Несиенің қажеттілігінің экономикалық мәні

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 4

1 НЕСИЕНІҢ ҚАЖЕТТІЛІГІНІҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ МӘНІ
1.1 Несие жүйесі туралы жалпы түсінік ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 6
1.2 Несие жүйесінің құрылымы мен ұйымдастыру принциптері ... ... ... ... ..9
1.3 Маманданған несиелік мекемелердің қызметін ұйымдастыру ... ... ... ... 12

2 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДА НЕСИЕ ЖҮЙЕСІНІҢ ҚЫЗМЕТ ЕТУ ЖАҒДАЙЫНА ТАЛДАУ
2.1 Қазақстан Республикасында несие жүйесінің қалыптасуы және
дамуына сипаттама ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .20
2.2 Қазақстан Республикасындағы екінші деңгейлі банктердің қызметіне
талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 26

3 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДА НЕСИЕ ЖҮЙЕСІН ДАМЫТУ ПЕРСПЕКТИВАЛАРЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 33

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..36

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...37
КІРІСПЕ

Еліміз тәуелсіздікке қол жеткізіп, экономикамыздың гүлденуіне байланысты көптеген жетістіктерге, өзгерістерге қол жеткіздік. Нарықтық экономикаға ауысу тәжірибесі ұлттық экономикалық жүйелердің күрделі қайта құрылуымен байланысты жүрді.
Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев 2007 жылдың 28 ақпанында өткен Парламент палаталарының бірлескен отырысындағы «Жаңа Әлемдегі Жаңа Қазақстан» атты Қазақстан халқына дәстүрлі Жолдауында: "Тәуелсіздікке қолымыз жеткен алғашқы күннен бастап сіздер мен біздер барлық қажыр-қайратымызды жұмсап, еңсесін асқақтатқан Жаңа Қазақстан барған сайын нық сеніммен алға басып келеді. Дамудың өзі таңдаған даңғылына түскен еліміздің атағы шартарапқа таралып, әлемдік қоғамдастықтың алдындағы абыройы да жылдан жылға артып отыр. Біз экономикамызбен мемлекетіміздің берік іргетасын қаладық. Қазақстанның алдағы дамуы, кемел келешегі экономикалық, әлеуметтік, саяси және әкімшілік тұрғыда жан-жақты сараланып, түбегейлі жаңа кезеңге батыл қадам бастық» /1,31б./ – деп Елбасымыз Қазақстан халқына жарқын болашағымыз біздің қолымызда екендігіне тағы да көзімізді жеткізді.
Қазiргi кезеңде Қазақстан Республикасында несие аясы серпiндi түрде дамып келе жатқан экономикалық секторлардың бiрi. Бұрын қатал түрде реттелетiн Қазақстан Республикасында несие жүйесінің қалыптасуы бүгiн дербес және үлкен банкаралық бәсеке жағдайында халықаралық деңгейде жұмыс iстеп жатыр.
Қазіргі қоғамның әкімшілік-әміршілік жүйеден шығып, нарықтық қатынастарға ену кезеңінде оның мәнділігі одан арта түсті. Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаев 2005 жылдың 18 ақпандағы «Қазақстан экономикасының, әлеуметтік және саяси жедел жаңару жолында» атты Жолдауында: «Экономиканы түпкілікті реформалауға бағыт ұстап, біз қысқа мерзімнің ішінде нарықтық реформаларды жүргізе білдік, тиісті заңнамамызды жасауға қол жеткіздік» – деп көрсеткен /2, б.7/ Ғаламдық дамумен қатарласа жүру Қазақстанның міндеті екендігін айқын мақсат етіп ұстаған Н.Назарбаевтың бұл сөздерінен еліміздің тәуелсіздік алғаннан бері жаңарудың қарқынды жолын таңдағандығын көре аламыз. Көптеген дамыған шетелдер тәжірибесі көрсетіп және ол елдердің өкілдері мойындап отырғандай Қазақстанның индустриалды-инновациялық технологияны пайдалану бағытындағы даму қарқыны ерекше. Осы бағытты ұстана негізінен аймақтағы «көш басшыға» айналғандығымыз да белгілі.
Нарықтық экономикада несие жүйесі маңызды роль атқарады. Ол арқылы кәсіпорындардың, ұйымдардың және халықтың ақшалай есеп айырысулар мен төлемдері жүргізіледі, ол уақытша бос ақшалай қаражаттарды, халықтың жинақтары мен табыстарын жұмылдырады және белсеңді түрде жұмыс жасайтын капиталға айналдырады, сондай-ақ көптеген түрлі несиелік, сақтандыру, делдалдық, инвестициялық, сенім, кеңес беру және басқа да операцияларды орындайды.
Қазiргi Қазақстан экономикасы, соның iшiнде несие және қаржы шаруашылығы: несие жүйесiн реформалау; қатаң инфляция жағдайында бiзде бұрын-соңды болмаған жаңа несие қатынастары; несие-қаржы институттарының жаңа түрлерiнiң пайда болуы; нарық экономикасымен және меншiктiң көп түрлi формасына бейiмделген екi буынды банктiк жүйенiң қалыптасуы; жоғары дәрежеде монополияланған мемлекеттiк банктiк құрылымдардың әкiмшiлiк-әмiршiлдiк басқару жүйесiнен – пайда табуға, Қазақстан Республикасындағы несие жүйесінің қалыптасуының жетiстiктерге қол жеткiзуге бағытталған жеке және ұжымдық меншiкке негiзделген несиелiк мекемелерге өту тәрiздi бiрқатар маңызды өзгерiстердi жүзеге асыруда.
Осы мәселелердiң маңыздылығы мен тәжiрибе жүзiндегi мәндiлiгi дипломдық жұмыстың тақырыбын таңдауға себеп болды.
Тақырыпты зерттеу өзектілігі. Отандық банктер ұсынылған қолма-қолсыз есеп айырысуларының жалпы көлемімен сипатталады. Қазақстан Республикасындағы банктердің несие жүйесінің қалыптасуы барысында банктің сапасын мамандырылуында құрылмайды. Қазақстан Республикасындағы банктердің несие жүйесінің сапасының өсуі – несие жүйесінің қалыптасыру операцияларын басқаруды жүгізу негізінде жүзеге асырылады. Қазақстан Республикасындағы несие жүйесінің қалыптасуын басқаруды жүзеге асыратын процесі жоқ. Басқарудың тиімді элементтерінің бірі: несие жүйесі қалыптасу саясаты мен процедураларының жақсы дамуы және несие механизімін жақсы басқару, бұл жүйеде жақсы қызмет ететін банк персоналы болып табылады.
Тақырыпты зерттеудің мақсаты – Қазақстан Республикасының банктік қызметтерінің негізгі талаптарына сәйкес банктердің несие жүйесінің қалыптастыру мен басқаруының өзекті мәселелерін шешу.
Зерттеудің міндеттері:
• несие жүйесінің қалыптасуын зерттеу;
• банктің басқару жүйесіндегі несиенің қозғалысын зерттеу;
• несие жүйесінің қалыптастыру мен басқарудағы проблемаларды зерттеу;.
Осы курстық жұмыстың зерттеу объектісі – ретінде барлық дерлік қазақстандық несие жүйесінің негізгі буындары: Орталық банк, екінші деңгейдегі коммерциялық банктер, маманданған несиелік мекемелер.
Курстық жұмыстың құрылымы кіріспені, үш тарауды, қорытындыны, қолданылған әдебиеттердің тізімі және қосымшаларды қамтиды.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

1. Назарбаев Н.Ә. «Жаңа әлемдегі жаңа Қазақстан» Ел Президентінің Қазақстан халқына Жолдауы. Ақиқат, 2007. №4.-7бет.
2. Назарбаев Н.Ә. «Қазақстан экономикалық, әлеуметтік және саяси жедел жаңару жолында». Ел Президентінің Қазақстан халқына Жолдауы. 2005 ж.
3. «Қазақстан Республикасындағы банктер мен банк мекемелерi» Негiзгi заң актiлерi.- Алматы, 2003
4. «Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметi туралы» Қазақстан Республикасының 1995 жылғы 31 тамыздағы N2444 Заңы
5. “Екiншi деңгейлi банктерге арналған пруденциалдық нормативтер туралы ереженi бекiту жөнiнде” Қазақстан Республикасының ұлттық Банкi Басқармасының 2002 жылғы 3 маусымдағы N 213 қаулысы.
7. «Сақтандыру қызметі туралы» ҚР заңы 2000ж. 18.12 №126 II 4 бап
8. Ақша, несие, банктер: Оқулық / Ред. басқ. Ғ.С.Сейiтқасымов.- Алматы: Экономика, 2001.- 466 б.
9. Банковское дело: Учеб. пособие/ Под ред. О.И.Лаврушина.- 2-е изд., перераб. и доп.- М.: Финансы и статистика, 2000.- 666 с.
10. Банковское дело: Учеб. для вузов / Под ред. В.И. Колесникова, Л.П.Кроливецкой.- 4-е изд.,перераб. И доп.- М.: Финансы и статистика, 2000.- 459 с.
11. Бәйгiсиев М. Халықаралық экономикалық қатынастар. Алматы,1998.
12. Борисов Е.Ф. Экономика: Справочник.- М.:Финансы и статистика.1997- 400с.
13. Бохаев Д.Т. Коммерциялық банктердiң несие ресурстарын құрудағы проблемалары және оның болашағы: Автореферат.- Аламаты, 2004.-30 б.
14.Көшенова Б. Ақша, несие, банктер, валюта қатынастары. Алматы,2000.
15. Мейiрбеков Б.Қ. Шағын кәсiпкерлiк пен бизнестi қолдау жолдары мен дамыту әдiстерi: Автореферат.- Алматы, 2004.-26б.
16. Кушербаев Б. Банктер және несие алушылар қарым-қатынастарын реттеу. Қарағанды,2002.
17. Мақыш С. Ақша айналысы және несие. Алматы,2000.
18. Мақыш С. Қазiргi несиелiк механизм және оны жетiлдiру жолдары. Автореферат. Алматы,1999.
19. Сейіткасымов Г.С. Банковское дело. Учебник – Алматы: Каржы – каражат, 1998 г. – 576 стр.;
20. Тоқсейiтов Р. Экономикалық сөздiк-анықтамалық.- Қарағанды: Болашақ-баспа, 1999.- 240 б.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.....................................................................
...............................................4
1 НЕСИЕНІҢ ҚАЖЕТТІЛІГІНІҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ МӘНІ
1.1 Несие жүйесі туралы жалпы
түсінік................................................................6
1.2 Несие ... ... мен ... ... ... несиелік ... ... ... РЕСПУБЛИКАСЫНДА НЕСИЕ ЖҮЙЕСІНІҢ ҚЫЗМЕТ ЕТУ ЖАҒДАЙЫНА ТАЛДАУ
2.1 Қазақстан Республикасында несие жүйесінің ... ... ... ... ... деңгейлі банктердің қызметіне
талдау......................................................................
..........................................26
3 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДА НЕСИЕ ЖҮЙЕСІН ДАМЫТУ
ПЕРСПЕКТИВАЛАРЫ.............................................................
...........................33
ҚОРЫТЫНДЫ...................................................................
...................................36
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
ТІЗІМІ...........................................................37
КІРІСПЕ
Еліміз тәуелсіздікке қол жеткізіп, экономикамыздың гүлденуіне ... ... ... қол ... Нарықтық экономикаға
ауысу тәжірибесі ұлттық экономикалық жүйелердің күрделі қайта құрылуымен
байланысты жүрді.
Қазақстан Республикасының Президенті ... ... ... ... 28 ақпанында өткен Парламент палаталарының ... ... ... Жаңа ... атты ... халқына дәстүрлі Жолдауында:
"Тәуелсіздікке қолымыз жеткен алғашқы күннен бастап ... мен ... ... ... еңсесін асқақтатқан Жаңа Қазақстан барған
сайын нық сеніммен алға басып келеді. Дамудың өзі таңдаған даңғылына ... ... ... ... ... қоғамдастықтың алдындағы
абыройы да жылдан жылға артып отыр. Біз экономикамызбен ... ... ... ... ... ... кемел келешегі
экономикалық, әлеуметтік, ... және ... ... ... ... жаңа ... батыл қадам бастық» /1,31б./ – деп Елбасымыз
Қазақстан халқына жарқын болашағымыз біздің ... ... тағы ... ... ... Қазақстан Республикасында несие аясы серпiндi түрде дамып
келе жатқан экономикалық ... бiрi. ... ... ... реттелетiн
Қазақстан Республикасында несие жүйесінің қалыптасуы бүгiн дербес ... ... ... ... ... деңгейде жұмыс iстеп жатыр.
Қазіргі қоғамның әкімшілік-әміршілік жүйеден шығып, нарықтық ... ... оның ... одан арта ... ... Республикасының
Президенті Нұрсұлтан Назарбаев 2005 ... 18 ... ... ... және ... ... жаңару жолында» атты
Жолдауында: «Экономиканы түпкілікті ... ... ... біз қысқа
мерзімнің ішінде нарықтық реформаларды жүргізе білдік, тиісті заңнамамызды
жасауға қол жеткіздік» – деп ... /2, б.7/ ... ... жүру ... ... ... ... мақсат етіп ұстаған
Н.Назарбаевтың бұл ... ... ... ... бері ... жолын таңдағандығын көре аламыз. Көптеген ... ... ... және ол елдердің ... ... ... ... ... ... бағытындағы
даму қарқыны ерекше. Осы бағытты ұстана негізінен аймақтағы «көш басшыға»
айналғандығымыз да белгілі.
Нарықтық экономикада несие ... ... роль ... Ол ... ... және халықтың ақшалай есеп айырысулар ... ... ол ... бос ақшалай ... ... мен ... ... және ... ... жасайтын капиталға айналдырады, сондай-ақ ... ... ... ... ... ... кеңес беру
және басқа да операцияларды орындайды.
Қазiргi Қазақстан ... ... ... ... және қаржы шаруашылығы:
несие жүйесiн реформалау; қатаң ... ... ... ... жаңа ... ... несие-қаржы институттарының жаңа
түрлерiнiң пайда болуы; ... ... және ... көп ... бейiмделген екi буынды банктiк жүйенiң қалыптасуы; жоғары
дәрежеде ... ... ... ... ... ... ... – пайда табуға, Қазақстан Республикасындағы
несие жүйесінің қалыптасуының жетiстiктерге қол ... ... ... ... ... ... несиелiк мекемелерге өту тәрiздi
бiрқатар ... ... ... асыруда.
Осы мәселелердiң маңыздылығы мен тәжiрибе жүзiндегi мәндiлiгi дипломдық
жұмыстың тақырыбын таңдауға себеп ... ... ... ... банктер ұсынылған қолма-қолсыз есеп
айырысуларының жалпы көлемімен сипатталады. Қазақстан Республикасындағы
банктердің несие ... ... ... ... ... ... ... Республикасындағы банктердің несие
жүйесінің сапасының өсуі – несие жүйесінің қалыптасыру ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасындағы
несие жүйесінің қалыптасуын басқаруды жүзеге асыратын процесі ... ... ... ... ... жүйесі қалыптасу саясаты мен
процедураларының жақсы дамуы және несие механизімін жақсы басқару, ... ... ... ететін банк персоналы болып табылады.
Тақырыпты зерттеудің мақсаты – Қазақстан ... ... ... ... ... ... несие жүйесінің
қалыптастыру мен басқаруының өзекті мәселелерін шешу.
Зерттеудің ... ... ... ... ... ... басқару жүйесіндегі несиенің қозғалысын зерттеу;
• несие жүйесінің қалыптастыру мен ... ... ... ... ... ... – ретінде барлық дерлік
қазақстандық несие жүйесінің ... ... ... ... екінші
деңгейдегі коммерциялық банктер, маманданған несиелік мекемелер.
Курстық жұмыстың құрылымы кіріспені, үш тарауды, қорытындыны, қолданылған
әдебиеттердің тізімі және қосымшаларды ... ... ... ЭКОНОМИКАЛЫҚ МӘНІ
1.1 Несие жүйесі туралы жалпы түсінік
Нарықтық экономикада несие ... ... роль ... Ол ... ... және ... ... есеп айырысулар мен
төлемдері ... ол ... бос ... ... ... мен табыстарын жұмылдырады және ... ... ... ... ... ... ... түрлі
несиелік, сақтандыру, ... ... ... ... ... ... да ... орындайды.
Өндіріске қатысты алғанда, екінші кезекте саналатын несие ... ... және ... ықпал етеді. Ол бірнеше ... ... ... ... өндіріс тиімділігінің өсуін қолдай
отырып ... ... бір ... екіншісіне қайта құйылуын
қамтамасыз етеді.
Өркениетті мемлекеттердің тәжірибесінде несие жүйесі туралы екі ... ... ... – несие-есеп қатынастары, оның түрлері мен
несиелеу әдістерінің жиынтығы; екіншісі – ... ... ... ... ... капиталының қалыптасуымен ... ... ... ... ... мен ... қамтиды.
Несие жүйесі несие-қаржы мекемелерінің жиынтығы ... жеке және ... ... бос ... есеп ... шоғырландырып, оларды
кәсіпорындарға, үкіметке және халықтың әртүрлі топтарына қарызға береді.
Несие жүйесінің қызметінен несие ... ... ... мазмұнын несие мекемелерінде әртүрлі субъектілердің уақытша
бос ақша ... ... және ... ... бір ... ... ... бір төлем ақымен қайтару үшін бөліп беру анықтайды. Сонымен
бірге ... ... ... ақша ... ... ақша қаражатының
экономиканың бір саласынан екінші саласына ауысуын қамтамасыз ету арқылы
өндірістің тиімділігін ... ... ... Несие жүйесі арқылы
кәсіпорындардың, ұйымдардың және ... ... есеп ... ... ... ... әр түрлі несиелік, сақтандыру, делдалдық,
инвестициялық, сенімділік, кеңес беру және с.с. көптеген ... ... ... ... мен ел ... рөлі ... атап айтқанда: ақша салымдарының жалпы ... мен ... ... және ... ... ... қарыздың үлесімен, жиынтық төлем айналымымен және
т.б. сипатталады. Мысалы, әрбір қоғамның даму тарихындағы ... ... және ... ... ... тән ... ... болады. Мысалы, XX ғасырдың 20-жылдарынан 90-жылдардың бас жағына
дейін КСРО-да жоспарлы-орталықтанған ... сай ... ... ... ... құрылды. /4, б.78/
Несие қатынастарының даму дәрежесі, несие мекемелерінің көбеюі, ... ... ... банк операцияларын пайдалануы жөнінен дүниежүзіндегі
дамыған мемлекеттердің ішінде АҚШ алдыңғы қатарда келеді. Оған дәлел, ... ақша ... ... алғанда 3/4 бөлігінің несие ... ... ... ... ... ақша қаржыларының орташа жылдық сомасы
1989 жылы 700 млрд долларды құрады.
Несие жүйесі өз қызметін атқарған кезде ... ... ... ... және әр ... ... ... қайтарымдылық және
төлем шарттары негізінде уақытша еркін ақша қаражатын жинақтау және қайта
бөлістіру жөніндегі ... ... ... ... ... несиелік катынастардың мазмұны ақша капиталының жинақталуымен және
оны заңды тұлғалар мен жеке тұлғалардың уакытша пайдалануына ... ... ... ... өндірістік кұнға, яғни ұдайы өндірістің
ақша айналымына арналған ... ... ... ... ... ... үлкен ағымы несие жүйесі ... ... ол ... ... толықтыра отырып, төлеушілер мен несиелік мекемелер
арасында, ... ... мен ... ... ... ... жүйесі елдегі ақша айналымын реттейді, заңды және жеке тұлғаларға
әр түрлі қызметтерді ... ... ... ... ... ... ... екі түрлі сипаты бар және шаруашылық субъектілері
үшін де, несие жүйесі мекемелері үшін де ... ... ... болады.
Несие мекемелерінде ақшаны сақтау – ... ... ... ... ... мен ... қажеттілігі үшін орналастыру несие беруді
білдіреді.
Екі жақты қатынастар мыналардың арасында болады: шаруашылық ұйымдары ... ... ... жүйесі мен халық, мемлекет пен несие ... ... ... әр ... ... несиелік мекемелері арасында.
Жоғарыда анықтағанымыздай, несиелік қатынастар несие экономикалық
категориясының ... етуі ... ақша ... жүзеге асырылады.
Несиелік қатынастардың ... ... ... ... сипаттайды. Ол
несиелік қатынастардың мәні мен ұйымдастырылуын синтездейді. Несиелік
қатынастардың ... мен ... ... бірлікте болады. Несиелік
қатынастардың формасы олардың мазмұнына сәйкес келіп және ... ... ... Өндірістік қатынастардың өзгерісі несиелік қатынастар
мазмұнының және несие формасының өзгеруіне әкеледі.
Несие екі формада ... ... және ... ... ... ... ... негізін қалайды. ... ... ... бір-біріне беруі кезінде бұл несие ақша ... Оның ... ... яғни ... ... ... ... алынған
тауарлық несиенің дәлелі ретінде вексель, кепілдік қағаздарды немесе басқа
кұжаттарды ... ... ... ... оларды ақша формасында ссуда алу үшін
банкке ұсынады. Бұл жерде несиелік ... ... ... ... ... және банк ... Оның мазмұнындағы
өзгерістер салдарынан несиелік ... ... ... ... ... ... тауар формасы негізінде несиенің, ең алдымен
банктік несиенің ақшалай формасы туындайды және дамиды.
Несиелік қатынастардың ... ... және ... мекемелердің
жиынтығы кең мағынадағы несие жүйесі түсінігін құрайды.
Тар мағынадағы несие жүйесі – бұл несие-қаржы қатынастарын ... ... ... және елде ... да ... ... ... несие
мекемелерінің желісі.
Қазіргі кезде экономикасы дамыған мемлекеттердің несие жүйесінде көптеген
өзгерістер кездеседі. Банк ... ... мен ... банк ... ... ... ... аяғы ХХ-ғ. басында әр
мемлекеттерде ақша капиталының көп бөлігін жинақтаған ірі ... ... ... Бұл ірі ... қарыз капиталының нарығында үстемдік етті.
Олардың капиталының мөлшері ірі клиенттерді және ... ... ... ... ... ... ... өсті. Несие жүйесінде ... ... өсуі тек ... ... ғана ... ... қатар
капиталдардың бірігуінін интенсивті процесіне байланысты болады. /5, б.158/
Капиталын иемденуіне қарай ... және ... ... және жеке ... екіге бөлінеді. Бірсыпыра елдерде банкнота
шығаратын ерекше құқығы бар орталық банктер, сондай-ақ пошта-жинақ ... ... ... ... ... ... ... федералды
жер банкі, АҚШ-тың экспорт-импорт банкі) мемлекеттік несие мекемесі болып
саналады. Ал кейбір елдерде (мысалы, ... ... және т.б.) ... ... де ... ... саналады.
Несие жүйесінде мемлекеттік сектордың көбеюі ел экономикасын мемлекеттік
реттеудің ұлғаюына байланысты. Мысалы, екінші дүниежүзілік соғыстан ... ... ... ... ... азат ... ... құрылған
ұлттық несие жүйелерінде мемлекеттік несие институттарының пайда болуына
мүмкіндік туғызды. Бұл елдерде шетел банктерін мемлекет меншігіне ... ... ... мемлекетаралық валюта-несие және қаржы
институттары да құрылуда: Халықаралық валюта қоры, Халықаралық қайта ... Даму ... ... Даму ... және ... буындарына көрсететін қаржы-несиелік қызметтерінің санына,
мөлшеріне және олардың ... ... ... ... ... ... – банк жүйесі, ал ... ... ... ... ... – Орталық банк болып саналады. Орталық банк –
мемлекеттің банк жүйесінің ... ... ... ... ... ... Ол -"банктердің банк ісі". Ол заңды және жеке ... ... оның ... - ... банктер мен басқа
несие институттары, сонымен қатар үкімет мекемелері.
Экономиканың тарихи-экономикалық дамуының әрбір сатысына несиелік ... өз ... ... қызметіндегі сәйкес сұраныстарға жауап
беретін несиелік жүйенің өз құрылымы ... ... ... ... ... ... банк ... жүйенің катаң орталықтанған кұрылымы сәйкес келеді, нарықтық
экономика үшін ... яғни ... және ... емес мекемелердің
демонополизацияланған кұрылымының кең желісі сәйкес келеді.
1.2 ... ... ... мен ... ... ... ... жүйесінің күрделі, көп буындық құрылымы бар. Егер
несиелік мекемелердің өз ... ... ... ... ... етіп ... онда қазіргі кездегі иесиелік жүйенің үш
маңызды элементін бөліп көрсетуге болады:
... ... ... ... ... ... ... мекемелер.
Несиелік жүйенің ұйымдастырылуы мен жұмыс істеу негізінде ... ... ... ... жаңа ... оның ... өту ... былайша тұжырымдауға болады: елдегі банк ісін ... ... ... ... емес ... ... отыра
екі деңгейлі банк жүйесін құру, елдегі ақша – ... ... ... ... ... ... дамыту, оларды қызмет көрсету орындарына
жақындату, мемлекеттік валюталық монополия, ... ... ... ... мемлекеттік монополия ұғымы мемлекеттік банктердің құрылуы мен
жойылуын бақылауға, банктік ... ... ... мен ... жүзінде бекітуге ерекше құқығы ретінде ... ... ... Республикасы аумағында банктерді құруға рұқсат береді, ... ... ... ... ... жүргізіп отырады. Рұқсат беру
кезінде Ұлттық банк ... ... ... ... белгілейді.
Нарықтық экономика ерекшеліктері банктік емес ... ... көп ... банк ... ... ... және делдалдық
қызметінің формалары мен түрлері бойынша көп түрлілігінің, Орталық ... және ... ... (екінші деңгей) арасындағы функцияларды заң
жүзінде бөлудің қажеттілігін тудырады.
Қазақстан Республикасының Ұлттық банкі (бұдан әрі Ұлттық ... ... ... банкі болып табылады және Қазақстан Республикасы
банк жүйесінің жоғары ... ... ... ... ... көрсетіп отырғандай, барлық елдердегі
несиелік институттардың ішінен елдің бүкіл несиелік жүйесін басқаруда ... ... ... ... бөлініп шығатын болды.Ал олардың ... ... ... кең ... өкілеттіліктерге байланысты. Банктердің
банк функцияларын, ақша – ... ... ... ... ... банктер коммерциялық банктердің, яғни екінші деңгейлі банктердің
қызметіне әкімшілік бақылау мен нақты ... ... ету ... ... ... түрде қолдануы тиіс норма шығару құқығы бар.
Коммерциялық банктер ... ... ... және өз ... ... ... қызметтер көрсетуде.
Нарықтық экономикада арнайы банктік емес институттар құрылмаған жағдайда
кез келген елдің несие жүйесі аяқталмай қалады. Халық салымдарын ... ... мен ... ... ... ... ... толық
қанағаттандыру бұл институттардың құрылуын талап етеді, ал олар ... ... ... экономикадағы өзгерістерді икемді және
сезімтал ете түседі.
Мемлекет, экономикаға жетекшілік жасай отырып, Ұлттық банк арқылы ...... ... ... Бұл ... айналыстағы ақша массасының
көлемін реттеу жолымен ұлттық валютаның ішкі және ... ... ету ... ақша-несие саясатын жалпы экономикалық саясатты жүзеге
асыру және оны ... ... ... саласында республика
мүдделерін қорғау үшін қажет.
Несие жүйесін құрудың маңызды принципі – несиелік ... ... ... мен ... ... ақша ... шоғырлануы. Шаруашылық
буындардың ұсынатын несие-қаржы қызметтерінің функционалдық ... мен ... ... ... ... ядросын банктік жүйе құрайды, ал
несие институттарының қызметін ... ... ... ...... есептеледі.
Орталық банктер бүкіл елдің несие жүйесін бақылаушы әрі реттеуші ... ... ... ... ерекше орынға ие және экономикалық басқарудың
мемлекеттік органы болып табылады. Олардың басшылық ролі ... ... ... ... ... ... мемлекеттің Орталық банкіге кең өкілеттік
беруі екінші деңгейлі банк жүйесінің тиімді жұмыс істеуін қамтамасыз етеді.
Орталық банк ... ... ... ... ... қолма-қол және қолма-қолсыз ақша массасы ... ... ... ... ... әр ... ... тәуелді болады. Қазіргі даму сатысында ақша несиелік ... ... ақша ... ... ... ... ... пайда болады, сондықтан Орталық банк ақша айналымының құрылымын
және көлемін екінші деңгейлі банктердің операцияларын ... ... ... ... ... ... Заңы бойынша Қазақстан
Республикасының Ұлттық ... ... ... ... банкі және
республикамыздағы банк жүйесінің жоғарғы деңгейі болып табылады.
Ұлттық банк – ақша ... ... ... ... ... ... құндылықтардан тұратын жекеше мүлкі бар заңды тұлға. Мүліктің
құралу көздеріне - банк ісінен ... ... ... қағаздардан түскен
табыстар және сәйкес бюджеттерден түскен дотациялар жатады.
«Қазақстан Республикасының Ұлттық банкі туралы» Заңының 9-бабына ... банк ... ... 10 млрд теңге көлемінде мына қаражаттар есебінен
құрайды: республикалық ... ... ... ... ... қорлар және Ұлттық банк тапқан пайдадан аударымдар.
Әлемдік ... ... ... ... ... ... ... әр түрлі құқықтық формалары бар:
• оның капиталының қалыптасуы 100% ... ... ... ... ... ... бөлігі мемлекетке тиесілі (немесе мемлекеттің
қатысуынсыз) ... ... ... ... ұйым ... ... немесе қатысуынсыз);
• Орталық банкінің қызметін бірігіп ... ... ... жүйесі.
АҚШ-та орталық банктердің капиталына мемлекет қатыспайды, олардың
капиталы Федералды ... ... (ФРЖ) мүше ... жарна пұл
төлемдерінен тұрады.
Негізі Ұлттық банк унитарлық орган болып табылады. Мемлекет – ... ... ... Негізгі қор – ғимараттардан, құрылғылардан, көлік және
басқа да құндылықтардан тұрады, ал ... ...... тиесілі
ақша қаражаттарынан тұрады. Ұлттық банк резервтік және басқа қорлар ... қор ... ... ... ол ... ... есебінен
толтырылады және осы ... ... ... ... ... ... шығындарды жабуға арналады.
Қазақстан Республикасының Ұлттық банкінің ... ...... ұлттық валютасының ішкі және сыртқы тұрақтылығын қамтамасыз
ету ... ... ... ... ... ... банкісіне мынадай қосымша
міндеттер жүктеледі:
• Қазақстанның экономикалық дамуы және оның дүниежүзілік ... ... ... ... ақша ... несие,
банктік есептеулерді және валюталық қатынастар саласындағы мемлекеттік
саясатты жасау және жүзеге асыру;
... және банк ... ... ... ... ... және басқа иесиелік мекемелердің қызметін реттейтін ережелерді
жасау және олардың орындалуына бақылау ... ... банк ... ... мүдделерін қорғауы.
Ұлттық банкі жұмысының негізгі бағыттары:
• елдегі несиелік ресурстарды және ақша ... ... ... ... ... ... ... түсімді инкассациялауды
ұйымдастыру және жүзеге асыру;
• банк ісін лицензиялау, ақша-несиелік реттеудің әдістерінің формаларын
талдау;
• банк ісін бақылау және ... ... банк ... ... ... ... ... операцияларды жүргізу ережелерін және тәртібін жасау,
біркелкі валюталық саясатын жүргізу және ... ... ... ... ... есебінен құралады:
• меншікті қаражаттары;
• басқа банктерден тартылған және келісімшарт ... ... ... ... ... ... ... тыс жерлерден тартылған қаражаттар;
Бөлімді қорыта келе, несие жүйесі мемлекеттің ақша айналымын реттеп, ... ... бір ... екінші саласына ауысуын қамтамасыз
ету арқылы өндірістің тиімділігін арттыруға ықпал етеді. ... ... ... ... және ... ақшалай есеп айырысуы мен
төлемдері жүргізіліп, сондай-ақ әр ... ... ... ... ... кеңес беру және с.с. ... ... ... ... ... мекемелердің қызметін ұйымдастыру
Бірінші тараудың бұл бөлімінде мамандандырылған несие мекемелері нарық
экономикасындағы несие ... ... ... ... болып
табылатындықтан, бұл мекемелерсіз экономиканың ... ... ... ... ... ... қызметтері толық болмас
еді. Сондықтан да ... ... ... ... ... ... ... қарастырылды.
Парабанктік мекемелер көбінесе белгілі бір клиенттер типіне немесе
бірер негізгі қызмет ... ... ... ... екі ... ... болады: бір жағынан,
олар ... және есеп ... ... жүзеге асырумен
байланысты болатындықтан да ... ... ... ... ... ... ... жағынан олар, қандай да бір қаржы,
сақтандыру, ... ... ... да ... ... ... ведомстволардың реттеу әрекеттеріне ұшырайды.
Тарихи маманданған ... ... ... ... ... ... ... сұраныстарды қанағаттандыру мақсатында пайда
болды. Мысалы, бұрынғы КСРО-да ... ... ... ... ... ... сол кездерде тұтыну несиесін беретін
көптеген мекемелер пайда болды. Олар ... ... ... ... мемлекеттің несие жүйесінде нық орын алуда.
Маманданған несие-қаржы инстиуттары (немесе оларды парабанктік ... те ... не ... бір ... ... ... ... бір-екі
қызмет түрін меңгереді. Ол мекемелер бір ... ... ... ... Орталық банктің талаптарын орындаса, екінші жағынан
қаржы, сақтандыру, инвестициялық және т.с. ... ... ... ... қызмет жасайды. Олар әртүрлі ... ... ... ... ... ... қорлар
немесе компаниялар, зейнетақы қорлары, ... ... ... ... ... ломбардтар және т.б. Өркендеген
мемлекеттерде бұл институттар, яғни банктік емес мекемелер ... ... ... бәсекеге түсіп, халыққа, фирмалар мен
компанияларға сан ... ... ... ... ... ... өту ... бұл мәселелер бойынша ... ... ... ... ... ... шаруашылық аясында кең түрде
қызмет керсетуде:
• халықтың ұсақ жинақтарын тартуда;
• ипотекалық несие ... ... ... ... ауыл шаруашылық несиесін беруде;
• сыртқы сауда операцияларын қаржыландыру мен есеп ... ... ... бағалы қағаздарын ... ... ... ... ... революцияға дейінгі Ресейде, одан соң КСРО-да (оның
құрамындағы Қазақстанда) және жаңа ... ... (НЭП) пен ... ... ... ... жылдарында несие
институттарының кейбіреулері, ... ... ... өзара
несиелеу қоғамдары, несиелік одақтар және т.б. ... ... ... ... емес ... ... өзара көмек кассаларын,
ломбардтарды, шаруа қожалықтары ассоциацияларында (одақ) құрылған ... ... ... ... ... экономикалық әдебиеттерде парабанктік жүйенің ішіндегі несиелік
мекемелерге ломбардтарды, ... ... , ... АҚ ... ... ... ... қорларын, сақтандыру компанияларын,
инвестициялық қорлар, ... ... ... АҚ және ... /8, б.364/
Ломбардтар – бұл жылжымайтын ... ... ала ... ... ссудалар беретін несиелік мекеме. ҚР Ұлттық банктің 1997 жылғы 29
тамыздағы № 314 ... ... ... сәйкес, ломбард - банк болып
табылмайтын, Ұлттық банктің берген лицензиясы негізінде операциялар ... ... ... ... тұлға.
Ондай операцияларға мыналар жатады:
• ломбардтық операциялар: тез іске асырылатын бағалы ... ... ... ... алып, қысқа мерзімді несие беруді
сипаттайды;
• бағалы металдардан (алтыннан, күмістен, платинадан, платина ... ... ... сондай-ақ бағалы металдар және асыл
тастардан тұратын зергерлік бұйымдарды сатып алу, ... ... алу, ... және ... ... ... клиенттердің бағалы қағаздарын, ... ... ... сол ... ... ... бөлмелерді жалға беру қызметтерін көрсетеді;
• келісімшарт мерзімі ішінде ... ... ... ... ... ... сақтай отырып, ол мүлікті жалға беру;
• заң талаптарына сәйкес кепілге ... ... ... ... мен ... жеке және ... ... Мемлекет өзінің өкілетті органдары арқылы оған ... ... ... кез ... ... ... формада (ашық акционерлік
қоғамнан басқа) құрылып, өз ... ... ... ... ... ... ... жеке меншік кәсіпорын ретінде
пайда болған. Ломбардтардың мамандану саласы ... ... оның ... ... мен асыл ... ... ... басқа)
кепілге алып, тұтыну несиесін беру ... ... ... ... ... ... (30 ... дейінгі мерзімге) кепілге салатын мүлік
құнының 50 – 80 % ... ... ... алып ... ... ... клиенттердің құндылықтарын сақтау, сондай-ақ комиссиондық негізде
кепілге салынған мүліктерді ... ... ... ... ... ...... несиелік
шарт пен кепіл міндеттемелері болмайды. Ссуданы кепілге беру барысында
клиент ... зат ... ... және ... ... ... ... кепіл билетін алады. Онда ... ... және ... ... ... ... ... – өз мүшелеріне несие-есеп айырысу ... ... ... ... ... " Несиелік серіктестік туралы
" Несиелік серіктестік туралы " ҚР ... ... ... ... – оның қатысушыларының бос ... ... ... ... ... ... ... қажеттіліктерін қанағаттандыру
мақсатында заңды және жеке тұлғалардың ерікті түрде бірігуінің нәтижесінде
құрылған, банк ... ... және ҚР ... ... лицензиясы
негізінде жекелеген банк операцияларын жүзеге асыратын заңды тұлға.
Несиелік серіктестіктердің мынадай түрлері болады:
1. Несиелік – депозиттік ...... ... ... мүмкіндігі бар мекеме.
2. Ауыл несиелік серіктестігі – өзара ... беру ... ... ... ... жолымен ерікті түрде жеке ... ... ... ... ... ... банктің
жекелеген операцияларының түрлерін жүзеге асыратын заңды тұлға.
3. Несиелік ...... ... серіктестік және ауыл ... ... ... ... ... ... ... формада
құрыла алады:
• командиттік серіктестік;
• толық ... ... ... ... ... ... ... жарғылық капиталы пай қосу және міндетті
кіру жарнасын ... ... ... ... ... үлестер меншіктен
шығып қалған жағдайда қайтарылмайды. Несиелік серіктестіктің ... ... ... ... шағын және орта бизнес,
жеке тұлғалар кіреді. ... ... ... ... операцияларына –
салымдарды тарту және ... ... ... ... ... комиссиондық, сауда-делдалдық операциялары жатады.
Несиелік серіктестіктің бір түріне ауыл шаруашылығы несиелік қоғамдары
жатады. Оның ... ... ... коммерциялық және мамандандырылған
банктер, үкімет құрылымдары, жеке және заңды тұлғалар бола ... ... ... – ауыл ... несие – есеп айырысу қызметін көрсету;
шаруашылық заттарын, мал, тұқым, тыңайтқыш ... алу ... және ... жұмыстарды несиелеу. Ауыл шаруашылығы несиелік серіктестіктерінің
клиенттеріне шаруа қожалықтары, ... ... ауыл ... жатады. Негізгі операциялары: қысқа және орта ... беру және ... ... ... қызмет. Ауыл шаруашылық
несиелік серіктестіктерді ұйымдастырудың басты ерекшелігі – ... ... ... ... ие ... атап айтсақ, табыс
салығынан босауы, сондай-ақ оған үлес қосушыларға да салықтық жеңілділіктер
болады.
Несиелік одақтар – бұл ... бір жеке ... ... ... ... ... несиелік кооперативтер.
Олар негізгі екі типте болуы мүмкін: 1) қысқа мерзімді тұтыну несиесін
беру мақсатында кәсіби немесе ... ... ... жеке тұлғалар
тобымен ұйымдастырылған; 2) еркімен ... ... ... серіктестік
түрінде, мысалы, ссуда жинақ серіктестіктері, өзара несие ... және т. ... ... ... ... ... ... үлесінен және
пайларды төлеу, сондай-ақ займдарды шығару ... ... ... ... ... салымдарды тарту және займдарды ... ... ... ... ... ... ... есепке
алу; сауда-делдалдық және комиссиондық операциялар; кеңес беру және ... ... ... ... ... ... - ... жинақ мекемесі, оны кәсіподақтар, ірі ... ... ... ... мүшелік жарнаны ерекше акциялар сатып алу
формасында төлеуден құрылады, ал ... ... одақ ... ... ... беру үшін (транспорт сатып алуға, үйді жөндеуге және ... ... ... ... Ұлыбританияда, Канадада кең тараған.
«Қазпошта» АҚ – Қазақстанның географиялық және ... елді ... ... ... қоныстануы, сокьда қатар
ауыл тұрғындарының төлем қабілеттілігінің ... ... ... ... көрсетуіне кері әсерін тигізеді. Банкілердің есеп айырысу-
кассалық бөлімшелері негізінен шоғырланған аудан орталықтарында, ал онда
ауыл тұрғындарының 5%-ы ғана ... Міне ... ... ... ... ... ... ауыл тұрғындарының 40%-дан астамы қаржылық қызметті
белгілі толық дәрежеде пайдалана алмай отыр.
Пошта ... ... ... ... ... бірі ... Тұрмыс тіршілігінен тәуелсіз, пошта байланысы адамдар арасындағы
өзара қатынастың қол жететін, өте жеңіл тәсілдердің бірі ... ... ... ол ... банк жүйесі қызметін атқарып отырған мекеме болып
отыр.
Қазіргі кезде ... АҚ 3439 ... ... бар, онда ... саны 17,8 мың ... ... ... бөлімшелеріндегі халықты
қамту саны 11,5 млн. адамды құрайды. 192 млн шамасында (бірлік) пошталық
қызмет көрсетілсе, ... ... ... ... 16,9 млрд ... ... ... ақпараттандыру мен компьютерлендірудің
инвестициялық бағдарламасын іске асырып ... Атап ... ... ... ... осы ... пошта мен банктік технологияларды өндіруде
және инкассация қызметі мен пошта қауіпсіздігін ... ... ... ... ... ...... жж. аралығында ауыл тұрғындары үшін пошта-жинақтау
жүйесінің базалық қызмет көрсетуінің қол жеткізімдігін қамтамасыз ету ... ... жж. ... ... ... бағдарламасын іске асыру
нәтижесінде жинақ-ақша пошта жүйесін қалыптастыру жөнінен ... ... ... ... ауыл ... кол жететін, маңызды
пошта байланысы мен сапалы ... ... ... ... ... ... жаңа ... ашылып, поштаның қызмет
саласы ұлғая түседі. Қазпошта 2006 ж. аудан ... ... ... ... 200 Интернет желісін ашады. Бұл көрсеткіш 2006 ж. - ... 2007 ж. - ... ... ... ... ... бұл түрі қалаға
қарағанда арзан болады және ауыл тұрғындарының Интернетті игеруі бойынша
қалалық деңгейге ... ... ... институт ретінде пошта ісі белсенді түрде дамитын болады.
Сонымен қатар, пошта ... ... ... ... дамыту
қорымен бірлесе отырып, шағын кредиттер бойынша жоба іске асырылып ... ... ... банкоматтар жүйесін және бірыңғай ұлттық
«Каг ... ... ... ... ... ... мүмкіндік
жасайды.
АҚ «Тұрғын үй құрылысы жинақ банкісімен» тұрғын үй ... ... ... ... және ... ... ... тұрғын үй қарыздары
қорланған ақшаларын беру, ... үй ... өтеу ... ... ... құжаттарды жөнелтіп отыруға шарт жасасты.
«Қазпоштаның» Германияда, Қытайда, Өзбекстан мен Қырғызстанда өкілдіктері
ашылып халықаралық ... даму ... ... қоры – бұл ашық және ... ... ... қоғам
түрінде ұйымдастырылған заңды тұлға.
«Қазақстан Республикасының зейнетақымен қамтамасыз ету» Заңына сәйкес
халықтық жинақтаушы ... қоры ... ... ... үзбесі болып
табылады. Олар ... ... ... ... ... инвестициялық кірістердің аударымдарын және
зейнетақы жарналарының жеке есебін, сонымен ... ... ... қор
міндеттемесін жүргізеді. Қор өз қызметі үшін ... ... ... органдар мен салымшылар алдында есеп береді, халық арасында
түсіндірме жұмыстар ... ... мен ... ... өлімене және шет елге кетуіне байланысты сұрақтарды шешеді.
Қазақстанда зейнетақы жүйесі ағымдық ... ... және ... ... ... емес ... ... қорынан
басқа нарықта МЖЗҚ жұмыс атқарады. Ол салымшылардың міндетті ... ... және ... ... ... ... ... Үкіметі белгілеген ережеге сай іске асырады. Қазіргі уақытта
МЖЗҚ-ын ... ... ... ... жатыр.
Қазақстан Республикасының зейнетақы қорының қызметін реттеу комитеті МЖЗҚ-
ын ... ... ... өндірді. Комитетке әртүрлі
компаниялардың өкімдері келіп ... оның ... ... өзінің
жекешелендіру туралы ұсынысымен шетелдіктер көп, ... МЖЗҚ ... үшін ... ... ... ... ... жекешелендіру жайлы
нақты ойлары жоқ.
Сақтандыру компаниялары – ... бір ... ... ... ... қордың есебінен сақтандырудың орнын толтырып, соның
жәрдемімен (сақтандырылған) жеке және ... ... ... ... сақтандыру мүдделерін қорғау болып табылады. Бұл ақша қорлары
сақтандыру көлемдерінен және ... ... ... өзге де ... қаржы арқылы қалыптасады.
Сақтандыру мынандай болып бөлінеді:
• міндетті дәрежелері бойынша: а) ерікті; ә) міндетті;
• сақтандыру объектісі бойынша: а) жеке; ә) ... ... – заң ... ... ... ... ... денсаулығын сақтандыру міндеті азаматқа жүктелмеуі керек).
Ерікті түрдегі сақтандыру – екі жақтан да өз еркімен жүзеге асырылатын
сақтандыру.
Азаматтың жеке ... ... өз ... ... ... және басқа да мүдделерін сақтандыруы жеке басын сақтандыруға
жатады.
Мүлікті сақтандыру мен сол ... ... ... және ... ... ...... жатады.
Азаматтығы жоқ, шетел азаматтары, өз қызметтерін ҚР аумағында ... ... ... ... ... ҚР заңды тұлғалары ... ... ... ... ... ... ... және активті операциялары айрықша
сипатта болады да, ... ... ... ... ... ... компанияларының пассивтері заңды және жеке тұлғалардың
сақтандыру сыйақылары төлемдерінің есебі негізінде қалыптасады.
Өзге ... бап ... ... оған ... есебінен қалыптасқан
акционерлік капитал жатады.
Сақтандыру компанияларының активтік операциялары ірі ... ... ... ... және Қаржы министрінің мемлекеттік
құнды қағаздарындағы инвестицияларынан, сонымен қатар полистік қарыздарынан
тұрады.
Активті және пассивті ... ... ... ... ... Сақтандыру сыйақысы мен сақтандыру төлемдерінің орнын толтыру
арасындағы айырмасының нәтижесіне операциялық ... ... ... ... мүмкін сақтандыру қорын береді.
Сақтандыру компаниясының жарғылық капиталы сақтандыру төлемдерін өтеу ... ... ... үшін ... ... сақтандыру төлемдерінің есебінен құрылады және
сақтандыру келісімшарты ... тек қана ... ... ... ету үшін ... ... капиталы, басқа да міндеттемелер мен сақтандыру
резервтерінен оның барлық активтерінің ... ... құны ... міндеттемесінің ең жоғары көлемі қайтадан сақтандырырылуда
немесе қайта сақтандырушының сақтандырудың жекелеген келісімшарты ... ... ... ... сомасының 10%-ынан аспайтындай
болу керек.
ҚР Қаржы ұйымдары және қаржы нарығын ... мен ... ... ... ... органы болып табылады.
Сақтандыру ұйымдарының қызметі ҚР «Сақтандыру туралы» ... ... ж. ... 36 ... ... ... істеді.
Олардағы меншік капиталының тұтастай жиынтығы – 29,6 млрд теңге, жарғылық
капиталы – 17,7 млрд ... ... ФУ ... ... - 6,7 ... сақтандыру сыйақысы – 40,0 млрд теңге шамасында, олардың ішінде
міндетті сақтандыру – 4,4 ... ... жеке ... ... – 4,5 ... ... ... – 31,0 млрд теңгені құрады. Сақтандыру
сыйақысынын халықтың жан ... ... ... не бары ... - ... ... Бельгияда - 3283, Австралияда – 203 , Чехияда – 364,
Сербияда – 41 ... ... ... – 7 шілде 2004 ж. ҚР «Инвестициялық қорлар туралы»
№576-11 заңына сэйкес инвестициялық үлестік жарна немесе ... ... ... ... ... ... қордың екі түрі бар:
1) акционерлік инвестициялық қор (АИҚ);
2) үлестік жарна инвестициялық қоры ... олар ... ... ... ... ... немесе жабық.
Ашық ҰЖИҚ ҚР «Инвестициялық қорлар туралы» заңында ... ... ... ... ... ... оның үлестік жарна иесіне ... ... ... ... ... құқықты ұсынады. Осы инвестициялық қордың
(ИҚ) ережесіне сай екі аптада бір рет, ал ҰЖИҚ аралығында -ұзартпай жылына
бір рет ... алу ... ... ҰЖИҚ оның үлес ... ... ... үлес ... иеленушісінен жалпы жиналысына қатысу ... ... ... қатар қордың қарастырылған ережесімен үлес ... және шарт ... ... ... ... айтқанда, маманданған несие-қаржы институттары кез келген
мемлекеттің несие ... ... ... Бұл ... ... негізгі өзгешелігі – халықтың жинағын тарту
арқылы ресурс жинақтау, ал коммерциялық ... өз ... ... ... ... бос ... тарту аркылы кұрастырады. Біздің
мемлекетте "Қазақстан Республикасындағы банктер және банк ... ... ... ... заң күші бар ... ... банктік
емес мекемелерге депозиттер қабылдауға қатаң ... ... ... ... ... депозит жинақтайтын, банктік емес
институттардың кең тарауы мүмкін емес.
2 ... ... ... ... ... ЕТУ ЖАҒДАЙЫНА
ТАЛДАУ
2.1 Қазақстан Республикасында несие жүйесінің қалыптасуы және дамуына
сипаттама
Қазіргі заманғы мемлекеттің ... және ақша ... ... ... ... база мен ... экономиканы түбегейлі ... ... ... ... ж.ж ... өту ... ... және ақша несиелік қатынастарды ... ... ... өту ... ... ... ... өзгерістерді есепке алмасақ, талдау толық болып шықпайды. Олар калай
мінезделеді?
Алғашқы ... ... ж.ж) ... ... экономикасына сыни
көзқараспен қарау, ... ... ... алу, ... ... жеке ... өзін-өзі қаржыландыру, жалақы өсімі тыйымын алып тастау,
өндірістік-техникалық өнімдері мен тұтыным ... ... баға ... ... (1990-1991) экономиканы қаржылық ... ... ... ... ... байланысты жедел шаралар
бағдарламасын қабылдау. Халыққа ақша құралдарын ... ... ... ... өндірістік құрылысқа бюджет тарапынан бөлінетін ақша ... 1990 ж. ... ... ... ... кіріс он екінші
бесжылдықта 1989ж. салыстырғанда 4,4% қысқарды. ... ... ... ... ... бұл тек ... ... ғана
емес, өндіріс өнімдеріне де қажеттілік туғызады.
Үшінші кезең (1992 және одан ... ... 1992ж. 2 ... ... нарықтық экономикаға өтудің алғашқы қадамдары
жасалды: тұтыну тауарлары мен өндіріс ... ... ... 1991ж. ... ... ауырлап кеткендігі соншалық, кейбір
өндірістік орталықтар мен қалалар жапа шейн жатты, ал БАҚ, ТМД ... оның ... ... да ... болу ... ... ... оны әрі қарай ұстап тұру мүмкін емес еді.
Ссудалық қарыз өлшемінің ... ... ... ... жақсаруы, аяқталмаған өндіріс ... ... ... ... ... ... ... әдістерінің өзгертілуі, норматив
өсімі мен өзіндік айналым қорының жетіспеуі салдарынан алынған ... ауыл ... мен ... ... біткен несиелерді төлеу
әсерінен келіп ... ... ... қорының қалдығы бағасын төмендедіп
бөлшектік тауар айналымын ұлғайтудан көрінді.
Қазақстан Республикасының несие ... ... ... ... ... ... несие жүйесі туралы мәліметтер
|Несие жүйесінің элементтері |12. 2000|12. 2001|12. ... | | |2002 | | ... ... ... | | | | | ... |48 |44 |38 |35 |36 ... ... | | | | | ... |1 |2 |2 |2 |1 ... |1 |1 |- |- |- ... ... ... | | | | ... ... |16 |16 |17 |16 |15 |
|- 100% / 50% - дан аса, | | | | | ... ішінде: |9/7 |9/6 |9/6 |10/4 |10/5 |
| | | | | | ... ... |12 |11 |11 |10 |10 ... ... ... |8 |19 |29 |37 |73 ... ... |42 |45 |52 |35 |72 ... ... ... |- |2 |2 |2 |2 ... ... да ... |53 |41 |42 |46 |47 ... ... ... республика бойынша қысқа мерзімді ссудалар ... ... мен оның ... ... ... ... 1985ж.
бастап 3,7 есе асып, 1991 ж. республиканың Ұлттық Банкінің есебі бойынша
2,5 ... ... ... ... қалдыру салдарынан болды. Несиелік
ресурстардың көп бөлігі банк ссудалары бойынша мерзімі өтіп ... ... Ең көп ... ... ... совхоздар, колхоздар,
өндірістік-техникалық қызмет ... ... мен ... ұйымдары
болып еді. Республиканың ауыл шаруашылығындағы ... және ... ... ... ... өзіндік айналым ақшасын сақтап
дұрыс қолдана білмеу, істі тиімді жүргізуге ... ... ... еді. Неиелік ресурстардың әрбір төртінші рублі ... емес ... ... пен ... ... ... және тамақ
асырауға жұмсалған болатын. Орталықтандырылған несиелік ... да ... ... ... жылы орталықтандырылған ресурстар есебінен берілген несиелердің 36%
жуығы мемлекеттік қарызға кететін. Ақшаны ... ... ... ... ... 1992ж. 1 ... дефицитпен (дебетті сальдо)
шығуына әкелді, бұл КСРО өзге ... ... ақша ... ... ... ... бойынша 1992ж. 1 қаңтарында несиелік салымдар көлемі 26
есе ... ... ... ұлғайтылуы халық шаруашылығының барлық
салаларында дерлік жүзеге асты. 1991ж. несиелік салымдар құрылымы ... ... ... ... ... асыруға бағытталған
несиелер үлесі 49,0-дан 26,8% әлеуметтік ... ... ... ... ... тауарларын өндіру мен халыққа қызмет көрсету
сәйкесінше 6,6-дан 6,3%, 1,5-тен 1,1% ... бұл ... ... ... ... ... дәлелі еді.
Пайыздық ставкалар өлшемі ұлғайюы ... ... ... жеке ... ... тұлғалар мен кооперативтерге
берілетін қысқа мерзімді несиелер көлемі азаяды. Әрине пайыздық ... ... ... ақша ... ... мен ... ... қызметтер кірісі жоғары сауда құрылымдары ғана несие ала ... ... ... кіші ... ... несиелеумен
айналысты. Мұндай құрылымдар көбіне сырттан әкелінетін ... ... ... ... емес ... қолма-қолға айналдырып, оны ... ... ... Ақша жеке ... ... ... инфляцияның жаңа легіне әкелді. Қазақстан Үкіметі 1992ж.
берілген ... ... ... 1991ж. салыстырғанда жақсарады, бірақ
салықтың көбеюі, ... ... ... ... ... ... олардың жағдайын қиындата түсті. Осыған ... ... ... ... бірі ... эмиссия көлемінде ғана
емес, сол несиелердің көп бөлігінің экономикаға қарама-қайшы мақсаттарға
берілетіндігі: ... ... мен ... ... ... ... жұмсалды. 1992ж. әрбір сегізінші өндіріс ... ... ... ... ... ... – коммуналды
шаруашылық және саудамен аяқтады. Өндірістерге берілетін несиелердің көбі
мыңдаған ... ... ... 1993ж. ... ... ... ... Халық Банк эмиссиялық ақшасы есебінен төленді. Соңғы
жылдары бағаларды либерализациялау мен экономикадағы ... ... ... ... банк несиелерін беру туралы халық
банкіге мемлекеттік сектор ... ... ... қысым
күшейді. Мұндай жағдай экономика тұрақтылығы мен республикадағы ... ... ... ... ... ... көрсеткендей нарыққа көшу мен ... ... 1992ж. ... ... ... ақша ... мен несиелік қатынастар дамуында жаңа
бағыттарды айқындап берді. Мұның ... ... ... дамуында
қарама-қарсы көзқарастар туындатты.
Ондай жағдайда себептері қандай?
1. ТМД ... ... ... Ресейге үлкен дебиторлық қарыздың
болуы. Қазақстан өнеркәсіптері нарық жағдайында жұмыс істеуге тез ... ... өз ... ... шығарды бірақ ол үшін еш материалды
құндылықтар ала алмады. Оларда қаржы ресурстарының ... ... олар ... ... ... іздеуге мәжбүр. Мұндай көз болып
коммерциялық банктер несиелері ... Өз ... ... ... ... ресурстарын Қазақстан Республикасы ... ... ... ресурстары есебінен шешті. Несиелік қатынастардың
қазір әрекет етіп жатқан жүйесін ... ... ... және
несиелік ресурстарын тиімді орналастыру мәселесін ... ... ... ... несиелік ресурстарды ТМД-ның өзге елдерінен
алу республиканың сыртқы қарызын ұлғайта түседі де, ел осы ... ... ... болады. Сөйтіп парадоксты жағдай туындайды,
Ресей орталық банкіне алынған несиелері бойынша қарыз болып ... ... ... ... тағы бір өзекті әрі жаңа жағдайға
назар аударып көрейік. Егер 1992ж. 1 ... ... ... ... ... назар аудармаса (өйткені Ресей
орталық банкі ТМД елдеріне берілген несиелік эмиссияға ... ... енді ... мен ... ... ... ... 1992ж. 1
шілдесінен бастап ТМД елдерінің несиелік ... ... ... ... ... және бұл инфляцияны ұстап тұруға септігін тигізеді. Әрине
Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі дәл ... ... ... ... ... ... жақсы деген түп танытуына болады, ... бос ... ... ... ... ... сальдо болады, бірақ бұл ... ... ... ... құндылықтар болғанда, не ТМД ... ... ... ақша ... ... ... ... есепшотын толықтыру үшін осы ... ... ... ғана олар ... ... нарықтық қатынастарға өту мемлекеттік меншікті сақтау көбейту мен
тиімді басқаруды талап етеді. Әлемде мемлекеттік мүлікті басқарудың үлкен
тәжірибесі ... соны ... ... ... ... отырып,
шаруашылықта қолдану қажет.
Қаржылық және ақша несиелік қатынастар талдауы көрсеткендей баға факторы
республиканың ... ...... ... кері әсер ... ... бағаға өтудің жақсы жақтары туралы да айта кету ... ... ақша және ... ... ... тұрақтандырылуын
жатқызуға болады. Баға либерализациясы басталмас бұрын, ақша секілді арзан
тауар болмағаны белгілі. Бұл жетіспеушілігі жоқ ... ... ... ... ... ... ... материялдық ресурстар қорын жаулап алу
болды, ал ақша көп және оны ... ... ... ... ... еді.
Сөйтіп халық шаруашылығы мен өндірістердің ақша қаржы мен ... ... ... ... ... жетіспеушілік ресурстардан өз
тауарын төлемге қабілетті тұтынушыны іздеуге ауысты. Шығынға бағытталған
экономика енді сұранысқа ... ... ... ... ... ... айналды. Шаруашылықтардағы мұндай өзгерістер
мемлекеттің экономиканы ... ... және ... ... ... ... экономикалық және қаржылық тұрақтылық ақша және несиелік
эмиссияны ... ... ... ... ... тиімді ақша –
несиелік саясаттың жасамдалуымен байланысты. Қатаң ақша-несиелік саясаттың
жүргізілуі өндіріс және ... ... баға мен ... ... ... ... Осы шарттарға сәйкес Үкімет пен Ұлттық банк бір
себептен ... ... өз ... дұрыс таңдап алды: өндірістің
құлдырау процесі мен инфляцияны төмендету ұлттық ... ... ... ... ... ... ... өкіметі мен
Ұлттық банк жүргізіп отырған белсенді монетарлық саясат арқылы ақшаны
басқаруға ... /9, ... ... ... және ... қызмет туралы»
Қазақстан Республикасы Заңында (34-бабының 1-тармағы) «несиелік операция
банктің (несие ... ... ... ... ... клиентке
қайтарымдылық, ақылық және мерзімділік шарттарымен ақша ... ... ... ұғым ... пен ... Акционерлік қоғамдарының несиелiк
операцияларының қызметiне ... ... ... үшiн ... ... ... көрсету қажет, ол үшiн ... ... ... ... ... ... ... жасау қажет әр берiлген несиеде
пайыздық тәуекелдiлiктiң, яғни ... ... ... өз ... ... ... сөзсiз. Осының салдарынан нақты бiр
уақыт аралығындағы берiлген несие сомасы мен ... ... ... ... ... ... ... негізгі классикалық операциялық қызметінің түріне
банктік несиелендіру жатады. Банктік несиелендіру банктер тарапынан жатпай-
тұрмай әрі ... ... ... іске асырылатын активті ... ... ... ... пен ... Әлем Банк» аталмыш
қағидаларға, өзінің ішкі несиелік ... және ... ... ... ... сәйкес банктік несие береді.
Қазақстандық барлық банктердің несиелер ... ... ... бір ... ішінде 2,3%-ға (жыл ішінде 6%) өсіп, 1036,6 млрд.тг.
(7,46 млрд.АҚШ ... ... ... ... ... ... құйған несиелік жұмсалымдары 2006ж. 1 қыркүйекке қарай ... ... ... ... ... ... байқалды. Несиелік
жұмсалымдардың жалпы көлеміндегі ұзақ мерзімді несиелердің үлесі 66%-дан
асады, шетел ... ... ... 50%-ға жуық ... ... ұлттық валютада берілген несиелердің өсу қарқыны шетел
валютасындағы несиелердің қарқынынан артық болды. Жыл ... ... ... ... 5,2% өсіп 484,6 ... ... ал ... несиелердің мөлшері 0,1% кеміп 552,1 млрд. тг. ... ... ... үлесі 45,4%-дан 46,7%-ға дейін өсті.
«Темірбанктің» банктерге арналған қарыздар мен ... ... өсім 64,9% ... 2006ж. бұл ... ... мың тг.
құрады, яғни өткен жылдан 3 427 572 мың тг-ге немесе 28,6%-ға төмендеді.
Клиенттерге арналған ... есеп ... ... ... мың тг-ге немесе 27,6%-ға өсті. 2004 ... 2006ж. ... ... Есеп беру ... ... ... ... арналған
қарыздар 65 206 638 мың тг-ні құраған болатын.
Банктердің несиелік ... ... ... экономиканың
тұрақсыздығы жағадайында едәуір өсетін тәуекелмен байланысты. ... ... ... қарамастан тәуекелді операциялардың ... ... ... ... ... ... ... қажеттілігін анықтайды.
Тәуекел дәрежесі несиелік ресурстардың ... мен ... ... ... ... ... табыстың жалпы нормасына сәйкес ... ... ... жетілдіру банк үшін оптималдық несиелендіру
ұйымдастыруды керек етеді./20/
Аталған банктердің несиелік шартты әзірлеу ... ... ... банктік несиенің түрі;
2) несиенің мақсатты бағыты;
3) берілетін несиенің сомасы;
4) несиені пайдалану уақыты;
5) несиені өтеу ... ... ... ... ... ету ... ... бағасы және т.б. мән-жайлар сияқты негізгі сипаттамалары
айқындалады.
Несие алушыға ... ... ... ... ... мүмкін. Атап
айтқанда, жеке тұлғаларға:
• айналым капиталы өсіру үшін (халық тұтыну ... ... ... ... ... капиталға кіші инвестицияларды жасау (жылжымайтын ... ... ... сату);
• тұтынушылық мақсаттармен – яғни, кәсіпкерлік қызметпен байланысты емес
мақсаттарға (автокөлік сатып алу, ... мен ... ақы ... алуға, демалуға, емделуге) берілетін несиелер.
Қазіргі уақытта «Темірбанктің» жеке тұлғаларды ... ... ... алу ... ... ... және
ипотекалық несиелендіру түрлері өте кең қолданылуда.
Заңды тұлғаларға:
• айналым капиталды толтыру үшін;
• негізгі капиталға ... ... ... ... ... түрлері беріледі./16/
Несие беруші банк клиентке ... ... ... мөлшерде және
жағдайда акша қаражаттарын ... ... ... ... шоты
жөніндегі банктік құпияны сақтауға міндетті.
Банктің клиенті, өз кезегінде, берілген несие сомасы мен оны пайдаланғаны
үшін белгіленген банктік пайызды ... және ... ... ... сай ... міндетті болады.
«Темірбанк» жүзеге асыратын несиелік операцияларға қатысты жалпы мән-
жайлар туралы ережелерді ... ... ... ... және осы ... ... несиелердің шекті сомасы мен мерзімі;
2) несиелер ... ... ... ... ... банктік несиелер бойынша сыйақы төлеу жәйттері;
4) банк ... ... ... ... ... ... талаптар;
5) кредитор банк пен оның ... ... ... ... ... ... ... жүргізу тарифтері сияқты және т.б.
мәліметтер мен рәсімдерден тұрады.
Банктік несиелер ... ... және ... ... ... ... негізгі сатылар бойынша жүргізіледі:
1) банктік несие алу туралы өтініштерді ... ... ... беру ... ... ... банктік несиені беру;
4) банктік несиелерді бақылау.
Тәуелсіздік алғалы Қазақстанда зейнетақымен қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... 1991 жылы ... кезде зейнетақы қорының құрылу тәртібі «Қазақ ССР-інде зейнетақы төлеу
тәртібі» заңының негізінде ... ... ... екінші деңгейлі банктердің қызметіне
талдау
Екінші тараудың бұл бөлімінде ... ... ... ... ... артықшылықтар, сонымен қатар, бұл
операциялардың соңғы көрсеткіштерге ... ... ... ... ... ... келеді. Екі банктің клиенттерге ұсынылатын несилендіру
бағдарламаларының ерекшеліктері мен артықшылықтары қарастырылды.
Қазақстандық екінші деңгейлі ... ... әр ... және ... несиелендіру бағдармаларын ұсынады. Несие мөлшері тұтынушы таңдап
алынған бағдарламаға байланысты болады.
1. «Темірбанктің» ... ... ... – NON-STOP ... ... ... үшін). Шарттары:
Өнімнің мазмұны: банктік қарыз және жаңғыртылатын несиелік желі.
Несиенің мерзімі: 10 жылға дейін.
Максималды сома – кепілзаттың ... ... ... ... ... сома – ... ... – Астана қаласындағы коммерциялық, жылжымайтын
мүлік.
Пайыздық мөлшерлеме – 3 жылға дейін - ... 14%; 3 ... көп ... ... ... көп ... АҚШ долл.
Несиенің мақсаты – бизнестің кеңеюі, ... ... ... ... мен ... мүлікті сатып алынуы.
Несиелік өтінімнің қарастырылуы – 15 000тг. сомасында қайтарылмайтын
комиссия.
Несиенің ұйымдастырылуы – қарыз сомасынан 1%, ... сома - ... сома ... ... ... бар ... жағдайда міндетті сақтандыру – ... ... ... ... 0,2%.
Мерзімнен бұрын өтеу – айыппұлсыз.
Сонымен қатар, «Темірбанкпен» жеке кәсіпкерлерге (ИП) арналған NON-STOP
Бизнес ... ... ... көрсетілген бірдей шарттарымен
ұсынылады. /12, б.357 /
Осыған ұқсас ретінде, ... Әлем ... ... тұлғаларды
қаржыландыруда(несиелендіру) өзінің бағдарламаларын ұсынады. Меншікті
қаражаттар есебінен және ... ... ... ... ... ... мерзімді несиелендіру, орта және ұзақ мерзімді қаржыландыру ... ... ... барлық мақсаттар, мезгілдер және
сомалар бойынша қаржыландыру бағдармаларын ... ... ... және орта ... ... ... ... несиелер
• Халықаралық қаржылық институттардың қаражаттар ... (KfW, WB, АБР, ИБР, ... ... ... ... ... ... Овердрафт
• Лизинг
Шағын және орта бизнес секторды ...... Әлем ... ... ... Бұл сектордың субъектілері үшін банк
несиелендіру мерзімін 10 ... ... ... ... және орта ... ... ... Айналым капиталын толықтыру және негізгі құралдарды сатып алу
үшін несиелендіру – несиелер және несиелік желілер:
• айналым капиталын ... – 5 ... ... ... ... ... алу – 10 ... дейін.
2. Халықаралық несиелік желілер бойынша несиелендіру:
• KfW, Asian Development Bank, Islamic Development Bank ... – 4 ... 10 ... дейін.
3. Құжаттамалық операциялар:
• Аккредитивтер;
• Банктік кепілдемелер.
«Тұран Әлем Банктің» шағын және орта ... ... ... ... келесі кестеде көрсетілген.
Кесте 2
«Тұран Әлем Банктің» шағын және орта бизнесті несиелендіру шарттары
|Несиелендіру объектісі |3 ... кем емес ... ... |
| ... ... ... ... ... ... долларға|
| ... ... ... ... ... және ... ... |
|Несиелендіру мерзімі |3 ... 36 айға ... ... ... ... |1. 500$ - 10 000$ - ... 25-27%, ... ... |
| |2. 10 000$ - 30 000$ - ... |
| |22-25% |
| |3. 30 000$ – ... - ... |
| |16-18% ... ... ... және орта бизнесті қаржыландыру бағдарламасының
материалы.
Заңды тұлғаларды несиелендіру бағдарлама шегінде банк, ... ... ... ... бере ... ... пен ... сатып алу;
• саудалық операциялар;
• құрал-жабдықтарды жеткізу, жылжымайтын мүлікті ... алу және ... ... ... ... ... құру және жүзеге асыру.
Несиелеу сомалары – 20 000 000 АҚШ долларға дейін.
Несиелендіру мерзімі – 1 күннен 7 жылға ... ... ... ... жылдық 10%-дан бастап; теңгемен
жылдық 18%-дан бастап.
Тәуекелдерді төмендету және клиенттердің ... ... ... Әлем Банк» келесі инструменттерді қолданады:
• овердрафттар;
• аккредитивтер мен кепілдемелер;
• вексельдер;
• облигациялар.
2. Жеке тұлғаларға арналған тұтыну мақсаттарда берілетін ... ... NON-STOP Блиц - ... ... ... және NON-STOP ... - ... бизнесті
дамытуға арналған несиелендіру бағдарламаларының шарттарын 8-ші ... Әлем ... ... ... ... ... арналған
тұтынушылық несиелендіру бағдарламасы:
Несие ұлттық және шетел валюталарда беріледі. Міндетті екі шарттың болуы:
халықтық тұтыну ... үшін ... ... және ... ... Бұл ... ... шегінде белгілі бір тауарларды
алуға болады: видео мен DVD-плеерлер, телевизор мен ... ... ... және ... машиналар, тоңазытқыштар, кез
келген жиһаз, электр және газ плиталар.
Кесте 3
«Темірбанктің» бизнесті дамытуды несиелендіру
бағдарламаларының шарттары
|Несиелендіру ... Блиц ... ... ... | | ... ... ... ... немесе ... ... ... |
| ... несиелік желі |жаңғыртылатын несиелік |
| | ... ... |20 ... ... |10 ... ... ... | | ... сома ... ... құнының|кепілзаттың нарықтық |
| ... ... ... ... ... артық |
| ... ... ... ... ... |
| ... ... |
| ... ... 70% ... құнының 70% |
|Минималды сома |Шектеусіз ... ... ... қаласындағы тұрғын-үй|Астана қаласындағы |
|қамсыздандыру | ... ... |
| | ... мүлік |
|Пайыздық мөлшерлеме|жылдық 18%-ға дейін |3 ... - ... 17%, 3 |
| | ... көп - ... |
| | ... 21%-дан көп емес. |
|Несиелік өтінімнің |5 000тг. сомасында ... ... ... ... комиссия |қайтарылмайтын комиссия |
|Несиенің мақсаты |мақсатты белгілеусіз және ... ... |
| ... ... ... ... |
| | ... ... ... ... 2%, Min. ... ... 1%, ... |15 000тг., Max. 250 000тг. |30 000тг., Max. |
| | ... ... беру ... ... ... ... ... зейнет |
|мүмкіндігі |жеткенге дейін ... ... ... ... бұрын |Айыппұл санкциялар жоқ |Айыппұл санкциялар жоқ |
|өтеу | | ... 3 ... ... Блиц ... ... ... | | ... ... ... белгілеусіз және |мақсатты белгілеусіз |
| ... ... ... ... |
| | ... |
|Несиенің ... ... 2%, Min. ... ... 1%, ... ... Max. ... |30 000тг., Max. |
| | ... ... беру ... ... ... жасына|Қарыз алушының зейнет |
|мүмкіндігі ... ... ... ... ... ... ... |Айыппұл санкциялар жоқ ... ... жоқ ... | | ... ... ... бағдарламаларының материалы.
Бастапқы салымның мөлшері – сатып алынатын тауар құнының 20%-дан кем
емес.
Несиенің ... – 200 АҚШ ... 5 000 АҚШ ... дейін.
Несиелендіру мерзімі – 3 айдан 24 айға дейін.
Несиені өтеу тәртібі – ай ... тең ... ... ... өтеген
жағдайда, айыппұл санкциялары қарстырылған.
Пайыздық мөлшерлемелер – жылдық 20%-дан бастап.
Несиені қайтаруды қамсыздандыру ... ... ... 1000 АҚШ ... ... сомасында - сатып
алынатын халықтық тұтыну тауардың кепілзаты.
... 1000 АҚШ ... ... жылжитын және жылжымайтын мүліктің
кепілзаты; ұйымның – жұмыс ... ... ... ... және «Тұран Әлем Банк», сонымен қатар, оқыту, жоғары білім
беру төлеу үшін әр түрлі ... ... ...... және «Универсальный факультет». Бұл бағдарламалардың көмегімен
Қазақстанның барлық аттестатталған жоғарғы оқу ... ... және ... ... ... ... ... білім алуына
мүмкіндігі бар.
Екі банктің бұл несиелендіру ... ... ... ... Әлем Банк» - «Универсальный факультет» бағдарламасы:
Несиелендірудің мақсатты аудитория: 16–30 ... ... ... ... ... немесе кешенді сынақтаманың 65 баллдан кем
емес болуы тиіс; 16–30 жастағы ... ... ... ... сессияның нәтижелері бойынша 3,5 баллдан (5 баллдық жүйе
бойынша), 70%-дан (пайыздық жүйе ... ... ... ... ... ... ... – негізгі қарызды өтеудің
ұзақ мерзіміді жеңілдікті кезең, ол оқытудың мерзіміне тең болады + 6 ... ... оқу ... ... ... ... тек ... төлейтінін білдіреді. Оқуды бітіргеннен 6 айдан соң студент несие
сомасын өтеуді бастайды, яғни, банк бұл ... ... ... студенттің
жұмысқа орналастыру үшін береді.
Несиелендіру валютасы – теңге.
Максималды мерзімі – 12 жыл.
Сыйақы мөлшерлемесі – жылдық ... ... үшін ... комиссиясы – 1 500тг.; несиені
ұйымдастырылғаны үшін банктің комиссиясы – 2–10%; мерзімнен ... ... ... – 0%.
Қамсыздандыру – «Қаржылық орталық» АҚ-ң кепілдеме міндеттемесі.
«Темірбанктің» - «Темір - Студент» несиелендіру бағдарламасы:
Несиелендіру мерзімі – 10 жылға ... ...... ... ... ... ... аттестатталған «Бакалавр», «Маман», «Магистр» күндік нысандардағы
жоғарғы оқу ... ... ... ... ... ... – 4 500 000тг.
Қарыздың минималды сомасы – 100 000тг.
Қарыз алушының жасы – 16 жастан 30 жасқа ... ... ... және ... ... ... түрі – зейнет
жасынан ... ... ... орны және ... 6 ... ... «Тұран Әлем Банк» және «Темірбанк» АҚ-ң ипотекалық несиелендіру
бағдарламалардың шарттары:
«Тұран Әлем Банк» ... ... ... ... ұсынады.
Кесте 4
«Тұран Әлем Банктің» ипотекалық несиелендіру шарттары
|Ипотекалық ... ... ... | | ... | | ... валютасы |теңге, АҚШ доллары |теңге, АҚШ доллары ... ... ... ... ... ... – 25 ... дейін, |
| ... ... ... |АҚШ доллар – 25 жылға |
| | ... ... ... |Шектеусіз ... ... ... ... 13%-ға дейін |жылдық 13%-ға ... ... ... ... ... мүлік, сатып|
|қамсыздандыруы ... ...... ... жылжымайтын |
| ... ... ... |
| ... құнының 10%-дан кем| |
| ... | ... ... қатерлі жағдайдан |өмірді қатерлі жағдайдан|
| ... ... ... ... |
| ... ... |жылжымайтын мүлікті |
| ... ... ... сақтандыру |
|Пайыздарды есептеу ... ... ... ... ... ... |дың калдығы бойынша |
Ескертпе: «ТӘБ» ипотекалық несиелендіру бағдарламасының материалы.
Банкпен ұсынылатын ипотекалық несиелендірудің ... ... ... ... қайталама нарықтағы жылжмайтын мүлікті
алу мүмкіндігі, тұрғын үйдің үлестік салуда қатысу ... ... ... жылжымайтын мүлікті ... ... ... ... алу ... шарттардың кең спектрі.
«Темірбанктің» «Бюджетный» және «Народный» ... ... ... ... ... ... ... қызметкерлерге
арналған. Мұнда қарыз алушы және оның жан-ұяның барлық мүшелері табыстар
туралы мен ... ... ... беру ... Бастапқы салымы
30%-дан кем жағдайда, қарыз алушыға азаматтық-құқықтық жауапкершілікті(АҚЖ)
сақтандару немесе Қазақстандық ... ... ... ... алу ... ипотекалық несиелендіру бағдарламасы орташа айлық табыстары
бар қарыз ... ... ... ... алушы қандай да бір
кәсіпорынның немесе кіші бизнес саладағы қызметкері бола алады./28/
Ипотекалық несиелендіру бағдарламаларының шарттары 6 ... ... ... ... ... ... ... |«Бюджетный» ... ... | | ... ... |37, 60, 84, 120, 180, |37, 60, 84, 120, 180, ... |240 |240 ... ... (БС) ... ... ... ... |
|Сыйақы мөлшерлемесі, |БС 10-29% болғанда - |БС 10-29% ...... % |12,9%; |14,0% |
| |БС 30-49% - 12,4%; |БС 30-49% - 13,6% |
| |БС 50% және ... - |БС 50% және жоғары – |
| |12,0% |13,4% ... ... ... |1. 12 ай |6 ай ... |2. 200 000тг. |200 000тг. ... сома ... кезінде – |мораторий кезінде – |
|Айыппұлдар ... ... ... ... |
| ... ... емес ... кезінде емес –|
| ... ... ... ... ... ... |
| ... қ., Алматы |дейін(Алматы қ., Алматы |
| ... ... қ.); ... ... қ.); |
| ... ... ... дейін |
| ... ; ... ; ... ... (өмір және еңбек |жеке (өмір және еңбек |
| ... ... ... ... ... ... ... |
| |АҚЖ ... |АҚЖ ... ... өтеу ... |Аннуитеттік ... ... ... ... 500тг. ... ... ... ұйымдастыру |27 500тг. ... ... ... |пәтерді сатып алуы |пәтерді сатып алуы |
|мен объектісі | | ... ... ... ... ... ... ... банктің клиенттерді несиелендіру бойынша,басты
үлес салмағы «корпоративті клиенттер» бабына келеді–2006жылы 54%-дан астам.
Ірі компанияларға ... ... ... ... ... ең арзан
несиелер (7-10%) берілген болатын.
Банктің «жеке несиелер» бабы бойынша 2004 жылы несиелендіру мөлшері -
36,9%, ал 2006 жылы 34,9% ... ... үлес ... ... ... да,
өсу қарқыны жоғарлағанын байқауға болады – 2,08. Жеке тұлғаларға несиелер
ең табысты ... ... ... бойынша неғұрлым жоғары пайыздар есептеледі. Оған қоса,
кепілзаттың бар ... ... ... онша үлкен емес
болады.Шағын бизнеске берілген несиелер 2004 жылы 506,15 ... және ... 1301,14 ... ... құраған болатын. Өсу қарқыны 2,57 құрады.
3 ҚАЗАҚСТАН ... ... ... ПЕРСПЕКТИВАЛАРЫ
Қазақстанда дамыған елдер принциптеріне сәйкес құрылған несиелік
жүйе бой ... ... ... ... ... ... көзге
түсуші әрекет ретінде банк капиталының ... мен ... ... ... Бұл ... Қазақстандағы несие жүйесінің даму
перспективалары қарастырылды.
Қазақстан Республикасының ... ... ... екі деңгейлі
жүйесі былай құралған:
1деңгей – Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі
2деңгей – ... ... мен ... банктік операцияларды
жүзеге асырушы өзге де қаржы-несиелік ... ... ... ... ... ... банктер, шетелдік банктер, шетелдік
банктердің филиалдары мен ... ... емес ... ... ... одақтары мен ассоциациялары кіреді.
Қазақстан Республикасының Ұлтық Банкі мемлекеттің басты ... ... ... Ұлтық Банкінің негізгі ... ... ... ету мен оның сатылу ... мен ... ... ... ... банк жүйесін бекіту, есептеу
жүйесінің ... мен ... ... ... ... ... Республикасының Ұлтық Банкінің теңге тұрақтылығын қамтамасыз
етуге ... ... ... ақша саясатын жүргізеді,
қолма-қол ақша ... ... ... қолданысқа енгізеді,
есепшоттарды жүзеге ... ... ... ... ... бақылау мен валюталық бақылауды жүзеге асыру және өзге ... ... ... ... екінші деңгейі коммерциялық
банктер жүйесінен құралған, олар шаруашылық өнімдердің ... ... ... ... ... бірге арнайы
банктер де әрекет ... ... ... ... ... беретін ипотекалық банктер, жер учаскесін несиеге беретін жер
банктері; ... ... ... ... мен ... жүзеге асыратын инвестициялық банктер ... ... өз ... ... ... және ... ... базаның болмауы
салдарынан жаңа құрылып жатыр. Бірақ қазір республикада арнайы банктердің
саны өте аз, одан өзге ... ... ... ... ... қауіп төндіреді.
Екінші деңгейлі банктік мекемелерінен басқа қаржы-несиелік институттар да
кіреді. Олардың бір не екі операцияны орындауы үшін ҚР ҰБ ... ... ... ... ... ... ... және фирмаішілік несиелеу де белсенді дамып келеді.
Несиелік ... ... ... мен ... ... ... ... қарым-қатынастар орнатылуда.
Сөйтіп, Қазақстанда дамыған елдер ... ... ... жүйе бой ... ... ... ... несиелік жүйедегі
көзге түсуші әрекет ... банк ... ... ... ... ... Өзінде ресурстардың, операциялар ... ... ... көп бөлігін қамтитын ірі банктер
бөлініп ... ... ... ... ... ... мекемелерді мүлдем
жарамсыз етеді. Жекелеген кішігірім банктердің әрекетін ... ... ... бір банктің оның акцияларын сатып ... ... ... ... ... ... арқылы банктер жаңа
клиенттер мен ... ... ... ... бір ... бірнеше банктер операциялардың көп
бөлігін өзара бөлісетін ... банк ... ... жоғары.(әсіресе республиканың ірі қалаларында)
Банк ісіндегі бәсекелестік халықаралық деңгейге ... ... ... ... ... арқылы Қазақстандық ... ... ... енуі де ... ... ... шетелдік активтер үлесі де, ... ... де өсіп ... ... 2005 ... ... отандық
валютадағы несиелер 0,7% – 709,1 ... ... ... ... ... 3,0% – 739,3 млрд. теңгеге дейін көтерілген, ... ... ... теңгелік несиелердің 48,1 ден ... алып ... Енді ... ... ... ... ... қайта қаржыландырудың 17%-дан 9%-ға төмендеуі несиелер,
оның ... ... ... де ... алып келеді.
Ұлттық Банк ... ... ... ... ... айналды –
олардың айтуы ... ... 10%-ға ... болу ... еді. ... сәйкес, жеке тұлғалардың несиелер бойынша ... жыл ... бері ... ... ... ... өзге банктердің орта және ұзақ ... ... ... бар. ... экономикалық өсу мен ... ... ... ... жағдайда тұтынушылық несиелеу ... ... ... ... – үй несиеленуінде де бірқатар алғышарттар
байқалуда. Германиядан ... ... ... ... бар. ... жылдың желтоқсан айында қабылданған ... ... ... ... Оған ... ... алмай тұрып, несие ... ... 50% ... арнайы банктегі жинақ есеп ... Бұл ... ... және ... ... марапаттау
ставкасы келісім мерзімінің барлық уақытына тұрақты болады, ал банк
маркасы ... ... ... ... ... кестенің
тұйықталуы әсерінен болады. Бұдан өзге ... жыл ... ... ... салым саласының 20% ... жыл ... ... ... ... ... 60 айлық есептік
көрсеткіштерден аспауы керек. Ал ... бұл ... асып ... ... ... ... ... жылға қалдырылады. Бұл жүйе
Германияда ... ... 1948 ... бері ... келеді.
Бірақ Қазақстанда арнайы құрылыс ... ... ... ... банк ... бұл ... ... тек батыстағы әріптестерімен
дамытқысы келеді. Ондай банк ... жылы ... ... ашылмақшы. Бұл механизмнің жақсы жағы тұрғын халықтың 15-20%
қамтылады, ал ипотекалық ... ... тек қана 5% ... ... идеалды нұсқа ретінде ... ... ... ... үйді ... ... мен
жоғарыдағы жүйенің бірігіп қолданылуы жақсы болар еді. ... ... ... ... ... ... факторинг ерекше
қолданысқа ие болып келе жатыр. Ол ... тек ... ... ... ... ... кіші және ... құрылуы қолдауға ие болатындықтан ... ... бір түрі ... ... ... ... үшін жаңа және ... ... ... форфейтинг саналады. Қазақстан Республикасында екінші
деңгейлі банктердің ... ... ... ... ...
396 15.11.1999 жылғы бекітіліміне ... ... – бұл ... ... ... және ... вексельдік соманы
регресстік ... ... ... алу ... Банк ... ... Банкінің лицензиясымен ғана ... ... ... алады. Форфейтингті жүзеге асыру ... ... ... ... ... ... құқығы бар.
Қазіргі уақытта форфейтингтің негізгі орталықтарының бірі ... ... ... ... жаңа технологияларды ... ... ... ... ... еуропалық елдердің
экспорты осында келіп жатыр. Форфейтингтің ... көп ... ... ... мен ... ... Біздің елімізде
форфейтинг әлі кең таралып үлгерген жоқ.
Біздің ... ақша – ... ... ... ... және ... ... банктік жүйенің сәтті ... ... ... Респулбикасында несие жүйесінің қалыптасуы мен дамуы ... ... ... байланысты. Мемлекет басшысы жүргiзiп отырған
көреген саясаттың арқасында Қазақстанның банк жүйесi де, жалпы экономикалық
дамуы да қазiр ТМД-да ... ... ... III ... ... ... Елбасы
Н.Ә.Назарбаев ҚР-ң Үкiметiне және ҚР Ұлттық Банкiсiне индустриялық саясат
шеңберiнде проритеттiк маңызы бар ... ... ... және оларды
қаржыландыру мехнизмiн дамытуды тапсырғаны ... ... ... ... ... ... саяси, әлеуметтiк сұрақтарды
шешуде шағын бизнестiң ... рөл ... ... ... ... ... ... мен дамуын жетілдіру жолдары
жалпы экономиканың дамуының қозғаушы күшi бола ... ... ... ... қамтамасыз етедi және қоғам тұрақтылығының негiзi – орта
класты қалыптастыру көзi болып табылады.
Мiне осы Қазақстандағы ... ... ... мен ... әсер ететiн
факторлардың бiрi сәйкес қаржылық қызметтер ... ... ... ... ... ... үшiн ... мәселелерiнiң бiр
қосымша ақша қаражаттарының көзiн iздестiру болып табылатындығы белгiлi. Ал
2003 жылғы қараша айындағы ... ... ... сектордан несие
жүйесінің қалыптасу жолдары бөлiнiп ... ақша ... ... ... ... 22,7 ... ғана ... отыр. Соңғы бес
жылда Қазақстан Респулбикасында несие ... ... мен ... ... негізінде банктердің шағын кәсiпкерлiкке бөлiнген
несиелер 19 ... ... оның ... ... ... ... өте ... Сонымен бiрге, банктерден несие алу үшiн
клиенттерге қойылатын талаптардың қатаңдылығы несие жүйесінің қалыптасуының
негiзгi ... ... ... ... алу ... ... ... күнi Қазақстан Респулбикасында несие
жүйесінің қалыптасуы мен ... ... ... ... ... көбi ... және моральдық жағынан жақсарту керек.
Осы сегментке тән сипаттық белгiлердiң бiрi – ... ... ... ... мен ... ... ... экономиканың қажетті
секторларын қаржыландырудың ... ... ... ... ... түрi ... табылатындығы. Оның себептерiне
төмендегiлердi жатқызуға болады:
1. Қазақстан Респулбикасында несие ... ... ... ... жоғары мүлiктерiн ескеру;
2. Қазақстандағы несие ... ... ... ... ... ... ... Қарызға алынған қаражаттардың өз мақсатына пайдаланылуына ... ... ... ... ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Назарбаев Н.Ә. «Жаңа әлемдегі жаңа Қазақстан» Ел Президентінің Қазақстан
халқына Жолдауы. Ақиқат, 2007. №4.-7бет.
2. Назарбаев Н.Ә. ... ... ... және ... ... жолында». Ел Президентінің Қазақстан халқына Жолдауы. 2005 ж.
3. «Қазақстан ... ... мен банк ... Негiзгi заң
актiлерi.- Алматы, 2003
4. «Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметi туралы» Қазақстан
Республикасының 1995 жылғы 31 ... N2444 ... ... ... ... ... пруденциалдық нормативтер туралы
ереженi бекiту жөнiнде” ... ... ... ... 2002 ... 3 ... N 213 ... «Сақтандыру қызметі туралы» ҚР заңы 2000ж. 18.12 №126 II 4 ... ... ... ... Оқулық / Ред. басқ. Ғ.С.Сейiтқасымов.- Алматы:
Экономика, 2001.- 466 б.
9. Банковское дело: Учеб. пособие/ Под ред. ... 2-е ... и доп.- М.: ... и ... 2000.- 666 ... Банковское дело: Учеб. для ... / Под ред. В.И. ... 4-е ... И доп.- М.: ... и статистика, 2000.-
459 с.
11. Бәйгiсиев М. Халықаралық экономикалық қатынастар. ... ... Е.Ф. ... Справочник.- М.:Финансы и статистика.1997-
400с.
13. ... Д.Т. ... ... несие ресурстарын құрудағы
проблемалары және оның ... ... ... 2004.-30 б.
14.Көшенова Б. Ақша, несие, банктер, валюта қатынастары. Алматы,2000.
15. Мейiрбеков Б.Қ. Шағын кәсiпкерлiк пен ... ... ... ... ... ... ... 2004.-26б.
16. Кушербаев Б. Банктер және несие ... ... ... ... С. Ақша айналысы және несие. Алматы,2000.
18. Мақыш С. ... ... ... және оны ... ... ... ... Г.С. Банковское дело. Учебник – Алматы: ...... г. – 576 ... ... Р. Экономикалық сөздiк-анықтамалық.- Қарағанды: Болашақ-
баспа, 1999.- 240 б.

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 33 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Экономикалық жүйенің дамуы үшін қажетті алғы шарттар мен жағдайлар."4 бет
«Шымкент май» ақ-дағы басқа да дебиторлық қарыздарды аудиторлық тексерудің қажеттілігі69 бет
Аграрлық секторды мемлекеттік реттеудің қажеттілігі мен мүмкіндіктері20 бет
Агробизнесті мемлекеттік реттеудің қажеттілігі11 бет
Адамның қажеттілігі мен мұқтаждығын және іс - әреет түрлері8 бет
Архивтеу программалары. файлдарды архивтеудің қажеттілігі10 бет
Аса қажеттілік жағдайында қылмыс жасау жағдайлары32 бет
Ата-аналарға ойын терапиясының маңыздылығын қалай түсіндіру қажет4 бет
Ақпараттар оқығандағы артикуляцияның және дикцияның қажеттілігі8 бет
Ақуыздың дәстүрлі емес өнімдерге қажеттілігі5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь