ҚР констициялық құрылымының негіздері


1 ҚР констициялық құрылымының негіздері
2. Сайлау құқығының түрлері
Конституциялық кұқық өзіндік мемлекеттік-құқықтық инс¬титутка ие. Құқықтық норма — қүқықтық әлемнің тіні. Ал құқықтық институт құқықтық жалпылықты, яғни, өздерінің заң¬дық мазмұнының жақындығы бойынша топтасқан құқықтық нормалар жиынтығын білдіреді. Құқықтық нормалар конститу¬циялык кұқық саласын сырттай емес, құқықтық институттар арқылы құрады. Конституциялық құқықтың конституциялык институттары конституциялық-кұкықтық нормалардың ықпалындағы қоғамдық қатынастардың белгілі бір учаскелерін реттеуді көздейді. Әр құкыктық институт шартты түрде конститу¬циялык кұқық саласының дербес құқықтық нормалар тобын білдіреді. Құқықтық институттың шартты түрдегі дербестігі құқықтық реттеудің тұйықталмаған механизмімен, конституция¬лык құқықтың баска да құқықтық институттарымен байланыста және тәуелділікте екендігімен көрінеді және олардың бәрі өзара байланыста конституциялық катынастарды реттеуді қамтамасыз етеді.
Конституциялық құқықтың құқықтық институттары қоғамдық катынастардың ірі немесе шағын тобын реттей алады. Алай¬да, бүған қарап, олардың мәнділігін жоғары немесе төмен деп бағалауға болмайды. Әр құқықтық институт өз учаскесінде құқықтық қатынастарды тиімді реттеуі тиіс. Бүл үшін құқықтық институт реттелетін қатынастардың барлық қырын қамтитын құқықтық нормалар кешенін толық меңгеруі қажет. Әрине, ол бір-ақ рет кайталанатын процесс емес. Реттеу пәні — қоғамдық қатынас — жанды, серпінді құбылыс. Осыған орай, оның жағдайын назардан шығармай, тиісінше қүқықтық институт жетілдіріп отыру керек.
Әр конституциялық-құқықтық институт тек қоғамдық қатынастардың белгілі бір учаскесін ғана реттемейді. Оның нормаларында арнаулы ұғымдар, терминдер, кағидалар жатыр. Мысалы, азаматтық институтының мазмұны "азамат", "азаматтық", "азаматтық алу", "азаматтықты жоғалту", "азаматтықтан шығу", "азаматтың құқы, бостандығы және жауапкершілігі" тағы басқа осындай ұғымдардан көрінеді.
Конституциялык-құқықтық институттың, кез келген басқа құқықтық институттың сияқты, өз құрылымы бар. Бұл құрылымды қүрайтындар әр қилы зандық мазмұнымен сипатталады. Мұндай әр қилылық қоғамдық қатынастардың тиісті бөлігін реттеуді қамтамасыз етеді. Бүкіл әр қилылығына қарамастан құқықтық институттың нормалары ортақ құқықтық принциптермен, идеялармен бірлестірілген. Айталык, қабылдау негіздеріне қарамастан азаматтық институты азаматтардың бірлігі мен тендігі принципімен бірлестіріледі. Құқық институты кей кездері жекелеген нормативтік құқықтық актілерде бекітіледі. Арнаулы заң қабылданған сол азаматтық институтын-ақ алалық. Бұл азаматтық қатынастарды реттейтін барлық құқыктық нормалар осы заңның ішінде деген сөз емес. Азаматтық туралы негіз боларлық нормалар Қазақстан Республикасының Конституциясында жазылған.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі:  Материал
Тегін:  Антиплагиат
Көлемі: 6 бет
Таңдаулыға:   
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге
Кепілдік барма?

бот арқылы тегін алу, ауыстыру

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






ҚР констициялық құрылымының негіздері
Конституциялық кұқық өзіндік мемлекеттік-құқықтық институтка ие.
Құқықтық норма — қүқықтық әлемнің тіні. Ал құқықтық институт құқықтық
жалпылықты, яғни, өздерінің заңдық мазмұнының жақындығы бойынша топтасқан
құқықтық нормалар жиынтығын білдіреді. Құқықтық нормалар конституциялык
кұқық саласын сырттай емес, құқықтық институттар арқылы құрады.
Конституциялық құқықтың конституциялык институттары конституциялық-кұкықтық
нормалардың ықпалындағы қоғамдық қатынастардың белгілі бір учаскелерін
реттеуді көздейді. Әр құкыктық институт шартты түрде конституциялык кұқық
саласының дербес құқықтық нормалар тобын білдіреді. Құқықтық институттың
шартты түрдегі дербестігі құқықтық реттеудің тұйықталмаған механизмімен,
конституциялык құқықтың баска да құқықтық институттарымен байланыста және
тәуелділікте екендігімен көрінеді және олардың бәрі өзара байланыста
конституциялық катынастарды реттеуді қамтамасыз етеді.
Конституциялық құқықтың құқықтық институттары қоғамдық катынастардың
ірі немесе шағын тобын реттей алады. Алайда, бүған қарап, олардың
мәнділігін жоғары немесе төмен деп бағалауға болмайды. Әр құқықтық институт
өз учаскесінде құқықтық қатынастарды тиімді реттеуі тиіс. Бүл үшін құқықтық
институт реттелетін қатынастардың барлық қырын қамтитын құқықтық нормалар
кешенін толық меңгеруі қажет. Әрине, ол бір-ақ рет кайталанатын процесс
емес. Реттеу пәні — қоғамдық қатынас — жанды, серпінді құбылыс. Осыған
орай, оның жағдайын назардан шығармай, тиісінше қүқықтық институт
жетілдіріп отыру керек.
Әр конституциялық-құқықтық институт тек қоғамдық қатынастардың белгілі
бір учаскесін ғана реттемейді. Оның нормаларында арнаулы ұғымдар,
терминдер, кағидалар жатыр. Мысалы, азаматтық институтының мазмұны
"азамат", "азаматтық", "азаматтық алу", "азаматтықты жоғалту",
"азаматтықтан шығу", "азаматтың құқы, бостандығы және жауапкершілігі" тағы
басқа осындай ұғымдардан көрінеді.
Конституциялык-құқықтық институттың, кез келген басқа құқықтық
институттың сияқты, өз құрылымы бар. Бұл құрылымды қүрайтындар әр қилы
зандық мазмұнымен сипатталады. Мұндай әр қилылық қоғамдық қатынастардың
тиісті бөлігін реттеуді қамтамасыз етеді. Бүкіл әр қилылығына қарамастан
құқықтық институттың нормалары ортақ құқықтық принциптермен, идеялармен
бірлестірілген. Айталык, қабылдау негіздеріне қарамастан азаматтық
институты азаматтардың бірлігі мен тендігі принципімен бірлестіріледі.
Құқық институты кей кездері жекелеген нормативтік құқықтық актілерде
бекітіледі. Арнаулы заң қабылданған сол азаматтық институтын-ақ алалық. Бұл
азаматтық қатынастарды реттейтін барлық құқыктық нормалар осы заңның ішінде
деген сөз емес. Азаматтық туралы негіз боларлық нормалар Қазақстан
Республикасының Конституциясында жазылған.
Құқықтық принциптер — тәртіптің нақты ережелерін бойына жинақтамаған,
бірақ мемлекеттің, оның органдарының, азаматтардың, олардың
бірлестіктерінің, лауазымды адамдардың кызметін ұйымдастырудың белгілі бір
бағыттарын карастыратын құқыктық нормативтік идеялар. Конституциялык
принциптер — Конституцияда бекітілген және конституциялық кұрылысты, оның
қызметін ұйымдастыру бағытын аныктайтын құқықтық нормативтік идеялар.
Сондықтан олардың мемлекет үшін, азаматтар үшін айрықша маңызы зор.
Конституциялык принциптер қандай болса, конституциялык құрылыс та сондай
немесе керісінше.
Конституциялык принциптер, түптеп келгенде, Конституция қабылданар
кезеңде қалыптасқан экономикалық, саяси, әлеуметтік, этникалық факторлармен
және мемлекет пен қоғам дамуының стратегиялық идеяларымен қамтамасыз
етіледі. Сыртқы факторларды әлем таныған халықаралық құқық нормаларын да
назардан тыс қалдыруға болмайды. Республика Конституциясында Қазақстан
халықаралық құқық принциптері мен нормаларын құрметтейтіндігі атап
айтылған. Қазақстан Республикасы Конституциясы нормаларын талдау
көрсеткендей, конституциялык принциптерді айтылу нысандарына карай екі
топқа: 1) Конституцияда айқындалған; 2) айқындалмаған конституциялык
қағидаларды талдау аясында рәсімделген топтарға бөлінеді. Айтылғандарға
республика қызметіне негіз болатындай принциптер (1-баптың 2-тармағы),
мемлекеттік билікті заң шығару, атқару, және сот тармақтарына бөлу принципі
(77-баптың 3-тармағы) жатады. Бұл принциптердің нақ Қазақстан Республикасы
Конституциясында көрінуінің себебі бар ма? Бұл сұраққа осы принциптердің
колданылу аясы белгілі бір деңгейде түсінік ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Саяси жүйе жайлы
ХХ ғасырдағы Қазақстанның Конституциясылық дамуы
ҚР Конституциялық құқығының жалпы сипаттамасы
Қазақстан Республикасы азаматтарының негізгі құқықтары мен бостандықтары.
Мемлекет қоғамның саяси жүйесінің негізгі элементі ретінде
«Фитоценоз, фитоценоздың түрлік қрамы»
Қазақстанның саяси жүйесі
Қазақстан Республикасының Үкіметі
Парламентаризмнің даму тарихы
АТҚАРУШЫ БИЛІК ОРГАНДАРЫНЫҢ ӘКІМШІЛІК-ҚҰҚЫҚТЫҚ МӘРТЕБЕСІ ТУРАЛЫ
Пәндер