Қазақстандағы қаржы жүйесі

Мазмұны:

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3

Ι Қаржы жүйесін ұйымдастыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5

1.1 н ұйымҚазақстандағы қаржы жүйесідастыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5
1.2 Қаржы жүйесін ұйымдастыру барысындағы шетелдік тәжірибеге шолу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 10

ΙΙ Қазақстан Республикасындағы қаржы жүйесінің субъектілері ... ...16

2.1 Қаржы министрлігі және оның құрылымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..16
2.2 Мемлекеттік қаржы жүйесіндегі бюджет ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .23

ΙΙΙ Қазақстанда инфляцияның ерекшеліктері және инфляцияға қарсы саясат ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 29

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..41

Қолданылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...44
Кіріспе

Мемлекеттік қаржылар нарықтық қатынастарға шешуші қадам жасаған егемен еліміздің болмысының және өркениетті мемлекеттер қатарлы дамуының материалдық негізі болып саналады.
Сонымен қатар, қазіргі кезде мемлекеттік қаржылардың қоғам мұқтаждықтарын және мемлекеттің өзіне тән әралуан қызметтерін қаржыландыру, экономикалық қатынастарды түрлендіру, қаржы жүйесін рыноктық жағдайларға сай келтіру және инвестициялық белсенділікті ынталандыру, сондай-ақ әлеуметтік мәселелерді шешу және экономикалық тұрақтылықты қамтамасыз ету барысында атқаратын ролі мен маңызы күн санап күшейе түсуде.
Бүгінгі, мемлекеттік қаржылар нарықтық экономика саясатын айтарлықтай жүргізуге себін тигізетін, ал қаржылық құқық әлеуметтік – экономикалық даму аясына күшті ықпал ететін негізгі қуатты құрал ретінде баршаға мәлім болып отыр. Негізінде, мемлекеттік қаржылар болу және қайта бөлу процестері шегінде туындайтын, сондай-ақ тұрақты субъектісі мемлекет болып табылатын экономикалық (ақшалай) қатынастардың жиынтығынан тұрады.
Мемлекеттік қаржылардың материалдық негізін ақша нысанындағы құнның біржақты қозғалысын білдіретін және ақшалай төлемдер мен есеп айырысуға байланысты айналысты көрсететін экономикалық процестер құрайды.
Мемлекеттік қаржылар экономикалық және материалдық тұрғыдан қарастырылады.
Экономикалық категория ретінде мемлекеттік қаржылар деп мемлекеттің және жергілікті жергілікті мемлекеттік басқару органдарының өз функцияларын атқаруға қажетті ақша қаражаттары қорларын қалыптастыру, бөлу және пайдалануды ұйымдастыру жөніндегі экономикалық қатынастардың жиынтығын айтамыз.
Ал материалдық мағынасында мемлекеттік қаржылар мемлекеттің және қоғамның тиісті мүдделерін қамтамасыз етуге қажетті, әрдайым мемлекет меншігінде болатын орталықтандырылған және орталықтандырылмаған ақша қаражаттары қорларының жиынтығын көрсетеді.
Мемлекеттік қаржыларға тән функциялар қаржыларға тән қызмет ауқымы, сондай-ақ олардың мән-жайының айрықша тәсілдері арқылы көрініс табады. Қаржылардың функцияларына ақшалай қаражаттарды жұмылдыру, ақшалай ресурстарды бөлу және қайта бөлу, бақылау – есептеу функциялары жатады.
Мемлекеттегі қаржылық ресурстарды жұмылдыру, бөлу және пайдалануды ұйымдастыру тек мемлекеттің қаржылық жүйесінің ауқымында ғана жүзеге асырылады.
Мемлекеттің қаржы жүйесінің экономикалық негізін мемлекеттік қаржылық қатынастар, ал нормативтік – құқықтық базасын қаржылық заңдар құрайды.
Мемлекеттің қаржы жүйесі өзінің құрылымдық ерекшелігіне, маңызына және басқа да мән – жайларына байланысты материалдық, экономикалық және ұйымдастырылу тұрғысынан қарастырылады. Материалдық мағынасында қаржы жүйесі құқықтық негіздері мен экономикалық мәні айқындалған ақшалай қорлардың жиынтығы ретінде көрініс табады. Экономикалық мағынасында қаржы жүйесі әрқайсысы өзіне тән белгілі бір ақшалай қорды білдіретін қаржылық – экономикалық институттар жиынтығынан тұрады. Ұйымдастырылу мағынасында қаржы жүйесі мемлекеттің органдары мен қаржылық мекемелерінің жиынтығын көрсетеді. Мемлекеттің қаржылық жүйесінің қазіргі кезде атқаратын қызметі мемлекеттік және жекеменшік қаржылар аясындағы мүдделердің біршама болса да теңдестірілуін қамтамасыз етуге бағытталған. Мемлекеттің қаржы жүйесіндегі әр түрлі қаржылардың функциялары тек мемлекеттің қаржылық қызметінің басымды бағыттарында жүзеге асырылады. Мемлекеттің қаржылық қызметі деп мемлекеттің біртұтас өзінің немесе оның уәкілетті органдарының қоғам мүдделері мен мұқтаждықтарын қамтамасыз етуге және өздеріне тән функцияларын атқаруға қажетті ақшалай қорларын қалыптастыру, бөлу, сондай-ақ пайдаланылуын ұйымдастыру жөніндегі іс-қимылдары мен қызметтерін айтамыз.
Мемлекеттің қаржылық қызметінің басты мақсатына қоғамның әлеуметтік – экономикалық инфрақұрылымдарының ойдағыдай қызмет атқарулары үшін қолайлы жағдай жасау жатады. Ал мемлекеттің қаржылық қызметінің негізгі міндеттері қоғамның ақшалай инфрақұрылымын құру және оның тиісінше қызмет атқаруын қамтамасыз ету; өзінің болмысының материалдық негізі және өзіне тән қызметтері мен міндеттерін жүзеге асырудың қаражат көзі қаржыларды қалыптастыру;қоғамның әлеуметтік – экономикалық дамуының басымды бағыттарын қажетті көлемде ақша қаражаттарымен қамтамасыз ету болып табылады.
Мемлекеттік қаржылық қызметінің басымды бағыттары: мемлекеттің ақшалай қорларын қалыптастыру, мемлекеттің қаржылық ресурстарын бөлу, мемлекеттің қаржылық ресурстарын пайдалануды ұйымдастыру, мемлекеттің қаржылық ресуірстарын бөлу және пайдалану барысында мемлекеттік қаржылық бақылауды жүзеге асыру, мемлекеттің қаржылық қызметі аясындағы уәкілетті органдар жүйесін айқындау және олардың тиісті құзыретін белгілеу, айналымға ақшалар және бағалы қағаздар шығару, қаржылық жоспарларды жүзеге асыру болып саналады.
Қолданылған әдебиеттер тізімі:

1. Әубәкіров " Экономикалық теория негіздері " Алматы 1994 ж.
2. Мәдешев Б " Нарықтық экономика теориясына кіріспе " Алматы 1995 ж.
3. Эдвин.Дж. Доллан " Макроэкономика" Москва 1995 ж
4. Мельников В.Д " Экономика Казахстана " Алматы 1995 ж
5. Тобаяқов Б "Егемен елдің экономикасы "
6. Алматы 1995 ж.
7. 6. Қаржы - қаражат 1999 № 1
8. 7. Қаржы - қаражат // 2000 № 9
9. 8. Қаржы - қаражат // 2002 №3
10. Егемен Қазақстан 2003 № 15 қараша
11. Казахстан в цифрах 2003, 20004
12. Статистикалық бюллетень 2004
13. Қазақстан Республикасының «Бюджетке төленетін салықтық және басқа да міндетті төлемдер туралы» Қазақстан Республикасының Кодексі.
        
        Мазмұны:
Кіріспе.....................................................................
.............................................3
Ι Қаржы жүйесін
ұйымдастыру.................................................................
.....5
1.1 Қазақстандағы қаржы жүйесін
ұйымдастыру............................................5
1.2 Қаржы жүйесін ұйымдастыру барысындағы шетелдік тәжірибеге
шолу........................................................................
............................................10
ΙΙ Қазақстан Республикасындағы қаржы жүйесінің субъектілері.......16
2.1 Қаржы министрлігі және ... ... ... ... ... ... ... және инфляцияға қарсы
саясат......................................................................
..............................29
Қорытынды...................................................................
...................................41
Қолданылған
әдебиеттер..................................................................
.............44
Кіріспе
Мемлекеттік қаржылар нарықтық қатынастарға шешуші қадам жасаған егемен
еліміздің болмысының және ... ... ... ... ... ... саналады.
Сонымен қатар, қазіргі кезде мемлекеттік қаржылардың ... және ... ... тән ... қызметтерін қаржыландыру,
экономикалық қатынастарды түрлендіру, қаржы жүйесін ... ... ... және инвестициялық белсенділікті ынталандыру, сондай-ақ
әлеуметтік мәселелерді шешу және экономикалық тұрақтылықты ... ... ... ролі мен ... күн ... ... ... мемлекеттік қаржылар нарықтық экономика саясатын айтарлықтай
жүргізуге себін тигізетін, ал қаржылық құқық әлеуметтік – экономикалық даму
аясына күшті ықпал ... ... ... құрал ретінде баршаға мәлім болып
отыр. Негізінде, мемлекеттік қаржылар болу және қайта бөлу ... ... ... ... ... ... болып табылатын
экономикалық (ақшалай) қатынастардың жиынтығынан тұрады.
Мемлекеттік қаржылардың материалдық негізін ақша нысанындағы ... ... ... және ... ... мен есеп ... ... көрсететін экономикалық процестер құрайды.
Мемлекеттік қаржылар экономикалық және ... ... ... ... ... ... деп мемлекеттің
және жергілікті жергілікті мемлекеттік басқару ... өз ... ... ақша қаражаттары қорларын қалыптастыру, бөлу және
пайдалануды ұйымдастыру ... ... ... жиынтығын
айтамыз.
Ал материалдық мағынасында мемлекеттік қаржылар ... ... ... мүдделерін қамтамасыз етуге қажетті, әрдайым мемлекет
меншігінде болатын ... және ... ... ... ... ... қаржыларға тән функциялар қаржыларға тән қызмет ауқымы,
сондай-ақ олардың мән-жайының айрықша тәсілдері ... ... ... ... ... қаражаттарды жұмылдыру, ақшалай
ресурстарды бөлу және қайта бөлу, бақылау – есептеу функциялары жатады.
Мемлекеттегі қаржылық ... ... бөлу және ... тек ... ... ... ауқымында ғана жүзеге
асырылады.
Мемлекеттің қаржы жүйесінің экономикалық негізін ... ... ал ... – құқықтық базасын қаржылық заңдар құрайды.
Мемлекеттің қаржы ... ... ... ерекшелігіне, маңызына және
басқа да мән – ... ... ... ... және
ұйымдастырылу тұрғысынан қарастырылады. ... ... ... құқықтық негіздері мен экономикалық мәні айқындалған ақшалай
қорлардың жиынтығы ретінде көрініс табады. ... ... ... ... ... тән ... бір ақшалай қорды білдіретін қаржылық –
экономикалық институттар жиынтығынан ... ... ... ... ... органдары мен қаржылық мекемелерінің жиынтығын
көрсетеді. Мемлекеттің қаржылық жүйесінің ... ... ... қызметі
мемлекеттік және жекеменшік қаржылар аясындағы мүдделердің біршама болса да
теңдестірілуін қамтамасыз етуге ... ... ... ... ... ... ... тек мемлекеттің қаржылық қызметінің
басымды бағыттарында жүзеге асырылады. Мемлекеттің қаржылық қызметі ... ... ... ... оның уәкілетті органдарының қоғам
мүдделері мен мұқтаждықтарын ... ... және ... ... ... ... ақшалай қорларын қалыптастыру, бөлу, сондай-
ақ пайдаланылуын ұйымдастыру ... ... мен ... ... ... ... мақсатына қоғамның әлеуметтік –
экономикалық инфрақұрылымдарының ойдағыдай қызмет атқарулары үшін қолайлы
жағдай жасау жатады. Ал мемлекеттің ... ... ... ... ... инфрақұрылымын құру және оның тиісінше қызмет атқаруын
қамтамасыз ету; өзінің болмысының ... ... және ... ... мен міндеттерін жүзеге асырудың ... көзі ... ...... дамуының басымды бағыттарын
қажетті көлемде ақша қаражаттарымен қамтамасыз ету болып табылады.
Мемлекеттік қаржылық қызметінің басымды бағыттары: мемлекеттің ақшалай
қорларын қалыптастыру, мемлекеттің ... ... ... ... ... пайдалануды ұйымдастыру, мемлекеттің қаржылық
ресуірстарын бөлу және пайдалану ... ... ... ... ... ... қаржылық қызметі аясындағы уәкілетті органдар
жүйесін айқындау және ... ... ... ... ... ... ... қағаздар шығару, қаржылық жоспарларды жүзеге ... ... ... ... ұйымдастыру
1.1. Мемлекетің қаржылық қызметі және оны реттеу
Мемлекеттің қаржылық құрылысы өзара ... 1. ... ... ... ... мемлекеттің ақшалай қорларының
жиынтығы ретіндегі мемлекеттің қаржы жүйесінен 2. ... ... ... 3. ... ... ... тұрады.
Мемлекеттің қаржы жүйесін құрайтын қаржылық - экономикалық институттар:
бюджет ... ... тыс ... ... мемлекеттік сақтандыру
қаржылары, мемлекеттік банктердің қаржылары, мемлекеттік кәсіпорындар мен
мекемелердің және мемлекеттік ... ... ... ... табады.
Мемлекеттің қаржылық құрылымын арнайы мамандандырылған және өздеріне
тиесілі қаржылық өктем өкілеттіліктерін жүзеге ... мына ... ҚР ... министрлігі;
2. ҚР Қаржы министрлігінің Салық комитеті, Қаржы дақылау комитеті
және Қазынашылық комитеті;
3. ҚР ... ... ... ... ... ... мен
облыстық қаржылық басқармалар;
4. ҚР Ұлттық банкі;
5. ҚР Ұлттық банкінің ... және ... ... ... ... ... ... департаменті,
төлемдік баланс және валюталық реттеу департаменті;
6. ҚР ... және ... ... ... ... қаржылық реттеу мемлекеттің қаржы жүйесінің ойдағыдай
қызмет ... ... оның ... ... ... ... ... деңгейде қамтамасыз ету мақсатында ... ... және ... ... ықпал ету болып саналады.
Қаржылық реттеудің әдістеріне: мемлекеттің қаржы жүйесінің ... ... ... ... ... ... ... түрлері
мен бағдар-бағыттырын айқындау: мемлекеттің кірістерді қаржы жүйесі
буындарының арасында бөлу: ... ... ... ... ... бөлу; өз қарамағына бекітілген ақшалай ... ... ... ... органдардың құзыреттерін белгілеу; ақшалай
қорларды ... және бөлу ... ... ... бөлінетін ақша қаражаттарын пайдалануды ұйымдастыру; мемлекеттің
ақша қаражаттарының пайдаланылуына бақылау жүргізу; қаржылық ... үшін ...... ... ... және ... тәртіппен осы жауапкершілікке тарту жатады.
Ақша жүйесінің құқықтық негіздері еліміздің ақша жүйесінің, ... ... ... жүйесін белгілейтін, сондай-ақ оның қоғам мен мемлекет
мүдделеріне сай ... ... ... қамтамасыз ететін қаржылық
құқықтың институты болып табылады.
Осы институт реттейтін обьект ретінде мына: ақша жүйесінің ... ... ... ...... ... ... сияқты үш элемент көрініс табады.
Ақша жүйесі деп тарихи ... және ... ... заңдармен
бекітілген еліміздегі ақшалар айналымын ұйымдастыру нысанын айтамыз. Ақша
жүйесінің элементтеріне: ресми ақша бірлігі, ақша түрлері, ақшаларды ... ... ... ... ақша айналымын ұйымдастыру жатады.
Ақша бірлігі еліміздегі барлық тауарлардың бағасын өлшеу ... ... және ... ... аталымын көрсететін ... ... ... яғни ҚР ... ...... ... табылады.
Ақшалардың түрлері дегеніміз заңды төлем құралы болып табылатын ақшалар
мен олардың номиналдары.Ақшалар ... ... және ... ... түрінде
көрініс табады.
Мемлекетіміздегі бірден-бір негізгі ... ... ... ... ... және ... монеталарды мемлекет атына
шығаруды жүзеге асыратып Қазақстанның ... ... ... ... ... ... сондай-ақ тауарсыз төлемдер мен есеп айырысу
айналысына қызмет ... ... және ... емес ... ... ... Ақша айналымын реттеу әдістеріне ақшалай
операцияларды жүргізу ... мен ... ... ... ақшалай
операцияларды реттеу және ақшалай операцияларды жүзеге асыру тәртібін
айқындау жатады.
Мемлекеттік ... ... ... тән ... ... бойынша есеп айырысу құралы және мемлекеттің ақша қорларына
жұмылдырылуына байланысты қазына ... ... ... ... ... ... ақша реформаларын жүргізу арқылы жүзеге
асырылады.
Ақша ... ... ... ... ... және ревальвация сияқты әдістер қолданылады.
Нуллификациялау – айналымнан құны жойылған ақшаларды алып тастап, ... жаңа ... ... ... – айналымдағы ақшаларды белгілі
бір ара ... ... ... жаңадан шығарылған ақшаларға
айырбастау, ақшалар құнын ... және ... ... ... ... ... ... ресми курсын төмендету, ревальвациялау ... ... ... ... ... ... ... ресми
түрде жоғарылату сипатында жүргізіледі.
Ақша жүйесінің құрамдас бөлігіне ұлттық валюта жүйесі ... ... ... деп халықаралық валюталық құық нормаларын есепке ала отырып
ұлттық валюталық заңдармен бекітілген валюталық қатынастарды ... ... ... айтамыз.
Ұлттық валюта жүйесі халықаралық валюталық жүйемен тығыз өзара қарым-
қатынаста және еліміздің ... мен ... ... даму ... ... ... валюта жүйелердің тарихи даму кезеңдеріне орай ... ... ... ... ... (1867 ... ... валюталық жүйесі (1922 ж)
3. Бреттон-Вуд валюталық жүйесі (1944 ж)
4. Ямайка валюталық жүйесі (1976 - 1978 ... ... ... ... (1979 ж)
Ұлттық валюта айналымына, ... ... ... ... ... ... қойылған шеектеулер валюта айналымының
режимі деп аталады.
Валюталар толығымен айналыста болатын, ... ... ... ... бөлінеді. Қазақстан валютасы жартылай айналыста ... ... ... ... ... ... мәміле жасау жөнінідегі
текекмемлекеттің құзырындағы нарықтық айрықша қатынастар мен халықаралық
валюталық қордың талаптарына сәйкес шектелген ... ... ... валюталық құндылықтарға: шетелдік валюта, номиналдары
шетел валютасымен көрсетілген төлем құжаттары мен ... ... ... ... ... алтын құймасы және резиденттер мен
резидент еместердің арасындағы операцияларды ... ... ... ... ... ... ... ұлттық валютамен
көрсетілген бағалы қағаздар мен төлемдік құжаттар жатады.
Мемлекеттің валюталық монополиясының обьектілері ... ... ... мен ... ... Шетелдік банктердің чектері, аккредитивтері және ... ... ... депозиттік сертификаттары;
3. Шет мемлекеттердің заемдық облигациялары;
4. Шет мемлекеттердің қазыналық бондары мен ... ... ... ... мен ... акциялары;
6. Шетелдік заңды тұлғалардың облигациялары түрінде көрініс табады;
Валюталық реттеудің негізгі ... ... ... обьектілерін
айқындау; валюталық операцияларды жүргізудің қағидаларын белгілеу;
мемлекеттің ... ... ... ... ... ... обьектілерімен жасалатын операцияларды жүзеге
асыруға хақы бар мемлекеттік органдардың құзыреттерін белгілеу; валюталық
операцияларды, оның ... ... ... ... ... ... хақы бар заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу; валюталық
операцияларды жүзеге асыруға ... ... ... ... ... ... валютасымен беретін және алатын
ссудалары мен кредиттерін тіркеу; валютамен жасалатын операцияларға бақылау
жүргізу; белгілі бір ... ... ... ... тыйымдар
мен қойылатын шектеулерді белгілеу сипатында жүзеге ... ... ... басқару мемлекеттік қаржыларға қатысты
тиісті қызметтерін жүзеге асыруға ... ... және ... ... ... ... сондай-ақ олардың осы саладағы
құзыреттерін белгілейтін қаржылық – ... ... ... ... қаржылар саласындағы уәкілетті мемлекеттік органдар
жүйесінде:
А. Мемлекеттегі ... ... ... ... заң ... және өкілді орган – ҚР Парламенті.
2. Жергілікті өкілді органдар – Мәслихаттар.
Ә. Мемлекеттің ... ... ... ... ... ... атқару органы – ҚР Үкіметі.
2. Орталық салалық құзыретті органдар – ҚР ... ... ... ... жергілікті атқару органдары - Әкімдіктер.
4. Жергілікті салалық және функционалдық органдар.
5. Министрліктер мен ведомствалардың ... ... ... ... ... мен ... ... арнайы мамандандырылған қаржылық – ... ҚР ... ... оның ... және аумақтық бөлімшелері.
2. ҚР Ұлттық банкі; оның құрылымдық бөлімшелері мен оған ...... ... ҚР ... және ... ... ... көрініс тапқан.
Мемлекеттік қаржылар саласындағы басқару деп ... ... ... ... ... алға ... мақсат – міндеттер мен
күтілетін нәтижелерге қол жетізу үшін ... ... ... мен басқа да жолдарын және ... ... ... ... ... ... барлық субьектілердің, сондай-ақ
қарамағында мемлекеттің ақша қаражаттары бар уәкілетті органдардың жүріс-
тұрыстары мен іс-қимылдарына ... және ... ... ... ... айтамыз.
Қаржылық жоспарлаудың құқықтық негіздері қаржылық жоспарларды әзірлеу,
қарау, бекіту, атқару және жабу жөніндегі негізгі қағидаларды ...... ... ... табылады.
Қаржылық жоспарлау мемлекеттің ақшалай қорларын қалыптастыру, бөлу және
қайта бөлу ... ... ... ... ... әзірлеу, қарау, бекіту және атқарылуын ұйымдастыру процестерін
жоспарлы түрде басқару, немесе қаржылық жоспарларды әзірлеу, қарау, ... ... ... ... ... және ... ... тиісті заңдарда көзделіп, белгілеген қызметтері түрінде көрініс
табады.
Қаржылық жоспарлау обьектісі ақшалай қор ... ... Ал ... ... ... ... ... құрайды.
Қаржылық жоспарлардың міндеттері: ақшалай қорлардың ... мен ... ... ... ақшалай қорларды пайдаланудың басымды
бағыттарын айқындау, қажетті қаржылық резервтерді ... ... ... ақша ... мен ... ... мен
салаларының және әкімшілік – аумақтық құрылымдардың арасында ... ... ... болып табылады.
Мемлекеттік қаржылық бақылаудың құқықтық негіздері деп қаржылық
бақылауды жүргізуге уәкілетті органдардың ... ... және ... ... ... ... құзыреттерін белгілейтін, сондай-ақ
қаржылық тексерулерді жүргізу тәртібі мен нысандарын белгілейтін қаржылық –
құқықтық ... ... ... ... мемлекеттік бюджет пен бюджеттен тыс
қорлардың атқарылуын, ақша ... ... ... ... ... ішкі және ... ... мен
мемлекеттік резервтердің жайын қаржылық және салықтық ... ... ... ... ... қызмет болып табылады.
Мемлекеттік қаржылық бақылаудың негізгі міндеттеріне: 1. қаржылық
заңдардың сақталуын қамтамасыз ету; 2. ... ... ... ... ... ету; 3. ... тәртіптің сақталуын қамтамасыз ету; 4.
мемлекеттің қаржылық ресурстарын заңды және ... ... ... 5. ... тәртіптің бұзылуын жою; 6. мамандандырылған қаржылық
органдардың өздеріне жүктелген міндеттерді ... ... ... 7. ... ... ... мемлекет алдындағы өз
міндеттемелерін уақтылы және мүлтіксіз орындауларына қолғабыс ету жатады.
1.2 Қаржы ... ... ... шетелдік тәжірибеге шолу.
Франция, США және Германияға қарағанда унитарлы мемлекет және ... екі ... ... ... ... ... ... бюджеттік жүйені бірлігі жоқ. Барлық бюджеттер формалды
оқшауланған. ... ... ... бюджеті атқарушы билік
органмен бекітіледі. Францияның қаржы жүйесінде мемлекеттік (орталық) ... ... ... ... тыс ... мен мемлекеттік
кәсіпорын қаржысы кіреді.
Францияда бюджет түсінігінің өзі 1862 жылы ... ... ... және ... туралы заң» түсініктерін нақты ... ... және ... ... есепке ала отырып, мемлекеттік
шығындар және ресурстардың көлемін белгілеу анықталады. Екінші мәселе –
қаржы ... ... ... жағдайын бөлшектеу және мәнін ашу болып табылады.
Мемлекеттік ... ...... ... ... ... ... бюджеттік жүйе арқылы ЖІӨ-нің 20% дейін және ұлттық
табыстың 50%-ын қайта бөліп, қалыптастырады. Француздық қаржылық жүйесінің
барлық ... мен ... ... 80%-ы мемлекеттік бюджет бөлігіне
тиесілі.
Орталық бюджет екі бөлімнен тұрады:
I. 90% - соңғы сипаттағы операциялар (қайтарымсыз қаржыландыру),
яғни ... ... ... және ... шығындар болып бөлінеді;
II. 10% - уақыт сипатындағы ... ... ... ... тағы екі ... бөлінеді:
* ағымдағы, бұл өз кезегінде әскери әлеуметтік және т.б. болып
бөлінеді;
*капиталдық, бұл ... ... ... ... ... сатып алулар), шетелдік істерге байланысты шығындар
(емшілікті құру, шекарадан тыс ... ... ... ...... мекмелеріне салымдар) және т.б. кіреді.
1998 жылы Францияның мемлекеттік бюджет шығындардың ... ... ... (%) прапорцияларда болды:
* орта және жоғарғы білім – 27,8;
* қорғаныс – ... ... ... ... ... ...
17,6;
* құрал - жабдық, транспорт, үй – 10,4;
* қаржылық қызметтер – 3,9;
* ғылыми зерттеулер және технологиялар – 3,3;
* ауыл ... ... ... – 3;
* ...... шетел істері және қызметтестік – 1,7;
* өнеркәсіп -1,4;
* мәдениет пен байланыс -1,3;
* басқа да министрліктер -1,4;
Мемлекеттік бюджетте ерекше орынды ірі ... - ... ... ... қаржылындыру жатады және озық техникалар мен
технологиялардыңдамуына аса көңіл бөлінеді. Басты осындай ... ... ... (RACE), ... (BRITE), ... (EVROMAT),
«ЭВРИКА» (EVRIKA) жатады.
Соңғы он жылдықта мемлекет экономика өміріне араласуды күшейте
түсті. Егер ХІХ ... соңы – ХХ ... ... ЖІӨ-дегі
мемлекеттікшығындар бөлігін 10-15% (1870 жылы – 12,6%, ал 1913 жылы - ... ал 1960 ... бұл ... 34,6%-ға өсті, 1998 жылы 54.3%-ды
құрады.
Мемлекеттік бюджет кірісі 90% ... ... ... яғни қару ... ... ... ... мемлекеттік кәсіпорын қаражаттарынан,
заемдар және басқа да ... ... ... ... құрылады.
1975 жылдан бастап Францияның орталық бюджеті теңестірілмеген
болды және осы күнге дейін созылмалы ... ... ... Егер ... ... ... асып ... ЖІӨ -нің – 19% құрса, ал 1993 жылы
4,9% көрсетті. 1997 жылы Маастрихстік келісім талаптарына сәйкес ... – 3% ... ... ... ... ... ... үкіметі
мемлекеттік бюджет дефицитімен байланысты конвергенция бағдарламасын жүзеге
асырды. Осы бағдарлама негізінде мемлекеттік қарызды ... ... ... мақсатымен байланысты жеке іс-шараларды өткізуден
бас тартпай, шығындарды қатаң түрде реттеуге көшті.
Мемлекеттік шығынның ... ... ... ... ... және әлеуметтік жарнадан көбейеді, сонымен қатар, ЖІӨ-нің 58%
жеткен мемлекеттік қарыздың ... ... ... ... ... бұл ... сөзсіз төмен, бірақ мемлекеттік қарыз бойынша
пайыздық төлем қазіргі ... ... ... ... ... ... ... процесі 1959 жылғы декреттер, регламенттер,
нұсқаулар, бюджеттік операциялардың ұлттық шот жүйесінде ... ... ... пен ... қатысты орталық және аймақтық билік
органдардың ролі мен функциясы және ... ... ... ... реттелінеді. Францияда бюджеттік дайындау, қабылдау, атқару және
атқарылғаны туралы есеп құру 3 жылға ... ... ... бірінші сатысы бюджет жобасын
жасау – елдің басты қаржы органы экономика және ... ... ... ... ... ... ұтымды таңдау» атауына
ие мақсатты – бағдарламалық әдісті қолданумен жүреді. 9 ай ішінде әрбір
министрліктер мен ведомстволар нұсқаулар мен ... ... ... отырып өзіндік смета құрастырады. Содан кейін барлық ... ... ала ... ... ... жоба
жасалынады, ол өз кезегінде парламентке беріледі.
Бюджеттік процестің екінші сатысы – ... ... ... 3 айға ... Бюджеттік жоба парламент қаржы камиссиясының
әрбір палатасымен иқарастырылады. Бастапқы кезде төменгі палата – ... жоба ... ... ... кейін жоба жоғарғы палата – сенатқа
беріледі.
Егер бюджеттік жоба парламент екі ... ... ... ... жағдайда президент бюджетті заң ретінде
жарлық беруге құқылы.
Үшінші саты – ... ... ... ... ... шоты бар және бюджеттік. Кассалық – ... ... ... ... ... арқылы жүзеге асады.
Бюджеттік атқарылуын бақылау үш түрге ... ... және ... ... Есеп ... иерархиялық құрылымы бойынша
жүргізіледі, яғни жоғарғы деңгейдегі бухгалтер өзінен төменгі деңгейдегі
бухгалтерлерді бақылап, ал ... ... ... ... ... ... кабинетімен байланысты, бірақ басқаруда ... ...... ... қаржылық бақылаушы – инспекторлар
корпорациясын білдіретін басты қаржылық инспекция әрекет етеді. Қаржылық
бақылаушылар мемлекеттік қаржылардың барлық буындарын, оның ... ... ... ... ... ... жеке ұйымдар мен кәсіпорындардың
есеп жағдайын тексеруге құқылы. Мысалы ... ... және ... т.б. ... ... – ұйымның есеп және есеп беру ... ... ... жүзеге асырылады. Шот палатасының юрисдикциясы несиелермен
иеленетін басты бухгалтерияларға таралған. Мәліметтің толық немесе ... ... ... ... ... өз ... алады.
Парламенттік бақылау – бюджеттік атқарылуды ... ... ... доклады мен есеп органның орталық шоттары туралы ... және жеке ... есеп ... жоғарыда көтерілген құжатта
негізінде бюджеттің атқарылғаны туралы заңды ... мен ... ... ... бюджеттік (қаржылық) жыл колендарлық жылмен сәйкес
келеді, яғни 1 қаңтардан басталады.
Францияның макроэкономикалық жағдайы.
Француздық ... ... ... жетекші орын алады. ЖІӨ
көлемі бойынша Франция әлемдік 4 орынға ие. Франция территориясы ... саны ... ... ірі ... ... ... территориясы
– 551 мың кв.км., халық саны – 58млн. адам. Оның ... 95% - ... ... ... ... ... алжирліктер,
итальяндық, португалдықтар, түркілер.
Елдің экономикалық дамуын ... ... ...... ... ... жылдары бұл көрсеткіш оң динамиканы көрсетеді. Егер 1993 жылғы
экономикалық рессецияны ескермеген жағдайда. Осы себепке байланысты ... 2003 ... ... ЖІӨ ... оң ... ... ... нақты ЖІӨ өсімі (%)түрінде
1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 ... 2001 2002 ... 1,3 -1,5 2,9 2,7 2,2 2,3 ... 3,2 2,6 1,0 ... ... ... 1990 жылдың соңына қарай ішкі сұраныстың өсу
себебінен тұрақты экономикалық өсу болды. 1998 жылы бұл ... ЖІӨ ... ¾-ке ... Ішкі сұраныстың өсуі дайын өнім секторына
тұрақты оң әсерін тигізді. 1997 ... ... ... жеке ... ... ... тауар секторының конъюктурасын ұстап ... ... ... ... ... ақша ... ... қатынасы) 14%
дейін қысқаруы, ішкі сұраныстың өсуіне әкелді. Саясат біртіндеп ... ... ... ... ... ... жинақ депозиттердің
номиналды қойылымы 1998 жылы соңына қарай 3,2% дейін төмендеді. Нәтижесінде
(1986 жылы қарағанда рекордтық көрсеткіш) ... ... 4 рет ... ... ... ... бөлігі – инвестиция. Өз кезегінде
динамикалық түрде дамыды. 1997 ... ... ... ... 1998
жылы 6% дейін көтерілді. 2000 жылы болжамдалған экономикалық өсу қарқыны 3%
дейін төмендеуіне қарамастан бұл көрсеткіш өзгермеді және евро ... үш ... ... жоғарғы көрсеткіш болып қала береді. 2001 жылы
нақты ЖІӨ өсімінің төмендеуі әлемдік ... ... ... ... ... ... Францияның дамуы батыс еуропа аймағының жалпы
тенденциясына сәйкес ... ... Атап ... ... ... ... 2,4-2,6% болжамдалады.
Соңғы он жылдықта француз экономикасында маңызды фактор-инфляция
деңгейінің төмен болуы. 1994 жылы Франция экономикалық ... ... 2% ... деңгейде баға тұрақтылы болған. Мониторлық саясаттың
нәтижесінде 1996 жылы инфляция 2,1% құрды, ал 1997 жылы 1,1% ... ... ... 40 жыл ... ең ... ... ... 2% жылдың
инфляцияны және ЖІӨ өсімі 3% болатын болжамға жету үшін ... ... ақша ... жалпы жылдық өсімін 5% дейін шектеді. Сөйтіп 1997
жылы жиынтық акция ... ... ... аспады, инфляция деңгейі -1,1%, ал
нақты ЖІӨ өсімі -2,3% құрды. 1998 жылы азиялық қаржылық ... ... ... 0,7%, ал 1999 жылы 0,6% ... төленеді. 2000 жылы инфляция
1,8% өсті. 2001 жылы ... ... 1,0-1,6% деп ... ... ... ... жұмыссыздық деңгейін
төмендеуіне себепкер болды. (1.2 кесте).
Жұмыс күші саны % бойынша жұмыссыздық деңгейі.
1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 ... 2002 ... 10.4 11.7 12.5 12.5 12.3 12.5 ... 9.7 8.8 8.6 ... ... ... ... жаңа жұмыс орнын құрумен
байланысты болды. 1997 жылы 190 мың ... орны ... ... ... ... жастар үшін 40 мың жұмыс орнын құру үшін қаражаттар ... жылы ... ... 300 мың ... ... оның ... 100 мың ... арнайы жастар үшін құрылған. Нәтижесінде жастар жұмыссыздығы 1998
жылдың 10 ай ішінде 8,5% ... ... ... ... ... үшін кең ... ашық
қызметтермен ауылшаруашылық өнімдер экспорт бойынша Франция әлемде 2 ... ... ... ... құрал-жабдықтар) экспорты бойынша 4
орын. Францияның басты сыртқы экономикалық әріптестері ... ... ... ... ЕО ... елдің тауар айналымының 63%
және экспорттың 60% келеді. Францияның ЕО-пен оң ... 1998 ... ... (9,6 ... евро). Германия – Францияның басты сауда
әріптесі болып табылады. (Экспорт 16%, импорт 20%). Екінші ... ... ... ... мен Нидерланды елдері Францияның сауда айналымында
АҚШ-тың үлес салмағы 6,1% құрайды.
Елдің жалғаспалы экономикалық ... бір ... ... өсуі (1997 ... ... 12% құраған) болып табылады. 1997
жылы ағымдағы төлем балансының оң сальдосы 220млрд. франктан асып түсті,
бұл алдыңғы 5 жыл ... ... ... ... 1999 жылы оң ... сальдосы
124млрд. франкка жетті (18,9млрд. евро). 1998 жылы өнім ... ... яғни 276,61 ... евро ... үшін ... ... және ... экспорты тенденциясына
тән құбылыс. 1997 жылы шетелде Франция ... ... ... ... ... оның 257,4 ... франк облигацияны сатып алуға
жұмсады. Француз резидентті тұлғалары 158 млрд. франкті басқаруда қатысуға
құқық ... ... ... мен ... да ... ... ... алуға
жұмсалған. 1997 жылы француз резидентті тұлғалары шетелдің ... ... 181 ... ... құрады. Шетелдік тікелей
инвестиция көлемі бойынша Франция Япония мен ... ... ... ... ... ... ... шетелдік әріптестері үшін инвестициялық
мүддені сақтап келеді. 1997 жылы ... ... ... көлемі бойынша
Француз әлемде АҚШ, Ұлыбритания және ҚХР кейін 4 орында келеді. 1997 ... емес ... ... ... ... құнды қағаздарға
салды. Резидентті емес тұлғалар азияның қор нарығында ... ... ... ... өз ... ... қағаздарға сала
бастады. Осыған байланысты ... ... ... ... ... ... ... бұл туралы жоғарыда айтылып кетті.
Францияда 1997 жылы 360 ірі ... жоба ... 24 мың ... ... Франция Банкісінің мәліметі ... 1997 жылы ... ... инвестиция соммасы 753,8 млрд. франкты құрды. Олар
негізінен 64% ЕО ... ... ... ... АҚШ ... орын алады
(20.2% немесе 152,3 млрд. франк).
Елдің 2015 жылға дейін экономиканың оң ... үшін ... ... ... ... ... қалу қажет. Үлкен
көлемді алдыңғы қатарлы озық өнімдердің мәні күшейіп, әлемдік сұранысқа
белсенді ... ... ... ... ... бірі ... ... жөнінен Франция әлі болсада артта қалуда. Ұлттық экспорттың машина және
жабдық бөлігіне 48% келеді. Бұл көрсеткіш АҚШ және ... ... аз. ... ... ... қарағанда өнімнің үлес салмағы
аз, ал өңдеу дәреже жоғары болып табылады.
ΙΙ Қазақстан Республикасындағы қаржы жүйесінің субъектілері
2.1 ... ... және оның ... ... ... министрлiгi (бұдан әрi - Министрлiк)
басшылықты, сондай-ақ заңнамада көзделген шекте оның ... ... ... ... ... ... асыратын Қазақстан
Республикасының орталық атқарушы органы болып ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан
Республикасы Президентінің және Yкіметiнiң кесiмдерiне, өзге де нормативтiк
құқықтық кесімдеріне, сондай-ақ Қазақстан ... ... ... ... ... жүзеге асырады.  Министрлiк ... ... ... ... ... болып табылады. Министрлiктiң
мынадай ведомстволары бар:
– Қазынашылық комитеті;
– Кедендiк бақылау комитетi;
... ... ... ... және ... сатып алу комитетi;
– Дәрменсiз борышкерлермен жұмыс комитеті;
– Мемлекеттік мүлiк және жекешелендiру комитетi.
ҚР Қаржы ... ... ... ... ... ... ... бақылау, iшкi қаржылық бақылау және
мемлекеттік сатып алу, ... ... этил ... мен ... мұнай өнiмдерінің жекелеген түрлерiнiң өндiрiсi мен ... ... ... ... (банктер мен сақтандыру ... ... ... ... ... соттан тыс рәсiмi,
дәрменсiз борышкерлерге қатысты оңалту рәсiмдерi, мемлекеттiк ... ... ... ... ... және аудит саласындағы
мемлекеттiк саясатты қалыптастыруды және iске асыруды қамтамасыз ету;
      Мемлекеттік бюджеттiң атқарылуы, ... ... алу, ... ... iшкi қаржылық бақылау және мемлекеттiк сатып алу, темекi
өнiмдерiнің, этил спиртi мен алкоголь ... ... ... ... ... мен оның ... ... реттеу,
банкроттық (банктер мен ... ... ... ... ... таратудың соттан тыс рәсiмi, мемлекеттiк меншікті
басқару, дәрменсiз борышкерлерге ... ... ... бухгалтерлiк
есеп, қаржылық есептілiк және аудит саласындағы ... ... ... басшылық жасау болыптабылады
       
Министрлiктiң функциялары мен құқықтары
 Министрлiк заңнамада белгiленген тәртiппен:
      1) мемлекеттiк ... ... ... ... ... тиiсті қаржы жылына арналған республикалық бюджет, ... мен ... ... ... ... ... ... тиiстi қаржы жылына арналған республикалық бюджет туралы заңды
iске асыру ... ... ... Үкiметi қаулысының жобасын
әзiрлеуге қатысуды;
      мемлекеттік және өзге де бағдарламаларды, Қазақстан ... ... және ... ... әлеуметтiк-
экономикалық дамуының орта мерзiмдi жоспарларын, негiзгi макроэкономикалық
көрсеткiштердi әзiрлеуге қатысуды;
      бюджетке ... ... және ... ... ... ... ... саясат мақсаттары мен басымдықтарын
анықтауға қатысуды;
      заңнама қолдану практикасына ... оны ... ... ... өз ... шегiнде нормативтік құқықтық
кесiмдердің жобаларын әзiрлеудi және дайындауды (немесе қабылдауды);
      өз ... ... ... салалық (секторалдық)
бағдарламаларды әзiрлеу мен iске асыруды қамтамасыз етудi;
      2) мемлекеттiк саясатты iске ... ... ... ... республикалық бюджеттің атқарылуын қамтамасыз етудi және жергiлiктi
бюджеттердiң атқарылуына қызмет көрсетудi;
      түсiмдердiң жиынтық ... ... мен оған ... ... ... бюджеттi қаржыландыруды қамтамасыз етудi;
      Қазақстан Республикасы Үкiметiнен қарыз алуды, ... ... және ... ... бағалы қағаздарды ұйымдастыру рыногiне олар
шығарған мемлекеттік эмиссиялық бағалы қағаздарды сатып алу мен ... ... ... ... ... ... ... емес
қарыздар бойынша мiндеттемелердiң орындалуын қамтамасыз етудi;
      ұтымды ... және ... ... ... ... ... ... борыштың басқарылуын қамтамасыз етудi;
      келiссөздер жүргiзудi, Қазақстан Республикасының Үкiметi қарыздарының
шарттарына қол ... ... ... ... ... бағалы қағаздарын шығаруды, мемлекеттiк емес қарыздары бойынша
мемлекеттік кепiлдiктер берудi ұйымдастыруды;
      мемлекеттiк кепiлдiктермен тартылған үкiметтік қарыздар, ... ... және ... атқарушы органдар қарыздарының шарттарына
қаржылық сараптама ... ... ... ... және ... ... шешiмдерiне сәйкес инвестициялық жобаларға, мемлекеттiк
бағдарламаларға және өзге де iс-шараларға кредит ... ... ... ... туралы келiсiмдердi бекiтуге ... ... ... ... Ұлттық Банкiмен келiсiм бойынша конкурстық
негiзде ... ... ... ... берген мемлекеттiк емес
қарыздарға және кейіннен үкiметтік қарыз алуға байланысты гранттарға қызмет
көрсету үшiн ... ... ... ... ... ... және мемлекеттік бағалы қағаздарды шығару жөнiндегi басқа да
әрiптестердi iрiктеудi;
      уәкiлеттi ... ... ... ... қаражатты өндiрiп алу жөнiнде түпкi ... ... ... және ... ... ... алушылар мен екiншi деңгейдегi банктердiң үкiметтік
қарыздардың ... және ... ... ... ... үлесiн республикалық бюджетке ... ... iшкi ... ... дайындауды;
      республикалық бюджет қаражаты есебiнен бюджеттiк кредиттердiң
берiлуiн, қызмет көрсетілуiн және ... ... ... ... мониторингі мен қайтарылуын қамтамасыз етудi;
      республикалық бюджеттің атқарылуы барысында ... ... ... бағалауды;
      бюджеттiң атқарылуы жөнiндегі ... ... ... қаржы және меншiк бойынша, сондай-ақ Қазақстан Республикасы
Ұлттық ... ... және ... ... ... ... бюджет есебiнiң жүргiзiлуiн қамтамасыз етудi;
      бюджет жүйесiнде ... және ... есеп пен ... және ... ... бақылау мәселелерi бойынша есептілiк нысандарын, оны жасау
мен берудiң ... ... ... есеп пен ... ... оның ... өз ... аудиторлық қызметтi лицензиялау саласындағы функцияларды орындауды;
      мемлекеттік сатып алу ... ... және ... ... ... мен өткiзiлуiн, Қазақстан Республикасы ... алу ... ... ... ... ... ... салықтар, алымдар және бюджетке төленетiн басқа да ... ... және ... түсетiн өзге де түсiмдердi, мiндеттi
зейнетақы жарналарының және ... ... ... ... ... ... және ... аударылуын, шикiзат секторы
ұйымдарынан бюджетке түсетiн түсiмдер бөлiгiнiң Қазақстан Республикасы
Ұлттық Қорына аударылуын ... ... этил ... мен ... өнiмдерiнiң, темекi өнiмдерiнiң, мұнай
өнiмдерiнiң жекелеген түрлерiнiң өндiрiсi мен ... ... және ... ... ... ... республикалық және жергiлiктi бюджеттердiң атқарылуы жөнiндегі есеп
пен ... ... ... ... ... баға ... мемлекет активтерiнiң, мемлекет кепiлдiк берген қарыздардың,
мемлекеттiк ... ... ... ... ... сатудан түскен ақшаның пайдаланылуы бөлiгiнде мемлекеттік
қаржылық ... ... ... ... ... ... келуiн тексерудi қамтамасыз етудi;
      республикалық бюджеттiң түсiмдерi мен оны ... ... ... және ... ... енгiзу, республикалық бюджеттік
бағдарламалардың әкiмшiлерiне рұқсаттар беру, мемлекеттiк ... ... ... ... ... бойынша төлемдердi жүзеге асыру жөнiндегі ... ... ... ... мемлекеттiк мекемелердi
қаржыландыру жоспарларын жасаудың дұрыстығын мемлекеттік бақылауды және
бекiтілуiн қамтамасыз етудi;
      Қазақстан Республикасында ... ... ... ... асыруды және
Қазақстан Республикасының кеден және орындалуын бақылау кеден органдарына
жүктелген өзге де заңнамасының сақталуын қамтамасыз етудi;
      ... ... ... (банктерді және сақтандыру (қайта
сақтандыру) ұйымдарын қоспағанда) мемлекеттiк бақылауды, соттан тыс рәсiмде
дәрменсiз борышкердi ... ... ... ... қатысты
оңалту рәсiмдерiн қолдану жөнiндегi іс-шараларды қамтамасыз етудi;
      мемлекеттік меншіктi басқару және ... ... ... ... ... мемлекеттік есептілік алымының нысандары
мен әдiстерiн жетiлдiрудi;
      өз құзыретi шегiнде жұмылдыру жұмыстары мен мемлекеттiк құпияларды
қорғауды ... ... ... ведомстволарының мiндеттерi мен функцияларының орындалуын
үйлестіру мен қамтамасыз етудi жүзеге асырады. Министрлiктiң:
      мемлекеттiк ... өзге де ... және жеке ... ... ... ... асыруға қажеттi ақпараттарды
сұратуға және алуға;
      өз құзыретi ... ... ... ... өзге ... және жеке ... ... үшiн мiндеттi нормативтiк
құқықтық кесiмдердi шығаруға;
      Министрлiктiң ... ... мен ... ... өзге де ... ... ... тоқтата тұруға;
      акционерлiк қоғамдардағы мемлекеттік үлеске және ... ... да ... иелік етуге, пайдалануға, сондай-ақ заңнамалық
кесiмдермен және ... ... ... ... жағдайларда
билiк етуге;
      Министрлiктiң қарамағындағы республикалық мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... заңнамада көзделген жағдайларда бюджет қаражаттарын
қайтарып алуды және қаржыландыруды тоқтата тұруды ... ... ... ... ... ... ... және Алматы
қалаларының бекiтілген бюджетi туралы жиынтық ... мен ... ... ай ... ... ... республикалық бюджеттен
қаржыландырылатын мемлекеттік мекемелерден - ... ... ... ай сайынғы есептердi алуға;
      республикалық және жергілікті бюджеттердiң атқарылуы туралы Қазақстан
Республикасының бюджет заңнамаларының талаптарының бұзылу себептерiне ... ... ... ... ... (кiшi
бағдарламалардың) тиiмділiгi мен орындылығына баға беруге;
      Министрлiктiң құзыретi шегiнде халықаралық ынтымақтастықты жүзеге
асыруға ... ... ... ... ... ... комитеті
Қазақстан Республикасы Қаржы министрлiгiнiң Салық комитетi (бұдан әрi
- Комитет) өз құзыретi шегiнде салық және ... ... ... ... төлемдердiң түсуiн, ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік аударымдардың толық
және уақтылы аударылуын қамтамасыз ету ... iске ... ... ... ... асыратын Қазақстан Республикасы Қаржы
министрлiгінiң ведомствосы болып табылады.
      Комитеттің басты мiндеттерi мыналар болып табылады:
Салық және бюджетке төленетiн басқа да ... ... ... мiндетті зейнетақы жарналарының және ... ... ... ... аударымдардың толық және уақтылы аударылуын
қамтамасыз ету;
      "Салық және бюджетке ... ... да ... ... туралы"
Қазақстан Республикасының Кодексiнде (Салық кодексiнде) белгiленген
тәртiпте салық бақылауын жүзеге асыру;
      Қазақстан Республикасының ... ... ... ... Этил ... мен ... өнiмiнiң, темекi өнiмдерiнiң, мұнай
өнiмдерінің жекелеген түрлерiнiң ... және ... ... ... ... Халықаралық ынтымақтастықты жүзеге асыру.
      Комитет өз қызметiн Қазақстан Республикасының Конституциясына және
заңнамаларына, ... ... ... мен ... өзге де нормативтік құқықтық кесiмдерге, сондай-ақ ... ... ... ... ... ... ... сәйкес
жүзеге асырады.
     Комитет мемлекеттiк мекеменiң ұйымдастыру-құқықтық нысанындағы заңды
тұлға болып табылады, мемлекеттік тiлде өз атауымен мөрi және ... ... ... ... заңнамаға сәйкес Қазақстан
Республикасы Қаржы министрлiгiнiң қазынашылық ... ... және ... ... ... ... бекiткен халықаралық шарттарда қарастырылған жағдайларда өзге
де ... бар. ... ... ... өз атынан түседi.
 Комитеттің функциялары мен құқықтары
      Комитет заңнамада белгiленген тәртiппен мыналарды жүзеге асырады:
      1) мемлекеттiк саясатты iске асыруды ... ... ... ... ... салық төлеушiлерiнiң мемлекеттік тiзiлiмiн
жүргізу;
      салық төлеушiлердi, ... салу ... және ... ... объектiлердi есепке алудың бiрыңғай жүйесiн ... ... ... ... ... ... жүзеге асыру бойынша орталық
және жергілікті мемлекеттiк органдармен өзара iс-қимыл жасау;
      этил ... ... ... және ... ... және айналымы саласында есепке алу мен есептілікті ұйымдастыру;
      салық төлеушiлердiң ... ... ... ... ... ... және мұнай өнiмдерiн базалардан
сатуды жүзеге асыратын ... ... ... ... өндiретін
тұлғалардың қызметіне мониторинг;
      өз құзыретi шегiнде салық және бюджетке төленетiн басқа да ... ... ... ... ... ... ... мен айналымы саласында халықаралық ұйымдармен өзара iс-қимыл жасау
және ... ... және ... ... ... да мiндетті төлемдер туралы"
Қазақстан Республикасының Кодексiнде (Салық кодексiнде) ... ... ... мен ... ... ... ... салық қызметi органдары лауазымды ... ... ... ... ... ... ... заңды және жеке тұлғалардың шағымдарын қарау;
      салықтық құқық бұзушылықтарға қарсы күрес ... ... ... ... ... ... ... функциялары:
      салық және бюджетке төленетін басқа да мiндетті төлемдердiң ... ... ... ... ... ... құқықтық кесiмдерде белгiленген құзыретi шегінде салықтық
емес төлемдердiң ... ... ... ... ... мемлекеттiк меншiк болып табылатын акциялардың ... ... ... ... үшін ... ... мемлекеттiк мүлiктi жалға беруден және сатудан, мемлекеттiк
меншiк объектілерiн жекешелендiруден ... ... ... операциялардан алынатын түсiмдерден басқа);
     қолданылып жүрген заңнамаға сәйкес таңбалауға жататын акцизделетiн
өнiмдер бойынша ... алым ... ... сатып алынуын және
есепке алынуын, сондай-ақ есепке алу-бақылау ... ... ... ... және ... ... бақылауды;
     өз құзыретi шегінде нормативтiк ... ... ... ... ... айналымына мұнай өнiмдерiнің өндiрiсi және айналымы
бойынша iлеспе жүкқұжаттар мен декларациялар арқылы ... ... ... ... ... ... төлемдерін
және салықытық міндеттемелерін уақытылы және толық түрде ... ету ... ... ... – салық органдарының салық міндеттемелерінің жүзеге
асуын тексеру.
Салықтық тексерулер келесідей түрлерге бөлінеді:
1) құжаттық тексеру; 2) ... ... ... ... ... ... кешенді тексеру – салықтардың және басқа да ... ... ... барлық түрлері бойынша салықтық міндеттемелердің
орындалуын тексеру;
2) мазмұндық ... - ... және ... да ... ... төлемдердің жекелеген түрлері бойынша салықтық міндеттемелердің
орындалуын тексеру;
3) қарсы тексеру - салықтық тексеру барысында салық ... ... ... ... ... ... операцияларын салықтық
есепте дұрыс көрсетілуі туралы ... ... ... ... ... ... тексеру бұл салық қызметі органдарымен заңнамалардың жекелеген
талаптарын сақту мәселелері бойынша жекелеген салық ... ... ... ... болып табылады.
Салықтық тексеру аяқталуымен салық органының ... ... ... ... ... ... актісі толтырылады:
1) салықытық тексеру орнын, акт толтыру күнін;
2) тексеру түрін;
3) ... ... ... ... ... ... қызметін,
тегін, аты, және әкесінің атын;
4) салық төлеушінің тегін, атын, әкесінің атын немесе толық атауын;
5) ... ... ... ... және регистрациялық
нөмірінің орналасқан жерін;
6) салық төлеушінің салықтық және ... ... ... ... ... ... ... және лауазымды тұлғаларының
тектерін, аттарын және әкесінің аттарын;
7) алдыңғы тексеру туралы мәліметтерді;
8) ... ... ... етілген құжаттар жайлы жалпы мәліметтерді;
9) заңнамаға нұсқау жасай отырып салықтық құқық бұзушылықты нақтырақ
сипаттауды;
10) ... ... ... ... ... ... ... салықтық тексеру актісінде
көрсетілген нәтижелер негізінде хабарлама хат жазып беріледі, ол салықтық
тексеру актісін тіркеумен қатар ... ... ... ... ала ... онда ... сомалар, айыппұлдар және өсімпұлдар бойынша міндеттемелерін
бекітілген уақыт аралығында орындауға міндетті.
Салықтық тексеру ... ... ... ... ... ... нәтижелері бойынша хабарлама хат жазылмайды.
2.2 Мемлекеттік қаржы жүйесіндегі бюджет.
Мемлекеттік бюджет жүйесі ақша ... ... ... ... ... мен ... арқылы анықтайды.Бюджнт саласын
жоғарлату факторларына әртүрлі көзқарастар бар. Ең негізгісі-қаржыландыру
көлемі, екіншісі-бюджет ... бөлу ... ... негізге алу.
Үшіншісі-«қаржылық технологизм» тұжырымдамасының іргесін қалайтын-қаржыны
бөлу процедурасы болып табылады.
Мемлекеттік ресурстарды ... ... ... нақты
процедураларының, бюджет процесінің барлық сатыларының ... ... мен ... ... кедергілер тудырады. Бұдан
басқа да процедуралық сұрақтардың шешілмеуі ... ... ... ... табылады. Акционерлеу және жекешелендіру кезінде, сондай-ақ
бонкрот ... ... және ... ... ... ... мемлекет қаржылық ысырапқа ұшырайды. Мемлекеттік қаржы ресурстарын
тиімді ... ... ... ... дегеніміз жеке
секторлардың экономикалық белсенділігінің ... ... ... ... ... ... ... сүенеді: бюджет
процесін регламенттеу, бюджет саласындағы ... ... ... ... ... ... ... өкілеттігін үйлестіруі және
жуапкершілігі болып табылады. Мемлекеттік ... ... ... мен ... бюджет процесінің жекелеген қатысушыларының жекелеген
келісімдері нақты «ойын шарты» ... ... ... ... болады.
Қазақстан Республикасының бюджет кодексі өз күшіне енгеннен бері
процедураны ретке ... ... ... асырылып, мемлекеттік қаржы
жүйесінде оң үрдістерге қол жеткізілді.
Қазіргі уақытта мемлекеттік қаржыландырудың қандай бабы ... ... ... ... пікір жоқ. Индустриалды дамыған елдер
тәжірибесіне сүйене отырып және Дж.М ... ... ... ... ала отырып, тұрақты экономикалық өсім үшін ... ... ... инвестициялау қажет, ал ол ұлттық ... ... ... роліне шығады деп кейбір ғалымдар дәлелдейді.
Мемлекеттік қаражатты басқарудың тиімділігін көтеруде, бюджеттік
менеджменттің маңызды ... мәні зор. ... ... ... ... үш ... белгіленеді-алдын ала, ағымдағы,
болашақтағы. Бюджеттің атқарылуын бақылау ... ... ... ... ... ... алу қажет.
Мемлекеттік қаржылық бақылау жүйесін ішкі және сыртқы бақылауға
бөлу керек. Ішкі бақылау мемлекеттік ... ... ... тікелей
қатысатын элементтер жүйесі, сыртқы бақылау бұл атқарушы ... ... ... ... ... ... болып табылады. Мемлекеттік бақылау
жүйесін құрудың негізгі, бақылайтын органдардың ... ... ... ... ... ... ... Мемлекет бюджет жүйесін
жаңғырту үшін бюджет процесін жетілдіруі қажет. ... ... ... ... ғана емес, сондай-ақ бюджеттің қабылдануы мен нәтижелі
атқарылуы тетігі ... ... ... ... «қаржы технологизмінің»
тұғырнамасын қолдану бюджет саласында келесідей маңызды ... ... ... ... ... ... ... құру,
барлығына түсінікті бюджет процедурасын қолдану арқылы ... ... ... ... бюджет процесінің айқындығын қамтамасыз ету,
мемлекеттік қаражатты мақсатсыз және ... ... ... құқықты
теңгеру және бюджеттік процеске барлық қатысушыларының жауапкершілігі.
Жергілікті бюджеттің кірісі мен шығысы.
Бюджет қарапайым тілмен ... ... үшін ... ... игілігі. Ел бюджеті ұлттық экономиканы басқарудың ең маңызды
құралы ... ... ... ... ... және ... ... зор қаржыны талап етеді. Қазіргі кезде бюджет қоғам өмірінің барлық
саласын қамтитын экономикалық реформаны жүргізуге мемлекеттің сыртқы ... ... ... ... ... ... жүйесін қалыптастыру және оның әртүрлі деңгейлері
арасындағы қатынастарды ... үшін ... ... ... ... ... Негізінен бюджеттің кіріс ... ... ... ... ... ... бағытталған мемлекеттің
мүмкіншіліктерін анықтайтын күрделі процесс ... ... ... ... ... ... және әлеуметтік сфераны дамыту
- мемлекеттік басқару жәнебилік органдарын ұстауға жұмсалатын ... ... ... ... ... ... ... тайғақ кешілуі қиын
жолдармен, бұралаң белестерден өтіп барып көшкені ... ... ... ... өрлеп, әлеуметтік міндеттер ... ... ... ... табыс деңгейінің өсіп, аймақтардың аяғына тұра
бастағаны үшін облыстың басқару органдары, ... ... ... ... ... ... жұмыстары жеткілікті.
Қай облыстың бюджеті болмасын бюджет кірісін басқару ... ... ... ... жүйесі туралы», «Салықтар және бюджетке төленетін
басқа да міндетті төлемдер туралы» және тиісті жылға арналған ... ... ... ... ... ... ... жобасын
жасаудағы негізгі база есеп беру мәліметтері, төлемгерлер туралы ... ... ... ... ... ... ... салықтық және
салықтық емес түсімдердіаудару тәртібі, төлемдерді бюджетке төлеу уақыты
олардың қалыптасу ерекшеліктерін ... алу ... және ... ... ... ... ... Осыған сәйкес кез келген
облыстың қаржы ... ... ... ... мемлекеттік
қажеттіліктерге жұмсалатын қаржының уақытылы және ... ... ... ... ... ... ... облысы бойынша соңғы жылдардағы аймақ
бюджеттің қалай атқарылғандығы жайына кеңінен тоқтала кетсек:
2000 жылы ... ... ... ... ... облыс бойынша кірістер жоспары ... ... ... ... ... ... 98,4%-ға орындалды. Республикалық бюджеттен
қарастырылған 2402675 мың теңге ... ... ... ... ... атауы |01.01.2000ж |01.01.2001ж ... ... ... ... |70021 |76454 ... ... ... ... |41086 |48283 ... ... ... жеке | | ... ... ... |7179 |61 ... салық |439075 |286137 ... ... ... ... |111089 |60931 ... ... ... ... |1033 |912 ... салығы |34114 |34107 ... ... ... ... салынатын |8493 |15728 ... |1133 |326 ... ... ... ... ... | |3712 ... |25874 |69168 ... жер ... |6 |2 ... ... үшін ... ақы | | ... ... үшін ... ақы |15180 |632 ... акция пакеттерінің дивиденттерінен|774 |2478 ... |13988 |21841 ... ... ... түскен түсімдер | | ... ... ... үшін ... |7771 |7224 ... меншігіндегі мүліктерді жалға беруден|470 |978 ... ... | | ... |777286 |628434 ... ... ... бюджнтке | | ... сома | | ... ... ... шығыс бөлігінің орындалуына келетін болсақ: 2000
жылы облыс бойынша мемлекеттік басқару органдарын ұстауға 569893 мың ... ... ... ... ішінде жұмыс берушілердің жарналарын
қосқанда еңбекке ақы төлеу қоры 351173 құрады, барлығын ... 555469 ... ... 97,5% , еңбек ақы қорын қоса алғанда 27983,6 мың ... ... ... отырған жыл ішінде қорғанысқа жоспар бойынша 151107 мың
теңге бөлінген болатын, сол срманың 99,8% алынды, ... ... мың ... 99,9% ... ... ... орындалуына тоқтала кетсек:
2000 жылы облыс бюджетіне түскен сомаларының ішінде салықтық түсімдер
7630793 мың теңгені құрады, салықтық емес ... ... ... мың ... ... 169411 мың теңгк түсті немесе жоспар 105,8%-ға
орындалды, капиталмен жүргізілген операциядан түсімдер 32849 мың ... ... ... 154655 мың ... сомасындағы несие жабылды.
Қандай аймақ болмасын білім беру ... ... мән ... ... ... ... да жыл ... облыс бюджетінің қомақты сомасын осы
салаға бөледі.Есепті ... ... беру ... ... ... 3200766
мың теңге сомасының орындалуы 3178733 мың теңгені құрады.
2000 жылы денсаулық сақтау саласына ... 2792911 мың ... ... және ... ... ... 943405 мың
теңге жоспарланған, нақты орындалғаны 929103 ... ... ... ... ... 539443 мың ... жұмсалынды немесе
жоспарланған соманың 98%-ы алынды. Жыл ішінде несиелеуді жүзеге ... ... ... ... ... ... 41754 мың теңге ... ... 84% ... жылы ... ... ... ... бюджеттен алынған
субвенцияларды қоса есептегенде кірістер жоспары 100%-ға және несиелеуді
есепке алғанда шығыстар ... ... ... ... кірістері 101,7 роындалды.Кірістер
түсімінің құрылымында салықтық түсімдер 10721311 мың теңгені, ... емес ... 173065 мың ... ... ... ... 69199 мың ... құрайды, бұрын бюджеттен берілген
234457 мың теңге сомасындағы ... ... ... кіріс бөлігінің түсімдерін барынша толықтыруда салық
инспекциясы мен салық полициясы ... ... үміт ... Осы ... ... ... ... нәтижесінде бюджетке
миллиондаған теңге түсіоілді.
Ал бюджеттің шығыс бөлігінің орындалуын қысқаша мына ... ... ... ... ... ... |
| |н ... |н бюджет |орындалу |пайызы,%|
| ... ... ... ... |98,8 |
|Жалпы мәндегі ... ... |341497 |395176 |391339 |99,0 ... |166170 |238773 |238532 |99,9 ... |300914 |414145 |413544 |99,9 ... ... пен ... |3465746 |3590204 |3582197 |99,8 ... беру |2705305 |3511730 |3508024 |99,9 ... ... | | | | ... ... мен |1507087 |1830587 |1709871 |99,4 ... көмек |663127 |1595885 |1592641 |99,8 ... үй ... |354969 |526517 |525069 |99,7 ... ж/е | | | | ... ... |136645 |162308 |158613 |99,7 ... ... |276519 |484924 |479858 |99,0 ... ... ортаны қорғау |246350 |563010 |559727 |99,4 ... және ... |7519 |14296 |14296 |100,0 ... |164941 |479800 |479800 |100,0 ... қайтарымы | | | | ... | | | | ... ... ... бұл жылы ... ... республикалық бюджеттен
алынған трансферттерді қоса есептегенде кірістер ... ... ... ... ... ... ... шығыстар бойынша эоспар 97,7%-ға
орындалды.Республикалық бюджетте көрсетілген 664553 мың ... ... ... ... алынды.
Бюджеттің кіріс бөлігінің орындалуына ... ... ... ... ... ... ... Облыс бюджетінің орындалуы әрбір
кіріс көздерін бөлек алып қарастырғанда мына кесте арқылы бейнеленеді:
| ... ... ... |Орындалуы,мы|ауытқу |
| ... ... |ң.тг | |
| ... | | |
| |тг ... | | ... ... салығы-барлығы |1642885 |1889603 |1956920 |67314 ... ... |2461255 |4359689 |4588976 |229287 ... ... |225461 |338826 |354905 |16079 ... ... |82294 |75211 |82473 |7262 ... ... | | | | ... |87557 |101614 |104465 |2851 ... жер ... |7871 |6144 |6400 |256 ... |55522 |69315 |76086 |6771 ... ... ... | | | | ... ақы |70634 |50079 |51658 |1579 ... ... ақы |3890 |3331 |6250 |2919 ... ... ... |16298 |21908 |25310 |3402 ... |44127 |61329 |79210 |17881 ... баж ... |96794 |120259 |127675 |7416 ... ... үшін ақы| | | | ... ж-е кәсіби |30083 |44376 |50924 |6548 ... ... үшін |762 |20 |24 |4 ... |59181 |91573 |61866 |-229707 ... да ... | | | | ... емес ... |39261 |62675 |75148 |12472 ... ... |4923875 |7295953 |7648290 |352337 ... түсімдер | | | | ... ... ... | | | | |
| | | | | ... ... ... орындалуына тоқталатын болсақ 2002 жылы
мемлеккеттік басқпру ... ... ... 637281 мың ... ... ішінде жалақыға 369559 мың теңге бөлінген. Осыған сәйкес
орындалу 627507 мың теңгені құрады, соның ішіндежалақыға 368161 мың ... ... ... ... 262216 мың теңге немесе бюджеттен
көрсетілген соманың 99,4-ы ... ... ... ... 1911641 мың
теңге көрсетілген болатын, сол соманың ... ... ... ... пен ... жүзеге асыратын құқық қорғау органдарн ... ... ... 541065 мың ... ... ал іс ... ... 99,9%-ды құрады. 2002 жылы білім беру саласына нақты 4710215 ... ... ... ішінде балалардың әлеуметтік жағдайын қамтамасыз ету
үшін 37656 мың теңгені құрады. Есеп ... ... 2002 жылы ... ... жоспарланған 3454042 мың теңгенің 99,8%-ы жұмсалынды.
ΙΙΙ Қазақстанда инфляцияның ерекшеліктері және инфляцияға қарсы
саясат.
Қазіргі кездегі ... ... ... ... ... барлық
саласын жан-жақты қамтуда экономика мен ... ... ... ... ... басты пәрменді күші ... ... ... өте күрделі және ... ... ... ... , болжамдарды жалғастырып келеді. Экономика соныменқатар
қоғам өмірінің көптеген ... ... ... , ... ... , ... , жұмыссыздық және тағы басқа құбылыстардың өзгерісімен
тығыз байланысты . ... ... ... ... - өндіріс ,
инфляция , табыстар қозғалысын түсіндіру және жазу үшін , ... ... ... негіздеу үшін қолданылады.
Экономиканың өзін макроэкономика және ... екі ... ... Бұл екі сала ... бір – ... ... болады. Міне, осы макроэкономика ... ... бірі - ... болып табылады.
Инфляция адамзат тарихында жаңа құбылыс емес. Оның ... бар 1775 – 1783 ... ... Америкада тәуелсіздік ... ... ... құнсыздануына әкеліп соқтырды. Франция 1789 –
1794 жылдары революция кезінде ... ... ... 7 ... есе ... рет ″ инфляция ″ ... ұғым ақша ... АҚШ – та ... ... ... / 1851 – 1865 ж.ж / ... зор
гривналар /ақша орнына қолданылған күміс кесек 450 млн ... ... ... қолданыла бастады, ал оның ... ... ... ... 60 % -ке ... төмендеді.
Инфляция тек қағаз ақшаға тән және ол ...... ... орын ... ... ... ... көбеюімен бейнеленеді. ... ... ... ... ... саны бір ... ... күнде – де туады.
Мысалы, егер елде тауар ... ... ... ... онымен тікелей
байланысты тауар айналымының да көлемі азаяды. Олай ... , ... ... ақшаның да саны ... ... , дәл осы ... жүрген ақшаның кейбір ... ... ... шығуы мүмкін .
Тап осындай жағдай ақша ... ... де ... ... ... , ... жағдайлары бірдей болғанда, ... ақша ... ... ... ... ... себептердің
әсерінен тууы мүмкін. Осы себептерді екі топқа бөлуге ... :
1. Ақша ... ... байланысты себептер
• Айналымға ... ... жабу үшін , ... ... етілмеген тым көп қолма – қол ... ... ... – қол емес ақша ... ... ... ... тыс көп несие беру;
... ... ... бір ... ... үшін ... , басқа елдердің, еркін айырбасталымды валюталарын
сатып алу немесе ... Ақша ... мен ... ... ... ... үйлесімді өркендеуінің бұзылуы ;
• Шаруашылықтың шығынды тетігі ... ... ... ... Баға ... ;
• Мемлекеттің сыртқы экономикалық қызметі
Бір ... ... ... ... ... ... жоқ сияқты болып ... , ... ... ... ... ... өзгеруіне әсер ете алады , сөйтіп
инфляциялық ахуал ... ... ... , ... тыс ... салықты
өндіріс пен тауар ... ... ... , керісінше ,
инвестицияның белсенділігі төмендейді , соның нәтижесінде ... де , ... ... да ... , ... ... ақша ... құбылыстарға басты себептер
ұлттардың табысқа жету – ... ... ... ... ... жағдайындағы шығындар,
салықтар, ақша ... ... ... саясат арқылы
әсер етеді.
Өсудің ... ... ... үшін
өндірістің потенциалдық ... яғни оның ... ... ... көлеміне жету – жұмыспен
қамтамасыз етуге , ... ... ... жұмыссыздық
көбейген кезде инфляция төмендейді. Сонымен ... ... ... ... ...... ″ ұғымы капитализмнің келелі
ретінде орнықты. Құн заңы ... ... ... ... болуы инфляциялық процесстерді ... ... ... ету ... көрінуі және оның зардаптарымен ... ... ... ... елде ... кезде ол барлық жұмысшы күштерінің 6 ... ... ... ... - / ... ... inflatio/ қағаз ақшаның ... ... ...... ... ... ... айтқанда
айналыстағы ақша өлшемдері қосындысынан ... ... , ... тауарлармен қамтамасыз етілмеген ... ... ... ... Оның мәнін түсіну үшін 10 млрд алтын ... екен , ал ... ақша 20 млрд ... шамасында шығарылды
делік. Мұның өзі қағаз доллардың екі есе ... ... ... ... жағдайына зардапты ... ... , ... ... ... есе ... ал ... бұрынғы дәрезесінен арттырмауға ... ... ... ... әл – ... ... төмендетуге әкеп соқтырады.
Инфляциядан өндірісте ... ... ... ... көтерілуіне байланысты еңбекке деген ынта да ... ... ... ... ... бола ... таур азық ... белгіленген норма бойынша бөлуге мәжбүр етеді.
Инфляция қағаз ... ... ... төмендеп кетуінен туады да, ... ... ... ... ... ... товар айналысына қажетті мөлшерде
шығарылатын болса, онда бұл ... ... ... ... ... мазмұнына сәйкес келетін болады.Осылардың
нәтижесінде ... және ... ... ұғым бар.
Девальвация дегеніміз – қағаз ақшаның ресми ... ... ... ... Ол үшін ... ... ақшаларды
айналыстан шығарып оның орнына толық құнды ... ... / яғни бұл ашық ... /. ... ... ... құнының төмендету бұны бүркемелі девальвация мақсатымен ақша
реформасын жүргізу. ... ақша ... ... ... ... шет ел валюталарымен қатынас курсын төмендету.
Ревальвация дегеніміз – ақша ... ... ... ... шет ... ... ... қағаз ақша курсның ...... ... , ... ... ... ... етудің белгілі бір әдісі.
Шет ел мамандары инфляцияның өсу ... ... ... түрге бөледі :
1. Баяу және сұлама инфляция
2. Қарқынды ... ... ... ... ... баға жай ... де / жылына 10 %-тен аз
/ ақша негізінде өз құнын ... ... ... ... ... та,
мемлекет те төтенше жағдайда тап болмайды.
Қарқынды инфляция ... баға ... 10 – 20 ... 200 % - ... өседі. Соның салдарынан жалақы өсіп, ол одан әрі өсуіне ... ... ... ... ... саны мен баға ... / 1000 % -тен ... / өседі. Баға мен ... ... , бай ... да ... ... ... ... ел нарықта болатын инфляциялық тепе – теңдік формаларына
байланысты ... ашық және ... деп ... ... ... ... тән ашық инфляция бағаның ... ... ... ... ... ... Ашық инфляция кейбір
тауар нарығындағы бағаның оқтын – ... ... ... ... баяулауымен сыйса береді.Ал ол ашық ... ... ... бұрмалағанымен әйтсе де оны толық ... ... ... деп ... ... ... ... қолданылатын экономикаға тән , ол ... , ... ... амалсыздан ақша жинақтауда
астыртын экономикада ... Егер ... осы ... дейінгі
экономикамызды алсақ, онда ұзақ жылдар бойы ... ... ... Және ... ... үшін бұл ... ... әлі де болса құтылуға болады / 1993 ж ... / ... мен ... ... инфляцияны екі типке
бөлуге ... ... ... ... ... ... – нарықтық байланыстарда монополизм мен
әкімшілдік - ... ... ... ұзақ ... ... да орын алады.
Ұсыным инфляцияциясы - ... ... ... ... ... ... ... Тағы ұсыным инфляцияциясы ұсыным мен
шығындарды өзгерту нәтижесінде болуы мүмкін.
Ұсыным ... екі түрі ... ... өсуі ... ... инфляция
2) Ұсыным экономикасы механизмінің бұзылуы нәтижесінде ... ... ... ... ... ... ... елеулі түрде өзгереді. Осыған байланысты инфляцияны ... орын ... ... инфляция, барлық ... ... ... инфляция, елде бір ішкі ... ... ... ... ... , ... тыс ... туындайтын ... ... ... ... ... ... және сыртқа шығарылатын инфляция,
инфляциялық ... бір ... ... ... ... инфляция деп ерекшеленеді.
Инфляцияны бағалау және өлшеу үшін ... ... ... Бағалар индексі ... ... мен ... бір ... сатып алу бағасы мен базалық кезеңнің
бағасы ... ... ... ... жылдың ,
бағалары индексінен өткен жылдың ... ... ... ... бағалары индексіне бөлінеді, ... соң ... ... ... ... = Iб1 – Iб0 ⁄ Iб0 ... тұтыну тауарларының бағасы мен ... ... ... ... ... ... өсіп отырады ... ) ... – 1; 1992 – 2,5 ; 1993 – 30,6 ; 1994 – 22,7 ; 1995 – 1,60 ; 1996 ... ; 1997 – 1,17 ; 1998 – 1,07 ; 1999 – 1,18 ; 2000 – ... ... ... бағалауды және инфляцияның ... ... ... ... ... қарқыны бойынша :
• Баяу – бұл ... ... ... құны ... тәуекел болмайды.
• Өршімелі – баға 100 пайыз шегінде ... ... ... ... – баға ... пайызға өскенде, баға мен табыстардың
арасындағы алшақтық ұлғая ... ... ... ... ... және ... ... инфляция кезінде әртүрлі тауарлардың ... бір ... ... өзгерусіз қалады, теңдестірілмеген ... ... бір – ... арақатысы өнбойы өзгеріп отырады, оның үстіне
әр түрлі үйлесімде.
Болжаулық ... ... ) ... байланысты :
Күтілген , болжамды және ... шығу ... ... болу ... : импортталынған және экспортталынған;
Сондай – ақ дпмудың әркелкілігімен сипатталатын сатылы , баға ... ... ... ... , ... тауар тапшылығы күшейген кезде
тұқыртылған инфляцияны ажыратады.
Нақты ... ... ... бұл түрлері және
оларға ... ... ... ... өзін өзара толықтырады, бұл
инфляциялық шиыршық деп ... ... , бұл ... өндірістің
тұтынылатын компоненттері баға мен ... ақы ... ... ... ... ... өнім ... артуына
соқтырады, мұнда өнімді ... ... және ... ... ... ... қосымша өсуін талап етеді
және осылайша шексіздікке кете ... ... - ол ... ... ... ... және ... бағалардың жоғарлауынан туады.
Экспортталынған инфляция – тауарлар мен ... ... ... ... ... , бұл тұтынушы – елдерде , ... ... келе ... ... ... ... ... елдің әлеуметтік – экономикалық жағдайына көп зардабын
тигізеді . Олар ... ... ... ... ... шаруашылық
жүргізуші субъектілердің және мемлекеттің ... ... ... ... ... ″ қашу ″ ... Ел қолда бар
ақшасын тауарға немесе еркін ... ... ... Ал, ... ... ... қалыптасқан
тұтыну сұрамдылығының құрылысын бұзады , ... ... ... ... ... ... .Ешкім капиталын
өндірісті дамытуға салғысы келмейді. Өндірістің ... ... ... көбйеді.
• табысын салық салудан жасыратын бұқпантайшы экономика
дамиды
• халықтың ... ... ... көрмеген байлар мен
кедейлер ... ... ... болады, ал бұл, өз кезегінде
әлеуметтік қайшылықтар туғызуы мүмкін .
Сондықтан , кез – ... ... ... ... ... ... керек. Оның ішінде, бірінші қатардағы ... ... ... ішінде жоғары және орташа табыскерліктің, дамуын қамтамасыз ету,
олардың ... ... ... жоғарлатып , бәсекеге
жарамдылығын арттыру болып ... ... бар ... ,не
ақшалай байлықтарды үнемдеу, оның тиімділігін ... ... ... ... қарқыны төмендейді,
экономикалық ... ... ... . Ақша, несие , қаржы және
валюта механизмі ... ... ... ... халықаралық экономикалық қарым – ... ... ... ... ... ... капиталды экономиканың ең
пайдалы салаларына салуды ынталандырады, ... ... ... ... ... ... етеді.
Инфляция мен жұмыссыздықтың бірінен - ... ... ... бір – ... ... ... ... -
стагфляция деп атаймыз.
Толық жұмыспен қамтамасыз етілген ... ... ... ... ... ... ... немесе сұраныстың
өсуі ... және ұзақ ... ... ... ... бірге толық жұмыспен қамтамасыз ету жағдайында ... күші үшін ... ... ... ал бұл ... жалақыны
өсіреді, ең соңында инфляция – қымбаттылықты күшейтеді.
Өз кезеңінде инфляцияның ... ... ... ... тепе – ... ... тез ... жоғары
жұмыссыздықты тудырады.
Жұмыспен қамтамасыз ету ... қиын ... ... қабылдануын талап етеді. Оның ішінде ең ... ... ... ... уақытша жұмыс орындарын ... ... ... жаңа ... ... ... қамтамасыз
ету қорларының нормативін көбейту керек.
Көптеген елдер ... ... ... ... : ... ... ... өсуі өндіріс
көлемінің ... бір ... ... ... бұл ... деп ... ... айқын себебі : жиынтық ұсынымның
азаюы, яғни өндіріс ... ... ... болу ... күтумен байланыстырады. Дағдарыстан шығу үшін ... ... мен ... оған деген ... ... Баға ... және ... ... баға мен ... өсуін
бірдей қараймыз, теңдестіреміз.Бірақ арасында өзгешеліктер ... ... ... ... ... бірақ шығындар
азайса, осы кезде де инфляция өседі. Өндіріс көлемінің ... ... ... ... ... алмайды. Өйткені баға деңгейі
бұрынғыдан жоғары болады.
Инфляцияны ауыздықтаудың ... жолы ақша ... ... ... ... ... зардаптарын бейтараптандыру мақсатымен ... ... ... ... ... ... ... экономиканы тұрақтандыру, баға мен ... ... ... ... ... ... ... эмиссиялауды қатал
бақылауға алу сияқты жалпы экономикалық ... іске ... ... Ал аса ... ... ақша ... ... Инфляция
″ экономикалық аурудың ″ ерекше түрі болып саналады. Ол бір ... ... ... әрі ... әрі ... ... Оны бүкіл шаруашылық механизмімен емдемей ... яғни егер ... ... ... ... ... асуын қиындататын болса, экономиканы сауықтыру нәтижесіз болуы
мүмкін.
Ақша реформасын ... екі ... бар ... ... жүйесін құру – ол ... ... ақша ... ... ... мемлекеттік құрылым өзгергенде, яғни отаршылық жүйе
құлап, оның орнына ... ... ... ... ... болғанда және 90 жылдардың басында КСРО – ның ... ... ... бұл ... даму ... ... ... жаңа ақша жүйесі пайда болды.
Екінші, ақша жүйесінің кейбір элементтерін ... яғни жаңа ... ... , баға ... , ақша түрлерін өзгерту.
Соғыс және ... ... ... ... ақша айналысын тұрақтандыру мен экономиканы ... ең бір ... жолы ... мына ... ... ... , ... ( ревальвация ), девальвация және деноминация.
• Нуллификация –ол ... ... ... ... ... енгізу әдісі.
• Реставрация- ол ақша өлшемінің ... ... ақша ... ... ... қалпына келтіру әдісі.
• Девальвация- ол ақша өлшемінің алтын ... ... ... ол ″ ... сызу ″ ... яғни баға ... ... дамытуға бағытталған экономикадағы
сәйкәссіздіктерді ... ... ... ... ... ... емес, осылай инфляцияны бәсеңдетуге болады.
Инфляция ... баға мен ... ... ... ... ... ... арасында табыс пен байлық ... ... ... ... баға мен түрлі ... ... және ... ... ... әр ... жүреді .
Инфляция бекітілген номиналды деңгейінде болған ... ... ... ... бермек төлемдері үшін бекітілген
номиналды процент ... ... ... ... ... бөледі.Мұны
мысалы – тұрғын үй құрылысына арнаған ... ... ... ... 1% төмендету үшін жұмыссыздық жыл ... ... ... 2 % жоғары болуы керек.
Инфляцияны жұмыссыздықтың ... ... әр ... ... ... басты себебі бола тұрып
тауар мен азық – ... ... ... ... ... ... ... себептердің негізінде ... ... оның ... ьолып : мемлекеттік бюджеттің тапшылығы.Оны
азайту мақсатында мемлекеттік ... ... ... жай ... ... ... ... құралы – табыс туралы
мемлекеттік саясат енгізу және соны ... ... ... Ол бағаның
тұрақтылығымен жұмыспен ... ету, ... ... салдарынан жұмсартады.
Әлемдік практикада инфляциямен күрес тек қана ... және ақша – ... ... ... әсер бере ... ... ... саясатына да қажетті және ... ... ... кәсіпкерліктің барлық түрінен асыруға ...... ... ... ... деңгейінің
бағыты және курстық айырбастау стабилизациясы деңгейі 1994 ... – ші ... ... ... ... ... ... мемлекеттік статистикалық
комитеті қаңтар – шілде айларына инфляция индексін 534,5 %- ден ... ... ... 6 есе ... Ақша ... ... ... банкі 2-ші жарты ... , ... ... ... ... ... 113,3 % -тен тамыздан ... ... 109 ... ... ... тауарлар мен өндірістік емес ... бір ... ... ал ... бағасы түсті.
Қазақстанның табыс саясаты анық емес түрде, табыстың
шектелу ... ... ... 1996 жылы жұмысшылар мен
қызметкерлердің ... ... 4,7 есе ... 1997 жылы ... 92 ... ... – қол ақша көлемі болды.
Табыс ... ... ... еңбек ақының
өсуімен инфляция шығынына ... ... ... ... реттеушісі болып
инфляциялық факторлар Қазақстанда олар инфляциялық шығынды анықтайды.
Мұны 1992 – 1995 ... ... ... ... – ақша ... ... жай ... құнсыздануына мына факторлар әсер ... ... ... ... ... ақшаның шығарылуы
• қолайсыз төлем балансы
• үкіметке сенімнің жоғалуы
Инфляция әлемнің ... ... ... ... ең ... ... бірі ... есептелді.
Инфляцияның көріну нысандары :
- тауарлар мен қызметтерге бағаның өсуі,оның ... ... ... ... өзі ... құнсыздануына,оның ... ... ... ... ... ақша ... шетелдік ақша бірлігіне қатысты
бағамының ... ... ақша ... ... ... ... ... ішкі және сыртқы факторларын ( ... ... білу ... Ішкі ... арасында ақшаға жатпайтын және
ақшалай – ... ... ... ... ... жатпайтындары –
бұл шаруашылық сәйкестігінің бұзылуы; экономикалық циклдің ... ... , ... ... Ақшалай
факторларға мемлекеттік қаржының ...... ... ... ... ақша ... кредит жүйесінің кеңеюі.
Дүниежүзілік құрылымдық дағдарыстар ( шикізат , энергетика,
валюта дағдарыстары ), ... ... ... экспортқа шығаруға
бағытталған мемлекеттік валюта ... ... ... жасырын
экспортқа шығару инфляцияның сыртқы ... ... ... ... ... іс- ... екі нұсқасы болады
:
1. Бейімделу саясатын жүргізу немесе инфляцияға бейімделу, бұл
кезде ... , ... , ... ... ... ... ... қолданылады,
компаниялар мен фирмалар ... ... ... өткізеді,
жеке тұлғалар табыстың қосымша көздерін іздестіреді және
тағы сол ... ;
2. ... ... немесе басу жөнінде инфляцияға қарсы
шаралардың кешенін ... ... ... ... ... ... ... экономиканы мемлекеттік
реттеу жөніндегі шаралар ... ... ... ... ... ... : дефляциялық саясат және кірістер
саясаты.
Дефляциялық ...... ... ... үшін ... ... арттыру, салық ауыртпалығын
күшейту, ақша ... ... ... ақша – ... және ... арқылы ақша сұранымын ... ... ... ... ... саясаты – бағаға және жалақыға оларды
толықтай матау ... ... өсу ... белгілеу жолымен
параллельді бақылау жүргізуді ... ... ... асыру
әлеуметтік қайшылықтарды қоздыруы мүмкін.
Салық саясаты инфляция ... екі ... ... ... шешуі тиіс :
Біріншіде, мемлекеттік бюджеттің ... жету және ... үшін оның ... ... ... ... экономиканың бастапқы буындарында - өндіріспен айырбас
сферасында экономикалық белсенділікті жандандыру ... ... ... ... ... ... күрестің айырықша нысаны – естен тандыру терапиясы. ...... ... ... ... еркін бағаларды
белгілеуде, бағаларды реттеуден бас тартуда және ... ...... ... ... ... ... құлағаннан кейін Қазақстан және де ... ... ... ... жүйесі сақталынып қалды. Реформа бөліктеп
либерализациядан ... . ... ... 90 –шы ... ал ... ... 1991 ... сәурінен басталған
болатын. ... ... саны тез ... ... ... ... яғни мұнда максималды түрде пайда алу көзделді.
Қазақстанның 1993 жылдың ... ... ... рубльдік
аймағында болып келгені ... ... ... ... ... ... ... күшейтуші жағдайлар Қазақстанның
экономикасына тікелей баралды. Оның үстіне, ... ... ... ... ... 1961 – 1992 ... шығарылған
ақшасын жаңа, 1993 ... ақша ... ... ... жан – ... миллиардтаған ескі, айналымда жоқ , Кеңес
және Ресей ақша ... ... ... ... мен рублдік аймақты ... құру ... ... ... ... бермеді. Олардың қойған
шарттарын қабылдаған ... ... іс ... ... ... ... Осындай қиын жағдайдан шығу үшін ... ... ақша – ... айналымға шығаруды жөн деп тапты. Шынында ... ... ... бірден – бір жолы еді. Бір ... ... ақша ... ... ала дайындалған болатын. Ең маңыздысы
жеткілікті мөлшерде ... ... ... енді ... ... ... Сөйтіп, Қазақстанның ұлттық ақшасы ( валютасы ) – ... ... ... енгізу - әр елдің тарихында бір – ақ рет ... ... ... есте қаларлық қуанышты сәтті бұдан 11
жыл бұрын 1993 жылы 15 ... ... ... Ұлттық валютаның
теңгенің енгізілуі мен ... ... ... ... жаңа шын ... ... кезеңі басталды .
Мемлекеттік маңызды теңге шығару ... ... ... ... ... ... ... орындалды. Теңгенің алғашқы
банкноттарын полиграфиялық дайындауды " ... және ... ... деңгейде жүзеге асырды.
Жалпы теңгенің тарихын мынадай кезеңдерге бөлуге болады :
1. – ... ... ... ... ... ... рыноктарының қалыптасуы ( 1993 – 1996 жылдар) ... ... 8,2 % ... ЖІӨ өсу ... ... ... осы ... ... ... 60,3 %-ға ... төмендетуге қол
жетті. /1994 ж ( Р4) -1258 % /
2. ... ... қол ... және ... ... ... реформалау / 1997 – 1999/.Экономикалық
реформаларды жалғастыру нәтижесі 1999 жылы ЖІӨ - ... % ... ... ... 17,8 % -ке ... ... жалақының индексінің 13,1 % жоғарлауы болды. / Р6
1996 – 28,7; Р7 1997 – 11,2 %, р8 1998 -1,7% ... ... ... ... ... ... ... қарқынды
дамыту және барлық қаржы ... ... көше ... ( 2000 ... ... ... - нің жиынтық өсуі соңғы 3 жылда 33%-ға ... бұл ... ... даму ... ... ... бірі ... мүмкіндік жасады. 2000 ... 9 ... өсу 8,6 % ... / Р10 2000 жылы ... 9,8 %, ... жыл – 5,5 %, Р12 2002 жыл – 3,25 %, Р13 2003 жыл - 2,1 % ... ... валютаның ″ ішкі ... ... ... ... сақталуымен, ал сыртқы тұрақтылық – ... ... ... ... ... макроэкономикалық
тұрақтылыққа қол жеткізеді және сол ... ... ... жасайды.
Айырбас бағамының тұрақтылығы инфляциялық күтулерге және ішкі
қаржы рыноктарының ... оң ... ... ақша ... ... ... артуы бағалардың
өсуіне, яғни инфляцияны ... әсер ... ... Ұлттық банк
ақша – кредит саясатының құралдарын ... ... ... ... ... Мысалы, ақша шамадан тыс көп түскен
кезеңдерде
Ұлттық банк ... ... ... ... ... ... ақша ұсынысын азайтады. Ақша жеткіліксіз көлемде
түскен кезеңдерде ... ... ... ... ... ... бір бөлігін сатып ... ақша ... ... ... инфляцияның экономикаға ... 2 ... ... :
I. ... ... ... ... тиімділік)
II.Ресурстарды орналастырудың экономикалық тиімділігінен көрінеді.
Бірінші бағытқа тән ... ... ... ... және ... жоғары дәрежеде болған кезде күшейеді және ... ... ... құлдырауымен жұмыссыздықтың өсуіне
ілесе жүреді. Алайда қазіргі макроэкономика мынаны куәландырады ... ... ... ... ... ... тікелей байланыс жоқ.
Инфляцияның зардаптарына ... болу ... ... ... ... ... ұлттың экономикасының өзінің өз
проценті
1) Марченко А.Г Егемен ... 2003 15 ... ... ... өсу қарқыны болады.Сол сияқты ... және алыс ... ... механикалық ауыстыруға болмайды, ... ... ... ... ... ... ... өкіметі бар.
Инфляция зардаптарын бейтараптандыру мен мақсатымен мемлекет
инфляцияға ... ... ... ... ... ... тұрақтандыру,сонымен қатар экономиканы қадағалау керек.
Антиинфляциялық ... ... ... бірі
қаржыны сауықтыру және халық шаруашылығын ... ... ... ... ... ... субъектілерін қысқарту болып
табылады. Бұған халық тұтынатын ... ... ... ... ... ... негізінде жетуге болады.Сондай –
ақ шет елдік несиелерді ... ... ... ... ... ... келе, мемлекеттің
қаржы жүйесінің экономикалық негізін мемлекеттік ... ... ... – құқықтық базасын қаржылық заңдар құрайды деп айта аламыз.
Мемлекеттің қаржы жүйесі ... ... ... ... ... да мән – ... байланысты материалдық, экономикалық және
ұйымдастырылу тұрғысынан қарастырылады. ... ... ... ... негіздері мен экономикалық мәні ... ... ... ретінде көрініс табады. Экономикалық мағынасында қаржы
жүйесі әрқайсысы өзіне тән белгілі бір ақшалай қорды білдіретін ... ... ... ... ... ... ... жүйесі мемлекеттің органдары мен қаржылық мекемелерінің жиынтығын
көрсетеді.
Мемлекеттің қаржылық жүйедегі қаржылық қызметі деп мемлекеттің біртұтас
өзінің ... оның ... ... ... мүдделері мен
мұқтаждықтарын қамтамасыз ... және ... тән ... ... ... ... қалыптастыру, бөлу, сондай-ақ ... ... ... мен ... айтамыз.
Мемлекеттің қаржылық қызметінің негізгі мақсаты: қоғамның әлеуметтік –
экономикалық инфрақұрылымдарының ойдағыдай қызмет атқаруына қолайлы ... ал ... ... ... ... құру және оның
қалыпты қызмет ... ... ету; ... болмысының материалдық
негізі және өзіне тән қызметтері мен міндеттерін жүзеге асырудың ... ... ... ...... ... бағыттарын қажетті көлемде ақша қаражаттарымен қамтамасыз ету болып
табылады.
Мемлекеттік қаржылар саласындағы ... деп ... ... ... ... шешуге, алға қойылған мақсат – ... ... ... қол ... үшін ... ... ... мен басқа да жолдарын және ... ... ... ... ... ... барлық субьектілердің, сондай-ақ
қарамағында мемлекеттің ақша қаражаттары бар уәкілетті ... ... мен ... ... және ... ... ... етуді айтамыз.
Қаржылық жоспарлаудың құқықтық негіздері қаржылық жоспарларды әзірлеу,
қарау, бекіту, ... және жабу ... ... қағидаларды белгілейтін
қаржылық – құқықтық институт болып табылады.
Қаржылық жоспарлау мемлекеттің ақшалай қорларын қалыптастыру, бөлу ... бөлу ... ... ... ... ... ... қарау, бекіту және атқарылуын ұйымдастыру процестерін
жоспарлы түрде басқару, ... ... ... ... ... бекіту
және атқару жөніндегі мемлекеттік уәкілетті және арнайы ... ... ... ... ... ... ... көрініс
табады.
Қаржылық жоспарлау обьектісі ақшалай қор болып табылды. Ал ақшалай
қорлардың ... ... ... ... ... шет ел ... пікірінше Қазақстанда жеңіл
өнеркәсіп және туризмді ... ... ... ... бұл ... ... ... көңіл бөлінуі
керек. Сыртқы сауда мен айналысатын кәсіпорындарды толық өзін - ... ... ... ... ақша ... ендіру толық қажет
.Сонымен инфляцияның халықтың әл – ... ... ... ... ... ... керек.
″ Қазақстан Республикасының Ұлттық ... ... ... және 1 қаңтардан басатп ... ... ... ... ... банктің негізгі мақсаты ... ... ету ... ... ... ... ... Ұлттық банк
инфляция бойынша бағдарларды белгілейді.Тиісінше,Ұлттық банк ... ... ... ... ... және ішкі ... ... айырбас бағамының алыпсатарлық ... алу ... ... ғана барынша аз ... ... ... ... ... өне бойы қозғалыста болғандықтан, ондағы ... ... ... ... қағаз ақшалардың алтынмен салыстырғанда ... ... ... да, товарлар бағасының ... ... ... дүниеге келуі адамзат ... ... ... ... осы ... ... ауыр да қарама-қайшы
процестер ... ... бірі ... ... отыр.
Бүгінде адамзат өмірі қай жағынан алып қарасаңыз да ... ... ... – бет келіп отыр,оның бірі экономиикалық
жағдайлар.Қазірде жер ... сол ... мен ... ... ... ұлттық валюта енгізілгеннен кейін алғашқы ... ... ... үшін өте қиын ... ... Жалпы экономикалық
сипаттағы объективті қиындықтар ( бағларды ... ... ... ... ... ... ... импорт
тауарларының қанағаттандырмайтын сұраныстың едәуір ) шет ... ... ... ал ізінше, бағамның өсуіне ... ... ... есеп ... ... ... ұлттық
валютаның тұрақтылығына ықпал ете алатын барлық негізгі ... ... ... ... ... ... төмендейді деп күтілген
болатын.Алайда ,мысалы 1994 жылы кәсіпорындардың сәтсіз ... ... есеп ... ... ... ... ... айларда теңге айналысының ... ... ... ... ... ... жеті айда 8 ... шынында теңгені енгізгеннен кейінгі екі үш жылда оның
бағамы ... ... ... ... көбейгендігі белгілі. Мұны
теңге ... ... ... ... ... міне біз ... отырғанымыздай теңге нарықта тұрақтанды. Мүмкін оның ... ... ... елде КСРО ... ... қаржы
жүйесінің біршама сақталынуы және өз ... ... ... ... сахнасына енгізуінде, теңгеге нарықтың әсері болуы ... біз ... ... ... тік ... тұрақтанғанын
Қазіргі кезде біздің елде ... ... ... деп
айтуға болады.Жоғарыда ... ... банк ... инфляция
бойынша ғана белгілейтін болады. Тағы да осы ... ... ... ол 2004 жылы 27 қаңтарда Президентіміздің ... ... етіп ... А.Г ... ... Ол ұлттық банк
қызметінің тікелей ауысуына байланысты болар.Ендігі ... ... ... жаңа ... банк төрағасына сеніп ,әрі қарай
еліміздің экономикасына тұрақтандыруға ... ... " ...... әдебиеттер тізімі:
1. Әубәкіров " Экономикалық теория негіздері " Алматы 1994 ... ... Б " ... ... теориясына кіріспе " Алматы 1995 ж.
3. Эдвин.Дж. Доллан " Макроэкономика" Москва 1995 ж
4. Мельников В.Д " ... ... " ... 1995 ... ... Б ... ... экономикасы "
6. Алматы 1995 ж.
7. 6. Қаржы - ... 1999 № 1
8. 7. ... - ... // 2000 № 9
9. 8. ... - қаражат // 2002 №3
10. Егемен Қазақстан 2003 № 15 қараша
11. Казахстан в ... 2003, ... ... ... 2004
13. Қазақстан Республикасының «Бюджетке төленетін салықтық және басқа да
міндетті төлемдер туралы» Қазақстан ... ...

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 40 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Сыртқы қаржы ресурстарын тарту барысындағы Қазақстандағы проблемалар6 бет
Қазақстандағы комерциялық кәсіпорындардың қаржылық жағжайы мен оларды талдау23 бет
Қаржылық дағдарыс жағдайында Қазақстандағы қаржы мекемелерінің тұрақтылығын қамтамасыз ету59 бет
Бағалы қағаздардың қалыптасуы мен даму48 бет
Коммерциялық банктегі сервистің дамуының теоретикалық негіздері71 бет
Шағын және орта бизнеске несие беру65 бет
Экономикалық ұғымдар168 бет
Қазіргі Қазақстандағы этносаралық қарым-қатынастар және ақпараттық қауіпсіздік мәселесі91 бет
Қазақстан тарихындағы Ислам діні67 бет
Қазақстандағы шағын және орта бизнеске несие беруді талдау60 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь