Франк мемлекетi


Франк мемлекетi
Жоғарғы сот билiгi
Әдебиеттер тізімі
Варварлар корольдiгi жаңа феодалдық мемлекеттердiң қалыптасуына негiз болды. Ол мемлекеттердiң iшiндегi ең қуаттысы 486 жылы Солтүстiк Галлияда құрылған Франк мемлекетi едi. Оны салий франктерiнiң меровей руынан шыққан көсемi Хлодвиг басқарды. Хлодвиг барлық франк тайпаларын қол астына бiрiктiрiп, Римнiң қарамағындағы көршi Галлияның құнарлы жерлерiне жорыққа аттанды. 486 жылы Суассон қаласының маңында франктер римдiктердi талқандап, Солтүстiк Галлияны басып алды. Бұдан соң Хлодвиг вестготтардан Галлияның оңтүстiгiн де жаулап алды. Сөйтiп, Рим империясының осы провинциясының орнына өзiнiң корольдiгiн құрды.
Галлияны жаулап алған франктер бұрынғы жер иелерiн орындарынан қуған жоқ, бос жатқан жерге ғана қоныстанды. Жаулап алушылардың билiгiн мойындаған римдiк және галлиялық байлар аз уақыттың iшiнде франк ақсүйектерiмен араласып, туыстасып кеттi. Франк мемлекетiнiң халқы латын және герман тiлдерiн араластырып сөйлейдi. Осы аралас тiл кейiн француз тiлiнiң негiзiн құрады. Жазу саласында тек латын тiлi қолданылды. Хлодвигтiң тұсында осы тiлдiң франктердiң ең алғашқы сот саласындағы заңдары жазылды. Ол “Сали ақиқаты” деп аталды. Ол заңдар бүкiл мемлекет аумағындағы бiрыңғай тәртiптi орнатуға үлес қосты. Франктердiң заңы бойынша қылмыстың көпшiлiгi ақшалай айыппен өтелетiн.
Адамдар заң алдында тең болмады: адам өлтiргендi үшiн салынатын айып мөлшерi кiмдi қандай адамды өлтiргендiгiне байланысты әртүрлi болды. Франктiң өмiрi галлдар мен римдiктердiң өмiрiнен қымбат бағаланды. Жауапқа тартылған адамның кiнәсi дәлелденбесе, оны “құдай сотына” салатын. Мысалы, жалаңаш қолмен қазанда қайнап тұрған судан сақина алуға мәжбүр етiлдi. Егер кiнә тағылып отырған адамның қолы көп күймесе, ол адамның ақ екендiгiнiң белгiсi деп саналды. Сондықтан оған құдай жақ болып отыр деген тұжырым жасалатын.
Франк мемлекетiнiң аумағында жазба заңдардың шығуы үкiмет билiгiн нығайтуға үлес қосты. Ал мемлекет адамның байлығы мен басқыншылардан қорғап отыру үшiн керек болды. Қуатты мемлекеттiң көмегiмен ел басшылары халық бұқарасын қабылданған тәртiп шеңберiнде ұстап, салықты уақытында жинап алатын жағдайға жеттi. Әскер басшыларының iшiндегi әрi батыл, әрi тапқыр Хлодвиг король деп жарияланды. Король-барлық халық бағынатын, өкiмет билiгiн өзiнiң әулетiне мұраға қалдыра алатын, ең жоғарғы мемлекет басшысы.
Әдебиеттер тізімі:

1. История средних веков /Под ред. З.В.Удальцовой и С.П.Карпова М., 1991 т.1, 2.
2. Орта ғасырлар тарихы т.1, 2. /Под ред. С.Д.Сказкина, Е.В.Гутнова, А.И.Данилов, А.Я.Левицкий, Алматы 1976.
3. История средних веков А.Я.Гуревич, Д.Э.Харитонович М., 1995.
4. Хрестоматия по истории средних веков т.1, 2 изд.2 /Под ред. Н.А.Грацианского и С.Д.Сказкина М., 1949-1950.
5. Всемирная история. Т.4. /Под ред. М.А.Сидировой, М.И.Когерада, И.В.Петрушевского и Л.В. Черешина М., 1951.,
6. Практикум по истории средних веков. Сост. М.Л.Аврамсон М., 1961.
7. Полянский Ф.Я. Очерки социально-экономической политики цехов в городах западной Европы ХІII-ХҮ вв. М., 1952.
8. История средних веков. Учеб. для студентов. Под ред. Н.Ф.Колесницкого М., 1986.
9. Всемирная история I-III том. М., 1958
10. Всеобщая история. Сост. под. ред. Э.Левисса и А.Рамба т.IҮ-Ү М., 1898

Пән: Жалпы тарих
Жұмыс түрі:  Материал
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге
Таңдаулыға:   
Тегін:  Антиплагиат

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






Франк мемлекетi. Варварлар корольдiгi жаңа феодалдық мемлекеттердiң
қалыптасуына негiз болды. Ол мемлекеттердiң iшiндегi ең қуаттысы 486 жылы
Солтүстiк Галлияда құрылған Франк мемлекетi едi. Оны салий франктерiнiң
меровей руынан шыққан көсемi Хлодвиг басқарды. Хлодвиг барлық франк
тайпаларын қол астына бiрiктiрiп, Римнiң қарамағындағы көршi Галлияның
құнарлы жерлерiне жорыққа аттанды. 486 жылы Суассон қаласының маңында
франктер римдiктердi талқандап, Солтүстiк Галлияны басып алды. Бұдан соң
Хлодвиг вестготтардан Галлияның оңтүстiгiн де жаулап алды. Сөйтiп, Рим
империясының осы провинциясының орнына өзiнiң корольдiгiн құрды.
Галлияны жаулап алған франктер бұрынғы жер иелерiн орындарынан қуған
жоқ, бос жатқан жерге ғана қоныстанды. Жаулап алушылардың билiгiн
мойындаған римдiк және галлиялық байлар аз уақыттың iшiнде франк
ақсүйектерiмен араласып, туыстасып кеттi. Франк мемлекетiнiң халқы латын
және герман тiлдерiн араластырып сөйлейдi. Осы аралас тiл кейiн француз
тiлiнiң негiзiн құрады. Жазу саласында тек латын тiлi қолданылды.
Хлодвигтiң тұсында осы тiлдiң франктердiң ең алғашқы сот саласындағы
заңдары жазылды. Ол “Сали ақиқаты” деп аталды. Ол заңдар бүкiл мемлекет
аумағындағы бiрыңғай тәртiптi орнатуға үлес қосты. Франктердiң заңы бойынша
қылмыстың көпшiлiгi ақшалай айыппен өтелетiн.
Адамдар заң алдында тең болмады: адам өлтiргендi үшiн салынатын айып
мөлшерi кiмдi қандай адамды өлтiргендiгiне байланысты әртүрлi болды.
Франктiң өмiрi галлдар мен римдiктердiң өмiрiнен қымбат бағаланды. Жауапқа
тартылған адамның кiнәсi дәлелденбесе, оны “құдай сотына” салатын. Мысалы,
жалаңаш қолмен қазанда қайнап тұрған судан сақина алуға мәжбүр етiлдi.
Егер кiнә тағылып отырған адамның қолы көп күймесе, ол адамның ақ
екендiгiнiң белгiсi деп саналды. Сондықтан оған құдай жақ болып отыр деген
тұжырым жасалатын.
Франк мемлекетiнiң аумағында жазба заңдардың шығуы үкiмет билiгiн
нығайтуға үлес қосты. Ал мемлекет адамның байлығы мен басқыншылардан қорғап
отыру үшiн керек болды. Қуатты мемлекеттiң көмегiмен ел басшылары халық
бұқарасын қабылданған тәртiп шеңберiнде ұстап, салықты уақытында жинап
алатын жағдайға жеттi. Әскер басшыларының iшiндегi әрi батыл, әрi тапқыр
Хлодвиг король деп жарияланды. Король-барлық халық бағынатын, өкiмет
билiгiн өзiнiң әулетiне мұраға қалдыра алатын, ең жоғарғы мемлекет
басшысы.
Жоғарғы сот билiгiн де корольдiң өзi атқарды. Барлық мемлекеттiк
маңызы бар мәселелердi жақын достарымен ақылдаса отырып, корольдiң өзi
шешетiн болды. Король сарайы елдi басқарудың орталығына айналды. Сарайда
корольдiң жақын туыс-достарықызметкерлерi мен жасақшылары орналасты.
Тұрақты жасақ салықтар мен соғыста түсетiн олжаның есебiнен өмiр сүрдi.
Франктердiң тұрақты әскерi болған жоқ. Соғыс бола қалған жағдайда барлық
ерiктi азаматтардан халық жасақтары құрылатын. Негiзгi әскери күш корольдiң
жасағы болды.
Ел бiрнеше аймақтарға бөлiндi. Оларға салық жинайтын, әскерге
басшылық жасайтын, сот iсiн жүргiзетiн басшы-граф тағайындалып қойылды.
Франктер Галлиядағы бос жатқан жерлердi бөлiп алып, өз иелiктерiне
айналдырды. Ең үлкен үлес Хлодвигке тидi. Онан кейiнгi үлкен үлес оның
жақын жасақ басшылары мен нөкерлерiне берiлдiҚатардағы қарапайым
жасақшыларға шағын үлестер тидi. Жасақ басшылары мен нөкерлер iрi жер
иеленушiлерге айналды. Олардың иелiктерi Аллод, яғни толық иелiк деп
аталды. Аллодтың иесi оны басқа адамға сыйлауға, мұраға қалдырауға
қызметкерлерге уақытша пайдалануға бере тұруға ерiктi болды. Iрi жер
иелiктерiнде құлдар мен колондар (iрi және орташа жер иелерiнен шағын жер
үлесiн алып, заттай салық төлеушiлер) жұмыс iстедi.
Галлияны жаулап алғаннан кейiн қатардағы франктер өзара туыс
отбасыларынан құрылған қауымға бiрiгiп, шаруашылық жүргiздi. Олар қауым
иелiгiнде бiрлесе еңбек етiп, тапқан табыстарын өзара бөлiсiп алатын.
Бiрте-бiрте қауым мүшелерiнiң арасында мүлiктiк жiктелу пайда болды. Осыған
байланысты қауымнан оның бақуатты мүшелерi бөлiнiп шыға
бастадыҚауымдыққұрылыс ыдырап, франктер қоғамында байлар мен кедейлер
болып жiктелу басталды.
Франктердiң пұтқа табынушылығы олардың Галлиядағы билiгiн нығайтуына
көмектесе алмады. Ондай көмекпен халық арасындағы ықпалы мен беделi күштi
христиан шiркеуi ғана қамтамасыз ете алатындығын франк басшылары түсiндi.
Сондықтан Хлодвиг 498 жылы өзiнiң жасақшыларымен бiрге христиан дiнiне
ендi. Алғашында бұл дiндi қабылдағысы келмеген франктер оған Хлодвигтен
қорқанынан кiрдi. Христиан дiнi франктер мен римдiктердi жақындастырып,
бiр халыққа айналдырды. Шiркеу басшылары жарлықтар шығаруға көмектесiп
отырды. Хлодвигтiң кеңесшiлерiне айналып, оның беделiн көтерiп, билiгiн
нығайтты.
Хлодвиг оның қарымтасы ретiнде шiркеудiң байлығын қорғап, оған жер
үлесi мен бағалы сыйлықтар берiп отырды. Әрбiр елдi-мекенде шiркеулер
ашылды. Дiнбасылары халыққа құдай сөзiн жеткiзiп, оларды құдайға құлшылық
етуге шақырды. Христиан дiнiнiң арқасында франктер римдiктердiң бай
мәдениетiн меңгердi.
“Майордом” латынша “үйдiң үлкенi”, “басшысы” дегендi бiлдiредi. 511
жылы Хлодвиг өлгеннен кейiн, оның мұрагерлерi жер мен билiк үшiн қиян-
кескi ұрыс жүргiздi. Ел бiресе бөлшектенiп, бiресе қайта бiрiгiп,
тұрақсыз жағдай орнады. Меровингтер әулетiнен шыққан корольдердiң билiгi
әлсiреп, майордомдардың ықпалы күшейе түстi. Король майордомдарды король
шаруашылығын басқаруға тағайындайтын. Бiртiндеп майордом қызметi әкеден
балаға мұра ретiнде қала беретiн мемлекеттегi ең жоғарғы лауазымды
қызметке айналды.
Майордом Карл Мартелл 715-741 ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Батыс Рим империяcының құлауы. Франк корольдігі және варвар мемлекеті
Франк державасындағы феодализмнің дамуы
Батыс Европа мемлекетi
Ұлы Морав мемлекеті
Қимақ мемлекеті
Германия мемлекеті
Найман мемлекеті
Франк мемлекетінің құрылуы және феодалдық қатынастардың дамуы
Қаңлы мемлекеті
Қарақытай мемлекеті
Пәндер
Stud.kz
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рақмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Жабу / Закрыть