Банктердің мәні және атқаратын қызметтері

МАЗМҰНЫ

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5

I Банктердің мәні және атқаратын қызметтері
1.1 Банктік несиенің түрлері, банктің нарықтық экономикадағы
қызметі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..6
1.2.Коммерциялық банктер, олардың жіктелуі ... ... ... ... ... ... ... ...15
1.3 Несиелік саясат, оның элементтері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 17

II Қазақстанда банк жүйесінің қалыптасуы

2.1..ҚР. дағы банк жүйесі
ҚР Ұлттық банкі: қызметтері және операциялары ... ... ... ... ... 24
2.2 ҚР коммерциялық банктердің қызметін ұйымдастыру ... ... ... .27

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 31

Қолданылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 32

Қосымшалар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. ... .33
КІРІСПЕ

Курстық жұмысты орындаудың мақсаты курсты тереңдетіп үйренумен қатар, библиографиялық, статистикалық жинақ, монографиялар, зерттеулер, журнал мақалалары және бұл жұмысты орындауда өзімнің тақырыбымды терең зерттеп түсіну, оны жан-жақты қамту, өзімнің даму мүмкіндігімді жетілдіру болып табылады.
Бұл тарау Қазақстан Республикасының банк жүйесіне арналған. Қазіргі кезде Қазақстан республикасының банк жүйесі екі деңгейден тұрады. ҚР Ұлттық банкі – мемлекттің орталық банкі ретінде бірінші деңгейді білдіреді. Өзге банктердің барлығы екінші деңгейді сипаттайды, сондқтан да оларды екінші деңгейдегі банктер деп атайды. Мұнда біз Ұлттық банк пен коммерциялық банктердің атқаратын қызметтері, мақсаттары және ерекшеліктерімен танысамыз. Сондай-ақ Ұлттық банк басқа елдердің орталық банктерімен және халықаралық банктермен қаржылық қатынаста болады. Сонымен бірге Ұлттық банк ҚР аумағында банкноталар мен монеталарды эмиссиялайды және резервтік қорды құрайды. Ал коммерциялық банктер депозиттер жинайды және халыққа несие берумен шұғылданады.
Банк жүйесі – нарықтық экономиканың ең маңызды әрі ажырағысыз құрылымы. Банктер нарықтық экономикада қаржылық делдалдар болып табылады. Бантер өз қызметтерін орындау процесінде қызметтік салалық және аумақтық басқару органдарымен өзара тығыз байланыста болады, яғни әрекеттеседі.
Қолданылған әдебиеттер тізімі:

1. ҚР Президентінің 31.08.1998ж. «ҚР банктер және банк қызметі туралы» Жарлығы, 71, 72, 73, 74 және т.б. баптары.
2. ОҚО Ұлттық банк филиалының дайындаған статистикалық мәліметтері, 2005ж.
3. «Қазақстан қаржыгерлерінің IV конгресі». Алматы, 2004.
4. Банковская система Казахстана. 2006. /Финансы и кредиты. 2006 №2, 12с.
5. К.Маркс, Ф.Энгельс. Таң. Шығ. 23т. 188б.
6. Маркова О.М. Коммерческие банки и их операции. –М., Банки и биржи: ЮНИТИ, 1998.
7. Льюис К.Ф. Методы прогнозирования экономических показателей. –М., Финансы и статистика, 1993.
8. Лаврушин О.И. Банковские операции. –М., Инфро, 1998.
9. Баян Көшенова. Ақша, несие, банктер. Валюта қатынастары: Алматы, «Экономика». 2000ж.
10. Мақыш Серік Биханұлы. Ақша айналысы және несие: Алматы, 2004ж.
11. Қазақстан ұлттық банкі. 2000ж.
12. Қазақстан және оның өңірлері. №1. 2006. Алматы, 2006.
13. Статистикалық баспасөз – бюллетень №2. Алматы, 2005.
14. Қазақстан – цифрларда. 2005 жыл. Статистикалық жинақ. Алматы, 2005ж.
15. Сейтқасымов Ғ.С. Ақша, несие, банктер: Оқулық. –Алматы, «Экономика», 2005. -4/6 бет.
16. Мамыров Н.Қ., Тілеужанова М.Ә. Микроэкономика: Оқулық. –Алматы: Экономика, 2003. -432 бет.
17. «ҚР Ұлттық банкі туралы» ҚР заңы. 30.03.1995.
18. «ҚР-дағы банктер және банктік қызмет туралы» ҚР заңы. 30.03.1995.
19. 2002 жылы 3 маусымдағы Ұлттық банк Басқармасының №213 қаулысымен бекітілген «Екінші деңгейдегі банктерге арналған процедуралық нормативтер туралы» ереже.
20. Ұлттық банктің 2004ж. есебі.
        
        Аннотация
Курстық жұмыста – экономикалық категория ретінде, банктің құқытық даму
және оның тарихи ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасына қызмет ететін
қоғамды қамтитын, олардың іс-әрекеті мен көлемін ... ... ... ... ... ... ... қоғамдық қатынасын
қарастырады.
Курстық жұмыс кіріспеден, үш бөлімнен, қорытындыдан және қолданылчған
әдебиеттер тізімінен тұрады.
Курстық жұмыс 34 бет ... ... 4 ... 3 ... 16 ... 4 ... ... және 2 қосымша қолданылған.
мазмұны
Кіріспе……………………………………………………………………5
I Банктердің мәні және атқаратын қызметтері
1.1 Банктік несиенің түрлері, банктің нарықтық экономикадағы
қызметі.................................................................
.........................6
1.2.Коммерциялық ... ... ... Несиелік ... ... ... банк ... қалыптасуы
2.1..ҚР- дағы банк жүйесі
ҚР Ұлттық банкі: ... және ... ҚР ... ... ... ... әдебиеттер тізімі ……………………………………......32
Қосымшалар..............................................................
............................ .....33
кіріспЕ
Курстық жұмысты орындаудың мақсаты курсты ... ... ... статистикалық жинақ, монографиялар, зерттеулер,
журнал мақалалары және бұл ... ... ... тақырыбымды терең
зерттеп түсіну, оны жан-жақты қамту, өзімнің даму мүмкіндігімді жетілдіру
болып табылады.
Бұл ... ... ... банк ... ... ... ... республикасының банк жүйесі екі деңгейден тұрады. ҚР ...... ... ... ... ... ... білдіреді. Өзге
банктердің барлығы екінші деңгейді сипаттайды, сондқтан да ... ... ... деп ... ... біз ... банк пен ... атқаратын қызметтері, мақсаттары және ... ... ... банк басқа елдердің орталық банктерімен және
халықаралық банктермен қаржылық қатынаста болады. Сонымен бірге Ұлттық банк
ҚР аумағында ... мен ... ... және ... ... Ал коммерциялық банктер депозиттер жинайды және халыққа несие
берумен шұғылданады.
Банк жүйесі – нарықтық экономиканың ең ... әрі ... ... ... ... қаржылық делдалдар болып табылады. Бантер өз
қызметтерін орындау процесінде ... ... және ... ... ... ... байланыста болады, яғни әрекеттеседі.
I Банктердің мәні және атқаратын қызметтері
1.1.Банктік несиенің түрлері, банктің ... ... ... ... ... банктер болып табылады.
Ежелгі ғасырлар тарихы кейінгі ұрпаққа банктердің қашан пайда болғаны
туралы ғана емес, сондай-ақ ... ... ... орындағандығы
туралы да толық мәліметтер қалдырмаған секілді.
Кейбір ғалымдардың пікірінше, алғашқы банктер капитализмнің мануфактура
тұсында және ең бастысы, Италияның жекелеген ... ... ... ғғ. ... ... ... еңбектерінде банк тауар шаруашылығының
ерекше институты ретінде ... ... ерте ... яғни ... ... дамуына байланыссыз, ақша айналысын реттеу үшін пайда
болған делінеді.
XVI-XVII ғғ. Венецияда, Генуеде, ... ... ... ... ... ... ақшасыз есеп айырысуларды
жүзеге асыру үшін жиробанктер құрылады. Жиробанктер өздерінің клиенттері
арасында ... ... бар ... ... ... ақша бірліктері
арқылы есеп айырысулар жүргізді. ... бос ақша ... ... қалаларға және артықшылығы бар компанияларға
ссудаға берді.
Ал ... ... ... одан да ерте ... - ... тұсында
пайда болған деп айтады. Олар ... ... ... банктердің
төлемдегі делдалдың қызметінің қажеттігінен пайда болғандығын тілге тиек
етеді.
Дегенмен де, ... ... ... ... ... болуының екі
мыңжылдық тарихы бар екендігін айтуға ... сөзі ... ... ... ... аударғанда «айырбас столы»
дегенді білдіреді. Бұл ... ... ... ... жасалатын
алаңдарда құрылады. Сауда мемлекеттер мен қалалардың, жекелеген тұлғалардың
әр түрлі монеталарымен жасалған. Ол ... ... ... ... олармен сауда-саттық барысында әр түрлі формадағы монеталар
кездескен. Банктер пайда болардың ... ... ... ... ... салымдарын қабылдап, оларды әр түрлі ... ... ... ... Уақыт өте келе, айырбастаушылар
бұл салымдарды, сондай-ақ ... ақша ... ... беріп, пайыз
алу үшін пайдалана бастайды. Сөйтіп, айырбастаушылар біртіндеп банкирлерге
айналады.
Біздің түсінігімізде, банк ... ... және ... ... ... сипатталады. Алғашқы банктердің Италияда пайда
болу себебі, оның сол ... ... ... ... ... әр елдің ақшалары мен тауарларының сол елге ... ... ... ... ... қатысуына ... ... ... 2300 жыл бұрын холдейлердің ... ... ... олар өздерінің тікелей қызметтерімен қатар,
ссудалар ... Олар ... VI ғ. ... Вавилонда салым операциялары:
салымдарды қабылдау және оларға пайыз төлеу операцияларының жасалғандығын
еске сала кетеді. ... ... ... IV ғ. ... ... да
жасалған. Бір айта кететіні, ежелгі гректер салым қабылдай отырып, белгілі
бір ақы төлеу ... ... ... ... ... ... бұл ... банктік операцияларды орындаған кімдер? ... ... ... ... олар ... ... және
қолында шоғырланған ақшалай қаражаттары бар шіркеу ... ... ... ... ең ... орындар болған. Сол уақыттары
белгілі гректің шіркеулері (Дельфа, Дело, ... ... ақша ... Эфседегі Артемид шіркеуінде кіші Азия жағалауындағы елдердің
салымдары, ал Дельфадағы Аполлон шіркеуінде ... ... ... ... ... шоғырланыпты.
Ежелгі банктер несиелік операциялар жүргізумен қатар салым иелеріне
біртіндеп есеп ... ... де ... Есеп ... ... иелерінің бір шотынан басқа бір шотқа аудару арқылы жүргізілді.
Банктер қызметтерінің қолайлылығы іскер адамдардың ... ... ... ... ... ... ұлғая түсті. Банктер өз
кезегінде клиенттер арасында ... ... ... сенім
қызметтерін көрсетіп, сауда-саттықта делдал қызметін атқарды. ... ... ... ... ... ... ... шығарды. Олар толық құнды ақшалармен қатар айналыста жүрді.
Ағылшын ... ... ... банк – Ағылшын банкі 1694 ж. ... ... ... құқық алады.
Ендеше осы жерде несие берушінің қандай жағдайларда банкке айналғаны
таң ... ... ... ... ... ... бір ... - бұл
несиенің жеке формасы мен банктік ... ... ... ... несие бойынша несиелік қатынастың бір ... жеке ... ... ... қалай болғаны түсініксіз болуы мүмкін.
Бұл сұраққа жауап беру үшін ... ... ... банк ұғымына
мән берелік. Анықтамалық басылымдарда банк «ірі ... ... ... ... істің даму деңгейіне байланысты және ... ... ... бір ... ... ... жеке несие
беруші өзінің несие беруін тоқтатады. Несие тек қана тұтыну мақсатына ғана
берілмей, ... ... ... де ... ... ... ... бірге несие беруші өзінің
клиенттерінің ... ... есеп ... және басқа да операцияларды
жүзеге асырады. Сөйтіп, банктер ақша ... осы даму ... ... ... ... бірдей көрсететін біртұтас орталыққа айналады.
Демек, алғашқы банктер капитализмнің мануфактура сатысынан да бұрын, ... ... ... пайда болған дегенге негіз бар. Мұндай
қатынастардың құл иеленушілік ... ... ... куә.
Банктің пайда болуы туралы ... оның ... ... ... та банктің толық мәні әлі де болса жұмбақ болып қала
бермек.
Банктік мекемелердің ... сан ... ... ... ... әр
түрлі операциялармен айналысады. Банктер ... ... ... ... ... ... ... кей жағдайларда делдалдық
мәмілелер мен мүлікті ... ... ... ... асырылады.
Банктің мәнін ашуға екі жақты тұрғыдан келуге болады: заңды және
экономикалық. ... ... ең ... «банктік операциялар» ұғымының
маңызы артады. Олардың қатарына банк қызметі туралы ... ... ... ... ... ... та, банктің мәнін заң тұрғысынан қарау жеткіліксіз
болып табылады. Банктің мәнін айқындау оның ... ... ... ғана ... ... ... оған ... етілген операцияларын
анықтайтын заң емес, оны істің экономикалық жағы және банктің ... ... ... оның ... ... ... (валюта
айырбасы, несие беру, есеп айырысу) жоққа шығаруға ... ... ... ... ... ... ... оның қандай операцияларды орындайтыны
немесе орындағандығы туралы сұраққа жауап іздеудің қажеті шамалы, бұл жерде
ең бастысы, оның ... және ... ... ... айырмашылығына
мән берген дұрыс.
Банктің мәнін басқа институттардан өзара айырмашылығына байланысты
қарастырсақ, банк ерекше өнім ... ... ... ... КСРО тұсында кәсіпорын ретінде тек ... ... ... өнім ... ... ... түсінілген. Бірақ экономиканың
басқа да ... ... ... ... ... ... да тыйым
салынбаған.
Ежелгі Русьте «кәсіпорын» деп қандай да бір іспен ... ... ... ... ... да ... бір қызметпен
айналысатын банк сияқты ... ... - бұл ... деп айту ... ... ... біз нүкте қоюға тиіс емеспіз, себебі «кәсіпорын» бұл
біздің ойымыздағының бәрін толығымен ашпайды.
Сонымен бірге ол дұрыс нақтылауды қажет ... ... банк шын ... да, зауыт та емес. Ол бұлардан өзіндік ерекше қызмет көрсетуіне
қарай ... Ең ... - ... өнеркәсіптік кәсіпорындардан өзара
ажыратылатыны, оның қызметінің өндіріс аясында емес, айналыс және айырбас
аясында ... ... ... ... ... кәсіпорын ретінде шығаратын өнімі материалдық өндіріс
аясының өнімдерінен өзара ажыратылады, ол жай ғана ... ... ... ерекше, яғни ақша, төлем құралдары түрінде шығады.
Қызмет көрсету ... ... ... кәсіпорындардан
ерекшелігі оның несие беруінен байқалады. Оның негізгі өнімі ... ... ... ... деп ... банк ... кәсіпорындардан өзінің эмиссиялау сипатына
да байланысты ажыратылады. Ол тек қана ... мен ... да ... ... ... сол сияқты басқа эмитенттердің бағалы қағаздарын
есепке алу және сақтауға байланысты операцияларды жасайды.
Банкті сауда, делдал кәсіпорын десе ... ... ... ... ... ... ... Шынында да, банктер де ресурстарды сатып
алып, оларды сатумен айналысады.
Сонымен ... ... ... ... - бұл ... ... ... кәсіпорын немесе қолма-қол және қолма-қолсыз ақшада
төлем ... ... ... ... ... ... болып
табылады.
«ҚР-дағы банктер және банктік қызмет туралы» заңның 1-бабына сәйкес,
«банк – осы заңға сай ... ... ... ... құқылы коммерциялық
ұйым болып табылатын заңды тұлға».
Банктік қызмет – бұл банктік операцияларды жүзеге асырумен байланысты
қызметті білдіреді. Аталған ... ... ... ... ... ... заңды тұлғалардың депозиттерін қабылдау, банктік шоттарын ашу және
жүргізу;
- жеке тұлғалардың ... ... ... ... ашу ... ... және банктік операциялардың жекелеген түрлерін жүзеге
асыратын ұйымдардың ... ... ашу және ... ... және жеке ... металдың шоттарын ашу және жүргізу;
- кассалық операциялар: банкнота мен монетаны қабылдау, беру, қайта
санау, айырбастау, ұсату, сорттау, ... және ... ... ... ... және жеке ... ақшаны аударумен
байланысты тапсырмаларын орындау;
- есепке алу ... ... және жеке ... ... өзге борыштық міндеттемелерін есепке алу (дисконт);
- заемдың операциялар: ақы төлеу, ... ... және ... ... формада несиелер беру;
- заңды және жеке тұлғалардың, оның ішінде, ... ... ... ... ... бойынша есеп айырысу
операцияларын жүргізу;
- клирингтік операциялар: төлемдерді ... ... және ... ... олар бойынша өзара есепке алу операцияларын жүргізу және ... таза ... ... ... ... ... құжатты формада шығарылған бағалы
қағаздарын, құжаттарын және бағалы заттарын сақтау қызметін көрсету, сондай-
ақ ... ... және ... ... ... ломбардтық операциялар: тез іске асатын бағалы қағаздар мен жылжитын
мүліктерді кепілге алып, қысқа мерзімді несиелер беру;
- төлем карточкаларын шығару;
- ... мен ... және ... заттары инкассациялау және
жөнелту;
- шетел валютасымен айырбас операцияларын ұйымдастыру;
- төлем құжаттарын инкассоға қабылдау (вексельден басқаларын);
- чек ... ... ... ... ... ... ... аккредитивті ашу, растау және ол бойынша міндеттемені орындау;
- ақшалай формада орындалуды ... ... ... беру;
- үшінші тұлғаның атынан ақшалай формада орындалуды көздейтін банктік
кепілдеме беру.
Несиенің түрі – бұл несиелік қатынастар құрылымының, ... ... яғни әр ... сыртқы және ішкі өзгерістер барысында толық
сақталатын көрінісі. Несие берушілер мен ... ... ... ... ... де, ... түрі сол күйінде сақталады.
Коммерциялық банктер өздерінің клиенттеріне әр ... ... ... ... ... ... жіктеледі:
І. Қарыз алушылар категорияларына қарай:
1. Қаржылық институттарға берілетін несиелер:
• мақсатты қорларға;
• банктерге;
• қаржы-несие мекемелеріне.
2. Қаржылық емес агенттерге ... ... ... ... ауыл ... саудаға;
• дайындау ұйымдарына;
• жабдықтау-сату ұйымдарына;
• кооперативтерге;
• жеке кәсіпкерлерге.
3. ... ... ... несиелер.
ІІ. Мерзіміне қарай:
• қысқа мерзімді (1 жылға дейін);
• орта мерзімді (1 жылдан 3-5 ... ... ұзақ ... (5 ... ... ... және пайдалану сипатына қарай:
• негізгі қорларға жұмсалатын;
• айналым қаражатына жұмсалатын.
IV. Қамтамасыз ету дәрежесіне қарай:
1. Қамтамасыз етілген:
• кепілхатпен;
... ... ... ... етілмеген:
• сенім (бланктік) несиесі.
V. ... ... ... ... ...... ... жетпеген, бірақ қайтуында
ешқандай күмән жоқ несиелер;
2) Күмәнді несиелер — ... ... ... ... және банк үшін тәуекел туғызатын ... ... ... ... ... сәйкес, күмәнді несиелер ішінара бөлінеді: ... ... ... ... ... ... 4-санатты күмәнді, 5-
санатты күмәнді.
3) Үмітсіз несиелер — қайтару уақыты кешіктірілген, мерзімі ... ... ... несиелер.
VI. Валютамен берілуіне қарай:
• ұлттық валютамен;
• шетел валютасымен.
VII. Берілу шартына қарай:
1. Тұтыну ... — бұл жеке ... ... ... сатып алу
үшін және тұрмыстық қызметтерді өтеуге берілетін ... ... ... — бұл ... мүліктерді (тұрғын үйді, өндіріс
ғимараттарын, жерді және т.с.с.) ... ала ... ұзақ ... несиені білдіреді.
3. Овердравт несиесі — клиенттің шотынан қаражатты шегеру, ... ... ... қысқа мерзімді несиенің формасы.
4. Овернайт несиесі — өтімділікті қолдау ... бір ... ... ... түрі.
5. Онкольдық несие — кредитордың алғашқы талабы бойынша өтелетін ... ... ... ...... бір-біріне беретін несиесі.
7. Ломбардтық несиесі — тез іске асатын бағалы заттарды немесе ... ... ... ... ... ... несие — құрал-жабдықтарды жалға алумен байланысты
берілетін несие.
9. Рамбурстық несие — ... ішке алып кіру және ... пен ... ... ... ... тәжірибесінде пайдаланылатын
несие.
10. Сенім несиесі — банктің сеніміне кірген, төлем ... ... ... несие.
11. Маусымдық несие — жабдықтаушының қаржыландыру уақыты мен түсімді
алу мерзімі арасындағы уақыт бойынша алшақтықты ... ... ... ... ... – ірі жобаларды несиелеу ... ... ... ... несиелері.
Казкоммерцбанктің тұтыну несиесінің түрлері мен шарттары
|№ |Несиелеу |Тұтыну несиесінің түрлері |
| ... | |
| | ... ... ... ... |
| | | ... ... алу |
| | | ... |
| | ... ... | |
| | | ... | |
|1 |2 |3 |4 |5 |
|1 ... ... ... ... |• 10 000 АҚШ ... |мөлшері |құнының 80% ... 80%-на ... ... (немесе |
| | ... | ... |
| | | | |• 500 000 АҚШ |
| | | | ... ... (егер |
| | | | ... ету заты — |
| | | | ... ... |
| | | | ... |
|2 ... |Автомобиль |• 3 жылға дейін | |
| ... ... — 20% ... ... көлігін | |
| | | ... ... 20%; | |
| | | |• 3 ... 5 ... | |
| | | ... ... ... | |
| | | ... сатып алуда | |
| | | |30%; | |
| | | |• 5 ... 10 ... | |
| | | ... жүрілген шетел | |
| | | ... ... ... | |
| | | |50%; | |
| | | |• 3 ... ... | |
| | | ... ТМД | |
| | | ... ... |
| | | ... ... - 30%; | |
| | | |• 3 ... 5 жылға | |
| | | ... ... ТМД | |
| | | ... автокөлігін| |
| | | ... ... - 50% | |
|3 ... |• ... |3 жылға дейін |2 ... ... |
| ... ... үшін 5| | |
| | ... ... | | |
| | |• тмд ... | | |
| | ... үшін | | |
| | |3 ... ... | | |
|4 ... |АҚШ ... |АҚШ ... |АҚШ ... |
| ... ... ... ... теңге |немесе теңге |
|5 ... ... ... 1,5% (АҚШ ... 1,5% (АҚШ |
| ... |1,5% (АҚШ ... және 1,7%|долларымен) және 1,7% |
| | ... ... ... |
| | |1,7% ... | | |
|6 ... ... |Егер шетел |Сатып алатын тауар |
| |з ету ... ... ... ... үй |
| | | ... уақыты 10 | |
| | | ... ... 5 | |
| | | ... ... сол | |
| | | ... | ... жүйесі - нарықтық экономиканың ең маңызды әрі ажырағысыз ... мен ... ... ... ... қатар (параллель) дамып, бір-
бірімен тығыз байланыста болды. Банктер басқарудың барлық деңгейіндегі
халық шаруашылығымен күн ... ... ... ... ... ұдайы
өндіріс процесіне қатысушылардың экономикалық мүдделері қанағаттандырылып
отырды. Бұл ... ... ... делдалдары ретінде халықтың жинақ ақшасын,
шаруашылық ... ... және ... да ... ... ... ақшалай каражатты тартып, оларды қарыз ... ... үшін ... бұл ... ... есеп ... жүргізді,
экономикаға басқа да көптеген қызмет түрлерін ... ... ... ... ... ... және ... айналысқа түсуіне тікелей ықпалын тигізді.
Банктер нарықтық ... ең ... ... делдалдар болып
табылады. Өз қызметінің процесінде олар ақша ... ... ... ... мен ... ... Мәселен, банктер клиенттердің
салым ақшаларын қабылдай отырып, жаңа міндеттемені - депозитті құрады, ал
жаңа ... ... ... ... ... ақшалай капиталды әр түрлі көздерден шоғырландыра отырып,
ақшалай қаражаттың жалпылама ... ... әрі ... қолданысқа
түсетін капиталға айналдырады және ... әр қилы ... ... нарықтық экономикада монополистерге айналып, барлық қаржылық
капиталдарға ие ... Олар ... ... ... ... ... ... фазасының салаларына дендей енеді. Несие жүйесі «сыйқырлы
күшке» ие және ең қатерлі ... ... ... араласуы ықтимал. Басқа
тұста К. ... ... мен ... ... ... ағылшын банкісі
секілді мекеменің орасан зор билігіне» ... ... ... ... ... ... экономиканың ең басты жүйке торабына айналды.
Банк жүйесінің мақсаттары мен міндеттері негізінен тұтас ... ... мен ... ... ... ... басқарудың
қосалқы жүйесі ретінде экономиканы басқарудың жалпы мақсаттарына ... ... ... ... ерекшелігі бар жеке міндеттерді
орындайды. Банктердің рөлі экономиканы басқарудың органы ретінде ... ... ... және банк ісін ұйымдастырудың ... ... ... экономиканы басқару процесінде экономикалық ... ... ... әдістерін пайдаланады, ал, әрбір
қоғамның экономикалық ... ең ... ... ... алға ... ... ... өндірістің мақсаты, оның қозғаушы факторы болып
табылады. Осыған ... ... ... ... ... ... ықпал етуден тұрады. Мүдденің осындай ұғымына қарай
былайша тұжырым жасауға болады: ... ... ... әсер ... болады және басқарудың экономикалық әдістеріне ... ... ... әр түрлі несие қаражатына мұқтаж әр қилы
экомомика ... ... ... ... ... ... ... ұдайы қозғалысын қамтамасыз ететін, экономиканың
тоқтаусыз (үзіліссіз) ... ... үшін ... ... ... ... ақшасыз есеп айырысуды жүзеге асыру
жолымен ықпал етуге болады. Банктер уақтылы қайтарылмаған несие үшін ... ... ... ... үшін ... есеп айырысу
операциясы барысында бұрмаланған ереже үшін айыппұлды өндіріп алу арқылы өз
мүдделерін ғана емес, сонымен ... осы ... ... ... мүдделерін қорғайды.
Банктердің экономикалық жауапкершілігі ең алдымен өздері қызмет
көрсететін шаруашылық органдардың қай ... ... және ... ... ... ... олардың шаруашылық және қаржылық
қызметінің нәтижелерімен байланысты. ... ... ... тәуелсіздік болатын немесе банктерді өздері дербес ... ие ... мен ... топтасады. Банктер бірдей жағдайда
пайданы қамтамасыз ететін ... ... ... ... және ... ... операцияларды ұйымдастырады.
Банктер басқа басқару органдарында болмайтын ағымдағы ақпаратқа ие. Ең
алдымен бұл ... ... ... ... ... ... ... табылады. Еңбекақыға, бюджет пен ... банк ... ... ... ... ... болмауы осы
шот иесінің жұмысындағы кінәратты білдіретін тек ... ғана ... ... күн ... ... ... (дабыл) болып табылады. Шотқа
ақшаның түсуі жабдықтаушы жөнелткен ... ... және ... Банк ... ... есептің жасалуын күттірмей,
кәсіпорын қызметінің көптеген маңызды жақтарын талдауға, нәтижелерді алдып
ала көруге мүмкіндік ... Бұл ... өз ... жағдайы туралы
нақты мәліметтерге ие болуына, оларды бақылауға, және олардың ... ... ... ... ... айналымы біртұтастығымен сипатталады. Қолма-қол ақша және ... ... ... ақша ... ... бір ғана ақша
бірлігімен қызмет көрсетіледі, әрі олар өзара тығыз байланысты. ... ... және ... ... ... ... жиынтық
ақша айналымына бақылауды, ал ол арқылы шаруашылық процестердің барысын
бақылауды жүзеге асырып, осы процестерге ... ... ... ... ... ақша ... атап ... мемлекеттің
қаражаты, шаруашылық буындардың қаражаты, халықтың жинақ ақшасы және т.б.
жиынтықталған. Банктер осы ... ... ... қатысады,
олардың пайдаланылуына бақылау қояды, ақша айналымын реттейді әрі ... ... ... ... әсерін тигізеді.
Қазақстан экономикасының нарықтық қатынасқа көшуіне байланысты
банктердің алдынан мүлдем жаңа ... ... ... ... алу мен жекешелендірудің нәтижесінде жеке меншік, ... және ... ... ... ... ... ... меншік түрлерінің негізінде кәсіпорындар құрылды.
Бұл жағдайда банктердің экономикадағы инфляцияны кемітуде және ... ... ... ... ... ең ... меншікті мемлекет
иелігінен алуда және жекешелендіруде маңызы зор. Бұл ... банк ... ... ... ... ақша ... реттейтін әдістерді
жетілдіру, есеп айырысуларды жылдам жүргізу, төлем пәндерін сақтау жатады.
1993 жылдың 15 қарашасынан бастап Қазақстан Республикасы өз ... ... ... ... ... бәсеңдеген жоқ. Инфляцияның ең ... 1994 ... ... ... - 46%. ... пен ... ... монетарлық шараның нәтижесінде инфляция шілде айында кеміді
(25%), ал 1994 ... ... ... ол ... ... 10,9%-ға
теңесті.
Инфляциянын кему нәтижелері: қайта қаржыландырудың мөлшерлемесі 300-ден
250%-ға дейін кемісе, аукциондарда ... ... ... ... ... дейін азайды, яғни несие үшін төленетін төлем
сұраныс пен ұсыныстың негізінде анықталатын шынайы ... ... ... ... және бейресми валюталық бағамдарының бір-біріне
жуықтау (жақындасу) ... бар. ... ... ... ... ... мөлшері артты. Инфляция кемуінің жағымды
сәтіне Ұлттық банктің ... ... ... бас ... ... олар тек агроөнеркәсіп ... ғана ... ... ... ... ... банк ... шығынына несие беруді барынша азайтуға күш жұмсап
отыр. Бұл ... ... ... валютаны тұрақтандыру және инфляцияны
кеміту бойынша жағымды нәтижелерге қол ... ... ... да ... рөлі ... ... мен пассивтерінің сапасы қызмет көрсетілетін клиенттің ... ... ... Осыған байланысты банктік реформаны мемлекеттік
кәсіпорындарды ... ... ... ... ... Сондықтан да банктік реформаның ... ... бірі ... ... және жеке ... ... құрылуына
колдау көрсету. Осыған орай, ... ... ... ... ... ... ... болмаған жағдайда банктер нашар несиеден, пайдасынан ... ... ... ... ... ... таңда көптеген мемлекеттік
кәсіпорындардың несие қоржынының сапасы төмен.
1.2. ... ... ... ... ... ... – бұл тікелей кәсіпорындарға, ұйымдарға,
сондай-ақ халыққа қызмет ететін банктерді білдіреді. Коммерциялық ... бұл ... ... ... ... ... туралы айтылып отыр.
Коммерциялық банктер мынадай белгілеріне байланысты жіктеледі:
1. Жарғылық капиталдың қалыптасуына қарай:
- мемлекеттік;
- акционерлік;
- ... пай қосу ... ... ... ... ... (шетел қапиталының қатысуымен).
2. Операцияларының түрлеріне қарай:
- әмбебап, яғни ... ... ... ... және кең ... ... көрсететін банктер;
- маманданған, яғни бір ғана салаға қызмет көрсететін банктер;
3. Аумақтық белгісіне қарай:
- ... ... ... ... ... ... қарай:
- өнеркәсіптік банктер;
- сауда банктері;
- ауыл шаруашылық банктері;
- ... ... ... ... ... ... ... көп филиалды.
ҚР-дағы банктік жүйеде ... ... ... ... ... ... ... екінші деңгейдегі банктердің барлығы дерлік
акционерлік қоғам формасындағы банктер, соның ішінде, екі банк ... 100% ... ... ... ... даму ... мен
Эксимбанк, ал шетел капиталының қатысуымен (100% - 10 банк, 50%-аса - ... ... ... саны - 14, оның ... ... ... - 10.
Акционерлік банктердің жарғылық капиталы шығаратын акцияларын ... ... ... Акциялар екі түрге бөлінеді: жай ... ... ... - оның ... сол ... ... ісіне араласуына, оның
пайдасына қарай дивиденд алып отыруға құқық береді. Ал артықшылығы ... – оның ... ... ... қатысуына құқық бермегенмен,
уақытылы, яғни қоғамның пайдасына байланыссыз тұрақты пайызын алуға, ... ... ... жай ... ... бұрын қоғамға қосқан өз
үлесін алуға құқық береді.
Егер де банк жауапкершілігі шектеулі қоғам түрінде ... ... ... ... қорының әр құрылтайшыға тиетін үлесі ... ... және бұл ... ... ... ... ... үлес шегінде ғана оның міндеттемелеріне жауап береді.
Банктің ... және ... ... байланыссыз, оның
жарғылық капиталы оның қатынасушылары жеке және ... ... ... ... ... міндеттемелерінің қамтамасыз ету құралы ... ... ... оның ... меншікті қаражаты
есебінен ғана құрылуы мүмкін. Банктік несиелер есебінен жарғылық капиталды
құруға тыйым салынады. Банктің ... ... тек ... ... ... ... ... саясат, оның элементтері
Несиелік саясат банктің несиелік қызметінің міндеттерін, ... ... ... мен әдістерін, сондай-ақ несиелік процесті ұйымдастыру
принциптері мен ... ... ... ... ... механизм
көмегімен жүзеге асырылады.
Несиелік саясат – банктің, несиелік жұмысын ұйымдастыру негізін және
несиелеу процесіне қажетті құжаттар жүйесін ... ... ... ... ... ... беруші банк пен қарыз алушылар
тұрғысынан қарастыруға болады.
Тар мағынасында, несиелік саясат – бұл несиелік ... ... ... ... мен тактикасын сипаттайды.
Несиелік саясат банктің несиелік жұмысын, оның жалпы стратегияларына
сай ұйымдастыру негізін және ... ... ... ... ... ... ... шарттарын білдіреді.
Несиелік саясат банк қызметін диверсификациялаудағы іс-әрекеттердің
тізбектелуін қамтамасыз ету үшін және несиелік қызметкерлердің ... ... үшін ... ... ... іске асырудың белгілі бір
тәртібі болмайынша несиелеудің біртұтас ... ... ... ... ... да, ... ... жазылған несиелік саясат пен оны іске
асырудың соған сәйкес ережелері ... ... ... негізін
құрайды.
Несиелік саясат, банк қызметкерлерінің бүгінгі таңда несиелеуге болатын
экономика секторын дұрыс таңдай білуіне, сондай-ақ, ... беру ... ... ... банк үшін ... ... маңызы бар басқа факторлар
мен қарыз алушының несиелік қабілетіне ... «өз ... ... ... ... ... ... банктің бүгінгі
иелігіндегі немесе ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорындарға қысқа мерзімді ... ... ... және ұзақ ... ... несиелер
(өндірісті кеңейтуге, жаңғыртуға, техникалық жағынан қайта ... ... ... ... ... ... мынадай элементтер көрсетілуге тиіс:
• несиелік қызметті ұйымдастыру;
• несиелік ... ... ... ... ... құзыретті бөлу принциптері;
• несиелеуді таңдаудың жалпы критерийлері;
• несиелеудің ... ... ... ... ... ... ағымдық жұмыстардын принииптері;
• несиелер бойынша зиян шегу жағдайларына резерв жасау.
Несиелік саясат мынадай қызметтерді атқарады:
• банктегі несиелеу ... ... ... ... ... ... несиелеуді жүзеге асыратын бөлімдердің қызметкерлері үшін ... және ... ... ... ... ... жетекшілері үшін несиелік нұсқаулықтардың
талаптарының орындалуына бақылау ... ... ... ... және ... ... жұмыскерлерінің тексеруді жүзеге
асыруына негіз болатын талаптарды ... ... ... ... ... ... бір қызметті жандандыруға
және бір нәрсені іске қосуға болатын құралды білдіреді. Бұл ... ... ... жиі ... ... оның мәні ... ... несие саясатының міндеттерімен анықталатын, ... ... ... ... ету мазмұнымен байланысты болып
келеді.
Несиелік механизм – нарықтық қатынастарға сай ... ... ... ... несие түрлерінен, несиелеу ... ... мен ... және несиелік тәуекелді басқарудан
тұратын экономикалық ... ... ... ... ... экономикалық механизмнің бір бөлігі ретінде
бола отырып, іс жүзінде несие қызметінің жүйесін нақты және ... ... ... ... ... ... ... және қызмет етуі
үшін пайдаланылатын несиелік механизм өзінің негізі және құрылымы бойынша
объективті ... ие. Олай ... ... механизм несиенің экономикалық
категория ретіндегі қызмет етуін жеткізе және тура бейнелей алмай, сондай-
ақ оның қозғалысының ... ... ... ... ... ... ... мазмұны және өзіндік ерекшеліктерін
сипаттайтын қатынастар және олардың пайда болу ... ... ... жатады. Соңғылары несиелік қатынастардың мәніне жатпағанымен де,
олар несиелік іс-тәжірибені сипаттайтын процеске жақын немесе оның ... ... ... экономикалық механизмдер сияқты мынадай
құрылымдық элементтері ... ... ... ... ... несиелеу әдістері;
• несиелеу процесі (несиелеу механизмі);
• несиелеу принциптері;
• несиелік тәуекелді басқару;
ҚР-дағы несие жүйесі туралы мәліметтер*
кезеңнің соңына
|Несие жүйесінің элементтері |12.2004 |12.2005 |12.2006 |06.2007 ... ... ... банктердің |48 |44 | |35 ... | | | | ... ... | | | | ... |1 |2 |2 |2 ... |1 |1 |- |- ... ... ... |16 |16 |17 |16 ... ... | | | | |
|- 100% / ... аса, |9/7 |9/6 |9/6 |10/4 ... ... | | | | ... ... |12 |11 |11 |10 ... Несиелік серіктестіктер |8 |19 |29 |37 ... ... |42 |45 |52 |35 ... Ипотекалық компаниялар |- |2 |2 |2 ... ... да ... |53 |41 |42 |46 |
* ... ... ... статистикалық бюллетенінен алынған. № 6
(103). 2007 маусым.
** Банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдар.
кестеден ... ... ... саны ... ... ... ... басында олардың саны 200-ден асты, сөйтіп банк жүйесін
реформалау нәтижесінде олардың саны 35-ке ... (06.2007 ж.) ... ... ... ... ... (мемлекеттің 100% қатысуымен
құрылған) саны — 2. ... ... ... ... ... кеңейе түсуде, олардың саны — 16, яғни жалпы банктер ... ... ... Ал ... емес ... ... керісінше, өсіп
келе жатқандығын байқаймыз.
1.01.05 жылдағы іріктелініп алынған. ... ... ... п/п ... аттары |Актитері |Кредиттері |ROA |ROE |Темп 1 |Темп2 |sROA | |
|AO "TEXAKABANK" |12 393 976 |7 853 191 |0,014 |0,123 |149,3 |118,1 ... | |АО ... ... |50 441 181 |30 801 481 |0,002 |0,030 |250,6 ... | | |АО "АТФ Банк" |95 449 824 |60 ... |0,023 |0,266 |150,5 |144,5 |0,096 | | |АО ... ... |54 760
392 |35 111 816 |0,017 |0,164 |201,6 |187,1 |0,246 | | |АО ... 064 127 |254 473 768 |0,013 |0,158 |140,7 |91,0 |0,218 | | ... |50 853 363 |35 322 433 |0,013 |0,161 |99,0 |88,8 ... | |АО ... ... |31 562 496 |18106 761 |0,023 |0,134 ... |0,161 | | |АО "ДАБ ABN AMRO Банк Казахстан" |31 030 266 |12 259 853
|0,053 |0,307 |77,0 |85.6 |6,066 | | |АО ... |2 296 611 |1 795 ... |0,010 |111,2 |8,8 |0,314 | | |АО ... |9 704 956 |6 ... |0,065 |0,277 |137,4 |122,2 |0,256 | | |АО ДБ ... ... В КАЗАХСТАНЕ"
|6 636 047 |1 842 584 |0,054 |0,145 |98,7 |91,2 |0,187 | | |АО ДБ ... |3 100 557 |176 367 |0,023 |0,032 |186,5 |292,1 |0,888 | | |АО ДБ ... в ... |1 160 291 |511 536 |0,013 |0,013 |91,8 ... | | |АО ДБ "ТАИБ КАЗАХСКИЙ БАНК" |1 900 417 |987 427 |0,017 ... |25,8 |0,413 | | |АО ... ... Банк" |3 981 431 |926 185 |-
0,016 |-0,054 |158,4 |186,9 |0,466 | | |АО ... ... |50 415 ... 613 037 |0,022 |0,130 |183,9 |711,8 |0,536 | | |АО "Заман-Банк" |1 135
254 |935 957 |0,085 |0,093 |113,1 |144,2 |0,288 | | |АО ... ... |1 767 464 |1 641 559 |0,034 |0,054 |113,9 |-58,4 |1,884 |
| |АО ... |1 100 051 |769 908 |-0,103 |0,116 |100,0 ... | | |АО "Казинкомбанк" |1 185 334 |511 536 |0,031 |0,033 |105,6
|119,1 |0,056 | | |АО "КАЗКОММЕРЦБАНК" |424 208 665 |274 517 671 ... |124,1 |100,1 |0,177 | | |АО 'МБ ... |2 988 202 |1 854 ... |0,032 |119,2 |-1,8 |6,957 | | |АО "Народный Банк Казахстана" |249
523 242 |164 375 211 |0,033 |0,383 |158,8 |274,1 |0,637 | | |АО ... 535 625 |1 800 227 |0,036 |0,138 |73,0 |-33,7 |1,477 | | |АО ... 186 865 |36 710 468 |0,027 |0,223 |151,3 |84,4 |0,373 | | |АО ... |2 240 577 |1 575 778 |0,099 |0,168 |155,0 |132,5 |0,065 | ... ... |1 183 485 |1 006 425 |0,008 |0,009 |158,2 |6,1 |0,673 | ... "Ситибанк Казахстан" |54 536 387 |32 453 514 |0,028 |0,281 |96,8 |100,0
|0,204 | | |АО ... |28 837 923 |16 977 297 |0,013 |0,083 ... |0,246 | | |АО "ТПБ ... в ... |2 216 396 |308 589 |-0,013 |-
0,024 |114,2 |-29,2 |1,035 | | |АО ... ... |7 522 837 ... |121,2 |108,3 |0,155 | | |АО "ЭКСИМБАНК КАЗАХСТАН" |3 511 064 |504
054 |0,046 |0,114 |88,3 |27,3 |2,213 | | |ДБ AO "HSBC БАНК ... ... 187 |14 086 110 |0,015 |0,113 |124,2 |92,8 |0,338 | | ... ... ... |1 533 ... 208 665 |13 ... 517 671 |-0,001
0,099 |-0,001
0,383 |7,3
250,6 |1,4
711,8 |1,608
6,957 | | ... ... ... |1 100 051
|13 983
|-0,103
|-0,116
|7,3
|-16 978,1
|0,056
| | |Размах показателей |423 108 614 |274 503 688 |0,203 |0,499 |243,3 ... |-6,901 | ... ... банк ... ... ... және дамуы
Кеңес үкіметі тұсында Қазақстанның өз банк жүйесі ... ... ... ... орталықтандырылған несие жүйесінің филиалдары
мен бөлімшелері жұмыс істеді. Сол себепті де банк ... ... ... және ... ... ... ... ажырағысыз байланыста
болды. Патшалық Ресейдің банк жүйесіне мыналар кірді: Мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... ипотекалық несие
банкісі және басқа несие мекемелері.
Ресейдің Мемлекеттік ... (өз ... 1860 жылы ... бүкіл
несие жүйесінің Орталық банкісі болып табылды. Қағаз ақшаларды ... ... ... тек осы ... ғана ... ... Ресейдің
Мемлекеттік банкісі 1914 жылы ... ... мен ... ... ... ... ... банктердің шамамен 1/3
есептік-ссудалық операцияларын өз жағына тарта ... ... ... эмиссиялық банктерден ... ... ... ол тек банктерді ғана емес, сонымен бірге, өнеркәсіпті, сауда-
саттықты және т.б. несиеледі. 1914 жылы оның 10 кеңсесі, 124 ... ... ... ... ... кассасы болды.
Қазан төңкерісінен кейін 1917 жылы ... ... ... Елде ... банк ... ... соң, ... банктер -
мемлекетке тиесілі салалық және аумақтық банктер ... ... ... бір ... - мемлекеттік еңбек-жинақ кассасы. Кеңес үкіметінің
алғашқы жылдарында ... ... ... бір ... ... ... ... кооперативтік және жеке меншік, мемлекеттік-
капиталистік, оның ішінде, шетелдік ... ... ... 1922 жылы ... және ссуда-жинақ серіктестіктері мен олардың
одақтары ұйымдастырылды. Олардың міндетіне ... және ... ... ... 1924 жылы ауыл ... ... ақшаларды қабылдау, ссуда беру және есеп ... ... ... ... ... операцияларын жүргізуге рұқсат берілді. 1926
жылдың 1 сәуіріндегі есеп бойынша ... 16185 ... ... ... 2426-сы несие және сауда-жинақ мекемесі, 12424 - ауыл шаруашылыгына
арналған несие мекемесі.
1922 жылы жеке ... ... ... ... ... ... әрі акционерлік Оңтүстік-шығыс банкісі
және шетелдік капиталдың қатысумен Ресей коммерциялық ... ... ... ... ... қарай кооперативтік және жеке
несие мекемелерінің маңызы кеміп, жұмыс істеуін біржола тоқтатады. Ауыл
шаруашылығы ұжымдастырылғанда несие ... ... ... ... 1931 жылы таратылды. Экономиканың жеке секторынан сауда мен ... ... ... ... ... ... да өз ... Басқа да несие органдарының міндеті мемлекеттік салалық
банктерге ауысады. Олар ... ... ... ... ... Цекомбанк, Всекобанк, Орталық ауыл ... ... ... ... ... реформасының нәтижесінде 1930-1932 жылдары
салалық банктер жаңа ... ... ... ... және несиелеу бойынша 4 арнайы банк құрылады.
Өнеркәсіптерді және ... ... ұзақ ... ... ... құрылган өнеркәсіптердің және электр шаруашылығының
капиталдық құрылысын каржыландыратын банк (өнеркәсіп). Ол 1959 жылы ... ... боп ... ... ... ... банк ... Ауыл шаруашылық
банкісі). Ол көптеген несие серіктестіктерінің және ... ... ... орнына құрылды (1959 жылы жабылып, оның қызмет ету
аясы КСРО ... ... мен ... ... ауыстырылды).
Кооперациялардың капиталдық құрылысын қаржыландыратын банк (Всекобанк).
Ол Бүкіл ресейлік ... ... ... ... ... жылы ... оның ... мен пассивтері 1959 жылы жабылып қалған
КСРО Сауда банкісіне берілді).
Коммуналдық және ... үй ... ... банк ... жылы жабылып, оның қызметі КСРО Мемлекеттік банкісі мен Құрылыс
банкісіне берілді.
Осы салалық банктердің ... ... ұзақ ... ... ... ... Ал, ... Мемлекеттік банкісіне ауыл
шаруашылығының ... ... ... ... ... несиелер
шоғырландырылды. Барлық несие жүйесінің орталық әрі ... ... ... ... ... ролі өсе түсті. Барлық ... ... есеп ... ... және ағымдағы шоттары КСРО Мемлекеттік
банкісіне шоғырландырылды.
Барлық одақтас республикаларда, оның ... ... ... ... ... ... Бұл арада банк ісін
орталықтандырудың принципі қатаң сақталды, банк мекемелері жоғары ... ... ... да бір ... мәні бар ереженің енгізілуіне
үзілді-кесілді тыйым салынды.
Сондай-ақ, іс-тәжірибеде ақша ... тек бір ғана ... ... жүзеге асырылды, яғни, әрбір кәсіпорын, ұйым немесе
мекеме есеп айырысу және ағымдағы шотын тек бір ғана ... аша ... өз ... осы ... ... ... мен ... ақшаны осы
банктен алды және осы банк ... ... есеп ... банк ... 1987-1988 жылдары жүргізілді. Осы реформаның
нәтижесінде КСРО Мемлекеттік банкісінің және КСРО ... ... ... ... ... (Промстройбанк), Аграрлық өнеркәсіп
банкісі (Агропромбанк) және ... ... үй ... ... КСРО ... ... ... кіретін жинақ касса жүйесінің
негізінде Жинақ ақша банкісі құрылды, ал Сыртқы сауда ... ... ... ... ... осы тұста КСРО Мемлекеттік банкісі
кәсіпорындар мен ұйымдарға ... ... және ... ... ... ... тоқтатты. Ол елдің Орталық банкісі боп жарияланды.
Мамандандырылған банктердің құрылымы аймақтық-әкімшілік ... ... ... республикаларда республикалық банктер, ал облыстар
меи өлкелерде банк басқармалары ұйымдастырылды. Аудан орталықтарында немесе
қалаларда банктердің өз ... ... Олар ... ... принцип
бойынша құрылған болатын: мамандандырылған банктердің клиенттері бар
аудандарда ғана ... ... ... ... ... бір мекемеден) болды. Тек КСРО Жинақ банкісінің ғана ... ... ... мен кеңшарда ашылды. Мамандандырылған ... ... ... төменгі буындары мамандандырылғанына қарамастан
өздерінің клиенттері бар аудандарда қызмет ... ... ... тек ... ... ғана ... ... олардың төменгі
мекемелерінің әмбебеп несие мекемесінен ешқандай айырмашылығы ... ... ... ... ... ... ... барлық салаларға
қызмет көрсетуіме тура келді.
Банктердің санына қарай олардың 4 ... ... ... ... ... өз ... әмбебаптығына қайшы келгендіктен, ең
алдымен несие ресурстарына байланысты көптеген проблемалар туындады. Бұл
проблемалар бір ... ... ... аймақаралық есеп айырысу жүйесі
арқылы құйылатын қаражатқа бақылау болмағандықтан одан ары тереңдеді. Әрбір
банк өз ресурстарының шегінде ... ... үшін КСРО ... ... ... шот ... ... есеп айырысуға көшуі қажет
болды. Мемлекеттен банктен бөлінген коммерциялық ... ... банк ... ... ... ... ... (өнеркәсіп,
құрылыс, ауыл шаруашылығы, сыртқы сауда) әрбір ... өз ... Олар өз ... ... ... ... ... және т.б. ескермей өте төменгі пайызбен қаржыландыруды және
несиеледі. Бұл ... ... ... ... ... мерзімі өтіп кеткен сапасыз ссудаларына ие болды.
Тұтастай алғанда банктерді ... ... идея банк ... тығырыққа тіреді, ал монополиялаудан арылмады, несие тетігіне
түбегейлі ... ... ... ... ... ... ... елеулі
шығынды қажет ететін көп буынды болуымен сипатталды. КСРО Мемлекеттік
банкісінің ролі де көп ... ... - ол ... банктердің
жұмысына елеулі ықпалын тигізе алмады.
Бұл жағдайдан шығудың ... бір ... жолы ... ... ... ... банк ... батыс үлгісіндегі екі деңгейлі ұйымға
көшіру.
Қазақстандағы КСРО ... ... ... кеңсесі қаладағы -
өнеркәсіптегі, көліктегі және шаруашылықтың ... ... ... ... Акционерлік негізде жұмыс істейтін КСРО
Сыртқы сауда банкісі валютадагы және ... ... ... ... банк ... оның ... Қазақстанда 70 жыл бойы қатаң
орталықтандыру мен шоғырландыру саясаты үстемдік етті, ... ... ... ... және ұсақ ... ... шаруашылық
органдарының қызметінде де осындай жағымсыз жағдайлар басым болды.
1990 жылдың желтоқсанында Қазақстан ... ... ... кейін бірден нарықтық экономиканың талаптарына ... ... ... банк ... ... кірісті. 1991 жылдың қаңтар айында «Қазақ
ССР-інің банктері мен банк қызметі туралы» заң қабылданды. Мәні бойынша бұл
заң елдегі банк ... ... ... ... банк ... ... Ұлттық банкісі
боп қайта ... ... ҚР ... ... ... ... Өнеркәсіп құрылыс банкісі - акционерлік-коммерциялық банк
болып табылатын Тұран-банкке, Аграрлық өнеркәсіп банкісі - ... банк ... ... ... ... Аграрлық өнеркәсіп
банкісіне, Сыртқы сауда банкісі - ... банк ... ... ... ... ... - ... болып табылатын Қазақстан Республикасы Жинақ банкісіне ... ... бұл ... ... ... боп ... ... ал Жинақ банкісі
Қазақстан Республикасының Халық банкісі атауына ие болды.
2.1.ҚР-дағы банк жүйесі. ҚР Ұлттық банкі:
қызметтері және операциялары
Елімізде ... ... ... ... ... банк
жүйесі екі деңгейден тұрады.
ҚР Ұлттық банкі - ... ... банк ... бірінші деңгейді
білдіреді.
Өзге банктердің барлығы (Мемлекеттік даму банкісінен басқасы) - ... ... ... да ... ... ... деңгейдегі
банктер деп атайды.
Бүгінгі таңдағы Қазақстанда қызмет ететін банктік жүйенің не бары ... ... ... бар. Бұл ... ... ... ... еліміздің өз тәуелсіздігін алуының себеп болғандығын айта ... ... бері банк ... ... ... ... Ондағы
мақсат - отандық банктеріміздің қызметін халықаралық стандартқа өткізу
болып отырғандығы да жасырын ... Бұл ... ... ... ... ... ... не банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге
асыратын ұйымдар болып құрылу қажеттігі ұсынылады.
Еліміздегі барлық несие жүйесін ... ұйым ... ... ... банк экономикамызда басты орын алады.
Орталық банк еліміздің эмиссиялық және ... ... ... ... және ... ... ... Оның қызметінің басты мақсаты пайда
табу ... тек ... ... жүргізуге және еліміздің банк жүйесіне
жетекшілік етуге бағытталады.
Әлемдік тәжірибе көрсеткендей, ... ... ... кең ... өкілеттілігі екі деңгейдегі банктік жүйенің
тиімді қызмет етуін қамтамасыз етеді.
Орталық банктің тарапынан ... ... ... ... жалпы қолма-қол және қолма-қолсыз ақша массасы жатады.
Ұлттың банк – бұл бұрынғы қарапайым клиенттерге қызмет ... ... ... ... орталық, эмиссиялық банкке
ауысқан, банктердің банкісі болып ... Іс ... ... ... ... ... ... және олардың шаруашылық айналымына түсуі
Ұлттық банктер мекемелерінің коммерциялың банктер кассасын толтыру арқылы
жүзеге асырылады. Барлық ... ... есеп ... ... банк
мекемелері арқылы жүргізе отырып, қажет жағдайларда ... ... ... ... банк – бұл ... ... ... оған қоса меншікті
алтын валюта резервтерден, басқа да материалдық ... ... ие ... ... ... тұлға.
Ұлттық банк өзінің атқаратын мәні жағынан біртұтас ұйым болып табылады,
ал мемлекет тек оның жарғылық ... ... ... жарғылық қордың мөлшері
- 20 млрд теңгені ... ... ... ғимараттардан, құрылғылардан,
құрал-жабдықтардан, көліктік құралдар мен басқа бағалылықтардан, ал ... ... ... ... табылатын меншікті ақшалай қаражаттардан
тұрады.
Ұлттың банк резервтік және басқа да қорларды құрайды. Резервтік ... қор ... ... ... ... ... ... және
жүргізген операцияларға байланысты зияндар мен ... ... ... ... ... ... таза табысы, сол қаржылық жылға
қатысты, нақты табыстар мен шығыстар арасындағы айналысқа шығарылған, оған
қоса ... ... оның ... банкнот пен монеталарды қоса
алғандағы шығыстардың айырмасы негізінде анықталады.
Ұлттың банктің таза табысы жарғылық ... және ... ... ... ... ... Таза ... қалған бөлігі келесі
қаржы жылындағы республикалық бюджетке аударылады. Ұлттық банк және ... ... ... мен ... ... ... Республикасы Ұлттық банкісінің басты ... - ... ішкі және ... ... ... ету.
Ұлттық банктің несиелік ресурсы мынадай көздерден құралады:
- меншікті қаражат есебінен;
- басқа ... ... және ... ... ... ... ақшалай қаражаттар есебінен;
- ҚР төңірегінде тартылған қаражаттардан;
- арнайы мемлекеттік қорлар мен бюджеттің уақытша бос жатқан қаражаттар
есебінен.
Ұлттық ... ... ... ... ... жоғарыдан басқарылатын жүйедегі біртұтас
орталықтандырылған құрылымды білдіреді. ... ... ... органына:
Басқарма және директорлар Кеңесі (Директорат) жатады.
ҚҰБ-нің жоғары басқару органы Басқарма болып табылады және ... ... ... жүктеледі:
- мемлекеттің ақша-несие саясатын дайындау;
- банк қызметіне ... бар ... ... ... ... Ұлттық банктің банктермен операциялары бойынша ресми қайта
қаржыландыру ... ... ... ... ... беру және ... қайтарып алу туралы шешім
қабылдау;
- жекелеген банктік операциялар түрлерін жүргізуге лицензиялар ... ... ... ... резервтік талаптар нормасын бекіту;
- алтын валюта активтерін басқарудың ... ... ... ҚР ... ... ... ... тәртібін бекіту;
- ҚҰБ жұмыс туралы жылдық есепті қарау, қабылдау және ... ... ... ... ... және ... мен ... туралы есебін қарау
және бекіту;
- ҚҰБ туралы нұсқауды, оның жарғылық капиталы мен ... ... ... ... ... және өзге де ... ... қызмет көрсету, ҚҰБ-нің құрылымы және ... ... ... ... және ұйымдардың жетекшілерін
тағайындау туралы нормативтік құқықтық актілерді бекіту;
- банктер үшін пруденциалдық нормативтер мен ... да ... және ... ... ... жағдайын, оған ақы төлеу жүйесі мен мөлшерін анықтау және
бекіту;
- ҚҰБ-нің халықаралық және ... да ... ... ... ... ... Кеңесінің (Директораттың) құрамын бекіту;
- бухгалтерлік есептің қазақстандық стандартын ескере отырып, ҚҰБ-не
арналған бухгалтерлік есептің ... және ... ... ... Басқармасы тоғыз адамнан тұрады. Ұлттық банктің
Басқармасының құрамына:
- ҚҰБ төрағасы және бес лауазымды ... ҚР ... бір ... ҚР ... екі өкіл ... ... ... басқару органы Директорлар кеңесі ... ... ... ... ... банк ... оның
орынбасарлары және құрылымдық бөлімшелердің жетекшілері кіреді.
Ұлттық банк тек қана ҚР Президентінің алдында есеп береді. Есеп ... ... ... ... ҚР Президенті ҚҰБ-нің төрағасын 6 жылға
сайлайды және қызметінен босатады;
- ҚҰБ ... ... да ҚҰБ ... ... ... 6 ... сайлайды және қызметінен босатады;
- ҚҰБ-нің жылдық есебін ҚР Президенті бекітеді;
- Ұлттық валютаның - ... ... ... ҚР ... ... ҚР ... ... бойынша өзінің қызметіне байланысты
ақпараттарды беріп ... банк ... ... қызметтерін жергілікті жерлердегі облыстың
басқармасы Алматы ... ... ... атқарады. Бұл филиал Ұлттық банк
атынан жұмыс істейді. ҚҰБ филиалдары мен өкілеттіліктері өз қызметтерін ... ... ... ғана ... асырады.
2.2.Коммерциялық банктер қызметін ұйымдастыру
Коммерциялық банктердің ұйымдастырылу құрылымы банкті ... және оның ... ... мен әр ... ... бөлінеді.
Басқару органы пайда алу мақсатында коммерциялық банктің қызметіне
тиімді жетекшілік етуді қамтамасыз етеді. Банктің ... ... ... ... коммерциялық банктің ең жоғарғы органы акционерлердің жалпы
жиналысы болып табылады.
Акционерлердің жалпы жиналысы ... бір рет ... ... ... ... міндеттер шешіледі:
- банктің жарғысына өзгерістер енгізу;
- банктің жарғылық капиталын өзгерту;
- банктің Кеңесін сайлау;
- банктің жылдың есебін бекіту;
- банктің табысын ... ... ... ... еншілес бөлімшелерін құру және тарату.
Екінші басқару органы банктің қадағалау кеңесі болып табылады. Банктің
бақылау ... банк ... ... ... ... ... мынадай
міндеттерді атқарады:
- нормативтік актілерді бекітеді;
- Басқарма немесе Басқарма ... ... ... ... ... басқару органы – бұл басқарма (банк ... ... ...... ... өкілетті орган, яғни ол банктің иелерінен, оның
акционерлерінен құралады және олардың мүдделерін ... ... ... ... банктің стартегиялық мақсатын анықтау;
- банктің саясаттарын жасау;
- жетекшілік қызметке кадрлар таңдау;
- ... ... ... және ... ... ... жасау.
Басқарма төрағасы банктің бірінші жетекшісі болып табылады және ол банк
қызметіне жетекшілікті жүзеге асырады. Банк төрағасына ... ... ... қызметіне қатысты барлық мәселелер бойынша бұйрықтар шығару
және нұсқаулар беру;
- барлық мемлекеттік және ... да ... ... банктерде, оның
ішінде, шетелдік банктерде банк қызметіне қатысты барлық мәселелер бойынша
өкілеттілікті жүзеге асыру;
- банктің мүлкіне және ... ие ... ... ... ... саны мен құрылымын бекіту;
- еңбек келісімшарты бойынша банктің лауазымды тұлғаларымен келісімдер
(контрактілер) жасасу.
Ревизиялық комиссия банк ... ... ... дұрыстығы жағынан
бақылау жасаушы орган болып табылады.
Несиелік комитет – бұл несиенің берілуіне байланысты қорытынды ... ... ... ... ... ... ... берген клиенттің өтінішін және несиелік ... беру ... ... қарайды;
- несие беру немесе одан бас тарту туралы шешім шығарады;
- несиелік тәуекелдерге байланысты несиелеу формаларын ... ... ... мен ... ... пайыз мөлшерлемесін бекітеді;
- несиені қайтаруды қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... (несиелік лимит, несиелік желі);
- берілген несиелерге мониторинг жүргізу тәртібін бекітеді;
- банктің ... ... ... ... бойынша бөлімшелердің жұмысын талдайды;
- несиелік комитеттің мәжілісінің хаттамаларына қол ... ... ... ... ... бөліміне: кадр бөлімі, заң бөлімі, күзет бөлімі, әкімшілік-
шаруашылық бөлімі және т.с.с. кіреді.
Ал банктің функционалдық ... ... ... мен ... ... ... «Темірбанк» АҚ-ның ұйымдастырылу құрылымы келесі ... ... ... ... ... ... ұйымдастырылу құрылымы
Қорытынды
Қорыта келгенде, Қазақстан ... ... ... Қазақстан
Республикасының орталық банкі болып табылады және Қазақстан Республикасы
банк жүйесінің ... ... ... ... ... Банкі басқа елдердің орталық
банктерімен және ... ... ... ... ... өз ... шегінде Қазақстан Республикасының мүддесін
білдіреді.
Сонымен бірге, Ұлттық Банк:
- айналыстағы ақша ... ... ... арқылы бағалы
қағаздарды эмиссиялайды, Қазақстан Республикасының ... мен ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасы Үкіметімен келісе ... ... ... ... ... қатысады және Қазақстан
Ұлттық Банкінің мемлекеттік борышына қызмет көрсетеді;
- Банктер үшін ... ... ... ... табылады;
- Банктің қаржы кеңесшісінің, Үкімет агентінің функциясын жүзеге
асырады.
Сонымен қорыта келгенде, «Қазақстан ... ... ... ... есеп ... ... ... жүргізу құқығы бар
республикалық мемлекеттік кәсіпорын ... ... ... Ұлттық Банкінің сервис бюросы» шаруашылық
жүргізу құқығы бар үздіксіз ... ... ... ... ... ... ... Ұлттық Банкінің Банкнот
фабрикасы» шаруашылық жүргізу ... бар ... ... ... ... Нұрсұлтан Назарбаевтың Қазақстан
халқына жолдауында ... ... ... ... ... инфляцияны
тексеруді қамтамасыз ету. Осы орайда Ұлттық қор маңызды роль ... ... қор ... ... және ... құрылуы мен пайдалануын
қамтамасыз етуге тиіс деп санайды» деп ... ... ... Қазақстан Республикасының тұрақты
макроэкономикалық даму жағдайы, банктік секторы жоғары қарқынмен өсуде.
Қолданылған әдебиеттер ... ҚР ... ... «ҚР ... және банк ... ... 71, 72, 73, 74 және т.б. баптары.
2. ОҚО Ұлттық банк филиалының ... ... ... ... қаржыгерлерінің IV конгресі». Алматы, 2004.
4. Банковская система Казахстана. 2006. /Финансы и кредиты. 2006 №2, 12с.
5. К.Маркс, Ф.Энгельс. Таң. Шығ. 23т. ... ... О.М. ... банки и их операции. –М., Банки и биржи:
ЮНИТИ, 1998.
7. Льюис К.Ф. Методы ... ... ... ... и статистика, 1993.
8. Лаврушин О.И. Банковские операции. –М., Инфро, ... Баян ... ... ... ... ... қатынастары: Алматы,
«Экономика». 2000ж.
10. Мақыш Серік Биханұлы. Ақша айналысы және несие: Алматы, 2004ж.
11. ... ... ... ... ... және оның ... №1. 2006. Алматы, 2006.
13. Статистикалық баспасөз – ... №2. ... ... ...... 2005 жыл. ... жинақ. Алматы, 2005ж.
15. Сейтқасымов Ғ.С. Ақша, несие, банктер: Оқулық. –Алматы, «Экономика»,
2005. -4/6 ... ... Н.Қ., ... М.Ә. Микроэкономика: Оқулық. –Алматы:
Экономика, 2003. -432 ... «ҚР ... ... ... ҚР заңы. 30.03.1995.
18. «ҚР-дағы банктер және банктік қызмет туралы» ҚР заңы. 30.03.1995.
19. 2002 жылы 3 ... ... банк ... №213 ... «Екінші деңгейдегі банктерге арналған процедуралық
нормативтер туралы» ереже.
20. Ұлттық банктің 2004ж. есебі.
Банкті ... екі ... ... ... қадағалау механизмі
-----------------------
Банктік жүйе бөлімі
Ақпараттық технологиялар басқармасы
Телекоммуника-ция бөлімі
Ісжүргізу басқармасы
Шаруашылық бөлімі
Жарнама бөлімі
Несиелік тәуекелдер басқармасы
Проблемалық несиелер басқармасы
Бас
бухгалтерия
Ішкі банктердің операциялар бөлімі
Бухесеп және есеп беру ... ... ... ... бөлімі
Қаржылық тәуекел департаменті
Ішкі аудит басқармасы
Филиалдар бюджет бөлімі
Кастодиандық операциялар бөлімі
Қазнашылық
Келісім-шарттарды және банктік шоттарды құқықтық сараптау бөлімі
Қаржылық жоспарлау бөлімі
Корршот және төлемдер бөлімі
Корпоративтік ... ... ... ... ... ... ... бөлімі
Құжаттау операциялар бөлімі
Аймақтық қаржыландыру басқармасы
Заң департаменті
Сыртқы талдау және маркетниг бөлімі
Несиелік операцияларды есепке алу бөлімі
Құрылымдық қаржыландыру басқармасы
Қаржы институт-тарының басқармасы
Қаржылық талдау ... ... ... алу ... және орта ... ... ... директор
Басқарушы директор
Басқарушы директор
Несиелік департамент
Басқарма төрағасының орынбасары
Басқарма төрағасының орынбасары
Басқарма төрағасының орынбасары
Басқарма төрағасы
Қызметтер
Басқару
бөлімдері
Департаменттер, бөлімдер
Төраға
орынбасарлары
Басқарма
төрағасы
Басқарма
Бақылау кеңесі
Несиелік комитет
Ревизиялық ... ... ... ... жүйесіндегі банк тәуекелдерін бағалауда
өзгерістер енгізу
Тәуекелді төмендету жөнінде банктің шараларды орындауына бақылау
мониторингін ... ... ... ... біртұтас есеп жасау
Ішкі және сыртқы аудан ұсыныстарымен танысу
Тексеру әдістемесі
Қашықтан талдау
мәліметтерін
CAMEL жүйесі бойынша тәуекелді анықтау, бағалау
Мақсатты
тексеру
Толық ауқымды тексеру
Жоспарлы және ... ... ... жүйесі бойынша тәуекелді бағалау
Қашықтан талдау нәтижесі бойынша ұсыныстар
Табыстар мен шығыстарды талдау
Активтер ... ... ... талдау
Салыстырмалы топтық талдау
Қаржылық
талдау
Ақпараттық есеп беру базасы
Қашықтан қадағалау

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 24 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Екінші деңгейлі банктердің атқаратын қызметтеріне баға беру34 бет
Қазақстан Республикасынның Ұлттық банктің және коммерциялық банктердің мәні, маңызы, міндеттері, атқаратын қызметтері24 бет
Банктер нарықтық қатынастар жағдайындағы өзіндік ерекшелігі бар кәсіпкерліктің дербес түрі31 бет
Коммерциялық банктердің пассивті операциялары36 бет
Қазақстан Республикасы Ұлттық банктің операциялары27 бет
Қазақстан Республикасының несие саясаты және ондағы банктердің атқаратын ролі67 бет
Paint графиктік редакторында жұмыс атқару5 бет
XX ғасырдың басындағы қазақ зиялыларының атқарған қызметтеріне саяси талдау57 бет
«ҚазМұнайГаз» ҰК» АҚ-ның 2007 жылы қаңтар-қыркүйек айларында атқарған жұмысының қорытындысы34 бет
«Қылмыстық атқару-құқығы» пәнінен лекциялар37 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь