Ауызша және жазба тіл


І.КІРІСПЕ
ІІ. НЕГІЗГІ БӨЛІМ

1. Жазба тіл тарихы
2. Ауызша және жазба тіл
3. Дистантілі қарым.қатынас және жазба сөз

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
Тіл жалпы және абстрактілі құбылыс ретінде әралуан акт қолданыстары мен түрлерінің жүзеге асуы арқылы, белгілі бір нақты жағдаяттардың орындалуы арқылы көрініс табады. Яғни сөйленіс тіл арқылы жарыққа шығады. Бірқатар ғалымдардың зерттеуі бойынша, сөйленімнің түрлері әртекті, әр алуын. Дегенмен, олар екі негізгі формаға сәйкестендіріледі, олар – ауызша және жазбаша формалар. Бұл формалар күрделі бірлікте құрылады және әлеуметтік-тілдік тәжірибеде (қолданыста) бірдей мәнде болады, бірдей қызмет атқарады. Тілдік қарым-қатынас осы екі форманың күрделі тұтастығын білдіргенмен, олардың әрқайсысы жеке дара күйінде көріне алады және жеке (индивидуальді) сипаты мен ерекшеліктері болады. Ең алдымен, тілдің ауызша және жазбаша формалары арасындағы айырмашылықтар әрқайсысының өзіндік жеке материалды негізінің болуы арқылы, тұрмыстық қолданыстағы ерекшеленген формалары арқылы көрініс табады.

Пән: Тілтану, Филология
Жұмыс түрі:  Реферат
Тегін:  Антиплагиат
Көлемі: 5 бет
Таңдаулыға:   
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге
Кепілдік барма?

бот арқылы тегін алу, ауыстыру

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






Жоспар
І.КІРІСПЕ
ІІ. НЕГІЗГІ БӨЛІМ

1. Жазба тіл тарихы

Ауызша және жазба тіл

Дистантілі қарым-қатынас және жазба сөз

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР

Жазба тіл тарихы
Жазба тіл — жазудың шығуымен байланысты пайда болған, өзіндік дәстүрі
бар тіл. Жазба тіл адамзаттың сонау көне дәуірінен бастап, осы заманға
дейінгі ғылым мен техника, әдебиет пен өнер саласында жасаған байлығын
сақтауына және оны жетілдіруге мүмкіндік берді. Қазақ жазба тілі қазақ
әдеби тілінің негізгі саласы ретінде қазақ халқының қоғамдық-әлеуметтік,
саяси-экономикалық жағдайына, мәдени, рухани өміріне байланысты
ерекшеліктерін, дәстүрін сақтай отырып қалыптасқан. Қазақ жазба тілінің
қалыптасу негізі көптеген түркі халықтарына ортақ әдеби нұсқалардан бастау
алады. Соған орай көне түркі жазба ескерткіштері (6 — 7 ғасырларда), ерте
ортағасырлық Жүсіп Баласағұнның “Құтадғу білік”, Махмұт Қашқаридың “Диуани
лұғат ат-түрк” (11 ғасыр), ортағасырлық “Мұхаббатнама”, “Оғызнама” (14
ғасыр) сияқты жазба ескерткіштер қазақ жазба тілінің негізі ретінде
танылады. 15 ғасырдан 20 ғасырдың басына дейінгі аралықта қазақ жазба
тіліне ортаазиялық түркі әдеби тілінің дәстүрі ықпал етті. 19 ғасырдың 2-
жартысынан бастап халықтық тіл негізінде қазақтың ұлттық жазба әдеби тілі
қалыптасты, оның нормалық белгілері, стильдік салалары дамыды, қоғамдық
қолданылу аясы кеңіді.

Ауызша және жазба тіл

Тіл жалпы және абстрактілі құбылыс ретінде әралуан акт қолданыстары
мен түрлерінің жүзеге асуы арқылы, белгілі бір нақты жағдаяттардың
орындалуы арқылы көрініс табады. Яғни сөйленіс тіл арқылы жарыққа шығады.
Бірқатар ғалымдардың зерттеуі бойынша, сөйленімнің түрлері әртекті, әр
алуын. Дегенмен, олар екі негізгі формаға сәйкестендіріледі, олар – ауызша
және жазбаша формалар. Бұл формалар күрделі бірлікте құрылады және
әлеуметтік-тілдік тәжірибеде (қолданыста) бірдей мәнде болады, бірдей
қызмет атқарады. Тілдік қарым-қатынас осы екі форманың күрделі тұтастығын
білдіргенмен, олардың әрқайсысы жеке дара күйінде көріне алады және жеке
(индивидуальді) сипаты мен ерекшеліктері болады. Ең алдымен, тілдің ауызша
және жазбаша формалары арасындағы айырмашылықтар әрқайсысының өзіндік жеке
материалды негізінің болуы арқылы, тұрмыстық қолданыстағы ерекшеленген
формалары арқылы көрініс табады. Ауызша тілдің материалды негізі – бұл
ауада таралатын дыбыстық толқындар; жазбаша тілдің материалдық негізін кез
келген тәсілмен жазылған контрастық фондағы әріптер құрайды (бояу, жарық,
т.б.). Жалпы ауызша сөзді жазба сөзбен салыстырғанда олардың негізгі
ерекшеленетін тұстары айқын байқалатыны белгілі. Ауызша сөз жазба тілдегі
нормадан ауытқығанда оның артықшылығы көрінеді деп есептеледі. Сондықтан
жазба тіл дұрыс сөйлеудің жалғыз варианты ретінде ұғынылады: устная речь
перестает осознаваться не только как первичный, но вообще и как
самостоятельный феномен, имеющий позитивную ценность и позитивные признаки,
а рассматривается как результат ситуативной редукции кодифицированной,
правильной, то есть письменной речи [1].

Ұзақ уақыт бойы жазба сөз әсіресе көркем әдебиетте, ресми қарым-қатынаста,
ғылыми ақпараттарды сақтауда және оларды тарату салаларында қызмет ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Қазақ әдеби тілін зерттеудің теориялық негіздері
Әлемдік тілдер.Тілдің диалектілік, әлеуметтік жіктері
Қазақ әдеби тілі тарихының мәселелері
Қазақ тілі сабағында оқушыларды тіл мәдениетіне тәрбиелеуді ұйымдастыру жолдарын қарастыру
Жазбаша тілге баулу икемділіктері мен дағдыны дамытудың теориялық негіздері
Мұғалімнің жазба жұмыстарын тексеру тәртібі
Қазақ әдеби тілінің зерттелуі
Қазақ әдеби тілі туралы
Жазба жұмыстарын үйретуге бағытталған жұмыстар
Стенографиялық жазба мәтіндерін анықтап оқу тәсілдері, конференциялар мен кеңестердің стенографиясын жазу жолдары
Пәндер