Мемлекеттiк бюджеттің негізгі мәселелері мен шешу жолдары

Мазмұны

Кiрiспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

1. Мемлекеттің қаржы жүйесі мемлекеттік бюджеттің теориялық негiзi
1.1. Мемлекеттiк бюджеттің экономикалық мәнi ... ... ... ... ... ... ... ... ..
1.2. Мемлекеттiк бюджеттің кiрiсi мен шығыстары ... ... ... ... ... ... ... ...
және олардың құрылымдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .

2. Оңтүстік Қазақстан облысының бюджетiнің кiрiстерi мен шығыстары және оның құрылу принциптерi
2.1. Оңтүстік Қазақстан облысының кiрiстерi мен шығыстары
және оның құрылу принциптерi ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
2.2. Оңтүстік Қазақстан облысының бюджеттiн құрылуын талдау және
тапшылығының негiзгi себептерi мен оны жою көздерi ... ... ... ... ... ... ...

3. Мемлекеттiк бюджеттің негізгі мәселелері мен шешу жолдары
3.1. Мемлекеттiк бюджеттің негізгі мәселелері болу себептерi ... ... . ... ... ...
3.2. Мемлекеттiк бюджеттің негізгі мәселелерін шешу жолдары ... ... ... ... ...

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..

Пайдаланылған әдебиеттер тiзiмi ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Кiрiспе
Экономикалық категория ретiнде мемлекеттiк бюджет қоғамдық өнiм құнының мемлекеттің орталықтандырылғын қаражат қорын құру жолымен жоспарлы түрде бөлу, қайта бөлу процесiнде және оны ұдайы өндiрiстi ұлғайту, қоғамдық қажеттердi қанағаттандыруға пайдалану барысында мемлекет пен қоғамдық өндiрiске басқа да қатысушылардың арасында қалыптасқан ақша қатынастарын белгiлейдi.
Бюджет экономикаға бюджет механизiмi арқылы ықпал етедi. Мұнда бюджеттің бүкiл экономикаға ықпал құралы ретiндегi рөлi көрiнедi. Бюджет механизiмi -мемлекеттің ақшалай қаражаттарының орталықтандырылған қорын құру және пайдалану формалары мен әдiстерiнің жиынтығы. Экономиканы реттеу орталықтандырылған қаражат қорының көлемiн белгiлеу, оны құру, пайдалану формалыры мен әдiстерiн реттеу, бюджеттi құру және орындау процесiндегi қаржы ресурстарын қайта бөлiске салу жолымен жүзеге асырылады.
Мемлекеттің негiзгi қаржы жоспарының көрсеткiштерi республика Жоғарғы Кеңесiнің жыл сайын қабылдайтын мемлекеттiк бюджет туралы заңына сәйкес мiндеттi түрде орындалуы тиiс.
Қазақстан Республикасы аумағында орналасқан барлық меншiк формасындағы кәсiпорындар, бiрлестiктер мен шаруашылық жүргізушi субъектiлер республикалық бюджетке, кеден тарифтерiне сәйкес ұлттық валютамен экспорттық және импорттық баж салықтарын төлейдi.
Мына қорларға түсетiн және олардан аударылатын қаражат республикалық бюджеттің кiрiсi құрамында ескерiледi.
Ал, шығысына келетiн болсақ Қазақстан Республикасының халықтарын әлеуметтiк, экономикалық қорғау мақсатында жұмсалады.
Пайдаланылған әдебиеттер тiзiмi
1. Оңтүстік Қазақстан облысының және Қазақстан республикасының статистикалық мәлiметтерi.
2. “Закон Республики Казахстана o бюджетной ситеме” 1.04.99. и нормативные акты по финансам 2005.04
3. Республика бюджетiнің ҚР Заңдары 1998-2005 жылдар;
4. Аманбеков Б “Бюджет есептерi” Қазақстан қаражаты-2003 жыл. N8
5. Амрекулов Н “Қаржы жұйесiн ұйымдастыру және бюджет жұйесi” Т.Экономика –2004 жыл.
6. Аблиакимов К Бюджет-2003. “Баға және талдау” Іазхстанская правда 1998 жыл N12
7. Бюджет саясаты Стаистика бюджет және аудит 1992 ж.
8. Бизнес жоспар әдiстемелiк материалдар. Р.Г. Маниловский –М: 1996 жыл
9. ЖанибековС. Бюджеттің орындалуын қадағалау маңызы Қазақстан қаржысы –1997жыл N11.
10. Жұнiсова Н.А Бюджет саясаты. Саясат-2005-1
11. Жанибеков С. Бюджеттің орындалуын қалай көтеру керек. Қазақстан қаржысы199жыл N8
12. Иманбердиев Б.Ж Қазақстан Республикасындағы экономикалық саясаттың экономикалық өсу нәтижелерi. Статистика есеп және аудит –2003 жыл N2
        
        Мазмұны
Кiрiспе……………………………………………………………………………
(. Мемлекеттің қаржы жүйесі мемлекеттік бюджеттің теориялық негiзi
1. Мемлекеттiк ... ... мәнi ... ... бюджеттің кiрiсi мен шығыстары …………………..........
және олардың құрылымдары……………………………………………..
((. Оңтүстік Қазақстан облысының бюджетiнің ... мен ... оның ... ... Оңтүстік Қазақстан облысының кiрiстерi мен шығыстары
және оның құрылу принциптерi………………………………………......
2.2. Оңтүстік Қазақстан облысының ... ... ... ... ... ... мен оны ... ... ... ... мәселелері мен шешу жолдары
3.1. Мемлекеттiк бюджеттің негізгі мәселелері болу ... ... ... ... ... шешу ... ... тiзiмi………………………………………...…
Кiрiспе
Экономикалық категория ретiнде мемлекеттiк бюджет қоғамдық өнiм құнының
мемлекеттің орталықтандырылғын қаражат ... құру ... ... ... ... бөлу ... және оны ұдайы өндiрiстi ұлғайту, қоғамдық
қажеттердi қанағаттандыруға ... ... ... пен ... ... да ... арасында қалыптасқан ақша қатынастарын
белгiлейдi.
Бюджет экономикаға ... ... ... ... ... Мұнда бюджеттің
бүкiл экономикаға ықпал құралы ретiндегi рөлi көрiнедi. (Бюджет механизiмi(
-мемлекеттің ақшалай қаражаттарының ... ... құру ... ... мен ... ... Экономиканы реттеу
орталықтандырылған қаражат қорының көлемiн ... оны ... ... мен ... ... ... құру және орындау процесiндегi
қаржы ресурстарын қайта бөлiске салу жолымен жүзеге асырылады.
Мемлекеттің ... ... ... ... республика Жоғарғы
Кеңесiнің жыл сайын қабылдайтын (мемлекеттiк бюджет туралы( заңына сәйкес
мiндеттi түрде орындалуы тиiс.
Қазақстан ... ... ... ... меншiк формасындағы
кәсiпорындар, бiрлестiктер мен ... ... ... бюджетке, кеден тарифтерiне ... ... ... және ... баж салықтарын төлейдi.
Мына қорларға түсетiн және олардан аударылатын қаражат ... ... ... ескерiледi.
Ал, шығысына келетiн болсақ Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... Мемлекеттің қаржы жүйесі ретіндегі мемлекеттік бюджеттің теориялық
негізі
1.1. Мемлекеттiк бюджеттің экономикалық мәнi
Мемлекеттiк ... ... мәнi сан ... ... ... ... белгiленетiн айырықша салалары бар. ... ... ... және ... қалыптасатын қаржы
қатынастары қоғамдық өнiмдi құндық бөлудің айырықша саласын құрайды.Бұл
қатынастар ... ... ... ... орталықтандырылған қаражат
қорын құрап, пайдалануға ... ... ... ... жүзеге асырылып отырады. Қаржы ... бұл ... ... деп ... ... ... мазмұнын құрайды.
Мемлекеттiк бюджет экономикалық қатынастардың жиынтығы ретiнде
объективтiк сипатқа ие. Оны ... ... ... ... өмiр сұруiн
қоғамдық өндiрiстің өзi айқындайды. Оны жоспарлы дамыту орталықтандырылған
ресурстарды қаже етедi. Қаражатты ... ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру үшін, жапы экономиканың
жұмыс iстеуiн қамтамасыз ету үшін қажет. Арнайы бюджет саласының құндық
бөлiнiсi ... ... мен ... туындайды. Мемлекет
қаржыландыруға бүкiл қоғам ауқымында ... ... ... ... шешуге, мемлекеттiк басқарудың жалпы шығындарын жабуға
орталықтандрылған қаржыны қажет етедi.
Сөйтiп, мемлекеттiк бюджет ... ... ... ... ... ... ... болып табылады.
Экономика қазiргi жағдайында орталықтандырылған қаржы ресурстары
мемлекетке қоғамдық ... ... ... ететiн салалық және
аумақтық құрылымдар құрып, iрi әлеуметтiк өзгерiстер ... ... ... ... ... ... қаражат экономиканың
басты учаскелерiнде шоғырланып, мемлекеттің экономикалық және ... ... ... ... ... ... бөлiнiстің айырықша бөлiгi ретiнде ... ... ... ... ... ... қажеттердi
қанағаттандыруға қызмет етедi.
Нақты, объективтi бөлiстің қатынастардың ... ... ... арналымды орындай отырып, мемекеттiк бюджет экономикалық
категория ретiнде көрiнедi.
Қаржы қатынастарының жиынтығы ретiнде мемлекеттiк бюджетте ... тән ... ... ... ... ... ... ақша қорларын құрап,
пайдалану арқылы жүредi. Сонымен ... ... ... белгiлi бiр
ерекшелiктерi болады. Бiрақ ол ... ... тән ... ... Мемлекеттiк бюджет құн бөлiнiсiнің айырықша саласы ... ... ... ... өнiмнің мемлекет қоында жинақталып, қоғамдық
қажеттердi өтеумен байланысты ... ... ... формасы боып табылады;
- құнды жасап, оны тұтыну процессiн ... ... ... ... ... ... ... өндiрiстен тыс сала
қаржысынан айырмашылығы бюджет халықшаруашыығы салалары, аумақтар,
экономика секторлары, қоғамдық ... ... ... ... ... ... арналған.
Қоғамдық өнiмнің тауар формасындағы қозғалысы мен тiкелей байланысы ... ... одан ... ... асырылады, ал материалдық өндiрiспен
өндiрiстен тыс ... ... ... ... ... қатынастарымен
астасып жатады.
Кез келген басқа экономикалық категория ... ... ... ... ... соған лайық метериалдық –заттық көрiнiс
табады. Бюджет ... ... ... қаражаттарының
орталықтандырылған қорында –бюджет қорында заттанады. Нәтижесiнде қоғамда
жүрiп жатқан нақты ... ... ... жұмылдырып,
пайдаланатын қаражат тасқынынан көрiнедi. Бюджет –қоры ... ... ... ... ... тиiстi кезеңдерiнен өтiп, ... ... ... ... ... қызмет көрсету, қорғаныс,
басқару жөнiнде қажеттердi қанағаттандыру үшін мемлекет қарамағына ... ... ... бар ... формасы. Бюджет қорын
қалыптастыру мен пайдалану, бөлу және қайта ... ... ... құн
қозғалысының процесiн бiлдiредi.
Экономикалық категория ретiнде ... ... ... өнiм құнының
мемлекеттің орталықтандырылғын қаражат қорын құру жолымен жоспарлы ... ... бөлу ... және оны ... ... ... ... қанағаттандыруға пайдалану барысында мемлекет пен ... ... да ... ... ... ақша ... экономикаға бюджет механизiмi арқылы ықпал етедi. Мұнда бюджеттің
бүкiл экономикаға ықпал құралы ретiндегi рөлi ... ... ... ... ... ... және ... формалары мен әдiстерiнің жиынтығы. Экономиканы реттеу
орталықтандырылған қаражат қорының ... ... оны ... пайдалану
формалыры мен әдiстерiн реттеу, бюджеттi құру және ... ... ... ... ... салу ... ... асырылады.
Өндiрiс құрал-жабдықтарына мемлекеттiк меншiктің әзiрше, басым болуы
шаруашылықты ... ... ... ... Мұның өзi бюджет
қатынастарының жұмыс iстеуiнің жоспарлы мақсатын алдын ала ... ... ... ... ... ... қаражаттарының
орталықтандырылған қоры қозғалысының осыған ұқсас формасы бюджет
байланыстарын ... ... ... ... ... қаржы жоспарында
бейнеленетiндiгiне жеткiзедi. Онда ... ... ... ... ... ... ... және шығыстардың баптары
мемлекеттің ақшалай қаражаттарының орталықтандырылған қорын ... мен ... ... ... Негiзгi қаржы ... ... ... ... ... барлық мұшелерiнің
мұдделерiн бейнелейтiн мемлекет еркi бейнеленедi.
Мемлекеттің негiзгi қаржы жоспарының көрсеткiштерi ... ... жыл ... ... ... бюджет туралы( заңына сәйкес
мiндеттi түрде ... ... ... ... ... ... рөлi, ең алдымен
өндiрiлген ұлттық табыстың 39(-нің жалпы қоғамдық ... 18(-iн ... ... ... түсуiнен көрiнедi. Ол, жоғарыда аталып өтiлгендей
қаражатты елдің халықшаруашылығы салалары, қоғамдық қызмет ... ... ... ... мен ... ... ... халықшаруашылығының бюджетi болғандықтан, мемлекеттiк бюджет
экономикаға тұтас ықпал жасайды.
Мемлекеттiк бюджет материалдық өндiрiс ... оның ... ... зор рөл атқарады. Бюджет ... жеке ... ... және қоғамдық (бүкiл халық шаруашылығы ауқымында)
қорлар қозғалысын қамтамасыз ету үшін пайдаланылады.
Кәсiпорындардағы ... ... мен ... ... ... ... және басқа шығындарын жабу бюджетке жеке
кәсiпорындардың өзiндiк ... ... ... оның ... ... мұмкiндiк бередi.
1.2.Мемлекеттiк бюджеттің кiрiсi мен шығыстары және олардың құрылымдары
Бюджет кiрiсi мемлекет ... ... ... тар ... келедi. Бюджеттің барлық денгейiндегi билiктің қаржылық қаражатынан
бөтен мемлекеттiк бюджеттен тыс қорлар мен ... ... ... ... басты материалдық көзi-Ұлттық табыс. Егер ... жабу үшін ... ... ... Ұлттық байлықты да
тартады.
Мемлекеттiк билiк органдарының Ұлттық ... ... бөлу үшін ... ... ... ... ... әдiстерiнің бiрi –салықтар,
мемлекеттiк несие мен ақша эмиссиясы болып табылады. Елдер бойынша және
уақыт ... ... ... қатынастары да тұрлiше болып ... ... ... ... ... ... және
басқа да қарама –қайшылықтарға да байланысты, мемлекеттің қаржылық және
қаржылық саясаты ... да ... ... әдiсi ... ... қайта бөлу-салықтар бюджет кiрiсiнің
басты ұлесiн қамтамасыз ... ... ... ... ... бюджет кiрiсi болып келетiнi
мемлекеттiк заемдарды алудың екi жолы ... ... ... ... ... ... жолымен жеке және ... ... ... ... ... және ... да несиелiк мемлекеттерден алынған несиелер.
3. Кездейсоқ жағдайлар болғанда салықтық ... ... ... ... ... ақша ... ... табыстары тұрлi белгiлерi бойынша жiктеледi. Құрылу көздерi
бойынша олар заңды тұлғалардың ... ... ... ... мемлекеттiк меншiктi сатудан түскен түсiмдерге және тағы басқаға
бөлiнедi.
Алу ... ... ... ... ... ... ... бойынша
–акциздерге қосымша құн салығына, табыс салығына, кiрiс салығына және тағы
басқаға бөлiнедi.
Қоғамның экономикалық өмiрiнде ... ... ролi мен ... үшін ... ... ... ... жiктейдi. Теория мен
тәжiрибеде бюджет шығындарын жiктеудің бiрнеше ... бар. Ең ... ... экономикалық жiктеу қолданылады, олардың ұлғайған ұдайы
өндiрiсiнің барысына әсерiн көрсетедi.Бұл жағдайда ... ... ... шығындарына бөлiнедi. Ақша қаражаты бағытталатын қоғамдық
қызмет саласын көрсететiн бюджет шығындарының қызметтiк жiктелуiнің мәнi
зор.
Ведомствалық ... ... ... ... заңды тұлғаларды
немесе мемлекеттiк мекемелердi сай ... ... ... бередi. Бюджет шығындарын бұл ай ... ... ... ... ... ... ... өзгерiстердi көрсетедi.
Мақсаттық бағытына қарай жiктеу, яғни жұмсалуының нақты тұрiне қарай
шығындарын жiктеу, бюджет қаражатын тиiмдi ... үшін ... ... ... ... ... ... бақылау мен тиiмдi жүзеге
асыру үшін қажеттi база болып келедi.
Шығындарын аумақтық жiктеу-Қазақстан Республикасының ... ... сай ... ... ... бюджет және жергiлiктi
жергiлiктi ... ... ... ... ... орталықтандырылған қорын жасаумен
және пайдаланумен байланысты бюджеттің қызыметi айрықща эканомикалық
формалар ... ... Олар ... бөлiнiстің жеке кезеңдерiн
көрсетедi.
Екi категорияда объективтi және бюджет секiлдi өздерiнің арнайы ... бар: ... ... ... қаражатпен қамтамасыз етсе,
шығыстар орталықтандырылған ресурстарды тиiстi ... ... мен ... ... мен ... ... нақты
әлеуметтiк –экономикалық, тарихи ... ... ... iске ... ... соның өзiнде мемлекет кiрiстердi қалыптастырып,
шығындарды ... ... ... ... ... мен ... Мемлекеттiк бюджет кiрiстерiнің көздерi ... ... ... ... ... ... ... Кеңес Одағында –
мемлекеттiк ... ... ... ... көзi кәсiпорындар мен ұйымдар
пайдасынан алынатын төлемдер мен айналым салығының ... ... ... ... мәнi ... ... түсiмдер болып
табылғанымен, ресми түрде олай саналмайды. Сол сияқты 1991 ... ... ... ... ... ...... өнiм мен оны
өткiзу бағасының құрамына енетiн, жанама түрде халық төлейтiн ... ... ... ... ... ... ... Халық
шаруашылығы дамуының қазiргi кезеңiнде республикалық бюджеттің кiрiсi
мыналардың есебiнен қалыптасып отыр:
- ... ... ... ... акциздер;
- меншiк формаларына қарамастан кәсiпорындардың, бiрлестiктер мен
ұйымдардың, (соның iшiнде ... және ... ... ... ... жер ... тiркелген (ренталық) төлемдер;
- құнды қағаздармен жасалынатын операцияларға салынатын салық;
- Қазақстан республикасының 1992 жылғы мемлекеттiк iшкi Ұтыс ... ... ... түскен табыстар;
- Қысқа мерзiмдi қазыналық вексельдердi аукциондарда сатудан алынған
табыстар;
- Мемлекеттiк мүлiктi өткiзуден түскен түсiмдер;
- Басқа да ... ... ... ... мен салық алынбайтын
әртұрлi төлемдер;
- Сыртқы ... ... ... ... ... ... баж ... импорт бойынша сатып алынған бiрiншi қажеттегi
тауарды сатудан ... ... ... ... орналасқан барлық меншiк формасындағы
кәсiпорындар, бiрлестiктер мен ... ... ... ... ... тарифтерiне сәйкес ұлттық ... және ... баж ... төлейдi.
Мына қорларға түсетiн және олардан ... ... ... ... құрамында ескерiледi.
Жер қойнауын қорғау және минералдық шикiзат базасын ... ... ... ... ... қамтуға жәрдемдесудің мемлекеттiк қоры;
Кәсiпкерлiк қолдану және бiрлестiк қоры;
Табиғат қорғау қоры;
1994 ... ... ... бюджетке келiп түсетiн табыстар
көздерi бойынша –салықтар, алымдар мен басқа ... оның ... ... ... мақсатты қаржыландыру қоралары 50 және ... ... ... 6,3 ... ... ... ... Қазақстан Республикасының заңдарында
бекiтiлген көздер және жалпы ақша есебiнен ... ... ... ... ... және азаматтығы
жоқ адамдардан алынатын табыс салығы, мемлекеттiк баж салығы, су үшін төлем
және ... ... ... салық, орман табысы, жалпыға бiрдей
мiндеттi жергiлiктi салықтар мен алымдар ... ... ... ... ... мен ... Қазақстан республикасының
1992 жылғы мемлекеттiк iшкi заемын орналастырудан түсетiн түсiмдер, алымдар
мен салық салынбайтын әртұрлi төлемдер ... ... ... ... ... ... ... жекелеген табыс
түрлерi Бұған қосылмайды. Жалпы мемлекеттiк салықтар, алымдар мен теөлемдер
бөлiгiнің мөлшерiн Қазақстан Республикасының Жоғарғы Кеңесi белгiлейдi.
Мемлекеттiк бюджеттің ... ... ... ... ... ... ... бiрiктендiрiледi: халық шаруашылығын қаржыландыруға
бөлiнетiн қаржы бүкiл шығыстардың 19 пайызын құрайды;
Әлеуметтiк- мәдени шараларды қаржыландыруға бөлiнетiн ... 6 ... ... ... мемлекеттiк үкімет, мемлекеттiк басқару, сот органдарымен
прокуратураны, құқық қорғау органдарын ұстауға, ... ... бiр ... ... ... ... қорын құрауға,
мемлекеттiк борышты ақтауға және ... ... ... ... бөлiгiнің құрамы мен құрылымы- әлеуметтiк-
экономикалық бағыты бөлекше: ... ... ... ( ... үкімет органдарын, сот органдарын және прокуратураны
ұстауға- 0,8 (. Қаржы резервiн құру және ... ... ... ... ... ... және әлеуметтiк –мәдени
шараларды қаржыландыру шығындарының едәуiр ... ... ... ... ... мен ... тәптiштелген тiзiмi мен топтамасы бюджет
жiктемесiмен айқындалады. (Бюджет ... ... ... ... ... қызметiнің негiзiн қалайтын бюджеттің кiрiстерi
мен шығыстарының жұйеленген экономикалық топтамасы.
Бюджет жiктемесi мемлекеттің экономикалық және ... ... ... мен ... министрелер мен ведомствалар,
ұйымдар мен ... ... ... ... ... ... жеке сметалар мен қаржы жоспарларын жиынтық ... ... ... ... ... жиынтық жоспарлар мен бюджет
жазбаларының байланысын қамтамасыз етедi.
Бюджет жiктемесiнің бөлiм, ... және ... ... ... жiктемесiнде бөлiмдер кiрiстердің (қосылған құнға салынатын
салық, халықтан алынатын мемлекеттiк салықтар және тағы ... ... ... ... ... ие: мысалы (қосылған құнға салынатын салық(
бөлiмiнде тараулар өнiм өндiретiн және осы салықты арнайы ... ... ... ... ... анықтайды. Сыртқы экономикалық
қызметтің кiрiстерiн ... ... ... және ... баж ... ... ... түсетiн кiрiстер, биржа операцияларынан
түсетiн ... және тағы ... ... ... ... ... ... негiзгi бағыттарын
көрсетедi. Мысалы: 100 бөлiм (халық шаруашылығы(, 150 бөлiм ... ... ... ... 200 бөлiм (ағарту(, 201 бөлiм
(мәдениет және бҰқаралық ... ... және тағы ... ... ... Ұйымдар мен кәсiпорындар бiр тұрпатты мекемелер, сондай-ақ
шығындар мен шаралар түрлерi бойынша ... ... ... мен ... үшін ... есептейдi және
бөлiмдер мен тараулар тұрғысынан шығындарды қаржыландыру ... ... ... мен ұйымдарды қаржыландыру ... ... ... баптар бойынша жүргізiледi: еңбек ақы қоры (еңбекке
ақы ... ... ... кеңсе және шаруашылық шығындары, құрал-жабдықтар
сатып алу кұрделi жұмысалым, кұрделi ғимараттарды жөндеу және ... ... ... ... және ... сапасы
бойынша Қазақстан Республикасының Қаржы Министрлiктерi бекiткен бюджетке
түсу және бюджеттен жұмсалу топтамалары болып келедi.
Облыс бюджетi – ... ... ... ... ... ... ... халалық және аудандық бюджеттің жиынтығы.
Бюджеттiк бағдарлама- айқын бiр ... ... ... ... шаралар жиынтығы.
Бюджеттiк процедура – бюджеттi жасау, қарау, бекiту, қолдану бойынша,
оның орындалуы ... ... ... ... органдар мен
қызметтiк тұлғалардың қызметтерiн заң ... ... ... ... Қазақстан республикасының үкіметiнің
кепiлдiгi бар, айқын бiр уақытта игерiлген ... және ... ... ... ... ... және ... атқарушы
органдардың шығарған құнды қағаздарын және Қазақстан ... ... ... ... бюджет- бiр –бiрiмен өзара жатыстырылу есебiнсiз,
республикалық жергiлiктi бюджеттер ... ...... ... бюджеттен қайтарымды негiзде
бөiнген кредиттердің бюджетке түсетiн түсiмдердің жалпы сомасынан ... ... ... ... ... ... ұлттық
валютамен және iшкi жалпы өнiмге қатысты процестен, ал ... ... ... валютамен көрсетiледi.
Бюджет кiрiстерi- салықтардан, алымдар мен ... ... ... мiндеттi төлемдерден алынатын түсiмдердің салыққа жатпайтын және өзге
де түсiмдердiң, сондай-ақ бюджетке қайтарылмайтын ... кеiп ... ... ... ... ... көлемi.
Жергiлiктi бюджеттер – облыстық бюджеттер ... ... ... ... ... (аудандық маңызы бар қалалардан басқа)
қала аудандарды қоспағандағы, ... ... ... ... ... ауы – ... Астана және Алматы қалаары ... ... ... ... ... бағалы қағаздарды нысанадағы
заемдарда тарту, алу, орналастыру, қызмет көрсету және өтеу ... ... ...... ... ... ... бюджет профицитiнің заем қаражаттары түсiмi шегерiлген көлемi.
Мемлекеттiк бюджет бiртұтастық, толықтық, нақтылық, ... ... ... ... жұйесiнің ұйымдық
эканомикалық орталықтандыру дәрежесiн бiлдiредi.Бұл принцип бұрынғы Кеңес
Одағының бюджет жұйесiнде ... ... ... ... ... ... ... алып, оларға қаржы ресурстарын ... ... ... ... байланысты әлсiреп отыр.
Бiртұтастық мемлекетте бiрiңғай бюджет жұйесiнiң, ... ... ... мемлекеттiк табыстардың жалпы жұйесiнің өмiр сұруiнде,
мемлекеттiк шығындардың ... ... ... ... бiрлiгiнде көрiнедi.Бұл ... ... ... ... бiрiңғайлылығын оның ... ... ... ... ... Бюджеттің бiртұтастығы
принципiнің мiндетi парламент тарапынан бюджет қаржысы қозғалысына пәрмендi
бақылау орнату.
Толықтық принципi-үкіметтің ... ... ... , ... ... мен жұмсалатын шығындардың бюджетте ... ... ... мен ... ... бапта ескерiлетiндiгiн
бiлдiредi. Қазiргi уақытта бұл принцип iс жұзiнде қолдалынбайды. ґйткенi
бюджеттi арнайы шығыстармен былықтыру жөнсiз деп ... ... ... мемлекеттiк бюджеттен мемлекеттiк-әлеуметтiк сақтандырудың ... ... ... ... ... ... ... тыс қорлар бойынша жүрдi.
(зейнет ақы ... ... ... жол, әлеуметтiк сақтандыру және
т.б.). Бұдан басқа (Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... аса маңызды шараларды қаржыландыру үшін
немесе белгiлi бiр мақсаттарға қаржы жетпесе ағымдағы ... ... ... ... құралды. Оны мемлекеттiк өкiмет пен басқарудың
жоғары органдары қарап, бекiтедi.
Нақтылық ... ... ... ... ... ол ... мемлекеттің қаржы операцияларының нақты көрiнуiн
көрсетiлген сомалардың сәйкес ... ... ... нақтылық даму
болжамдары, бағдарламалары көрсеткiштерiне негiзделiп бюджет резервтерiмен
нығайтылған барлық кiрiстер ... мен ... ... негiздемелерiне қарай анықталады.
Жариялық принципi- бюджеттің ... мен ... ... ... ... құрамы және құрылымымен, тапшылық
көлемiмен және оны жабудың әдiстерiмен ... ... ... ... және ... ... үшін ... жариялау талабын
бiдiредi.
Жергiлiктi бюджеттер- түсiмдер мен бюджет ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан Републикасы Президентiнің және Қазақстан ... ... ... ... ... ... үшін жергiлiктi
атқарушы органдар ... ... ... ... ... тиiстi маслихаттың шешiмiмен бекiтiлген әкiмшiлiк-
аумақтық бөлiнiстердің ақша ... ... ... ... ... тиiстi әкiмшiлiк -аумақтық бөлiнiстердің
бюджетiн өздерiнің аумағына жұмыс iстейтiн ... ... ... отырып, бiрiнғай бюджеттiк жоспарлау негiзiнде әзiрлеп ... ... ... ... ... ... жылына арналған
бюджеттi және өткен ... ... ... ... ... ... есептi қарап бекiтедi. Облыс бюджетiн және аудандар мен ... ... ... ... ... ... ... тиiстi жергiлiктi өкiлдi органдар қарайды және аудандар мен
қалалар бюджеттерiнің арасындағы кiрiстердi бөлудің ... ... және ... ... өкiлдi органдар бекiтуi мұмкiн.
Қазақстан Респубикасының ... ... ... ... ... болған жағдайда Қазақстан Республикасының
мемлекеттің барлық қаржы ресурстарын қамтитын ... ... ... ... ... ... ... бюджет тураы заңның және
барлық денгейдегi бюджеттер туралы ... күшi ... ... ... ... Қазақстан республикасы парламентi дереу
хабардар етедi. Қазақстан ... ... ... ... ... төтенше жағдайдың енгiзiлуi немесе ғаамдық таралу
сипаты бар, табиғи немесе техногендiк ... ... ... ... ... ... ... және қаржылық
зиян төтенше бюджеттi енгiзуге негiз болып табылады.
Облыс бюджетiнің және аудандар мен ... ... ... ... ... жергiлiктi атқарушы органдар белгiлеп, тиiстi
жергiлiктi өкiлдi органдар қарайды және бекiтедi.
Тиiстi жергiлiктi ... ... обыс ... және ... ... бюджеттерiнің арасындағы кiрiстердi бөлудің жалпы нармативтерiн
анықтауды тиiстi жергiлiктi өкiлдi органдар бекiтуi мұмкiн.
1. Жергiлiктi ... ... ... эканомикалық аймақтардың
қаржы қорларына есептелетiн сомалардан басқа) олар ... ... ... және ... ... ... ... түсiмдерi:
-заңды тұлғалардан алынатын табыс салығы-50(;
-акциздер;
-спирттің барлық түрлерi-50(;
-арақ-50(;
-ликер арақ iшiмдiктерi-50(;
-шарап-50(;
-коньяктар-50(;
-шампан шарабы-50(;
-сыра-50(;
-күшейтiлген iшiмдiктер,күшейтiлген шырындар мен бальзамдар-50(;
-шарап материадары-50(;
-ойын бизнесi;
-жеке адамдардан алынатын ... ... ... және жеке ... ... ... салық;
-жер салығы;
-көлiк құралдарына салынатын салық;
-жасалған келiсiм шарттарға орай ... ... ... бөлiгiнде
өнiм боу бойынша Қазақстан Республикасының үлесi;
-кәсiпкерлiк қызметпен айналысатын жеке адамдарды тiркеу үшін алынатын
алым;
-жекелеген ... ... ... ... үшін ... ... ... мемлекеттiк тiркеу үшін алынатын алым;
-аукциондық сатудан алынатын ... ... сату ... үшін алынатын алым;
-заңды және жеке тұлғалардың Алматы ... ... ... ... ... көрсету таңбаларында, тауар таңбаларында
заңға сәйкеспайдаланғаны үшін алынатын алым;
-су үшін төленетiн алым;
-орманды ... үшін ... ... Салықтық емес түсiмдер:
-коммуналдық меншiк болып табылатын акциялардың пакеттерiнен ... ... ... ... ... ... ... түсiмi;
-жергiлiктi бюджеттерден кредиттер бергенi үшін ... ... және ... ... ... жергiiктi
атқарушы органдарға бағынышты мемекеттiк мекемелерге тиесiлi мүлiктi
сатудан түсетiн түсiмдер;
-жергiлiктi атқарушы органдарға ... ... ... ... ... ... ... меншiк мүлкiн жалға беруден түсетiн түсiмдер;
-жергiлiктi атқарушы органдарға бағынышты мемлекеттiк мекемелер заңға
сәйкес Ұйымдастыратын мемлекеттiк сатып алуды жүргізуден ... ... ... жалға беруден түсетiн түсiмдер;
-қоршаған ортаны ластағаны үшін, қоршаған ... ... ... ... ... төленетiн төлемдер;
- мемлекеттiк баж;
- өзге де әкiмшiлiк алымдары;
- жергiлiктi атқарушы ... ... ... ... қазақстан республикасының заң актiлерiнде көзделген әкiмшiлiк
айыппұлдар мен санкциялар;
- Қазақстан ... заң ... ... өзге де салыққа
жатпайтын және басқа түсiмдер;
в) капиталмен жүргізiлетiн операциялардан түсетiн түсiмдер;
- ... ... ... ету үшін ... ... ... ... түсiмдер;
2. Жеке және заңды тұлғалардан немесе шет мемлекеттерден;
жоғары тұрған бюджеттерден алынған трансферттер;
3 Бұрын ... ... ... ... бойынша негiзгi
борыштың өтемi;
Жергiлiктi бюджеттердің қаражаты;
- мектепке дейiнгi жалпы бастауыш, жалпы негiзгi,
- жалпы орта, қосымша және ... бiлiм ... ... ... ... және шақыру жөнiндегi шараларды;
- жергiлiктi деңгейдегi төтенше жағдайлар бойынша жұмыстарды;
- жергiлiктi жердегi құқық қоғау қызыметiн;
- халыққа тегiн ... ... ... ... көлемiн;
- жергiлiктi деңгейдегi арнаулы медициналық бағдарламаларды;
- мәслихаттардың ... ... ... әлеументтiк бәсiрелi көмек көрсетудi;
- жұмысты қамту бағдарламасын;
- жергiлiктi деңгейдегi өнеркәсiп және обьектiлер құрылысын;
- жергiлiктi деңгейдегi қоршаған ортаны қорғауға;
- ... ... ... ... ... ... елдi мекендердi көркейтудi, қала жолдары мен көшелерiнің құрлыстарын;
- ... ... бар ... пайдалану мен қайта құруды;
- жергiлiктi бюджеттерден республикалық бюджетке берiлетiн ресми
трансферттердi;
- жергiлiктi ... ... ... ... ... ... аймақтарды дамыту жөнiндегi бағдарламаларды
қаржыландыруға жұмсалады.
12-баптың 1 тармағында аталған ... ... ... ... ... ... мен ... бағынышты мемлекеттiк
мекемелердi ұстауға ... ... да ... бюджеттерден
қаржыландырылады. Жергiлiктi ... ... ... ... ... облыстар мен Астана және Алматы қалаларының
әкiмдерiнің актiлерiмен бекiтiлген штат санының лимитi мен бiр ... ... ... ... ... ... ... белгiленедi.
Маслихаттардың шешiмi бойынша жергiлiктi атқарушы ... ... ... ... ... ... ... бюджеттiк бағдарламалар енгiзуге құқылы;
-жергiлiктi бюджеттердің сыртқы эканомикалық қызымет пен ... ... ... ... ... ... ... сәйкес
белгiленген қаражатты ұлттық валютаның бөiнген ... ... ... ... жұмсалады.
Қазақстан Республикасының үкіметi мен жергiлiктi атқарушы органдардың
резервтерi ... ... ... үшін республикалық және
жергiлiктi бюджеттердің құрамында құралады. Қазақстан ... мен ... ... ... ... құрамында сот
шешiмдерi бойынша Қазақстан Республикасы ... ... және ... ... резервтерiнен қаражатты тиiстi ... ... ... ... ... ... бөлу және
қаржыландыруды ашу Қазақстан Респубикасының үкіметi мен жергiлiктi атқарушы
органдардың ағымдағы қаржы жылының аяғында ... ... ... бойынша
жүргізiледi. Қазақстан Респубикасы Үкіметiнің резервiнің ... ... ... ... ... ... арнаулы резерв
көзделедi.
Қазақстан ... ... ... ... органдар
резервтерiнің қаражатын ... ... ... ... ... мен ... атқарушы органдар белгiлейдi.
Қазақстан Республикасының ... мен ... ... ... мөлшерi тиiстi бюджет көлемiнің екi процентiнен аспауға тиiс.
Масихаттың тиiстi қаржы жылына арналған жергiлiктi ... ... ... ... ... шығыстардың, несиелендiрудің және бюджет
тапшылығының (профициттiң) көлемi.
Облыстық бюджеттен төмен ... ... ... ету үшін кiрiстер бөлу нормативтерi.
Жергiлiктi атқарушы органдар резервтерiнің мөлшерi; Жергiлiктi
атқарушы ... ... ... ... ... жергiлiктi мемлекеттiк қорының мөлшерi.
Арнайы эканомикалық аймақты дамытуға арналған шығыстар ... ... ... функционалдық топтары,
әкiмшiлерi ... ... ... тiзбесi.
Тиiстi қаржы жылына арналған жергiлiктi бюджеттi атқару ... ... ... ... бағдарламалардың тiзбесi
қамтылуы тиiс.
Осы заңды көзделген жағдайларды қоспағанда, жоғары тұрған мемлекеттiк
органдардың және жергiлiктi ... ... ... ... мен ... процесiнде орналасуына жол берiлмейдi.
Жергiлiктi атқарушы органдардың ... ... үшін ... ... бiлдiруiне, өзiне мiндеттемелер қабыдауына тыйым салынады.
Облыстар мен Астана және Алматы қалаларына әкiмдер тиiстi қаржы жылына
арналған ... заң ... ... ... екi апта ... ... ... жасалған болжамды көлемiн нақтылайды және
облыстық бюджеттің ... және ... ... ... ... аймақтардың қаржы қорларының (бюджеттерiнiң) жобасының тиiстi
маслихаттың қарауына ... екi апта ... мұны ... ... ... ... ... облыстық бюджет бекiтiлгеннен кейiн
екi апта мерзiмде бюджеттердің жобасын тиiстi маслихаттың ... Ол екi апта ... ... ... ... ... ... маслихаттар тиiстi қаржы жылына арналған ... ... ... ... ... атқарылуы тиiстi қаржы жыына арнаған
жылдық ... ... 1/4 ... ... ... ... ... органдар жергiлiктi бюджеттерде көзделген
саналардың шегiнде кредиттер беруге құқыы. ... ... ... ... ... бiр-бiрiне бюджеттiк кредиттер беруге құқылы.
Жергiлктi атқарушы органдардың кредиттер беру ... ... ... үкіметi белгiлейдi.
Жергiлiктi атқарушы органдардың заңды және жеке ... ... ... ... ... ... ... бағдарламаларды қаржыландыру үшін қарызға қаражат ... бар. ... ... ... ... алуы заем алу немесе
жергiлiктi атқарушы органдардың бағалы ... ... ... ... жүзеге асырылады. Қарыз алу туралы шешiм қабыдау
заем шарттарын жасаудың және ... ... ... ... ... тәртiбi Қазақстан Республикасының заң актiлерiмен
белгiленедi. Қазақстан ... ... мен ... ... ... бiр-бiрiнің мiндеттемелерi бойынша жауап ... ... ... ... ... бөiнiстер бюджетiнің
атқарылуын, бюджеттiк қаражаттардың тиiмдi және нысаналы ... ... ... бюджеттерге қызмет көрсетуге қазынашылық
органдары жүзеге асырады.
Бөлiнген бюджеттiк ... ... сай ... жағдайда
жергiлiктi қаржы органдарымен қаржыандыруды тоқтатуға немесе керi қайтарып
ауға құқығы бар.
Егер жергiлiктi атқарушы органдар бюджеттi ... ... ... не төмен тұрған бюджеттердің кiрiстерi кемитiндей нормативтiк
құқықтық актiлер қабылдаса, бұл ... ... ... ... ... ... ... төменгi тұрған бюджеттер бойынша
шығыстары азайған жағдайда ... ... ... де ... ... есебiнен ұсталатын мемлекеттiк ... ... ... жол ... ... ... ... Қазақстан облысының мысалын алып
қаралық. Қазiргi бюджеттің маңызды ... бiрi ... ... оның ... ... ... ... асыруына бағытталынған. Шын мәнiне келгенде оны
жүзеге асыру бюджетке бүкiл ... ... ... ... ... және ... барысын реформалауды талап етедi. Мысалыға
облыс бюджетi 2003 жылы –16,6 млрд. ... оның ... 9,5 ... ... ... Бiрақ, табыс бойынша болжамдық тапсырманы жұз
пайыздық ... ... және ... ... ... бюджеттiк
мекемелердің шығынының негiзгi баптары бойынша тұтынысын қамтамасыз ету өте
кұрдеi өйткенi олардың ең кiшi көлемiн 18 ... ... Әлi ... ... ... ие ... қалған базалық инфрақұрылымы мен тауары
материадық құндылықтардың бұрынғы қорларымен кұн көрiп келедi. ... ... ... ... ... тозды, және жұмысақ
жабдықтар да ... ... ... ... тек 80 ... ғана
жабады. Бiрақ осы қодағы бармен жұмыс жасауымыз қажет.
Бюжет профицитi – бюджетке келiп түсетiн ... мен ... ... және ... ... ... ... бойынша
негiзгi бағытты өтеудің жапы соммасының жапы шығыстар көлемiнен ... ... ... ... ... асып ... ... –Қазақстан Республикасының заңымен бекiтiлген түсiмдер мен ... ... ... ... және ... Қазақстан
республикасының конститутция мен заң актiлерi жүктеген мiндеттердi жүзеге
асыру үшін Қазақстан ... ... ... ... баңғдарламаларын қаржыландыруға арналған орталықтандырылған ақша
қоры.
Секвестор- ... ... ... ... тапшылығының
белгiенген денгейiнен артып кететiн не кiрiс көздерiнен түсетiн түсiмдер
қысқартылатын, ... ... ... ... ... толық көлемде қаржыландыру мұмкiн болмайтын ... ... ... ... ... тыйм ... арнаулы механизм. Бекiтiлген бюджет –Қазақстан Респубикасының
парламентi немесе тиiстi жергiлiктi өкiлеттi органдар ... ... ... ... бюджет.
Нақтыланған бюджет –Қазақстан Респубикасының парламентi немесе тиiстi
жергiлiктi өкiлдi органар бюджеттің атқарылуы ... ... ... ... ... ағымдағы қаржы жылына арналған бюжет.
Облыс бюджетiнің және аудандар мен ... ... ... ... ... жергiлiктi атқарушы органдар белгiлеп, тиiстi
жергiлiктi өкiлдi органдар қарайды және бекiтедi.
Тиiстi жергiлiктi атқарушы органдар обыс бюджетiнің және ... ... ... ... кiрiстердi бөлудің жалпы нармативтерiн
анықтауды тиiстi жергiлiктi өкiлдi органдар бекiтуi мұмкiн.
Бюджеттің табысы ... ... ... ... түскен табысқа
салық, жергiлiктi салық, ... ... ... ... ... ... ... табыс салығы, ссуда қорының құралы және т.б.
Бюджеттің шығысы-экономиканы, ... ... ... ... зерттеу , ғылыми техникалық прогрестi жетiлдiру, несие
және басқа да мемелекеттерге көмек.
Қаржы жұйесiн ұйымдастыруда 2 ... ... ... ... ... әкiмшiлiк- әмiршiлдiк жұйеге тән. Ол
төменгi сатыдағы қаржы мекемелерiне қаржы органдарының ... ... ... ... (фискаль- қазына) феодализм. Бұл нарықтық ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан облысының бюджетiнің кiрiстерi мен шығыстары және
оның құрылу принциптерi
2.1. Оңтүстік Қазақстан облысының кiрiстерi мен шығыстары және
оның құрылу принциптерi
Бюджеттің ... 2005 ... ... ... бойынша орындалуы
16488,8 млн.тенгенi немесе 106 пайыз құрады. Оның iшiнде:
- ... ... ... млн ... ... 102 пайыз;
- облыстық бюджетке 6967,9 млн тенге немесе 113 пайыз;
- қалалақы бюджетпен берiлген несиелерi қайтарылуы есепсiз-2669,5 млн.
тенге немесе 1102 ... ... ... 2070,5 млн ... немесе 95 пайыз жоспар бойынша
2168,1 млн тенге . ... ... кiрiс ... ... ... ... ... ұлес самағы 67,2 пайыз
құрады.
Оңтүстік Қазақстан облысының бюджетiнің орындалуының кiрiс ... ... ... орындалуы келесi салықтармен толықтырылды:
- әлеуметтiк салық-111(
- жер салығы -143(
- табыс көздерiнен ұсталынатын жеке тұлғалардың табсы салығы-119(
- кәсiпкерлiк қызметпен ... жеке ... ... ... ... ... ... көлiк салығы-133(
- жеке тұлғалардың көлiк салығы-100(
- заңды тұлғаардың мүлiк ... (
- жеке ... ... ... ... жер ... саудадан түскен төлем -100(
- су үшін төлем-107 (
- басқа да салықтық түсiмдер ... ... ... ... ... ... ... -121(
- әкiмшiлк санкциялар мен айптар -118(
- басқа да санкцялар мен айыптар түсiмдi 100(
Жалпы түсiм ... ең көп ұлес ... жапы ... ... (68( ).
- ... құн салығы-22.9(
- заңды тұлғалардың табыс салығы –21,6(
- жеке тұлғалардың төлем көздерiнен алынатын табыс ... ... ... ... ... түсiмдер қамтамасыз етiлмедi:
- заңды тұлғалардың табыс салығы -88(
- акциз -94(
- аукциондық сатулардан алынатын алым –24 (
- ... да ... емес ... ... ... 2003 жылы 14172752 мың ... , 2004 жылы 21413713 ... құрады, 2005 жылы 25804479 мың тенгенi құрады.
Оңтүстік Қазақстан облысының бюджетiнің кiрiс бөлiгi
Бюджеттің кiрiс б
Мың тенге
Оңтүстік Қазақстан облысының бюджетiнің ... ... ... ... ... ... ... болсақ 2003 жылы 13865669
мың тенге, 2004 жылы 21733707 мың тенгенi ... 2005 жылы 25621339 ... ... ... ... обысының бюджет тапшылығының
баланстылығына талдаулар
Облыс бюджетiнің кiрiстерi мен шығыстарының көрсеткiштерiн ... ... ... ... ... ... ерекешлiгiн мысалын алып қаралық. Қазiргi
бюджеттің маңызды ерекшелiгiнің бiрi Елбасы Н.Ә Назарбаевтың оның ... ... ... жүзеге асыруына бағытталынған.
2.2. Оңтүстік Қазақстан облысының бюджеттiн құрылуын талдау және
тапшылығының ... ... мен оны жою ... қаражатын жұмсаудағы ерекше бығыттың бiрi әлеуметтiк сиапттағы
төлемдердi қамтамасыз етiп, зейнетақылық ... ... ... ... ... жұмысауының шығыс бөлiгiнің 2/3 қараып
отыр. Әлеуметтiк саланың ... ... ... 84 ... ... оның
iшiнде бiлiмге деген жұмсалу-23,6 пайыз, денсаулық ... мен ... ету- 35,1 және ... ... қызмет 35,1 пайызды
құрайды.Бұл ... ... ... пен қаржылық бiрқалыптылыққа
денсаулық сақтау мен бiiм саласындағы кейбiр қызметтердi жеке секторға беру
арқылы қол жеткiзуге ... ... ... пiкiр сана ... ... ... жек көре қарайды, басқа амалы жоқ. Өткен жылдар
кезеңiнде облыста медицина қызметкерлерiнің 3600 ... 1800 ... ... 20 ... ... және ... Ендiгi жерде
облыс әкiмi бүкiл жұйенi қайта құру, денсаулық сақтауды ... ... ... ... ... бiр өзектi бөлiгi бiлiм беру,
онда да жаңартуды ... ... ... тиiмдi бағыттың бiрi деп
оқушының оқыту құнынан жан ... ... ... ... болады.
Облыс бюджетiнің орындалуы
|Көрсеткiштер ... |
| |2003 |2004 |2005 |
|I ... ... ... ... |
|Кiрiстер |7998642 ... ... ... ... | | | ... ... |7586701 ... |12221382 |
|Салық емес түсiмдер |363328 |274142 |550060 ... ... ... |48613 |28550 |225116 ... ... ... | | | ... негiзгi несиелiк қарыздарды |6071818 |8274039 ... ... |102292 |300855 |347209 ... ... мен несиелер | | | ... ... ... ... |
|Соның iшiнде ... ... ... ... ... ... ... | | | ... | | | ... ... ... |638819 |873699 |833712 ... |199712 |263865 |381391 ... |597493 |920524 |875828 ... ... және |6407955 |8412773 ... |
|әлеуметтiк көмек |2869093 |4842667 |4408780 ... ұй ... | | | ... ... және ... құралдар|1333770 |1672452 |3781294 ... су, ... ... ... |375625 |606973 |943289 ... ортаны қорғау | | | ... ... ... және |522136 |1878143 |826232 ... өндiрiстер | | | ... және ... | | | ... |31724 |13187 |282296 ... | | | ... ... тапшылығы (артуы) |2004 |10000 |12900 |
| |159957 |580908 |655607 |
| |488318 |734435 |1556595 |
| |678547 |805441 |264573 |
| |307083 |-320034 |183140 ... ... ... бiр оқушыға жұмсалатын шығын бұрынғы өткен
ыжлдармен салыстырғанда орта есеппен 2008 тенгеге Ұлғайды және ол ... ... ... да ... ... ғана қол ... ... ставкалар, сынып- комплектiлер сонымен қатар 126
бiлiм мекемелерi қысқартылуы арқылы қол ... ... ... 1998 жылы ... Ол ... ... қызметтi қысқарту
мерзiмi бекiтiдi, ал ... ... ... ... ... Оңтүстік Қазақстан облысының жағдайы қажет
етiлiп тұрғандай тез ... ... де, ... ... өсу
тенденциясы байқалуда. Не қолдануға ... ... Ең ... ... ... ... жағдайында кұн сайын ақша ... ... ... ... ... ... алушыға жеткенiне дейiн және неге
жұмсалуына дейiн бақылауды таап етедi.
Тұтынуға қажеттi көптеген ... ... ... өнiм ... мен ... арасындағы өзара таңдауды қажет етедi. Бiрақ,Бұл
экономикалық өсудің траекторшiлерiнен бiреуiн ... ... ... ... тұтыныс қатынасының бағасын ... ... ... ... ... дамытудың математикалық ұлгiсiн құру және зерттеу
арқылы қол жеткiзуге ... Мiне, дәл осы ... да ... нәтижесiнде Қазақстаннның экономикасын дамытудың ... алу үшін ... ... ... iшкi ... ... шегiнде болып
тұр.
Бұл зерттеуде ерекше көңiл бөлгенi даму траекториясын салыстыру нақты
процестің және ... ... және ... ... яғни ... ... дамудың балансталынған магистральдің тұрiне өтуi берiлген.
Одан дамудың ... ... ... шығу ... ...... ... түсетiн кiрiстер мен ресми
трансферттер түсiмдерiнің және ... ... ... ... ... ... өтеудің жапы соммасының жапы шығыстар көлемiнен және
қай қайтарымды негiзде бөлiнетiн ... асып ... ... ... ... ұлттық валютамен немесе жалпы iшкi ... ... ... ... –бекiтiлген бюджет шегiне
қайтарылмайтын негiзде бөлiнетiн қаражат.
Республикалық бюджет ... ... ... ... мен ... ... ... есебiнен қалыптастырылатын
және өзiне Қазақстан республикасының ... мен заң ... ... ... ... үшін ... Республикасының үкіметi
белгiейтiн республикалық бюджет баңғдарламаларын ... ... ақша ... ... бюджеттің негізгі мәселелері мен шешу жолдары
3.1. Мемлекеттiк бюджеттің ... ... болу ... процес мемлекеттiк кiрiстерi мен шығыстарын баланстайды,
теңдестiредi. ... ... ... ... ... дерлiк мемлекеттің
шығыстар оның кiрiстерi мен табыстарына қарағанда тез ... ... көп, ... ... ең ... өмiрің сан тұрлi
салаарындағы мемелекет рөлiнің ұздiксiз артуы, оның ... ... ... ... ... ... ... өсуi және
тағы басқа себепетер. Бюджеттiк шығындардың көбеюi салық ... ... ... ... тапшылығы үздiксiз өсiп, оның көлемi
ұлғаяды. Бюджет ... ... ... ... мөлшерi бойынша
да жапы Ұлттық өнiмнің қатынасынан да ... ... ... ... ... еедрдi мысаллға қаралық, онда 2000 пен 2001 ... ол ... ... ( ... ... |2001жыл ... |0.3 |4.1 ... |0.9 |3.1 ... |0.1 |2. ... |5.1 |12.0 ... бюджеттің тұрақты тапшылығының негiзiнде көптегшен
сабептер жатыр. Оның ... ... ... ... ... да
жатқызуға болды. Ол мемлекеттің экономикаық және әлеуметтiк ... және осы ... ... ... ... ... өндiрудің
кезеңдiк дағыдарыстары кезiнде бюджетке түсетiн салықтар азаяды. А,
мемлекет болса ... ... ... ... тиiс,
сонымен қатар экономиканың бегiлi секторларын қолдауға, ... бар ... ... көлемiн сақтауға да қаражат керек.
Бюджеттiк тапшылық ... ... ... ... салдары
салдары. Сонымен ... олар ақша ... ... де ... Бюджеттiк тапшылықтарды реттеу қазiргi
мемлекеттің эканомика саласындағы ең кұрделi ... ... ... ... ... қаржыландырудың басты жолы мемлекеттiк несие.
Мемлекеттiк несие қаржы-эканомикалық қатынастардың жиынтығы, мұнда мемлекет
заем немесе кредитор-несие берушi рөлiн ... Егер ... ... толықтыру жайында болса, онда мемлекеттің қызыметi бiздi заем
берушi ретiнде қызықтырады.
Бюжет профицитi – ... ... ... ... мен ... ... және бұрын бюджеттен берiлген кредиттер бойынша
негiзгi бағытты өтеудің жапы соммасының жапы ... ... ... қайтарымды негiзде бөлiнетiн кредиттерден асып түсуi. ... ... ... ... ... немесе жалпы iшкi ... ... ... ... ... ... шегiне
қайтарылмайтын негiзде бөлiнетiн қаражат.
Мемлекеттiк қарыз (кредит) жеке адамның несие ... ... ... ... ол өндiрiстiк мақсаттарға жұмсалады.Бұл ... ... ... процесiндегi құнның өсуiмен байланысты төленедi.
Бюджеттiк дефициттi жоюға ... ... ... көп ... ... ... ... мемлекет өзiнің борышын
негiзiнен бюджетке келiп түскен төлемдердің есебiнен ... ... ... ... ... ... ... шығару есебiнен
жиналады. Олар банктің сақтандыру және өнеркәсiп компанияларының уақытша
бос ... ... ... ... ... бюджет шығыстарының басты бөлiгiн
алады. Мемлекеттiк қарыздарды жеке секторда орналастыру өз ... ... одан әрi ... жол ... Брақ ... ... ... тек жеке секторда ғана орналастырып қоймай,
орталық ... ... де ... ... ... ... ... банк айналысқа көптеген ... ... ... ... ... нақты тауар көлемдерi мен еш байланысы
жоқ. Мұндай жағдайда мемлекеттiк бюджет ақша ... ... ... ... ... ... мен ... азайту шаралары сұраныстың
және эканомикалық ... ... ... ... ... ұшырау қаупi төнгенде жүргізiледi. Мемекеттің шығыстарын
қаржыландыру жиынтық сұраныстыңжапы көлемiн ... ... ... ... шығындардың артуы мемлекеттiк бюджеттердің
тапшылығын ұлғайтып, ... ... ... әкеледi.
Шығыстарының кiрiстен осындай артық боуы активтiк бюджеттi дифицит ... ... ... ... белсендiлiктің төмендеуi себептi
мемлекеттiк табыстардың қысқаруы пассивтi дифицит деп аталынады.
Дефиляциялық ... ... ... оны жүзеге асыру
мемлекеттiк шығындарды азайтуды , несиенің қымбаттауына жол бермеуi ... ... ... ... ... Мұның бәрi өз кезеңiнде жектi
сұранысты тежейi, кұрделi ... ... ... ... ... көбейтедi. Сонымен мемлекеттiк қарыз проблемасы
ақша айнаысының ... ... ... ... белсендiлiк ықпалмен және әлеуметтiк процестермен тiкелей
байланысты. Сыртқы қарыз. Шаруашылық өмiрдi ... ... ... ... ... дамуымен жүредi. Қажеттi финанс
қаржыларын шоғырландыру үшін мемлекет ұлттық шекаадан тыс жерлердегi ақша
көздерiнде ... ... ... ... ... ... пайда болады,
ол жоғарыда айтаылған iшкi қарыздан айтарықтай өзгеше.
Сонымен шығыстар көлемiнің ... ... ... ... ... ... түсiмдердің жапы соммасынан асып ... ... ... ... ... ұлттық валютаның және
iшкi жалпы өнiмге қатысты процесаттің ал ... ... ... ... көрсетiледi.
Бюджет тапшылығын қаржыандыру –борыштың негiзгі ... ... ... ... ... заемдар қаражаты түсiмiнің ... ... ... жылына арнап үкімет қабылдаған Қазақстан республикасына
әлеуметтiк-экономикалық дамуының ... ... ... ... ... ... ... жыл сайынғы
жоспарын ескере отырып қаыптастырыады.
Қаржы жылына арналған республикалық бюджет Қазақстан Республикасының
заңымен, жергiлiктi ... ... ... ... ... ... қалыптастыру, бекiту және олардың атқарылуын
есепке алу Ұлттық ваютымен жүзеге асырыады.
Бюджеттердің ... ... ... ... ... ... Министрлiгi бекiткен бiрiнғай бюджеттiк сыныптаманы
падаанумен, бюджеттің бiр ... ... ... ... ... нысанының бiрлiгiмен, бюджет рәсiмiнің принциптерiмен, ақша
жұйеснің бiрлiгiмен ... ... Ол ... ... ... ... өзара iс қимы жасауға негiзделген.
Бюджеттердің тоымдылығы Қазақстан республикасының салық және бюджет
заңдылықтарында белгiкенетiн ... ... ... ... ... ... және шығыстардың бюджеттерде мiндеттi және толық
көрсетiлуiмен қаматамасыз етiледi.
Бюджеттердің нақтыығына ... ... ... ... жы ... ... сәйкес оларды Қазақстан Республикасының
әлеуметтiк-экономикалық даму индикативтi жоспар өлшемдерiне сәйкес келтiру
арқылы қол ... ... ... олардың атқарылу туралы
есептердің жариялануы арқылы қаматамасыз етiледi. Бюджеттердің ... ... ... ... ... ... ... және бюджет қаражатының жұмысалу бағыттарын ... ... ... ... ... ... ... мәселелерін шешу жолдары
Эканомикалық теория бюжет тапшылығын шешетiн бiрнеше тәсiлдер бар:
1. Бюджет жыл сайын баланыста болуы тиiс. ... ... ... ... шешуде мемлекеттің қолын байлайды. Мәселен, ... Ұзақ ... ... ... табысты төмендеп, бюджетке саық кiрiсi
де азаяы. Бюджеттің ... ... ... салықты көтереi немесе мемлекет
шығысты қысқартады, осы екi шараның байланысы ... ... ... ... ... ... ... Келесi мысал: елде
инфяция делiк. Ақша ... ... және ... ... көп. ... жою үшін ... ... төмендетедi несеме мемлекеттiк шығысты
көбейтедi, екi шараның балансын қолданады осының бәрi инфяцияны күшейтедi.
2. Бюджет баанста жыл сайын ... ол ... ... ... ... Мысалы, елде экономикалық құлдырау болсын. Оған қарсы тұру
үшін, үкімет салықты кемiтедi және шығысты ... ... ... ... ... басталады сонда үкімет салықты арттырады және шығысты
кемiтедi. ... ... ... оң ... ... ... қарыз құлырау кезiнде пайда болған.
3. Мемлекеттiк қаржының мақсаты бюджеттi ... ... ... ... үшін ең бастысы макроэкономикалық тұрақтылықты қадағалау. Осы
мақсатқа жету үшін ... ... ... болады.
Тиiстi қаржы жылына арналған республикалық бюджет туралы заң мыналарды
қамтуы тиiс:
- кiрiстердiң, алынған ресми трансферттердің республикалық ... ... ... бойынша негiзгi борышты өтеудiң, шығыстардың,
кредит берудің және бюджет тапшылығының көлемдерiн;
- айлық жалақының , зейнетақы мен айық ... ... ең ... ... Республикасы үкіметi резервтерiнің мөлшерiн;
- жергiлiктi атқарушы органдарға тиiстi қаржы жылына арналған кредит
берудің мөлшерiн;
- ... ... ... ... ... ... өтеудің және соған қызмет көрсетудің соммаларын;
- үкіметтің борыштың лимитiн;
- жергiлiктi атқарушы ... ... ... жылына арналған
борышының жиынтық мөлшерiн;
- республикаық бюджеттiк ... ... ... ... және iшкi бағдарламалар бойынша шеткi шығыстардың
тiзбесiн;
- тиiстi қаржы жылына арналған республикалық ... ... ... ... ... ... ... шығыстардың ең аз соммасын анықтай отырып, облыстар мен Астана ... ... ... ... ... қаржыандырылатын
ерекше маңызды бюджеттiк бағдарламаларды қамтуы тиiс.
Қорытынды
Қазақстан Республикасының дмуының ... ... ... ... ... ... ... Яғни, бюджет
құрылымындағы өзгерiстермен, кiрiс шығыс арасындағы айырмашылықтарды ... ... ... тиесiлi шаралар мен әдiстер қолдану.
Оңтүстік Қазақстан облысы бойынша келтiрiлген мысалдарда, бюджет
тапшылығының 2004 жылы ... ... ... ... ... ... ... салалары мен кәсiпорындардың шаруашылық қызметтерiнің
қиыншылық жағдайына, баға өсiмiне, ... ... ... ... ... болып отыр. Облыс әкiмi шешiмiмен ... ... ... мiндеттемелер мен жұмыстар атқырылды орта
және шағын кәсiпорындар мен жеке және заңды шаруашылық ... ... ... ... ... отырып дамытуды көздедi.
Жоғарыда аталған мәселелер төңiрегiнде ... ... ... да ... ... ... ... аумағында Қазақстан республикасы Президентiнің шешiмiмен,
қажет болған жағдайда Қазақстан Республикасының мемлекеттің ... ... ... ... ... ... ... бюджет қолданылған
уақытта республикалық бюджет тураы заңның және барлық ... ... ... күшi ... Төтенше бюджеттің қабылданғаны туралы
Қазақстан республикасы парламентi дереу хабардар етедi. ... ... ... ... ... Республикасында
төтенше жағдайдың енгiзiлуi немесе ғаамдық таралу сипаты бар, табиғи немесе
техногендiк тұрғыдағы ... ... ... ... ... ... және ... зиян төтенше бюджеттi енгiзуге негiз
болып табылады.
Облыс бюджетiнің және ... мен ... ... ... бөлiнуiн тиiстi жергiлiктi атқарушы органдар белгiлеп, тиiстi
жергiлiктi өкiлдi органдар қарайды және бекiтедi.
Тиiстi ... ... ... ... ... жобасын жасау үшін
Қазсқатан Республикасының бюджет ... ... ол ... ... ... ... жоспарының
өлшемдерi негiзiнде мынаай бюджеттiк көрсеткiштердi.
Қазiргi бюджеттің ... ... бiрi ... ... оның ... ... ... басымдылықтарды
жүзеге асыруына бағытталынған. Шын мәнiне келгенде оны ... ... ... ... ... мемекеттiк қаржылық тәртiптi
қатаңдатып және бүкiл барысын реформалауды талап ... ... ... ... ... ... және Қазақстан республикасының
статистикалық мәлiметтерi.
2. “Закон Республики Казахстана o бюджетной ситеме” 1.04.99. ... акты по ... ... Республика бюджетiнің ҚР Заңдары 1998-2005 жылдар;
4. Аманбеков Б “Бюджет есептерi” Қазақстан қаражаты-2003 жыл. N8
5. Амрекулов Н ... ... ... және бюджет жұйесi”
Т.Экономика –2004 жыл.
6. Аблиакимов К Бюджет-2003. “Баға және талдау” Іазхстанская ... жыл ... ... ... ... бюджет және аудит 1992 ж.
8. Бизнес жоспар әдiстемелiк материалдар. Р.Г. ... –М: ... ... ... орындалуын қадағалау маңызы Қазақстан
қаржысы –1997жыл N11.
10. ... Н.А ... ... ... ... С. ... ... қалай көтеру керек. Қазақстан
қаржысы199жыл N8
12. ... Б.Ж ... ... ... ... өсу ... Статистика есеп және аудит
–2003 жыл N2
-----------------------
Орталықтандыру қаржылары
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... мен ... қаржысы
Халықтық қаржысы
Мемлекеттiк бюджет
Республикалық бюджет
Жергiлiктi :
Бюджеттер;
облыстық;
қалалаық;
аудандық;
ауылдық
ТМД-ның бiрлескен мемлекеттiк бiрлестiру органдарын ұстауға жұмсалған
қаржы
Зейнетақы қорлары
Әлеуметтiк сақтандыру қоры
Халықты жұмыспен ... ... ... жол ... жалпы мемлекеттiк нысаналы қорлар
Орталықтандырылмаған қаржылар
өнеркәсiп, ауылшаруашылығы, кәсiпорындардың қаржылары
Материялдық өн-дiрiс сферасының қаржысы
Мемлекеттiк несие
Мақсатты қаржы қорлары
Өндiрiстiк емес ... ... ... тың ... ... бiлiм ... ... меке-мелерiнiң қаржысы
10212164
13380017
11644355
16108295
13187122
20928266
25356766
0
5000000
10000000
15000000
20000000
25000000
30000000
1999ж
2000ж
2001ж
2002ж
2003ж
2004ж
2005ж

Пән: Мемлекеттік басқару
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 27 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Нығмет Сауранбаев18 бет
Мемлекеттің әлеуметтік-экономикалық міндеттерін шешудегі бюджеттің рөлі35 бет
«жергілікті бюджеттің қалыптасуы мен тиімді пайдалануының есебі мен аудитін ұйымдастыру»91 бет
Жергілікті бюджеттің кірістерін қалыптастыру16 бет
Мемлкееттік бюджет19 бет
Қазақстан Республикасындағы бюджет саясаты және оның қызметтері44 бет
"Мемлекеттік бюджеттің экономикалық мәні."30 бет
«Жергілікті өзін-өзі басқару және оны жетілдіру жолдары»67 бет
Бірыңғай бюджеттік жіктеу21 бет
Батыс елдердегі жергілікті бюджеттер және салық салу жүйесі32 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь