Алтай Республикасы


1 Алтай Республикасы
2 География
3 Тарихы
4 Экономика
5 Мәдиниет
6 Пайдаланған Әдебиет
Алтай Республикасы – Ресей Федерациясының құрамындағы ұлттық - мемлекеттік құрылым. Жоғары заң шығарушы органы – Әл құрылтай, ол 4 жыл мерзімге сайланатын 27 депутаттан тұрады. Жоғары атқарушы органы – Үкімет, оны төраға басқарады. Алтай Республикасы Қазақстан,Қытай, Моңғолия жерімен, сондай-ақ Ресей Федерациясының Тыва,Хакасия республикаларымен, Кемерово облысымен, Алтай өлкесіменшектеседі. Орталығы – Горно-Алтайск қаласы. Жер аумағы – 92902 км2, халқы – 201,6 мың адам (1996 жылы). Батысынан шығысына дейін – 360 км, оңтүстігінен солтүстіке дейін – 480 км. Ресми тілі – орыс және алтайтілдері. Жергілікті халқы алтайлықтар, барлық тұрғындардың 31%-ын (62 мыңнан астам адам) құрайды; қалған халықтың 62%-ын орыстар, қазақтар– 5%, украиндар – 1%, немістер 0,4%. Әкімшілік бөлінісі – 10 аудан, 1 қала, 86 ауыл мен 2 кент. Валютасы – Ресей рублі.

География
Алтай Республикасы қазақ даласына, Моңғолия шөлейті мен Сібіртайгасына ұласып жатқан Алтай тауларының солтүстік бөлігінде орналасқан. Ең биік шыңы – Мұзтау (4506 метр). Жер бедері әркелкі: биік тау жоталарының (Қатун, Солтүстік және Оңтүстік Шуй) арасын “дала” деп аталатын жазықтық не ауқымды қазан шұңқырлар (Абай, Уймон, Шуй) бөліп жатыр. Климаты континенттік: қаңтар айының орташа температурасы –12 – 31,80С, шілдеде 9 – 180С. Жылдық жауын - шашын мөлшері тауаралық қазан шұңқырларда – 100 мм-ге, солтүстік - батыс бөлігінде 1000 мм-ге жетеді. Ең ірі көлі – Алтынкөл, оның көлемі – 230,8 км, тереңдігі – 325 м. Өзендері энергия қорына өте бай. Республиканыңсолтүстік - батыс жағындағы беткейлер мен аңғарлар – қара топырақты, қалған жерлері таулық күлгін топырақты келеді. Жерінің 25%-ын орман(балқарағай, самырсын, шырша, қайың) алып жатыр. Өсімдіктердің 212 түрі кездеседі. Дала мен шөлейттің аң - құстары: зерен елік, қарсақ, суыр,манул мысығы, зорман, қосаяқ, бозторғай, құзғын мен бүркіт; биік таулы аудандарға тән жануарлар: арғалы (тау қойы), бун (тауешкі), барс (ірбіс) пен бүркіт мекендейді.
1. Административно-территориальное деление по субъектам Российской Федерации на 1 января 2010 года. Росстат (14 июля 2010).
2. Қазақ энциклопедиясы, 10 том
3. Рудой А. Н., Кирьянова М. Р. Научное и рекреационное значение великих геологических памятников Алтая: к созданию Алтайского ледникового парка // Известия Русского географического общества, 2004. — Вып. 5.

Пән: География
Жұмыс түрі:  Материал
Тегін:  Антиплагиат
Көлемі: 6 бет
Таңдаулыға:   
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге
Кепілдік барма?

бот арқылы тегін алу, ауыстыру

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






Ж О С П А Р
1 Алтай Республикасы
2 География
3 Тарихы
4 Экономика
5 Мәдиниет
6 Пайдаланған Әдебиет

Алтай Республикасы
Алтай Республикасы - Ресей Федерациясының құрамындағы ұлттық - мемлекеттік құрылым. Жоғары заң шығарушы органы - Әл құрылтай, ол 4 жыл мерзімге сайланатын 27 депутаттан тұрады. Жоғары атқарушы органы - Үкімет, оны төраға басқарады. Алтай Республикасы Қазақстан,Қытай, Моңғолия жерімен, сондай-ақ Ресей Федерациясының Тыва,Хакасия республикаларымен, Кемерово облысымен, Алтай өлкесіменшектеседі. Орталығы - Горно-Алтайск қаласы. Жер аумағы - 92902 км2, халқы - 201,6 мың адам (1996 жылы). Батысынан шығысына дейін - 360 км, оңтүстігінен солтүстіке дейін - 480 км. Ресми тілі - орыс және алтайтілдері. Жергілікті халқы алтайлықтар, барлық тұрғындардың 31%-ын (62 мыңнан астам адам) құрайды; қалған халықтың 62%-ын орыстар, қазақтар - 5%, украиндар - 1%, немістер 0,4%. Әкімшілік бөлінісі - 10 аудан, 1 қала, 86 ауыл мен 2 кент. Валютасы - Ресей рублі.

География
Алтай Республикасы қазақ даласына, Моңғолия шөлейті мен Сібіртайгасына ұласып жатқан Алтай тауларының солтүстік бөлігінде орналасқан. Ең биік шыңы - Мұзтау (4506 метр). Жер бедері әркелкі: биік тау жоталарының (Қатун, Солтүстік және Оңтүстік Шуй) арасын "дала" деп аталатын жазықтық не ауқымды қазан шұңқырлар (Абай, Уймон, Шуй) бөліп жатыр. Климаты континенттік: қаңтар айының орташа температурасы - 12 - 31,80С, шілдеде 9 - 180С. Жылдық жауын - шашын мөлшері тауаралық қазан шұңқырларда - 100 мм-ге, солтүстік - батыс бөлігінде 1000 мм-ге жетеді. Ең ірі көлі - Алтынкөл, оның көлемі - 230,8 км, тереңдігі - 325 м. Өзендері энергия қорына өте бай. Республиканыңсолтүстік - батыс жағындағы беткейлер мен аңғарлар - қара топырақты, қалған жерлері таулық күлгін топырақты келеді. Жерінің 25%-ын орман(балқарағай, самырсын, шырша, қайың) алып жатыр. Өсімдіктердің 212 түрі кездеседі. Дала мен шөлейттің аң - құстары: зерен елік, қарсақ, суыр,манул мысығы, зорман, қосаяқ, бозторғай, құзғын мен бүркіт; биік таулы аудандарға тән жануарлар: арғалы (тау қойы), бун (тауешкі), барс (ірбіс) пен бүркіт мекендейді. Қазба байлықтары: темір, алтын, вольфрам,қалайы, жез, т.б. Талдыдүрген кен орнынан қоңыр көмірдің (шамамен 68 миллион тонна) қоры табылған. Алтай жері әсіресе асыл тастарға бай. Құрылыс материалдары мәрмәрдің, саздың, құмның, әктастың, кесек тастың қоры мол.

Тарихы
Алтай жерін адамдар ерте замандарда - төменгі және жоғарғы палеолитдәуірінен қоныстанған. Б.з.б. 3 ғасырдың соңы мен 2 ғасырдың басындаАлтай тауларын түркі тайпаларының арғы атасы - ғұндар жайлап, жергілікті ұлыстардың көбісін өзіне бағындырды. Б.з. 4 - 6 ғасырларында қазіргі алтайлықтар мен басқа да түркі халықтарының арғы тегі - көк түркілер осы аймақта тұрды, 552 жылы Алтай түркілері өз мемлекетін құрып, астанасын Орхон өзеніне көшірді. Үлкен Хинганнан Кавказға дейінгі аралықта үстемдік жүргізген түркілердіңсолтүстік шекарасы Байкалға дейін созылып, Енесай (Енисей) мен Таулы Алтайдықамтыды, оңтүстік шекарасы Ұлы Қытай қорғанына, Тибет жеріне тірелді. 581 жылықағанат екіге: Шығыс және Батыс қағандықтарға бөлінді. Қазіргі Алтай Республикасын қамтыған Шығыс Түрік қағандығы қытай шеріктерімен, арабсарбаздарымен, т.б. ұлыс - тайпалармен арадағы үздіксіз соғыстардың салдарынан 8 ғасырда күйреп тынды. Одан көптеген тарихи - мәдениескерткіштер: балбалдар, жан-жануар кейпіндегі шекіме бұйымдар, әшекейлер,былғары киім жұрнақтары, алтын белдіктер, сондай - ақ түркі әліпбиімен ойылған жазба мұрағаттар сақталып жеткен. 9 - 12 ғасылар аралығында бұл өңірде Енесейқырғыздары, қидандар, моңғолдар, т.б. кезек - кезек билік құрды. 13 ғасырдан бастап алтайлықтар Шыңғыс хан негізін қалаған түркі - моңғол ұлыстарының құрамына кірді. 17 - 18 ғасыларда олардың негізгі бөлігі жоңғар хандығына бағынды. 18 ғасырдың басында кейбір тайпаларорыс бодандығын қабылдай бастады. Бұл процесс 1755 - 57 жылы болған Қытай мен Жоңғарияның арасындағы жойқын соғыстан кейін күшейе түсті. Қырғыннан қашқан алтайлықтар Ресей өкіметіне ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Қазақтар (шетжұрты)
Шығыс-Қазақстан облысы жайлы ақпарат
Эмигрант және эмиграция ұғымы
Қазақтар
Табиғатты қорғау іс-әрекетінің заң шығарушы және нормативті құқықтық базасы. Ерекше қорғалатын табиғи аумақтар туралы ҚР заңы
Шығыс Қазақстан облыс халқының табиғи қозғалыстарына әлеуметтік-экономикалық географиялық сипаттама
Қазақтар және қазақ тілі туралы
ҚОСАҒАШ НЕМЕСЕ ШҮЙ ҚАЗАҚТАРЫ ТУРАЛЫ
Тарбағатай жотасы - Геоқұрылымдық тұрғысынан
Қатон-Қарағай ұлттық саябағы
Пәндер