Фашистік диктатураның әлеуметтік және аграрлық саясаты

МАЗМҰНЫ

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...2

І .ТАРАУ. Германиядағы фашистік диктатура . монополистік капиталдың билігін іске асыру қаруы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .8

ІІ.ТАРАУ. Фашистік диктатураның әлеуметтік және аграрлық саясаты.
2.1. Фашистік диктатура кезіндегі жұмысшылар мен орта топтардың жағдайы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 23
2.2 Фашистік үкіметтің аграрлық саясаты ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 32

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .41

Сілтемелер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..47

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 50
КІРІСПЕ
Өткен ғасырымыздың жиырмасыншы жылдарының басы мен қырықыншы жылдарының ортасында фашизм сияқты ұйымның пайда болуы адамзат алдына көптеген күрделі сауалдарды қойды. Бұл сауалдарға жауап табу мәселесі күні бүгінге дейін маңызын жойған жоқ.
Фашизм - XX ғасырдағы контрреволюцияның туындысы. Ол демократиялық қозғалыстың көтерілуіне қарсы бағытталған реакция. Қоғамның қайшылықтары шиеленіскен кезде үстем тап бұрынғы нағыз реакцияшыл тәжірибелерін жинақтай отырып, қайшылықтан шығу жолын іздейді. Сондықтан бұл шараларды жүзеге асыруда оларға ұйымдасқан күш керек. Ол күш - адамзаат баласын бүрын тарихта болмаған алапат қырғын әкелген фашизм еді.
Фашизм - диктатураның басып-жаншу мен құрту жолынан басқа шарасы қалмаған кезде пайда болады және оның негізгі ұйымдастырушысы ролін атқарады.
Фашизм - интернационалдық құбылыс. Неліктен ол Еуропада пайда болды? Себебі, Еуропа демократиялық, революциялық қозғалыстың орталығы болды.
Германиядағы фашизмнің «таптық формасы» белгілі бір тарихи жағдайда қалыптасты. Ол қозғалыстар мен революция дәуіріне қарсы реакция және коммунистік партиялардың дамуына жауап ретінде пайда болды. Германия мен италиядағы фашизм әлемді революциялық жарылыстар тітіркендіріп түрған кезде, яғни Еуропа экономикалық, әлеуметтік жүйедегі билігінен әлсірей бастаған кезде туды. Фашизм қоғамның дағдарысы мен жоқшылық бұқараның ашу-ызасын тудырған жағдайда дамыды. Оның қозғаушы күші - қара ниетті, шовнистік көзқарастардағы топтар болып табылады. Батыста соғыстан кейінгі уақытта Гитлердің жеке басына деген қызығушылықтың өскенін айта кету керек. Батыстағы ірі капитал иелері жас ұрпақты тұңғиыққа итермелеп, Гитлерді «күшті жеке адам» ретінде көрсетеді. Сондыктан Гитлердің адамзат тарихына қанша зиян кетіргенін анықтау өте қажет. Бұл мәселеніі шешу үшін Гитлер құрған фашистік өкіметтің саясатын, оның агресиялық мэнін, халыққа қарсы әрекет жасағанын талдау қажет. Көптеген адамдар мен болашақ үрпақ Гитлер қылмыскер, немесе кісі өлтіргіш болды ма, ол итті, немесе Вагнердің музыкасын сүйді ме деген мәселеге бейжай қарайды. Бәрінен де маңыздысы ол қалай өкімет басына келді және оның істеген ісіне кім мүмкіндік берді? Міне, осыны аяғына дейін анықтап алу тарих ғылымындағы маңызды да күрделі мәселелердің бірі болып табылады. Диплом жұмысының тақырыбы да осы мақсаттан туды.
Германиядағы фашистік диктатураның алғашқы тәжірибесін талдай келіп, ИККИ XIII пленумы (1933 жылғы қараша-желтоқсан) фашизмге түпкілікті ғылыми анықтама берді. Ал, коминтерннің VII конгрессі оны одан әрі тереңдетіп, фашизмге толық талдау жасады. Міне, осы құжаттар тарихнамадағы осы мәселеніің бұдан бұлайғы мазмұнын анықтады.
1934 жылы Р.Пальм Даттың «Фашизм және социалистік революция» деген еңбегі ағылшын тілінде басылып шықты. 1935 жылы оның толықтырылған орысша нүсқасы басылды /1/. Бұл халықаралық фашизмге теориялық талдау жасауға тырысқан бірінші ғылыми еңбек болды. Еңбектің құндылығы сол, онда фашизм еңбектің өне бойына империализмнің жалпы экономикалық және саяси мәселелерімен байланыстырылды. Алайда, ол мемлекеттік-монополистік капитализмге өту міндетті түрде фашизмге әкелді деп жалған пікір айтты.
Кейбір еңбектерде герман фашизмнің ерекшелігі бірінші кезекте қаралып, оны монополистік реттеу, әскери экономиканың қарыштап дамуы, әскери шараларды жүзеге асыру сияқты күрделі міндеттерді орындаудағы фашистік диктатураның ролі басым көрсетіледі. Осындай еңбектің бірі - 1960 жылы шыққан Г.Л.Розановтың монографиясы/2/. Ол фашистік диктатураның ішкі, сыртқы саясатын жан-жақты талқылады. Автор бірінші кезекте фашистік террордың мемлекеттік жүйесінің пайда болуын ашып көрсетті, фашизмді өкімет басына әкелеген герман монополистерімен өзара қарым-қатынасын қарастырды.
1967 жылы А.А.Галкиннің өте маңызды зерттеуі пайда болды/3/. Ол капиталистік қоғамдағы фашизмнің әлеуметтік-экономикалық және саяси орынын ашып көрсетті, фашизмнің әр түрлі әлеуметтік топтарға көзқарасын, қатынасын талдады. А.А.Галкин орта топтардың фашизмнің әлеуметтік сүйеніші болғанын көрсетті, фашистердің ұзақ уақыт бойы оларды өздеріне пайдаланудың әлеуметтік-экономикалық және саяси себептерін анықтады.
Алпысыншы жылдардың екінші жартысынан бастап герман фашизмі тарихының алғашқы сатылары белсенді түрде зерттеле бастады. Гитлер партиясының алғашқы кездегі тарихын, оның пайда болуының алғышарттарын зерттегендердің бірі - Д.С.Давидович/4/.
Герман фашизмі қалыптасуның алғашқы дәуірін зерттеуге А.С.Бланктің бірнеше еңбегі арналған/5/. Ол фашизмнің пайда болуының қозғаушы күштерін, нацистік партияның қалыптасуын, шамамен жиырмасыншы жылдардың ортасына дейінгі уақытты қамтып көрсетеді. Автор нацизмнің рухани тірегіне, идеологисының қалыптасуы мен әдістеріне, таралуына, оның белгілі бір әлеуметтік топтарға әсеріне көп көңіл бөлді.
Фашизмнің пайда болуы туралы мәселеге және оның тарихнамасына көп көңіл бөлген автор - Л.Ю.Рахшмир/6/. Ол фашизмнің пайда болуын жеңілдеткен әлеуметтік-экономикалық жағдаймен қатар «рухани күш» берген факторларды атайды. Фашизмнің бүқаралык базасын сақтап қалудағы үгіт-насихат жұмыстарының әдістері мен диктатураны күшейтуге бағытталған шараларын, фашистік тәртіптің құлауының саяси мәселелерін қарастырған Г.Н.Горошкова болды/7/.
Герман фашизмінің тарихындағы үлкен мәселеніің бірі - аграрлық саясат пен шаруалардың жағдайы. Бұл мәселемен негізінен монографиялары жетпісінші жылдардың соңында жарияланған А.Аникеев
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
Деректер
1.1 Анотомия войны. Новые документы о роли германского монополитического капитала в подготовке и ведения второй мировой войны. М. 1971.
1.2 XII Пленум ИККИ. Стенографический отчет. М.1934.
1.3 Нюрнбергский процесс. М.1957.
1.4 Преступые цели- преступные средства. Документы об оккупационной политике фашисткой Германии. М. 1963.
1.5 ҮІІ Конгресс Комунистического Интернацоинала и борьба против фашизма войны. Сборник документов. М. 1975.
1.6 Совершенно секретно! Только для командования. Стратегия фашисткой Германии в войне против СССР. Документы и материялы. М. 1967.
1.7 СС в действии. Документы о преступлениях СС. М. 1968.
1.8 Судебный процесс по делу верховного главнокомандования гитлерского верхмата. Пер. С. Нем. М. 1964.
Зерттеулер
2.1 Аникеев А.А Германский фашизм и крестянство. Ростов на Дону. 1989.
2.2 Бахман К. Кем был Гитлер в действительноси. М. 1981.
2.3 Безыменский Л. Германские генералы с Гитлером и без него. М.1964.
2.4 Бланк А.С. Германский фашизм и заподногерманский неонацизм. Вологда. 1971
2.5 Блан А.С идеология германского фашизма. М.1971
2.6 Боркин Д.Т. Преступление и наказание. М. 1982.

2.7 Галкин А.А. Германский фашизм. М. 1967.
2.8 Гейден К. История германского фашизма. М. 1935.

2.9 Гинцберг Л.И. На пути в имперскую канцелярию. Германский фашизм рвется к власти. М. 1972.
2.10 Гинцберг Л.И. Рабочие и камунистическое движение Германии в борьбе против фашизма. М. 1978.
2.11 Горошкова Г.Н Становление фашисткого режима: узурпация и пропоганда -Ежегодник германской истории. М. 1970.
2.12 Давидович Д.С. Орудие германского империализма. К истории возникноведения германского фашизма. /Новая и новейшая история. 1976 № 3
2.13 Демичев В.И. Банкродство стратегии германского фашизма. Исторические очерки. М.1973.
2.14 Желеев Ж. Фашизм в Западной Европе. М.1978.
2.15 История фашизма в западной Европе. М.1978.
2.16 Лебедева Н.С. Подготовка Нюрнберского процесса. М. 1975
2.17 Опитц Р. Фашизм и неонацизм. Сокр пер.с .нем. М. 1988.
2.18 Пальм Датт Р. Фашизм и социалистическая революция М.1938
2.19 Проэктор Д-М Агрессия и катострофа: высшее военное руководство фашисткой Германии во второй мировой войне. М 1972.
2.20 Проэктор Д.М. Фашизм: путь огресий и гибели. М.1989.
2.21 Рахшмир П.Ю. Происхождение фашизма. М.1981
2.22 Розанов Г.Л. Германия под властью фашизма. М. 1964.
2.23 Руге В. Как Гитлер пришел к власти. М. 1985.
2.24 Самсонов А.М. Вторая мировая война М. 1985
2.25 Файнгер И.М Очерки развития германнского монополитического капитала. М. 1958
2.26 Фромм 3. Адольф Гитлер: клинический случай некрофилии Пер. С англииского М. 1992
2.27 Чихон Э. Курс Германского фашизма на перевоокружения и события 1936г.-Ежегодник Германской истории М.1972
        
        МАЗМҰНЫ
Кіріспе.....................................................................
..................................................2
І -ТАРАУ. Германиядағы фашистік диктатура – монополистік капиталдың билігін
іске ... ... ... ... және аграрлық саясаты.
2.1. Фашистік диктатура кезіндегі жұмысшылар мен орта топтардың
жағдайы..............................................................
......................................23
2.2 ... ... ... ... ... ... ... басы мен қырықыншы
жылдарының ортасында фашизм сияқты ұйымның ... ... ... ... ... сауалдарды қойды. Бұл сауалдарға жауап табу мәселесі күні
бүгінге дейін маңызын жойған жоқ.
Фашизм - XX ғасырдағы ... ... Ол ... көтерілуіне қарсы бағытталған реакция. Қоғамның қайшылықтары
шиеленіскен ... ... тап ... ... ... ... ... қайшылықтан шығу жолын іздейді. Сондықтан бұл шараларды ... ... ... күш ... Ол күш - ... баласын бүрын
тарихта болмаған алапат қырғын әкелген фашизм еді.
Фашизм - ... ... мен ... ... ... ... ... пайда болады және оның негізгі ... ... - ... ... ... ол ... пайда болды?
Себебі, Еуропа демократиялық, революциялық қозғалыстың орталығы болды.
Германиядағы фашизмнің ... ... ... бір ... ... Ол қозғалыстар мен революция дәуіріне қарсы реакция және
коммунистік партиялардың ... ... ... ... болды. Германия мен
италиядағы фашизм әлемді революциялық ... ... ... яғни ... ... ... ... билігінен әлсірей
бастаған кезде туды. Фашизм қоғамның дағдарысы мен жоқшылық бұқараның ашу-
ызасын тудырған ... ... Оның ... күші - қара ... ... ... ... табылады. Батыста соғыстан кейінгі
уақытта ... жеке ... ... ... ... айта кету ... ірі капитал иелері жас ұрпақты тұңғиыққа итермелеп, Гитлерді
«күшті жеке ... ... ... Сондыктан Гитлердің адамзат тарихына
қанша зиян ... ... өте ... Бұл ... шешу үшін ... фашистік өкіметтің саясатын, оның агресиялық мэнін, халыққа қарсы
әрекет жасағанын талдау қажет. Көптеген адамдар мен ... ... ... ... кісі ... ... ма, ол итті, немесе Вагнердің
музыкасын сүйді ме деген мәселеге бейжай қарайды. Бәрінен де ... ... ... ... ... және оның ... ісіне кім мүмкіндік берді?
Міне, осыны аяғына дейін анықтап алу тарих ғылымындағы маңызды да ... бірі ... ... ... ... ... да ... туды.
Германиядағы фашистік диктатураның алғашқы тәжірибесін талдай келіп,
ИККИ XIII пленумы (1933 жылғы қараша-желтоқсан) фашизмге ... ... ... Ал, коминтерннің VII конгрессі оны одан әрі тереңдетіп,
фашизмге толық талдау жасады. ... осы ... ... осы
мәселеніің бұдан бұлайғы мазмұнын анықтады.
1934 жылы ... ... ... және ... ... ... ... тілінде басылып шықты. 1935 жылы оның толықтырылған орысша
нүсқасы басылды /1/. Бұл халықаралық ... ... ... ... ... ғылыми еңбек болды. Еңбектің құндылығы сол, онда ... өне ... ... ... ... және саяси
мәселелерімен байланыстырылды. Алайда, ол ... өту ... ... ... ... деп ... пікір айтты.
Кейбір еңбектерде герман фашизмнің ... ... ... оны ... ... ... ... қарыштап дамуы,
әскери шараларды жүзеге асыру сияқты күрделі ... ... ... ролі ... ... ... еңбектің бірі - 1960
жылы шыққан Г.Л.Розановтың монографиясы/2/. Ол фашистік диктатураның ішкі,
сыртқы ... ... ... ... ... кезекте фашистік
террордың мемлекеттік жүйесінің пайда болуын ашып көрсетті, фашизмді өкімет
басына әкелеген герман монополистерімен ... ... ... жылы ... өте ... ... пайда болды/3/. Ол
капиталистік қоғамдағы фашизмнің әлеуметтік-экономикалық және саяси ... ... ... әр түрлі әлеуметтік топтарға көзқарасын, қатынасын
талдады. А.А.Галкин орта топтардың фашизмнің әлеуметтік сүйеніші ... ... ұзақ ... бойы ... ... пайдаланудың
әлеуметтік-экономикалық және саяси себептерін анықтады.
Алпысыншы жылдардың екінші жартысынан бастап герман фашизмі тарихының
алғашқы ... ... ... ... ... Гитлер партиясының
алғашқы кездегі тарихын, оның ... ... ... ... - ... ... қалыптасуның алғашқы дәуірін зерттеуге А.С.Бланктің
бірнеше еңбегі арналған/5/. Ол фашизмнің пайда ... ... ... партияның қалыптасуын, шамамен ... ... ... ... ... ... ... нацизмнің рухани тірегіне,
идеологисының қалыптасуы мен әдістеріне, ... оның ... ... ... ... көп ... ... пайда болуы туралы мәселеге және оның ... ... ... ... - ... Ол ... ... болуын жеңілдеткен
әлеуметтік-экономикалық жағдаймен қатар «рухани күш» берген факторларды
атайды. Фашизмнің ... ... ... ... ... ... мен диктатураны күшейтуге ... ... ... ... ... ... ... Г.Н.Горошкова
болды/7/.
Герман фашизмінің тарихындағы үлкен мәселеніің бірі - аграрлық саясат
пен шаруалардың жағдайы. Бұл мәселемен негізінен монографиялары ... ... ... ... ... Бұл ... ... Демократиялық Республикасының мемлекеттік архивінің, Дрезденнің жер
туралы архивінен материалдар кіреді. Ол фашистік ... ... ... әр түрлі шаруа топтарының жағдайы қандай ... ... жылы СССР ... ... ... ... институтының ғалымдары
дайындаған «История фашизма в Западной ... ... ... ... ... Батыс Еуропа елдеріндегі фашистік қозғалысқа талдау жасалған. Жинаққа
Г.С.Филатов, Л.И.Пищберг, Г.Н.Горошкова, ... ... ... И.К.Шириня еңбектері кірді.
Фашистік тоталитарлық мемлекеттердің құрылуы және дамуы, оның саяси
жүйесі туралы мәселе Ж.Желеевтің еңбегінде ... ... ... ... ауруы шетелдік зерттеуші Эрих Фроммның еңбегінде
талданды/11/.
Диплом жұмысын ... ... ... ... әртүрлі
құжаттар мен материалдар жинақтарынан алынды/12/. Бұл ... ... ішкі және ... ... ... СС, ... сияқты
фашистік ұйымдар мен мекемелердің жазалау ... ... ... ... фашистік диктатураның 1933-1939 жылдарда
шығарған заңдарының мазмұнын беретін ... орыс ... өте аз. ... ... ... ... негізінен
зерттеушілік еңбектерге сүйенуге тура келді.
Гитлерлік алапат жүйе ұйымдастырған апаттан Қазақстан халқы да ... жоқ. 1939 ... ... ... ... ... халқы 6,2 млн.
адам еді. Соғысушы армия қатарына ... ... ... ... ... ... өкіметінің 1916 жылғы тәжірибесін қолдана отырып,
сталинизм Қазақстан мен Орта Азияның ... ... және ... ... еңбек армиясын және арнаулы құрылыс бөлімшелерін
құрды. Оларға Қазақ КСР-нен 700 ... ... адам ... ... ... алқабынан әкелінген , 1,5 млн.-дай адамды және ... ... ... ... ... республикадан армияға алу
проценті жоғары болды: майданға және қорғаныс өнеркәсібіне оның ... ... ... ... ... ... ... болуына
негізінен экономиканың аграрлық сипаты, халықтың арасында шаруалардың үлес
санының ... және ... ... ... ... ... ... КСР-нің ауыл шаруашылығында механизаторларды брондау практикасының
кеш енгізілуі себеп болоды. Қазақстандықтардың негізгі ... ... ... ... ... ... бір бөлігі республикада
жасақталған бөлімшелерде тіркелді. Бұлар 12 атқыштар ... төрт ... ... жеті ... ... ... әскер түрлерінің елудей
жеке полктері мен батальондары еді. Олардың ішінен үш атты әскер дивизиясы
мен екі ... ... ... ұлттық бөлімшелері болып құрылды.
Моблизациялық жоспардан тыс, негізінен еріктілерден ... ... тең ... ... мен ... ... олар
майдандағы армияның құрамына берілгенше ... және ... ... ... және құрал-сайманмен республика бюджетінің және
халықтың ... ... ... ... ... ... офицер кадрларын және армия мен флот үшін резерв даярлау
ісіне лайықты үлес қосты. 1941-1945 жылдары әскери оқу ... 42 ... жас ... ... ... ... ... 27 әскери оқу
орыны толық емес мәлімет бойынша 16 мың офицер даярлап шығарды.
Республиканың ... ... ... ... ... ... қаржы мейлінше қысқартылды, көптеген кәсіпорындар
қорғаныс өнімдерін шығара бастады, ... ... ... ... ... ... пайдасына қайта бөлінді.
Міне, сондықтан соғыстың тарихынан алған сабақтар мен қорытындылар
қазақтар үшін де ешқашан ... ... ... ішіндегі ең ауыр
соғыс жылдары және ең ұлы ... ... онан ... ... да ... ... ... басына гитлерлік жүйе сияқты алапат қырғын жүйе
қайта айналып ... үшін де біз Бұл ... ... оны ... көз ... тереңірек зерттеуіміз қажет. Сондықтан, біздің ... ... ... ... игі ... ... ... мақсатына орай диплом жұмысы екі тарауға бөлінді, соңғы тарау
өз кезегінде екі бөлімге ... ... ... мемлекеттік-монополистік
каптитализмнің фашистік жүйесінің қалыптасу мәселесіне ... ... ... ... ДИКТАТУРА - МОНОПОЛИСТІК КАПИТАЛДЫҢ
БИЛІГІН ІСКЕ АСЫРУ ҚАРУЫ.
Германия бірінші дүниежүзілік соғыста жеңіліп ... ... ... ... алу ... ... ... шеше алмады. Тіпті жеңілу
нәтижесінде соғысқа дейінгі билеген бірқатар территорияларынан да ... ... да ... ... ... өкілдері «тонаушы» Версаль
бітіміне қол қоюға мәжбүр болды.
Герман империализмінің ішкі ... да ... ... ... ... ... ... өкіметтің дағдарысы енді
революциялық ахуалдың пісіп-жетілуіне әкелді. 1918 жылғы Қараша революциясы
буржуазиялық-парламенттік жүйенің құрылуына және еңбекшілерге ... ... ... ... ел ... келісімінің қамытын киіп, тап күресінің
қызған кезінде, Германияда ... ... ... ... ... ... капиталистік елдерге қарағанда Германияның экономикасы әлдеқайда
тұрақсыз болды, ... оның ... ... бірі шетел, ең бастысы АҚШ
пен Ұлыбритания капиталының ... еді. АҚШ пен ... ... тыс ... ... қаржыларынан түсірген пайдасына қосымша
қосымша Германияның соғыс-өнеркәсіптік қуатын қалпына келтіруге көмектесті.
Неміс монополиялары үшін ... ... ... қолайлы шешілуі осы
жоспарға сай келді. 1924-1931 жылдары реперация ... 11 ... ... ... өз ... 26 ... ... мөлшерінде карыз және
тікелей күрделі қаржы алды.
Германия жәнс Италия ... ... ... ... ... ... ... Бұл екі мемлекеттегі әлеуметтік, экономикалық, саяси
жағдай фашизмнің орнауына мүмкіндік тудырды.
Дүниежүзі халықтарының сұрапыл қанды қырғынға ... ... ... фашизміне біршама сипаттама берсек: Фашизм (итальянша fascisma
деген сөзден шыққан. Байланыс, одақ ... ... ... -реакциялық
саяси ағым. Оның негізгі идеологиясы шовинистік, агрессиялық бағыт ... Ол ... ... болу ... ... адамзат прогресіне қауіп
төндірді. Фашизмнің билік басына келуімен буржуазия ашық террорлық іс-
әрекет жүргізген ... жол ... ... ... ... ... ол ... террорлық әдісімен антикоммунистік және антисемиттік
бағыт ұстанды.
Ең алғашқы фашистік ұйымдар - «Фаши ди комбаттименто» ... ... ... ... 1919 жылы ... пайда болды. Ол билік басына
монополистік буржуазияның және монархияның қолдуымен билік басына 1922 жылы
қазанда ... ... ... ... ... ... ... пайда болды. Ол
1933 жылы 30 ... ... ... рейхсвердегі реакцияшыл
топтарға, юнкерлік - дворяндық топтарға сүйене отырып билік басына ... ... ... ... ... ... ... негізгі
сыртқы саясаты дүниежүзінде үстемдік құру болатын. Олар ... ... ... тұрғындарға қарсы оқ атып, әлем алдында кешірілмес қылмыс
жасады.
Фашизм - XX ... ... ... ... ... мемлекетті
басқарудың арнайы түрі. Ол дүниежүзі халықтарына теңдесі жоқ азап әкелді.
Нақты ... ... ... ... мемлекеттер екінші дүниежүзілік
соғыс отын тұтандырушылардың басты ... ... ... ... ... ... үлкен ықпалын тигізді.
Екінші дүниежүзілік соғыстың аяқталғанына 61 жыл уақыт өтсе де, оның
зардабы әлі ұмытыла ... жоқ. ... ... ... ... ... ... тұтандырған екінші дүниежүзілік соғысы
ерекше орын алады. Бұл соғыс 50 миллион адамның өмірін қиып кетті. Адамзат
тарихында үлкенді-кішілі 14,5 мың ... ... ... Бұл соғыстар 4 млрд
адамның өмірін жалмап кетті. Олардың ... 7 ... 30 ... ... 100
жылдық соғыстар болды. Бірақ ең көп қан төгілген және ең ... - ... II ... ... Бұл соғысқа жер шарындағы халықтарының 5/4
бөлігі қатысты. Қарулы қақтығыс Еуропаның, Азияның және Африканың 40-тан
астам елінде орын ... Бұл ... жаңа ... талабына сай әскери қару-
жарақпен жабдықталған бірнеше миллион әскер қатысты. Егер фашистер бастаған
басқыншылар жеңіске жеткенде ... ... ... пен ... ... еді. Бұл тарихта ең көп қан ... ... ... ... ең ... ... ... табылады.
АҚШ пен Ұлыбританияның герман империализмін финанстық-экономикалық
жағынан қолдауында алысты көздеген саяси ... бар еді. ... ... ... Кеңестер Одағына қарсы күрестің негізгі қаруына
айналдыру болды. Ал ... ... өз ... ... нах ... ... жоспарларын жүзеге асыруға қайта оралуға ниеттенді.
Неміс капиталистері шетел заемның «алтын ... ... ... ... ... ... ... -бүкіл химия
өнеркәсібін өзіне бағындырған «Фарбениндустри», «болат ... және ... ... ... ... ... елде көптеген милитаристік
ұйымдар құрылды. Голландиядағы, Швейцариядағы, испаниядағы және басқа
елдердегі ... ... ... ... ... ... самолеттері мен сүңгуір қайықтар жасалды.
Осындай жағдайда Германия өнеркәсіп өнімдерінің көлемі ... ... ... ... ... ... шықты.
1933 жылы қаңтарда герман монополистік капиталының Гитлерге ... ... ... ... дәрежесіне әкелді. Реакцияшыл шовнистік
диктатура билігіне қарақшы, жыртқыш болған және империалистік жоспарын іске
асыру үшін ... ... қоса ірі ... күш ... алатын
монополистік топтары бар ел көшті.
Фашизм мәніне ... ... 1933 жылы ... ... ... ... былай деп берді: ... ... ... ... ... ... ашық террористік диктатурасы»/13/.
Бұл анықтама негізіне таптық принцип қойылған: кім-кімге, ... ... ... ... өз ... ... қай ... топ қажетіне арнап іске
асырады. Монополистік капитал фашистерді өз қажетіне ... ... ... ... ... жаңа ... кезде ірі буржуазияның
кейбір өкілдері оларға сенімсіздікпен ... ... ... тек сол ... мен оның ... ... ... мен әдісін танып, қатал диктатура орната алатынын көргеннен кейін ғана
кең ... және ... ... мен ... ... беру ... түсті.
Мұндай жол Германияда да анық байқалды. ... ... ... ... ... ... көрген жоқ. Соның
өзінде ірі капиталдың белгілі бір топтары нацистік партия мен оның ... ... күш ... ... Сол ... Баварияда өнеркәсіпшілердің
Гитлерді жақтайтын ірі тобы қалыптасты. Нацистер партиясы осы топқа кірген
Бавар өнеркәсіпшілер одағы төрағасы Х.Ауст, «Электрохимишеверке» ... ... ... бай ... ... Хого ... ірі өнеркәсіп иесі фон
Маффей т.б. қаржы бөлді/14/.
Қаржыландырудағы неміс банкирлерінің де ... айта кету ... ... сол кезедегі неміс финанс капиталының ірі және ... ... ... ... ... ... К.фон Шредер, Ф.Рейнгард, К.Шмитт және
Хилгарт болды. Банкирлер ... ... ірі ... ... және ақша ... бар ... ... куэлік беріп отырды. Гитлердің өкімет басына
келгенге дейінгі банкирлерге қарызы 12 млн. марка шамасында ... ірі ... ... ... ... - ... ... Ал, Бұл Гитлердің өкімет басына ... ... 1933 жылы 3 ... ... ... рет үкімет басшысы ретінде (әскери
басшылар алдында) сөз сөйлеп, ... ... ... ... ... Онда ... диктатура құруға ұмтылатыны,
демократия атаулыны жоятыны, дүниежүзін басып алуға үмтылатыны ашық
айтылды. Сондықтан ... - ты ... ... ... ... ... де жалғаса берді/16/.
1933 жылы 20 ақпанда рейхстаг төрағасы Герингтің үйінде Гитлер ірі
монополистермен кездесті. Кездесуде жалпы саны 20-25 ... ... оның ... ... ... фон ... А.Фечлер, Э.Генчальман, Г.фон
Жнецлер, Г.Беренс т.б. бар еді/17/.
Гитлер кеңесте парламенттік құрылысты жою бағдарламасын жариялап, ... ... ... партиясы) басшылары өз бағдарламасын
сайлау нәтижесі қандай болса да іске ... деп ... Ол ... іске ... үшін ... жаңа ... ... талап
етті. Монополистер 3 млн. ... ... ... ... ... ... Бұл ... монополистердің бәрі мүдделі болып
отырған еді/18/. Өйткені ... жүйе ... ... ... ... ... ... басуға дәрменсіз болды.
Сондықтан буржуазия ашық реакцияшыл диктатураға үміт ... ... ... ... қол ... ... табысы жұмысшы
табының саяси авнгардының жойылғаны деп таныды. Коммунистерді қудалау,
социал-демократия партиясына тиым ... ... ... - ... ... шараларының бірі болды. өндірістерде ереуілдік күрес күрт
азайып кетті, коммунистер түрмеге қамалды.
Тұтқындарды фашистердің қалай азаптап жатқаны туралы хабарлар ... ... үрей ... Ал, ... ... ... ... жиналыс,
шерулер өткізіп, масайраумен болды/19/.
Фашистік өкіметтің ... ... ... ... экономикалық саясаты болды. Гитлер өкімет басына келгесін ... жеке ... ... қалпында сақталды. Тек еврейлердің
дүние-мүлкі тәркіленіп, басқарушы өкіметке ... ... ... ... ... ... ... фашистік немесе
мемлекеттік аппаратпен келісімге келмей қалған жағдайда жеке меншігінен
айырылды.
Фашистер өкімет басына келгеннен кейін ... ... 1933 ... ... Гитлер» қоры арқылы жүрді. Қор басшылығын Крупп фон Болен
өз қолына алды. Оған мүше болған фирма ... ... ... ... 0,5 ... ... қорға бөліп отырды. Алғаш құрылған жылы
оның ақша қоры 30 млн. маркаға ... және жыл ... ... ... ... ... Бұл ... басқа Флик пен Кеплер ұйымдастырған «Экономика
достарының ... ... Оған ең ірі ... 40 ... және
өнеркәсіпші кірді. Үйірме негізінен СС-ті қаржыландырды. Гитлер өкімет
басына ... ... ... ... ... ... ... оның жетекшілері клиенттерді таңдап ... ... ... Осы
айтылғанның бәрі фашистік қозғалыстың «ұлттық-халықтық» қозғалыс ... ... Бұл ... ... ... жүргізген саясатымен
де дәлелденді. Монополиялардың экономикалық қуаты мен фашистік мемлекеттің
саяси өкіметі бірігіп, финанс және өндіріс ... ... ... ... юнкерлердің, фашизмнің және милитаризмнің таптық
негізде бірігуі үшінші империяда реакцияшыл күштердің шексіз үстемдік алған
одағын құрды. Осы одақ қойнауында үнемі дүниежүзілік ... ... туып ... ... ... ... жұмыспен және ауқаттылығын
қамтамасыз ... ... ұсақ ... ... ... ... ... даурыға уәде берді. Олар монополиялар
мен банктерді сөз ... ... ... демократия мен
парламентаризмге шабуыл жасады, ... ... ... ... ... ... ... салыстырғанда оны қомсыну жағдайына
қойған статьяларды кенінен пайдаланды. Нацистер ... жеке ... ... ... ... пен ... ... дәріптеді.
Фашистер ең алдымен ұсақ буржуазияны, одан кейін ... ... ... ... ... ерте білді. Бүған олар әлеуметтік
даурықпа, нәсілдік сандырақ және террор арқылы жетті. ... ... ... ... ... өздерінің түбірлі мүдделеріне қарсы
шығып, финанс капиталының ең ... ... ... ... ... ... ... Германияның кейбір өнеркәсіп және
финанс алпауыттары нацистерге жаны ашып, оларға ақшалай ... ... жылы ... ... ... одағы Крупп фон Болен мен
Адольф Гитлердің кездесуінен кейін ... ... Бұл ... ... одақ ... ... толық қолдау көрсетіп, мынындай
міндеттемелер алды:
1. Неміс өнеркәсіпшілерінің империялық одағы ... ... ... ... ... ... Жаңа ұйымның ... ... ... ... сәйкес
келетіндей жағдай жасау. Оның ұлттық, экономикалық жағынан да жақсы құрал
бола алатындай етіп қайта ... екі ... тек ... ... империялық одағының қайта
құруына ғана емес, сонымен ... ... ... ... ... сүрақтар тобына кіреді. Сондықтан шаруашылық пен өнеркісіптің
бірінші кезетегі міндеті ұйымдық көптеген ... ... ... ... ... құру ... табылады/22/. Кеңестер Одағынан
Германияға еріксіз жұмысқа 5 млн-ға жуық адам айдалды/23/. ... ... үшін ... ... ... Монополистік капитализмнің
пайдасының өсуін мына ... ... ... концерні 1933-1934 жылдары
6,6 млн. пайда тапса, ал, 1938-1939 жылдары ... ... 21,1 ... ... ... таза ... 1933 жылы 1,6 млн. ... 1940 жылы 90 млн-
ға жетті. «Фарбениндустри» ... таза ... ... ... 9 ... ... қозғалыстың өкімет басына келуіне көп қаржы ... енді өз ... ... ... жатты/25/. Фашизм
дүниежүзілік монополистік капиталдың белгілі тобының мүддесін көздегенімен
Батыстың империалистік елдерімен де тіл табысқан жоқ. Герман ... ... ... ... орнату мақсаты жазылды. Демек, Гитлер ... ... ... да ... ... ... үшін емес, фашистік
Германияның билігін бүкіл әлемге орнату үшін жүргізді.
Қазіргі кезеңде фашистердің ірі ... ... ... ... ... ... жоспарлары туралы қүжаттар көп жарияланған. Соның бірі
- Герман монополияларының Кеңестер Одағы территориясындағы өнеркәсіп пен
шикізат байлығын тонаудың ... 1941 ... ... жарияланған құпия нұсқауы -«Жасыл
папкада» Кеңестер Одағына қарсы негізгі экономикалық ... ... ... пен ... бар ... алу - деп көрсетілді/26/.
Фашистердің әскери-агрессияшыл жоспарлары монополияларға баюға көп
мүмкіншілік ... Бұл тек ... ... ... ... ... шығару
рыноктарымен шектелген жоқ. Соғысқа ... ... ... ... ... ... үлкен пайда түсірді. Мысалы:
«Шойын тресі» алғашқы алты жылда кірісін 3,5 есе, ал Крупптің концерні ... ... ... алды/27/. Монополистік капитал жұмысшы табы
және басқа да антимонополистік ... ... ... ... ... өкімет басындағы фашистер басып-жаншу әдісімен ұлтшыл демагогия
күшімен Бұл қарсылықты жоюды өз қолына ... ... ... ... ... мүлде тоқтатып, ... ... ... де ... алды.
Фашистік диктатура орнаған кезден бастап-ақ, фашистік билікте ... ... ... ірі монополиялардың қолына берген, монополияны
мемлекеттік реттеу аппараты құрылған еді. Мемлекеттік-монополистік реттеу
жүйесін құру екі бағытта жүрді:
1.Мемлекеттік ... ... ... ... ... ... дамуын реттеуге мемлекеттің кеңінен араласуы,
мемлекеттік ... пен ... ... ... арналған заңдар тым реакцияшыл сипатта болды. ... аса ... қара ... ... ... 1925 жылы шыққан «Мемлекетті қорғау
туралы заңға» 1934 жылы, 1941 жылы және 1943 жылы ... ... ... ... ... ... ... фашистік диктатураның демократия атаулыны
мүлде жоятындығын көрсететін мынадай нүсқау көрсетіді: «Барлық ұйымдар ... ... ... ... ... ... ... бүзуға немесе өкіметті зорлықпен басып алуға тиым салынады».
Екінші параграфтың бірінші бабында: «Егер, кімде-кім әскери қару ... ... жол, ... ... ... ... көпір мен
шахталарды, мемлекеттік және қоғамдық ... ... ... ... тонаса өлім жазасына кесіледі немесе өмірлік қатал түрмеге отырады
және 2000000 -5000000 ... ... айып ... ал ... ... ... ... делінді.
16-бапта: «Егер ұйым немесе топ Бұлік, төңкеріс, террорлық әрекет,
біреуді өлтіру немесе басқа да ... ... ... жасаса, кінәлілер
жауапқа тартылады. Дем берушілері, ұйымдастырушылары, басшылары
мен орындаушылары өлім жазасына, ал қалғандары өлімге немесе он ... ... ... ... ... ... ... «Егер кімде-кім көтеріліс жасауға үгіттеп, ұйымдастырып, оған
армия, жандармерия, полицияны және ... жол ... ... телеграф
қызметкерлерін тартса және ол әскери міндетте болса, онда өлім жазасына
немесе он бес ... ... ... ... ... екі ... да өлім
жазасына кесіледі».
Фашистік диктатураны күшейте түсу үшін ... ... ... ... не ... не ... елдің экономикалық, саяси
құрылысын зорлықпен өзгерту жөнінде үгіт ... ол ... ... ... ... оған тек өлім жазасы кесіледі. Кімде - кім белгілі
бір адаммен, топпен, ұйыммен байланыс жасап, олар шет елде ... ... ... ... кімде - кім шет елде белгілі топ пен адамдардың,
баспасөз ... ... ... олар елдегі мемлекеттік
құрылыс пен қоғамдық-құқықтық тәртіпке қарсы әрекет етсе, бес ... ... ал ... ... өлім ... ... Осы ... фашистік
диктатура кезіндегі төтенше реакцияшыл заң ретінде фашизм соғыста жеңіліп
үшінші реих күйрегенге дейін күшінде қала берді.
Фашистік ... ... ... ... ... қарқынмен даму процесін ол мемлекеттің монополистерге
қарсы бағытталған саясаты түрінде ... ... ... - ... ... ... ... милитаристік бағытындағы дәрменсіз,
бағынышты монополистерге еріксіз таңылған саясаты деп есептейді/29/.
Ал, шындығында мемлекеттік-монополистік реттеу, монополистерлің
мақсат-мүдделерін қанағаттандыруға бағытталды. Техникалық ... ... ... ... ... ... аз ғана алпауыттар
тобының иелігінде болған герман өнеркәсібі бірінші ... ... ... реттеу аппаратына кірген еді, сондықтан
фашистік ... оны ... ... ... жаппай
қарулануға қызмет еткізу қиын болған жоқ.
1933 жылы 8 ... ... мен ... ... ... ... жүргізіліп жатқан шараларды түгелдей соғыс талаптарына бағындыру
туралы ... шарт ... ... экономикалық саясат осы мақсатқа
негізделді және экономика саласындағы қосымша іс-әрекеттер оның жүзеге
асуына көмектесті. ... ... ... ... ... ... 14,8 ... Маркаға ұлғайды. Көп мөлшерде қаржы жол транспортына,
әсіресе қорғаныс жолдарын салуға бөлінді. Қосымша шаралардың ішіндегі тағы
бір ... - ... ... кәсіпкерлік әрекеттерді жандандыруға
бағытталған реттеушілік жүйесі болды. Өндірістік және сауда орындарын
көбейтуге қадам ... Осы ... жеке ... банктерге
қарызын өтеу үшін қаржы берілді.
1933 жылы 8 ақпанда Гитлер мен Геринг экономикалық дағдарыспен ... ... ... шараларды түгелдей соғыс талаптарына бағындыру
туралы үзілді - кесілді шарт қойды. Нақты экономикалық саясат осы мақсатқа
негізделді және ... ... ... іс- ... оның ... көмектеседі.
1932-1933 жылдары Германияның соғыстың мақсатына берілген қаржысы 14,8
млрд маркаға ұлғайды. Көп мөлшерде қаржы жол транспортына, әсіресе қорғаныс
жолдарын салуға ... ... ... ... тағы бір маңыздысы -
экономикада жекеленген кәсіпкерлік әрекеттерді жандандыруға бағытталған
реттеушілік жүйесі ... ... және ... ... көбейтуге қадам
жасалды. Осы мақсатпен жеке кәсіпорындарға банктерге ... өтеу ... ... 1934 жылы ... декреті бойынша тұрғын жайларды қалпына
келтіру және жөндеу жұмыстарын жүргізу үшін 500 млн. марка ... ... ... ... ... іске ... ... үкімет шаруашылықты дамуына әкімшілік бақылау орнатты. Осы салада
қолданған шараларының бірі ... ... ... ... ... ... 1929-1933 жылдардағы экономикалық дағдарыс ... ... ... елдің ішкі сауда айналымын төмендетті. Егер Германиядағы
ішкі сауда айналысы 1932 жылы 1072 млн. марка болса, 1933 жылы Бұл ... ... ... Осы ... орай шаруашылық басшылыры ішкі сауда ... ақша ... ... ... ... ... ... талап етті. 1938 жылы үкімет елдің шетелге қарыздануына ... ... ... тиым ... ... ... әкімшілік формасы баға мен жалақы төлеуді
жүзеге асыруда қолданылды. Елде етек алып бара жатқан инфляцияны ... ... ... ... ... ... ... тұтқаны - жұмысшы
күші, қызмет көрсету мен товарға баға қоюды қолына алды. 1936 жылы қарашада
бар ... ... ... тиым ... ол 1945 ... ... ... шешім мезгіл өте кейбір товарлардың сатудан жоғалуына әкелді. Ресми
саудамен ... ... ... ... ... ... болды. Бұл
карточка жүйесін енгізуді талап етті. Алғашқы кезде ол карточка жүйесі деп
емес, ... бір ... ... ... беру деп аталды. Ал соғыс
басталғаннан соң ... жүйе ... ... ... топтар үкіметтің сауда және баға мәселеріне араласуын
қолдап ... ... Бұл ... ... ... ... әсіресе,
ақшаның құнсыздануын тоқтатуға тиісті деп есептеді.
Сыртқы саудаға байланысты шаралар, баға мен ... ... ... ... ... жоғарғы формасы мемлекеттің тікелей
өндірістік сферасына араласуы болуға тиісті. Бұл ... ... ... жылғы 15 шілдедегі картельдер туралы заң /31/.
Бұл заң бойынша, ... ұсақ және ... ... ... ... ... ... Сол шыққан күні Гитлердің арнаулы
бүйрығымен империялық үкімет жағынан «Экономикалық бас ... деп ... ... ... ең ірі ... ... ... бірлестіктерінің және ауылшаруашылық монополияларының ... ... ... ... ... ... көмек берген
монополиялар мен банктер ескертілді.
Неміс ... ... ... қайта құрылды, ең алдымен ол арий
еместерден және кезінде фашистерге әртүрлі кедергі жасағандардан тазартылды
/33/. ... ... ... Одақ ... өнеркәсібінің империялық
сословиесі деп аталатын болды. 1933 жылы ... оған тағы бір ... ... - ... ... ... ... қосылды.
Империялық сословие жетекшісі болып Крупп тағайындалды.
1934 жылы ... ... ... ... ... тобы ... Өзінің бақылауына 10 мыңдаған ұсақ және орташа ... ... ... алды ... ... империялық
өндіріс тобын басында басқарушы кеңестері бар 7 ... ... ... тек өзі ... ... нәрсені жерлеп, заң күшін енгізу ғана
қалды. Экономиканы басқару жүйесін ... құру ... ... жоқ. ... ақпанында өкімет неміс экономикасын құрылымдық жағынан қайта ... ... заң ... Бұл заң экономика министріне белгілі
экономика салаларын таратуға, ... және ... мен ... ... ... берді. Осы заңда берілген нұсқаулар бойынша,
1934 жылы 27 қарашада ... іске ... ... ... декрет
шығарылды/35/. Декрет бойынша бүкіл Германия экономикасы алты ... ... ... ... ... ... ... Бұл ірі топтардың өзі 44 жеке шаруашылық топтарына, олар ... ... одан әрі 640 жеке ... ұсақ ... ... ... ... орындарды ірі монополиялар иеленді. Салалық ұйымдастыру
территориялық ұйымдастырумен толықтырылды. Бүкіл Германия 18 ... ... ... ... ... ... ... реттеу жүйесінің ... ... ... ... ... ... де қайта құруды қажет
етті. Атап айтқанда, империялық шаруашылық ... ... және ... кеңейтілді. Бүрынғы үшінші бөлім орнына ... ... Осы ... ... ... ... ... жазда бес басқарма құрылды. Әрбір басқарма бірнеше бөлімнен түрып,
барлығы 17 бөлімге жетті.
Мемлекеттік ... ірі ... ... ... Фашистік үкімет
пен монополиялардың осындай тығыз одағының ... ... ... ... ... жылдардағы тарихын алуға болады /37/.
Гитлерлік диктатура монополистік ... ... ... көп ... ... ... түрғыдан реттеу
жөніндегі шаралар жүйесін жүзеге асыра ... Көп ... ... Бас ... ... оның ... ең ірі 18 ... мен
банктердің басшылары кірді. Бүкіл ел экономикасына ... ... ... ... мен ... басында түрған капиталистер
сәйкес дәрежелі «фюрерлер» деп деп жарияланып, оларға мемлекеттік ... ... ... ... ... қарсылық көрсету
нацистік режимге бағынбау деп есептелді. Нацистік билеп-төстеушілер ірі-ірі
концерндердің ... ... ... ... ... мен ... «үшінші рейхтың» мемлекеттік аппаратындағы маңызды қызмет
орындарын иемденді. Сөйтіп, монополиялардың ... ... ... ... Гитлерлік Германиядағы мемлекеттік-монополистік
капитализмнің ... ... ... ... мақсатымен бүкіл
экономиканы жаппай мемлекеттік басқару болды.
Германияның экономикасын милитарландыруға Ұлыбритания мен АҚШ-тың
көптеген ірі ... ... ... ... ... ... өндірудің
кеңінен өрістетілуі неміссоғыс концерндерін табыстың бүрын-соңды болып
көрмеген өсіміне кенелтті.
Демек фашистік диктатура экономиканы мемлекеттік ... іске ... ең ірі ... ... ... ... фашистік формасы монополияларға өз үстемдігінің тұрақтылығын
қамтамасыз етуге, жұмысшы табының қарсылығын ... ... көп ... және ... ... өз мақсаттарына беймдеуге көп мүмкіншілік
берді.
ІІ-ТАРАУ. ... ... ... ЖӘНЕ ... ... ... диктатура кезіндегі жұмысшылар мен орта топтардың жағдайы.
1918-1923 жылдары елді дүр ... ... ... ... ... ... ... алмасты. Оңшыл социал-
демократтар неміс жұмысшыларының көпшілігін ... ... және ... ... жолы ашылғанына сендіре білді. Олар
рейхстагта социал-демократия позицияларының ... ... ... мүдделерін елеулі дәрежеде қорғап, капиталистік қанауды ... деп ... Тап ... ... туралы ауылшаруашылығы
өндірісінің дамуы ықпал етті.
Көп ... ... ... жер иеленген князьдары революция
кезінде өздерінен тартып ... ... ... ... ... ... етті. Бұл талаптар демократиялық топтар арасында терең ашу-
ыза туғызды. СДПГ басшылары халық бұқарасының қысымымен референдум ... ... ... Оның ... 14,5 млн. ... ... 38%-і) князьдердің жеке меншігін толығымен экспроприациялауды
жақтап дауыс берді. Сөйтіп, референдум солшыл күштердің қимыл бірлігінің
орасан зор ... бар ... ... ... ... буржуазиялық партиялар дүниежүзілік
соғыстағы жеңіліс үшін кек алу идеясын ашықтан-ашық насихаттап, шығыс ... ... ... ... ... ... ... Социал-демократтардың жетекшілері Версаль шартының германияға
қойған әр түрлі шектеулерін жою ... ... ... ... ... ... талпыныстарын қолдады.
1929 жылыдың аяғында басталған дүниежүзілік экономикалық дағдарыс
Германияда едәуір ... ие ... ... 4,5 ... адамды қамтыды.
Жалақы екі еседей ... ... ... мен ... ... ... мүделерін қорғап қалуға ... ... ... ... ... ... шегіп, ұсақ
саудагерлер мен кәсіпкерлер күйзеліске ұшырады.
Капиталистер дағдарыстың бар ... ... ... ... ... Үкімет бірінші кезектегі кажетті заттарға салықты
көбейтіп, пенсия мөлшерін азайтты, жасы 21 -ге ... ... ... ... Бұл шаралардың барлығы дерлік төтенше декреттер
негізінде рехстагқа соқпай жүзеге асырылды.
Фашистік биліктің орнауы ... ... ... ... ... ... түспа-түс келді. Сондықтан еңбекшілердің жағдайын
көрсететін көптеген ... ... ... ... ... ... көбеюі салдарынан еңбекакының аумалы-төкпелігіне ... ... ... ... ... өзгерді және оны төлеу
шарттары да қиындап кетті. Бұрынғы сақталынып жүрген жұмыс ... ... ... ... Жұмысшы кысқартылған жұмыс аптасынан да азап шекті,
мұның өзі жұмыссыздықтың бір түрі болып табылды.
Жұмыс күшінің ... елде қара ... яғни ... ақысы
ешқандай келісім катынастарымен реттелмеген жұмыстың етек алуына ... ... тән ... ... күші ... шешу үшін ... ... пайдалану. Фашистік биліктің 12 жылының - 4 жылы
соғысқа жанталасып дайындалуға, 6 жылы ... ... ... ... ... ... бар ... да елдің экономикасы қалыпты жағдайда дамыған
жоқ. Соғыс жұмысшылардың ... ... зор ... ... ... ... ... өздерінің жұмыс күшін сатуы мүлде нашарлап кетті.
Веймар Республикасының дәуірінде бұл біршама ... ... іске ... ... ... ... мүлде өзгертті. Таратылған
кәсіподақтардың ... ... ... ... ... ... ... арасындағы қатынасты реттеуді мүлде қолына алған жоқ. 1933 жылы
майда ... заң ... ... ... орындары ұсынған
кандидаттардан ірі ... ... ... ... етіп
бекітуге империялық канцлерге құқық берілді.
1934 жылы 20 қаңтарда үкімет «¥лттық ... ... ... ... Осы жаңа заң ... ... ... еңбек ақының мөлшері,
жұмысшыларды жалдау, жұмыстан шығару, айып ... ... ... ... ... ... ... жұмысшылар мен
капиталистердің «әлеуметтік теңдігі» туралы ... кең ... ... ... ... қожайындарымен «теңдікте» жүрміз деген елесін
тудыру үшін пайдаланылды. Жұмысшы мен ... ... ... ... ... арнайы еңбек қамқоршыларын еңбек министрі
тағайындады. Бұл «қамқоршылар» фашистердің ... ... ... бір ... ... ... Олар ірі капиталистердің, солардың
ұсынған адамынан тағайындалды. «Көсемдердің» ... ... ... ... Оған ... кәсіпкерлер нацистік
партияның жергілікті өкілдерімен ақылдаса отырып ұсынатын болды. Егер
«сенімділерді» жұмысшылар ... ... ... ... ... салусыз-ақ тағайындай алатын болды. «Кеңестің» өзіне берілген құқық
— ол «еңбек қамқоршысына» өтініш жасай алатын ... 1935 ... ... ... ... жүргізілмейтін болды.
1933 жылғы мамырдан бастап «Неміс еңбек майданы ... ... ... ... ... мен қызметкерлерге міндеттендірілді.
Бұл «майдан» іс жүзінде өндірістегі фашистер партиясының органы ... ... ... ... ... рухта, басқа халықтарды жек
көрушілікке тәрбиелеу болды. «Еңбек ... ... ... ... ... ... ... еңбегін фашизмнің мүддесіне
пайдалану мақсатымен ... ... ... 1938 жылы он ... ... бекіткен заң шықты.
Еңбек жағдайын зерттейтін арнайы ... ... Бұл ... еңбекті интенсивтендіру шараларын қарастырды. Еңбекшілерді азық-
түлікпен қамтамасыз ету едәуір төмендеді. Фашистер шет елден ... ... ... ... мен азық-түлік көлемін ... ... ... ... ... ... ... неміс жұмысшыларының алдында жұмыссыздыққа ... ... ... жатқаны туралы аңызды кең таратты. Бірақ фашистік диктатура
кезеңіндегі жұмыссыздықтың азаю ... ... ... ... ... ... өкімет басына келгенде ел экономикалық дағдарыстан
өткен болатын. Германияның экономикасы біртіндеп көтерілді,
жұмыссыздық та ... ... ... ... ... жылдары
гитлершілердің жаңа соғысқа дайындалуына байланысты әскери
өндірістің кеңейтілуімен азайды.
1935 жылы 26 ... 18 бен 25 жас ... ... мен ... ... ... Олар ... жолдар мен шекара
бекіністерін салуға пайдаланылды. Сонымен қатар жастарды алғашқы ... ... Үш жүз ... ... жұмыссыздарды гитлершілдер «ауыл
шаруашылығы көмекшілері» ретінде юнкерлерге ... етіп ... ... ... басында фашистер бүкіл Германияны ... ... ... ... белгілі бір өндіріс пен салаға бекіту мақсатымен
бірнеше заңдар шығарды. 1934 жылы мамырда ауылшаруашылық жұмысшыларына
басқа шаруашылық ... ... тиым ... 1934 жылы ... ... жылы ... машина жасау және металлургия өндірісінің жұмысшыларына
еріксіз еңбек туралы шара енгізілді. Бұл жұмысшы күштерін белгілі мақсатпен
соғыс ... ... үшін ... болды.
1938 жылы 22 маусымда «Төрт жылдық жоспарды» іске асыру жөніндегі
жұмыстың басы ... ... ... ... ... ... жұмысшы күштерінің қажеттілігін өтеу туралы шешім ... ... ... мен ... ... ... адамды жасына,
жынысына, мамандығына қарамастан кез-келген ауданға, ... ... ... ... ... ие ... ... соғыс өнеркәсібі жаңа
кадрларды талап ете бастады.
1935 жылы ақпанда 25 жасқа толмаған, жанұясы жоқ ... бір ... ... және ... ... еңбек етпей тұрып басқа жұмысқа шығу
құқығынан айырылды/38/. 1938 ... ... ... ... ... де ... ... ешбір қарамастан еріксіз еңбекке тартылды.
Қартайған жұмысшылар фашистік дәрігерлердің арнайы рұқсатынсыз жұмыс орнын
тастап ... ... және ... арасында аралық орын алған әлеуметтік
топ дағдарыс кезеңінде фашистер алға қойған идеяға мойынүсынып, солардың
негізгі ... ... ... ... зерттеуші буржуазиялық либералистік
ағым өкілі Ниринг: -Фашистік қозғалыстың тура ортасында ... ... ... ... өкіметтің билігін өзіне алу жолымен өздерін сақтап
қалғысы келген саяси және әлеуметтік органдарын құруды ... орта ... - деп ... ... ... деп ... ... орта топ өкілдері НСДАП
өкімет басына келгендегі ұранмен өздерінше бағдарлама құрғысы ... ... ... «Жауынгер одақ болды». Оған округ пен провинциялардың
заказдарын бөліп отыру құқығы ... еді. Осы ... іске ... ... қолөнершілер өндірісіне жіберілді, олардың қожайындары осы
одақтың мүшесі болды. Одақ өндірістік-товар палатасының ... ... және үй ... ... ... ... ... жүзеге асырды.
1933 жылы 15 шілдедегі заңмен үкімет одақтық ... ... ... ... бірге одақтық бар қолөнер ұйымдарын картелдендіру мен
оларды бағаны көтеру құралы ретінде ... ... деп ... ... 8 тамызда одақ таратылды. Бірақ одақ фашистік-социализмнің негізгі
сүйегін құрап тұрған орта топты мүлде ... ... жоқ. ... бір
дәрежеде орта топқа жеңілдік жасалған бірқатар ... ... ... ... тыныштандыру мақсатымен 1933 жылы 12 мамырда заң ... ... ... жаңа ... ... ашуға, завод лавкаларында,
корпорацияларда өз бағасын қоюға тиым салды.
Сауда саласында қолданылған шараның бірі - 1933 жылы 12 мамырдағы ... жаңа ... ... ... тиым ... Осы заң ... ... дейін осы уақытқа дейін болып келген сауда өндірісін кеңейтуге,
дүкендердегі азық-түлік заттарын сатуды көбейтуге тиым салынды.
1934 жылы ... ... ... ... товарды өз бағасынан
төмен бағаға сатқан адамдарды түрмеге ... ... ... ... ... туралы бұйрық берілді. Заңдық ретпен көшеде сауда ... ... ... 1933 жылы ... желтоқсаннан бастап мемлекеттік
аппаратта Веймар республикасынан ... ... ... ... ... бойынша негізінен жұмыстан шығарылғандар мынадай топтар еді:
1. Міндетті қызметін атқаруға арнайы білімі жоқ және ... жылы 9 ... ... ... Шығу тегі ... ... ... саяси қызметі кез-келген уақытта сөзсіз фашистік
мемлекетке қызмет ... ... ... жылы ... ... машина - сословиелік басқарма құрылды.
Неміс қолөнершілерінің империялық шбер басқарған сословиесі құрылып, оған
қолөнершілер тобы мен неміс ... ... ... ... ... жүйе ... қолөнерге қатысты бар мәселелер шешілді.
Олар: заказ беру, шикізат әкелу, қолөнер заттарына баға қою, ... ... мен ... мен ... ... шешті. Империялық топ құрамына он мың цехты біріктіріп отырған
52 империялық цехтық одақ ... Цех ... ... ... ... мен ... көсемін жоғарыдан тағайындады.
Орта топтың негізгі бөлігі ... ... ... ... ... ... мен әскери аппаратқа ... ... және ... ... ... саны ... ... есеге өсіп, елдің бүкіл халқының 18,4 процентін құрады/41/.
Монополистік капитализмнің мемлекеттік-монополистік капитализмге
үласу, монополия күштерінің мемлекет күштерімен ... ... ... жылдамдатылды, Мемлекет шаруашылықтың түрлі салаларының дамуын,
сондай-ақ еңбек пен ... ... ... ... ... тырысты.
Монополияларға тиімді әскери заказдар, қарыздар, субсидиялар беріліп, салық
жеңілдіктері жасалды. Мемлекеттік-монополистік капитализм әр елде әр ... ... ... ... ... өту ... ... жерде өндіріс пен капиталды шоғырландыру процесі күшейіп,
монополиялардың езгісі ауырлай түсті.
Дүниежүзілік ... ... ... ... өнеркәсіптің
жандануы әлсіздеу, әрі елеусіз болды. Германияда дегенмен үкімет пен
монополиялар ... ... ... ... ... және сыртқы саясатта
басқыншылық программасын жүзеге асыруға көшу жөнінде ... ... ... ... ... ... Бұл ... монополистік
буржуазия буржуазиялық демократиядан бас тарту жолына түсіп, ... ең ... ... ... ... әкелді, сөйтіп ашық
террорлық диктатура орнатты.
Германияда жұмысшылардың жағдайын күрт төмендеткен ... ... ... ... ... ... жойып, фабрика-
завод комитеттерін таратып жіберді. Жұмысшылардың жұмыс ... ... ... ... ... ... дейін ұзартуға право алды.
Бұл шаралар пролетариаттың әлеуметтік жеңістерін толығымен ... ... ... ... ... әкеп ... Жұмысшылардың жекелеген
топтары үшін ынталандыру шаралары қарастырылды. Соғыс өндірісінің күрт өсуі
жұмыссыздықты ... ... ұсақ және ... ... ... ... ... тексеруден кейін олардың кейбіреулеріне
мемлекеттік немесе партия аппаратынан пайдалы орындар берілді. Экономикалық
өрлеуді пайдаланған ... ... ... ... ... кек алу ... ... Шығыс және Оңтүстік-Шығыс Еуропа
елдеріы бағындырудың бірінші ... ... ... Социал-
демократтардың жетекшілері Версаль шартының ... ... әр ... жою ... ... ... ... етіп, монополиялардың
милитаристік талпыныстарын ... ... ... ... орнына «Герман еңбек
майданын» құрды. Жұмысшыларды Бұл ұйымға күштеп кіргізді. Жас ... үшін екі ... ... ету ... енгізілді. Олар Бұл міндетті
әскери лагерлерде өтеді де, бекініс, жол ... және т.б. ... ... лагерлерін құру ... ... ... ... бір ... ... ықпал етуін жеңілдете түсті.
«Бірыңғайлау», яғни «біркелкілік» ... ... ... ... ... ... таратылды.
2.2. Фашистік үкіметтің аграрлық саясаты.
Гитлерлік үкіметтің аграрлық саясатына талдау жасағанда оның ... ... ... ... ... аудару қажет:
1. Ауыл шаруашылығындағы кіріс, баға мен кредитті мемлекеттік-монополистік
реттеу.
1. Империялық азық-түлік сословиесі туралы мәселе.
3. ... ... және ... ... ... ... ... мемлекеттің араласуымен реттеу Германияға жаңа нәрсе емес еді.
Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде елде әскери-экономикалық ... ауыл ... аса ... ... ... ... ... салынған
болатын.
Гитлердің 1933 жылы 30 қаңтарда құрған ... ұзақ ... ... ... ... бағыттары мен әдістері туралы ортақ бір
пікірге келе алмады. Үкімет мәлімдемесінде үш басты ... ... ... ... жою.
2. Жұмыссыздықты реттеу.
3. Ауыл шаруашылығының өркендеуіне қол жеткізу.
1933 жылғы 15 ... ... ... ... заң ... ... асуына негіз салды. Осы заң бойынша былай ... ... ... ... ... ... министрі жекелеген өндірістерді
синдикаттарға, картель, конвенцияға немесе осыларға ұқсас ... ... бар. ... ... сол ... ... ... міндеткерліктерін реттеуге және ұйымға біріккен жағдайда өндірістің
мүшелерінің құқығын реттейді және ... ... ... тек ... жүзеге асырылады. Бұл заң гитлерлік фашизмнің тастай қатқан
тәртібін жүзеге асырады.
1933 жылғы 20 шілдедегі ... ... ... сүт пен ... реттеуді күшейтті. Барлық сүт өндіретін шаруашылықтар «Бас ... ... ... Сүт өнімдері ұлтшыл-әкімшілік праволық
функцияларға бөлінген нацистік ұйымның экономика ... ... ... ... үшін мың ... ... ... салынды. 1933
жылғы 13 қазандағы империялық азық-түлік және ауылшаруашылық министрінің
нүсқауында:- Бұл одақтар сүттің саны мен ... ... ... ... мен оны пайдалануды анықтайды - деп көрсетілді/42/.
1934 жылы 24 маусымда: «Түқымдық шаруашылықты реттеу жөніндегі ... елде 19 ... одақ ... оған ірі жер ... ... ... мен жем ... иегерлері қамтылды.
1934 жылы 1 қазанда нан өнімдерін алатын түқым себудің көлемін азайту
мен оның қатал нормасын белгіледі. Шаруаларға егер ... ... ... белгілі мөлшерде ғана астық алынады деп ескертілді, яғни шаруаларға
нанның белгілі бір мөлшері ғана берілді, олар белгіленген норманы ғана ... ... ... үлғайған жағдайда ғана сатуға рүқсат беріліп, оған
қосымша қосылып отырды.
1934 жылғы 23 наурыздағы заң бойынша мал ... ... ... аса ... ... мен кооперативтер заводтары екінші жағынан
одақтарға бірікті. Бұл одақ белгілі стандарттың ... ... ... ... ... ... белгілеп,рынокты ұйымдастыруға заң
шығаруға тиіс ... ... ... ... ... ... 1933 ... 23 наурыздағы «Май монополиялары туралы заң» болды. Онда:
1. Германияның ... ... май ... ... көзделді.
2. Майды еркін сатуға тиым салынды.
3. Майды шет елден әкелуге тиым салынды.
1934-1936 жылдары ауылшаруашылығының ... ... ... ... ... ... реттеу жүйесі жүзеге асырылды. 1935
жылы көктемде картелдендіруге ... ... және ... өнімдерін өңдеу
өндірістері де қамтылды. 1954 жылы 1 желтоқсанда ... ... ... ет ... империялық тобына үш ірі акционерлік қоғам
енгізілді:
1. Ет өндірісінің одағы (Берлин)
2. Май өндірушілердің ... ... ... германиялық май өнімдері одағы (Берлин)
Империялық одақтың спирт өнімдері өндірісінің фюрері болып
юнкер, ірі арақ, спирт ... ... ... пен СС ... ... ... да еріксіз орталықтандырылды. Империялық одақ
ауылшаруашылық саудасын жеті экономикалық-территориялық топқа бөлді:
1. ... - ... ... ... Гессен кірді.
2. «Шығыс» - Шығыс және Батыс Пруссия кірді.
3. «Батыс» - Рейн облысы мен Весфалия кірді.
1. ... - ... ... ... ... Везер-
Эльс, Альденберг, Мюнстер, Магдебург кірді.
4. «Орталық-солтүстік» - Бранденбург пен Мекленбург.
5. «Орталық-оңтүстік» - ... ... - ... ... схема фашистік диктатураның жанөжақты бюрократиялық
реттеуге жанталасқанын ашық ... ... ұсақ және орта ... ... ... ... бағасы төменгі дәрежеде түрды, ал қыс пен көктемде ірі қожайындар
нан ... ... ... баға тез өсіп ... ... ... пен ауыл
шаруашылығы өнімдері бағасының арасындағы қайшылық шаруаларды әбден
күйзелтіп, шегіне ... ... ... мен ... ... ... қатынас 1933 жылы
маусымда шыққан «шаруашылық ... ... ... ... ... ... мен ... арасындағы келісім нәтижесінде 1931 жылы
финанстық құлдырауға дейінгі қарызды төлеу 4-4,5 процент төмендеді.
2. Егер екі ... өз ... ... ... ... шешімімен 50
процентке дейін төмендеді.
3. Қарызды өтеу есебіне жерінің бір ... беру ... да ... ... ... ... жылдары бір жағынан банктер, акционерлік
қоғамдар мен ірі жер иеленушілерге мемлекеттік ... ... ... ұсақ жер ... - қоныс аударғандарға қарыз берілді.
Осы шараларды күшке енгізу арқылы фашистік режим деревнядағы әр ... ... ... өз позициясын арттыруға тырысты. Жалпы алғанда
аграрлық кредит ірі капиталистік шаруашылықтың финанстық ... ... ... ... түқымды әкелуге де салық салды. Ставка 1,5-2
есеге дейін ... Тек, 1935 жылы ғана жем ... ... 74
процентке қысқартты.
1937 жылы Германияда астық пен ... ... ... тоқталды. Бірақ
соғысқа эзірлік астық өнімдерін шеттен әкелуді кең көлемде үлғайтуды талап
етті. Соңғы жылдары ... ... ... ... ... шет
елдерге айырбас жасауға мүмкіндік тудырды. Келісім бойынша Финлияндия,
Югославия, Полыца, Норвегия, Швеция Германияның өндірістік ... ... оны ... мүмкіндік алды. Өндірістік және финанстық капитал
әсіресе ауыл шаруашылық өнімдерін материалдық-техникалық жағынан ... ... ... ... ... ... ... соғыс қарсаңында Крупптың
концерніндегі бюллетень ... деп ... ... ... ... ... ... құрылысына ерекше тыныс берді. Іште де сыртта
да сүраныс көбеюде. Жаңа шетелдік ... ... ... ... көбейді»/45/.
Капиталистік қатынастарға қолының ұшын тигізбей-ақ фашистік реттеуді
жүргізу арқылы үкімет деревнялардағы ... ... ... ... ... ... құрды. 1933 жылы 13 қыркүйекте
үкімет империялық азық-түлік сословиесін құру туралы заң ... ... ... балық аулау, аңшылар, сонымен бірге ауылшаруашылық
жұмысшылары, кооперативтер, сауда мен қайта өңдеушілер өндірістері енді.
Заң бойынша:
«Өндірісті ... үшін ... пен ... министрі
империалистік сословие мүшелерін, ... да ... пен ... ... өндіретін өндірістерді біріктіруге немесе осыған
үқсас дәрежеде бір-біріне қосуға қүқы бар»-деп көрсетілді/46/.
Фашистік үкімет осындай заңдар арқылы ауыл ... ... ... 1933 жылғы 8 желтоқсандағы шешім бойынша бұл сословиеге
барлық жер иеленушілер, ... ... ... су
қоймаларының қожайындары енгізілді.
2. 1934 жылы 15 қаңтар ауылшаруашылық кооперативтері, деревня
қауымдары ұжымдарымен осы ұйымның мүшесі деп жарияланды.
3. 1934 жылы ... ... мен ... ... ... 1935 жылы 4 ақпан орталықтандырылған ... деп ... ... құру аяқталды деп көрсетілді. Барлығы Бұл
системаға 12 млн-ға жуық адам қамтылды.
1934 жылы 13 ... ... ... ... ... берген
есебінде: «Біріктірудің мақсаты - өндірісті шикізатпен қамтамасыз ету,
өндірістік және ... ... ... ... ... мәселесін реттеу,
елдің ішінде және шет елде кедендегі істі жүзеге ... ... ... ... ... ісі мен салық мәселесін шешуге бағытталды»- деп
көрсетті.
Империялық староста Майнбергтің басқаруымен әкімшілік басқармасы азық-
түлік сословиесінің ... ... ... ... 5 бөлімге
бөлді: Ішкі бөлім, кадр, финанс, баспасөз бөлімдері және шаруа қауымдарын
бағалайтын бөлімдер. Бос ... ... мен ... ... ... жер ... ... ештеңе шықпағасын үкімет 1935 жылы «жеке меншік
жерлерді мемлекетқорына ... алу ... заң» ... ... нәтижесінде
біршама қор жиналып, жердің 27,1 проценті жекеленген жер иеленушілерден
алынды. 1937 жылы ... есеп ... ... ... қарамағына
55,68 мың га. жер тиді.
Мемлекеттің қазынасына қор жинау мақсатымен мемлекет ... ... ... бере ... 1937 жылы ... осы ... 81 ... қолына тиді.
Мемлекеттік реттеу саясатына арендалық қатынастар да енді. 1933 жылы
22 сэуірде «Арендаторларды қорғау» жөніндегі заң шықты.
Көптеген арендаторлар мүны ұсақ ... ... ... деп ... ... Бұл заң ... да солай болғанымен, кейін
Бұл қарама-қайшы сипат ала бастады. Егер алғашқы кезде ұсақ ... бір ... ... ... келісімді қайта жасауға қарсылық
білдіруге немесе оны тез арада бұзуға мүмкіндігі болса, енді ол ... ... ... деревнядағы әлеуметтік қайшылықты шеше алмады. Оны
элсіретіп қоймай, бұрынғыдан да шиеленістіре түсті. Енді күрес тек әрбір
гектар үшін ғана ... ... ... ... әсер ету үшін де басталды.
Ауыл шаруашылығындағы ... ... ... ... болып, оны
деревнялардағы көптеген әлеуметтік — экономикалық жағдайларға ... Осы ... ... ... ... көріп отырған ұсақ шаруашылықтар
енді мүлде ... ... ... ете алмай қалды. Орта
шаруашылықтар зорға өнім шығарып отырды. Тек ірі ... ... ... ... ... ... арқасында өндірістегі жағдайды үхтап түрды.
1933 жылы қыркүйекте деревнялардағы фашизмге қажет ... ... ... ... және үлкен үгіттік мәні ... ... ... заң» ... жылы ... ... «Неміс шаруаларының гүлдену кезеңі
басталды. Национал-социалистер оларға мұрагерлік алулар заңын сыйлады»-деп
жазды. Заңның мақсатында: «Үкімет ескі ... ... ... үшін ... ... ... ... ретінде сақтауға тырысады. Шаруа ауласы
қарыз бен ... ... ... ... ... ... 7,5 ... 125 гектарға дейін көрсетілді/47/. Шаруа ауласы ол
өлгеннен кейін бөлінбей, бүрынғыдай мұрагерлікке ... ... ер ... ... ... жүргізілді. Әйелдер Бұл
тізімнен мүлде шығарылды. Егер мұрагер біреу ... онда ... ... ... Ал ... жас балалар кәмілеттік жасқа толғасын «Мұрагерлік
ауланы» тастап кетуге тиіс болды. ... ... жер және ... ... салықтан босатылды. 1939 жылы 689 000 «Мұрагерлік аула»
құрылды. Мұрагерлік ... ... ... ... ... жүзеге асты. Оған бас кредитор ретінде ... банк ... ... ... да аграрлық кредит ұйымдарына да заем беру жүзеге
асты.
Мұрагерлік шаруашылық бірінші кезекте ауылшаруашылық ... ... ... ... шаруашылық негізінен аграрлық азық-түлікпен жабдықтау көзі
болды. Шаруашылық саны көбейген сайын ... ... да ... түсті.
Германияның аграрлық саясатында үлкен орын ... ...... ... ... ... аудандарына қоныс тебу «Кеңістік үшін» күрестің
негізі деп ... ... ... тебу ... ... демагогиялық
мақсатпен, яғни жері аз, жері жоқ шаруалардың наразылығын болдырмау үшін
пайдаланды.
1933 жылы 14 шілдеде ... ... ... ... ... осы ... ... асырды. Онда қоныс тебу мақсаты: - ... ... ... ... ұлтының өміршілдік негізін сақтау және
нығайту» - деп көрсетілді.
Қоныс ... ... ... ... мөлшерде қарыз беріп отырды.
Қарыз мөлшері шаруашылық көлеміне қарай бөлінді. Жер қорының қайнар көзі -
жекешеленген иеліктер - 540 га, ... -79 000 га, ... пен ... ... -19 000 га ... тебу қоры жеке ... сатып алынған жердің бір бөлігін
алып жатты. ... аса ... ... қарамастан бұл шаралар онша ... ... жете ... Жыл өткен сайын Бұл азая берді де, ал 1939
жылы 6 ... ... ... Нацистердің деревнядағы өзінің билігін нығайту
жолындағы жүргізген шаралары орасан зор. ... ... ... пролетариатын қанауды күшейте отырып, фашистік режим оларды
қамқорлыққа алып отырған түр көрсетті. Аз ғана қарыз беру мен ... ... бөлу ... фашизм деревняның әлеуметтік топтарының күресін
басқа жақка бұру үшін ... ... ... ... ... қоғамының» орыны ерекше болды.
Германияның территориясы 22 ... ... ... ... өз ... 516 аймақтық , 55 000 жергілікті
ұйымдарға ... Бұл ... ... ... тың ... саяси бөлімі
басшылық жасады.
Шаруалар, арендаторлар, аула мұрагерлері фашисттік ... ... ... ... айналды. Деревняның негізгі
бұқарасы ірі шаруа иеліктерінің қожайындары мен ... ... ... ... ... рет ... ... «біздің көптеген тіршілігіміз
қазіргі уақытта село мен қала тұрғындары арасындағы қатыстарды жөндеуге
бағытталды. ¥сақ және орта ... ... әр ... да ... ... ... ... - деді.
Көптеген шаруалар мен ауылшаруашылық жұмысшылары терең де, ашык ... осы ... ... білдіріп отырды. Наразылық белгілері
Гитлер үкіметінің шараларын сынға алумен ғана емес, антифашистік ... да ... ... ... ... ірі ... жер иелері мен деревня
буржуазиясын шексіз қолдады. «Мұрагерлік аула» туралы заң ... ... ... ... ... және ірі щаруалар шаруашылықтарын сатуға немесе
бөлшектеуге тиым салды. Село ... ... ... ... ... ... ... шаруаларға Германия Шығыстан «тіршілік алаңын» жеңіп
алғанда жер бөліп береміз деп дәмелендірді. ... ... ... ... ... тек ұлтшыл-социалистер партиясы ғана
түбегейлі жақсарта алады деп уағыздады. Бірақ ... өзі ... ... және т.б. ... шығыста орналасқан елдер оның отанына
айналғаннан кейін ғана мүмкін болатын еді.
Нәсілшілдіктің, милитаризм мен антикоммунизмнің ... ... ... әсіресе жастардың сана сезімін уландырды. Олардың
едәуір бөлігі «Гитлерлік жастар», «Жас ... ... ... ... және
басқа ұйымдарға кіріп, фашистердің мораль мен ар-ұяттың мәнсіздігі, «ұлы
рейхтың» ... орай ... кез ... түрін жасауға
болатыны туралы «теориясын» бойларына сіңірді.
ҚОРЫТЫНДЫ
Германиядағы саяси билікке фашизм бірінші дүниежүзілік соғыстан ... ... Он жыл ... ... ... ... ... сүйене
отырып, басқа реакцияшыл партиялар мен ұйымдарды ығыстырып, өз қозғаласына
кең әлеуметтік бұқаралық база жасады. 1933 жылы ... ... ... ... ... бүкіл елдегі демократиялық институттарды жойып,
революцияшыл жұмысшы қозғалысына қарсы аяусыз жазалау ұйымдастырыды. ... ... ... дайындалды. Гитлердің айтуы бойынша Германия 6
жыл ішінде қарулануға 90 млрд рейхсмарка жұмсаған. 1938-1939 жылдар ... ... ... ... 58% құраса, 1933-1934 жылдары 23% сұраған.
Экономиканы милитаризациялаумен қатар фашистік үкімет ... ... ... ... ... ... ... жойған фашистер
халыққа өтірік пен уәдені үйіп-төгіп, ықпал ете бастады.
Германдық фашистер әлеуметтік қайшылықтарға көңілі толмайтын ... ... ... ... ... жағдайын көтере алатын қаржыны өзінің
агрессиялық саясатына пайдалана білді. Реваншистік міндетін орындау ... тағы да ... ... пайдаланды, яғни халықтың Версальдық
тонаушылық келісіміне деген наразылығын өршіте түсті.
Герман фашистерінің негізгі ... ... ... ... ... деген еңбегінде жазылған. Бұл кітап герман халқының ... ... Онда ... герман халқының ақсүйекке жататынын және осы халықтың
өмір сүру аймағының жеткіліксіз екенін, Бұл ... ... алу ... күрес, соғыс жүргізудің ... ... Бұл ... ... ... саясатын ақтауда маңызды қызмет етті.
Фашистер билікке келген алғашқы күннің өзінде-ақ идеологияға басна
назар аудара отырып, елдің ... ... өз ... ... ... ... ... жүргізетін арнайы үкімет құрылды. Бұл
министрлікті Геббельс ... өз ... ... да ... ... Мыңдаған ғалымдар
мен мәдениет қайраткерлері, концлегерьлерге жабылды. Ірі ... ... ... ... және т.б. ... ... жазылды. Бұл
тарихта герман тарихының көрнекті тұлғалары фашист ... ... өз ... ... және т.б. ... ... ... өтірік теория-геополитиканы жсадаы. Ол ... ... ... ... ... ... мемлекеттің есебінен
шекараны кеңейтуді дәлелдеуге тырсты.
Мәдениетті минитаризациялау арнайы ұйым мәдениет ... ... ... ... ... өз ... Ұлы герман жазушыларының Гейненің,
Каннаның және т.б. еңбектерін өртеуден, кітапхананы тазартудан бастады.
Германияның сыртқы саясатының негізгі ... ... алу ... ... ... ... Германия "коммунизммен күрес идеясын" қолады. және бүған АҚШ,
Англия, Франция тарапынан қолдау көрсетілді.
Гитлерлік Германияның белсенді сыртқы саясаты ... ... ... мойындамауын басталды. Германия алғашқыда құпия, кейіннен ашықтан-
ашық қарулана бастады және бұл ... ... ... бөле ... 1935 ... ... ... қаруландыруға тйым салатын ... ... 21 ... ... ... ... шықты. Шахт
Германияның соғысқа даярлануының қүпия басшысы болды. Елде Версаль шартының
және Локарн келісімінің ережелері қабылданбай тасталынды.
Екінші дүние жүзілік ... ... ... ... ... ... ... тарихта болмаған жауыздық әрекеттерге сүйенген жаңа тәртіп
орнатты. Басып алынған жерлер алып концентрациялық ... ... ... ... ... кез - ... адам, Бұл мәселені таза
ғылыми түрғыдан қарай алмайды. Себебі фашизмнің түрі ... ... ... тірі ... ... отыр. Фашизммен күресу үшін оның
идеялық және саяси құралын, тактикалық әдістерін, ... және ... ... ... ... ... ғана емес, оның қазіргі таңда да
бейбітшілік пен ... ... ... күш ... ... ... ... топ топ әрдайым өз қоластында қиын жағдайларда
қанаушы жүйені қорғай алатындай белсенді саяси құрал болғанын қажет ... ... ... - ... ой күйреген гитлерлік фашизм
идеологиясын жаңартып, қазіргі қоғам ... ... әсер ... құралға
айналдырмақ. Олар герман фашизмінің тәжірибесін зерттеп, гитлерлік мұрадан,
оның ішінде ... ... ... ... қолдануға болатынын
іздеп отырады.
Бүгінгі күні Еуропа мен бүкіл әлемдегі ... ... ... тәртіпке
қолайсыз екені рас. Греция, Португалия, Чили т.б. ... ... ... ... ... Алайда реакция күш-қаруын әлі де
тастаған жоқ. Фашизм төңірегінде ... ... ... оны қорғаған
қаншама сөз болса да, Гитлерді қалай бағаласа да, бізге бір ... ... ... ... ... ... жылдардағы бірқатар елдерде
террористік күштердің үстемдік етуі-бүкіл ... ... ... баға беру де ... емес.
Тарихта қан көп төгілді. Оның әділет жолында да, ... үшін ... ... ... ... ... ... дәуір. Жиырмасыншы
ғасырда сыналған күштердің бірде - бірі ... ... ... ... ... Бір нәрсе айқын болды, ... ... ... ... ... ... талабынан шыға алмаса, өзін-өзі өлімге
итермеледі. Фашизм тағдыры соны ... Бұл ... біз ... ... ... ... ... да қатынасы бар.
Адамзатқа қауіп мына жағдайда болады, егер жаңа ... ... ... ... ұстап, ескіліктен айырыла алмаған топтар
отырса адамдарға ... ... ... ... құбылыстарды ойласақ, екінші дүниежүзілік
соғыс тәжірибелері қоғамдық өмірде саясаттың қандай орын алатындығын айқын
көрсетті. ... XX ... ... ... ... көрмеген жойқын күшке
иек артуға ... ... Олар - ... күштер мен халықаралық
шаруашылық байланыстары, жаңа экономикалық мүмкіндіктер мен ... ... ... ... және ... Өмір ... жалғасып жатыр
және жаңа мәселелер туындауда. Әлем еш ... да бір ... ... ... жаңа ... ... оның өзінің көздеген мақсаты мен
мүддесі бар. Бәрі де шексіз, бірақ ... ... бар, ол ... ... ... ... көп ... болды, оның жылдамдығы да
күшейді. Халықаралық саясатта жаңа талаптар ... ... де ... ... ... жүргізуге тиіс емес. Кез келген халықаралық
шиеленіс кезінде соғыс немесе бейбітшілік ... ... ... ... қажет. Ең бастысы Бұл мәселені шешуді фашистердің қолына бермеу керек.
Қандай да болмасын мемлекеттің даму ... ... ... ... ... демографиялық факторлардан
құралады. Ал осы фактордың қай-қайсысының болса да ішкі ... ... ... ... ... да ... ролі ... алапат жүйе ұйымдастырған апаттан Қазақстан халқы да сырт
қалған жоқ. 1939 жылғы халық санағы ... ... ... 6,2 ... еді. ... ... қатарына соғыс жылдары 1.196.164 қазақстандық
сапқа түрды. Патша өкіметінің 1916 ... ... ... ... ... мен Орта Азияның жергілікті халықтарынан және зорлап
көшіріліп әкелінгендерден еңбек армиясын. және ... ... ... Оларға Қазақ КСР-нен 700 мыңнан ... адам ... ... ... алқабынан әкелінген , 1,5 млн.-дай адамды және зорлап
көшіріліп әкелінген халықты есептегеннің ... ... ... ... ... болды: майданға және қорғаныс өнеркәсібіне оның ... ... ... Моблизациялау процентінің мүнша жоғары болуына
негізінен ... ... ... ... ... шаруалардың үлес
санының көптігі және индустрияның қорғаныс саласына жұмысшы күшін және
Қазақ КСР-нің ауыл ... ... ... практикасының
кеш енгізілуі себеп болоды. Қазақстандықтардың негізгі көпшілігі майдандағы
армияға толықтыру ретінде, ... ... бір ... республикада
жасақталған бөлімшелерде тіркелді. Бұлар 12 атқыштар дивизиясы, төрт атты
әскер дивизиясы, жеті атқыштар бригадасы, әртүрлі ... ... ... ... мен ... еді. ... ішінен үш атты әскер дивизиясы
мен екі атқыштар бригадасы қазақтың ұлттық бөлімшелері ... ... ... тыс, ... ... ... Бұл
бөлімшелердің тең жартысы коммунистер мен ... ... ... армияның құрамына берілгенше киім-кешекпен және ... ... ... және ... республика бюджетінің ... ... ... ... ... қамтамасыз етілді.
Сыртқы саясат - ішкі саясаттың жалғасы. Біздің еліміздің тэуелсіздікті
алуы оңайға түскен жоқ. Қазіргі кезеңде Қазақстан халықаралық ... ... ... ... әлемдік жаңа геосаяси хал-ахуал
шеңберінде өз орынын табуға ұмтылуда. Ең бастысы - ... ... ... ... ... ... сақтаушы күштің бірі ретінде
республикамызды басқа дамыған ... ... ... ... атты ұлы ... өз заңы бар. Оның сара ... ... өткен үлкен-
кіші оқиғалардың, өз заманында өмір сүрген ұлы тұлғалардың ешқайсысы да
ұмтылмақ емес, ұрпақтан-ұрпаққа ... ... ... ... ... ... ... алпыс бір жыл бұрын көп құрбандықпен қолымыз жеткен ¥лы
Жеңісті жыл ... ... ... атап ... ... ... және
жүздеген жылдар өтер, ұрпақтар ауысар. Соның бәрінде де әлемді фашизм
дертінен, ... ... ... ... ... сойқаншыл ошағын
құлатқан аяулы аталарымыздың қасиетті ... ... ... Дат Р.Фашизм и социалистицеская революция. М.1935
2. Розанов .Г.Л. Германия под властью фашизма. М. 1964
3.Галкин А.А. ... ... М. ... Д.С. ... германнского империализма и милитаризма. К истории
возникововения Германского фашизма /1919-1923 гг./. - ... и ... 1976, ... ... А.С. ... германского фашизма. М. 1974., Старый и новый
фашизм политический и социальный ... М. ... Г.Ю. ... ... М. ... Г.Н. ... ... режима: узурпация и пропоганда. -
Ежегодник германской ... М. ... ... А.А. Германский фашизм и крестьянство. Ростов ... ... ... ... в годы второй мировой войны. Ростов на
Дону, 1990
9. История фашизма в Западной Европе. М.1978
10. ... Ж. ... ... ... с ... М.
1991
11.Фром.Э. Адольф Гитлер: клинический случай некрофили. Перевод с
английского. М. ... ... ... документы о роли германского монополитического
капитала в подготовке и ... ... ... ... ... ... М. 1957. т. 1-2. СС в ... Документы о
преступлениях СС.М.1968.
14.ХП Пленум ИККИ. Стенографический отчет. М. 1934. с. 589.
15. Галкин А.А ... ... М. 1989. с. ... ... А.А. ... фашизм. М. 1989. с. 24.
17.Совершенно секретно! Только для командования! Стратегия фашисткой
Германии в ... ... ... ... и ... М.1967. ... ... Подготовка Нюрнберского процесса. М. 1975. с. 43
19. Фроингар И.М. Очерк развития германского монополитического капитала. ... с. ... ... А.М ... ... война. М. 1985.
21. Проэктор Д.М. Фашизм: пять агрессии и гибели. М. 1989. с. 67.
22. Проэктор Д.М. ... и ... ... военное руководство
фашисткой германии во второй мировой войне. М. 1972.С.7.
23. ... А.А ... ... М. 1989. с. ... ... ... над ... военными преступниками. М. 1957.Т.
I. с.126
25.История фашизма в Заподной Европе. М. 1978. с.35
26. Файнгар И.М. Очерки развития ... ... ... 1958. ... ... войны Новые документы о роли германского монополитического
капитала в подготовке и ведения второй мировой войны. М.1971.С.326
28. ... В.И. ... ... ... ... ... ... с. 48 Бланк А.С. Германский фашизм и заподногерманский
неонацизм. Вологда. 1971.С.62
29. ... Ф. О ... ... ... ... в период
фашисткой диктатуры - Вестник Московского Государственного Университета.
Серия «Право»: 1976 № 5 ... ... Э. Курс ... ... на ... и ... ... германской истории. 1972.с.244
Галкин А.А. Германский фашизм. М. 1989.С. 59
Бланк А.С. Германский фашизм и ... ... ... А.А. ... ... М. 1989. с. ... Р. Фашизм и неонацизм. Сокр. пер.с немецкого. М. 1988. с. 168
Розанов Г.Л. ... под ... ... М. 1964
Чихон Э. Курс германского фашизма М. 1936. с. 252-253
Разонов Г.Л. Германия под властью фашизма. М. 1962.с. ... Д.С. ... и ... М. 1982. с. 87-117.
Бланк А.С. Германский фашизм . Вологда. 1971.С.72
Галкин А.А Германский фашизм М. 1989.с.222
Бұл да сонда. с.258
Бланк А.С Германский ... и ... ... ... 1971. ... ... А.А. Германский фашизм и крастьянство. Ростов на Дону 1981.
с.61
44. Розанов Г.Л. Германия под властью фашизма. М. 1964. с. ... ... А.А. ... ... и ... ... на Дону ... 70.
Галкин А.А Германский фашизм М. 1989 с.262.
Аникеев А.А ... ... и ... ... на Дону ... ... ... войны. Новые документы о роли германского монополитического
капитала в подготовке и ведения второй мировой войны. М. 1971.
XII ... ... ... ... М.1934.
Нюрнбергский процесс. М.1957.
4. Преступые цели- преступные средства. Документы об оккупационной политике
фашисткой Германии. М. ... ҮІІ ... ... ... и борьба против фашизма
войны. Сборник документов. М. 1975.
1.6 Совершенно секретно! Только для командования. ... ... в ... ... ... ... и материялы. М. 1967.
1.7 СС в действии. Документы о преступлениях СС. М. 1968.
1.8 Судебный ... по делу ... ... ... Пер. С. Нем. М. ... ... А.А Германский фашизм и крестянство. Ростов на Дону. 1989.
2. Бахман К. Кем был Гитлер в действительноси. М. 1981.
3. Безыменский Л. ... ... с ... и без ... ... Бланк А.С. Германский фашизм и заподногерманский неонацизм. Вологда.
1971
5. Блан А.С идеология германского ... ... ... Д.Т. ... и ... М. ... Галкин А.А. Германский фашизм. М. 1967.
8. Гейден К. ... ... ... М. ... Гинцберг Л.И. На пути в имперскую канцелярию. Германский фашизм
рвется к ... М. ... ... Л.И. ... и ... ... Германии в борьбе
против фашизма. М. 1978.
11. Горошкова Г.Н Становление фашисткого режима: узурпация и пропоганда
-Ежегодник ... ... М. ... ... Д.С. Орудие германского империализма. К истории
возникноведения германского ... ... и ... ... ... 3
2.13 Демичев В.И. Банкродство стратегии германского фашизма. Исторические
очерки. М.1973.
2.14 Желеев Ж. Фашизм в ... ... ... ... ... в ... ... М.1978.
Лебедева Н.С. Подготовка Нюрнберского процесса. М. 1975
Опитц Р. Фашизм и ... Сокр ... .нем. М. ... Датт Р. ... и ... ... М.1938
19. Проэктор Д-М Агрессия и катострофа: высшее ... ... ... во ... ... ... М ... Д.М. Фашизм: путь огресий и гибели. М.1989.
Рахшмир П.Ю. ... ... ... Г.Л. ... под властью фашизма. М. 1964.
Руге В. Как Гитлер ... к ... М. ... А.М. ... ... ... М. 1985
25. Файнгер И.М Очерки развития германнского монополитического ... ... ... 3. ... ... ... ... некрофилии Пер. С
англииского М. 1992
27. Чихон Э. Курс Германского фашизма на перевоокружения и события 1936г.-
Ежегодник Германской истории М.1972

Пән: Жалпы тарих
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 44 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
1929 – 1933 жж. дүниежүзілік экономикалық дағдарыс8 бет
1929-1933 жж. Дүниежүзілік экономикалық дағдарыс9 бет
1933-1939 жылдардағы халықаралық қатынастардың дамуы3 бет
1941-1945 жылдардағы ұлы отан соғысы жайлы15 бет
ІІ дүниежүзілік соғыстан кейінгі Халықаралық жағдай (1945-1953) жылдар16 бет
Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі революциялық көтеріліс және фашизмнің басталуы32 бет
Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі әлемдегі халықаралық жағдай20 бет
Бенито Муссолинидің өмір жолы13 бет
Болгария мемлекеті14 бет
Германиядағы мен Италиядағы фашистік режим және оның ерекшеліктері61 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь