Саяси билік туралы түсінік


1. Билік туралы ұғымы туралы түсінік
2. Билік әлеуметтік феномен
3. Биліктің қызыметтері жүктелуі.
4. Қоғамның әлеуметтік саласындағы билік
Саясаттың негізгі мәселесі билік болғандықтан., саясатта билік теориясы үлкен орын алады. Билік саясаттың, саяси институттар мен барлық саяси әлемнің мәнін түсініп-білуге көмектеседі.
Шығыстың көрнекті ойшылы Ибн-Халдун (1332-1406) адамның басқа жан-жануарлардан ерекшелігі - ол билік үшін күреседі деген екен.
Ағылшын философы, қоғам қайраткері Бертран Рассель (1872-1970) физикада басты ұғым энергия болса, қоғамдың ғылымдарда негізгі ұғым билік болып табылады деген.
Американың әйгілі әлеуметтанушысы Талкотт Парсонс (1902 -1979) экономикалық, жүйеде ақша қандай орын алса, саяси жүйеде билік те соншалықты орын алады деп тұжырымдаған.
Билік туралы мынандай тұжырымдамалар бар:
Телеологиялық, бихевиористік, инструменталистік, структуралистік, конфликтілік.
Сонымен билік деп біреудің екіншілерге әмірін жүргізіп, олардың іс әрекеті, қызметіне ықпал етуін айтады.
Алғашқы қауымдық құрылыс кезеңінде билік қоғамдық сипатта болды.
Мұнда қауым болып тайпаларды басқарды. Құл иеленушілік құрылыста құл иеленушілер және құлдар пайда болып, теңсіздік туды. Бір таптың екінші бір тапты бағындыру қажеттілігі туды. Осылай билік аппараты дүниеге келді, адамдарды еркінен тыс, ықтиярсыз еркіне кендірген мекемелер пайда болды.

Пән: Саясаттану
Жұмыс түрі:  Материал
Тегін:  Антиплагиат
Көлемі: 7 бет
Таңдаулыға:   
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге
Кепілдік барма?

бот арқылы тегін алу, ауыстыру

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






Саяси билік

Жоспары:

1. Билік туралы ұғымы туралы түсінік
2. Билік әлеуметтік феномен
3. Биліктің қызыметтері жүктелуі.
4. Қоғамның әлеуметтік саласындағы билік

Саясаттың негізгі мәселесі билік болғандықтан., саясатта билік
теориясы үлкен орын алады. Билік саясаттың, саяси институттар мен барлық
саяси әлемнің мәнін түсініп-білуге көмектеседі.
Шығыстың көрнекті ойшылы Ибн-Халдун (1332-1406) адамның басқа жан-
жануарлардан ерекшелігі - ол билік үшін күреседі деген екен.
Ағылшын философы, қоғам қайраткері Бертран Рассель (1872-1970) физикада
басты ұғым энергия болса, қоғамдың ғылымдарда негізгі ұғым билік болып
табылады деген.
Американың әйгілі әлеуметтанушысы Талкотт Парсонс (1902 -1979)
экономикалық, жүйеде ақша қандай орын алса, саяси жүйеде билік те
соншалықты орын алады деп тұжырымдаған.
Билік туралы мынандай тұжырымдамалар бар:
Телеологиялық, бихевиористік, инструменталистік, структуралистік,
конфликтілік.
Сонымен билік деп біреудің екіншілерге әмірін жүргізіп, олардың іс
әрекеті, қызметіне ықпал етуін айтады.
Алғашқы қауымдық құрылыс кезеңінде билік қоғамдық сипатта болды.
Мұнда қауым болып тайпаларды басқарды. Құл иеленушілік құрылыста құл
иеленушілер және құлдар пайда болып, теңсіздік туды. Бір таптың екінші бір
тапты бағындыру қажеттілігі туды. Осылай билік аппараты дүниеге келді,
адамдарды еркінен тыс, ықтиярсыз еркіне кендірген мекемелер пайда болды.
"Билік" сөзі өрмағынада қолданылады. Оны ықпал ету бағытына, объектісіне
байланысты былай бөлуге болады:
1. Ата-аналар билігі.
2. Мемлекеттік билік.
3. Экономикалық билік.
4. Саяси билік.
5. Әлеуметтік билік.
6. Құқықтық билік.
7. Әскери билік.
8. Рухани билік, т.с.с.
Бірақ биліктің толық мағынасы мемлекеттік-саяси салада ғана
айқындалады. Сондықтан саяси билік биліктің ең негізгі түріне жатады.
Биліктің басқа түрлерімен салыстырғанда саяси биліктің мынадай
ерекшеліктері бар: оның өктемдік сипаты, оның бүкіл қоғамның атынан билік
жүргізуі, басқарумен кәсіби айналысатын адамдардын, мүддесін қорғауы, басқа
мекемелерге қарағанда билік органдарының тәуелсіздігі, қоғам өмірінің жұмыс
тәртібін белгілеуде жеке-дара құқығы, мемлекет шеңберінде ашып күш қолдана
алуы, т.с.с.
Саяси билік бар жерде теңсіздік бар. Мұнда біреулер билеуге құқықты
да, екіншілері оларға бағынуға міндетті. Бұл теңсіздік неден туады? Саяси
биліктің қарамағында. теңсіздікті қамтамасыз ететін әдіс-құралдары бар:
Экономикалың қор. Қандай саяси билік болмасын оған қаржы-қаражат керек.
Мысалы: сайлау науқаны уақытында көп қаржы жұмсалады. Мемлекет тарапынан
бөлінген қаражат жетіспегендіктен шетелдерде үміткерлер жеке бай
адамдардың, бірлестіктердін, көмегіне сүйенеді. Билеуші аппаратты ұстап
түру үшін көп қаражат керек. Және үкімет басына келушілер өз реформаларын
ала келеді. Мысалы: АҚШ президенттері Ф.Рузвельт "Жаңа бағыт", Дж. Кеннеди
"Жаңашеп", т.с.с. Экономикалық қорға қоғамдық ендіріс пен тұтынуға керек
басқа да материалдық құндылықтар, құнарлы, шүрайлы жерлер, пайдалы қазба
байлықтары, т.б. жатады.
2. Әлеуметтік әдіс-құралдар. Үстемдік етіп отырған билік өзін қолдайтын,
оның одан әрі өмір сүруіне мүдделі адамдарды топтастырады. Ондай рөлді ең
алдымен оның мәртебелі, абыройлы, көптеген жеділдіктерді пайдаланатын
қызметкерлері орындайды.
3.Күш жүмсау құралдары. Олар мемлекетті қорғайды, ішкі тәртіпті сақтайды,
саяси билікті құлатуға әрекет жасаушыларға мүмкіндік бермейді. Оған әскер,
полиция, қауіпсіздік органдары, сот, прокуратура, т.б. жатады.
4. Ақпарат құралдары. Радио, теледидар, баспасөз, т.с.с. ақпарат құралдары
өз елдеріндегі жағдайларды ғана емес, дүние жүзінде не болып, не қойып
жатқанын көріп-біліп отырады. Шын мәнінде сөз, баспасөз бостандығы
берілген, оппозициялық партиялары бар елдерде ақпарат құралдарының маңызы
арта түседі.
5. Ақпараттық қор. Білім мен ғылым мағлұматтарын алу, оларды тарату бүгінгі
күні алдыңғы қатарлы орынға шығуда.
3. Биліктің қызметтері, жіктелуі
Саяси биліктің өзіндік қызметтері болады. Олар:
1. Қоғамның саяси жүйесін ңалыптастыру.
2. Оның саяси жүйесін қалыптастыру.
3. Әр түрлі деңгейдегі ңоғам мен мемлекеттің істерін басңару.
4. Үкімет органдары, саяси емес процестерге басшы-лық жасау.
5. Саяси және басқа қатынастарды бақылау.
6.Белгілі бір ңоғамға сәйкес басқарудың түрін, саяси тәртіпті және
мемлекеттік құрылысты құру.
7. Қоғамдық тәртіп ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Саясаттың негізгі мәселесі билік
Биліктің қызметтері мен жіктелуі
ҚР Парламентінің мемлекеттік билік жүйесіндегі орны
Саяси жүйе және мемлекет. Құқықтың әлеуметтік нормалар
Мемлекеттің заң шығару қызметіндегі парламент рөлі
Саяси билік және оның мәні
Саяси билік: ұғымы және құрылымы
Саяси билік түсінігі
Саясаттанудың пәні, әдіс-тәсілдері мен міндеттері
Саяси билік және саяси жүйе
Пәндер