Неолит дәуірі жайында


І. Кіріспе
ІІ. Негізгі бөлім
1. Неолит дәуірі
2. Еңбек құралдары
3. Неолит кезеңін зерттеген ғалымдар
Қорытынды

Пайдаланылған әдебиеттер
Неолит , жаңа тас дәуірі (грек. neos – жаңа және lіthos – тас) – шамамен б.з.б. 5500 – 3000 жылдарды қамтитын тас дәуірінің ең соңғы кезеңі. Н-тің қалыптасуы мен аяқталуы жер шарының әр түрлі аудандарында әр қилы уақытта өтті. Еуропа, Азия мен Африканың көптеген табиғи-климаттық аймақтарында негізінен Неолиттің хронологиялық шеңбері б.з.б. 6 – 4-мыңжылдықтардан басталып, б.з.б. 3-мыңжылдықта аяқталды. [1]Қазіргі мәліметтерге қарағанда Таяу Шығыстағы ең ежелгі егінші-малшылар мәдениеті б.з.б. 8 – 7-мыңжылдықтарға жатады. Қытайда б.з.б. 4 – 3-мыңжылдықта (Яншао), Еуропада (Македония) б.з.б. 7-мыңжылдықтың соңында пайда болды. Қазіргі уақытта Қазақстан аумағында 600-ден аса неолиттік және энеолиттік ескерткіш мәлім. Неолиттік тұрақтар орналасу сипатына қарай — бұлақтык, өзендік, көлдік, үңгірлік тұрак деп төрт түрге бөлінеді. Әдетте өзендік тұрақтарда, сондай-ақ көлдік үлгідегі тұрақтарда едәуір көп заттар табылады; мұның өзі бұл жерлерде адамның тұрақты немесе ұзак уақыт тұрғанын көрсетеді. Мүндай тұрактардағы негізгі қүрал-саймандар — пышақ тәрізді қалактар және солардан жасалған заттар. Қазакстан аумағында бұлақтық тұрақтар неғүрлым көп тараған, өйткені шөл және шөлейт аймақтарда өзендер аз болады. Бұлақтардың жанындағы төрақтар — көбінесе кезбе аңшылардың уақытша маусымда тұрған жерлері. Қазақстанның шөл даласындағы неолиттік ескерткіштердің бір ерекшелігі сол, олардың көпшілігі — ашық үлгідегі тұрақтар. Барлық тұрақтарда жергілікті материалдардан жасалған тас құралдар — жебелер мен найзалардың ұштары, балталар, кашаулар, пышақтар, кырғыштар табылды. Белгілі бір құралдарды жасау үшін тастардың түрлері сараланып, іріктеліп алынатын болды. Шикізаттың алуан түрлі болуы оны ұқсатудың әр түрлі техникалық тәсілдерің дамытып, жетілдіруге себепкер болды. Қазақстанның неолиттік ескерткіштері бірнеше аумақтық топ құрайды, бұл топтардың мәдениеті жатынан бір-біріне жақын, туыс тайпалардың мекен-деген аудандарына сай келуі ықтимал. Дала неолитің Ежелгі Шығыс елдерінің мәдениеті дамуының ұксас кезендерімен салыстырған кезде мезолит дәуіріне қарағанда бұл уақытқа карай түрлі аумақтарда тарихи дамудың біркелкі болмауы бұрынғыдан да айқын аңғарылатынын есте сақтау керек.

Пән: Жалпы тарих
Жұмыс түрі:  Реферат
Тегін:  Антиплагиат
Көлемі: 6 бет
Таңдаулыға:   
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге
Кепілдік барма?

бот арқылы тегін алу, ауыстыру

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






Жоспар
І. Кіріспе
ІІ. Негізгі бөлім
1. Неолит дәуірі

Еңбек құралдары

Неолит кезеңін зерттеген ғалымдар

Қорытынды

Пайдаланылған әдебиеттер

Неолит дәуірі
Неолит , жаңа тас дәуірі (грек. neos – жаңа және lіthos – тас) –
шамамен б.з.б. 5500 – 3000 жылдарды қамтитын тас дәуірінің ең соңғы кезеңі.
Н-тің қалыптасуы мен аяқталуы жер шарының әр түрлі аудандарында әр қилы
уақытта өтті. Еуропа, Азия мен Африканың көптеген табиғи-климаттық
аймақтарында негізінен Неолиттің хронологиялық шеңбері б.з.б. 6 – 4-
мыңжылдықтардан басталып, б.з.б. 3-мыңжылдықта аяқталды. [1]Қазіргі
мәліметтерге қарағанда Таяу Шығыстағы ең ежелгі егінші-малшылар мәдениеті
б.з.б. 8 – 7-мыңжылдықтарға жатады. Қытайда б.з.б. 4 – 3-мыңжылдықта
(Яншао), Еуропада (Македония) б.з.б. 7-мыңжылдықтың соңында пайда болды.
Қазіргі уақытта Қазақстан аумағында 600-ден аса неолиттік және энеолиттік
ескерткіш мәлім. Неолиттік тұрақтар орналасу сипатына қарай — бұлақтык,
өзендік, көлдік, үңгірлік тұрак деп төрт түрге бөлінеді. Әдетте өзендік
тұрақтарда, сондай-ақ көлдік үлгідегі тұрақтарда едәуір көп заттар
табылады; мұның өзі бұл жерлерде адамның тұрақты немесе ұзак уақыт тұрғанын
көрсетеді. Мүндай тұрактардағы негізгі қүрал-саймандар — пышақ тәрізді
қалактар және солардан жасалған заттар. Қазакстан аумағында бұлақтық
тұрақтар неғүрлым көп тараған, өйткені шөл және шөлейт аймақтарда өзендер
аз болады. Бұлақтардың жанындағы төрақтар — көбінесе кезбе аңшылардың
уақытша маусымда тұрған жерлері. Қазақстанның шөл даласындағы неолиттік
ескерткіштердің бір ерекшелігі сол, олардың көпшілігі — ашық үлгідегі
тұрақтар. Барлық тұрақтарда жергілікті материалдардан жасалған тас құралдар
— жебелер мен найзалардың ұштары, балталар, кашаулар, пышақтар, кырғыштар
табылды. Белгілі бір құралдарды жасау үшін тастардың түрлері сараланып,
іріктеліп алынатын болды. Шикізаттың алуан түрлі болуы оны ұқсатудың әр
түрлі техникалық тәсілдерің дамытып, жетілдіруге себепкер болды.
Қазақстанның неолиттік ескерткіштері бірнеше аумақтық топ құрайды, бұл
топтардың мәдениеті жатынан бір-біріне жақын, туыс тайпалардың мекен-деген
аудандарына сай келуі ықтимал. Дала неолитің Ежелгі Шығыс елдерінің
мәдениеті дамуының ұксас кезендерімен салыстырған кезде мезолит дәуіріне
қарағанда бұл уақытқа карай түрлі аумақтарда тарихи дамудың біркелкі
болмауы бұрынғыдан да айқын аңғарылатынын есте сақтау керек. Егер далада
неолиттің хронологиялық шеңбері б. з. б. VI — IV мыңжылдықтың орта шені
шегінде белгіленсе, Алдыңғы Азия үшін ол б. з. б. VIII — VI мыңжылдықтарды
камтиды. Өндіруші шаруашылықтың негіздері де нақ сонда қалыптасады.
Әдебиетте алғашкы тайпалар шаруашылығындағы түбірлі өзгерістер неолиттік
революция деп аталды. Тамақ өндіруге, жеуге жарайтын өсімдіктерді, әсіресе
дәнді өсімдіктерді саналы түрде өсіруге, жануарларды колға үйретуге,
өсіруге және іріктеуге көшу адамзат тарихында адамның от жағу өнерін
менгергенінен кейінгі асқан зор экономикалық революция болды. Ол адамның өз
бақылауында болып, оған шексіз дерлік мүмкіндік беретін және одан мұны
талап ететін неғұрлым бай және сенімді тамақ көзін пайдалануға мүмкіндік
берді. Неолитте Ежелгі Шығыста дәнді дақылдардың барлық түрлері,
көкіністердің, жеміс-жидектердің едәуір түрлері өсіріліп, қазіргі үй
малының барлық түрлері қолға үйретілді деуге болады. Ал жылкы энеолитте
Еуразия далаларында қолға үйретілді — бұл оқиғаны неолиттік революцияның
манызды компоненттерінің бірі деп атауға және оның аяқталуы деп қарастыруға
болады. Бірақдалалық аймакьң неолиттік қоғамының шаруашылығында ерекше
өзгерістер әлі де бола қойған жоқ — мұнда бұрынғысынша тамақ табудың
негізгі көзі аң және балык аулау болды. Сірә, континенттік климат халық
санының артуына қолайлы болмай, табиғи ресурстар халык қажеттерін
қанағаттандыруға әбден жеткілікті болса керек. Жерорта теңізінің неғүрлым
жұмсақ және бірыңғай климаты аймақта демографиялық жағынан артық жағдай
туғызып, Шығыс елдерінде адам аң, балық аулау мен жиын-терінге қоса косымша
тамақ көздерін өте ертерек іздестіруге мәжбүр болды, өйткені коғамның
қажеттері табиғи ортаның сол кезде болған мүмкіндіктерінен асып кеткен еді.

Еңбек құралдары

Еңбек құралдарынан қыспа түзету техникасын жетілдірумен қатар тас
өңдеудің жалтырата тегістеу, бұрғылау, аралау сияқты жаңа технол. ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Қазақстанның археологиялық зерттеу тарихы
Қазақстан жеріндегі мыс-тас дәуірінің зерттелу тарихы
Адамзаттың ежелгі тарихының негізгі кезеңдеріне жалпы сипаттама
Қазақстандағы тас дәуірі
Тас дәуірінің кезеңдері
Алғашқы қоғам тарихының зерттеу пәні
Археологиялық қазба деректерді қазу әдістері
Алғашқы қоғам тарихының проблемалары және маңызы. Дәрістер
Социогенез
Жаңа тас ғасырдағы Қазақстан
Пәндер