Грузия Республикасы


1 Табиғаты
2 Тарихы
3 Мәдениеті
4 ХҚК Грузияның ауыл шаруашылығы мен экспортын көтеруге бағытталған қаржы
Грузия, Грузия Республикасы (Сакартвело) — Еуропа құрлығының оңтүстік-шығысында, Кавказ тауының оңтүстік бөлігінде орналасқан мемлекет. 66 әкімшілік ауданға бөлінеді. Құрамына Абхаз (1931) және Аджар (1921) республикалары енеді. Шекарасы Ресей, Әзербайжан, [[]], Түркия мемлекеттерімен шектесіп жатыр. Жер көлемі — 69,7 мың км2. Халқы — 5,4 млн. (1995). Тұрғындарының 70,1%-і гүржі. Бұдан басқа әрменилер (8,1%), орыстар (6,3%), әзербайжандар (5,7%), осетиндер (3%), абхаздар (1,8%), гректер, украиндар, т.б. тұрады. Астанасы — Тбилиси қаласы (1,2 млн.). Халқының көпшілік бөлігі — христиан дінінің православие тармағын ұстанады, қалғандары мұсылмандар мен католиктер. Ресми тілі — гүржі тілі. Мемлекет басшысы — президент. Заң шығарушы органы — бір палаталы парламент. Конституциясы 1995 ж. 24 тамызда қабылданған. Ұлттық ақшасы — лари 1995 ж. қыркүйек айынан айналымға енгізілген. Ұлттық мейрамы — мемлекеттің тәуелсіздіктің қалпына келтірілген күні (26 мамыр, 1918 ж.).

Пән: Халықаралық қатынастар
Жұмыс түрі:  Материал
Тегін:  Антиплагиат
Көлемі: 6 бет
Таңдаулыға:   
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге
Кепілдік барма?

бот арқылы тегін алу, ауыстыру

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






Грузия, Грузия Республикасы (Сакартвело) — Еуропа құрлығының оңтүстік-
шығысында, Кавказ тауының оңтүстік бөлігінде орналасқан мемлекет. 66
әкімшілік ауданға бөлінеді. Құрамына Абхаз (1931) және Аджар (1921)
республикалары енеді. Шекарасы Ресей, Әзербайжан,
[[]], Түркия мемлекеттерімен шектесіп жатыр. Жер көлемі — 69,7 мың км2.
Халқы — 5,4 млн. (1995). Тұрғындарының 70,1%-і гүржі. Бұдан басқа әрменилер
(8,1%), орыстар (6,3%), әзербайжандар (5,7%), осетиндер (3%), абхаздар
(1,8%), гректер, украиндар, т.б. тұрады. Астанасы — Тбилиси қаласы (1,2
млн.). Халқының көпшілік бөлігі — христиан дінінің православие тармағын
ұстанады, қалғандары мұсылмандар мен католиктер. Ресми тілі — гүржі тілі.
Мемлекет басшысы — президент. Заң шығарушы органы — бір палаталы парламент.
Конституциясы 1995 ж. 24 тамызда қабылданған. Ұлттық ақшасы — лари 1995 ж.
қыркүйек айынан айналымға енгізілген. Ұлттық мейрамы — мемлекеттің
тәуелсіздіктің қалпына келтірілген күні (26 мамыр, 1918 ж.).

Табиғаты

С. Жылдық жауын-шашын мөлшері 1500 мм.(С, ал шілдеде 22—24(Жерінің 87%-
ін таулы қыраттар алып жатыр, 36,7%-і орман. Солтүстігінде Үлкен Қауқаз
қатпарлы тау жүйесі бар. Қара тау жағалауын Колхида ойпаты алып жатыр.
Жерінің жағрафиялық құрылымы күрделі. Негізгі кен байлықтары: марганец, тас
көмір, мұнай, полиметалдар. Минералды су көздеріне бай (Боржоми, т.б.). Тау
мұздықтарынан басталатын, суы мол, екпінді өзендер (Кура, Риони, Ингури,
Сунса, т.б.) жиі кездеседі. Климаты жылы және ылғалды субтропикалық. Қаңтар
айындағы орташа темп-ра 4—7

Тарихы

Гүржістан жеріне адам баласы ерте замандарда-ақ қоныстана бастаған.
Б.з.б. 2-мыңжылдықтың аяқ кезінен бастап алғашқы мемл. бірлестіктер пайда
болды. Б.з.б. 8 ғ-да қазіргі Гүржістан территориясын алдымен кемерліктер,
кейін сақтар басып алды. Көп уақыт бойы бүкіл Қауқаз аймағы Мидия патшалығы
(б.з.б. 7 ғ.) мен Ахемен әулетінің (б.з.б. 6 ғ.) иелігінде болды. Б.з.б. 6
ғ-да Қара теңіздің шығыс жағында орналасқан саудамен айналысатын грек
қоныстары мен Қауқаз халықтары арасында сауда байланысы күшейді. Б.з.б. 6 ғ-
да Бат. Гүржістанда Колхида патшалығы, ал 4 ғ-да Шығ. Гүржістанда Иберия
патшалығы құрылды. Қалалар пайда болып, басқа елдермен қарым-қатынас, сауда-
саттық дамыды. Б.з.б. 1 ғ-да қазіргі Гүржістан аумағын Рим империясы басып
алды, бірақ б.з. 2 ғ-ынан бастап оның билігі әлсіреп, жергілікті әкімдердің
билігі күшейді. 3 — 4 ғ-ларда елге христиан діні тарай бастады. 4 ғ-дан
бастап Гүржістанға Сасанилер әулеті билеген парсылар қайта-қайта шабуыл
жасап, 523 ж. елді толық бағындырды. 7 — 9 ғ-ларда Г-ның көпшілік бөлігі
Араб халифатына қосылды. 10 ғ-дан бастап Гүржістан біртұтас мемлекет болып
бірікті. Елді Багратион әулетінен шыққан патшалар билеп, 11 ғ-да Солтүстік
Арменияны жаулап алды. Давид І (1073 — 1125), Георги ІІІ (1156 — 84),
Тамара (1184 — 1213) патшалар тұсында Гүржістан Қауқаздағы аса күшті
мемлекеттердің бірі болды. Бұл кезеңде Гүржістан патшаларының билігін Солт.
Қауқаз, Солт. Иран, Әзербайжан, Қара теңіздің оңт.-батыс жағалауы елдері
(Трапезунд патшалығы, т.б.) мойындады. Осы кезде қалалар көркейіп, мәдениет
өркендеді. Философия, тарих, әдебиет, сәулет өнері жақсы дамыды. Ш.
Руставелидің “Жолбарыс терісін жамылған батыр” туындысы осы кезде жазылды.
Гүржістан 13 ғ-дың 2-ширегінен бастап Шыңғыс хан ұрпақтарының, 14 ғ-дың 2-
жартысында Әмір Темір мемлекетінің иелігінде болды. 15 ғ-да бірнеше ұсақ
мемлекетке (Картли, Кахети, Имеретия патшалықтары мен Мегрель, Гурий,
Абхазия князьдіктері) ыдырап, 16 — 18 ғ-ларда Иран мен Осман сұлтандығының
арасындағы ұрыс майданына айналды. 17 ғ-да Иран шаҝы Аббас І Грузияға
бірнеше жорықтар ұйымдастырды. 18 ғ-дан бастап Гүржістан қайтадан біріге
бастады. Вахтанг VІ патшаның тұсында (1703 — 24) орталық үкіметтің билігі
күшейтіліп, кең көлемде құрылыс жұмыстары жүргізілді. 18 ғ-дың 2-жартысында
Ираклий ІІ патшаның тұсында Картли (Иберия) және Кахети патшалықтары
біріктірілді. Ол сепаратистік пиғылдағы князьдердің қарсылығын талқандап,
шаруашылық пен сауданы қайта жандандыруға күш салды. Қалалар қайта жандана
бастады. Бұл кезеңде тағы бір грузин патшалығы Имеретияда Соломон І-нің
(1754 — 84) басшылығымен күшейіп, патшаның жеке билігі нығайтылды. 17 — 18
ғ-ларда Гүржістан мәдениеті қайтадан гүлденіп, кітап басып шығару ісі қанат
жайды. 1783 ж. Георгий трактаты бойынша Картли-Кахети патшалығы Ресейдің
протектораттығын қабылдады. Бұл жағдай
Гүржістан Иранжәне Түркия мемлекетт ерімен қарым-қатынасын шиеленістірді.
Иракли ІІ патша қайтыс болып, ел ішін жайлаған тақ тартысын пайдаланған
Иран шаҝы Ага Мухаммед хан Каджари 1795 ж. Тбилисиді өртеп жіберді. 1801 ж.
Картли-Кахети патшалығы өмір сүруін тоқтатып, Шығыс Гүржістан толығымен
Ресейге қосылды. Осыдан кейін Батыс Гүржістан үшін орыс-иран (1804 — 13,
1826 — 28) және орыс-түрік (1806 — 12, 1828 — 29) соғыстары болып өтті.
Сөйтіп, 1803 — 64 ж. Батыс Гүржістан да Ресейге толығымен бағынды. Сырттан
шабуыл саябырлап, ел ішінде сауда-саттық жанданғанымен, гүржілерді
орыстандыру саясаты басталып, шаруаларды қанау күшейді. Халық
көтерілістерін үкімет әскерлері күшпен басып отырды. 1864 — 71 ж.
шаруалардың басыбайлылығы жойылғаннан кейін, ел ішінде өндіріс пен сауда-
саттықтың дамуына жол ашылды. Ұлттық интеллигенция қалыптасты. Ресейдегі
Ақпан төңкерісінен кейін 1917 ж. 7 наурызда қауқаз сырты ерекше к-ті
құрылды. 1917 ж. 17 қарашада бұл к-т таратылып, үкімет басына меньшевиктер
партиясы келді. 1918 ж. 26 мамырда Гүржістан тәуелсіз республика болып
жарияланды. Ішкі-сыртқы жағдайдың шиеленісуіне байланысты бұл үкімет 1920
ж. 1 мамырда РКФСР-мен келісімшарт жасасуға мәжбүр болды. Осы келісімшарт
негізінде большевиктер үкімет құрамына енгізілді. 1921 ж. Қызыл Армия
бөлімдері меньшевиктер үкіметін құлатып, Кеңес өкіметін орнатты. Гүржістан
1922 — 36 ж. Қауқаз сырты кеңестік федеративтік соц. республикасы құрамына
кірді, 1936 — 91 ж. КСРО құрамындағы одақтас республика болды. 1991 ж. 9
сәуір күні өткен жалпыхалықтықреферендумның қорытынд ысы бойынша республика
Жоғары Кеңесі елдің 1918 жылғы тәуелсіздігін және 1921 жылғы конституцияны
қалпына келтіру туралы акт қабылдады. Сол жылы мамыр айында өткен президент
сайлауында З.Гамсахурдия жеңіске жетті. Бірақ ел ішіндегі жағдайдың
шиеленісуіне байланысты құрылған Әскери Кеңес президентті елден кетіріп,
парламентті таратып жіберді де, бар билікті өз қолдарына алды. 1992 ж.
наурыз айында Әскери Кеңес те таратылып, орнына Эдуард Шеварднадзе бастаған
Мемл. Кеңес құрылды. Сол жылы 11 қазанда жаңа парламент және оның төрағасы
сайланды. 1995 ж. жаңа конституция қабылданып, соның негізінде өткен
президент сайлауында (5.11. 1995) Э.Шеварднадзе жеңіске жетті. Ішкі саяси
жанжалдарды, Абхаз республикасыменарадағы қарым-қатынастарды бейбіт жолмен
реттеп, ел экономикасын реформалау ісіндегі қызметін бағалаған халық оны
2000 ж. жаңа мерзімге президент етіп сайлады. Гүржістан — аграрлы-
индустриялы ел. Экономикасының негізгі салалары: тамақ өнеркәсібі (шай,
темекі, минералды сусындар, шарап, коньяк шығару), жеңіл өнеркәсіп, машина
жасау, қара және түсті металлургия, химия өнеркәсібі. Ауыл шаруашылығында
шай, темекі, жеміс-жидек өсіру, мал ш. дамыған. Қара теңіз жағалауындағы
курортты қалаларда туризм жақсы жолға қойылған. Жан басына шаққанда ұлттық
табыс — 1060 долл. ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Ресей - Грузия қатынасы
Қазақстан Республикасы мен Грузия арасындағы қатынастар
Ресей-Грузия қатынасының шиеленісуі
Қазақстан мен Грузия арасындағы қарым – қатынастар
Азия Республикалары
ТРАСЕКА бағыты арқылы жүзеге асқан Қазақстан - Әзірбайжан арасындағы халықаралық тасымал көлемі
КСРО-ның тарап кету себептері, тәуелсіз мемлекеттердің пайда болуы
КСРО-ның ыдырауы және Тәуелсіз Қазақстанның құрылуы
Еуразиялық Экономикалық Бірлестік (ЕврАзЭС)
Әзірбайжан Республикасының сыртқы саясаты
Пәндер