Кәсіпорынның инвестициялық жобасы бәсекеге қабілеттілігін

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3

1. ИНВЕСТИЦИЯ ЖӘНЕ ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ ТАРТЫМДЫЛЫҚ

1.1 Инвестицияның мәні мен мазмұны ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..4

1.2 Кәсіпорынның инвестициялық стратегиясы және инвестициялық қызметі...11

1.3 Инвестициялық жоба түсінігі және оның жіктелуі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...14

1.4 ҚР.ғы инвестициялық климатқа әсер етуші факторлар ... ... ... ... ... ... ... ... ... 16

2. ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ ЖОБАЛАР . ЭКОНОМИКАНЫ ДАМЫТУ ҚҰРАЛЫ

2.2 Инвестициялық жобалардың экономикалық тиімділігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... 20

2.3 Кәсіпорынның инвестициялық жобасын талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..28

3. ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ ЖОБАНЫ ЖЕТІЛДІРУ ЖОЛДАРЫ ... ... ... ... ... ... ... ...36

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 40

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 42
Әлемде жиырма бірінші ғасырдың аяқ басуымен экономикалық өзгерістер процестер жалғасуда. Қазақстан тәуелсіздікке қол жеткізген күннен бастап экономикалық жағдайды тұрақтандыру, ішкі экономикалық қауіпсіздікті қамтамасыз ету және инвестициялар тарту жөніндегі саясатты белсенді жүргізе бастады. Қазақстан Халықаралық валюта қорының мәліметтері бойынша ТМД елдерінің ішіндегі жан басына инвестиция тарту көрсеткіші бойынша алғашқы орындардың бірін алып отыр. Нарықтық экономикаға көшуге байланысты әлемдік тәжірибеде экономиканы тұрақтандырудың негізгі факторы болып шетелдік инвестицияны тарту болып табылады. Осы мақсатқа сәйкес 1994 жылы 27 желтоқсанда «Шетелдік инвестиция» туралы Қазақстан Республикасында арнайы заң қабылданды. Қазіргі кезде инвестицияның көлемі жыл сайын өсуде. Бұл Қазақстан Республикасы үшін экономикалық және саяси жағынан маңызды болып табылады.
Инвестициялық іс-әрекет – кәсіпорын жүргізетін құрылымдық саясатымен тығыз байланысты. Құрылымдық саясат экономиканың дамуының негізгі бағыттары мен қызмет етудің жаңа ресурс үнемдеуші, жоғары технологиялы және экологиялық дұрыс моделіне көшумен анықталады. Кәсіпорынның инвестициялық іс-әрекетінің басты механизмінің бірі – инвестициялық жобалаудың тиімділігі болып табылады. Инвестициялық жобалаудың тиімділігі кәсіпорын экономикасының тиімділігін реттеу құралдарының басты комплексі болып табылады. Олар мемлекеттік бюджеттен және бюджеттен тыс қорлардан құралады.
Сапа және кәсіпорынның бәсекеге қабілеттілігі проблемасы қазіргі кезде әмбебап сипатқа ие. Кез келген елдің экономикалық және әлеуметтік өміріндегі көп нәрсе аталған проблеманың қаншалықты табысты шешілетіндігіне байланысты. Кәсіпорынның бәсекеге қабілеттілігі проблемасын қарастырғанда өнеркәсіп кез келген елдің экономикалық әлеуетінің негізі болып табылатындығын атап көрсету керек. Тек бәсекеге қабілетті өнеркәсіп қана экономиканың тұтастай алғандағы бәсекеге қабілеттілігін қамтамасыз ете алады. Қазіргі жағдайларда кәсіпорынның нарықтағы бәсекеге қабілеттілігі өндірістің тиімділігін, басқару жүйесінің тиімділігін бағалаудың басты өлшемдері болып табылады. Жалпы кәсіпорынның бәсекеге қабілеттілігін бағалау әдістемесі төмендегідей:
• бәсекеге қабілеттілік деңгейін нақты нарықтардағы бәсекеге қабілеттілігі көрсеткіштері бойынша орташа алғандағы мөлшер ретінде санау керек;
• инвестициялық жобалардың тиімділігіне, ұйымдар қызметінің тиімділігінен нақты тауарлардың нақты нарықтардағы бәсекеге қабілеттілігі тұрғысынан дербес талдау жүргізу;
• кәсіпорынның жұмыс істеуінің тұрақтылығы көрсеткішін дербес есептеу.
Кәсіпорынның инвестициялық жобасын талдау – бұл өте маңызды және күрделі үрдіс. Кәсіпорында инвестицияны салу терең экономикалық талдау жүргізу арқылы негізделіп жоспарлануы тиіс. Инвестициялық жобалауда төменде келтірілген ереже ескерілуі тиіс:
- инвестицияланатын қаржының мән-мағынасының болуы;
- инвестиция рентабельділігі инфляция қарқынынан асып түсуге тиіс;
- кәсіпорын ақшасын банкте сақтаудан гөрі, инвестиция ретінде жұмсау арқылы көп пайдаға жетеді;
- жобаның дисконттеуді есепке ала отырып, жоғары рентабельді болуы;
- ең үлкен экономикалық пайданы қамтамасыз етіп, төменгі деңгейдегі тәуелділікке жету.
Инвестордың дұрыс шешім қабылдауы балама жобаларды салыстыруға негізделеді және инвестицияларды жобалаудағы ең күрделі мәселелердің бірі болып табылады. Мұндай жобаларды түрлі критерийлер бойынша саралау кезінде қайшылықтар пайда болуы мүмкін, сондықтан өзара балама жобалармен жұмыс жасағанда да ұсыныстар әр түрлі болуы мүмкін.
Осыған орай курстық жұмыстың тақырыбы «Кәсіпорынның инвестициялық жобасы бәсекеге қабілеттілігін арттыру құралы ретінде» деп аталады. Курстық жұмыстың мақсаты – кәсіпорынның инвестициялық жобасын жан-жақты зерттеп, шағын ұсыныстар беру. Қойылған мақсатпен байланысты осы жұмыстың орындалуында келесі міндеттерін бөлуге болады:
- инвестиция ұғымы, инвестициялық жобалаудың мәні туралы кешенді түсінік беру;
- жобалық талдау құралдарын зерттеуге, тиімді инвестициялық шешімдер қабылдау процесіне баса назар аудару;
- кәсіпорынның инвестициялық жобасының тиімділігін жан-жақты қарастыру;
- ҚР-ғы инвестициялық климатқа әсер етуші факторларды талқылау;
- инвестициялық жобаның қажеттілігі мен іске асыру жолдарын қарастыру.
Курстық жұмыстың теориялық әдістемелік негізін Қазақстан Республикасының заңдылықтары, жарлықтары мен бұйрықтары, ҚР-сы үкіметінің қаулылары, экономикалық монографиялар, оқулықтар, ҚР-ң статистикалық мәліметтері, мерзімді басымдылықтар құрайды. Курстық жұмыс кіріспеден, екі бөлімнен, қорытындыдан және қолданылған әдебиеттер тізімінен тұрады.
1. Мейірбеков А.Қ., Әлімбеков Қ.Ә. Кәсіпорын экономикасы: Оқу құралы – Алматы: Экономика, 2003
2. Оразалин К.Ж. Кәсіпорын экономикасы: Оқу құралы – Алматы: ЖШС «Издательство LEM», 2007
3. Дүйсенов К.Ш., Төлегенов Э.Т., Жұмағалиева Ж.Г. Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдау: Оқу құралы – Алматы: Экономика, 2001
4. Сейтказиева А.М. Инвестиционная деятельность предприятия: Учебное пособие – Алматы: Экономика, 1998
5. Әлжанова Н.Ш. Инвестициялық жобалау: Оқу құралы – Алматы: «Қазақ университеті», 2006
6. Оразалы Сәбден Бәсекелестік экономика: Оқу құралы – Алматы: Экономика институты, 2007
7. Бохаев Д.Т. «Инвестициялық жобалар – экономиканы дамыту құралы» //ҚазЭУ хабаршысы №4 2005жыл 13-17 бет
8. Назарбаев Н.Ә. «Жаңа әлемдегі жаңа Қазақстан» ҚР Президенті Н.Ә.Назарбаевтың Қазақстан халқына жолдауы - //Орталық Қазақстан / 2007 жыл 28 ақпан
9. Оразалы С. «Экономикалық басымдықтар және уақыт талабы» // Егемен Қазақстан, 18 сәуір 2006 жыл
10. Н.Ә.Назарбаев Қазақстан – 2030, 11 қазан 1998 жыл
11. Н.Ә.Назарбаев «Қазақстан экономикалық, әлеуметтік және саяси жедел жаңару жолында» ҚР Президенті Н.Ә.Назарбаевтың Қазақстан халқына жолдауы // Алматы: Атамұра, 2005 жыл
12. Казақстан Республикасындағы инвестициялық қызмет: статистикалық жинақ //ҚР статистика агенттігі Алматы, 2005
13. Инвестиция туралы заң. // Орталық Қазақстан/ 18 қаңтар 2003 жыл
14. www.google.kz
15. www.khabar.kz
        
        Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым
МИНИСТРЛІГІ
«Экономика» кафедрасы
«Кәсіпорын экономикасы» пәнінен
Курстық жұмыс
Тақырыбы: «Кәсіпорынның инвестициялық жобасы бәсекеге қабілеттілігін
арттыру құралы ретінде»
Орындаған:
Ғылыми жетекші:
МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.....................................................................
....................................................3
1. ИНВЕСТИЦИЯ ЖӘНЕ ... ... ... мәні ... Кәсіпорынның инвестициялық стратегиясы және инвестициялық қызметі...11
1.3 ... жоба ... және ... ҚР-ғы инвестициялық ... әсер ... ... ...... ... ... ... ... ... Кәсіпорынның ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... аяқ ... экономикалық өзгерістер
процестер жалғасуда. Қазақстан тәуелсіздікке қол жеткізген күннен бастап
экономикалық жағдайды ... ішкі ... ... ету және ... тарту жөніндегі саясатты белсенді жүргізе
бастады. Қазақстан ... ... ... ... бойынша ТМД
елдерінің ішіндегі жан басына инвестиция тарту көрсеткіші бойынша алғашқы
орындардың бірін алып отыр. Нарықтық ... ... ... әлемдік
тәжірибеде экономиканы тұрақтандырудың негізгі факторы болып шетелдік
инвестицияны тарту болып ... Осы ... ... 1994 жылы ... «Шетелдік инвестиция» туралы Қазақстан Республикасында арнайы
заң қабылданды. Қазіргі кезде инвестицияның көлемі жыл ... ... ... ... үшін ... және ... ... маңызды болып
табылады.
Инвестициялық іс-әрекет – кәсіпорын жүргізетін ... ... ... ... саясат экономиканың дамуының негізгі бағыттары
мен қызмет етудің жаңа ресурс үнемдеуші, жоғары ... ... ... ... ... анықталады. Кәсіпорынның инвестициялық
іс-әрекетінің басты механизмінің бірі – инвестициялық жобалаудың тиімділігі
болып ... ... ... тиімділігі кәсіпорын
экономикасының тиімділігін реттеу құралдарының басты ... ... Олар ... ... және ... тыс қорлардан құралады.
Сапа және кәсіпорынның бәсекеге қабілеттілігі проблемасы қазіргі ... ... ие. Кез ... елдің экономикалық және әлеуметтік
өміріндегі көп ... ... ... ... ... шешілетіндігіне
байланысты. Кәсіпорынның бәсекеге қабілеттілігі проблемасын ... кез ... ... ... ... ... болып
табылатындығын атап көрсету керек. Тек бәсекеге қабілетті ... ... ... ... бәсекеге қабілеттілігін қамтамасыз ете
алады. Қазіргі жағдайларда кәсіпорынның нарықтағы бәсекеге ... ... ... ... ... бағалаудың басты
өлшемдері болып табылады. Жалпы кәсіпорынның бәсекеге қабілеттілігін
бағалау әдістемесі төмендегідей:
... ... ... ... ... ... ... бойынша орташа алғандағы мөлшер ретінде
санау керек;
• инвестициялық жобалардың тиімділігіне, ... ... ... ... ... ... бәсекеге
қабілеттілігі тұрғысынан дербес талдау жүргізу;
• кәсіпорынның жұмыс істеуінің тұрақтылығы көрсеткішін дербес ... ... ... ... – бұл өте ... ... ... Кәсіпорында инвестицияны салу терең ... ... ... ... ... тиіс. Инвестициялық жобалауда төменде
келтірілген ереже ескерілуі тиіс:
- инвестицияланатын қаржының мән-мағынасының болуы;
- инвестиция рентабельділігі инфляция қарқынынан асып түсуге тиіс;
- кәсіпорын ... ... ... ... инвестиция ретінде жұмсау арқылы
көп пайдаға жетеді;
- жобаның дисконттеуді есепке ала отырып, жоғары ... ... ең ... ... пайданы қамтамасыз етіп, төменгі деңгейдегі
тәуелділікке жету.
Инвестордың ... ... ... ... ... салыстыруға
негізделеді және инвестицияларды жобалаудағы ең күрделі мәселелердің бірі
болып табылады. Мұндай жобаларды түрлі ... ... ... ... ... ... ... сондықтан өзара балама жобалармен жұмыс
жасағанда да ұсыныстар әр түрлі болуы мүмкін.
Осыған орай курстық жұмыстың тақырыбы ... ... ... ... ... ... ретінде» деп аталады. Курстық
жұмыстың мақсаты – кәсіпорынның инвестициялық жобасын жан-жақты ... ... ... ... ... ... осы жұмыстың
орындалуында келесі міндеттерін бөлуге болады:
- инвестиция ұғымы, инвестициялық жобалаудың мәні ... ... ... ... талдау құралдарын зерттеуге, тиімді инвестициялық шешімдер
қабылдау процесіне баса ... ... ... ... ... тиімділігін жан-жақты қарастыру;
- ҚР-ғы инвестициялық климатқа әсер етуші факторларды талқылау;
- инвестициялық жобаның қажеттілігі мен іске ... ... ... ... ... ... негізін Қазақстан Республикасының
заңдылықтары, жарлықтары мен ... ... ... ... ... ... ҚР-ң статистикалық мәліметтері,
мерзімді басымдылықтар құрайды. Курстық жұмыс кіріспеден, екі ... және ... ... ... тұрады.
1. ИНВЕСТИЦИЯ ЖӘНЕ ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ ТАРТЫМДЫЛЫҚ
1.1 Инвестицияның мәні мен мазмұны
Негізгі қорға қаржы жұмсау (өндірістің негізгі ... ... ... сондай-ақ пайда, дивиденд және басқа да табыс табу
мақсатымен құнды қағаздар шығаруға ұзақ мерзімді капитал ... ... ... ... материалдық-заттық және ақшалай нысанына бөлуге
болады. Материалдық-заттық инвестиция – ол оралынуға тиісті өндірістік ... емес ... ... ... және т.б., сонымен қатар,
олар ауыстыруға немесе техникалық парктерді ... ... ... ... ... ... ... Ал,
инвестицияның ақшалай нысаны болса, ол – ақшалай капиталдың материалдық-
заттық инвестициясын жасауға, ... ... ... ...... экономикасының нарықтық экономикаға өтуі
кезінде ... ... жаңа ... ... жоспарлау жүйесінің
шеңберінде «жалпы капиталдық салымдар» деген түсінік қолданылатын, осы
түсінік бойынша жаңа құрылыс пен ... ... ... жүргізіп отырған
кәсіпорындарының кеңеюі мен техникалық қайта қамтамасыздандырылуына
(өндірістік ... ... ... үй мен ... құрылысқа
(өндірістік емес капиталдық салымдар) жұмсалатын барлық қаржылық құралдар
түсіндірілетін.
Инвестициялар ақша ... ... ... ... ... және ... да ... қағаздар, технологиялар, машиналар,
қондырғылар, лицензиялар, ... ... ... ... ... табу
мақсатында кәсіпкерлік ... ... ... ... ... кез ... мүлік немесе мүліктік құқықтар ретінде
анықталады және осының бәрі – пайда табу мен ... ... ... мақсатында. Осы тұрғыда инвестиция түсінігі нарықтық тәсілге едәуір
жақын келеді.
Келтірілген ... ... және ... ... ... ... айырмашылықты көрсетеді. Ресурстардың
бөлінуі әкімшілік жүйесі ... ... бір ... ... ... ... және басқа да түрлерінің бар
екендігін отандық ... ... ... ... ... инвестициялар ағымдағы шығындардан тек бір уақыттық сипатымен
ғана айырықшаланатын залал түрінде көрінді. Экономика ғылымы мен ... ... ... ... ... синонимі болып
табылмайды, берілген терминдер ұқсас емес. ... ... ... ... ... кең. ... ... қор нарығын
қарастыруға баса ... ... ... нарықтық экономикасы дамыған
елдерде (АҚШ, ... ... ... ... бағалы
қағаздар арқылы іске асады. Қазіргі таңда отандық тәжірибеде екі термин де
қолданылады.
«Инвестиция» ... ... ...... ... Бұл термин ғылыми және публицистикалық әдебиеттерде ... ... ... ... ... әр түрлі тәсілдері
бар. Пол Самуэльсон инвестицияландыру туралы былай жазады: «Біз ... ... таза ... білдіретін нәрселерді (ғимараттар,
қондырғылар, ... ... және т.б.) ... ... ... қалыптасуы деп атаймыз. Тұрғындар ... ... ... ... ... ... ... кез келеген
түрін сатып алу инвестицияландыру болып табылады. Экономистер үшін тек таза
трансферттік операциялар. Яғни ... ... ... ... Таза ... тек жаңа ... ... кезде ғана орын алады».
Кең танымал «Экономикс» кітабының авторлары инвестицияны өте ... ... ... ... ... ... ...
бұл өндіріс шығындары мен өндіріс қаражаттарын жинақтау және ... ... ... экономикалық теория мектептері инвестициялық процесті
былай түсінген: кез келген қаржыны жұмсаудың мақсаты ... ... ... ... ... ... ... жинақ сертификаттары, сақтық және
зейнеткерлік қорға және басқаларға жұмсалған шығындар жатады. ... ... ... ... пайдасы, ірі банктердің еркін ақшалай
қоры, тұрғындардың жиналған ақшалары, мемлекеттік ақшалай қаржылары, яғни
мемлекеттік ... ... ... ... және т.б.) жатады. Одан барлық
шығындар алынып тасталады. Тұтынуға кеткен барлық ресурстар – ... ... ... Олар ... ретінде жаңа кәсіпорындарды
салуға, жол құрылысын, денсаулық сақтау, оқу-ағарту, мәдени объектілеріне
бағытталады, яғни ... ... ... ... ... экономисі Дж. Кейнс өзінің «Еңбекпен
қамту, процент және ақшаның ... ... (1936 ж.) ... онда ол ... ... жан ... және ... басты факторы ретінде анықтайды. Құнды қағаздардың қозғалысы
(мемлекеттік облигацияларды сатып алу және ... ... ... ... ... мерзімде жасалатын инвестициялардың нәтижесінде
игіліктер нарығында тек сұраныс өседі. Ұсыныстың көлемі өзгермейді, өйткені
салынып жатқан ... өнім мен ... ... ... Ұзақ ... ... әсерімен сұраныс та, ұсыныс та
өзгереді.
У.Шарп ... ... ... ... ... әдетте
қандай да бір материалдық-көрнекті активтер түріне инвестициялау кіреді,
мысалы, жер, қондырығылар, зауыттар сияқты. Қаржылық инвестициялар ... ... ... ... ... мен ... білдіреді. Қарапайым экономикаларда инвестициялардың негізгі
бөлігі ... ... ... ... ... инвестициялардың
үлкен бөлігі ... ... ... ... ... ... жоғары дамуы нақты инвестицияның ... ... ... ... ... бұл екі ... бәсекелес емес, бірін-
бірі толықтырушы болып табылады». В.Бочаров инвестицияны табыстың тұтынуға
жұмсала алмайтын бөлігі деп түсінеді. ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік әсер түріндегі өсімі
алынатын нақты объектілеріне трансформацияланады.
Инвестицияға анықтама берген кезде назарды тек инвестицияның мазмұнды
сипатына ғана емес, оның ... ... ... ... Демек,
инвестиция – жалпы ұлттық өнімнің өндірісіне жұмсалатын табыстардың маңызды
бөлігі және өндірістің ... мен ... ... ... ... ... ақша капиталына қарағанда жеке капиталдың ұлғаюымен
байланысты.
Экономикалық және ... ... ... экономикалық
ресурстарды болашақта таза пайдаға жету және бұл пайданы бастапқы салынған
капиталдан асырып түсіру ... ұзақ ... салу деп ... ... ... ... анықтамасы: инвестицияландыру дегеніміз
бүгінгі қажеттіліктерін қанағаттандыруды оны ... ... ... ... үмітіне айырбастауды білдіреді.
Инвестиция – бұл ақшаны, оның сақталуына немесе құнының артуына және
табыстың оң ... ... ... үміт арта ... ... кез келген құрал. Бос ақша құралдары ақшаның құнын инфляция жеп
қоюы мүмкін және ол ... да ... ... ... ... ... айрықшаланатын әр түрлі нысандары бар: құнды қағаздар
мен жылжымайтын мүлікке; ... ... ... мен
акцияларға; шағын немесе үлкен тәуекелмен; қысқа немесе ұзақ ... және ... ... ... ... басқарманың стратегиялық қиын
міндеті болып саналады. Инвестициялау ... ... ... ... ... бірі ... ... Барлық инвестицияларды екі
негізгі топқа бөлуге болады: портфельді және нақты (капиталдандырылған).
Портфельді инвестиция деп (кәсіпорынның құнды қағаздарын ... ... ... ... ... салуды айтады. Портфельді инвестиция
жағдайында ... ... ... ... ... ... және ... болып табылады. Әдетте, ол қор нарығындағы құнды
қағаздарды сату және сатып алу операциялары ... ... ... Осыған
орай портфельді инвестициялар көбінесе қысқа мерзімді қаржылық операциялар
түрінде ... ... деп ... процессіне тікелей қатысатын
инвестицияларды ... ... ... ... ... салынатын инвестициялар.
Объектісіне қатысты инвестициялар келесі түрлерге жіктеледі:
1) мүліктік инвестициялар (материалды инвестициялар);
2) ... ... – бұл ... ... салынатын салымдар, басқа
фирмалардың жұмыстарына қатысу және борыштық құқығына ие ... ... ... да ... ... ... алу.
3) материалдық емес инвестициялар – оларға зерттеу және талдау жасау,
кадрлар даярлау, жарнама және ... ... ... ... ... ... ... келесі түрлерге бөлінеді:
1. бастапқы инвестициялар немесе нетто-инвестициялар, кәсіпорынды
негіздеуде немесе сатып ... ... ... ... ... ... ... ұлғайтуға бағытталған кеңейту
инвестициялары (экстенсивті инвестициялар);
3. қайта инвестициялау, яғни кәсіпорынның негізгі қорының ... ... жаңа ... ... ... ... ... алуға бағытталған
бос инвестициялық қаражаттармен байланысты ... ... ... болады:
* бар объектілерді жаңа объектілермен ауыстыруға бағытталған ауыстыру
инвестициялары;
* рационализациялауға арналған инвестициялар, технологиялық ... ... ... ... ... ... өзгертуге жұмсалатын инвестициялар;
* диверсификациялауға ... ... олар ... жаңа
түрлерін шығаруға және жаңа сату ... ... ... ... ... ... жұмыс істеуін қамтамасыз етуге
бағытталған инвестициялар. Бұған ғылыми жұмыстарға, кадрларды дайындауға,
жарнама, қоршаған ... ... ... ... ... ... табиғатын оны ... ... ... негізінде түрлі белгілер салынған. Белгілер ретінде
мыналар қолданылады:
1) ... ... ақша ... салу ... ... ... ... инвестицияландыру кезеңі;
5) меншік түрлері;
6) инвестордың қатысу түрлері;
7) тәуекел дәрежесі;
8) ұдайы өндіріс ... ... ... ... ақша құралдары, салымдар, акциялар және басқа да құнды қағаздар;
• жылжымайтын және жылжымалы мүлік;
• авторлық құқықпен, ... және ... да ... ... ... құқықтар;
• жерді, суды, ресурстарды, үйлерді пайдалану құқығы және ... ... ... ... да бір ... ... ... «ноу-хау» емес)
ұйымдастыруға қажетті техникалық құжат, ... ... ... ... ... ... ... сауаттылық.
2. Құралдардың салыну объектілері ... ... ... ... инвестициялар немесе құралдардың материалды активтерге салынуы,
яғни нақты инвестициялар – кәсіпорынның негізгі және айналыс капиталын
қалыптастыратын материалды және ... емес ... ... ... ... – ғимараттарға, ... ... ... ... өнімдерге айналдырылған құраладар;
• материалды емес активтер – лицензиялардың, ... ... ... ... және ... дайындауға кеткен шығындар;
• қаржылық инвестициялар немесе ... ... ... ... ...... құнды қағаздар, банктық салымдар.
3. Инвестициялық процестерге ... ... ... инвестициялар
келесі түрлерге бөлінеді:
• тікелей инвестициялар, мұнда ... және ... салу ... ... ... ... қатысуы
қажет етіледі. Сонымен қатар, инвестор инвестициялық циклдердің
барлық кезеңдеріне тартылады, оның ... ... ала ... ... ... ... ... тұрғызуға, дайын өнім өндірісіне;
• жанама инвестициялар, бұл ақша құралдарын өз қалауынша, неғұрлым
тиімді орналастыратын және ... ... ... ... ... қорлар және компаниялар) жүзеге
асады. ... ... ... объектілерін басқаруға
қатысады, ал алатын табыстарын клиенттері арасында бөледі. Тұтас
басқарылатын құнды қағаздарға салынатын салынымдарды ... те ... ... ... ... инвестицияларды мына
түрлерге бөледі:
• қысқа мерзімді, ұзақтылығы бір жылдан аспайды (қысқа мерзімді депозиттік
салымдар, ... ... ұзақ ... ... ... быр ... көп.
5. Меншік түрлері бойынша инвестициялар мыналарға бөлінеді:
• азаматтардың, ... емес ... ... ... емес ... жеке ақша ... ... ол түрлі деңгейдегі кәсіпорындар мен мекемелердің бюджет
көздерінен қаржыландырылады.
6. Инвестордың қатысу ... ... ... құрылып жатқан кәсіпорындарға жартылай қатысу немесе шаруашылық
жүргізіп отырған кәсіпорындардың бір бөлігін иелену ... ... ... ... ... толық иеленетін кәсіпорындарды құру немесе шаруашылық жүргізіп
жатқан кәсіпорындарды өз меншігіне алу;
• жылжымалы немесе жылжымайтын мүлікті ... ... ... ... да ... ... түрінде алу;
• табиғат ресурстарын пайдалануға, жерді пайдалану құқығына, ... ... ... ... ... Тәуекел дәрежесі бойынша инвестициялар келесі түрлерге бөлінеді:
• тәуекелсіз инвестициялар. Мысалы, бірқатар мемлекеттерде қысқа мерзімді
мемлекеттік облигацияларға ... салу ... деп ... ал ... ... табыс қауіпсіз қойылымды анықтайды, бұл қауіпсіз қойылым
инвестициялық ... ... ... ... салымдарды бағалау
ретінде қолданылады;
• тәуекелді инвестициялар, ... ... ... ... ... мысалы, уақыт, салыным объектісі ... ... ... аяқталғаннан кейінгі кәсіпорынның
жұмыс істеу нәтижесінің өзгеруі инвестицияландырудың ... ... ... мен оның ... ... сондықтан қауіптіліктің
дәрежесі нарықтың мүмкін болатын әрекетін шеше ... ... ... өнім ... құру, өндіріс шығындарын төмендету, сату көлемін
кеңейту, мемлекеттік тапсырыстарды ... және т.б.). ... ... мыналар болуы мүмкін:
- барлық пайда сомасын жоғалту мүмкіндігі, яғни ... орын ... жоба іске ... ... ... ғана емес, жалпы есептемелік табысты
жоғалту мүмкіндігі, яғни тәуекел дағдарысты болып табылады;
- барлық активтерді жоғалту ... және ... ... ... ... ... Ұдайы өндіріс инвестицияның келесі түрлерінің бірінде жүзеге асуы
мүмкін:
• жаңа алаңдарда және бастапқыда бекітілген жоба ... іске ... жаңа ... ... ... ғимараттардың
салынуы;
• шаруашылық ... ... ... ... - ... ... мақсатымен шаруашылық жүргізіп отырған
кәсіпорындардың екінші және ... ... ... ... және өндірістерді, жаңа кәсіпорындарды салу немесе қызмет
етіп жүрген кәсіпорындарды кеңейту:
• шаруашылық жүргізіп жүрген кәсіпорынды қайта құру – ... ... және ... ... ... ... ауыстыру арқылы
жаңа өнімнің шығарылуының профилін ... ... ... ... ... ... жабдықтауды ортақ жоба бойынша жүзеге
асыру;
• техникалық қайта қамтамасыздандыру – ... ... ... ... ... арттыруға бағытталған шара кешендерін жүргізу.
Инвестицияның ұсынылған ... ... ... ... ... ... ... үшін жүріп жатқан процесстерді жан-
жақты бағалау үшін қажет.
Инвестициялар белгілі бір тәуекелмен байланысты. Бұл ... ... ... көп ... жағдайда артады, бұл мезгілде
нарық коньюктурасы, шикізат бағасы және жұмыс күші мен тағы ... ... ... ... ... қаражаттар тез қайтарылуды қамтамасыз
ететін жобаларға жұмсалады.
Инвестициялаудың маңызды ережесі, ... ... ... ... ... ... ... тәуекелге тура пропорционал
болады. ... амал ... ... ... екі топқа бөлуге
болады: жүйелі және жүйесіз.
Жүйелі ... ... ... ... ... ... ... болатын өзгерістеріне байланысты жалпы ... ... ... пайда болу себептері: инфляция, экономикалық
құлдырау, жоғары ... ... ... дау-жанжалдар және тағы
басқалар.
Жүйесіз тәуекелге бәсекелестік ... ... ... ... ... ... ... барлық түрлеріне жатады. Олардың пайда болу
себептері фирмалар үшін дербес жабдықтаушылардың өз міндеттерін ... алу ... ... ... ... (өнімді өткізу тәуекелі),
бәсекенің әсері, үлкен келісім-шарттардың қабылдануы немесе жоғалуы ... да ... ... еліміздің экономикасында және жеке кәсіпорынның ... ... ... ... ... ... маңызды рөл атқарады:
• ұлғаймалы ұдайы өндіріс саясатын іске асыруда және ... ... ... ... ... өнім ... жақсарту және ғылыми-техникалық прогресті тездетуде;
• барлық халық шаруашылық салаларының тең дамуына және ... ... ... ... ... ... шикізат базаларын жасауда;
• азаматтық құрылыстар, денсаулық сақтады ... ... және ... ... ... мәселелерін шешуде немесе жеңілдетуде;
• табиғатты қорғау және басқадай мақсаттарға жетуде.
Мұндай тізімдерді көп ... ... ... ... бірінші
жағдайда еліміздің экономикасын көтеріп, ... ... ... ... ... ең ... ... әл ауқатын, тұрмысын
көтеруге қосатын үлесі өте ... ... ... ... ... ... қызмет – шаруашылық жүргізуші субъектілер жүзеге
асыратын табыс алу және ... ... ... ... ... Инвестициялық қызмет ерекше маңызды ... ие, ... ... оның ... да ... ... ... дамауына негіз болады. Инвестициялық қызметтің субъектілері болып
инвесторлар, тапсырыс берушілер, жұмысты жүзеге ... ... ... пайдаланушылар, сонымен қатар жабдықтаушылар, заңды
тұлғалар және инвестициялық қызметтің қатысушылары табылады. ... ... мен ... инвестициялық жобаны жүзеге ... ... кез ... ... және жеке ... ... ... шетел
азаматтары және де мемлекет ... ... ... ... ... ... ... пайдаланушылар инвесторлар және басқа
да жеке және заңды тұлғалар, мемлекеттік және ... ... ... ... арналған шетелдік мемлекеттер және
халықаралық ұйымдар болуы мүмкін. Инвестициялық қызметтің ... іске ... ... түрде жүзеге асырылып жатқан
инвестициялық салада іс-әрекет жасайды. Инвестициялық салалар ... ... ... ... яғни салалардың негізгі және айналым
өндірістік қорларына инвестицияның салынуы;
• инновациялық сала, яғни ғылыми-техникалық өнім және ... ... ... қаржылық капиталдың айналым саласы.
Кәсіпорынның инвестициялық қызметі – бұл кәсіпорынның шаруашылық
қызметінде маңызды рөл ... және ... тән ... ... ... ... ие ... процесс, себебі инвестициялар
өзінің экономикалық табиғаты жағынан болашақта табысқа жету үшін ағымдағы
тұтынудан бас ... ... Сол ... ... ... инвестициялық жоспарын анықтаудан басталады, оны таңдау
төмендегілерге байланысты:
▪ кәсіпорынның өмір сүру ... ... ... даму ... ... ... ішкі және сыртқы нарықтарының жағдайы;
▪ құралдардың салу объектісі ... ... ... егер ... ... ... асыру жетекшілері өз
бетінше инвестицияға қатысты шешім қабылдай алатын кәсіпорынның ... ... онда ... жағдайда ең әуелі шешімнің зардаптарын бағалауды
үйрену керек, өйткені инвестициялардың жүзеге асырылмауы да өз бетінше ... ... ... ... деп ұзақ ... ... және ... ... ... тиімді жолдарын таңдау
түсініледі.
Кәсіпорынның инвестициялық стратегиясы ұзақ мерзімді ... ... және ... ... ... мен ... алу ... ағымдағы шаруашылық қызмет процесінде ... ... ... ... қалыптасуы күрделі шығармашылық процесті
білдіреді, ол кейбір жағдайлар мен инвестициялық ... ... ... ... ... ... ... негізделген. Бұл
стратегия әрқашан да экономикалық дамудың жалпы стратегиясы шеңберінде
қалыптасып, ... ... ... ... ... ... бойынша
үйлеседі. 1-кестеде белгілі бір кезең ішіндегі осындай өзара байланыстылық
пен ... ... ... әр ... кезеңдердегі нақтыланған ұзақ мерзімді
мақсаттары ... ... ... ... ... ... және ... жету, нарыққа бақылау жүргізудің үлесін және сауда айналымын
ұлғайту арқылы масштабты ... жаңа өнім ... ... шығындарын
төмендету үшін тозған қондырғыларды ауыстыру, қоршаған ортаны қорғау және
т.б.
Кәсіпорынның ... ... ... шешім қабылдауы бәсекелік
ортада дамудың балама нұсқаларын таңдау проблемасына тіреледі және бұл
бәсекелік орта бір ... ... да ... ... әр ... экономикалық,
құқықтық және басқа да факторлардың ықпалында болады.
1-кесте Белгілі бір ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... |Өсуі ... ... |
| | | | ... |
|Жалпы ... ... ... ... ... нормасын|
| ... ... ... ... және |
| ... ... |диверсификацияс|іс-әрекеттің |
| ... ... |ы, ... ... мен |
| | ... |нысандарының |
| | |мен ... ... |бір ... |
| | ... ... жасау |жаңалуының |
| | ... ... ... |
| | |ету | ... ... |Бастапқы нақты |Өндірістің және |Өндірістің |Жаңа құрылыс |
|лық ... ... ... ... |пен өндірістің|
| ... ... ... ... |
| ... ... |қамтамасызданды|құрылуына |
| ... ету ... ... және кең ... |
| | | ... ... |
| | | ... ... | | ... |
| | | |ру | ... ... мәліметтері негізінде ... ... ... ... тұру үшін ... ... ... салалық деңгейден қалып қоюға әкеледі және неғұрлым
ұзақ мерзімде де осы ... ... ие ... Ал ... ... ... ... дейін өсуін қамтамасыз ететін ... ... ... ... ... ... асуын,
нарықта белсенді әрекет етуді көздейді.
Тиімді немесе озу стратегиясы жаңа технологиялық шешім ... ... және ... ... ... ... ай-
рықшаланатын инновациялармен байланысты болады.
Кәсіпорынның инвестициялық стратегиясын қалыптастыру ... ... ... ... да ортақ мүдделерінің қиылысуы кезінде
жүзеге асады. Ал инвестиция болса нарықта айналысы бар ... ... оны көре алуы мен оның ... тартымдылығын бағалай алуына
байланысты.
1.3 Инвестициялық жоба түсінігі және оның ... ... ... даму ... ... көрсетіледі, ол ... ... даму ... ... болып табылады. Егер жоба инвестицияны тартумен
байланысты болса, онда ол ... ... деп ... ... кез ... ... ... болса да, инвестицияның тартуымен
байланысты болады. Жалпы түсінік бойынша жоба – бұл белгілі бір ... ... ... ... ... арнайы ұсыныс.
Жобаларды әдет бойынша тактикалық және стратегиялық деп ... ... ... түрінің өзгерісін (арендалық кәсіпорынды,
акционерлік қоғамды, жеке кәсіпорынды, біріккен кәсіпорындарды және ... ... ... ... ... ... өнім өндірісі, толық
автоматтандырылған өндіріске көшу, т.с.с.) ... ... ... ... ... әдетте, шығарылатын өнім көлемінің
өзгеруімен, өнім сапасын жоғарылатумен және ... ... ... ... жоба түсінігі жаңа түсінік емес. Бұрынғы ... ... ... ... ... ... заң ... осы
кәсіпорыннан жоғары деңгейде тұрған экономикалық саланың ... ... Жаңа ... ... ... яғни оның ... ... басқару құрамы өз келешектерін, барлық стратегиялық және ... өз ... ... Мұндай іскерлік инвестициялық жобалау
тұрғысынан ерекше ұйымдастырылуы тиіс.
Кәсіпорынның нақты бір ... ... ... ... реттелуі жобалық цикл түрінде қалыптасады және ол цикл ... ... ... ... (кей ... ... ... Бұл кезеңде кәсіпорын жетекшілерінің жоғары ... ... ... таңдау жасап, кәсіпорынның ары қарай
дамуының пайдалы бағыттарын ... ... ... ... ... ... ... неғұрлым маңызды міндеттерін шешуге
бағытталады. Бұл кезеңде идеяны жүзеге асыруға ... ... ... ... қажет. Кәсіпорынның одан әрі дамуы жөнінде бірнеше
идея пайда болуы ... Егер ... ... ... ... пайдалы және
іске асырымды болса, онда даярлаудың соңғы кезеңінде олардың ... ... ... үшін бір ... бірнеше инвестициялық
жобалар әзірленеді.
2. Жобаны дайындау. ... ... ... ... ... соң, оң ... ... деген тиянақты шешім қабылдауға болғанға
дейін оны ... ... ары ... ... ... Бұл кезеңде жоба
жоспарының барлық бағыттарында – коммерциялық, ... ... ... және т.б. – оны ... ... мен
жетілдіру талап етіледі. Бұл кезеңде жобаның ... ... ... ... ақпараттарды іздеу немесе жинақтау аса ... ... ... ... іске асуы ... ... процесінде пайда болатын
мәліметтерді дұрыс оңай алуға және ... ... ... ... ... ... ... сараптау. Жобаны жүзеге асыру алдында оның ...... ... ... аса ... саты жүргізілуі керек.
Егер жоба негізінен стратегиялық инвестор ... ... ... ... ... онда ... өзі ... жүргізеді,
мысалы, болашақта жобаны іске асыру ... ... көп ... гөрі, бұл кезеңде беделді бір консалтингтік фирмаға ... ... ... ... мүмкін. Егер кәсіпорын инвестициялық жобаны
негізінен өз ақша құралдарының ... іске ... ... онда
жобаның негізгі жағдайларының дұрыстығын тексеру үшін де ... ... ... іске ... Бұл ... ... дамуынан бастап жобаның
іске қосылу мезетіне дейін толық қамтиды. Мұнда қызметтің ... ... ... және ... ... реттеуші органдар мен
шетелдік немесе отандық инвесторларының бақылауы кіреді. Берілген кезең
жобаның іске ... ... ... де ... ал оның ...... жабу үшін жоба ... ақша ағымдарының жеткіліктігін
тексеру және инвесторлардың салған ақшаларынан күтетін ... ... ... Бұл ... ... сондай-ақ жобаны орындау
процесі кезінде жүргізіледі. Бұл қызмет ... ... ... жобаға
салынған идеялар мен олардың іс жүзіндегі орындалу дәрежесі ... кері ... алу ... табылады. Мұндай салыстырулардың
нәтижесінде жобаны құрастырушылар аса құнды тәжірибе ... ... ... ... іске ... да ... мүмкіндік береді.
Жобалық талдау тәжірибесі жобаларды әзірлеу тәжірибесін жалпылауға
және типтік жобаларды атап айтуға ... ... ... тәжірибеде
кездесетін инвестициялық жобалардың негізгі түрлері төменде келтірілген.
1) Тұрақты ... ... ... ... ретінде ескірген
қондырғыларды ауыстыру. Әдетте осыған ұқсас жобалар ұзақ және ... ... ... ... ... ... қондырғылардың
бірнеше түрі бар болса және олардың ішінен біреуінің басымдылығын дәлелдеу
керек ... ... ... ... ... Ағымдағы өндірістік шығындарды азайту мақсатында қондырғыларды
ауыстыру. Осындай ... ...... ... ... ... неғұрлым жетілегенін қолдану, бірақ оның моральдық тозған қондырғыға
қарағанда салыстырмалы түрде тиімділігі азырақ болады. Жобалардың осы ... ... ... ... ... ... ... техникалық мағынада
неғұрлым жетілдірілген қондырғы қаржылық ... ... ... ... Өнім шығаруды арттыру және қызмет көрсету нарығын ... бұл түрі ... ... ... жоғарғы деңгейі
қабылдайтын жауапты шешімді талап етеді. Жобаның коммерциялық орындалуын
нарықтық ... ... ... ... және сату ... ... ... алып келу-келмеуін анықтай отырып, жобаның
қаржылық тиімділігін тиянақты талдау керек.
4) Жаңа өнім шығару ... ... ... ... бұл ... ... шешімдердің нәтижесі болып табылады және ... ... ... ... ... осы түрі үшін ... ... теңдей дәрежеде маңызды болып келеді. Жобалардың осы түрлерін
әзірлеген ... ... қате ... ... ... жағдайларға
алып келетінін атап өткен жөн.
5) Экологиялық жүгі бар жобалар. ... ... ... ... ... аса ... ... болып табылады. Экологиялық
жүгі бар жобалар өздерінің табиғаты бойынша ... ... ... ... ... талдаудың осы бөлігі барынша қиын болып
келеді. Шешуді және ... ... ... ... қажет ететін
негізгі дилемма – жобалардың қай түріне ... ... ... ... шығындарды көбейте отырып, қондырғының аса жетілген ... ... ... ... ... ... отырып, аса қымбат емес қондырғыны
қолдану.
6) Шешім қабылдаудағы маңыздылығы аса ... емес ... ... ... жаңа офис ... жаңа автомобиль сатып алу және т.с.с.
қамтиды.
1.4 ҚР-ғы инвестициялық климатқа әсер ... ... ... мемлекетке шетел инвестицияларының келуі және олардың
тиімділігі ... ... ... ... ... ... ... талдау барсында күрделі қаржы бөлудің
барлық параметрлерін баллмен бағалайды, ... ... ... ... ... ... ... көрсеткішін немесе елдің
инвестициялауға сенімділік көрсеткіші арқылы инвестициялық климатты сандық
жағынан ... ... ... Бұл ... ... тәуекелі мен
шығынын, сондай-ақ ... ... ... ... елдің шығынын
білдіреді.
Елде инвестициялық климат нашар болған ... ... ... ... жоғары болады. Демек, инвестициялық климаттың жағдайы ... ... ... ... ... ... білдіреді. Айта кететін
жайт, бүгінде шетелдік компаниялар ... ... ... ... жетілдіріп ұлғайту үшін ... ... ... ... күрделі қаржы енгізу арқылы жүргізіп жатыр. Сондықтан
инвестициялық климатты бағалауға ... ... ... ... экономикадағы құрылымдық өзгерістер, мемлекет иелігінен алу мен
жекешелендіру процесі, ... ... ... кәсіпорындарды игеріп алу
мүмкіндігі де әсер ... ... ... ... өте ... ... себеп ол – ұлттық экономиканың даму деңгейі болып ... ... ... ... ... – бұл әр ... шаралардың
кешені:
1. мемлекет нарығының әлеуетті сипаттамасы;
2. табиғи және еңбек ресурстарымен қамтамасыз етілуі;
3. экономикалық реформалардың жағдайы мен оның ... ... ... ... ... заң ... ... нарықтық инфрақұрылым мен валюталық нарықтың дамуы;
6. банктік жүйенің тұрақтылығы;
7. саяси климаттың тұрақтылығы мен бағыттылығы.
2-кесте Қазақстандағы инвестициялық климатқа әсер етуші ... ... ... ... әсер ... |әсер ету |
| |7-ге ... ... ... |6,7 |- ... ... ... |3,6 |+ ... ... |3,1 |+ ... нарығы |4,6 |+ ... ... ... |1,3 |- ... тұрақсыздық |3 |- ... ... ... |2,8 |- ... ... ... |3,9 |- ... ақпарат құралдары |2,9 |+ ... |6,1 |- ... ... ... ... ... ... инвесторлар жоғарыда айтылған барлық көрсеткіштер
бойынша зерттеп, ... ... ... өзінің табиғи байлығымен жақсы қамтамасыз етілген салалары
– шикізат пен энергия ... ... ... ... Еуропалық
экономикалық одаққа (ЕЭО) кіретін мемлекеттердің территориясынан үлкен.
Сонымен қатар, территорияның қолдануының ... ... ... Отын-энергетика комплексі кен орнының потенциалды бағасы: көмір бойынша
658,5 млрд., мұнай 222,5 млрд. АҚШ ... ... ... ... кең ... ... ... доллардың минералдық шикізаты шоғырланған. Мұнай өндіруден 2015
жылға қарай 180 млн. тоннаға ... ... ... ... ... ... оның 50 млн. ... өндірілуде. Яғни, Қазақстан – ресурстарына бай,
инвестиция салуға тұрақтылығы басты кепілдік бола ... ел. ... арқа ... ... ішкі қаржы ресурсы мен шетелдік капиталды
қоса есептегенде негізгі ... ... ... ... 2006 жылы ... ... 19% -ға өсіп, 119 млрд. теңгеге жетті.
Инвестицияның жоғары ... ... ... ... ... ... тікелей әсері мол. Бұған ... ... ... ... ... көптеп келтіруге
болады. Мысалы, Маңғыстау облысындағы «Өзенмұнайгаз» кәсіпорны мен ... ... ... 2000-2004 жылдарға арналған екі жақты келісім
шарт негізінде әлеуметтік ... ... ... ... ... Осы келісім ауқымында балалар үйі және ... ... ... өтіп, қала іргесіндегі Теңге ауылында жаңа ... ... ... ... қызығушылыққа саяси
тұрақтылық пен шикізаттың және ... ... ... ... болып
отыр. Шетелдік инвестицияларды мұнай өңдеу өнеркәсібінде пайдалануды талдау
барысында, саланың ... ... және ... ... ... орташа разрядқа жататыны анықталды, сондықтан шетел
инвесторлары осы бағытта инвестициялау шараларын жұргізуге ... ... ... ... ... инвесторлары үшін
перспективаларының жағымсыз болуы технологиялық қондырғының моральдық және
физикалық тозуы, өндірілетін өнімнің ... ... ... ... ... ... түсіндіріледі. Қазақстан Респубилкасына
инвестиция тарту келесі негізгі мемлекеттік инвестициялық принциптерін
орындауға ... ... ... және ... ... ... инвестициялық климатының
сапасы берілетін жеңілдіктер мен преференциалды мөлшері және ... ... және ... тұрақтылықпен анықталады.
Тұрақтылық алдын-ала болжау және ... ... ... ... ... ... үшн ... жағдай туғызады.
2. Инвестициялық қызметті реттеуші, әлемдік стандарттраға сай ашық және
бір мағыналы құқықтық нормалар. ... ... ... анық және
түсінікті болуы керек. Олар бюрократия мен сыбайластықты есептен шығаруы
қажет. Инвестицияның, ... пен ... ... ... ... ... алуы ... саясаттың құрамды бөлігі болып
табылады.
3. Инвестициялардың ... ... ... ... ... деңгейінде
инвесторлардың құқықтарын қорғауды қамтамасыз ету.
4. Отандық және шетел ... ... үшін кең ... ... ... ... бірақ бұл принципті орталық
және жергілікті атқарушы органдардың тәжірибе барысында ұстануы қажет.
5. Келісім ... мен ... ... ... ... ... сенім деңгейін жоғарылатып, тікелей инвестициялардың
ағымының өсуіне әкеледі.
6. Тікелей инвестициялардың пайдалылығы мен ... ... ... ... бар және оны ... ... дамуы үшін еркін
репатриациялау мүмкіндігі болуы тиіс.
7. Экономиканың басымды салаларына ... ... ... Әр ... ... ... үшін ішкі қор нарығының ақпараттық
анықтығы мен тең жағдайды қамтамасыз ету.
Қазақстанда және басқа ТМД ... ... ... инвестицияларын
тартудың әлемдік тәжірибесі мен практикасын зерттеу, инвестиция мүмкіндігі
мен масштабы бірнеше факторға тәуелді екеніні ... ... ... ... ... ... ... тұрақтылық;
• елде жүргізілетін экономикалық реформалардың нарықтық объективтілігі;
• қолайлы инвестициялық климат;
• басқа елде ұқсас инвестициялық шешімдердің өміршеңдігі және ... ... ... ... ... ... және тұрақтылығы;
• табиғи ресурстардың баршылығы мен құны;
• валютаның еркін конверттелуі мен пайданы репатриаицялау мүмкіндігі.
Инвестициялық ... ... мен ... және отандық инвесторларды
экономикаға тарту үшін келесі шарттар бекітілген:
... ... ... үшін арнайы банктік шоттарды
амортизациялық шегерімерді орналастыру бойынша ... шешу ... ... ... ... ... ... процессіне қатаң мемлекеттік бақылау жүргізуді
қамтамасыз ету;
▪ халық жинақтарын міндетті сақтандыру жүйесіне ... ... ... ... ... ... шараларын жүргізу арқылы ішкі жинақ
потенцияалын жүзеге асыру;
▪ инвестициялық ... ... мен ... ... ағымын
ынталандыру мақсатында жергілікті сот органдарының шешімдерін
орындалуын қамтамасыз ету, ... ... ... ... ... инвесторларына тең жағдай жасау;
▪ үкімет деңгейінде ұлттық мүддені ... және ... ... инвестиция міндеттемелерін бақылау шараларын заңды түрде
бекіту;
▪ әрі қарайғы экономикалық даму мен ... үшін ... ... ... ... ... өзінің белсенділігін арттырудың
жарамды тәсілдерін табу қажеттігі;
▪ инвестициялық белсенділікті арттыру үшін қор ... ... ... есептеу тәсілінің қарапайымдылығы мен ашықтығын және ... ... ... ... ... ... бағаның ортақ жүйесін
әзірлеу;
▪ аймақтың инвестициялық ресурстар жиынтығымен жетілдіру.
2. ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ ЖОБАЛАР – ЭКОНОМИКАНЫ ДАМЫТУ ... ... ... ... ... ... – кірістің шығындарға, ресурсатарға немесе
жұмсалған күш-жігерге қатынасын ... және ... ... ... ... ... тиімділігі ғылыми-техникалық (ғылыми-
техникалық нәтижелердің ҒЗТКЖ-ны орындауға кеткен ... ... ... өнім ... ... дамытуға жұмсалған бір жолғы
шығындарға қатынасы), әлеуметтік (әлеуметтік нәтижелердің әлеуметтік іс-
шараларды жүзеге ... ... ... ... ... ... ... нәтижелерінің осы мақсатта жұмсалған ... ... ... ... және ... деп
бірқатар түрлерге бөлінеді.
Инвестиция туралы шешім қабылдаудағы ... ...... объективті бағалау. Жобаларды бағалау оңай шаруа емес, себебі сөз
жалпы экономикалық мақсаттарға қол жеткізу үшін ... ... ... туралы болып отыр. ... ... ... таза ... құн, ... ішкі табыстылық,
өтелу мерзімі сияқты көрсеткіштерді есептеумен қатар, ақшаның қазіргі және
келешек кезеңдегі құнының айырмасын да анықтау ... ... не үшін ... ... ... ... кездегі
құны бойынша есептелген шығындарды табыспен салыстыру мүмкіндігін туғызу
керек. Сол ... ... ... ... ... ақша құны бойынша
есептелген табыстар, инвестициялау жөнінде шешім ... ... ... ... есептелуі тиіс.
3-кесте Күрделі құрылысқа жұмсалған инвестициялар, нақты ... млн. ... ... | Оның ... |
| ... | |
| ... | |
| ... | |
| | ... ... ... |
| | ... ... мен|жеке меншікті |
| | ... ... ... мен |
| | | | ... ... ... ... байқайтынымыз, соңғы он жылда күрделі
құрылысқа жұмсалған инвестициялардың ... ... ... мен ... ... өте азайған, керісінше мемлекеттік емес
кәсіпорындар мен ұйымдардың ... ... ... жағдайдың
қалыптасуына, әрине, жекешелендіру нәтижесінде көптеген мемлекеттік емес
кәсіпорындар мен ұйымдардың жеке меншікке өткендігі ... ... ... ... ... ... үш ... тұрады деп қарастырады:
алғашқы, дайындық және өндірістік.
Алғашқы кезеңде жобаның техника-экономикалық ... ... ... құру ... ... ... және өңдеу,
сонымен қатар нарықты алдын ала зертеу, мәліметтерді талдау, ... ... ала ... ... ... ... потенциалды
мердігерлермен келісілген жұмыстарды ... ... ... тарту
шарттары бизнес-жоспардың жобасы үшін мәліметтер ретінде қолданылады.
Инвестициялар – бұл кем ... екі ...... ... және ... ... қаржыландырушы) бірлескен әрекет
процесі. Бұл жобаның сәттілігі, екі ... ... тіл ... ... бір кепілдікке ие болуына ... ... ... ... ... есептелген істің жазбаша мазмұны болып
табылады. Бұл ... ... ... оқу, зерттеу, есептесуді
қайталауға және ұсынылған ... ... ... кездейсоқ
жағдайларға тәуелсіз екендігіне көз жетуізуге мүмкіндік береді. Ұсынылған
бизнеспен танысу барысындағы негізгі құжат, қаржылық ... ... ... ... ... Бұл ақша ... ... құралы және
жоспарланған бизнестің негізі берілетін ресми құжат болып табылады. Кейбір
Батыс елдерінде бұл құжатты ... деп ... ... ... ... үш себебін бөліп көрсетуге болады.
Біріншіден, бизнесті құрастыру процесі, идеяларды ... ... ... ... сын көзбен, әділ қарауға мәжбүр етеді.
Жоспар ... ... ... қамтамасыз етеді.
Екіншіден, сәттіліктің негізі болып ... ... ... және ... қолдануда, кәсіпкерге көмектесетін жұмыс құралы
болып табылады.
Үшіншіден, аяқталған бизнес-жоспар бұл идеяларды басқа ... ... ... ... ... ... Бұл ... кәсіпкердің
мамандық деңгейін сипаттайды.
Инвестициялық жобаның дайындау кезеңі, ынталы инвестициялар ... ... ... жұмысынан тұрады, әдетте олардың қатарына
мыналар ... ... ... ... және ... ... ... ұйымдастыру
шығындары;
• ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізу;
• өнім үлгілерін жасау, даярлау және сынау;
• құрылыс ... ... ... және ... да ... сатып алу, дайындау және монтаждау;
• өндірістік жабдықтау және арнайы құралдарды дайындау және жасау, өнімнің
шығарылуы қарсаңында нарықты ... ... ... жарнама және
т.б.).
Инвестициялық жобаның өндірістік кезеңі, кәсіпорын өнім өндіру мен
оны ... аяқ ... ... ... ... өндіріс
жағдайында, өндірістік кезеңнің басы бір ғана өнім түрін өндіру мен өткізу
басталған күн ... ... ... ... ... ... ... олар мына түрде келтірілген:
1) даярлық кезеңнің ұйымдастырылуы және ... ... жер ... ... алы ... алу);
3) ғимараттар сатып алу (құрылыс салу);
4) жабдық сатып алу (жасау).
Даярлық кезеңнің ұйымдастырылуы және басқа да шығындары деп активтерді
сатып алу, ... ... алу ... шығындарды есептемегендегі,
кәсіпорынның өнімді өндіру мен өткізуді бастаған сәтіне дейінгі шығындарды
түсінеміз.
Жұмыстардың кейбір ... ... бір ... ... ... отырып, атап өтілген кезеңдердің қайсысы ағымдық
жұмыстың орындалуын шектейтіндігін көрсете кету қажет. ... цех ... ... ... іс ... келтіруге болмайды.
Барлық кезеңде нөмірлену тікелей өтпелі ... ... Және де ... олардың орындалу ретін көрсетпейді, өйткені бірнеше кезең бірдей
орындалуы мүмкін. Кезеңдерді ескере отырып, жоба ... ... ... ... ... ... ... үшін жоба кезеңдерінің
басталуы мен аяқталуы күндері және оларға ... ... ... ... келтіріліп отыр. Инвестициялар туралы шешім қабылдауда
инвестор кәсіпорынның экономикалық қызметінің барлық ... ... атап ... ... ... қаржылық талдау қаржылық
пайда, не зиян әкелетін жобаны ... не ... ... ... үшін ... мәліметтер алуға арналған.
Инвестициялардың тиімділігін анықтау жөніндегі мәселе іс жүзіне
келгенде әрбір компания мен ... ... ... ... ... ... салу немесе өз кәсіпорнына басқа капитал енгізу жөнінде
шешім қабылдамас бұрын, ... ... және ... ... ... Біздің кәсіпкерлеріміздің бұрын-соңды нарықтық ... ... енді ғана ... ... ... ... мәлім. Соған орай
олар бұл әдістемені білмейді. Нарықтық ... ... ... ... мен ... ... ... мөлшерде тәжірибе
жинақталғандығын ескерсек, біз осы тәжірибені пайдалана білуіміз қажет.
Барлық дамыған елдер үшін ... ... ... қолданылып отырған
инвестициялық жобалардың тиімділігін бағалау белгілері мен жоспарлау
әдістері, әр түрлі елдердің ... мен ... ... ... ... айналған. Бұларға VNIDO, Дүниежүзілік банк, Европалық банк
секілді ірі халықаралық ұйымдардың ... ... ... әдістемелерін жатқызуға болады. Олардың барлығы да ақша ... ... ... ... ... ... талдау
принциптеріне сүйенеді. Ағылшын тіліндегі «Кэш-Флоу» деген түсінік барлық
дамыған елдердің экономистерінің лексиконына еніп ... әрі ... ... де ... пайдаланылады. Бүгінгі таңда «Кеш-Флоу»
талдауын өз ... ... ... ұйым жоқтың қасы. Бұл
ақша ағымын талдау инвестицияларды талдаудың «классикалық» әдістеріне негіз
болып және инвестициялық жобалардың ... ... мен ... ... ... байланысты болып отыр.
Cash-Flow (Кеш-Флоу) дәл аударғанда «бар ақша ... ... ... Іс ... қаржылық жоспарды құраушы және инвестициялық жобаны
жоспарлауға, ... мен ... ... беретін 3 негізгі құжат бар:
«Бухгалтерлік ... ... ... ... ... ... ... «Ақша қаражаттарының қозғалысы туралы есеп». ... ... ... бір ... ... емес, нақты мерзімдегі, мысалы,
1996 ... 31 ... ... жағдайын сипаттайды. Баланс,
белгілі бір мерзімде жобаны жүзеге асрып ... ... ... ... мөлшерде тұрақты екенін көрсетеді. Егер де баланс
көлденең нысанда жасалған болса, екі ... ... ... (сол ... ... (оң ... олардың қосынды мәндері үнемі өзара тең ... ... ... меншігіндегіні көрсетеді. Пассив кәсіпорынның
кімге, қанша қарыз екендігін көрсетеді.
Қаржы-шаруашылық қызмет нәтижесі ... есеп ... ... ... ... ... немесе өндірістік қызметінің жағдайын
сипаттайды, сонымен қатар, ... ... ... ... ... ... ... алғандағы оның тиімділігін көрсетеді. Басқаша
айтқанда, бұл есептен кәсіпорынның ... ... ... ... ... байқауға болады.
«Қаржы-шаруашылық қызметінің нәтижесі туралы есеп» кестесін жасау
үшін сату жоспарының ... - ... ... ... ... және
шығындар жоспарының мәліметтері – тұрақты және ... ... ... ... ... тиімділігін арттырудың тек екі жолы ғана бар:
қымбатырақ және көбірек сату немесе арзанырақ өндіру. Өте ... ... ... талдау мен басқару барысында өте ... ... ... басшылығы тиімділікті арттыру мақсатында ... ... да ... түпкі нәтижесі жоғарыда аталған шарттарды орындау болады.
Жобаның үш түрлі ... ... ... ... ... қарастырып көрейік.
4-кесте Инвестициялық жобаның үш варианын талдау кезінде жасалған қаржы-
шаруашылық қызмет нәтижесі туралы ... ... ... ... ... варианттары |
| | ... ... ... |
|1 ... ... ... |2000 |2000 |2000 |
| ... (млн. ... | | | |
|2 ... ... |1400 |1000 |600 |
| ... ... | | | |
| ... ... | | | |
| ... құны | | | |
|3 ... ... |600 |1000 |1400 |
|4 ... ... ... |580 |800 |1000 |
| ... | | | |
|5 ... ... түскен |20 |200 |400 |
| ... | | | |
|6 ... емес ... |4 |10 |20 |
| ... ... | | | |
|7 ... ... алынған|24 |210 |420 |
| ... | | | |
|8 ... ... |7 |63 |126 |
|9 ... ... |17 |147 |294 |
| ... оқулықтың мәліметтері негізінде ... ... мен ... ... варианттарда кестенің
кез келген жолында байқалған өзгеріс, соңғы жолдағы мәнді міндетті ... ... ... өте ... ... ... өте ... болады.
Басқаша айтқанда, жоспарлай отырып, кәсіпкер өзінің барлық шығындарын
жауып, пайда ... ... табу ... ... ... ... шешуі
тиіс. Егер кәсіпкер өз бәсекелестеріне қарағанда аз шығын жұмсап өнім
өндіріп отырса, оның ... ... ... жөніндегі шығындарын арттыруға
немесе бағаны төмендетуге мүмкіндігі ... тек осы екі ...... ... пен ... ... нәтижесі туралы есепті» пайдалана отырып, кәсіпкер
халықаралық іскерлік ... ... жиі ... ... ... табыстылық, төлем қабілеттілігі және өтімділік
көрсеткіштерін есесптеуге мүмкнідік ... Бұл ... ... Кэш-
Флоу әдісіне негізделген, ақша қаражаттары ағымының ... ... ... ... ... ... ақша қаражаттарының қозғалысын
сипаттайды және кәсіпорын қызметін кезеңнен-кезеңге қарағандағы динамикасын
көресетеді. Есеп ... ... ақша ... ... ... ... мен ... есесбінен қалыптасады. Барлық түсімдер мен
төлемдер «Ақша қаражаттарының қозғалысы туралы есеспте» осы ... ... ... ... ... ... табады. Бұл арада айта
кетер бір жайт, еркін ... ... ... барлық түсімдер мен
төлемдер, курс айырмасы бойынша теңгеге ауыстырылуы қажет. Шоттағы ақша
қаражаттарының ... ... ... ... үшін, алдағы
кезеңдердің өндірістік қызметін қамтамасыз ету үшін инвестицияларға,
қарызды ... ... ... және жеке ... ... қызметінің нәтижесі туралы есепте» кәсіпорын
қызметі үш ... ... ... ... ... қаржылық.
Кәсіпорынның операциялық қызметі «Қаржы-шаруашылық қызметтің
нәтижесі туралы есепте» ... ... Ал ... ... ... ... қозғалысы» бөлімінде сатып алынған активтер үшін
төленген ... ... ... ал түсу ... ... ... тұрған ұзақ мерзімді активтерді ... ... ... ... ... ... болатын ақша қаражаттарының қозғалысы»
бөлімінде түсімдер ... ... ... ... акционерлік
капитал, ұзақ және қысқа мерзімді қарыздар, алымдар ... ... ... ... қарыздарды өтеу, дивиденд төлеу саналады. Бұл
бөлімде, көріп ... ... ... мен ... қаражатының
құрамы мен мөлшеріндегі өзгерістер көрсетіледі. Әрине кәсіпорын капиталсыз
жұмыс істей алмайды. ... және ... ... ... ... ... қызметінің барлық кезеңінде оң болған жағдайда, жеткілікті
деп санауға болады. Кез келген ... ... ... ... болуы
кәсіпорынның банкрот екендігін көрсетеді.
Инвестициялық жобаның тиімділігін талдауға қатысатын ... ... ... ... алынатын ақша ағымының және басқа да
табыстарының қосындысы және инвестицияға жұмсалған шығын мөлшері танылады.
Жобаның өтелу күні болып, ... ... ... ... ... ... ... мөлшеріне тең болған күн танылады.
Сонымен, «Ақша қаражаттарының қозғалысы туралы есеп» капиталға ... ... ... қаржыландыру стратегиясын жасау және оның
пайдалық тиімділігін бағалау үшін қажетті құжат болып табылады.
Инвестициялық жобаның тиімділік ... екі ... ... ... ... ... тиімділігінің және жобаны жүзеге асырып отырған
кәсіпорынның ағымдық және болашақтағы ... ... ... ... көрсеткіштері немесе Кэш-Флоу дисконтталған
белгілері.
Өндірістік қызмет тиімділігінің көрсеткіштеріне барлық активтер мен
олардың құрамдас бөліктерінің ... ... ... ... ... ... ... және өтімділік
көрсеткіштері жатады.
Нарықтық қатынастары дамыған елдерде ... ... ... ... әдісін қолданады, өйткені бұл әдіс
қаржылық ақпараттың аса маңызды элементтерінің бірі ... ... сату ... ... оның ... ... ... есептегеннен гөрі, сату көлемі қандай болған жағдайда оның
кәсіпорны зиян ... ... ... ... ... ... табу қажет.
Зиянсыздық нүктесі – кәсіпорынның өз шығындарын ... ... ... ... ... ... ... Кәсіпорын қанша пайда табады
деген ... ... ... ... ... ... ... егер өндіріс көлемі зиянсыздық нүктесінен төмен болса, бір ғана
мәселе, яғни кәсіпорын банкроттыққа дейін неше күн жұмыс жасай ... ... ... ... ... ... ... нүктесін есептеу
үшін айнымалы және тұрақты шығындардың ... ... ... мүлдем
тұрақты шығындардың болмайтындығын ескеру қажет, олар да уақыт өткен сайын
өзгеріп тұрады. Зиянсыздық нүктесін есептеу кәсіпорын ... ... ... ... өзгерістер болған жағдайда қайтадан
жүргізілуі мүмкін. Мұндайда тұрақты ... ... ... ... ... ... ... шығындарының орташа мәні алынады.
Зиянсыздықты талдау кәсіпорынның ... ... ... үшін ғана ... сонымен қатар, оның жағдайын білу, оның дамыту
стратегиясын ... үшін де ... ... үлкен мәселелердің бірі,
өнім бағасының жоғарылау немесе төмендеу нәтижесін ... ... ... ... көмегімен тәуекелдің бір көрсеткіші болып табылатын
қауіпсіздік диапазонының деңгейін есептеуге болады.
Зиянсыздықты талдау мыналарды анықтауға мүмкіндік береді:
... ... ... ... ... ... ... беретін сату
көлемі;
• кәсіпорын табысының өнім бірлігінің бағасының, тұрақты және айнымалы
шығындардың өзгерісіне байланыстылығы;
... ... жабу ... ... ... ... талдау әдісін пайдалануда бірқатар шектеулерді ескеру
қажет:
• өнім ... ... ... ... ... ... ... есептеледі;
• бір ғана өнім талданады, ал егер бірнеше өнім болса, ... ... ... саналады;
• өндірістік тиімділік есепті кезең бойына үнемі тұрақты болып саналады;
• кезеңнен кезеңге ... ... ... ... ескерілмейді;
• жиынтық тұрақты өндіріс шығындары да тұрақты деп саналады.
Инвестициялық жобаларды талдауда белгілі бір өндіріске, оның дамуы
мен ... ... ... салымының тиімділігін есептейді. Компания
зауыт ашу, жабдық сатып алу жөнінде шешім қабылдар кезде, ... ... ... ... ... салыстыруы тиіс. ... ... үшін ... ... ... ... тұратындығын
айқындап алу қажет. Бұл үшін ... ... ... құнын есептеп,
оны инвестиция мөлшерімен салыстыру қажет. Инвестициялардың болашақ құны
дегеніміз – бүгін ... ... ... бір ... ... ... ... айналатын сомасы.
Бүгінгі таңда, мамандар инвестициялық жобаны ... ... Бұл ... ... ... ... тауарлар мен
қызметтердің әр түрлі топтары бойынша инфляция индекстері 1 жыл ... ... ... ... ... ... ... инфляция
көрсеткіштерін ескере отырып жүргізіледі. Бүгінгі ақша ... ... тең ... тек ... ғана ... ... Есептеу барысында
төлемдерді кешеуілдету, өнімді өндіру және өткізу уақыты, өндірістік
қорларды құру және ... ... ... ... ... қажет.
Инвестициялық жобаларды қаржылық талдауда, әдетте ... ... ... ... математикалық әдістер қолданылады,
ол дисконттау деп аталады. Аталмыш ... ... ... ... ... мен ... бойынша пайыздар есептеуде, лизинг
операцияларында, инвестицияланған капиталдан алынатын табысты ... ... ... ... ... және өсім әдістері мынандай
белгісіз шамаларды табу қажет болған жағдайда қолданылады:
... ... ... ... ... ... жыл сайынғы төлемдер;
• кезең саны (ай, тоқсан, жыл);
• ағымдық деңгей мәні;
• болашақтағы деңгей мәні.
Осы әдістерді қолдануда мынандай талаптарды ... ... ... және ... ... ... қолданылатын
айнымалылардың мәндері белгілі болуы тиіс;
2) пайыздар деңгейі тұрақты болуы тиіс.
Инвестициялық жобаларға қаржылық ... ... ... ... таралған қателіктер жіберіледі:
* сәйкес пайыздық мөлшерлемені талдауда шатысу;
* осы ... ... ... ... алғанда, инвестор үшін капитал құны болып келеді.
Инвестициялық жобаға ... ... ... екі ... ... нақты және ағымдық пайыздық мөлшерлемелер. Нақты пайыздық
мөлшерлеме ... ... ... ... ... ... Егер нақыты пайыздық мөлшерлемелер қолданылатын болса, онда
жобадағы барлық бағалар мен ... құны ... ... алынуы тиіс.
Керісінше, ағымдық пайыздық мөлшерлеме – бұл ... жеке ... ... ... ... ... да онда инфляция
ескеріледі. ... және ... ... ... ... ... ... пайыз мөлшерлемесі = Нақты пайыз
мөлшерлемесі+ Инфляция деңгейі
Жоғарыда аталған екі қатенің ішінде, ... ... ... жасаудағы ең кеңінен тарағаны, пайыздық мөлшерлемелер қолданудағы
ретсіздік ... ... Егер ... ... ... болсақ, нақты
пайыздық мөлшерлемені қолдау қажет.
Инвестициялық жобаның тиімділігін анықтауда күтіліп отырған шығындар
мен нәтижелерді бағалау, ... ... ... ... Әр ... ... ... және олардың ішіндегі ең жақсысын, әрі
тиімдісін таңдауды әр түрлі көрсеткіштер көмегімен жүргізу қажет. Әр ... ... ... ... бұл ... ... ... түрде негіздеу қажет.
Кәсіпкердің мәселелері жобаны жасау мен оның тиімділігін талдаумен
бітпейді. ... ... ... ... жете ... ... ... көзін жеткізуі, сондай-ақ, жобаның тиімді іске асуын
қамтамасыз етуі керек болады. Дегенмен, бұл ... ... ... ... ... халқына арналған «Қазақстан –
2030» жолдауы тұрғысынан алғанда, нарық жағдайында оны бірінші рет ... ... ... ... үшін елеулі қадам болып саналады.
2.3 Кәсіпорынның ... ... ... ... ... қаралатын жобаның артықшылықтары мен
кемшіліктерін жан-жақты бағалауға негізделеді. Ал жобаның ... ... ... аралығында белгіленеді. Бұл техникалық шешімнің дұрыстығын,
жергілікті әлеуметтік, ... және ... ... ... дәл ... яғни ... тиімділік көрсеткіштерінің тура
екендігін дәлелдеуге мүмкіндік береді. Кез ... ... ... ... жобаның түріне, сондай-ақ оның мазмұнына және сипатына
байланысты әр түрлі саладағы мамандардың ... ... ... ... ... ... ... инженер-экологтар және т.б. жатады.
Жобаны әзірлеудің және ... ... ... ... ... ... тұжырымдалғаннан кейін, кәсіпорын сол
бизнес-идеясын іске асыра ала ма деген сұрақ туады. Бұл сұраққа ... ... ... ... ... ... ... мен сала
шеңберіндегі кәсіпорынның салыстырмалы жағдайын ... ... ... ... ... ... ... мен оны талдаудың алдын ала кезеңінің
мазмұнын құрайды. Батыстық жобаларды талдау тәжірибесінде әдетте ... ... ... ... кәсіпорынның бәсекеге жарамдылығы (оның нарықтағы жағдайы).
Саланың пісіп-жетілуін оның даму ... төрт ... ... ... ... ... ... өспелілік, пісіп-жетілген
немесе ескірген.
Екінші критерийге сәйкес, ... ... сала ... ... ... орнату керек. Басқаша айтқанда, тауар мен қызмет
көрсетудің мақсатты нарығында берілген кәсіпорынның басқа ... ... ... ... ... ... алты ... басым, мықты, жағымды, тұрақсыз, әлсіз, өмір сүре алмайтын.
Кәсіпорынның пісіп-жетілу критерийі мен ... ... ... ... өмір сүру ... ... құруға болады және ол
матрица конструктивті сипатқа ие ... ... ... қана қоймай, ары қарай дамуы бойынша қағидалық кеңестер
береді. Жобаны талдаудың алдын ала ... ... ... көрсетілегн
критерийлер бойынша нақты бір кәсіпорынның ... ... ... яғни ... ... матрицадағы қандай нақты «торға»
жататындығын білдіреді. ... ... ала ... ... ... ұзақ
болмауы керек және алдын ала кезеңінде жасалатын қорытындылар сапалық
бағаларға негізделеді. Соған ... бұл ... екі ... ... ... ... ары қарай қатынас жасау барысында саланың
пісіп жетілуі мен кәсіпорынның бәсекелік жағдайы туралы ... ... ... және ... алдын ала дайындалу керек;
- егер кәсіпорынның басқарушылары ... ... ... онда стратегиялық инвестор бұл жұмысты өзі ... ... ... ... ... ... ... талдау әдетте кейбір жалпы
сызбаға сәйкес келеді, ол жобаның коммерциялық, ... ... және ... ... бағалайтын арнайы
бөлімшелерден тұрады. Стратегиялық ... ... ... ... ... ... аяқталуы керек. Шындығында да жоба бастапқы
қалпымен қабылданбауы қажет. Сонымен ... ... ... ... ... ... ... өзгеруі мүмкін және жаңартылған жобаны
талдау басынан басталуы керек.
Жобаның коммерциялық орындалуын талдау. Қағида ... ... мәні екі ... ... ... ... Жобаның іске асыру нәтижесі болып табылатын өнімді сата аламыз ба?
2. Бұдан біз ... ... ... жеткілікті көлемде пайда
көре аламыз ... ... ... ... ... ... әлем
елдеріндегі фирмалардың банкротқа ұшырауының дәрежесі 80%-ды құрайды.
Банкртоқа ұшыраудың негізгі себебі – ... ... ... талдаудың базалық сұрақтары мынандай:
1. Жоба қандай нарыққа фокусталған? Халықаралық нарық па немесе ішкі
нарық па?
2. Жоба халықаралық ... пен ішкі ... ... ... ... Егер жоба ... ... бағытталған болса, онда оның ... ... ... ... ... келе ме?
4. Егер жоба ішкі нарыққа ... ... онда оның ... ішкі ... ... бере ... Егер жоба ... саясатымен сәйкес келмейтін болса, онда ... ... ... керек пе?
Жобалар қолданыстағы нарықта іске асатындықтан, жобаларда олардың
сипаттамасы келтірілуі ... ... ... да тұтынушылар мен
бәсекелестерді талдау болуы қажет. ... ... ... ... ... сегменттері мен сатып алу процессінің
сипатын анықтауы керек. Ол үшін жобаны ... ... ... ... ... ... ... шектеулер мен нарық құрылымының шеңберінде
негізгі ... ... ... ... ... ... маркетингітік жоспар құрылады. Ол жоспарда ... ... баға ... ... нарыққа жылжуы мен өткізілуі анықталуы
тиіс. Бұл «аралас маркетинг» элементтері тұтасқа ... ... ... бәсекеге ыңғайлы жағдай жасауы керек. Маркетингтік жоспар ... да ... ... бар ... және фирма қызметінің
ұйымдастырушылық, қаржылық, өндірістік және жабдықтау аспектілерін ... ... ... ... ... ... ... және оның осы жоспардың орындалу мүмкіндігіне тигізетін әсерін
болжау керек.
Маркетингтік талдау сұранысты алдын ала ... ... ... ... барысында жобаның дәлділігін қалаулы дәлдікке
жету шығындарымен салыстыра отырып анықтау керек. Шешім қабылдау процесі
белгісіздік ... іске асса да, ... ... осы ... ... ... ... маркетингтік аспектілерін
қарастырудың мүмкін еместігін ... ... ... ... мағыналық
бөлімдеріне тоқталайық. Маркетингтің барлық ... ... ... атап көрсетуге мүмкіндік береді: нарықты талдау, бәсекелік ортаны
талдау, өнімнің маркетингтік жоспарын жасау. ... ... ... ... ... ... ... Қорыта келгенде, маркетингітк
бөлім жобаларды талдауды анықтаушылық мәнге ие, өйткені жобаның өмірге
қабілеттілігін бағалау үшін ... ... ... ... ... Көп ... ... маркетингтік талдау нәтижесінде фирма едәуір
ақша құралдарын шығындап, жабдықтау мен ... ... ... ... күш ... ойдағы пайдаға ешқашан жете алмайтын жағдайлар
кездеседі.
Техникалық талдау. Инвестициялық жобаны техникалық талдау міндетіне
мыналар ... жоба ... ... неғұрлым сәйкес келетін
технологияларды анықтау;
• жергілікті ... ... оның ... шикізатқа, энергияға, жұмыс
күшіне қол жеткізуді және оның құнын;
• жобаның іске асуы мен жоспарлаудың потенциалды ... ... ... ... кәсіпорынның жеке сарапшылар тобы арнайы
мамандарды шақыру арқылы ... ... ... ... ... бар жеке технологияларды талдаудан басталады. Сонымен
қатар, келесі критерийлерді басшылыққа алу керек: 1) ... өзін ... ... жағынанан көрсетуі тиіс, яғни стандартты болу керек; 2)
технология импорттық ... мен ... ... ... өз ... ... ... болмаса, онда төмендегі
схемалардың бірі бойынша біреуімен шетелдік технология мен қондырғыларды
тарту мүмкіндігіне ... ... ... фирмасымен бірлескен кәсіпорын – бөлшектеп инвестицияландыру
және барлық технологиялармен қамтамасыз ету;
• технологиялық «ноу-хауды» іске асыратын жаңа ... ... ... ...... ... алу, зауыт салу, технологиялық процесті
қалыптастыру;
• «Product-in-hand» - ... + ... ... ... ... ... ... оқыту;
• өндіріс үшін лицензиялар сатып алу;
• шетелдік технолог тарапынан техникалық көмек, технология таңдау ережесі
кейбір альтернативті ... ... ... және ... ... агрегатталған критерийдің негізінде жақсы вариантты таңдауды
қарастырады.
Қаржылық талдау. Инвестициялық жобаның бұл бөлімінің көлемді және ... ... Бұл ... түпкілікті қарастыруға жекелеген тауарлар
арналады. Қаржылық талдаудың өзара байланысты ... ... ... ... ... ... жалпы нұсқасы
қарапайым тізбекке негізделген:
1. Кәсіпорын қызметінің соңғы 3 (дұрысы 5 жыл) жыл ... ... ... жасау.
2. Инвестициялық жобаны дайындау кезеңіндегі кәсіпорынның ... ... ... ... өнім ... ... ... жасау.
4. Инвестициялық жобаны жүзеге асыру барысындағы пайда мен ақша ағымдарын
болжамдау.
5. Инвестициялық жобаның тиімділік бағасы.
Кәсіпорынның бұдан бұрынғы ... мен ... ... ... ... әдетте кәсіпорынның пайдалылығы мен оның басқару тиімділігін,
несие қабілеттілігін, ... ... ... қаржылық
коэффициенттерінің интерпретациясы мен ... ... ... қиындық туғызбайды. Қаржылық бөлімде кәсіпорынның өткен ... ... ... беру және ... ... салыстыру аса
қажет. Егер инвестициялық жоба батыстық стратегиялық инвесторды тарту үшін
дайындалса, онда қаржылық ... ... ... ... ... форматтарына келтіру керек.
Шығынсыздықты талдау негізгі өнімдерді шығару мен өткізудің өзіндік құн
құрылымын талдау бойынша жүйелік жұмыстарды және ... ... ... ... мен сату ... ... орай өзгереді) мен
тұрақтыға (өндіріс көлемі өзгеруіне ... ... ... ... ... негізгі мақсаты – шығынсыздық нүктесін
анықтау, яғни ... ... ... ... ... ... көлемін сату.
Шығынсыздықты талдаудың маңыздылығы нақты немесе ... ... жоба ... ... нүктесі мен кәсіпорынның пайданы
алып келетін іскерлігі сенімінің кейінгі бағасымен ... ... ... ... ... мол ... ... бөлігі болып табылады, ол мыналарды қамтиды:
• жоба бойынша кәсіпорынның инвестициялық қажеттіліктерін анықтау;
• инвестициялық қажеттіліктердің қайнар ... ... ... ... ... инвестициялық жобаны іске асыру үшін тартылған ... ... ... іске асуы ... ... ... мен ақша ... болжау;
• жоба көрсеткіштерінің тиімділігінің бағасы.
Жобаның іске асу мерзімінде оның өтемділігін бағалау ... ... өте ... ... іске ... ... ... болатын
ақша ағымының көлемі, «ақшаның құны ... ... ... ... қағиданы
есепке ала отырып, сомалық инвестиция шамасын жабуы керек. Бұл принцип
бойынша: «Доллардың ... құны бір ... ... ... ... ... яғни бір жыл кейін алынған әрбір жаңа ақша ... бір ... ... оған ... тек ақша ... төмен мәнге ие. Ақша ағымының
уақыттық мәнділігін өлшейтін сипаттамасы ретінде инвестициялық жобаны ... ... ... ақша ағымын инвестициялаудан түскен түсімнің
нормасы көрінеді.
Жобаның өтімділігін бағалау ... ... ... алу ... ... ... ... уақытты өріс алған ақша ағымдарын
ақшаның сатып алушылық қабілетінің өзгеруіне байланысты қайта санау ... ... ... ... ... ... ... қорытынды
инфляциялық әсерді ескерусіз жасалуы мүмкін. Баға ... ... ... ... ... таза ақша ... ... бағасына әсер
етпеді. Бұл ақша ағымы базасында инвестициялық жоба тиімділігінің негізгі
көрсеткіші анықталады.
Экономикалық талдау. Қаржылық ... ... ... жоба ... ... ... көбейте ала ма? Бұл сұраққа ақша
ағымдарын талдау арқылы жауап ... ... ... ... ... ... байлығын ұлғайтуға әсер ... ... ... ... ... ... мысалын қарастырайық. С деген
компания кез келген бір тауарды ... ... ... ... шикізатты арзан бағамен мемлекеттік ұйым сатсын;
• импортталатын қосалқы элементтерді де компанияға ... ... ... ... ... ... ... еңбек ақысын мемлекеттік стандартының
деңгейінде төлесін;
• нәтижесінде кәсіпорын тауарларды мемлекеттік кәсіпорындарға шетелдің
еркін нарығындағы бағадан едәуір төмен бағамен ... ...... ... ... іске асырудан табатын
пайдасын төменде келтірілген нұсқалармен салыстыра отырып анықтау:
▪ компанияға шикізат пен қосалқы ... ... ... ... ... ... стандарттар бойынша төлеу,
содан соң компаниялардан тауарларды еркін бағамен сатып алу;
▪ ұқсас тауарларды (ең бастысы, сапа ... ... ... алу.
Осылайша, экономикалық талдау процесінде бұл ... іске ... ... кәсіпорын иелерінің пайдасын емес, мемлекеттің пайдасын
анықтау керек.
Экономикалық талдаудың қажеттігі неде? Егер нарық ... ... ... онда ... ... ... ... жоқ, себебі
компаниялардың иелеріне не пайдалы болса, қалғандарға да сол пайдалы болып
табылады. ... ... ... үміт ... ... ... белгілерін көрсетейік:
▪ сатушылар мен сатып алушылар санының көп ... ... ... ... ... ... материалдар) мобильді
болу керек;
▪ бағалар сатушылар мен сатып алуышылардың қалауымен ... ... жаңа ... ... ... ... керек.
Осындай жағдай алдыңғы қатарлы батыс елдері үшін де ... ... ... ... да, көп ... бағасын мемлекет жасанды түрде
өзгертеді (көтереді немесе төмендетеді) және егер жобаның қаржылық ... ... да, ... үлес өте ... бағаланады. Сондықтан да ірі
инвестициялық жобалар үшін олардың қаржылық ... ... ... мен экономикалық тартымдылығын талдау қалыптасқан
(яғни жобаның ұлттық басымдылық міндеттеріне сәйкес дәрежесі).
Инвестициялық жобаның экономикалық тартымдылығын ... ... ... іске асуы ... қадам. Мақсаттарды таңдап, оларды өлшейді.
2 қадам. Альтернативті жобалардың әрқайсысына әр ... жету ... ... ... ... ... немесе жақсысына қарай пайыздық
қатынаста). Әр жоба үшін ... ... ... ... ... қадам. Үздік вариантты таңдауы жалпыланған критерийдің максимум
критерийі бойынша жүргізіледі.
Экономикалық тиімділік ... өнім мен ... ... ... ... ... ішкі ... (әлемдік бағалардан ерекшеленетін) ... ... ... ... ... және әлемдік бағалармен
сәйкес келмейтін тағы басқа ... ... ала ... ... ... ... ... процедурасы мынадай түрге ие:
1) қаржылық талдаудың қорытындысын ұсыну;
2) экономикалық талдау тұрғысынан ... мен ... жаңа ... қаржылық мәндерді экономикалық мәндерге ауыстыру (олар ... ... ... ... мен ... ... байланысты);
4) ресурстарды қолдану және өнімдер алу үшін басқа мүмкіндіктердің ... ішкі ... ... есептеулерді шығарып тастау (өйткені олар
мемлекеттің жалпы ... ... жыл ... ... ... ағымын инвестицтияның бастапқы
көлемімен салыстыру (бұл нәтиже болады).
Институционалдық талдау. Институционалдық ... ... ... ... ... және әкімшілік тұрғыда есепке алынуы мен
сәттілікпен орындалу мүмкіндігін бағалайды. Инвестициялық жобаның ... ... та, ... та емес ... ... Оның ... ...
инвестициялық жобамен бірге жүретін сыртқы және ішкі ... ... ... бағалау әдетте келесі нұсқау бойынша жүреді:
1. Өндірістік менеджемент (басқарудың) мүмкіндігін талдау. Менеджменттің
нашар ... кез ... ... ... ... күйретуі мүмкін екені белгілі.
Кәсіпорынның өндірістік ... ... ... ... көңіл
бөлу керек:
• кәсіпорын менеджерлерінің тәжірибесі мен біліктілігі;
... жоба ... ... ... пайдадан алатын үлесі);
• менеджерлердің жобаның мақсаттары мен этикалық және ... ... ... ... талдау. Жобаны іске асыру үшін тартылатын ... ... ... ... ... ... ... керек. Кәсіпорын үшін жаңа ... ... ... ... жағдайда бұл мәселе өзекті болып табылады. Кәсіпорындағы өндіріс
мәдениеті жасалған жобаға сәйкес ... ... ... мүмкін, сол
кезде не жұмысшыларды оқыту, не жаңа жұмысшыларды жалдауға тура ... ... ... ... Инвестициялық жобаның бұл бөлімі
неғұрлым қиын, өйткені бұл ... ... ... ... ... жоқ. ... ... ұйымдастырушылық құрылым
жобаның дамуын ұстап қалмауы керек. ... ... ... ... ... жатқаны мен оларды орындау ... ... ... асып ... талдау қажет. Әзірленіп жатқан инвестициялық жобаны
басқаруды дербес басқару ... ... ... ... ... яғни ... ... иерархиялық құрылымнан матрицалық
иерархиялық басқару құрылымына тұтас өту керек.
Сыртқы факторларды талдағанда негізгі басымдылықтар келесі ... ... ... ... ... ... үшін ... позициялар
бөлінеді:
• тауарлар мен шикізатты импорттау және экспорттау шарттары;
• шетелдік инвесторлар үшін ... салу және ... ... ... ... ... қаржылық және банктік реттеудің негізгі ережелері;
• бұл позициялар батыстық стратегиялық инвесторлардың тартылуын керек
ететін жобалар үшін неғұрлым маңызды ... ... ... ... ... мемлекеттің экономикалық
масштабтарының маңызды міндеттерін шешуге бағытталған ірі ... үшін ... ... Бұл ... ... үшін ... факторы
неғұрлым маңызды. Кейде жоба техникалық, қаржылық және экономикалық жағынан
мінсіз болса да, жобаға ... ... ... ... ... ... шешім 1–2 жылға тоқтатылған немесе кешіктірілген
жағдайы ең ... ... ... ... ... ... басқа
жобаға салады.
Тәуекелді талдау. Тәуекелді талдаудың мәні мынада: жіберілген сапасына
тәуелсіз ... ... ... ... бар. ... ... көп бөлігі қаржылық талдау үшін ... ... ... ... ... және ... ... болып табылады.
Болашақта болжаудың жақсы жаққа да, жаман ... ... ... да
өзгеруі мүмкін. Тәуекелді талдау барлық өзгерістерді, қай жағына болса да,
есепке алуды қажет етеді.
Жобаны іске асыру ... ... ... ... ... ... пен қосалқы бөлшектердің құны, капиталдық шығындардың құны, бағаның
құны және ... ... ... ... ... ... кездейсоқ
болады. Тәуекел ықтималдың таралу мен ықтималдықтар түсінігн қолданады.
Сонымен ... ... ... алу, яғни залал шегу ықтималдығына тең. Жоба
факторларының ... ... ... кең ... жоба ... ... тәуекелді талдау процесінде төмендегі нұсқау бойынша жүргізілуі
мүмкін сценарийді талдаумен шектеледі:
1. Инвестициялық ... ... ... ... таңдайды.
2. Әр параметрдің шектік мәні үшін жоба тиімділігіне талдау жүргізеді.
3. Инвестициялық жобада үш сценарий ұсынылады:
• базалық;
... ... ... ... ... ... (міндетті түрде емес).
Қорыта айтқанда, инвестициялық жоба соңында бизнес-жоспар түрінде
толтырылады. Бизнес-жоспарда, ... ... ... ... сұрақтар
көрсетіледі. Сонымен қатар, бизнес-жоспар ... осы ... ... ... ... Және де ... ... жағдайына арналған ... жоқ ... ... ... ... ... бірінші кезекте жобаның болашақтағы
жағдайын шешетін инвестициялық ... ... ... ... ... ЖОБАНЫ ЖЕТІЛДІРУ ЖОЛДАРЫ
Қазақстанның инвестициялық қорының міндеті Қазақстан ... ... ... ... даму ... жаңадан кәсіпорындар ашу және жұмыс істеп тұрған өндіріс орындарын
кеңейту мақсатында инвестициялық жобаларды жүзеге ... ... ... ... - экономиканың шикізаттық емес секторында бәсекеге қабілетті
өндіріс орындарын құру жөніндегі жеке ... ... ... ... ... ... істеп тұрған кәсіпорындардың жарғылық
капиталдарына ... ... ... ... ... Былайша айтқанда, біз
акционерлік капитал және басқа да қаржылық құралдар арқылы инвестиция тарта
отырып, ... ... ... немесе жаңа өндірістік орындарды құрылымдауымыз
керек. Бүгінгі жағдайда мемлекеттік органдарда қызмет істеу дұрыс ... ... де озық ... ... ... қарым-қатынасыма
әлгіндей қаңқу сөздердің ешқандай да әсері жоқ. Біз оның ... ... ... ... ... ... ... Біз инвестициялық
жобаларды іске асырып, жаңа өндіріс орындарын құрылымдаудың жаңа тәсілдерін
жасап жатыр. Бұдан ... ... енді ақша ұзақ ... ... болады. Бұл деген импорттың өсуі, валютаның сыртқа
кетуі деген сөз. Осы ... ... ... ... белсенді жүргізілуі керек, өйткені сыртқы саудадағы тепе-теңдікті
қамтамасыз ету үшін ұзақ ... ... ... ... ... ... қажет. Ол үшін ірі және орташа
инвестициялық жобаларды ... ... ... жеке ... ... ... ойлап табу керек. Мұнда да, ... ... ... – біз тағы да ... ... ... ... аса маңызды бағыт. Оның заңын жасады, енді оның әдістемесі ... ... ... үшін тағы да ... жыл ... ... жобалардың табысты іске асуы мақсатында ... ... ... ... қамтамасыз ететін, жобаның
техникалық-технологиялық жақтарын жүзеге асыру үшін ... ... ... тәжірибесі бар және акциялардың 50 пайыздан
астамын бақылайтын ... ... (бір ... ... ... бар, кәсіпорындардың жарғылық капиталына қатысқанды
неғұрлым тиімді болады санаймыз. Қор және ... ... ... ... ... ... инвестиция Жобаны іске асырудың
түрлі сатыларында қаржыландырудың басқа көздерімен де ұштастырылуы ... ... ... ... ... займдер, бірлестірілген
займдер, лизингілер және мерзімі ұзартылған төлеммен сатып алу, экспорттық
несие агенттіктерінің қатысуымен алынатын ... Қор ... ... жарғылық капиталына қатыса отырып, жобаны іске асыру
барысындағы, ... мен ... ... Қор ... ... ... ете ... осы өңірдегі мемлекеттік мекемелермен
және басқа да инвестицияға қатысушыларымен өзара қызметті ... ... ... ... ... сатылым мен өндіріс тұрақты деңгейге жеткен
кезде Қор өзінің үлесін стратегиялық серіктестеріне, басқа ... ... ... сату ... ... ... ... стратегиясының жуырдағы он жылдыққа
арналған негізгі мақсаттарының бірі экономиканы шикізатқа бағытталушылықтан
өңдеуге ... ... ... табылады. Ондағы мемлекеттік саясаттың басты
басымдығы ... ... ... бағдарланған өндірістерді құру
болып белгіленген. Дамудың күре жолына түскен Қазақстан мемлекеті алдағы
жылдарда осы ... ... ... ... Ел ... жаңа ... ... басымдылықтар мен міндеттері орындалатындай ... күші ... ... Ленгір қаласында шикізат пен ... ... ... үйінділерден алынатын көмір қалдықтары пайдаланылатын
кірпіш зауыты салынып, іске қосылды. Осы жерде ... ... ... ... ... тік ... ... әдіспен цемент алу
технологиясы сынақтан өтті. Шұбар ауылындағы ғылыми-технологиялық парк
базасында кабырғалық пенобетонды ... ... ... қуыс ... ... элементтерін құрғақ жолмен нығыздау әдісімен шығару
жөніндегі жүйе де ... ... іске ... ... ... ... модуль құрылуда. Агроиндустрия саласындағы 2
инновациялық жоба: вермикулиттен, перлит пен ... ... ... ... ... құру және спорт көгалдарын өсіру іске
асырылды.
Департаменттің 2006 жылы ... ... ... бір ... ... ... дайындауға бағыттау міндетін өз
алдына қойып отырғандығын атап ... ... және ... ... ... ... ... даму стратегиясын жүзеге асырумен байланысты. Оның бірінші
кезеңін іске асыру біршама оң ... ... ... ... ... ... ... түрлі көздерден қаржыландырылатын және
қаржыландыру көзделетін ... ... ... ... 2005 жылы ... ... жобаларға келетін болсақ, оларға 13, 86,7 млн. АҚШ ... ... ... ... 12, 85,6 млн. АҚШ ... жұмсалған.
Инвестициялық қызметке жасалынған талдау енгізілген жобалар саны ... ... ... 7-ші ... ... ... көрсетеді.
Өкінішке қарай, инвестициялық жобаларды іске асыру географиясы әлі де
болса тарлау болып тұр. ... өзге ... ... жобалар
тізбесіне талдау жасай келе, аудандар мен қалалар ... ... ... зерттеу және қайта пайдалану үшін ұсынымдық
сипатта ақпарат жіберіп, ұсыныстар алудамыз.
“Қазақстан инвестициялық қоры” АҚ, ... ... ... орталығы” АҚ, “Ұлттық инновациялық қор” АҚ сияқты ... ... ... және ... ... ... жүргізіліп жатқандығын атап өту қажет. 2005 жылы ... ... ... ... 18 жоба ... қадағалауда.
“Қазақстан инвестициялық қоры” АҚ ұсынылған 7 жобаның 2 ... ... ... ... ... ... салып, оларды
акционерлендіруіне қарап, Қорды бірнеше кәсіпорындардың басын біріктіруші
холдингтік құрылым деп те ... ... ... ... ... ... ... бақылаушы пакеті Қордың иелігінде емес, ол
әрбір жобаның бастамашыларына тиесілі. Мұнда Қор оларға бизнесті ... ... ... ... ... ... орнатуға, салықтық
басымдықтар алуға, инвестиция тарту үшін, шикізат алу үшін ұзақ мерзімдік
келісім-шарттар жасасуға, ... ... шешу ... ... ... ... бойынша әдістемелік көмек көрсетеді.
Шынтуайтына келгенде, Қазақстанның Инвестициялық ... ... ... ... ... бір ... іс қолға алынып отыр. Өйткені
акционерлік капитал ... ... ... ... сол ... ... жүзеге асыру саясаты Қазақстанда дами қоймаған. Әрине, бұл бизнес
жүргізудің ... ... ... ... салдары. Бүгінде
қазақстандық кәсіпорындардың басым көпшілігі түрлі ... ... ... ... Бір ... ... ... инвестициялық
жобаларды құрылымдау мен жүзеге асыру тетіктерін бірлесе талқылау барысында
байқайтынымыз -бизнесті ... осы ... ... де тартымды
екендігін жоба бастамашылары толығымен түсіне бастады. Бұдан ... ... ... ... ... ... бастаған
мәдениетін орнықтыруды одан әрі ... ... ... ... міндеттерінің бірі болмақ. Ал ең ... ... ... ... қоса ... экспорттық кепілдемелер, түрлі
жеңілдіктер, облигациялар сияқты басқа да ... ... ... ... 30 ... 150 миллион АҚШ долларына дейін тұратын ... ... ... ел ... ... әсер ... ірі ... құрылымдаудың
алгоритмін таптық. Енді сондай жобаларды жүзеге асырудың жаңа тәсілдемелері
жасалуда, ал бұл ... одан әрі ... ... ... пайдалануға болады. Жобалар бірінен соң бірі кезегімен немесе 3-4
жоба бір мезгілде құрылымдала береді, осылайша қазір ... аса ... ... ірі ... ... мен жаңа ... құрыла бермек. Қор
құрылғаннын бергі екі жылдың ішінде инвестициялық ... ... ... ... үш ... аса ұсыныс қаралды. Оларды іріктеп,
талдау, сондай-ақ инвестицияны жүзеге асыру үшін ... ... бар ... ... өз ізденістеріміз Қазақстан
Республикасының ... ... ... ... ... ... асыру үшін көзделген негізгі ... ... ... ... ... ... қабылданған уақытта құрылуға
және дамытылуға тиісті кәсіпорындардың тізімін ... ... ... бұл ... айрықша маңыздылығы да сол - ол ... өз ... іс ... ... жолдарын, мүмкіндіктерін іздеуге
итермеледі. Жалпы, инвестициялық жобалардың жемісті жүзеге асуы тұрғысынан
алғанда, Қазақстанның Инвестициялық қоры ... ... ... ... ... үлесі кәсіпорын акциясының бақылаушы пакетін
ұстайтын әрі жобаның техникалық-технологиялық жағын іске ... ... және ... ... бар ... ... инвестор немесе инвесторлар тобы) қолында болғаны тиімді деп
есептеледі. ... ... ... ... ... ... ішінде
ішкі инвестицияның үлес салмағы сыртқы инвестицияның үлесінен жоғарылаған.
Бірақ ішкі инвестицияның орасан бөлігін шетелдің бақылауындағы ... ... ... ... ... ... инвестициясы
анағұрлым төмен. Сондықтан да экономиканың бұл бағыттағы қадамын ... үшін ... ең ... ... - ішкі мүмкіндіктерді барынша іске
қосып, таразы ... оңға ... күш ... ішкі ... ... жан ... ... қордың қолға алынған әрбір жоба бойынша тек қана нақты
нәтижеге қол жеткізуді көздейтіні де осыдан.
ҚОРЫТЫНДЫ
Инвестиция барлық ... да ... ... ... ... ... да, оны тиімді пайдалану жолдарын анықтау және ... ашу – ... ... даму ... ... ... Осы
міндетті шешу үшін ... ... ... ... саясат жүзеге асырылуы керек. Ол ... ... ... ... ... табу ... ұзақ мерзімді капитал қорын жасауға
бағытталғаны жөн. Инвестициялық саясат негізделген болуы үшін ... ... ... ... ... қамтамасыз етудің
жолдарын анықтау керек.
Экономиканы дамытуда ішкі нарықтың тұрақтылығы өте маңызды ... ... оның ... ... жасау үшін өз елімізде сапалы
тауарлар шығарып, оны шетелдік тауарлармен бәсекелестік ... ... ... Бұл ... ... міндет – отандық тауарладың сапасын
жақсартып қана қоймай, оларды өндіруге кететін шығындарды азайтып, ... Егер ... ... ... ... ... әрі сапалы
болса, халықтың өзіміздікін алуға ұмтылатыны белгілі.
Сырттан қаржы ресурстарын тарту макроэкономикалық тұрақтану кезеңінде
де ... ... ... ... бірі ... қала ... Өйткені
ішкі қаражат қорларының ... әлі де ... ... ... ... ... ... табылады. Сондықтан да
үкіметіміздің жоғарыда аталғандай ел экономикасын дамыту ... және ... іске ... ... ... ... талабынан
туындаған заңды құбылыс саналса керек.
Жалпы ҚР-да инвестициялық ... ... мен ... ... ... ... ие. Бұл саясатты қалыптастыру қалдықсыз
технологияларды кеңінен ... ... ... ... ... ... мүдделеріне де негізделеді және маңызды ... ... ... ал жеке ... жаңа ... ... қатысу
өндірістің дамуы мен қоғамға маңызды өнім ... және ... ... маңызы бар. Өнімді инвестициялар жаңа жоғары пайдалы ... ... және ... ... ... ... ... табиғи және сапалық ескірген техникаларды ... ... ... ... өндіріс шығындарын азайту және
нарықтағы ... ... ... ... ... ... ... амортизация мен бөлінбеген пайда болып саналады.
Инвестицияның бұл көздерінің ... ... ... ... ... ... ... бұл саясат республиканың экспорттық әлеуетін арттыру,
яғни шетелдерге барлық жағынан әлемдік ... ... ... ... ... мүмкіндік беруі қажет. Біз инвестициялық жағдайымызды жоғарғы
қарқында дамыту үшін ең ... ... ... ... ... ... инвестициялық климатты жақсарту мен шетелдік және отандық
инвесторларды экономикаға тарту үшін мынанадай шарттар бекітілген ... ... ... үшін ... банктік шоттарды амортизациялық
шегерімдерді орналасатыру ... ... ... ... жинақтарын
міндетті сақтандыру жүйесіне бекіте отырып. Халықтың банктік жүйеге сенімін
арттыру шараларын ... ... ішкі ... ... ... ... ... ұлттық мүддені сақтау; әрі қарайғы экономикалық даму мен
ынтымақтастық үшін нақты ... ... ... ... банктерге
өзінің белсенділігін арттырудың жарамды тәсілдерін табу қажет.
Қазақстан Республикасы экономикасының ... ... және шет ... ... көп ... байланысты болып келеді. Елімізде
шет елдік ... ... ... негізгі бағытқа айналды, мұның
өзі қолайлы инвестициялық ахуал туғызуды ... ... ... ... қаржы ресурстарын тартуды жандандыру үшін институттық және
нормативтік-құқықтық алғышарттар ... ... ... ... және ҚР Президентінің жанындағы Шетелдік инвесторлар ... ... ... ... заңдар қабылданды, инвестицияларды
ынталандыру және өзара қорғау туралы, қосарланған салық ... ... ... ... ... ... қатар, инвестицияларды әр түрлі қаржы құралдарын шығара отырып
тарту ... ... күні кең ... ... ... Оған елдегі қолайлы
инвестициялық климат өз ... ... ... ... екі ... ... бағыт несие алу арқылы, ал екінші бағыт бағалы ... сату ... ... ... дайындай отырып, ссудалық
қаражаттарды бизнеске тарту соңғы жылдары Қазақстан банктерімен қолға алына
бастады. Мұнда инвестициялық ... ... ... ... ... сома әрбір аяқталған жұмысынан ... ... ... ... негізінде несие алу кепіл мүлікті талап етпейді.
Инвестициялық құралдардың арасындағы жобалар арқылы несие алу ... ... ... болашақта ең негізгі құрал болатыны сөзсіз.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ:
1. Мейірбеков А.Қ., Әлімбеков Қ.Ә. ... ... Оқу ...
Алматы: Экономика, 2003
2. Оразалин К.Ж. Кәсіпорын экономикасы: Оқу құралы – ... ... LEM», ... ... К.Ш., Төлегенов Э.Т., Жұмағалиева Ж.Г. Кәсіпорынның
қаржылық жағдайын талдау: Оқу ...... ... ... ... А.М. ... ... предприятия: Учебное
пособие – Алматы: Экономика, 1998
5. Әлжанова Н.Ш. Инвестициялық жобалау: Оқу құралы – Алматы: ... ... ... ... ... экономика: Оқу құралы – ... ... ... Бохаев Д.Т. «Инвестициялық жобалар – экономиканы дамыту құралы»
//ҚазЭУ хабаршысы №4 ... 13-17 ... ... Н.Ә. ... әлемдегі жаңа Қазақстан» ҚР ... ... ... ... - ... ... ... жыл 28 ақпан
9. Оразалы С. «Экономикалық басымдықтар және уақыт талабы» // ... 18 ... 2006 ... ... Қазақстан – 2030, 11 қазан 1998 жыл
11. ... ... ... ... және ... ... ... ҚР Президенті Н.Ә.Назарбаевтың Қазақстан ... // ... ... 2005 ... ... ... инвестициялық қызмет: статистикалық
жинақ //ҚР статистика ... ... ... Инвестиция туралы заң. // Орталық Қазақстан/ 18 қаңтар 2003 жыл
14. www.google.kz
15. www.khabar.kz

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 39 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Инвестициялық жобалар, шешім қабылдау және оны жүзеге асыру құрылымы8 бет
Кәсіпорынның инвестициялық саясатының теориялық аспектілері44 бет
Қр-ның экономикалық өсіміне экспортты-импорттық операциялардың әсері туралы90 бет
Инвестициялық жобалар туралы37 бет
Инвестициялық жобалаудың теориялық және ғылыми-практикалық проблемаларын және оның Қазақстан экономикасының экономикалық өсуі жағдайындағы ролін зерттеп, соның негізінде инвестициялық жобалаудың басқару тиімділігін жетілдіруге байланысты ұсыныстар жасау76 бет
Инвестициялық жобаны бағалау19 бет
Компаияның инвестициялық стратегиясын қалыптастыру32 бет
Нақтылы инвестициялық жобаларды бағалау73 бет
А.С.Пушкин көшесі5 бет
Аммиакты селитра өніміне ұйым стандартын әзірлеу46 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь