Негізгі мектептің математика курсындағы стохастика элементтері


Математиканың бастауыш курсы бастауыш математикалық білім берудің мемлекеттік стандартын анықтайтын ірге тасы мен тірегі, сондай-ақ 5-6 сыныптар математикасы сабақтастық курсының үстіне салынатын сұлба болып табылады. Өз кезегінде 5-6 сыныптардың математика курсы негізгі орта білім берудегі 7-9 сыныптар алгебрасы мен геометриясы жүйелі курстары мазмұнымен математиканы оқыту мазмұнын жақындастыруды жүзеге асыратын, байланыстыру функциясы қызметін атқарады.
Ықтималдық-статистикалық тәсілдермен танысу оқушылардың әр алуан құбылыстар талдауына деген жалпы көзқарастарын маңызды өзгертеді. Олар өздері үшін көптеген сұрақтар бірмәнді «дұрыс» жауаптарға ие болмайтынын, ал бір және осы статистикалық мәліметтерден олардың әрқайсысы біршама ықтималдықпен дұрыс болатын әр түрлі қорытындылар жасауға болатынын ашады [1]. Стохастика элементтерін оқып-үйрену кездейсоқ деректер тобындағы заңдылықтар туралы саналы түсініктер әлеміне көзқарастар жүйесін байытады, қазіргі ғылыми әлемтануды, ерекше философиялық көзқарастарды қалыптастыруға, қазіргі ғылымның көптеген тараулары үшін сипатты өзгеше әдіснаманы меңгеруіне көмектеседі.
Айтылғандардан оқушылардың статистикалық ойлауын қалыптастыру міндеттерін шешу математикаға оқытудың жалпы мақсаттарына жету мүмкіндіктерін күшейтетінін көрсетеді. «Жалпы білім беретін мектепте математиканы оқыту мақсаты бүтіндей қоғамды дамытудағы оның рөлі мен әрбір жеке адамның жеке тұлғасын қалыптастырумен анықталады.
Мектептегі математикалық білім беру оқытудың келесі мақсаттарын қояды:
- практикалық қызметте пайдалануға, іргелес пәндерді оқып-үйренуге, білімді алуды жалғастыруға қажетті нақты математикалық білімді меңгерту;
- оқушыларды интеллектуалды дамыту, математикалық іс-әрекетке тән және қоғамда толыққанды қызмет етуге қажетті ойлау сапасын қалыптастыру;
- математиканың идеялары мен әдістері туралы таным әдістері және нақты нәрсені танып білу мен сипаттау формасы ретіндегі математика жайлы түсініктерді қалыптастыру;
- жалпы адамзат мәдениетінің бөлігі ретіндегі математика туралы түсінік қалыптастыру және оның қоғамдық прогресс үшін маңызын ұғындыру»[2].
Жоғарыда мазмұндалғандар негізінде бастауыш және негізгі орта білім беру деңгейлерінде стохастика элементтерін оқытып-үйретудің жалпы бағытын беретін келесі мақсаттарды ұсынамыз:
1.Күнделікті өмірде, сондай-ақ бастауыш және негізгі орта білім беруде қоғамдық және жаратылыс ғылымдары пәндерін қазіргі деңгейде оқып-үйрену үшін қажетті стохастикалық түсініктер жүйесін меңгерту.
2.Ықтималдық-статистикалық заңдардың жан-жақтылығы, әлемнің ғылыми бейнесін сипаттау базасы, қоғамдық, әлеуметтік, экономикалық және жаратылыс ғылымдық үдерістері мен құбылыстарын модельдеу құралы ретінде стохастика туралы түсініктерін қалыптастыру.
3.Стохастика ұғымдарын интеллектуалдық дамуда меңгерту, сонымен қатар ықтималдық интуицияны, статистикалық мәдениетті қалыптастыру, бар ақпараттармен негізделген қорытынды жасай білуі бойынша оқу іс-әрекетін бағдарлау.
1. Дограшвили А.Я. Формирование у учащихся умений и навыков решения комбинаторных и вероятностных задач при обучении математике в восьмилетней школе//автореф. канд. пед.наук.:13.00.02.-Тбилиси,1976.-30с.
2. Қазақстан Республикасының жалпы орта білім берудің мемлекеттік жалпыға міндетті стандарты. Жалпы орта білім. -Алматы: РОНД,2002. -368 б.
3. Мынжасарова М.Ж. Негізгі мектеп математика курсындағы ықтималдық-статистикалық желінің маңызы//«Жас ғалымдардың қазіргі заманғы зерттеулері: проблемалар және оларды шешу жолдары» атты жас ғалымдардың халықаралық ғылыми-практикалық конференциясының материалдары. –Астана, 2007. 2-бөлім, -Б.101-104.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі:  Материал
Тегін:  Антиплагиат
Көлемі: 5 бет
Таңдаулыға:   
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге
Кепілдік барма?

бот арқылы тегін алу, ауыстыру

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






Негізгі мектептің математика курсындағы стохастика элементтері
Математиканың бастауыш курсы бастауыш математикалық білім берудің
мемлекеттік стандартын анықтайтын ірге тасы мен тірегі, сондай-ақ 5-6
сыныптар математикасы сабақтастық курсының үстіне салынатын сұлба  болып
табылады. Өз кезегінде 5-6 сыныптардың математика курсы негізгі орта білім
берудегі 7-9 сыныптар алгебрасы мен геометриясы жүйелі курстары мазмұнымен 
математиканы оқыту мазмұнын жақындастыруды жүзеге асыратын, байланыстыру
функциясы қызметін атқарады.
Ықтималдық-статистикалық тәсілдермен танысу оқушылардың әр алуан құбылыстар
талдауына деген жалпы көзқарастарын маңызды өзгертеді. Олар өздері үшін
көптеген сұрақтар бірмәнді дұрыс жауаптарға ие болмайтынын, ал бір және
осы статистикалық мәліметтерден олардың әрқайсысы біршама ықтималдықпен
дұрыс болатын әр түрлі қорытындылар жасауға болатынын ашады [1]. Стохастика
элементтерін оқып-үйрену кездейсоқ деректер тобындағы заңдылықтар туралы
саналы түсініктер әлеміне көзқарастар жүйесін байытады, қазіргі ғылыми 
әлемтануды, ерекше философиялық көзқарастарды қалыптастыруға, қазіргі
ғылымның көптеген тараулары үшін сипатты өзгеше әдіснаманы меңгеруіне
көмектеседі.
 Айтылғандардан оқушылардың статистикалық ойлауын қалыптастыру міндеттерін
шешу математикаға оқытудың жалпы мақсаттарына жету мүмкіндіктерін
күшейтетінін көрсетеді. Жалпы білім беретін мектепте математиканы оқыту
мақсаты бүтіндей қоғамды дамытудағы оның рөлі мен әрбір жеке адамның жеке
тұлғасын қалыптастырумен анықталады.
Мектептегі математикалық білім беру оқытудың келесі мақсаттарын қояды:
- практикалық қызметте пайдалануға, іргелес пәндерді оқып-үйренуге, 
білімді алуды жалғастыруға қажетті нақты математикалық білімді меңгерту;
- оқушыларды интеллектуалды дамыту, математикалық іс-әрекетке тән және
қоғамда толыққанды қызмет етуге қажетті ойлау сапасын қалыптастыру;
- математиканың идеялары мен әдістері туралы таным әдістері және нақты
нәрсені танып білу мен сипаттау формасы ретіндегі математика жайлы
түсініктерді қалыптастыру;
-  жалпы адамзат мәдениетінің бөлігі ретіндегі математика туралы
түсінік қалыптастыру және оның қоғамдық прогресс үшін маңызын ұғындыру[2].
Жоғарыда мазмұндалғандар негізінде бастауыш және негізгі орта білім
беру деңгейлерінде стохастика элементтерін оқытып-үйретудің жалпы бағытын
беретін келесі мақсаттарды ұсынамыз:
1.Күнделікті өмірде, сондай-ақ бастауыш және негізгі орта білім беруде
қоғамдық және жаратылыс ғылымдары пәндерін қазіргі деңгейде оқып-үйрену
үшін қажетті стохастикалық түсініктер жүйесін меңгерту.
2.Ықтималдық-статистикалық заңдардың жан-жақтылығы, әлемнің ғылыми
бейнесін сипаттау базасы, қоғамдық, әлеуметтік, экономикалық және жаратылыс
ғылымдық үдерістері мен құбылыстарын модельдеу құралы ретінде стохастика
туралы түсініктерін қалыптастыру.
3.Стохастика ұғымдарын интеллектуалдық дамуда меңгерту, сонымен қатар
ықтималдық интуицияны, статистикалық мәдениетті қалыптастыру, бар
ақпараттармен негізделген қорытынды жасай білуі бойынша оқу іс-әрекетін
бағдарлау.
4.Стохастикалық ұғымдардың философиялық-әлемтанушылық аспектілерін,
олардың қалыптасуы мен дамуы тарихын ашу арқылы жеке тұлғаның мәдениетін
тәрбиелеу.
Қойылған мақсаттар стохастиканы оқытудың жалпы білімділік,
әлемтанушылық, тәрбиелік, коммуникативті функцияларын жүзеге асыруға
мүмкіндік береді. Сонымен қатар, ықтималдық-статистикалық ұғымдарды тарихи
дамуы мен қолданбалы аспектісінде қарастырады. Аталған мақсаттар стохастика
элементтерінің мазмұндық-әдістемелік желісін сабақтастық тұрғыда дамытудың
жаңа мазмұнын болжауға мүмкіндік береді.
Ықтималдық-статистикалық түсініктерді қалыптастыру мен дамытуды
жеткілікті ұзақ уақытқа шамалайтын үлестіру және сабақтастық ұстанымына
сәйкес стохастика элементтерін оқыту 1-сыныптан 9-сыныпқа дейінгі оқытудың
барлық жылдары арасында бөлінуі қажет. Сондай-ақ, стохастикалық желіні
оқытуды 1-4 сыныптар, 5-6 сыныптар және 7-9 сыныптар деп үш кезеңге бөлген
мақсатты.
5-6 сыныптарды жеке кезеңге ерекшелеу еліміздегі математиканы оқытып-
үйрету дәстүріне бүтіндей сәйкес келеді. Бұл кезеңде мектепте математиканың
біртұтас курсы оқытылады, бұл курсты 7-9 сыныптардағы алгебра және
геометрия курстарынан ерекшелейтін оның өзгешелік жақтары мен сипаттары
қатарын өз бетінше анықтайды және үстемдік етеді.
Бірақ та, жалпы дәстүрден тыс 5-6 сыныптарды жеке кезеңге ерекшелеу
дәл стохастикалық материалды меңгерудің өзгеше ерекшеліктеріне де
байланысты. Баланың интелектуалды дамуының маңызды кезеңі болып табылатын
дәл 10-12 жас ықтималдық интуиция негізін, статистикалық түсініктерді
қалыптастыруда басты рөл атқарады.
5-6 сыныптардағы стохастикалық желі мазмұны:
Комбинаторика
Комбинаторлық есептерді барлық мүмкін нұсқаларды теру әдісімен шешу.
Теру логикасы. Кодтау. Шектеулі теру. Курстың әр түрлі тарауларындағы
(мәтіндік есептер, бөлінгіштік, геометриялық есептер т.б.) есептерді шешуде
теру әдісін қолдану. Тарихи комбинаторлық есептер (сиқырлы шаршылар,
латындық шаршылар).
Ықтималдықтар теориясының элементтері
Кездейсоқ оқиға. Анық және мүмкін емес оқиғалар. Мүмкіндіктерді
салыстыру. Теңмүмкіндікті оқиға. Әділ және әділ емес оқиғалар.
Кездейсоқ нәтижелі эксперименттер. Кездейсоқ оқиғаның абсолютті және
жуық жиілігі. Жуық жиілікті тұрақтандыру. Кездейсоқ оқиғаның ықтималдығы.
Теңмүмкіндікті оқиғалар ықтималдығы.
Математикалық статистика элементтері.
Қатардың статистикалық сипаты. Арифметикалық орта, мода, медиана,
өзгеріс ауқымы.
Аталған құрамдардың әрқайсысының мазмұнын ашайық. 5-6 сыныптарда
математика курсын меңгеруі үшін олардың қажеттілігі мен маңыздылығын
көрсетейік.
Комбинаторика. Ұсынылған комбинаторлық материалға келсек, мұнда әрбір
оқушыға барлық мүмкін нұсқаларды теру дағдыларын, классикалық схемамен
априорной ықтималдықты есептеуге берілген базалық есептерді шешудің қолайлы
және барлық мүмкін шешімдерін есептеуде қолданыс табатын   мүмкін
нұсқалардың терегін тұрғызу және т.б. көмегімен өсуі бойынша, алфавит
бойынша терудің әр түрлі мүмкін логикасын анықтау және пайдалана білу
қарастырылады. Бұл білік сондай-ақ берілген параметрлер негізінде
нысандарды классификациялауда сипаттамалы статистика негізін оқып-үйренуде
қажет. Сонымен қатар, логикалық теру дағдылары ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Ықтималдық теориясы мен математикалық статистика
Статистикалық мәліметтерді жинақтау, топтау
Ғылымның дамуына үлес қосқан ғалымдар
МЕКТЕП КУРСЫНДА ЫҚТИМАЛДЫҚ-СТАТИСТИКАЛЫҚ БІЛІМ БЕРУДІҢ ҚАЖЕТТІЛІГІ
Мектеп математика курсындағы функциялық мазмұнды есептер
Комбинаторика және ықтималдық теориясын оқыту әдістемесі
Геометриялқ ықтималдық
Математика пәнін оқытуда батауыш мектептің оқу үдерісінде тиімді оқытудың әдістерін таңдап алу және ендіру
Мектеп бағдарламасы бойынша ықтималдық теориясының элементтері
Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың 2012 жылғы 27 қаңтарда Әлеуметтік- экономикалық жаңғырту - Қазақстан дамуының басты бағыты атты Қазақстан халқына жолдауы
Пәндер