамасында. ... ... ... орналасқан. American Express
корпоративтік қаржылары автоматты түрде өз иелерін еңбекке қабілеттілігін
жоғалтқанына байланысты 50 000 долларға ... ... ... алынған
автокөліктің жоғалуы немесе зақымдалуына байланысты сақтандырумен, American
Express жүйесіне қатысатын қонақ үйлерде шегерімдер ... ... ... ... Club ... (DCI) – ... ... пластикалық
карточканы 1949 жылы шығарған американдық компания, карточкалар алғашында
Нью-Йорк ресторандарына арналған ... ... Dinners ... ... ... тарап, American Express сияқты ... ... ... ... кезде DCI Citycorp америкалық қаржылық
тобына 100 % ... және ... ... ... Dinners Club-тың
әлемдік нарықта алатын орны көп ... ... 2 ... ... 1961 жылы ... болды, бірнеше ірі Жапон банктерімен
шығарылатын карточка. Жапониядан басқа тек қана ... және ... сол ... тұратын жапондықтарға арналып шығарылады. ... ... орны 1 % ... ... ... карточканың жалпы көлемінің үлесі
бойынша ... ... ... ... ... болады:
49%
2%
20%
Мұндағы:
Сурет1. Шығарылған карточкалардың жалпы көлемі бойынша әлемнің ... ... ... пластикалық карточкаларға қойылатын талаптарға келетін болсақ,
олар Стандартизация бойынша ... ... ... of Organization) бекітіледі. Бүгінгі таңда бұл ... ... – 85,6 ... ені – 54 мм;
- қалыңдығы – 0,76 мм;
- карточкаларда логотип пен ... аты, ... ... ... ... мерзімі, иесі туралы мәліметтер, қол үлгісі, магнитті
сызық болуы керек.
Соңғы 10 жылда біздің елімізде ... ақша ... және оның ... ... және елеулі өзгерістер
болды. Есімізге түсірсек, 1980-жылдары төлемдер кем дегенде бір апта ... және ... ... ... ... ... ... қатар жеке тұлғалар қатысуымен қолма-қолсыз есеп
айырысуды өте жылдам және тиімді ... ... ... тек ... жанры еңбектерінде ғана жазылып жүрді.
Қазіргі таңда қолма-қолсыз төлемдер негізінен ... ... ... және қол ... ... ... ... технологияда бірнеше
сағаттарда жүргізіледі. Төлем жүйелері кәсіпорындар аралығындағы және ... өте ... ... ... ... ... төлемдер,
бартер,квази-ақшалармен есеп айырысулар сияқты ақша айналымының жағымсыз
құбылыстарын жоя отырып, ... ... ... үшін ... ... (пластикалық карталар, жедел аударымдар нарығы) құрылу
сатыларынан өтіп, өз жетістіктеріне жете бастады.
Экономикадағы институционалды ... ... ... мен ... де әсер етті. 1980-жылдардың аяғында біздің елімізде КСРО
Мемлекеттік Банкінің монобанктік ... мен оған ... ... ... ... ... ... қолма-қолсыз есеп айырысулар міндетті түрде КСРО
Мемлекеттік Банкінің төлем жүйесі ... ... ... ... ... емес ... банктер массасын құруға,
мемлекеттік емес төлемдер жүйесін және ... ... ... ... төлем қызметтері нарығында әр түрлі ... ... ... ... ... ондаған төлем жүйелері қызмет етуде.
Кеңестік дәуірінде ... ... ... өз технологиясы бойынша
шетелдіктерден елеулі түрде артта болды. Кеңестік ... ... ... ... ... ... есеп ... жүргізді және
ол үшін батыстық төлем жүйелерінің технологиясын қолданды. 1980-жылдардың
аяғында олар SWIFT ... ... ... мүшелері болып саналды
және VISA пластикалық карталарына қызмет көрсетуде ... рөл ... ... рет 1958 жылы ... American Express ... ... 1969 жылы Dinners Club компаниясымен келісім-шарт ... ... ... ... (1974 ... VISA (ол кезде Americard) және (1975 жылы)
Eurocard, (1976 жылы) JSB International ... ... ... ... жылдардың ортасынан бастап пластикалық карталар немесе экспресс-
аударулар сияқты жүйелерді жаппай енгізу ... ... сол ... ... ... ... өндірісі бойынша бәсекеге қабілеттілігі
жоғары ... ... ... ... отандық төлем жүйелері және ... тек ... ... сонымен қатар, құрал-жабдықтарды да тарта бастады.
Біздің елімізде іс ... ... ... және ... байланыс
құралдары, банкоматтар мен POS-терминалдар ... ... ... ... ... ... ... болғанымен, 1980-
жылдарға дейін ол біздің елімізде қолданбағаны белгілі. Отандық карталық
төлем жүйелерінің дамуы ... ... ... тек қана ... ... олар өз өнімдерін жаппай ... ... ... ... Altyn Card Smart, Alem Card, Дуэт жүйелерінің карточкалары –
микропроцессорды ... яғни ... ... ... мен әр ... ... түрлерін қамтыған.
Жалпы, электронды ақшалар компьютер торабының, ақпаратты автоматты
түрде өңдеу ... ... ... ... арқылы жүзеге асыратын
банктер және олардың клиенттері, сатушылар мен ... ... ... ... ... ... ... формасында болады. Олар екі
түрлі болып келеді:
Дебеттік (төлем) карточка – банкте арнайы ... ... ... ... ... ... шоттағы қаражатты пайдалануға,
банкомат арқылы қолма-қол ақша ... ... ... мен ... ... ... төлем құралы. Төлем карточкасы оның эмитентімен анықталған
төлемдерді жүзеге асыруға, қолма-қол ақшаларды алуға, валюта ... ... үшін оның ... ... ... аударымдары мен
төлемдер» ҚР заңы, 29-маусым, 1998 жыл. 11-бап, 1-тармақша).
Несиелік карточка – оның эмитенті мен ... иесі ... ... ... ... тауарлар мен қызметтер үшін
төлемді жасауға, не қолма-қол ақша алуға арналған карточка.
Несиелік және төлем ... ... ... ... |Несиелік карточкалар ... ... ... ... шоты ... шот ... шот ... ... ... ... ... ... ... |
| ... ... ... |
| ... ... пайдаланылады.|
|3. Төлем ... ... ... |Әп сәтте жүзеге асырылады.|
|4. Жылдық төлем |Жылдық төлем ... ... ... ... |
| ... ... ... | |
| ... ... | |
| ... алынып отырады. | ... ... ... ... ... ... ... негізделген және өзіне банкоматтар арқылы
жүзеге асырылатын ... ... ... ... электронды жүйесін т.б. кіргізеді.
Пластикалық карточка – карточкалардың мағынасы бойынша, ... ... ... білдіретін жалпы термин.
Барлық пластикалық карталардың олардың қызмет ... ... ... ... ... ... қолданбалы бағдарламаларда
қолданылатын белгілі бір ақпараттар жиынтығының сақталатындығында. ... ... ... ... ... есеп ... ... құралы болып табылады.
Электронды ақшалай есеп айырысулар жүйесін түрлендіру процесінде
Батыста ISO (International Standarts of ... ... ... ... карточкалардың сыртқы пішіндеріне стандарттарды, ... ... ... сызықтың форматын енгізді. ISO мүшелері VISA,
Master Card, American Express ірі ... ... ... ... ... әлемнің 200-ден аса елдерінде пластикалық карточкалар
төлем айналымында қолданылады, бұл пластикалық ... банк ... ... деп аталатын маңызды элемент болып табылатынын
көрсетеді. Осы ... ... ... ... ... ... ... элементі рөлін атқарады. Олар ... мен ... ... ... ... ... дамыған елдерінің ақша
айналымын ұйымдастыруда алдыңғы орындарға шықты.
Карточкаларды пайдалану ерекшеліктері мынадай:
- Бір жағынан тәуекелдің төмендеуі (өзіңмен бірге көп ақша ... жоқ), ал бір ... ... сол ... ... ... Валютаны айырбастау туралы қам жемеуге болады. Бұны банк істейді;
- Карточканы жоғалтқан жағдайда банкке тек қана ... ... есеп ... жауып тастайды;
- Бүкіл әлем бойынша банкоматтар жүйесінің Сіз үшін ... ... еш ... ... ... ... ... карточкасы арқылы сізге ыңғайлы уақытта алу;
- Internet жүйесі ... ... ... ... ... ... деңгейдегі банктер дебеттік және
кредиттік карточкалардың ... және ... ... ... ... ... «Master Card», ... «Altyn», «Maestro»
және т.б. жатады.
Қазіргі кезде жалақы алуға арналған ... ... ... ... карточкалардың шоттары көбіне теңгемен ашылады.
1.2. Төлем карточкаларының түрлері мен құрылымы.
Пайдаланушылар мен банк жұмысшылары карточкалар ... ... ... ... ... ... ... туралы айтып, оларды
банктік дейді, ал басқасы есеп айырысу карточкалары туралы айтып, оларды
пластикалық деп атайды. Бұл ... ... ... мағынасы әр түрлі.
Несие карточкаларын банктік деп, біз оларды кім ... ... ... ... ... ... қандай материалдан
жасалатынын айтамыз.
24 тамыз 2000 жылы ҚР ... ... ... мен ... сәйкес, төлем карточкасы – бұл заңды және жеке тұлғалармен
тауарлар мен қызметтерге қолма-қолсыз ... ... ... ... ... алу ... ... қатар, шетел валютасында айырбас
операцияларын жүргізу үшін колданылатын карточка.
Карточкаларды пайдалану арқылы төлем ... ... ... да бір
карточкалардың түрін таңдау маңызды болып келеді. ... ... ... ... жеке түрлеріне талдау жасап, оларға классификация
жасайық.
Карточкалардың классификациясы – бұл жай ғана мәселе ... ... ... ... ... бұл не үшін ... және бұл қандай
карточкалар болатынын анықтау керек. Карточканы алғысы келген адам, оның
оған не үшін ... ... ... ... түрін таңдауы керек.
Карточкалық қызметтің мәні – оларды шығару емес, төлем ... ... ... есеп ... ... механизмінде. Карточка
қандай да бір төлем жүйесіндегі бұл ... ... және ... ... ... ... ... пластикалық;
- металды.
Ең бірінші қолданылған карточкалар картоннан болды. Бұндай карточкалар
өткен ғасырдың ... ... ... ... және ... пайдаланылған. Төлем ретінде бұл карточкалардың қызмет
көрсету мерзімі ұзақ емес, жүзеге асыратын ... ... көп емес ... ... ... арзан, бірақ ұзақ мерзімді емес, ал металды
карточкалар қымбат және ұзақ мерзімді, ... ... ... өңдеуге жеңіл беріледі және ұзақ мерзімді болып келеді.
Карточка ақпаратты тасымалдаушы болғандықтан, ақпаратты сақтау мен
енгізудің ... ... ... ... ... Графикалық жазу;
2. Эмбоссирлеу (қысу);
3. Штрих-кодтау;
4. Магнит сызығын кодтау;
5. ... ... ... жазу ... ... Радиожелілік жазу.
Карточкаға ақпаратты жазудың ең алғашқы түрі ... ... ... Ол ... кезде де барлық карталарда пайдаланылады. Алғашында
картаны ұстаушының тек аты мен ... ... ... ... ... қол ... ... аты мен тегі эмбоссирленетін болды.
Эмбоссирлеу (қысу) карточкамен төлеу жасау ... ... ... ... эмбоссирленген ақпарат жедел түрде арнайы
құрылғы импринттердің көмегімен қағазға ... ... ... ... ... ... суретін және қол үлгісінің лазерлі
көшірмесін енгізуге мүмкіндік береді.
Штрих-кодтау графикалық ... бір түрі ... ... ... сай ... ... Бұл ақпарат арнайы құрылғы арқылы
оқылады. Карточкаға ақпаратты штрих-кодтау арқылы жазу магнитті сызық пайда
болғанға дейін қолданылды. Бірақ ... ... ... карточкалық
бағдарламаларда қолданылады, онда есеп айырысу талап етілмейді.
1960-жылдардың аяғына қарай қолма-қол ақшаларды алуға мүмкіндік беретін
автоматты ақпараттың пайда болуы ... ... ... жасады.
Карточкаларды ұстаушылар бұндай ақпараттарды ... үшін ... ... магнитті пленкадан жасалған сызық жабыстырылды. АҚШ-та магнитті
сызығы бар карточкаларға қызмет көрсететін ең ... ... ... жылы ... ... банкоматтары табылады. Магнитті сызығы ... ... ... ... қана ... ... Pin-кодты ендіру
мүмкіндігі туды.
Транзакцияны жүргізу келесідей орындалады. Карточкамен операцияны
жүргізу кезінде ... ... ... ... сызығынан ақпаратты
өткізеді, осыдан кейін кассир операция ... ... ал ... ... ... ... Pin-кодты енгізеді. Электронды
құрылғы алынған мәліметтерден ақпараттық пакет ... ... ... ... Бұл орталық алынған мәліметтер пакетін өңдеп, оң
нәтиже ... ... ... ... ... ... жібереді.
Магнитті сызығы бар банктік карточкалар әлемдік стандарттарға сәйкес
жасалады, ол ... ... ... ... Ұйым (ISO ... ... of Standartization) ойластырып бекітеді.
Бұл стандарттар мыналарды анықтайды:
- карточканың өлшемі;
- магнитті сызықтың орналасуы;
- магнитті сызықтағы жазылымның құрылымы;
- символдарды ... орны мен ... ... ... ... ақпаратты енгізу әдісінің ең
кең тараған түрлерінің ... ... 10-15 жыл ... ... ... ... ... алмады. Одан да сапалы ақпаратты ... ... ... ... ... ... Чип ... интегралды
микросхеманы білдіреді. Микросхемасы бар карточкалар ... ... ... ... ... ... ... сақтап қана қоймай,
сонымен қатар оны өзінің ішкі алгоритмі бойынша ... ... ... деп те аталады.
Микросхемасы бар пластикалық карточкаларды 1974 жылы бірінші ... ... ... ... ... ... ... артықшылықтарымен
бірге кемшіліктері де бар. Олардың бірі болып өзіндік құны ... ... ... ... ... жоғары.
Карточкадағы ақпараттар көлемі бірнеше ондаған байттан ... ... ... ... орай карточкалардың өзі бірнеше түрге
бөлінеді:
- интеллектуалды емес карточкалар. Бұған ақпараттары ... ... ... ... ... карточкалар жатады. Шартты
тұрақты карточкаларда маңызды емес мәліметтер көлемі қайта жазылуы
мүмкін, мысалы, карточкадағы код ... ... ... ... интеллекті шектелген карточкалар (Smart Cards). Бұл карточкаларда
мәліметтер ... ... ... ... Бұл ... ... өңдеудің өз тәртібі болуы мүмкін.
- суперинтеллектуалды карточкалар (Super Smart Cards). Сырт пішінімен
смарт-карталардың гибридін еске түсіреді.
Банктік карточкалар ... ... ... ... ... ... ... орындауда максимальды қорғаныс
қамтамасыз етіледі, микропроцессорлы карточкалар қолма-қолсыз ... ... ... ... ... Қазіргі кезде гибридті
карточкалар пайдаланылады, яғни карточкаларда бір уақытта магнитті сызық
пен микросхема қоса ... ... бар ... ... ... деп те ... ... ерекшелігі еске сақтау қабілетінің үлкендігі. Олар ең
қымбат карточкалар болып табылады. Банк ісінде олар ... ... жазу ... арқылы карточкадағы мәліметтерді
айырбастауға мүмкіндік береді.
Радиожелілік ... ... ... пайдаланған жөн:
- кәсіпорын территориясында персоналдың қозғалысын электронды бақылау
үшін;
- өндірісті, тауарды және кедендік қоймаларды, ... ... ... ... мәліметтерді автоматты жинау және қажеттілік жағдайында темір
жолдарда, ақылы автокөлік ... жүк ... ... ... ... қоғамдық транспорт-қозғалысты басқару, проезді төлеуді басқару т.б.
Мұндай карточкалардың ... ... ... тез ... ... ... ... жоқ;
- карточкалар лай, бу, су, бояу, пластмасса арқылы да ... ... көп ... ... ... пен ... ... есеп айырысу тәсілі
бойынша классификациялаудың маңызы зор.
Карточкалардың ... ... ... ... ... ... ... (есеп айырысатын) дебеттік;
4. алдын-ала төленген.
Несиелік және дебеттік карточкалардың бір-бірінен айырмашылықтары:
1.несиелік карточкаларда тауарлар мен қызметтердің ... ... ... арқылы жүргізеді;
2.дебеттік карточкаларда тауарлар мен қызметтердің төлемі ... ... ... ... ... дәлірек қарастырайық.
Несиелік карточкалар шет елде кеңінен таралған. ... тек ... ... ... ... American Express сияқты мамандандырылған компаниялармен
де беріледі. Несие карточкалары өзімен эмитент арқылы ... мен ... ... ... мүмкіндік беретін жеке клиенттерге шығарылатын
төлем карточкаларын білдіреді. ... ... ... ... ... Барлық несиелердегі сияқты, карточканың берілуі карточканы
шығаратын банк пен ... ... ... ... ... ... ставка, карточканы пайдаланғаны үшін жылдық төлем,
несиені пайдаланудың мерзімі және т.б. шарттар айтылады.
Несие карточкасын ... ... ... ... пен банк-эмитент арасындағы несие карточкасы бойынша контракт;
2. клиент пен коммерсант арасындағы саудалық шарт;
3. коммерсант пен ... банк ... ... шарт;
4. саудалық банк пен банк-эмитент арасындағы есеп айырысулық шарт.
Дебеттік карточка өзімен клиенттің банктегі карточкалық ... ... ғана ... ... ... ... карточка бойынша тауар
және қызмет көрсетуге төлемді жүзеге асырған кезде ... ... ... Егер ... ... ... қалдықтан асып кетсе,
операция орындалмайды. Дебеттік карточка компьютерде иесі туралы кодталған
ақпаратты (оның ... ... ... ... ... иесі ... салу ... қолма-қол ақша алу үшін, аударымдар жасау
үшін пайдалана алады. Дебеттік карточка бойынша ... ... ... ... ... банк;
- ұстаушы;
- делдал;
- реципиент (банк-эмитент, алушы банк, немесе сатушы банк).
Дебеттік карточка бойынша ... ... ... ... ... ... ... банктерде және карточкалар
иесіне шотын басқаруға ... ... ... ... ... ... – шоттағы сомадан ... ... ... ... ... ... ... иелеріне бұндай
жағдайда қысқа мерзімді несие беріледі. Бұл аралас карточка және ... мен ... ... ... ... ... болып табылады.
Алдын-ала төленген карточка да дебеттік карточканың бір түрі ... ... ... ... оның ұстаушысы туралы ештеңе
мәлімсіз. Карточка дайын болғанда, оның ... ... бір ... сома
салынады. Бұндай карточканы алғанда оның ұстаушысы ... ... ... ... Алдын-ала төленген карточкалар ... үшін және ... ... ... үшін ... ... ... Мысалы, Телеком, Тұлпар, Актив т.б. карточкалары, сонымен
қатар халықаралық төлем жүйесіндегі «Visa Travel Money» ... әр ... ... ... ... оларды мынандай
эмитент типтері бойынша бөлуге ... ... ... және ... ... ... ... – өз компаниясының сауда жүйесінде есеп ... үшін сол ... ... шығарылатын карточкалар;
- American Express және Dinners Club сияқты ұйымдардың карточкалары.
Карточкалар шотты басқарудың құралы болғандықтан, олар басқару тәсілі
бойынша да ... ... ... ... ... шоты ... «электронды әмиян»;
- «шоттардың кілті» – шоттың иесін сәйкестендіру тәсілі.
Карточканы пайдалану ... ... жеке ... де, ... де ... ... ... карточкалар жеке және корпоративті
болады.
Жеке карточкалардың негізгі ... – жеке ... ... ... ... ... ... банк жеке тұлғаға шот ашып, несие лимитін
тағайындап, карточка шығарады, жеке ... ... ... шот ... ... ... ... айтылған шарттарды орындауға міндеттеледі.
Корпоративті карточкаларда келісім-шарт банк пен заңды тұлға арасында
жасалады, бұл келісім-шарт бойынша заңды тұлға ... ... ... да бір жеке ... ... ... ... банк алдында
жауапкершілікті карточканы ұстаушы емес, шоттың иесі ... Ал ... ... басқарады. Бір шотқа бірнеше карточкалар шығарылуы
мүмкін, ал олардың ұстаушылары ... ... әр ... ... қаржы
иеленеді. Бұндай шотты тек қана шоттың иесі – заңды тұлға толтыра алады,
өйткені корпоративті карточкалар жол жүру ... ... ... ... ... ... тағыда бір кең тараған түрі бар
– бұл «жалақылық» деп ... ... ... бір ұйым ... ... ... ... туралы келісімшарт жасасады, ары қарай
ұйым банкке ақша ... ... және ... ... ... төлем тізімін
береді. Банк шоттарға карточкалардың қаражаттарын аударады.
Қазақстанда пластикалық ... ... ... жүйесін енгізу
жұмыстары 90-жылдардың басында ірі банктермен – ... ... ... ... Төлем жүйесін құруда екі негізгі
технологиялық шешім болды – ... ... бар ... ... ... ... банкі 1995 жылдардың аяғында Қазақстанда бірінші болып
Europay/MasterCard ассоциациясына мүше болды, ал мыңдаған ... ... ... ... ... иеленіп банк
1997 жылдың басынан бастап магнитті сызығы бар ... ... ... ... ... ... ... тұрғындарының әр түрлі деңгейіне қол жетілетін және бюджетті
ұйымдардың қызметкерлеріне жалақыны беру ... ... ... ... Халық банкі «Алтын-Карт» төлем жүйесінің магнитті сызығы
бар карточкаға негізделген ұлттық төлем ... ... ... ... ие ... магнитті сызығы бар карточкаға негізделген нақты өзінің төлем
жүйесін құрған ... банк – ... Әлем ... ... 1995 жылы Alem Card
карточкасы ... ... оның ... ... ... ... ... Қазақстанның барлық қалаларында тауарлар мен қызмет көрсетулерге
есеп айырысуға ... ірі ... ... ... ... 1995 ... Europay ... жүйесінің толық мүшесі болып, Cirrus/Maestro
карточкасын ... 1997 ... ... Visa жүйесіне мүше болып Electron,
Classic, Business және Gold карточкаларын шығарды.
1.3. Төлем карточкалары ... ... ... экономикалық аспектілері.
Банктік карточкалардың күрт жылдам таралуы, ... ... ... ... ... ... бөлігі арасында олардың кең
танымалдылығының ұдайы өсуі ... ... ... категорияларына,
яғни, банктерге, сауда орындарына және карточка иелеріне есеп айырысудың
бұл нысаны сөзсіз табысты болып табылатындығының ... ... ... да бір
кәсіпорынның тұрақты жұмыс жасап ... ... етуі үшін ... ... ... ... сақталуы тиіс: сенімділік, өнімділік және
табыстылық. Несие ... ... ... ... мен ... ... ... негізгі функцияларына мыналар жатады:
- Карточкалар шығару (карта ... жеке ... ... және кодтау,
эмбоссинг, клиентке карточканы жеткізу, карточканы жаңарту);
- Несиеге ... ... ... ... ... жағдайын
анықтау, карточкалық шот ашу, несиелік лимитті анықтау);
- Авторизация (мәміле жүргізу мүмкіндігі туралы автоматты түрде немесе
телефон бойынша ... ... ... ... ... ... айырбастау жүйелерімен өзара әрекеттесу);
- Ақпараттармен алмасу және интерчейндж үшін сыйақылар алу;
- Биллинг (карточка иесіне қарыздар сомалары мен оларды жабу ... ... ... және ... Карточкалық шот бойынша операцияларды бухгалтерлік есепке алу;
- Мерзімі ... ... ... және ... лимит шектерінің
сақталуын бақылау;
- Клиенттермен жұмыс (сұрақтарға жауап беру, шағымдарды қарастыру);
- Қауіпсіздікпен қамтамасыз ету және ... ... ... және жасанды карточкалар бойынша есеп ... ... ... (жаңа клиенттер іздеу, жарнамалау, карточкалық шоттар
бойынша операцияларды белсендіру бағдарламалары);
Эквайрингпен айналысушы банктің ... ... ... ... ... ... ... бойынша рөлімен анықталады.
Оның негізгі атқаратын қызметтері:
- Карточкалармен жасалған операциялар ... ... ... ... ... ... ... туралы ақпараттармен айырбастау және банк-эмитентке
интерчейндж үшін сыйақылар төлеу;
- Сауда орындарының есеп ... ... ... ... ... ... және жаңа сатушылардың несиеге
қабілеттілігін талдау, алаяқтықпен ... ... ... сатушыларды
тексеру;
- Маркетинг, пластикалық карточкалар үшін қажет ... ... ... ... ... ... ... үшін.
Несиелік карточкаларды шығару бойынша бағдарламалардың пайдалылығын
табыстар мен шығыстардың келесідей негізгі құрамдас ... ... ... құрамдас бөліктері анықталады, яғни, пайыздан түсетін
табыстар карточка ұстаушысына ұсынылатын несиенің пролонгация деңгейіне
қатынасы ... ... ... ... жүргізу бойынша анықталады. Ал
пролонгация жеңілдетілген мерзімде қайтарылмаған, яғни, пайыз ... ... ... ... ... ... қатынасы ретінде
белгіленеді.
Банк-эмитентке міндетті банк-эквайердің жасаған мәмілелерінің (өткізу
көлемінің) сомаларынан ... ... ... ... ... ... болып табылады.
Жылдық төлемақылар (жылдық мүшелік жарна) дегеніміз ... ... ... үшін ... ... ... төленетін сома. Карта
ұстаушысы банкпен жасалған келісім-шарт талаптарын бұзған жағдайда, ... өз ... ... ... ... ... немесе
несиелік лимиттен асып кеткен жағдайда әр ... ... ... ... ... енді шығын құрамдас бөліктерін қарастырсақ, ресурстар құны –
карточка шығару бағдарламасындағы шығындардың басым, ең ... ... ... Бұл ... карта ұстаушыларына ұсынылатын ... ... ету үшін ... тартылатын ақша ресурстарының әралуан
түрлері бойынша орташа шамамен алынған пайыздық мөлшерлеме.
Несиелік тәуекелдерге резервтер құру – ... ... ... тудыратын, клиенттерге берілетін ссудаларға арналып ... ... ... ... табылады.
Банк міндеттемелеріне резервтер құру деп коммерциялық банктердің
ізденді және мерзімді ... ... ... міндетті резервтер
қорына деген аударымдарды айтамыз. Залал, зияндар, мерзімі ... ... ... ... ... ... ... болады, әдетте,
жабылмаған несиелер сомасынан есептелінген ... ... ... ... шығындары – бұл тікелей клиенттерге қызмет көрсетуге
жұмсалатын қаражат.
Операциялардың орындалуымен ... ... ... ... ... түрде рәсімдеуге жауапты штатты ұстауға ... ... ... ... бағытталған
пайда болып қалуы мүмкін шығындар және тағы басқалары операциялық шығындар
болып табылады.
Б) Эквайер ... үшін ... ... көрсеткіштермен анықталады:
Эквайерге ұсынылатын жеңілдіктер (сатушы жеңілдіктері, саудалық
түсімдер, дисконттар) – бұл ... ... ... ... төлегені үшін
сауда немесе қызмет көрсету орнынан алатын карточкалар ... ... ... бір ... ... ... карточкалар бойынша
өткізудің ақшалай көлемінің орташа пайыздық ... ... ... ... да ... ... терминалдары мен импринтерлері сияқты
құрылғыларды ... ... ... ... ... пайда болады.
Эквайердің эмитентке жүргізілген операцияларды өтеуі шығындар көлемінің
ең үлкен бөлігін қамтиды.
Операциялық шығындар – сауда және ... ... ... бойынша операцияларды, мысалы, авторизация, ... ... ... ... қолдауға кететін шығындар.
Дебеттік (есеп айырысу) карточкаларының табыстылығы.
А) Эмитент үшін.
Дебеттік карточкалар шығару бойынша ... ... ... ... мен ... несиелік карточкаларға тән
позицияларға ұқсас. Тек қана ... ... ... табыстар мен
ресурстар құнында. Дебеттік карточкалар бойынша ресурстар ... ... ... ақша ... ... ... ... да тартылған құралдар сияқты ұқсас қолдана береді.
Пайыздық табыс дебеттік карточка ұстаушылардың шоттарына ... ... ... ... ... ... орташа жылдық пайыздық мөлшерлемемен анықталады.
Жылдық төлем (жылдық ... ...... ... банктік
карточканы қолдану құқығы үшін банк-эмитентке төлейтін сомасы. ... ... ... ... ... ... ұстаушысынан
алынатын айыппұлдар да бар.
Ал, шығындар құрамына ... ... ... құны ... ... шотындағы қалдықтар бойынша банк-эмитентпен төленетін
пайыз болып саналады.
Дебеттік карточкалар бойынша ... ... ... ... ... ... ... қарсы және қылмыстық іс-
әрекеттерінен туындайтын зияндар.
Б) Эквайер үшін.
Банк-эквайердің шаруашылығының табыстылығын анықтайтын ... ... ... көрсету бойынша көрсеткіштермен толық ұқсас,
ешқандай өзгешелігі жоқ.
Жалпы карточкалық бизнес жобасын жүзеге ... ... ... ... да бір ... аралығындағы банктің табыстылығын ... ... ... болады:
Эn = (Ттікелей + Тжанама) – (Штікелей + Шжанама) – [(Ттікелей +
Тжанама) ... ...... ... ... ...... табыстар (дүкендегі сатып алулардан сыйақылар,
банкомат арқылы қолма-қол ақша алудан сыйақы, ... ... ... ... ... көрсету бойынша пайыздық табыс, клиент немесе
кәсіпорыннан алынатын картаның құны);
Тжанама – ... ... ... ... операциялар жүргізу
барысында банк клиенттерінің карт-шоттарындағы ақша құралдарын банктік
ресурстық базасында қолданудан ... ... ... ...... ... (процессингтік компанияға тұрақты
аударымдар; банкоматты қондырған орындарды жалға алу ... ... ... ... ... ...... шығындар (құрылғылардың құнына байланысты шығындар:
клиенттердің карт-шоттарындағы қалдықтар бойынша ... ... ... ... және ... шығындар);
Тжеңілдіктер – салықтық жеңілдіктер тарапынан табыстар;
Т – салықтық қойылым;
К – инвестициялық шығындар;
С – әр түрлі компенсациялар түрлері.
Экономикалық ... ... ... банк үшін табыстардың
негізгі көзі болып оның ресурстық базасында клиенттердің шоттарындағы ақша
қалдықтарын қолданудан ... ... ... ... ... кезінде
банк еңбекақы қорын және кәсіпорын қызметкерлерінің санын есепке алады және
сонымен қатар, банк табыстылығының орташа пайызын ... ... ... ... ... бағалауға, карточкалық
бизнес бойынша жобаны жүзеге асыруды қолға алудың керек ... ... ... шешім қабылдауға көмектесуі мүмкін.
Карта иегерлері үшін картаның мынадай негізгі жағымды жақтары бар:
1. Қолдану ыңғайлылығы;
2. Банктік несиенің автоматты ... ... ... жабу ... ... алу мүмкіндігі;
Жүргізілген операциялар туралы үнемі толық ақпараттарға ие бола алу
мүмкіндіктерін және сонымен ... ... ... үшін ... ... келесідей жасайтын жағдайлары бар:
1. Сатылу көлемін кеңейте алады және жаңа сатып алушыларға ие ... ... Жеке ... ... ... ұсына алу мүмкіндігі және
есепке алудың арнайы жүйесін енгізу;
3. Банктік чектерді карточкалармен ... ... ... ... ... және сонымен қатар, ең басты ... атап ... ... ақша ... ... әсері және айналыс шығындарын
азайтуға әсері;
- банк табыстары мен ... ... ... ... мен әр ... сауда және қызмет көрсету кәсіпорындарының
беделі мен бәсекеге қабілеттілігін жоғарылатуға тигізетін әсері;
- төлемдер кепілдігін ... ... ... сферасындағы) өсіміне тигізетін әсері
сияқты жағдайларды қарастырған сайын ... ... ... еріксіз көз жеткізуге болады.
Бұл бизнес түрінің тиімділігіне көз жеткен ... ... ... түседі: карталық бизнестің табыстылығы «үш алып ... есеп ... ... ... ... есепке алу;
маркетинг. Бұл үшеуінің қайсысы негізгісі екендігін басып айту ... ... ... ... ... ... ... емес, ал бұл үшеудің біреуінің
әлсіздігі міндетті түрде барлық жүйенің ақсауына әкеліп соқтырады.
1.4. Банкомат-электронды ... ... ... ... пайдалану үлкен көлемді инвестицияларды талап етеді,
сондықтан оларды тек ірі банктер ғана ... ... ... ... ... бір ... ... пластикалық
карточканың көлемін есептеуге болады. Англия мен АҚШ-тағы атақты банкомат
жүйесінде бұл көрсеткіш 2-4 мың карточка/ ... ... ... ... ... ... 1000 рет немесе күніне шамамен 150 ... ... ... ... 67% ... көшеден қол
жеткізіледі, ал 24% банкоматтар банктің өзінде орналастырылады.
Банкоматтар 2 режимде жұмыс ... ... off-line және ... режимі кезінде банкоматтар орталық БЖ (БС) ... ... ... ... атқарады. Көбінесе, бұндай ... ... ... орындалған операциялар туралы ақпараттарды есінде және ... ... ... ... ... ... істейтін банкоматқа
қызметті арнайы жұмысшы – банк кассирі көрсетеді, ол қолма-қол ... ... және ... ... мерзімі өтіп кеткен төлемдер,
шоттар, жоғалған карточкалар және т.б. туралы ... ... тағы да бір ... ... ... – on-line. ... БЖ-мен тікелей байланысты. Егер банкомат бұл режимде жұмыс
істесе, ол ... оның ... ... ... ... бере ... қолдану кезінде телекоммуникациялық жағдайларды
ұйымдастырудың 2 ... ... ... керек:
- жекеменшік банкоматтар жүйесіне қызмет көрсету;
- бірнеше банктермен бірлесіп бір банкомат жүйесіне қатысу.
Жекеменшік жүйені ... ... банк бұл ... толық бақылау
жасайды. Бұл жүйенің бір кемшілігі жүйені құру мен пайдалануға айтарлықтай
шығын кетеді.
Банкоматтарды пайдалана ... ... ... құру
тәжірибесі банктерге ортақ банкоматтар жүйесін құру ... ... ... және ... ... ... ... дамуына
қарамастан, банкоматтар бұрынғыдай маңызды рөлді атқарады.
Өкінішке орай, Қазақстанда банкоматтар жүйесінің дамуы баяу ... ... ... себебі болып банк жүйесінің шетел деңгейіне
салыстырғанда дамымағандығы және ... бос ақша ... және ... ... ... ... (АТМ – Automated Teller Machine) – сөзбе-сөз ... ... ... ... ... Банкомат – бұл төлем карточкасы
арқылы қолма-қол ақшаны алуға және тағы да басқа операцияларды ... ... ... ... ... ... ... Кард-ридер (карточканы салу орны);
3. Екі клавиатура: біреуі сандық, екіншісі меню пункттарын таңдау үшін;
4. Принтер;
5. ... ... ... ... төрт ... Онда әр ... номиналдары орналасқан. А кассетасында 5000 ... ... 1000 ... С ... 500 ... D ... теңге.
Сонымен қатар, арнайы қолданбалы ДҚ (ПО) барлық блоктардың жұмысын
басқару үшін және ... ... ... үшін ... ... ... қолма-қол ақша беретін аппараттардың пайда болуы
карточкалық бизнесте ... ... ... ұстаушылар бұндай
аппараттарды пайдалана алуы үшін карточканың артқы жағына ... ... ... жапсырылатын болды. АҚШ-та магнитті сызығы бар
карточкаға қызмет көрсететін ... ... 1969 ... «Docutel»
фирмасының банкоматы болды. Магнитті сызығы бар карточканың пайда ... қана ... ... Pin-кодты ендіру мүмкіндігі туды.
Pin-код – ДСН-код – ... ... ... ... ... және ... ұстаушыны сәйкестендіруге арналған төрт таңбалы
саннан тұратын құпия код. ... ... ... ... аузы ... конверт қоса беріледі, онда ДСН-коды басылған қағаз бар. ДСН-кодын
Сіздің өзіңізден басқа ешкім де білмейді, сандық код банк ... ... ... карточканы пайдаланатын мерзім ішінде Сіз ДСН-
кодыңызды құпияда ... ... оны ... еш ... ... ... банкоматтардың көбі қолма-қол ақшаның аз ғана сомасын беретін,
60-жылдардың аяғы – 70 жылдардың басында банкоматтарды пайдалануда ... ... ... ... ... дербес карточкалардың
жиі бұзылуы немесе карточкаларды операция орындалғаннан кейін ұстап қалу).
Осының негізінде банктің ... ... өз ... ... ... ... жөн көрді.
Банкоматтарды қарапайым банктік операцияларды орындау үшін пайдалану
банк жұмысшыларының жұмысын ... ... ... ... ... кететін шығындарды төмендетуге мүмкіндік береді.
Банкоматтардың қолданылуы банктерге өз ... ... ... береді. Тұтынушы үшін олардың бағалылығы клиент үшін
қолма-қол ақша алу немесе салым операциялары ... ... және ... ... Банк үшін банкомат қызметкерлердің санын
қысқартуға және үлкен пайда табуға ... ... ... ... ... 24 сағат, еш демалыссыз жұмыс істейді.
Клиенттердің ... ... ... ... ... ... гөрі тиімді. Ең алдымен клиент үшін тез ... ... ... ... арқылы операцияны кез-келген уақытта күндіз немесе
түнде жүзеге асырудың ... ... ... ... банк клиенттері
банк бөлімшелерінен гөрі, банкоматтар қызметін пайдаланғанды жөн көреді.
Банк ... ... көбі ... ... ... ... ақшаны алу,
- несие лимитін алу;
- ақша аударымдарын жүзеге ... ... ... ... ... ... ... пайдалану;
- салық төлеу мүмкіндігі;
- мобильді байланыс қызметтерін төлеу ... ... ... ... ... ... шотынан операция атқарылған күні қаражаттарды сызып тастау
(сенбі мен жексенбіні санамағанда);
б) карточканың жоғалу не ұрлану мүмкіндігі;
в) керекті кезде банкоматтың әр ... ... ... ... ... ... анализі бойынша, банкоматтардың бұзылу уақыты
оның жұмыс уақытының 5%-нен аспайды. ... ... ... ... бұл банк пен оның ... үшін айтарлықтай шығын
болып табылады).
Карточкаларды қабылдайтын басқа да электронды ... ... ... Point of Sale Terminal – ... ...... ... немесе карточканың микрочипінен
ақпаратты оқуға және төлем карточкасы арқылы операцияларды жүзеге ... ... ... ... беретін электронды құрылғы. Банкпен
байланыс телефонды желі арқылы жүзеге асырылады. Банкоматтан ... ... ... көрсетеді.
Импринтер – клиенттің төлем карточкасында эмбоссирленген мәліметтерді
алуға мүмкіндік ... ... ... ... чек, ... ... кассирмен толтырылып, клиентпен қол қойылады.
2 бөлім. Қазақстан Халық ... ... ... ... ... ... ... мен қаржылық сипаттамасы.
Бүгінгі Қазақстан аумағында алғашқы жинақ кассасы 1884 жылы Верныйда
ашылған.
Қарапайым халықтың қолындағы ... ... ... ... тартуды
көздей отырып, билік басындағылар сол кездің өзінде түрлі амалға барған.
Патшалық Ресейдің Қаржы министрлігі бекіткен 1899 жылғы 14 ... 1,5 және 10 ... ... ... ... ... ережеге сәйкес
аталған маркаларды сатып алып, арнаулы жинақ парақшаларына желімдеп ... ... ... Және осы ... атап айтылғанындай, бұл шараның
жұртшылықты «адамгершілік тұрғыдан ... ... ... ... ... ... мәні зор болған. Жапсырылған
маркалар құны бір рубльге жеткен кезде жинақ кассасына барып, есепшот ... ... өзі ... ... ғасырдың басында-ақ жинақ ісінің
айтарлықтай даму үстінде болғандығын дәлелдесе ... Айта ... ... мұндай тарихи даму өте қысқа мерзімде үрдіс алған. Небәрі 15 ... атап ... ... ... арасында жинақ кассаларының саны 84-
тен 173-ке дейін жеткен, салымшылар саны 21765-тен 93532-ге дейін өскен, ал
салымға ... ... ... қалдығы 20337млн. сом болған.
Бұдан кейін он жылдың ішінде де жинау ісі біртіндеп даму үстінде болды.
Қазақстанның өз жинақ кассасын ашу қажеттігі ... ... 1923 ... ... ... ... кеңесінің бұйрығымен Ақтөбеде Қазақстан
тарихындағы ... ... ... ... ... ... ... ғасырдың 80-жылдарында КСРО жинақ ісін
жаңа деңгейге көтеру қажеттігі туындады. Бұл кезде жинақ кассалары ондаған
жылдың ... ... ... бос жатқан ақша қаражатын салымға тартуды,
оның сенімді және құпиялы түрде сақталуына кепілдік беруді қамтамасыз еткен
болатын, ... ... ... ... ... ... ... кассалары тұрғындардан коммуналдық төлем қабылдау, азаматтардың жеке
басын сақтандыру, жұмысшылар мен қызметкерлерге ... ... ... ... үшін есеп ... ... беру операцияларын жүргізді, ақшалай-ұтыс
лотереяларын сатумен айналысты. Басқаша айтқанда, ... ... ... ... ... ... рөлі арта
түсті. Жинақ кассалары ендігі жерде ірі экономикалық ... ... ... ... ... ... ... сәйкес «банк» деген
ұғымға неғұрлым жақындай ... ... ... ... – бұл ... ... жинақ
жүйесінің дамуы мен құрылуының тарихы. Халық банкі өз тарихын Ақтөбедегі
1923 жылы тамыз ... ... ... ... ... Мемлекеттік жинақ
кассасы жүйесінен тәуелсіз Қазақстанның ірі әмбебап ... ... ... банк ... ... қоғамы мен мемлекетінің тарихымен
үзіліссіз байланысты.
Қазақстан Халық банкінің жаңа даму кезеңі ... өз ... ... ... 2001 жылы ... Бүгінгі күнде Халық банкі ірі
филиалдық желіні және жеке ... ... ... Орта Азия және ... коммерциялық банк болып табылады. ... ... ... ... жеке және заңды тұлғалардың есептесу-
кассалық қызмет көрсету, дебеттік және кредиттік ... ... ... сонымен қатар бизнесті саудалық және жобалық қаржыландыру кіреді.
Ең негізгі бағыттарының бірі депозиттер қабылдау және ссудалар беру ... ... ... және ... валютасында беру болып табылады.
Банк акцияларының Лондондағы ... қор ... ... яғни ... ... сәтті орналастырылуы, Банктің
Халықаралық своп және дериватив ... ... ... (ISDA)
мүшелікке өтуі, эквайринг қызметін іске қосуы және CUP (China Union Pay) ко-
брендинг карточкаларын ... ... ... еуро облигацияларды
айтарлықтай табысты ...... бәрі ... жыл ... ... ... бір айта кететін жәйт – «Euromoney» журналы 2006 жылы Халық банкін
«The best bank in Kazakhstan in 2006» ... 2006 ... ... ... ... «The Banker» журналының бағасы бойынша Банк
әлемдегі ең ірі 1000 ... ... ... ... ... ... 658
орыннан көрінді.
Halyk Group-тің алдын ала қаржы есептемесі стандарттары бойынша ... ... жыл ... Halyk Group-тің таза табысы 65% өсіммен
25,7 млрд теңгені құрады. Банктің табысы ... ... ... ... 20,7 млрд ... ... ... көлемі жыл
басындағы көрсеткіштен 76,4%-ға ұлғайып, 987,4млрд теңгеге жетті. Меншікті
капитал 86% өсіммен 2007 ... 1 ... ... ... 119,6 ... ... ROAA (орташа активтер қайтарымдылығы) – жылдық 3,49%, ROAЕ
(орташа меншікті капитал қайтарымдылығы) – жылдық ... ... ... ... маржа) – 6,83% жылдық көрсеткішін құрайды.
Мұның сыртында Банк төлем карточкаларының саны бойынша бұрынғыша өзінің
көш бастаушы орнын сақтап, аталған ... ... 2,8 ... жеткізді.
Халық банкі Қазақстанда бірінші рет жаңа «VISA ... ... VIP ... бастады.
Бүгінгі күні Банктің «Мобильдік банкинг» қызметін пайдаланушылар саны
еліміз бойынша 130 мың адамнан асып, бұл ... ... ... үшін ... тағы бір ... Ақша айналымы мен табыстылығы бойынша
«Интернет-банкинг» қызметі қазақстандық ... ... ... ... нық ... ... барлық 14 облысындағы облыстық, өңірлік, аудандық
филиалдарды қоса алғанда, Банк өз ... 593 ... мен ... 100-ға жуық ... тұратын кеңінен таралған желі арқылы қызмет
көрсетеді. Бүгінгі күні Халық ... ... ... жеке ... саны 5,9 ... асып отыр – бұл Қазақстандағы ең ауқымды
клиенттік база болып табылады, сонымен қатар Банк 62 ... жуық ... ... бизнес өкілдеріне және 300 мыңнан аса ірі корпоративтік клиентке
қызмет көрсетеді.
2006 жылы Банк ... ... ... ... ... ... және ірі қайырымдылық іс-шаралары мен жобаларды іске
асырды. ... және ... ... ... жұмсалған бюджет көлемі 63
млн теңге болды.
Отандық төлем ... ... ... ... ... ... ... ешкім талас тудырмайды, Банк шығарған карточкалар саны
қазір 2,8 млн ... ... ... ... мен қызметтер аясы да барынша кеңейтілуде:
- China Union Pay (CUP) карточкаларын ұстаушылар (олардың саны ... ... 1 ... ... ... ... ... банкоматтары
арқылы қолма-қол ақша ала беруге әрі өздерінің карточкаларындағы ақша
балансы туралы біліп ... ... ... ... қатар өткен жылдың
желтоқсан айынан бастап Банк дүние жүзінде алғашқы болып CUP ... ... ... ... ... ... ... Қазақстанда бірінші рет жаңа ... ... VIP ... ... ... бұл нарықтың әлуеттілер
сегментіне арналған, айырықша іріктелген, басымдығы бар ... ... ... тауарды қорғауды және кеңінен кепілдеме беруді; қызметін
ұсынуды; ... ... ... ... консъерж қызметін көрсетуді
(сапар шегуді ... ... ... ... ... ... кең
ауқымын қамтамасыз ету); сапар шегу үшін жолға ... ... 1 млн ... ... ... ... ... және т.б. көздейді;
- Халық банкі карточкаларының иелері мобильдік ... ... ... ... пен коммуналдық қызмет үшін ақы төлеумен қатар,
енді Қазақтелекомның қарапайым телефон байланысы үшін де банкомат ... кез ... ... әрі кез ... ... ... үшін ақы төлеу
мүмкідігін алып отыр;
- Тұрғын үй құрылысы жинақ банкінің клиенттері де ... ... ... ... ... салым ашуына, кредиттерін өтеуіне болады;
- «карточкалық депозит» деп аталатын жаңа ақша жинақтаушы депозит пайда
болды, оны ... ... ... ... ... банкі карточкаларын иеленушілерге Банктің Жинақатушы
зейнетақы қорындағы өздерінің зейнетақылық ... ... және ... алып ... ... берілді;
- Interfood компаниясымен бірге бірінші Altyn City ... ... ... жыл ішінде Банк банкоматтары арқылы, 2,5 млрд теңгеге
түрлі төлемдер жүргізілді, Card to Card ... ... 5 млрд ... ... ақша ... АТМ ... ... түрде даму үстінде. 2007 жылы банкоматтар
желісі ... тағы ... 500 ... және 300 ... ... ... бұл АТМ жүйесінің мүмкіндігін айтарлықтай
кеңейтеді. ... ... ... мақсаты түрлі ... ... ... қабылдау болып табылады. Қазіргі ... ... ... ... ... 35 ұйым-мекеме ынтымақтаса қызмет
етіп, банк клиенттеріне өз ... үшін ... ... ақы ... отыр.
«Интернет-Банкинг» жүйесі
Ақша айналымы мен табыстылығы ... ... ... ... ... арасында алғашқы орынды нық ұстап отыр.
Интернет жүйесін пайдаланушылар арасында барынша танымал ... ... ... ... ... ... әп-сәтте ақша
аудару, валюта айырбастау және ... ұялы ... ... ... ... үшін ақы төлеу, интернет-депозиттер ашу, банк аралық
және банк ... ақша ... ... өтеу ... жылы ... ... клиенттері 9 елдің аумағынан өз интернет-шоттары
бойынша қашықтықтан жұмыс істеп, есеп айырысу жүргізді, ...... ... ... одан әрі ... ... Еуропалық одақ, АҚШ, Ресей, Ұлыбритания, Лихтенштейн, Швейцария,
Германия, ... ... ... ... банкинг» жүйесі
Қазақстан Халық банкінің «Мобильдік банкинг» жүйесі – карт-шотты ұялы
телефон ... ... ... ... ... ... ... жүйе қызметін пайдаланушы клиенттер саны 130 мыңнан асады, оның
ішінде 95,5 мың адам – 2006 жылы ... (бір жыл ... ... саны
3,8 есе артып отыр).
Қазақстан үшін бірегей болып табылатын банк шотына ұялы ... ... ... ... Халық банкі 2005 жылдың сәуір айының 19-ы күні
VISA CEMEA – ... банк – Verified by Visa» атты ... ... іске қосқан болатын. Сол күні бірден аталған қызметке «КаР-Тел»
ЖШС (Beeline, K-mobile, Excess) GSM-операторының ... ... ... үш ... ... жүйе ... «Алтел» АҚ (Dalacom, Pathword) және
GSM Kazakhstan (K-cell, Activ) ЖШС ... ... ... ұялы ... ... ... ... жүйеге қосылудың ыңғайлығы және мүмкіндіктерінің молдығы 2005
жылдың аяғында Мобильдік банкинг қызметінің ауқымын өндірістік көлемге
қоюға ... ... ал 2006 ... 29 ... ... ... жөнелткен SMS хабарларының саны бір миллионға жетті. ... ... жету үшін 10 ай ... қажет болса, одан әрі «екінші
миллионға» небәрі үш айдың ішінде қол ... (2006 ... 11 ... ... ... жіберілді). 2007 жылдың басында ай сайын бір ... ... ... ... ... деп ... кезеңде осы қызмет түріне қосылған ... ... ... ... мобильдік телефонына карточка бойынша жасалған ... ... ... ... ... көрсетілген қызмет үшін ақы
төленгенде, жалақы түскенде, басқа ақша түскенде, т.б.) ... ... ... ... ... ... операция сомасы, жасалған уақыты мен жері
туралы мәлімет беріледі. Мұнымен қатар Мобильдік банкинг жүйесінің ... ... ... ... ақша балансы, жүргізілген
операциялары, шот бойынша берешегі туралы ... ... ... ... жағдайда карточкасын әп-сәтте оқшаулауына болады. Бұл үшін ... ... ... ... (8080) ... ... SMS
хабарын жөнелту ... ... ... ... banking ... ... ... жылдың 1 наурызында «Мобильдік банкинг» жүйесінің дамуында екінші
кезең басталды. Ұялы байланыс қызметі үшін ақы ... ... ... ... телефонның өзінен іске асыру мүмкін болды (K-mobile, Beeline, Dalacom,
Pathword, K-cell абоненттері үшін). 2006 ... 10 ... ... ... саны 27,5 мың ... жасалған төлем сомасы 26,7 млн
теңгеге жетті.
Мамыр айында аталған сервис жүйесіне қолдау жасау мақсатында ... ... іске ... http://wap.halykbank.kz.
2006 жылдың 8 маусымында «Мобильдік банкинг» пайдаланушы Халық банкінің
клиенттеріне ұялы телефонмен банк операцияларын жүргізу үшін ... ... ... ... қол жеткізу үшін клиент Банктің wap-порталынан
(http://wap.halykbank.kz.) тегін HalykBank мидлетін өз ... ... ... (ақысыз). Аталған технология Қазақстан банктері арасында ... ... ... және ... ... ... алды.
2006 жылдың 14 қыркүйегінде «Мобильдік банкинг» жүйесінде атаулы оқиға
болды: ... 100 ... ... ... ... бастап сонымен қатар «Мобильдік банкинг» жүйесіне Халық
банкінің процессинг қызметін пайдаланатын алты ... ... ... кететін бір жәйт, іске қосылғаннан кейін қысқа мерзімде – ... ... ... ... – 2006 ... 17 ... күні ... банкинг»
жүйесінен түскен табыс атаулы көрсеткішке жетіп, 1 млн АҚШ долларынан асты.
Қазіргі уақытта аталған жүйе ... ... ... ... бұл ... ... ... SIM картасына орналастыру арқылы
клиентке ұялы ... ... ... ... меню алу, мұнан кейін ... ... ... байланыс, коммуналдық қызмет үшін, интернет-
дүкендерінде, т.б.) ... ... ... ... және ақша
аударуға (банк аралық, Card to Card, банктің ішкі жүйесі бойынша) мүмкіндік
беруді ... Ең ...... ... ... ... ... өйткені аталған операциялар клиенттің өзінің сандық ... ... ... ... ... банкінің атқаратын операциялары.
Банк – банк қызметін жүзеге асыруға құқылы ... ұйым ... ... ... («Банк қызметі туралы» ҚР Заңы 1995 жыл 31 тамыз, 1-
бап, ... ... ... ҚР ... ... 4-тармақшасына сәйкес банк
операцияларына мыналар жатады:
а) заңды тұлғалардың депозиттерін, банк шоттарын ашуды және ... жеке ... ... банк ... ... және ... ... мен банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын
ұйымдардың корреспонденттік есеп шоттарын ашу және жүргізу;
г) ... ... ... мен мәнеттерді қабылдау, беру,
қайта есептеу, ұсату, ... ... ... буу және ... ... операциялары;
е) есептеу операциялары;
ж) заем операциялары ... ... ... ... ... түрде несие беру;
з) жеке тұлғалар мен заңды тұлғалардың, оның ... ... ... ... ... шоттары бойынша есеп айырысуларды
жүзеге асыру;
и) сенім операциялары: сенім білдірген адамдардың мүддесі үшін ... ... ... ... ... ... ... ету құқықтарын,
және тазартылған бағалы металдарды ... ... ... ... ... ... тексеру, сұрыптау
және растау, сондай-ақ олардың өзара есебін жүргізу және ... және банк ... ... түрлерін жүзеге
асыратын ұйымдардың таза позицияларын айқындау;
л) сейфтік операциялар: сейф жәшіктерін, ... мен ... ... қоса ... ... ... ... бағалы қағаздарын,
құжаттары мен қазыналарын сақтау жөніндегі қызметтер;
м) ломбард операциялары:сақтауға алынып оңай өтетін ... ... өзге де ... ... ... ... ... мерзімді несие беру;
н) төлем карточкаларын шығару;
о) банкноттарды, ... мен ... ... және ... ... ... ... валюталарымен айырбастау операцияларын ұйымдастыру;
р) төлем құжаттарын инкассоға қабылдау (вексельдерді қоспағанда);
с) чек кітапшаларын шығару;
у) аккредитивті ашу (ұсыну) мен растау және ол ... ... ақша ... орындалуды көздейтін банк кепілдіктерін беру;
х) үшінші тұлғалар үшін ақша түрінде орындалуды көздейтін банктік ... мен өзге де ... ...... ... ... ретінде экономикалық дамудың
ажырамас элементін білдіреді. Оны барлық шаруашылық субъектілерімен ... те, ... те, ... жеке ... да пайдаланады.
Қазақстан банктерінің табысты дамуы үшін, бүкіл дүние жүзіндегі сияқты,
төлем карточкаларын пайдаланудың ... ... ... ... ... ... процент ставкаларын ұсыну негізге алынуы керек. Бұл
ретте Халық банкі біраз жетістікке жетті деуге ... ... ... екі
жыл бұрын ғана банктің ипотекалық несие нарығындағы үлесі 10%-тен аспайтын.
Бүгінгі күні банк үлесі 25%-ке ... ... бұл осы ... ... ... ... бағаланады.
Банктің алдына қойған стратегиялық мақсаттарының бірі – ... ... ... банк ... өз ... ... ... әрі
халыққа көрсететін қызметтер аясын одан әрі кеңейте түсу.
Қазақстан Халық ... ... ... ... ... ... түрі ... |Кімдерге |Сақтан-ды|Займның ең|Займды ... |
| | ... |ру ... ... |бойынша |
| | | | ... ... |
| | | | | |ьды ... |
| | | | | ... | |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 |
| | | | | | | ... |Тұтынушы-лы|Банктің |Қарасты-р|3 ай |36 ай |21% ...... ... | | | |
| ... |жоба-сына | | | | |
| | ... | | | | |
| | ... ... | | | | |
| | ... | | | | |
| | ... | | | | |
| | ... | | | | |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 ... ... ... ... ай |36 ай |23% ... лық |қ |– ҚР ... | | | ... ... ... | | | ... | ... | | | | ... | ... | | | | ... | ... | | | | ... | ... | | | | ... | ... | | | | ... ... ... |Қарасты-р|3 ай |24 ай |21% ... |қ |– ҚР ... | | | ... ... ... | | | |
| | ... | | | | |
| | ... | | | | |
| | ... 70 | | | | |
| | ... ... | | | | |
| | ... | | | | ... заңды тұлғалардың шоттары бойынша жұмыстар жүргізіледі. Заңды
тұлғалар, жеке кәсіпкерлер, ауыл шаруашылықтар және фермерлік шаруашылықтар
банктік шот ашу үшін ... ... ... ... шот – бұл ... ... ... бойынша Банк пен Клиент
арасындағы келісім-шарттық қатынастарды көрсету тәсілі.
Банктік шоттар теңгеде де, шетел валютасында да ... ... және ... жинақ, корреспонденттік шоттар болып бөлінеді (ҚР
банктеріндегі клиенттердің ... ... ашу, ... және жабу ... ... 1 бөлім, 2 маусым 200жыл).
Қазіргі кездегі еліміздің екінші деңгейдегі ... ... ... 1998 ... 29 маусымдағы Ұлттық банк Басқармасымен бекіткен ... ... ... ... ашу, ... және жабу ... №266 нұсқаулығына сәйкес жүзеге асырылады.
Жоғарыдағы ережеге сәйкес ҚР-дағы екінші ... ... шот ... ... талап етеді:
1. Резидент-заңды тұлғалар үшін:
- Жарғысының көшірмесі (нотариалды куәландырылған);
- Статистикалық карточка;
- Мемлекеттік тіркеу ... ... ... куәліктің көшірмесі;
- СТТН көшірмесі;
- Филиалдар мен өкілеттік үшін, резидент-заңды тұлғалардың басшыларына
берілетін сенімхаттың көшірмесі;
- Мемлекеттік бюджеттен қаржыландырылатын мемлекеттік ... үшін ... ... ... қағаз;
- Қол қою және мөр басу үлгісі бар карточка (нотариалды куәландырылған,
3 дана);
- Қол ... ... ... ... ... мен олардың төл
құжаттары мен СТТН;
- Банктік шот ашу туралы өтініш;
- Банктік шот ... ... ... тұлғалар үшін:
- Мемлекеттік немесе орыс тілінде дайындалған Филиал немесе өкілеттілік
туралы ... ... ... ... ... ... (қайта тіркеу) туралы куәліктің көшірмесі;
- СТТН көшірмесі;
- Филиалдар мен өкілеттік ... ... ... ... сенімхаттың көшірмесі;
- Қол қою және мөр басу үлгісі бар карточка (нотариалды куәландырылған,
3 дана);
- Жеке куәлігі;
- Банктік шот ашу туралы ... ... шот ... ... Фермер шаруашылығы:
- Мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы куәліктің ... СТТН ... ... пайдалануға жер бөлімшесін беру туралы құжаттың көшірмесі
(нотариалды куәландырылған);
- Қол қою және мөр басу ... бар ... ... ... ... Жеке ... ... Банктік шот ашу туралы өтініш;
- Банктік шот туралы келісім-шарт.
4. Жеке кәсіпкерлер үшін:
- Жеке ... ... ... ... ... ... куәліктің
көшірмесі;
- СТТН көшірмесі;
- Қол қою және мөр басу ... бар ... ... 3 ... Жеке куәлігі (көшірмесі);
- Банктік шот ашу туралы өтініш;
- Банктік шот туралы келісім-шарт.
5. Шетелдік дипломатиялық және консулдық өкілеттіктер үшін:
- ҚР ... ... ... ... оның аккредитациясын
растайтын құжаттың көшірмесі;
- Қол қою және мөр басу үлгісі бар карточка (нотариалды куәландырылған)
3 ... Жеке ... ... ... шот ашу ... өтініш;
- Банктік шот туралы келісім-шарт.
6. Жеке тұлғалар ... Жеке ... ... СТТН ... Қол қою және мөр басу ... бар ... (нотариалды куәландырылған)
3 дана;
- Банктік шот ашу туралы өтініш;
- Банктік шот ... ... ... ... Visa International (1998 жыл, ... ... және ... ... (1997 жыл, ... ... ... төлем жүйелерінің мүшесі болып табылады, яғни олармен тікелей
қаржылық қатынаста. Қазақстан Халық банкі ... ... ... ... ... табылады. Қазақстандағы төлем карточкаларын
ұстаушылардың 60%-н астамы Қазақстан Халық банкінің төлем карточкаларының
иелері болып ... ... – бұл ... ... ... ... эмитентімен анықталған төлемдерді жүзеге асыруға, қолма-қол
ақшаларды алуға, валюталарды айырбастауға және т.б. ... ... ... ... ... мен ... да ... арқылы
ақшаға бақылау жасау құралы («Ақшалай төлемдер мен ... ҚР ... жыл, 29 ... ... 55 тармақшамасы).
Қазақстан Халық банкі шығаратын төлем карточкаларының ... Visa ... Visa Gold, ... ... Visa Classic, ... Standard
3) Visa Electron\Plus, Maestro\Cirrus
4) Visa Instant Halyk Card
5) Visa Virtuon
6) Maestro ISIC
Банктік ... ... ... операциялар жүргізіледі. Жеке
тұлғалардың ақшасын аудару жүйесі ұлттық ... және ... ... Банк филиалдарымен орындалады. Салымшылардың шоттарынан немесе шот
ашпай-ақ қолма-қол ақшаны ... ... ... тек қана ... банктің
(Головной банк) сенімхатымен және шетел валютасымен операциялар жүргізуге
құқық беретін ҚР Ұлттық банкінің рұқсаты бар ... ... ... ... ... ... ... асырады:
|Аударым |Мақсаты |Ерекшелігі ... ... ... ... | | ... |валютасы ... |
| | | ... | | |
| | | ... | | |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 ... |Жеке |Аударымдар ... |100 – 20000 ... ... |қ күн | ... ... ... заңды |Халық банкі» АҚ|ағымында | | ... ... ... | | | ... ... | | | ... ... мен ... | | | ... ... | | | | ... ... үшін | | | | ... | | | | ... | | | | | |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 ... ... ... – 20 |теңге |200 – 60000 ... мен ... ... ... | ... ... |аударымдар |орнатылған | | | ... ... ... | | | ... ... ... банкі» | | | |
| | ... ғана | | | |
| | ... | | | |
| | ... | | | ... |Шот ... |«MONEY GRAM |15 – 20 |АҚШ доллары|100-10000$ |
|Gram» ... |PAYMENT SYSTEM ... | | ... ... |INC» ... | | | ... |жеке |келісім-шарт | | | |
| ... ... ... | | | |
| ... ... де | | | |
| ... |жүзеге | | | |
| | ... | | | |
3 ... ... карточкаларының даму перспективалары мен механизмдері.
3.1. Қазақстан Халық банкі шығаратын төлем карточкаларының түрлері.
Төлем ... – бұл ... ... ұстаушының төлем
карточкасының эмитентімен анықталған төлемдерді жүзеге асыруға, қолма-қол
ақшаларды алуға, валюталарды айырбастауға және т.б. ... ... ... ... ... мен ... да құрылғылар арқылы ақшаға
бақылау жасау құралы («Ақшалай төлемдер мен аударымдар» ҚР Заңы, 1998 ... ... ... 55 ... ... ... бір ... ол карточкада көрсетіледі. Карточканың мерзімі өткеннен соң, ... жаңа ... ... ... ... ... мерзімі 3 жыл.
Қазіргі кезде жалақы алуға арналған төлем карточкалары кеңінен ... ... ... Visa ... (1998 жыл, ... ... және ... International (1997 жыл, шілде айынан бастап)
халықаралық төлем жүйелерінің мүшесі болып табылады, яғни ... ... ... ... ... банкі Қазақстан Республикасындағы төлем
карточкалары нарығының көшбасшысы болып ... ... ... ... 60%-н ... ... ... шығаратын төлем карточкаларының түрлері:
Visa Platinum, Visa Gold MasterCard Gold
Бұл карточкалар ыңғайлылықты ... ісі алға ... ... ... бұл ... қалталы азаматтарға беріледі. Берілген
карточкалар ... ... еш ... қонақүйге тапсырыс бере алады
(мысалы, шет елге шыққанда). Карточканы ұстаушы ... және ... және ... ... ... ... ала ... Classic, MasterCard Standard
Әлемде кең таралған карточкалардың түрі, Gold ... ... кең ... ... ... карточкалар электронды
құрал (POS-терминал) арқылы тауарлар мен қызметтер үшін төлемдер ... ... ... ... ... береді, механикалық құралдар
(импринтер) арқылы да мүмкіндік ... бұл ... бір ... ... жүйесін ұлғайтады. Олар Visa немесе MasterCard
логотипімен белгіленген бүкіл ... ... және ... ... ... Бұл ... ұстаушылары болып орташа
табыс алушылар табылады.
Visa Electron\Plus, Maestro\Cirrus
Танымал, қол жетерлік карточканың ... Gold және ... ... тек қана ... ... (POS-терминал),
банкомат, кассалық терминалда пайдалануға болады. Бұл карточкалар арқылы
қонақүйге ... ... ... жалдауға және Internet-ті төлеуге
болмайды.
Visa Instant Halyk ... ... ... ... ... ... жағдайларға арналған. Мысалы, дереу жол-сапар, клиент
жалақысын алу керек ... ... ... ақша аудару керек. Клиент бұл
карточканы тиісті өтінішін тапсырғаннан кейін дереу ... ... ... ... шығарылады, бірақ Visa ... ... ... ... |Карт-шот ашу және ... ... алу, сол |
| ... бойынша жалақы, зейнетақы алу |
|Кімдерге арналған ... ... – ҚР ... және |
| ... ... түрлері |Несиелік карточкалар: |
| |Visa ... Visa Gold, ... |
| ... ... арналған |
| |Visa Classic, ... Standard – ... |
| ... ... арналған |
| ... ... |
| |Visa ... Cirrus Maestro, Visa Electron |
| |Halyk Instant – ... ... ... |
| ... ... ... |Дебеттік карточка – 3жыл ... ... ... карточка – 1 жыл ... ... ... ... еуро ... ... |AIG Kazakhstan сақтандыру пакеті, IAPA карточкасы|
|берілетін міндетті |– ... еркі ... ... ... ... ... ... ... беру т.б. ... үшін |
| ... ... болып табылады ... ... ... |Visa Platinum – 5000 ... ... |Visa Gold, ... Gold – 2500 теңге |
| |Visa Classic, ... Standard – 1200 ... |
| |Visa ... Cirrus Maestro - ... ... ... карточка Интернет жүйесінде есеп ... ... ... ... ... емес. Карточка виртуальды болғанымен, клиентке
карточканың аналогы реквизиттермен беріледі: карточканың ... ... ... ... коды және ... ... ... ... ашу және ... ... ... ... ... ... төлемді жүзеге асыру үшін |
| ... ... алу ... арналған |Жеке тұлғалар – ҚР ... және |
| ... ... ... |Visa Virtuon виртуальды карточкасы ... ... |1 жыл ... ... | ... ... ... доллар, еуро ... ... ... ... міндетті | ... ... | ... ... ... |2000 теңге ... | ... ... Student Identity Card) – бұл ... Студенттік
Идентификациялық Карточка. ISIC барлық ... ... ... 1968 жылы ... ISIC карточкасы ЮНЕСКО-мен ұсынылған және
тіркелген. Карточка жоғарғы оқу ... ... ... ... ... ISIC карточкасы арқылы ISIC логотипі бар жерлерде
тауарлар мен қызметтерге дисконттық ... ... ... ... ... бойынша шегерімдер ұсынатын 50-ден аса кәсіпорындар бар.
Бұл медициналық орталықтар, боулинг- орталықтар, кафе, ... ... және де ... ... ISIC таратылған кез келген
елде сіз Көмек орталығымен (Help line) ... ... және ... ала ... ... ... тәулік бойы жұмыс істейді және операторлар
4 тілде (ағылшын, неміс, француз, испан) ... ... ... ... ... студенттерге 137 елде 85%-ке дейінгі шегерімдермен телефон
соғуға мүмкіндік береді, сонымен қатар телефакс, электронды почта.
|Мақсаты ... ашу және ISIC ... ... ... |
| |мен ... ... ... алу |
| ... оқу ... ... ... ... карточкасын алу ... ... ... тұлғалар – ҚР резиденттері және |
| ... ... ... |Maestro ISIC ... ... қызмет |16 ай ... ... | ... ... |Теңге, доллар, еуро ... ... ... ... ... | ... ... | ... ... ... |900 ... ... | ... ... банкі мен «China Union Pay» қытай компаниясы эквайринг
туралы келісім шартқа қол қойды. Бұл келісім ... ... екі ... ... ... ... ... және банкоматтарда
қаржылық операцияларды орындау кезінде Қазақстан мен Қытай территориясында
бірдей танылады. Бірінші кезекте, ... ... ... ... ... ал екінші кезекте Қазақстан Халық банкінің
карточкалары Қытай Халық Республикасында жүргізілетін болады.
Қазақстан Халық ... ... ... қытай компаниясының
карточкалық жүйесі КХР-ң өзінде ... ... ... қызмет көрсетеді.
CUP карточкаларының эмиссиясының басталуын банк 2006 жылдың аяғына қарай он
мыңнан аса басылым шығаруды жоспарлаған.
Келісімшартқа ... екі ... ... ... ... үшін ... ... ұйымдастыру, және ол
карточкаларды Халық банкінің жүйесі арқылы банкоматтан ... ақша ... ... болады. Бұл үшін банктің көптеген банкоматтарына арнайы
қытай ... үшін ... ... яғни ... орыс, ағылшын
тілдерімен қоса қытай тілінде ақпарат алу ... ... ... мен ... ... CUP компаниясының логотипімен белгіленген,
бұл бұндай ... ... ... ... ... ... ... көрсетеді.
Қазақстан Халық банкі Достастық елдері банктерінің ішінде China Union
Pay жүйесіне енген бірінші банк.
3.2. Қазақстан Халық банкінің төлем карточкалары ... ... ... ... ... бойынша банкоматтан берілетін
үзінділер арқылы зейнетақы қорындағы өз шотыңыздың жай-күйі ... ... ... да ... ... қатар банкомат көмегімен коммуналдық
қызметке, телефон ... ... ... ақы ... ... ... ... алу да еш қиындық туғызбайтын болды. ... ... ... ... ең ... ... бірнеше жұлдызды отельдерінде
карточканың көмегімен жеңілдікпен тұра аласыз.
Сондықтан банк ісі саласындағы бүгінгі күні ... ... ... енгізіліп отырған ... ... ... ... ... ... ғана ... мол мүмкіндігіне қол жеткізіп қана қоймай,
шынайы бағалап үлгіргендердің қатары елімізде күн сайын артып ... ... ... ... карточкалар саны бүгінгі күні 2,6 миллионнан асып
отыр, оның 1,4 ... ... ... ... жұмыс істейді, яғни
осынша адам қосымша жеңілдіктерді пайдалана алады деген сөз. Клиенттердің
басым көпшілігі әр ... ... ... ... ... жөн көреді.
Бұл өте құптарлық қадам. Карточка бойынша көрсетілетін қызметтер құны бірте-
бірте төмендеп келеді. Өйткені бұл ... ... ... ... күн ... ... отыратын қазіргі өркениет заманында
мұндай қызметке ... де қол ... ... ... ... ... ... айта кеткен жөн. Мысалы,
карт-шотты «Интернет-банкинг» ... ... ... «Экспресс-аударым»
режимінде толықтырып отыру. Бірінші жағдайда, сіз Интернет желісі ... кез ... ... банк шотыңыздан карточкаңызға ақша аудара
бересіз және тек өзіңіздің ғана ... кез ... жеке ... ... ... ... – бұл Қазақстан аумағы бойынша аударым жасау ... ... ... ... Еліміздегі ірі қалалардың барлығында
POS-терминалдар көмегімен карт-шотқа жедел түрде ақша ... ... ... ... ... ... Операция жүргізілгеннен кейін 15-30
минуттың ішінде алушыға жеткізіледі. Бұл ... үшін ... ақы ... ... және бұл жөнелтілетін ақша сомасына байланысты емес, яғни кәдімгі
банктік аударым үшін төленетін ақыдан үш есе арзан.
Card to Card ... ақша ... ... өзінің төлем карточкасын пайдаланушы клиенттеріне банкомат
арқылы бір карточкадан екінші карточкаға ақша аудару қызметін ұсынады. ... Card ... ... жаңа ... жол ... бұл ... ... сіз
тәуліктің кез келген уақытында, ... әрі ... қол ... ... ... ... жүргізудің еш қиындығы жоқ, сонымен
қатар аударылған ақшаны Қазақстан ... да, шет ... ... ... ... ... ... Бұл қызметті пайдалана отырып, сіз өз ақшаңызды
қәдімгідей үнемдей ... ... ... ... өте аз ... ақша ... байланысты емес. Ал қызметті пайдалану үшін сіз
және ақшаны алушыда Халық ... ... ... керек әрі сіз ақша
алушының ... ... ... білгеніңіз жөн.
Банкомат арқылы берілетін кредит лимиті
Халық банкі өз клиенттеріне банкке келместен, банкомат арқылы ... ... алу ... ... Банкомат арқылы берілетін кредит
лимиті – бұл Халық банкінің карточкасымен кезекті ... ... ... ақша алу мүмкіндігі. Кредит лимиті жалақысы кемінде 15000 теңге
болатын әрі жалақысын 3 ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорындар мен ұйымдардың (оның ішінде бюджеттік мекемелердің)
қызметкерлеріне арналған. Кредит желісінің мөлшері ... ... ... егер сіздің жалақыңыз 15000 теңгені құраса, кредит мөлшері
10500 теңге болады ... ... ... ... 2%-ті құрайды
және кредит сомасының нақты пайдаланылған күндер санына есептеледі. Мысалы,
егер сіз жалақыдан 10 күн бұрын 10000 теңге ... ... ... бұл ... ... ... Банк берешек өтемін карточкаға жалақысы немесе басқа
ақша түскенде автоматты түрде ұстап қалады. ... ... ... ... ... түрде жаңартылады. Сіз оған банкомат арқылы қосымша
растамасыз қол ... ... ... ... ... ... ... карточкаларын иеленушілерге банкомат арқылы әр
түрлі төлем жасау мүмкіндігін ... ... ... ... отыру, кабельдік телевидение қызметі үшін ақы төлеу т.б. Ендігі
жерде сіз банктің ... ... ... мен ... жұмыс
істейтін уақытына тәуелді болмайсыз – кез келген ыңғайлы уақытта банкоматқа
барып, ... ... ... қажетті бөлімді таңдап аласыз да, тиісті
батырмаларды басу арқылы төлем жүргізесіз. Аз ... ... ... қызмет көрсетушінің шотына түседі.
Халық банкінің банкоматтары арқылы қол жеткізілетін операциялар:
- қолма-қол ақша ... ... ... транзакция мен ондағы балансы туралы үзінді алу;
- мобильдік байланыс, кабельдік телевидение, «Қазақтелеком» ... ... ... сіз ... қалада қол жеткізуге мүмкін
болатын басқа да төлемдер;
- Халық банкінің карточкалары бойынша Card to Card ... ... ... ... ақша жинақтау;
- Карточкамен кредит лимит алу;
- «Мобильдік банкинг» қызметіне қосылу;
- Қазақстан Халық банкінің ЖЗҚ-дағы зейнетақылық ... ... алып ... «Қазақстан тұрғын үй құрылысы жинақ банкі» АҚ-да салым жасау және
несиені өтеу.
Кедендік баж ... мен ... ... ... ... банкі» АҚ республикамыздың кеден бекеттерінде POS-
терминалдар арқылы төлем карточкасымен есеп айырысудың ... ... ... ... карточкасымен кедендік төлемдер жүргізудің клиент
үшін құндылығы неде:
- төлемдер ... ... ... ... ... ... ... чек төлемнің құжаттық
растамасы болып табылады. Ендеше Халық ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етеді;
- кеден органдарының шоттарына аванстық төлемдер жүргізудің ... ... ... ... ресімделеді;
- қосымша төлемдер жүргізу жедел іске асырылады;
-артық төленген кеденді төлемдерге ... ... ... ... жүргізілген төлем туралы ақпарат төлем құжаттарында толық
көрсетіледі.
Карточкалық депозит
Карточкалық ... – бұл ... ... кез ... ... ... ... ақша жинақтау мүмкіндігі. Халық банкінің төлем
карточкасын иеленуші кез ... ... ... ... ... келместен,
банкомат арқылы-ақ ашуына болады. Бұл депозитке қаражат жинақтап отыру үшін
ақшаны карточкалық шоттан ... ... ... отырсаңыз болғаны.
Карточкалық депозит 12 ай ... тек ... ... және ... ... ... ... отыруға шек қойылмайды, жарна мөлшері де
шектелмейді, алайда ... ... ақша алып ... ... ... ... ... электрондық киоскіге барып,
банкомат панеліндегі тиісті батырмаларды бірізділік тәртіппен баса ... және ... ... ... Бастапқы жарнаның ең төменгі мөлшері
– 1000 теңге.
Мобильдік банкинг
Қазақстан үшін бірегей болып табылатын банк шотын ... ... ... жүйесі Халық банкінде 2005 жылдың 19 сәуірінде VISA CEMEA-
мен жасалған пилоттық жоба ... іске ... Бұл ... ... сервистік қызмет түріне «Қар-Тел» ЖШС GSM-операторы ... ... ... Excess) қол ... ... ... Сол ... 25
шілдесінде «Мобильдік банкинг» жүйесінің қызметтер шеңбері кеңейтіліп,
«Алтел» АҚ CDMA- операторы қызметін пайдаланушыларға да ... ... ... Одан әрі, 2005 ... 11 тамызда аталған қызмет жүйесіне
Қазақстандағы үшінші бір байланыс ... «GSM- ... ... (K-cell, Activ) ... ... ... ... мобильдік байланыс нарығы түгелдей қамтылды. Жыл аяғында-ақ
бұл сервис түрі ... ... ... мен ... ірі өндірістік ауқымға ие болды, ал 2006 жылдың 14 ... ... ... ... банкинг» жүйесіне 100-мыңыншы клиент
тіркеуден өткізілді. Қашықтықтан ... ... ... бойынша Қазақстан
банктері арасында ұсынылатын бұл ең жоғары көрсеткіш болып табылады.
Сервистік қызметтің осы ... ... ... Халық банкінің төлем
карточкасын ұстаушылары алғашқы кезеңде өздерінің мобильдік ... ... ... ... ... ... карточкалық шот бойынша жасалған
операция туралы (сатып алу, қызметке ақы төлеу, жалақының ... ... ... ... алып ... ... ... мобильдік банкинг
қызметін пайдаланушы өзінің ұялы ... ... ақша ... ... ... туралы сұрату жасай алады, қажет болғанда ... ... ... де ... ... 1 наурызынан бастап «Мобильдік банкингтің» екінші ... ... ... ... ... ... ... үшін ұялы
телефонның өзінен ақы төлеу мүмкіндігі енгізілді (Dalacom, K-cell, Activ
абоненттері үшін). ... ... ... ... тек ... SMS-
хабары жіберілетін телефондардан ғана іске асыруға болады. Қазіргі уақытта
аталған сервис түрінің үшінші даму кезеңін іске қосу ... ... ... мәні ... телефон SIM-картасында арнаулы банктік қосымша
орналастырылады, ал бұл клиентке телефон ... ... меню ... телефонның өзінен тікелей төлем (ұялы байланыс үшін, ... ... ... және ақша ... ... ішінде,
банкааралық, Card to Card т.б.) мүмкіндік береді.
2006 жылдың 8 маусымынан бастап Халық ... ... ... ... ... ұялы ... банк ... үшін ыңғайлы меню алу мүмкіндігіне ие болды. Бұл менюді банктің wap-
порталынан (http://wap.halykbank.kz.) әркім де өз телефонына көшіріп алуына
болады. Аталған ... ... ... нарығында алғаш рет пайда
болып отыр және клиенттер оған өз бағасын ... те ... ... ... негізгі басымдықтары:
- ұялы телефоныңызға келіп түсетін SMS-хабарының көмегімен ... ... ... ... қол жеткізе аласыз;
- банкке барып жатпастан, ұялы телефонның көмегімен кез келген уақытта
өзіңіздің ... ... ... ... (ақша қаражатының қалдығы)
жедел ақпарат алуыңызға болады;
- карточкалық шоттан ... ... ... ... ақша ... ... ... дисплейіне автоматты түрде келіп тұрады;
- карточка жоғалған немесе ұрланған жағдайда оны өзіңіз дербес ... ... ... ... ... ... Халық бакінің төлем карточкасының иесі
болып табылатын ұялы ... бар кез ... ... ... ... ... төлем ретінде төлем жүйесінің пайдалануына жасалған
анализ келесі тұжырымдарды жасауға мүмкіндік береді:
1. Қазақстанның нарықтық қатарға өту ... өзі ... ... ... байланысты болды. Көптеген коммерциялық банктерге ... жаңа ... ... және ... ... болып табылады.
2. Халықтық нарықтарда әр түрлі ... ... ... ... ... ... бар. Ал Қазақстанда төлем
құралы ретінде ... ... ... даму ... ... кешуде.
4. Төлем карточкаларының нақты даму ... ... ... ... мен ... коммуникациялардың жетістіктері
негізінде олардың жетілдірілуі саналады.
Сондықтан болашақ смарт карточкаларының артында, электронды ақшалар
қолма-қол ақшаларды ... ... ... монеталарды жартылай
ығыстырғандай ығыстыруы мүмкін екендігін ... ... ... негізделген төлем жүйелері дамыған ... ... ... күтілуде. Және де әлемнің кейбір банктерінде
дәстүрлі жүйелердің даму кезеңінен ... ... ... ... ... ... EMV спецификациясымен тіркелген. Магнит
сызығының ... мен ... ... ... ... банктік төлем карточкалары келесідей артықшылықтарға ие болады:
- PVC пластик (поливинилхлорид) немесе ... ... ... ... ... Енгізілген шифрлеу алгоритмі;
- ISO және EMV стандарттарына сай ... ... ... біз ... ... үміттенеміз: әр түрлі
жүйелердің бірігуі мен өзара енуі. ... ... ... ... ірі ... өкілдері қатысатын ұлттық стандарт бойынша
жұмыс табылады.
Сонымен пластикалық карточкалар – ... ... ... ұлғайтатын өте икемді құрал екеніне көзіміз жетті. Егер сіз
әрқашан карточканы ... ... ... ... ... ... үлкен ақша сомасын ұстап тәуекелге бел буғыңыз келмесе
немесе үлкен сауда жасағыңыз келіп, оны ... ... ... сіз ... ... ... ... сақтандыруыңыз мүмкін.
Сіз өзіңіздің валютаңызды конвертациялаудан құтыласыз. Сіздің банкіңіз
биржалық курс ... ... аз ғана ... ала отырып жүзеге
асырады. Осыдан келе, карточканы иелене отырып, сіз өзіңізбен бірге қолма-
қол ақшаны ... ... ... ... шотыңыздың
шегінде жоспарланбаған сауда жасай ... және ... банк ... ... мен ... ... ... арасындағы айырмадан ұтасыз.
Пластикалық карточканы қолма-қол ақшаның орнына ... тағы да ... ... ... ... тек қана ... ... хабарлау жеткілікті, барлық есеп айырысулар тоқтатылады. Біз тек
қана ... ... ... ... туралы ғана айтып келдік,
бірақ клиент белгілі бір шығындарға да кезігеді. Біріншіден, ... ... ... ... оны белгілі бір уақыт аралығында ұстайды ... ... ... ... ... төлеу керек.
Банктер карточка бойынша жүргізілетін әр транзакция үшін ... ... ... ... ... ... ... клиент үшін бәсекелестікте,
бүгінгі күні банктер алатын комиссияның көлемін ... ... ... ... банк ... алады.
-----------------------
Бір мезетті
Алдын-ала қорға белгіленген
Өздігінен несиеленетін
Операцияны жүргізу уақыты және төлем операциясының басталуы бойынша
Автономды “электронды әмиян”
Эмитентте шоты көшірілген “электронды әмиян”
“Шотыңыздың кілті”-шоттың иесін ... ... ... жасау әдісі
Банктік
Жекеменшік
Эмитенттердің типі бойынша
Ұстаушының заңды дәрежесі бойынша
Қарапайым
Күміс
Алтын
Платиналы
Электронды
Ұстаушылар типі бойынша
Несиелік
Дебеттік
Овердрафтты ... ... ... кодтау
Чипті кодтау
Лазерлі жазу
Радиожелілік жазу
Қағаз
(картонды)
пластикалық
металды
Есеп айырысу тәсілі бойынша
Мақсаты ... ... ... материалы бойынша
Карточка түрлерінің классификациясы
Банк-эмитент
18%
1%
Табыстар
Шығыстар
Несиелер бойынша пайыздар
Ресурстар құны
Жылдық жарна
Үмітсіз несиелер шығыны
Интерчейндж үшін сыйақы
Алаяқтық пен жасанды карталар шығыны
Келісім-шарт талаптарын бұзғаны үшін ... ... ... ... ... ... ... шығындар
Құрылғыларды сату және жалға беруден түскен табыстар
Процессинг ... ... ... ... ... үшін ...

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 65 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан Халық Банкінің экономикалық сипаттамасы57 бет
Автоматты басқару теориясы пәнінен электронды оқулық жасау66 бет
Қазақстандағы банк пластикалық карточкаларының айналысы жүйесін жетілдіру67 бет
1. Вирустардың организмге енуі, таралуы, орналасуы. Инфекция түрлері және оларға сипаттама. 2. Иммунитеттің механизмдері. Иммунитеттің гуморальдық, клеткалық, жалпы физиологиялық факторлары20 бет
1. Вирустардың организмге енуі, таралуы, орналасуы. Инфекция түрлері және оларға сипаттама. 2. Иммунитеттің механизмдері. Иммунитеттің гуморальдық, клеткалық, жалпы физиологиялық фактролары11 бет
1. Вирустардың организмге енуі, таралуы, орналасуы. Инфекция түрлері және оларға сипаттама.2. Иммунитеттің механизмдері. Иммунитеттің гуморальдық, клеткалық, жалпы физиологиялық фактролары11 бет
Алымдар және төлемдер32 бет
Алымдар, төлемдер және мемлекеттiк баждардiң мәнi мен өзiндiк ерекшелiктерi.20 бет
Ақша нарығының төлем құралдары және оның экономикадағы ролі12 бет
Банк клиенттерінің әртүрлі төлемдерді орындауы үшін тіркелудің автоматты жүйесін жасау34 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь