Қазақстан Республикасындағы салық жүйесі қызметін жетілдіру жолдары

МАЗМҰНЫ

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5

І. Салықтың экономикада мәні және оның теориялық
негіздері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 6
1.1 Салықтардың экономикалық мәні, қызметі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 6
1.2 Салықтардың түрлері және салық алуды ұйымдастыру ... ... ... ... . 12

ІІ. Қазақстан Республикасының салық жүйесі және оның
қазіргі жағдайы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 14
2.1 Қазақстан Республикасының салық жүйесінің дамуы және
негізгі кезеңдері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 14
2.2 Қазақстан Республикасының салықтық реттеуді дамыту
бағыттары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 20

ІІІ. Қазақстан Республикасының салық жүйесін жетілдіру жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 25
3.1 Қазақстан Республикасының салық жүйесінің қызметтері ... .. 25
3.2 Ауыл шаруашылық саласындағы салық саясатының
бағыттары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 28

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 32

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 33
Кіріспе

Салықтар кез-келген елдерде мемлекеттің қоғамдық-экономикалық құрылысы мен саяси іс-бағытына қарамастан ұлттық мемлекеттік кірістердің негізгі көзі болып табылады. Барлық елдерде мемлекеттік шығындар мен салық салу мәселелеріне үлкен көңіл бөлінеді. Нарықтық қатынастар қалыптасқан елдерде салықтар мемлекеттік және муниципиалдық табыстарды қалыптастыруда басты рол атқарады, экономиканы басқарудың күшті негізгі құралы болып табылады. Әсіресе олар ғылыми-техникалық прогрессті жеделдетуге, антиинфляциялық және құрылымдық саясатты жүзеге асыруда белсенді қызмет атқарады. Салықтар мемлекеттің құрылуымен бірге пайда болады және мемлекеттің өмір сүріп дамуының негізі болып табылады.
Әрбір мемлекетке өзінің ішкі және сыртқы саясатын жүзеге асыру үшін белгілі бір мөлшерде қаржы көздері қажет. Салықтар – мемлекеттің тұрақты қаржы көзі. Мемлекет салықты экономиканы дамыту, тұрақтандыру барысында қуатты экономикалық тетік ретінде пайдаланады. Сондықтан мемлекет алдында салық механизмін жетілдіру өте қажетті мәселеге айналған.
Салықтар өз қызметін жүзеге асыруда мемлекет экономикасына өз ықпалын тигізеді, яғни салықтық реттеу механизмы жүзеге асырылады. Салықтық реттеудің ең басты мақсаты - өндірістің дамуына ықпал ету болып табылады.
Салықтық реттеудің механизмдері тек қана өндірістің дамуын реттеп қана қоймайды. Сонымен қатар ақша және баға саясатын, шетелдік инвесторларды ынталандыру, шағын және кіші кәсіпкерлікті дамыту жұмыстарын жүзеге асырады. Макро деңгейде салықтық реттеу экономиканы реттеу болып табылса, ал микро деңгейде шаруашылық қызметті реттеу құралы болып табылады.
Әлемдік тәжірибе көрсеткеніндей бүкіл дамыған мемлекеттердегі салықтық реттеу – несие-қаржылық реттеумен бірігіп отырып нарықтық экономиканы жүргізудің аса тиімді формасы болып табылады. Ол нарықтық қатынастардың қалыптасуы арқылы мемлекеттің экономикаға тигізетін әсерін реттеп отырады.
Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаевтың 2006 жылы 1 наурыздағы Қазақстан халқына Жолдауында елімізді дүние жүзіндегі 50 елдің қатарына қосу стратегиясы жөнінде баса айтылды. Оның ішінде еліміздін экономикасын мұнай-газ секторынан түсетін табыстан ғана емес, басқа салаларды дамыту арқылы, соның ішінде елдегі шағын кәсіпкерлікті дамыту арқылы көтеру мәселесі сөз болды. Сондай-ақ, мемлекет басшысы қазақстандық бизнестің дүниежүзілік бизнеспен араласуын ойластыру керектігін атады.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:

1. Назарбаев Н.Ә. «Қазақстан экономикалық, әлеуметтік және саяси жедел жаңару жолында». ҚР Президентінің Қазақстан халқына жолдауы. Астана,18.02.05 ж.
2. Назарбаев Н.Ә. «Қазақстан өз дамуындағы жаңа серпіліс жасау қарсаңында. Қазақстанның әлемдегі бәсекеге қабілетті 50 елдің қатарына кіру стратегиясы». ҚР Президентінің Қазақстан халқына Жолдауы. Астана, 01.03.2006 ж.
3. «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» Қазақстан Республикасының Кодексі (Салық Кодексі) 12.06.2001г. № 209-11 ҚРЗ (өзгерістер және толықтыруларымен).
4. Гатаулин Ш.К. «Налоги и налогообложение». Учебное пособие. Т., ГНК. 1996.
5. Горский И.В. Налоги в рыночной экономике. М., Общ. Анкил, 1992.
6. Деренберг Р.Международное налогообложение: Краткий курс. М.,ЮНИТИ, 1997.
7. Русаков И. Налоги и налогообложения: Учебник для ВУЗов -М.: Юнити, 2000.
8. Кобор X. Налогообложение юридических лиц в ФРГ // Налоговый консультант (Налоговый эксперт). -2003. №4. 26-27 с.
9. Полонова Н. Налоговые органы Франции //Финансы. - 2002. -№1.
10. Юткина Г. Налоги и налогообложения: Учебник.- М.: Инфра-М, 1999. -429 с.
11. Черник Д. Налоги и налогообложения. - М.: Финансы и статистика. -2001.-543 с.
12. Лекбедова Л. Налоги в США //Банки Казахстана.- 1999. -№12. 39-40с.
13. Майере У. Налогообложение в США // Налоговый эксперт. - 1999.-№3.-33-35 с.
14. Мещерякова О.В. «Налоговые системы развитых стран мира» (справочник).- Москва, Фонд «Правовая кулътура», 1995, - 240 с.
15. Сутырин С. Налоги в мировой экономике и налоговое планирование: Учебпое пособие // изредакции Михайлов В.А. -М.: Полиус, 1998. -577с.
16. Международное налогообложения // Бюллетень бухгалтера. 2002. №20 -8с.
17. Чериик Д. Налоги и налогообложения. - М.: Финансы и статистика. -2001.- 543 с.
18. Жарасбай А. Совершенствование механизма государственной поддержки малого и среднего предпринимательства в Казахстане. -Алматы: Университет «Туран», 2002.-140 с.
19. Әкімов А.Қ. Арнаулы салық режимі бойынша шағын бизнес субъектілері үшін «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» ҚР-ң Кодексінің (Салық Кодексінің) негізгі ережелеріне түсіндіру жөніндегі Жинақ. Астана,- 2002.
        
        аннотация
Менің курстық жұмысымның тақырыбы «Қазақстан Республикасындағы салық
жүйесі қызметін жетілдіру жолдары». Курстық жұмыс үш бөлімнен тұрады:
1. ... ... мәні және оның ... ... ... Республикасының салық жүйесі және оның қазіргі жағдайы.
3. ... ... ... ... ... және оның қызметі.
Курстық жұмысымда 1 – график, 4 – ... 19 ... ... 5
І. Салықтың экономикада мәні және оның теориялық
негіздері...................................................................
................................. ... ... ... ... ... ... ... және салық алуды ұйымдастыру................. 12
ІІ. Қазақстан Республикасының салық жүйесі және оның
қазіргі
жағдайы.....................................................................
................... 14
2.1 Қазақстан Республикасының салық жүйесінің дамуы және
негізгі
кезеңдері...................................................................
.................. ... ... ... ... реттеуді дамыту
бағыттары...................................................................
............................... 20
ІІІ. Қазақстан Республикасының салық жүйесін жетілдіру
жолдары.....................................................................
.............................. 25
3.1 Қазақстан Республикасының салық жүйесінің қызметтері...... 25
3.2 Ауыл ... ... ... ... ... ... әдебиеттер
тізімі........................................................ 33
Кіріспе
Салықтар кез-келген елдерде мемлекеттің қоғамдық-экономикалық құрылысы
мен саяси іс-бағытына қарамастан ұлттық мемлекеттік кірістердің ... ... ... ... елдерде мемлекеттік шығындар мен салық салу
мәселелеріне үлкен көңіл бөлінеді. Нарықтық қатынастар қалыптасқан ... ... және ... ... ... басты рол
атқарады, экономиканы басқарудың күшті негізгі құралы ... ... олар ... прогрессті жеделдетуге, антиинфляциялық және
құрылымдық саясатты жүзеге асыруда белсенді қызмет атқарады. ... ... ... пайда болады және мемлекеттің өмір ... ... ... табылады.
Әрбір мемлекетке өзінің ішкі және сыртқы саясатын жүзеге асыру үшін
белгілі бір мөлшерде қаржы ... ... ...... ... көзі. Мемлекет салықты экономиканы ... ... ... ... ... ... ... Сондықтан мемлекет алдында
салық механизмін жетілдіру өте қажетті мәселеге айналған.
Салықтар өз ... ... ... мемлекет экономикасына өз ықпалын
тигізеді, яғни салықтық реттеу ... ... ... ... ең ... ... - өндірістің дамуына ықпал ету болып табылады.
Салықтық реттеудің ... тек қана ... ... ... ... ... ... ақша және баға саясатын, шетелдік инвесторларды
ынталандыру, шағын және кіші ... ... ... ... ... ... салықтық реттеу экономиканы реттеу болып табылса,
ал микро деңгейде шаруашылық қызметті реттеу құралы болып табылады.
Әлемдік ... ... ... ... ... салықтық
реттеу – несие-қаржылық реттеумен бірігіп отырып нарықтық ... аса ... ... ... табылады. Ол нарықтық қатынастардың
қалыптасуы арқылы мемлекеттің экономикаға тигізетін ... ... ... ... ... Н.Ә.Назарбаевтың 2006 жылы 1
наурыздағы Қазақстан халқына ... ... ... ... 50 елдің
қатарына қосу стратегиясы жөнінде баса ... Оның ... ... ... секторынан түсетін табыстан ғана емес, басқа
салаларды дамыту арқылы, соның ішінде ... ... ... ... ... ... сөз болды. Сондай-ақ, мемлекет басшысы қазақстандық
бизнестің дүниежүзілік бизнеспен араласуын ойластыру керектігін атады.
І. Салықтың ... мәні және оның ... ... ... ... мәні, қызметі
Салықтар – тауарлы өндіріспен бірге, қоғамның топқа бөлінуімен және
мемлекеттің пайда болуымен, оған ... сот, ... ... ... ... ... болды.
Салықтың экономикалық мәні – шаруашылық субьектілерінен, азаматтардан
ұлттық табыстың бір ... алу ... ... ... ... болып табылатындығында.
Салықтың мәні мемлекет өз пайдасына жалпы ішкі ... (ЖІӨ) ... ... ... ретінде алып қалады.
Салықтар мемлекеттің өмір сүруінің негізі болып саналады. ... ... ... ... ... ... формада тұрақты түрде
төлейтін жарналары қажет болады. Адамзаттың даму ... ... мен ... ... сұранымдары мен қажеттеріне қарай
бейімделіп, өзгерістерге ұшырап отырды.
Салықтар ... ... тыс ... Натуралды
салықтардың мөлшері мен түрі нақты жергілікті жағдайларға бағынған. Мысалы:
1 адамнан 1 ... ... ... 10 пұт тұз және т.б. алынған. Тауар-ақша
қатынастарының нығаюымен натуралды салықтың рөлі ... ... олар ... ... ... пайдаланылды (1953 жылға дейін жүн,
жұмыртқа, сүт, май ... екі ... ... ... ... жеңген мемлекет жеңілген
мемлекетгің барлық байлығын тонап алады, ... ... бір ... ... ... ... ... әр түрлі анықтама мен түсініктеме
берілген. Мәселен, Салық кодексінде «Салықтар — мемлекет біржақты ... ... ... ... бір ... ... қайтарымсыз және
өтеусіз сипатта болатын бюджетке төленетін міндетті ақшалай жарналар» деп
атап көрсетілген.
Салық — ... ... ... ... ... ... ... төленетін міндетті төлем.
Салық - белгілі бір объектілерден төленетін төлем.
Салық дегеніміз — белгілі бір ... және ... бір ... заң ... ... ... төлемдер.
Қорыта айтқанда, барлық анықтамалар бір негізді құраушы жүйе екендігін
байқауға ... ... да ... ... ... ... Себебі, салық
белгілі бір объектілерден (табыс, ... ... жер, ... ... төленеді.
Сонымен қатар салықты төлеудің өзіндік бір мерзімі болады ... ... ... ... он ... ... ... жылдық) және белгілі бір ... ... ... ... ... ... мемлекеттік бюджетінде салықтардың меншікті
салмағы 70 пайызын құрайды.
Салықты материалдық тұрғыдан алғанда — бұл, ... ... ... ... және ... ... мемлекетке беретін белгілі бір ақша
сомасы болып табылады ... ... ... материалдық құндылық болып
саналады).
Салықтың материалдық ... - ... ... ... бір соманы
мемлекетке міндетті түрде беруі болып келеді.
Материалдық салықтық қатынастар - ақшалай қатынастар, өйткені ол ... ... ... ... ақша қорларына жылжуы дегенді
білдіреді.
Экономикалық категория тұрғысынан қарағанда салық — салық төлеушілерден
мемлекетке қарай белгілі бір ... ... бір ... және
белгіленген тәртіпте бір бағыттағы ақшаның қозғалысы болып саналады.
Ал, құқықтық тұрғыдан қарайтын болсақ, бұл ... ... ... ... белгілі бір ақша сомасын беруін (төлеуді) көздейтін
міндеттеме.
Салық құқығы - мемлекеттің салықтық әрекеті процесінде пайда ... ... ... құқықтық нормалардың жиынтығы.
Салық материалдық тұрғыда белгілі бір ақша сомасын (ақшалай нысанда)
немесе салық төлеушілердің ... ... тиіс ... бір заттардың
санын (натуралдық заттай нысанда) білдіреді.
Сонымен салықтардың мазмұны мынадай:
• Материалдық категория ... - бұл ... бір ақша ... ... ... ... ретінде - бұл мемлекеттің табысы;
• Заңдық категория жағынан, бұл заң жүзінде ... ... ... Салықтың экономикалық белгілері ретінде келесі көрсетілгендерді
атауға болады:
• Салық - ... ... ... ... ... ... Салық - ақшалай нысанда төленеді;
• Салық - қайтарылмайтын төлем болып табылады;
• Салық - баламасыз ... ... ... - ... ... кезде меншік нысандары айқындалады;
• Салық - тұрақты экономикалық қатынас туғызады.
Ал, енді осы белгілердің мазмұнын тереңірек қарастырайық.
1. ...... ... ... ... ... бөледі.
Мемлекеттік аппарат мемлекетке тиесілі ақша ... ... ... жеке және ... ... ... салу арқылы қажетті
соманы өндіріп алып отырады. Мұның экономикалық сипаттамасы ... ... және ... алу ... ... ... жиынтық
өнімнің бір бөлігін өзіне тиесілі сома ретінде айналдырып ... Бұл ... ... бөлуші сипатта болады.
2. Салық — ақшалай нысанда төленеді.
Натуралдық нысанда ... де ... ... ауыл ... ... ... бір ... салық ретінде төленеді.
Салық кодексінде салық ақшалай нысанда төленуі тиіс деп ... ... - ... ... ... ... ... төлеген кезде
ақша тек бір ... ғана ... яғни ... ... ... ... ... (мысалы, мемлекеттік қарыз) айырмашылығы:
• Біріншіден, ақша салық төлеушілерден мемлекетке ... ... ... кері ... яғни ... салық төлеушілерге
бағытталады (қайтарылады).
Ал, қайтарымсыздық дегеніміз - ... ... ... ... ... ... ... қайтатыны белгісіз.
4. Салық — баламасыз сипатта болады.
Салық құнның ... ... бір ... ... айқындайды, төлеген
салыққа қарсы тауар түрінде болса да қозғалыс жоқ. Толығырақ айтқанда,
салық қандай да бір ... ... ... ... төлем болып
есептелмейді, яғни ақшаның өтеусіз алынуын ... ...... ... ... табылады.
5. Салықты төлеген кезде меншік нысандары айқындалады.
Салықты ... ... ... ... ақша ... ... құндылықтарда жеке меншіктен мемлекетгік меншікке ... ... ... ... салу мемлекетке тиесілі меншіктерді
иеліктен ... ал ... ... ... ... ... мемлекет жеке меншіктен ... ... ... ... ... өзгерте алады.
6. Салық — тұрақты экономикалық қатынас туғызады.
Салықты белгілеуде тұрақты салық қатынастары ... ... ... ... ... яғни салық жеке түрде емес, ... ... ... ... бір тұлғаның нақты салық салу ... ... ол ... ... ... ... ... қатынастарының тұрақтылығы салық төлеу арқылы жүйелі төлемдерге
алып бармауы тиіс. Кейбір салықтарда салық төлеушілер үшін салық төлеу жеке
төлемдік ... ... ... ... салығын жеке азаматтар жылына бір
рет төлейді) немесе кейде кенеттен ... ... ... ... ... ... жерден жасаған жұмысына жалақы алады).
Азаматтардың мүлік салығын төлеген кезде, оның ... ... ... ... ... ағымдағы кезеңде ... ... ... ... ... де ... ... міндетті
болады. Бұл процесс салық төлеушілердің меншік иесі ... ... ... ... таба ... қатар салықтық құқықтың бірнеше белгілері бар, атап айтқанда:
• салықты - мемлекет ... ... ... ... ... салық - құқықтық нысанда жүзеге асады;
• салық - мемлекетгің бір жақты белгіленімі болып табылады;
• салықты белгілеу арқылы салық міндеттемесі ... ...... ... болады;
• салық төлеу арқылы ақшаны алу құқықтық сипатта жүзеге асырылады.
Салықтың осы құқықтық белгілеріне кеңірек тоқталып ... ... тек ... қана ... ... ешбірі салықты бекітуге және енгізуге құқы жоқ.
Салық – бұл мемлекеттің белгіленімі болып саналады.
Салық - осы ... ... ... да ... ... ерекшеленеді.
Сондықтан көптеген мемлекетгің салық заңдылықтарында салықты былайша
қарастырады:
• біріншіден, салықты уәкілдік берілген мемлекеттік орган ғана бекіте
алады;
... ... ... ... бір заң ... ... ... қатаң түрде жүзеге асырылады;
• үшіншіден, осы қабалданған құқықтық акт белгілі бір тәртіпке сәйкес
жүргізіледі.
2. Салық құқықтық нысанда жүзеге асады.
Мемлекет ... ... және ... үшін ... акт ... салық қызметін жүзеге асырудағы негізгі ... ... ... ... ... ... ... ретінде — мемлекет шығарған нормативті акт
қабылданады.
Салық ... және ... ... шарттары осы құқықтық актіге
сәйкес белгіленеді, өзгертіледі және жүзеге асырылады.
3. Салық мемлекеттің бір жақты белгіленімі болып ... ұлт ... ... ... және ... ... еркін түрде
келісілген келісімнен кейін пайда ... ... ... ... ... төлеушілермен келісімге келмейді, яғни олардың ... ... ... ... ғана ... келуі мүмкін. Кейбір кездерде
салықтық сувернитет жүзеге асырылады.
Салықтық суверенитет ...... ... ... ... ... кез ... мелшерде өзгертуге және салық салу
объектілерін белгілеуге, салық саясатын жүзеге асыруға құқы бар.
4. Салықты ... ... ... ... ... ... акт негізінде белгіленген салық жеке және заңды
тұлғаларға салық төлеуші ретінде салық міндеттемелерін жүктейді.
Ұйымдық-құқықтық жағынан салықтар — бұл ... ... ... ... ... ... бір мөлшерде және мерзімде бюджетке төленетін
қайтарусыз және өтеусіз сипаттағы міндетгі ақшалай төлемдер.
Салықтардың ... мәні ... ... функциялары мен
міндеттерін жүзеге асыру үшін ... ... ... ... ... ... табылатындығында.
Салықтар қаржының бастапқы категориясы болып табылады.
Салықтар мемлекетпен бірге пайда болды және мемлекеттің өмір ... ... ... табылады. Адамзат дамуының бүкіл тарихы бойына салық
нысандары мен әдістері өзгерді, игерілді, мемлекеттің қажеттілектері мен
сұрау ... ... ... ... ... ... ете ... олардың дамыған жүйесінде айтарлықтай өрбіді. Мемлекет
құрылымының өзгеруі, ... ... ... ... ... құрылуымен,
жаңаруымен қабаттаса жүреді.
Салықтар барлық елдерде олардың ... ... ... ... ... ... ... кірістерінің негізгі көзі —
ұлттық табысты қайта бөлудің басты қаржылық құралы, мемлекеттің ... ... ... ... ... көзі ... табылады.
Салықтарда мемлекеттің экономикалық мазмұны нақты түрде ... ... ... мәні, олардың түрлері мен рөлі қоғамның
экономикалық құрылысымен, мемлекеттің табиғатымен және ... ... ... ... ... ... төлеу — әрбір
азаматтың қасиетті борышы деген еді.
Қазақстан Республикасы Конституциясының 35-ші бабында: заңды ... ... ... және өзге де ... ... төлеу
әркімнің борышы әрі міндеті болып табылады, - деп жазылған.
Салықтарда ежелден салық жүктемесін (салық ... ... ... ... ... ... ... қағидаты;
2) «қайыр көрсету» (төлем қабілеттілігі) қағидаты. Алынған игіліктерге
және төлем ... ... ... ... ... ... ... және табыстың өсуіне қарай олардың өзгеруіне
саяды.
Салықты ұтымды ұйымдастырудың классикалық қағидаттарын бұрын ... еді. Олар ... ... ... ... ... ... табысына сәйкес алынуы тиіс
(әділеттілік қағидаты);
2) салықтың мөлшері мен оны төлеу мерзімі ... ала және дәл ... ... ... ... ... салық төлеуші үшін неғұрлым қолайлы уақытта және әдіспен
алынуы тиіс (қолайлылық қағидаты);
4) салықты алудың шығындары өте аз болуы тиіс (үнем ... ... ... салық салудағы зорлық-зомбылықты жоқ етті,
бұл процеске ... ... және ... ... — оны
төлейтіндерге құлшылықтың нышаны емес, бостандықтың нышаны» деп қорытынды
жасауға ... ... ... ... ... даму барысында қағидаттардың
тұжырымдамалары дәлденді, толықтырылды.
Тұңғыш рет Қазақстан Республикасында заңнамалық деңгейде салық салудың
қағидаттары ... ... ... ... ... ... ... және бюджетке төленетін басқа да ... ... ... ... ... ... ... салық жүйесінің
біртұтастығы және салық заңнамасының жариялылығы ... ... ... салық заңнамасына сәйкес салықтық міндеттемелерін толық
көлемінде және белгіленген мерзімдерде орындауға міндетті.
Салықтар және ... ... ... да ... ... ... ... Салық салудың айқындығы салық телеушінің салықтық
міндеттемелері ... ... және ... ... мен ... ... ... белгілеу мүмкіндігін білдіреді.
Еліміздегі салық салу жалпыға бірдей және міндетті ... ... ... ... жеңілдіктерін беруге тыйым салынады.
Қазақстанның салық жүйесі оның ... ... ... ... ... ... болып табылады.
Салық салу мәселелерін реттейтін нормативтік-құқықтық ... ... ... ... ... ... түсетін салық түсімдерінің сипатты ерекшелігі олардың сан
алуан қоғамдық қажеттерге ... ... ... ... ... Осысымен
салықтардың мемлекет, сондай-ақ басқа жергілікті органдар белгілейтін түрлі
міндетті мақсатты ... ... ... ... ... ... сақтандыруға аударылатын қатаң мақсатты аударымдар, соның
ішінде бюджеттен тыс қорларға ... ... мен ... ... белгілі бір, ұзақ мерзімді көлемде өнімнің, жұмыстың және қызметтер
көрсетудің өзіндік ... ... ... ... ақы төлеу қорынан,
амортизациядан және басқа кездерден есептелінеді.
Салықтардың әлеуметтік-экономикалық мәні мен ... олар ... ... ... ... ... ... категориясы тұрғысынан
салықтар қосалқы категория ... ... есте ... жөн, сондықтан
қаржыға қатысты салықтардың функцияларын қаржының бөлгіштік функциясының
құрамдас қосалқы функциясы ретінде ... ... ... ... ... реттеуші және қайта болу сияқты
негізгі үш функция орындайды. Бұлардың әрқайсысы осы ... ... ... мен өзіндік ерекшеліктерін білдіреді.
Фискалдық функция — барлық мемлекеттерге тән негізгі функция. Оның
көмегімен бюджеттік қор ... ... өзі ... ... ... ... ... салықтар мемлекеттік бюджеттің
кірістерін толыстыра отырып, ... ... ... асыруды қамтамасыз етеді.
Салықтардың реттеуші функциясы ... ... ... ... ... болады. Ол ұлттық ... ... ... ... ... ... Бұл орайда салықтардың
нысандарын таңдау, олардың мөлшерлемелерінің, алу әдістерінің ... мен ... ... Бұл ... қоғамдық ұдайы
өндірістің құрылымы мен үйлесіміне, қорлану мен ... ... ... ... түрлері және салық алуды ұйымдастыру
Салық салуды ұйымдастыру салық қатынастары нысандарының элементтерін,
яғни салық түрлерінің нақты аттарын, сондай-ақ ... ... ... ... ... тәсілдерін қамтитын салық механизмін құруға
және оның жұмыс ... ... ... ... өзара байланысты
элементтерден тұратын арнаулы нұсқаулық қолданылады.
Қазақстан ... ... ... ... ... құру ... ... әдістерін анықтайды, салықтың тиісті элементтері арқылы
салық салудың тәртібін белгілейді.
Негізгі салық элементтеріне мыналар ... ... ... ... ... ... базасы, салық салудың өлшемі (единицасы), салық
мөлшерлемесі, үлес (квота), салықпұл, салық жеңілдіктері, салық төлеудің
мерзімі мен ... ... ... мен ... органдарының
міндеттіліктері мен құқықтары, салықтарды төлеуді бақылау, салық заңнамасын
бұзғаны үшін санкциялар және ... ... ... ... ... Ол — ... және ... басқа
төлемдерді төлеуші тұлға, алайда нарық механизмі ... ... ... ...... ... аударылуы мүмкін.
Салық салынушылар — нақты салық ... ... жеке ... ... ... яғни ... азаматтары.
Салық объектісі. Мүлік пен іс-әрекеттер салық объектілік және ... ... ... ... табылады, олардың болуына байланысты
салық төлеушінің салықтық міндеттемесі туындайды.
1 сызба. ... ... ... ... Салық базасы — салық салу объектісі мен ... ... ... ... ... немесе өзге де сипаттамалары, олардың
негізінде бюджетке төленуге тиіс салықтар және ... да ... ... ... ... ... ... болып табылады:
- табысқа салынатын салық. Бұған корпорациялық табыс салығы мен ... ... ... ... ... ... Олар қосылған құнға салынатын
салықтарды, кеден баждарын қамтиды;
- капиталға салынатын ... Оған жер ... ... ... ... басқалары жатады;
Салық мөлшерлемесі. Салық мөлшерлемесі — ... ... ... ... ... ... ... Ол салық базасының өлшем
бірлігіне пайызбен немесе ... ... ... салу ... мөлшерлемелердің мынадай түрлерін ажыратады:
- тұрақты (берік) салық мөлшерлемесі. Олар табыс көзіне қарамастан
салық салу бірлігіне ... ... ... ... ... 1
тоннасына, газдың 1 текше метріне);
- үйлесімді салық мөлшерлемесі. Олар салық объектісіне (оның ... ... ... ... ... ... іс-әрекет етеді;
- прогрессивті салық мөлшерлемесі. Бұл жағдайда прогрессивтік салық
мөлшерлемесі табыстың артуына қарай өсіп ... ... ... төлеуші
салықтың үлкен абсолюттік сомасын ғана емес, сонымен бірге оның үлесін де
төлейді.
ІІ. Қазақстан Республикасының салық ... және оның ... ... ... ... ... жүйесінің дамуы және негізгі
кезеңдері
Мемлекетте алынатын салық түрлерінің, оны құру мен алудың нысандары мен
әдістерінің, салық қызметі органдарының ... ... ... ... ... жылға дейін елде көбінесе экономиканы басқарудың әміршіл-әкімшіл
жүйесіне, бағаларға қатаң мемлекеттік реттеуге сәйкес келетін ... ... ... Бюджеттің басты кіріс көздерінің бірі болған айналым ... ... ... және ... сатып алу бағаларын қолдануға және
мемлекеттік реттеп отыруға бағытталған ... ... ... ... кейін 1991-1995 жылдары қабылданған бірқатар ... ... жаңа ... ... ... ... желтоқсанның 25-інен бастап біздің елімізде тұңғыш ... ... ... бастады. Ол «Қазақстан Республикасындағы салық жүйесі
туралы» заңға негізделді.
Бұл заң ... ... ... ... салықтар мен алымдардың
түрлерін, олардың ... түсу ... ... ... ... еді. Осы
заңға сәйкес Қазақстанда 1992 жылғы қаңтардың 1-інен ... 13 ... ... 18 жергілікті салықтар мен алымдар енгізілді.
Қазақстан Республикасының Үкіметі 1995 ... ... ... ұзақ ... ... ... онда ... салық
жүйесі мен салық заңнамасын бірте-бірте халықаралық ... ... ... ... ... байланысты «Салық және
бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» 1995 жылғы ... ... ... ... заң күші бар ... ... Республикасы Президентінің 1995 жылғы сәуірдің 24-індегі заң күші
бар жарлығы Қазақстан ... 1999 ... ... ... ... ... заң мәртебесін алды. Осы ... ... ... және ... ... ... бұл ... мен толықтырулар енгізілді.
Заңға Ел Президенті 2001 жылдың 12 ... қол ... ... ... ... ... қажеттілігі, біріншіден, салық жинаудың барлық
аспектілерін қорғайтын негізгі ережелерді ... ... ... ... құрылымы мен динамикасы түбегейлі өзгерді. Экономика
субъектілері арасындағы қарым-қатынастар өзгерді. Бұл қолданыстағы ... ... ... ... ... ... жүйесінің қалыптасуы және дамуының негізгі
кезеңдерін төмендегі кестеден көруге болады.
Кең ауқымдағы жаңа салық заңы, жалпы мемлекеттің және ... ... ... әсер ... ... құжат екендігімен
ерекшеленеді. Қолданыстағы ... ... ... ол шағын заңнан және
көптеген нормативтік актілерден тұрады. Яғни, мұның барлығы салық заңының
құрамдас бөлігі ... ... Ал, жаңа ... ... іс ... бір ғана заң болды. Салық жүйесінің бір орында, ... ... ... ... Ел ... ... нарықтық қатынастарға көшу ... ... ... дамыған елдердің тәжірибелерін
талдап-жиынтықтау барысында, салық жүйесіде ... ... ... ... ... 1
Қазақстан Республикасы салық жүйесінің қалыптасуы және даму кезеңдері
|Кезеңдер ... ... ... ... |
| ... және ... |андыру |-экономикалық |
| | ... ... ... |
| | ... | | |
| | ... ... | | ... |Салық жүйесі |Ағымдағы және ... ... ... ... ... | ... мен ... және ... | ... ... ... |шешімін | ... ... |
| ... |бағдарлау | ... ... |
| ... ... | ... |
| ... және | | | |
| ... бюджет | | | |
| ... ... і | | | |
| ... | | | |
| ... | | | ... |Макроэкономикалық |Қысқа-орта |Орташа ... ... ... және ... | ... |
|1995-1998|кәсіпорындарды ... | ... ... ... ... ... Орта | ... ... |
| ... ... |мерзімді | ... ... |
| ... ... | ... салу |
| ... ... | ... |
| | | | ... |
| | | | ... ... |Салықтық реттеу |Орта ... ... ... даму ... ... жаңа |мәселелерді | ... ... өту ... және ұзақ | ... және ... ... ... |мерзімді | |салық салу ... |
| ... ... ... ... | ... басталды. |
| |салық тәжірибелерін |мақсаты, | | |
| ... және ... | | |
| ... ... |2030» | | |
| ... ... ... | | |
| | ... | | ... ... және ұзақ ... ... және ... |ық ... |мерзімді | ... ... ж. ... |мәселелерді | ... ... ... ... ... | |мүдделерін ... ... ... | ... отырып |
| ... ... | ... |
| ... |шешуді | ... |
| ... ... ... | ... |
| ... ... | | | |
| ... ... | | | |
| ... | | | ... жылғы болған соңғы салық реформасынан кейін ел ... ... ... Бұл ... Республикадағы салық қатынастарын
реттейтін салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы
барлық ережелер мен нормаларды ... ... ... ... ... жаңа ... кодексі қажеттігін дәлелдеді. Салық кодексі кеңінен, ашық,
жан-жақты талқыланған заңдық құжаттардың бірі. Жаңа салық заңының жобасын
талқылау ... ... ... да ... айта ... Мұндай іргелі бас қосулардың ұйымдастырылуына салық заңдылықтары
саласындағы ірі ... ... ... де ... ... ... Вашингтонда өткізілді. Халықаралық сарапшылар
талқылаудың барлық кезеңіне қатысты. ... ... ... жаңа
салық заңы шетелдік ... оң ... ... Мұндай іс-
шаралардан көзделген мақсат салық ... ... ... ... ... қамтамасыз ету.
Қазір біздің мемлекетіміз экономикасы дамуының жаңа кезеңінде тұр.
Сондықтан да келешектегі даму тенденциясын, экономиканы ұйымдастырудың ... ... ... ... ... ... ... өзара қарым-қатынасында барлық құқықтық аспектілерді күшейту Салық
кодексінде шешілуі қажет ... ... ... ... ... ... ... алымдардың және
баждардың түрлерін, салық қатынастарын реттейтін құқықтық нормаларды және
салық службасының органдарын қамтиды.
Қазақстан Республикасындағы салықтардың, ... ... ... мыналардан тұрады:
I. Салықтар:
1. Корпорациялық табыс салығы.
2. Жеке табыс салығы.
3. Қосылған құнға салынатын салық.
4. Акциздер.
4.1 ... шикі ... газ ... ... ... Жер ... ... салықтары мен арнаулы төлемдері.
6. Әлеуметтік салық.
7. Жер салығы.
8. Көлік құралдарына салынатын салық.
9. Мүлікке салынатын ... ... ... ... ... ... үшін ... алым.
2. Жеке кәсіпкерлерді мемлекеттік тірегені үшін алынатын алым.
3. Жылжымайтын мүлікке құқықтарды және олармен жасалған ... ... үшін ... ... мүлік кепілін мемлекеттік тіркегені үшін алым.
4. Радиоэлектрондық құралдарды және ... ... ... тіркегені үшін алым.
5. Механикалық көлік құралдары мен тіркемелерді мемлекеттік тіркегені
үшін алым.
6. Теңіз, өзен ... мен ... ... кемелерді мемлекеттік
тіркегені үшін алым.
6.1 Кеменің немесе жасалып жатқан кеменің ипотекасын мемлекеттік тіркеу
үшін алым.
7. Азаматтық әуе кемелерін ... ... үшін ... ... ... ... мемлекеттік тіркегені үшін алым.
9. Автокөлік құралдарының Қазақстан Республикасының аумағы арқылы жүру
алымы.
10.Аукциондардан алынатын ... ... ... ... құқығы үшін лицензиялық алым.
12.Телевизия және радио хабарларын тарату ұйымдарына ... ... ... беру үшін ... ... Жер ... ... үшін төлемақы.
2. Жер бетіндегі көздердің су ресурстарын пайдаланғаны үшін төлемақы.
3. Қоршаған ортаны ластағаны үшін төлемақы.
4. Жануарлар ... ... үшін ... ... ... үшін ... ... қорғалатын табиғи аумақтарды пайдаланғаны үшін төлемақы.
7. Радиожиілік спектрін пайдаланғаны үшін төлемақы.
7.1 ... және ... ... ... ... бергені
үшін төлемақы.
8. Кеме жүретін су жолдарын ... үшін ... ... ... ... орналастыру үшін төлемақы.
IV. Мемлекеттік баж: Мемлекеттік баж.
V. Кеден төлемдері:
1. Кеден бажы.
2. Кеден ... ... ала ... қабылдағаны үшін төлемақы.
4. Алымдар.
Салықтар:
1. Корпорациялық табыс салығы
2. Жеке табыс салығы
3. Қосылған құн салығы
4. Акциздер
5. Жер қойнауын пайдаланушылардың ... ... ... ... Жер ... Көлік құралдар салығы
9. Мүлік салығы
1. Корпорациялық табыс салығын төлеушілерге:
- Қазақстан Республикасының Ұлттық банкі мен мемлекттік мекемелерді
қоспағанда, ҚР ... ... ... ... ҚР ... ... арқылы жүзеге асыратын немесе ҚР көздерден табыс ... ... ... ... ... Жеке ... ... обьектілері:
- төлем көзінен салық салынатын табыстар;
- төлем көзінен салық салынбайтын табыстар.
З. Қосымша құн ...... ... және ... ... ... ... өткізу бойынша салық салынатын айналым құнының
бір бөлігін бюджетке аударуды, ... ... ... ... импорты кезіндегі аударымды білдіреді.
4. Акциз төлеушілері:
- Қазақстан Республикасының аумағында қызметтің акцизделетін түрлерін
жүзеге асыратын және заңды тұлғалар;
- Резидент емес ... және ... ... ... Жер ... ... ... минералды құрылымдардан пайдалы қазбалар алуды қоса, ... ... ... жөніндегі операцияларды жүзеге асыратын жеке және
заңды ... ... ... ... ҚР ... ... тұлғалары, сондай-ақ ҚР қызметін тұрақты мекемелер
арқылы жүзеге ... ... ... ... ... ... мен ... Жеке кәсіпкерлер, жеке нотариустар, адвокаттар және әлеуметтік салық
төлеушілер б.т.
7. Жер ... ... Жеке ... ... тұрақты жер пайдалану құқығындағы, бастапқы
өтеусіз уақытша жер пайдалану құқығындағы салық салу ... бар ... ... ... жер ... ... б.т.
8. Көлік құралдар. Төлеушілер:
- Меншік құқығында салық салу ... бар және жеке ... ... шаруашылық жүргізу немесе оралымды басқару ... ... ... бар заңды тұлғалар.
9. Мүлік салығы. Төлеушілер:
- Қазақстан Республикасы аумағында меншік, шаруашылық жүргізу немесе
оралымды басқару құқықтарында ... салу ... бар ... ... Қазақстан Республикасының аумағында меншік құқығында салық салу
обьектісі бар жеке кәсіпкерлер.
Кесте 2
Қазақстан Республикасының ... ... ... |2003 |2004 |2005 |2006 ... |1022256 |1305124 |2098532 |2338034 ... |1004566 |1286734 |2098532 |2338034 ... ішінде: | | | | ... ... |947251 |1186138 |1998314 |2209102 ... | | | | ... табыс |272632 |382814 |834332 |776609 ... | | | | ... құн ... |231338 |242955 |343925 |489572 ... |26986 |29913 |33416 |47433 ... ... ... |93281 |98535 |122999 |165033 ... ... |27189 |31579 |37272 |48386 ... салығы |5497 |5941 |6903 |7991 ... ... |157676 |167995 |197300 |236569 ... тыс ... |44813 |81500 |66036 |54764 ... ... ... ... |19096 |34182 |74166 ... | | | | ... ... | | | |2 ... ... |17690 |18390 |0 |0 ... |1068439 |1323821 |1946146 |2150560 ... |1026992 |1287938 |1946146 |2150560 ... ішінде: | | | | ... ... ... | | | | ... |65287 |83587 |103786 |124546 ... |47483 |58011 |78663 |99992 ... ... және |91593 |118564 |152904 |179872 ... ... сот, | | | | ... ... | | | | ... беру |148989 |190748 |256935 |327291 ... ... |89781 |131184 |185456 |223373 ... ... және әлеуметтік|239230 |272333 |345356 |422423 |
|қамтамасыз ету | | | | ... ... ... және |33788 |43948 |57076 |81164 ... ... | | | | ... ... шаруашылық|34544 |69058 |118326 |135010 ... ... және |8486 |25319 |24839 |35786 ... ... ... | | | | ... ... ... ... ... ... бағыттары
Қандай болмасын мемлекеттің салық жүйесі негізінен екі қызметті
атқарады. Біріншісі фискалды ... ... ... ... қызмет.
Фискалды қызмет ешкімді де алаңдата ... ... кез ... ... ... үшін ... қажеттілігі өте маңызды нәрсе. Реттеуші қызмет
әркімнің, мейлі ... ... ... ... ... ... ... табылады. Баршамызға белгілі таразының екі жағы
бар, біріншісі мемлекеттің қажеттілігінен туындаса, ал екіншісі ... ... ... ... ... атқаратын реттеуші қызметіне ... оның ... өз ... ... келе ... жақтарын
байқауымызға болады. Салықтардың реттеушілік рөлі негізінен ... ... ... керек: мемлекеттік бюджетке түсетін кіріс мөлшерінің
белгілі бір деңгейін ұстап отыру және кәсіпорындар мен жеке ... ... ... ... 2030 ... дейінгі даму стратегиясында ... ... ... көзі ... ... ... ең ... экспорттау болып табылады.
Осыған сәйкес, салық жүйесінің алдында тұрған маңызды мәселелердің бірі
шикізатты экспорттаушыларға салынатын салықтардың ... ... ... ... ... ... ... экспорттаудан тек салық түрінде
ғана мемлекеттік бюджетке 500 ... АҚШ ... ... қаржы
республикалық бюджеттің төрттен бір бөлігіндей мөлшерін құрайды.
Егер бұл ... тек қана ... ... орын ... ... ... бүкіл шикізатын экспорттаудан түспей қалған қаражаттың мөлшері
қандай болар екен?
Осындай көлеңкелі ... ... ... ... ... ... аса зәру болып отырған тұрғындардың
бір бөлігі көп зардаптар шегуде. Екінші жағынан, ... ... ... ... емес ... басқа салаларында қызмет атқарып
отырған кәсіпорындарға жүктелетін салық ауыртпалдығы арта ... ... жою ... ең ... ... ... жаңадан
өзгертулер енгізу аса қажет. ... ... атап ... ... ... кодексінде айтарлықтай өзгерістер енгізілмеген, демек,
жіберілген ... ... ... ... ... Әрине енгізілген
өзгерістер әбден саралануы және салық жылының ... ... іске ... ... ... үшін ... ... болмағанда үш-бес жылға дейін
тұрақты болып қалуы аса маңызды шарт болып табылады. ... ... ... болу ... мүмкін емес, әсіресе жалпы ішкі өнімнің мөлшері
дүниежүзілік бағаға тәуелді жағдайда бұл өте қиынға соғады.
Жер қойнауындағы ... ... ... ... ... ... ... ескере отырып, оларға салынатын табыс салығына
прогрессивті ставканы енгізген ... ... еді. Егер ... ... орташа көрсеткіштен жоғары болып қалыптасса, онда осындай шикізатты
экспорттаушы кәсіпкерлер бағаның артық ... ... ... ... Бұл ... табыс мөлшері қазіргі салық заңында кәсіпорындардың
ішкі ... ... ... үстеме пайда салығы арқылы алынып отыр. Бұл
аталған салықтың кемшілігі мынада: біріншіден, ішкі пайда нормасын ... оның ... әр ... ... мен субъективті жағдайлардың әсер
етуі мүмкін, екіншіден, ... ... ... ... ... ... шикізаттың әлемдік бағасы күн сайын өзгерістерге ұшырауы мүмкін.
Аталған кемшіліктерді жою үшін шикізатты ... ... ... базасын кәсіпорынның ішкі пайда нормасынан шикізаттың сатылуы
уақытындағы қалаптасқан әлемдік бағасы мен шикізатты өндіру мен ... ... ... ... ... Бұл ... неліктен шикізаттың
сатылуы бағасы емес, сатылатын уақыттағы қалыптасқан әлемдік баға ... Оған ... кез ... шикізатты болсын, дайын өнімдерді болсын
экспорттаупіы кәсіпорындар сатылуы бағасын жасалған ... ... ... ... ... ... азайтып көрсетуі әбден мүмкін, ал
белгілі бір уақытта қалыптасқан шикізат бағасын кемітіп ... ... ... оның ... ... онша қиынға соқпайды. Сонымен қатар шикізаттың
өзіндік қүны мен ... ... ... көп ... ... ... ... арада экспорттаушы кәсіпорындардың келіспейтін ... орын ... ... ... ... ... ... Шын мәнінде
туындайтын қайшылықтарды реттестіру қиын емес.
Егер экспортталатын шикізаттың әлемдік бағасы күрт ... ... ... ... шешілмек деген сұрақтың қойылуы сөзсіз. Оған жауап беру ... ... ... үшін ... сарапқа салуымыз қажет. Егер
әлемдік бағаның төмендеуіне қарамастан шикізат ... ... ... болып қала берсе, онда өндіруші кәсіпорындарға мемлекет тарапынан
көмек көрсету аса қажет. Салық салу жағынан ... ... ... ... салығы ставкасы төмендеген сайын пропорционалды түрде табыс
салығы ставкасында азайту қажет. ... ... ... ... ... үшін ... көмек болар еді. Әрине, салықтай көмектің де
белгілі бір шегі ... ... егер ... ... ... ... бір деңгейден төмендеп кететін ... онда ... ... ... ... ... ... эскпорттаушылар қолданылып келген үстеме пайдаға
салынатын салықты алып ... бір ғана ... ... ... дұрыс болар еді.
Осы аталған салық төлеушілер мен еліміздің экономикасында орын алып
отырған монополиялық ... ... ... ... ... ... өз кезегінде үстеме пайдасы табу үшін, өздерінің
тауар ... ... ... қайта-қайта көбейтуге құштар болып отыр.
Мемлекет тарапынан монополияға қарсы комитеттің ... ... ... бір ролі орын ... әр түрлі жолдармен монополиялық
кәсіпорындар әлі де болса ... ... ... қойған жоқ. Осыған
орай бағаның өсуіне кедергі болатын әкімшілік жүйеден бөлек экономикалық
жол да бар орын алуы тиіс ... ... ... ... ... ... салықтың қажеттілігінде болып отыр. Кейбір экономикасы
дамыған батыс ... ... ... аса ... ... үшін ... ... мемлекет тарапынан 12% шамасында етіп
қойылған. Яғни ... осы ... ... тапқан табысын салық түрінде
түгелдей мемлекет ... ... ... ... халыққа коммуналды қызметтер көрсетіп отырған жеке
және мемлекеттік кәсіпорындар үшін мемлекет тарапынан мұндай ... ... ... алып ... мүмкін. Мысалы, инвестиция
жасаған компания аталған саладан өз қаржысын алып, пайда нормасы ... ... ... кетуі әбден мүмкін. Сондықтан Қазақстандық
кәсіпорындар үшін ... ... ... ... ... ... ... дейін көтеруге болады. Мемлекеттік кіріс министрлігі мен монополияға
қарсы комитет ... ... ... ... ... ... сақталуын қадағалап отыратын болса, жеткілікті болар еді.
Осы шаралардың ... ... ... түсетін кіріс түсімнің
ұлғаюымен бірге ... ... үшін ... ... арзанырақ түсетін болады. Қорыта айтқанда, ... ... ... ... ... ... ... көтерілгенімен кәсіпорындардың пайда мөлшері еш өзгермейді.
Қазақстан Республикасы Президентінің Қазақстан халқына Жолдауында салық
саясатын жетілдіру бүгінгі ... ... ... ... атап ... жаңа ... әртараптандыру мен дамытуды ынталандыру,
бұл ... ... ... мен соны ... ... ... икемді салық
және бюджет саясатын пайдалану маңызды.
Өндірісті дамыту мен ... ... ... құн ... ... қажет деп санаймын.
Ірі салық төлеушілерден түскен салық түсімдерін жинауды ... ... ... ... ... арнаулы бөлім құруды ойластыру
керек.
ҚР Президенті Н.Ә.Назарбаевтың 2006 жыл 1 наурыздағы Қазақстан ... ... ... реформа бұдан былай Қазақстан халқы және шаруашылық ... ... ... ... ... ... ... ҚР кәсіпорындары, ұйымдары, шағын бизнесі және азаматтарының
салық ауыртпалығын төмендетуге бағыттылған
Кесте 3
|Салық ... ... ... |
| | ... ... ... ... салығы |2007 жыл |5% дан |10% |
| |1 ... |20% ... | ... ... |2008 жыл |20% дан |13% дан |
| |1 ... |7% ... |5% ... |
|ҚҚС |2007 жыл |15% |14% |
| |1 ... | |13% |
| ... жж. | |12% ... ... АСР|2007 жыл |3% |2% |
| |1 ... | | ... |2007 жыл |3% дан |3% ... ... ... |5% дейін | ... | | | ... дан 7% ... |3% | | ... жылдан жеке табыс салығының ставкасы бірыңғай 10%- дық ... ... ... ... алу ... мен ... жақсаруына алып келеді, алатын жалақы мөлшері көбірек болады.
Еңбекақысы аз жұмысшылар санатының табыс деңгейін сақтау ... ... ... ... олардың салық салынатын табысынан ең аз
жалақы мөлшерін алып тастау ... ... ... ... ... ауыртпалығын (жеке
табыс салығы және әлеуметтік салық) екі рет ... ... ... ... ақы төлеудің белгілі ... мен ... ... Нәтижеде үлкен ғылыми және ... ... ... ... дамытуға жағдай жасайды.
Үкімет ҚҚС төмендетуді 2001 жылдан ... ҚҚС ... 20% дан ... ... соң ... 15%-ға және ... 14%,13%-ға жеткізу
жоспарлануда.
ҚҚС төмендеуі кәсіпорынның қаражатын айналымға ... ... ... Сақталған ақша қаражаттары ... ... ... ... отандық өндірушілер арасында
бәсекенің пайда болуына бағытталуы мүмкін.
Қазіргі таңдағы салық салудағы ... ... ... келе, салық
салуды жүйелі жолға және оны жетілдіру үшін ... ... ... ... ... ... ... ставкілерін төмендету;
• Салық салу базасын кеңейту (шегерімдерді азайту, ... ... ... бөлу ... азайту (жеке табыс салығы);
• Тікелей салықтарға қарағанда жанама салықтарды көбейту (мысалы, ... ... ... ... ... ... жоғары салық ставкілерін төмендету;
• Салық органдарының жұмысын ... ... ... ... ... жетілдіру жолдары
3.1 Қазақстан Республикасының салық жүйесінің қызметтері
Қазақстан Республикасы өз алдына егемендік алып, тәуелсіз мемлекет
болғасын, ... ... ... басқарды. Мемлекеттік басқару жүйелеріне
көптеген өзгерістер ... ... заң ... ... ... ... мен ... енгізілді. Дамыған мемлекеттер мен
көрші мемлекеттердің жүргізіп отырған ... ... ... ... ... сай, ... жақтарын алып отырды.
Нарықтық экономика мен мемлекеттің салық саясатының негізгі мақсаты ... ... ... ... ... қамтамасыз ету болып табылады.
Салық саясатының басты мақсаты — салық ... құру және оның ... ... ... ... ... ... іске асыру.
Мемлекеттің салық қызметі келесі бағыттардан тұрады:
• мемлекеттің салық жүйесінің қалыптасуы;
• салық салу саласында мемлекет ... ... ... ... салық органдарының жүйесін қалыптастыру;
• салық заңын ұйымдастыру және оның сақталуына бақылауды жүзеге асыру.
Салық жүйесі де өз ... сала ... ... үшін, біршама
қиындықтарды бастан кешіре ... ... ... мен толықтырулар
жасалынып, қазіргі кезде тұрақты жүйеге түсті.
Қазақстан Республикасының салық жүйесі реформалаудың үш кезеңінен өтті.
Бірінші кезең.
1991 ... 9 ... ... КСР ... ... ... ... құру туралы» Жарлығымен ҚазКСР-нің басты мемлекеттік салық
инспекциясы құрылды. 16 жалпы ... және 27 ... ... ... ... ... заң актілер пакеті қабылданды.
1991 жылғы ... ... ... «Қазақстан
Республикасындағы салық жүйесі туралы» Заңына сәйкес сол кездегі салық және
бюджетке төленетін басқа да міндетгі төлемдердің ... ... ... ... ... ... түрлері:
1. Қосылған құнға салынатын салық.
2. Пайдаға салынатын салық.
3. Акциздер.
4. Бағалы қағаздармен жасалатын операциялардан алынатын салық.
5. ... пен ... ... ... ... ... және баж салығы.
7. Пайдалы қазбаларды геологиялық барлау және геологиялық іздестіру
жұмыстарына байланысты шығындарды өтеуге жұмсалатын алым.
8. ... ... ... ... ... салынатын салық.
10. Автотранспорт құралдарын сатып алуға салынатын салық.
11. Автотранспорт құралдарының Қазақстан Республикасына келіп кіргені
үшін төленетін ақы.
12. 3аңды ұйымдардың ... ... ... ... ... ... шетел азаматтарынан және
азаматтығы жоқ адамдардан алынатын табыс салығы.
14. ... баж ... ... ... салынатын салық.
16. Колхозшылардың еңбегіне ақы төлеу қорына салынатын салық.
ІІ. Жалпыға бірдей ... ... ... мен ... Жер ... Жеке адамдардың мүлкіне салынатын салық.
3. Орман табысы.
4. Су үшін төленетін ақы.
5. Табысқа салынатын салық.
6. Кәсіпкерлік қызметті тіркеу үшін ... ... ... ... ... ретінде тіркелмеген азаматтардан
алынатын алым.
8. Заңды ұйымдарды мемлекеттік тіркеуден өткізгені үшін алынатын алым.
9. Елтаңбалық алым.
10. Мұрагерлік және сыйға тарту ... ... ... салынатын
салық.
ІІІ. Жергілікті салықтар мен алымдар:
1. Курорттық аймақта өндірістік ... ... ... ... Курорттық алым.
3. Азаматтардан алынатын мақсатты алым.
4. Жарнамаға салынатын салық.
5. Автотранспорт құралдарын, есептеу ... және жеке ... ... ... салық.
6. Автотранспортты аялдауға қойғаны үшін алынатын алым.
7. Жергілікті символиканы ... ... үшін ... ... ат ... ... үшін ... алым.
9. Ат жарысындагы ұтысы үшін алынатын алым.
10. Ипподромдарда тотализатор ойынына қатысушы адамдардан алынатын
алым.
11. Тауар биржаларында және ... сату және ... алу ... ... ... ... Аукциондық сатудан алынатын алым.
13. Кино-телетүсірімдер өткізу құқығы үшін алынатын алым.
14. Пәтер алуға берілген рұқсат қағаз (ордер) үшін алынатын алым.
15. Ит ... ... ... ... ... ... жасау құқығы үшін алынатын
лицензиялық алым.
17. Жергілікті аукциондар өткізу және лотереялар ойнату құқығы ... ... ... ... ... ... 1995 жылдың басында ... ұзақ ... ... ... онда ... ... мен салық заңнамасын бірте-бірте халықаралық стандарт салық салу
принциптеріне сәйкестендіру көзделген еді. Осыған орай 1995 жылы 24 ... және ... ... ... да ... төлемдер туралы» Қазақстан
Республикасы Президентінің Жарлығы шықты. Бұл өз ... ... ... ... Ең ... ... төлеу жүйесі ықшамдалып, салық саны 45-тен 11-
ге дейін қысқартылды. Оның ішінде бесеуі мемлекеттік, алтауы жергілікті
салықтар.
Жалпы ... ... ... және жеке ... алынатын табыс салығы.
2. Қосылған құнға салынатын салық.
3. Акциздер.
4. Бағалы қағаздармен жасалатын ... ... ... Жер ... ... ... ... мен төлемдері.
Жергілікті салықтар мен алымдар:
1) Жер салығы.
2) ... және жеке ... ... ... ... ... құралдарына салынатын салық.
4) Кәсіпкерлік қызметпен айналысатын жеке тұлғаларды және ... ... үшін ... ... ... ... түрлерімен айналысу құқығы үшін алынатын алым.
6) Аукциондардан алынатын алым.
Қазақстан Республикасы ... бұл ... ... 1999 ... 16 ... ғ440-1 ... сәйкес заң мәртебесін
алды.
Осы кезде Қазақстан Республикасында салықтар, алымдар және басқа да
міндетті төлемдердің мынадай ... ... ... және жеке ... ... ... ... қосылған құнға салынатын салық;
3) акциздер;
4) бағалы қағаздар эмиссиясын ... және ... ... ... эмиссиясының ұлттық бірыңғайландыру нөмірін бергені үшін
алынатын алымдар;
5) жер қойнауын пайдаланушылардың ... ... мен ... ... салық;
7) автокөлік құралдарының Қазақстан Республикасының аумағы бойынша
жүргені үшін алынатын ... жер ... ... және жеке ... ... ... салық;
10) көлік құралдарына салынатын салық;
10-1) бірыңғай жер салығы;
11) кәсіпкерлік қызметпен ... жеке ... және ... ... үшін ... ... ... жекеленген түрлерімен айналысу ... ... ... ... ... аукциондық сатудан алынатын алым;
14) Қазақстан Республикасының базарларында тауарларды сату ... үшін ... ... ... Республикасының радиожиілік ресурстарын пайдаланғаны үшін
төленетін төлем;
16) заңды және жеке тұлғалардың Алматы қаласының рәміздерін өз фирмалық
атауларында, қызмет көрсету таңбаларында, ... ... ... ... ... заңды (мемлекеттік кәсіпорындарды, мемлекетгік мекемелер мен
коммерциялық емес ұйымдарды ... және жеке ... ... ... ... ... ... сөз, сондай-ақ олардың кез
келген ... сөзі ... ... ... ... қызмет көрсету
таңбаларында, тауар таңбаларында пайдаланғаны үшін алым;
17) жеке тұлғалардың ставкасы есептеу ... 1 ... ... ... ... валютасын сатып алғаны үшін алынатын алым.
3.2 Ауыл шаруашылық саласындағы салық саясатының бағыттары
Ауыл шаруашылық саласындағы ... ... ... жағдайындағы мемлекеттік реттеу экономикалық әдістермен жүзеге
асырылады. Мемлекет осы бағытта нарықты қалыптастыру, оны қалыпты ... ... ... ... ... ... экономиканың аса маңызды саласы
және экономикалық дағдарысты жою, тамақ және жеңіл өнеркәсіптерін дамыту,
саяси-әлеуметтік ... ... ету ... ... рөль ... және ... ... 2003 жылғы негізгі бағыттары туралы Қазақстан
Президенті Н.Ә. Назарбаев: «Ауыл дегеніміз - ... ... ... салты, мәдениетіміздің, дәстүріміздің. әдеп-ғұрпымыз бен рухани
тіршілігіміздің қайнары. Осынау ... және ... ... ... ... ... байсалды қарауымызды талап
етеді», - деп атап ... ... ... бойы ... ... тетіктерін жеке пайдаланғандықтан аграрлық ... ... ... Одан ... ... жолы, сөзсіз, осы салада
кешенді және жүйелі түрде ... ... ... еді. Ал оның қалай
жүзеге асырылып жатқандығына талдау жасайтын болсақ ең алдымен ... көшу ... орын ... ... атап өту ... ... реттеудің негізігі бағыттары:
- ауыл шаруашылық саласының нарықтық ... ... ... ... ... ... қалуы деңгейіне дейін төмендеп кететін
жағдайларды болдырмау;
- ауыл шаруашылық саласында нарықтық инфрақұрылымының дамуына ... ... ... ... ... ... ... жүргізу
және олардың экспорттық бағыттарын қолдау.
Нарықтық экономиканың қалыптасу кезеңінде салық саясатының негізгі
бағыты немесе ... ... ... мақсаты - салық жүйесін құру және оның
тиімді қызмет етуіне мүмкіншілік ... ... ... іске ... да бір ... ... ... тетіктер және элементтер
болады. Салық салу ... де сол ... ... бір ... ... ... және салықтық механизмі белгілі бір қағидалар арқылы
байланысады. Сонда ғана салық саясаты өз ... ... және ... іске ... ... ... ... колданылып келе жатқан
бірнеше қағидалар бар. Олар ... ... ... қағидасы. Бюджеттің кіріс кезін қараудағы, салықтар мен
төлемдердің тиімді түсуінің ең басты кепілі болып саналады.
Салық саясаты мен ... ... ... байланыс қарапайым да
айқын болуы керек, салық төлеушінің түсінуіне жеңіл ... ... Бұл ... ... ... ... салықтардың түрлері аса көп болмай, нақты да дәлелді болуы керек;
- бөлгілі бір ... ... ... ... ... ... ... салық салу объектісін, салық салынатын табысты немесе айналымды
анықтау әдісі ... ... ... ... ... және ... ... салық жеңілдіктері не үшін беріледі, оған қандай негіздер бар екені
дәлелді болуы керек. Салық ... ... ... ... ... ... салықты табыс көзінен, яғни төлем жүргізілген көзден
төлеген ықтимал.
Әділеттілік қағидасы. Салық саясаты мен салықтық ... ... ... ... ... және ... екі бағытта сақталуы
тиіс.
Тікелей әділеттілік қағидасы дегеніміз салық ставкасы, салық мөлшері,
төлеушінің табысына тікелей байланысты болып, ... ... ... ... Салық ставкасының шегі аса жоғары болмағаны жөн,
себебі мұндай жағдайда салық төлеушінің табыс табуға ынтасы төмендеп, ... ... ал ... ... та ... азаяды.
Көлденең әділеттілік қағидасы – тиісті жағдайда біріңғай салық
төлеушіге ... ... ... шарт ... ... ... ... белгілі бір табыс немесе қызмет ... ... ... ... ... тиіс.
Салыстыру қағидасы. Бұл қағида бойынша салық ставкаларын бекіткен кезде
ол ставкалар мөлшері басқа елдерде ... ... ... ... ... белгіленуі тиімді. Себебі шектен тыс
жоғары ставкалар өндірісті дамытуға емес, ... оны ... ... шетелдік инвесторлардың ынтасын төмендетіп, олардың республика
экономикасына қаржыларын салуына ... ... ... Ал, ... ... ... қолданылып жүргөн ставкалардан едәуір төмен
болуы, алдымен мемлекет бюджетінің кіріс ... ... ... ... ... – мемлекеттің суверенитетінің сипаты болып табылады. Олар осы
сипаты негізінде мемлекеттік мүліктен және қарыздар табысынан ... ... ... ... құқықтарының бірі болып табылады.
Салықтар біржақты ереже ... ... бұл ... ... ... ... анықтауы бойынша салықтық саясат
қаржылық саясаттың бір бөлігі болып табылады. Салықтық ... ... ... ... ... қолындағы қоғамның және әлеуметтік
мөлшеріндегі ставкасымен есептеледі.
Шаруа (фермерлік) ... ... жер ... ... кезінде бес
салықты төлеуінен босатылады: жеке табыс салығынан, ҚҚС, жер ... ... ... ... ... Ақырғы екі салық бойынша
Қазақстан Республикасы бекіткен нормалары бойынша босатылады.
Ауылшаруашылық өнімдерді қайта ... ... ... ... өнімдірінің төмен бәсекелестілігі. Баршамызға белгілі, әр
бір тауардың бәсекелестігі ... баға мен ... сапа ... ... ... ... ... кәсіпорындардың баға
деңгейлеріне банк несиелерінің, коммуналдық және транспорттық қызметтерінің
жағарғы ставкалары, және де ... салу ... ... ҚҚС. Кейбір
мемлекеттерде ұлттық ауылшаруашылық өнімдерінің бәсекелестігін ... ... ... ... ... ... төмендетілген салық ставкалары
қолданылады.
Кесте 4
Кейбір мемлекеттердегі ҚҚС ставкасы, процентпен
|Мемлекет ... ... ... ... |17,5 ... ... ... |15 |7 ... |20 |10 ... |19 |9 и 4 ... |16 |4 и 7 ... |25 |12 ... |17,5 |6 ... |15 |6 ... |7 ... ... ... ... ... Кодексінде ауылшаруашылық өнімдерін
қайта өңдеу бойынша кәсіпорындарына ... салу ... Осы ... шикізаттардың 90% ҚҚС төлеушілері болып
табылмайтын ауылшаруашылық, фермерлік шаруашылықтардан алады. ... ... ... ... шикізаттың құны 50% ... ... ... ... ... ... алатын шикізат бойынша ҚҚС
сомасын есепке жатқыза алмайды. ... бәрі ... ... өсуіне,
өнімнің қымбаттауына, соның нәтежесінде бәсекелестіктің ... ... ... ... жұмсамауына әкеп соғады.
Қорытынды
Елімізде жаңа салық жүйесі шешуі тиіс ... ... бұл ... дамуын ұйымдастыру болып табылады. Экономикалық өсуде ең бастысы
ұлттық және ... ... ... ... ... ... жағдай жасау, халықаралық ... ... ... білу ... ... ... ... Бұл бәрінен бұрын
Салықтық Кодекстегі ... ... ... ... ... ... ... ойымызша бұл орында экономикадағы салық ауыртпалығын тағы да бір
рет ... ... ... ... ... ауыл ... ... кәсіпорындарға, орта және шағын бизнеспен айналысатындарға қазіргі
табыстың 30 пайызын құрайтын корпоративтік салық және 15 пайызын ... ... ... ауыртпашылық жасап келеді. Басқа салықтарды қоса
есептегенде, таза табыстың 50-60 ... ... ... ... беру
бизнеске ауыртпашылық туғызады. Сондықтан да көптеген кәсіпорындар өнім
айналымын «көлеңкеге» жіберуге мәжбүр ... ... ... ... жарыққа шығуына да күмән жоқ және де орта, шағын бизнестің дамуына
әсерін тигізеді.
Біздің ойымызша шаруашылық жүргізуші субъектілерге ... және ... ... ... жетілдіру үшін мынадай ұсыныстар жасауға болады:
• өнімі ... ... сай ... ... ... ... ... орнату;
• жаңа техника - технология пайдаланатын кәсіпорындардан алынатын
салықтар кезеңін (мерзімін) ұзайту;
• әрбір жалдамалы ... ... ... ... ... ... ... орнату;
• индустриалдық-инновациялық стратегияны жүзеге асыру ... ... ... өнім ... ... ... ... жүргізуге байланысты шығындар бойынша жеңілдік ... ... ... ... ... ... ... төленетін басқа да міндетті төлемдер ... Заң ... және де ... ... заңдары салық қызметі жұмысының
құқықтық негізі болып табылады.
Қазіргі салық жүйесінде ... ... ... ... ... жұмыстың толығымен автоматтандырылып, жаңа әдістерге көшу процесінің
аяқталуына байланысты біздің ... ... ... толыққанды қалыптасты
және рәсімделді деп айта аламыз.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
1. Назарбаев Н.Ә. «Қазақстан экономикалық, әлеуметтік және ... ... ... ҚР ... ... ... ... ж.
2. Назарбаев Н.Ә. «Қазақстан өз дамуындағы жаңа серпіліс ... ... ... ... қабілетті 50 елдің қатарына ... ҚР ... ... ... ... Астана,
01.03.2006 ж.
3. «Салық және бюджетке төленетін басқа да ... ... ... ... ... ... Кодексі) 12.06.2001г. № 209-11
ҚРЗ (өзгерістер және толықтыруларымен).
4. Гатаулин Ш.К. «Налоги и налогообложение». Учебное пособие. Т., ... ... И.В. ... в ... ... М., Общ. ... 1992.
6. Деренберг Р.Международное налогообложение: Краткий курс. М.,ЮНИТИ, 1997.
7. Русаков И. Налоги и налогообложения: Учебник для ВУЗов -М.: Юнити, 2000.
8. ... X. ... ... лиц в ФРГ // ... ... ... -2003. №4. 26-27 с.
9. Полонова Н. Налоговые органы Франции //Финансы. - 2002. -№1.
10. Юткина Г. ... и ... ... М.: ... 1999. -429
с.
11. Черник Д. Налоги и налогообложения. - М.: Финансы и ... ... ... ... Л. Налоги в США //Банки Казахстана.- 1999. -№12. 39-40с.
13. ... У. ... в США // ... ... - ... ... О.В. ... системы развитых стран мира» (справочник).-
Москва, Фонд «Правовая кулътура», 1995, - 240 ... ... С. ... в мировой экономике и налоговое планирование: Учебпое
пособие // изредакции Михайлов В.А. -М.: ... 1998. ... ... налогообложения // Бюллетень бухгалтера. 2002. №20 -8с.
17. Чериик Д. Налоги и налогообложения. - М.: Финансы и статистика. -2001.-
543 ... ... А. ... ... ... ... и среднего предпринимательства в Казахстане. -Алматы: Университет
«Туран», 2002.-140 с.
19. Әкімов А.Қ. ... ... ... ... шағын бизнес субъектілері үшін
«Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» ҚР-ң
Кодексінің (Салық ... ... ... ... ... Астана,- 2002.

Пән: Салық
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 28 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан Республикасындағы сақтандыру ісі62 бет
Қазақстан Республикасындағы шаруа қожалығығының қызметін реттеу85 бет
Қазақстанның қаржы нарығын жетілдіру жолдары25 бет
«Жеті жарғы» атауының мәні мен мағынасы19 бет
«Жұмысбастылық пен жұмыссыздық: демографиялық және әлеуметтік көрсеткіштерге байланысты»34 бет
«Оралоблгаз» Ақ-да есеп-қаржы жұмыстарының ұйымдастырушылық - экономикалық сипаттамасы және ұйымдастырылуы37 бет
«Қазақстан халық банкі» акционерлік қоғамы қолма-қолсыз есеп айырысуының ұйымдастырылуына талдау37 бет
«Қой шаруашылығындағы шығындар есебі мен өнімнің өзіндік құнын калькуляциялауды жетілдіру» (Алматы облысының мәліметтері негізінде)147 бет
Аграрлық саладағы инновациялық қызмет73 бет
Аграрлық саясат жайлы100 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь