Нарық жағдайында өнімнің сапасын көтерудің теориялық мәселелері

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

1 НАРЫҚ ЖАҒДАЙЫНДА ӨНІМНІҢ САПАСЫН КӨТЕРУДІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ МӘСЕЛЕЛЕРІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 6
1.1 Нарық жағдайында өнім сапасы ұғымы, экономикалық мәні ... ... ... ... ...6
1.2 Өнімнің сапасын бағалау көрсеткіштері және оны талдау әдістері ... ... ..9
1.3 Өнімнің сапасына әсер ететін факторлар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...10

2 «БАЯН.СҰЛУ» АҚ.ҒЫ ӨНІМ САПАСЫН БАСҚАРУДЫ ТАЛДАУ.
2.1 «Баян.сұлу» АҚ.ның экономикалық жағдайын талдау ... ... ... ... ... ... ...14
2.2 «Баян. Сұлу» АҚ .ның бәсекелік қабілеттілігін және өнімнің сапалық қасиеттерін бағалау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .20

3 ӨНІМ САПАСЫН КӨТЕРУДІҢ НЕГІЗГІ БАҒЫТТАРЫ ... ... ... ... ... ... ... 31
3.1 Халықаралық ИСО стандарттарын енгізу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 31

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 36

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР КӨЗДЕРІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..38
КІРІСПЕ
Тақырыптың өзектілігі: Қазіргі кезде өнім сапасын көтеру мәселесі бүгінгі таңда өзекті болып отыр. Қазақстанның әлемдік нарыққа қосылуы Бүкіләлемдік Сауда Ұйымына мүше болуға ұмтылуы сапа мәселесін алдыңғы қатарға шығарды. Сонымен қатар бәсекеге қабілетті өным шығару үшін де сапаға үлкен мән беру қажет. Қазақстан Республикасы индустриялық-инновациялық даму жолына бет алған кезде сол сияқты әлемнің дамыған елу елдің қатарына қосылу міндеті анықталған уақытта отандық тауар өндірушілер өз өнімдерінің сапалық қасиеттеріне мән беруі тиіс.
Бұл орайда Қазақстан Республикасының Президентінің 2006 жылдың 1 наурызындағы халыққа жолдауында мынандай мәселе көтерген болатын: «Біз Қазақстанның жаһандық экономикалық үрдістерге сәйкес дамып келе жатқан ел болуын қалаймыз. Әлемдегі жасалған жаңа мен озық атаулыны бойына сіңірген, дүниежүзілік шаруашылықтан шағын да болса өзіне лайық «орнын» иемденген әрі жаңа экономикалық жағдайларға жылдам бейімделуге қабілетті ел болуын қалаймыз.
Біз қатаң бәсекеге әзір тұрып, оны өз мүддемізге пайдалана білуіміз керек. Қазақстан көп тарапты халықаралық экономикалық жобаларға белсене қатыса алады, қатысуға тиіс те, өйткені олар біздің жаһандық экономикаға кірігуімізге жәрдемдеседі, әрі сол арқылы біздің қолайлы экономикалық-географиялық жағдайымызға және қолымыздағы ресурстарымызға сүйенеді.
Мемлекет өз тарапынан іскерлік бастамашылықтың жолындағы заңнамалық, әкімшілік және бюрократиялық кедергілерді ысырып тастауға, жеке меншік капиталдың келешегі үлкен кемел бастамаларына тікелей қолдау көрсетуге міндетті».
Негізінен алғанда сапа тауарды нарықта жылжытудың бірден-бір құралы болып табылады. Сол себептен ел экономикасы тұрақты және тиімді даму үшін сапаға, оның көрсеткіштерінің ілгері жылжуына көп көңіл бөлінуі тиіс.
Жұмыстың мақсаты- нарық жағдайында кәсіпорындағы өнімнің сапасын басқаруды жетілдіру бойынша ұсыныстар беру болып табылады. Осы қойылған мақсатқа орай жұмыстың келесі міндеттері анықталды:
- нарық жағдайында өнімнің сапасын көтерудің теориялық мәселелерін қарастыру, сапа ұғымына анықтама беру;
- «Баян-сұлу» АҚ мысалы негізінде өнімнің сапасына талдау жасау;
- Өнім сапасын басқаруды жетілдіру бағыттары мен жолдарын қарастыру.
Жұмыстың зерттеу нысанасы - ҚР Қостанай қаласында орналасқан кондитер өнімдерін шығаратын «Баян-сұлу» АҚ.
Негізгі дерек көздер: жұмыстың негізгі дерек көздері ретінде бүгінгі таңға дейін кәспорындағы өнім сапасын басқарудағы шетелдік, отандық ғалымдардың ойлары және еңбектері, кәсіпорын құжаттары, оқулықтар, газет-журналдар, басқа да мәліметтік ақпараттар алынды.
Жұмыстың құрылымы: берілген курстық жұмыс кіріспеден, негізгі үш бөлімнен, қорытындыдан, әдебиеттер тізімінен және қосымшалардан тұрады.
Жұмыстың бірінші тарауында нарық жағдайындағы өнімнің сапасын көтерудің теориялық мәселелерін қарастырылды. Бұл тарауда өнім сапасына анықтамасын беріліп, оның көрсеткіштеріне талдау жасалды. Сонымен қатар өнім сапасына әсер ететін факторларға талдау жасалды.
Екінші тарауда «Баян-сұлу» АҚ мысалы негізінде кәсіпорындағы өнімнің сапасына талдау жасалды. Бұл тарауда басты назар кәсіпорында өндірілетін өнім сапасын басқару әдістеріне аударылып, өнімнің бәсеке қабілеттілігіне талдау жасалды.
Үшінші тарауда өнеркәсіптік кәсіпорынның шығаратын өнімдерінің сапасын басқаруды жетілдіру бойынша ұсыныстар берілген. Мәселен, шетелдік тәжирибеде кең қолданылып келе жатқан ИСО-9003 - өнімді бақылау және тексеру, ИСО-9004 сапаны және сапа жүйесін жалпы басқару, және т.б. стандарттарын енгізу.
Пайдаланылған әдебиеттер көздері

1. Экономика предприятия (фирмы): Учебник под ред. проф. О.И.Волкова и доц. О.В.Девяткина – 3-е издание, переработан. и доп.-М.: ИНФРА-М, 2003 г.-601 с.
2. Экономика предприятия: Учебник для вузов под. ред. проф. В.П.Горфинкеля, проф. В.А.Швандара.-3-е изд., перераб. и. доп. М. Юнити – Дана, 2003. 718с.
3. Экономика предприятия: Учебник для вузов под. ред. Ф.К.Беа, Э.Дихтла и М.Швайтцера. пер. с нем.- М.: ИНФРА-М, 1999г.-928 с.
4. Скляренко В.К., Прудникова В.М. Экономика предприятия. Учебник-М.: ИНФРА-М, 2006 г.-528 с.
5. Грибов В.Д. Экономика предприятия сервиса,: Учебное пособие,- М.: КНОРУС, 2006г.-250 с.
6. И.А.Дубровин, А.Р. Есина, И.Н. Стуканова, Экономика и организация производства, Учебное пособие, М.: «Данилов и К», 2006. 202 с.
7. Қазақстан Республикасының «Сертификаттау туралы» Заңы, Алматы, «Жеті жарғы», 1999 ж.
8. ҚР Үкіметінің «2001-2005 жылдарға арналған Республикалық «Сапа» бағдарламасы туралы» қаулысы // Егемен Қазақстан, 2001, 8 мамыр.
9. ҚР-ның «Стандаттау туралы» Заңы // Егемен Қазақстан, 1999, 13 тамыз.
10. Сергеев И.В. « Экономика предприятия» издание 2-ое, перер. и доп. Москва, Финансы и статистика, 2000, 304 с.
11. Фейгенбаум А. Контроль качества продукций / сокр. пер. с англ. / автор предисловия и науч. Ред. Н.В. Гличев- М.: экономика, 1996. 98с.
12. Н.Ә. Назарбаев. Қазақстан өз дамуындағы жаңа серпіліс жасау қарсанында. Қазақстан Республикасының Президенті Н. Назарбаевтың Қазақстан халқына жолдауы. Астана: Елорда, 2006.-44б
13. Белый Е, Барашков С. Конкурентоспособность и качество продукции: два уровня управление// маркетинг , 2002, №4, б 29-33 .
14. Окрепилов В.В. Управление качеством: учеб. для вузов.- 2-е Изд. доп и перераб. – М.: ОАО «Изд-во Экономика», 1998.
15. Международные стандарты. Управление качеством продукции. ИСО 9000- ИСО 9004, ИСО 8402.- М.: Изд-во стандартов, 1988 с. 41.
16. Әмірбекұлы Е. «Өнімнің бәсекелік қабілетін арттыру механизмін қалыптастыру( ҚР- ғы өсімдік майларын шығаратын кәсіпорындардың мәліметтері бойынша) : 08.00.05. э.ғ.к. ғылыми дәрежесін алу үшін дайындалған дис. – Алматы, 2004. 146 б.
17. www. Google.kz.
18. www.rambler.ru.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ ……………………………………………………………………..........3
1 НАРЫҚ ЖАҒДАЙЫНДА ӨНІМНІҢ САПАСЫН КӨТЕРУДІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ
МӘСЕЛЕЛЕРІ..................................................................
..............6
1.1 Нарық жағдайында өнім сапасы ұғымы, экономикалық
мәні...................6
1.2 Өнімнің сапасын бағалау көрсеткіштері және оны ... ... ... әсер ... ... ... ӨНІМ ... БАСҚАРУДЫ ТАЛДАУ.
2.1 «Баян-сұлу» АҚ-ның экономикалық жағдайын
талдау...........................14
2.2 «Баян- Сұлу» АҚ –ның бәсекелік қабілеттілігін және ... ... ӨНІМ ... КӨТЕРУДІҢ НЕГІЗГІ БАҒЫТТАРЫ............................31
3.1 Халықаралық ИСО стандарттарын
енгізу................................................31
Қорытынды...................................................................
.................................36
Пайдаланылған ... ... ... ... өнім ... ... мәселесі
бүгінгі таңда өзекті болып отыр. Қазақстанның әлемдік ... ... ... Ұйымына мүше болуға ұмтылуы сапа ... ... ... ... ... ... қабілетті өным шығару үшін де
сапаға үлкен мән беру ... ... ... индустриялық-
инновациялық даму жолына бет алған кезде сол сияқты әлемнің ... ... ... қосылу міндеті анықталған уақытта отандық тауар өндірушілер
өз өнімдерінің сапалық қасиеттеріне мән беруі тиіс.
Бұл орайда Қазақстан ... ... 2006 ... ... ... жолдауында мынандай мәселе көтерген болатын: ... ... ... ... ... ... келе жатқан ел
болуын қалаймыз. Әлемдегі ... жаңа мен озық ... ... ... ... ... да ... өзіне лайық «орнын» иемденген
әрі жаңа экономикалық жағдайларға жылдам бейімделуге ... ел ... ... ... әзір ... оны өз мүддемізге пайдалана білуіміз
керек. Қазақстан көп тарапты халықаралық экономикалық жобаларға белсене
қатыса ... ... тиіс те, ... олар ... ... ... жәрдемдеседі, әрі сол арқылы біздің қолайлы ... ... және ... ... сүйенеді.
Мемлекет өз тарапынан іскерлік бастамашылықтың жолындағы заңнамалық,
әкімшілік және бюрократиялық кедергілерді ысырып ... жеке ... ... үлкен кемел бастамаларына тікелей қолдау көрсетуге
міндетті».
Негізінен алғанда сапа ... ... ... ... құралы
болып табылады. Сол себептен ел экономикасы тұрақты және тиімді даму үшін
сапаға, оның көрсеткіштерінің ілгері жылжуына көп ... ... ... ... ... ... ... өнімнің сапасын
басқаруды жетілдіру бойынша ұсыныстар беру болып ... Осы ... орай ... ... міндеттері анықталды:
- нарық жағдайында өнімнің сапасын көтерудің теориялық мәселелерін
қарастыру, сапа ... ... ... «Баян-сұлу» АҚ мысалы негізінде өнімнің сапасына талдау ... Өнім ... ... жетілдіру бағыттары мен жолдарын қарастыру.
Жұмыстың зерттеу нысанасы - ҚР Қостанай қаласында ... ... ... ... ... ... көздер: жұмыстың негізгі дерек көздері ретінде
бүгінгі ... ... ... өнім ... ... шетелдік,
отандық ғалымдардың ойлары және еңбектері, ... ... ... ... да ... ақпараттар алынды.
Жұмыстың құрылымы: берілген курстық жұмыс кіріспеден, негізгі үш
бөлімнен, қорытындыдан, әдебиеттер ... және ... ... ... ... ... ... өнімнің сапасын
көтерудің теориялық мәселелерін ... Бұл ... өнім ... ... оның ... талдау жасалды. Сонымен қатар
өнім сапасына әсер ететін факторларға талдау ... ... ... АҚ ... ... ... өнімнің
сапасына талдау жасалды. Бұл тарауда басты назар кәсіпорында өндірілетін
өнім сапасын басқару әдістеріне аударылып, өнімнің ... ... ... ... ... ... ... өнімдерінің
сапасын басқаруды жетілдіру бойынша ұсыныстар берілген. Мәселен, шетелдік
тәжирибеде кең ... келе ... ... - ... ... ... ИСО-9004 сапаны және сапа жүйесін жалпы басқару, және ... ... ... ... ... ... КӨТЕРУДІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ МӘСЕЛЕЛЕРІ
1.1. Нарық жағдайында өнім сапасы ұғымы, экономикалық мәні
Ғылыми және ... ... өнім ... ... ... кездестіруге болады. Дегенмен де әбден қалыптасып, құлаққа
үйреншікті стандартты анықтама да ... Өнім ... – бұл ... ... ... ... қанағаттандыру қабілетімен
шартталатын қасиеттер жиынтығы.
1-сурет. Кәсіпорындағы «сапа ілмегі»
Сапа саласындағы белгілі ... ... ... ... ... ... атты ... өнім немесе бұйым ... ... ... ... ... немесе қызмет көрсету сапасын өнімнің немесе
қызмет ... ... ... және ... ... жиынтығы деп тануға болады…»
Сонымен қатар, автордың дәл атап кеткені, өнім ... ... ... ... ... әдістерімен де емес, тұтынушымен анықталады.
Басқаша айтсақ, сапаның ... ... ... ... көрсетуді
пайдаланудағы ұтынушының тәжірибесі жатыр.
Қазіргі кездегі өндірістің өнім сапасын қамтамасыз етудің өзектілігі
келесідей негізгі себептерге байланысты:
1. ... ірі ... ... үшін ... критериі. Өнімнің бағасы
жоғары болғаннан тапсырысты жоғалту, өнімнің сапасы ... ... ... ... ... қарсы тұру үшін, кәсіпорын көптеген
жеке шараларды жүзеге асырады. Сапа және сапаны ... ... ... ... ... ... ... сатыларын қамтиды- өнім
саясаты, жоспарлау, маркетинг,өткізу ұжым, инновация және ... ... ... ... ... ... сапа- шығындарды төмендетудің басты құралы. Кейіннен қатені
жөндегенше, бірден ... ... ... ... ... сапа – ... нарықта нық тұруын қамтамасыз етеді. Ашық және
либералды нарық жағдайында тауар және қызмет көрсету ... ... Өнім сапа ... ... ... ... ... зерттеушілер сапаны ғылыми-техникалық ілгері дамудың
айнасы деп те атайды. Өнім сапасын – бұл кәсіпорын қызметінің ... ... ... ... ... және басқару ... ... өнім ... тек ... ... ... ... аса маңызды экономикалық категория болып та танылады. Экономикалық
категория ретінде ол ... ... ... ... Егер ... құн тауардың негізгі пайдалылығы болса, онда өнім ... ... ... жағдайдағы тұтынушылық құнның көріну деңгейі
болып табылады.
Өнім сапасы тұтынушылық құнның бір ... ... ... ... қатар өнім сапасы экономикалық категория ретінде
міндетті түрде кәсіпорын қызметінің өзіндік құн, ... ... және т.б. ... ... ... ... ... арттыру маңызын макро- және микродеңгейлерде ... ... өнім ... жоғарылату келесі мүмкіндіктерді
береді:
- Тауар мен қызмет көрсетулердің ... ... ... ... ... ҒТП іс ... дамуын жылдамдату;
- Қоғамдық өндірістің тиімділігін арттыру;
- Халық игілігін көтеру;
- мемлекет беделін көтеру және т.б.
Қарап отырсақ, өнім сапасымен ... ... ... байланысты
болып келеді. Сонымен қатар өнім ... ... кез ... меншік
түріндегі басты және маңызды көрсеткіштерінің бірі. ... ... ... үшін ... өнім шығару әлдақайда маңызды
болып ... Бұл ең ... ... ... мен ... ... Жоғары деңгейлі имидж - бұл танымалдық, сатып алушылардың фирмаға,
оның өнімдеріне, жарнамасына деген тұрақты және оң ... ... ... ... ... ... ие ... тауар өндірсе, оның болашағы
зор ... ... өнім ... ... шешілілуі – бұл жоғары
деңгейлі имидж, сыртқы және ішкі нарыққа шығу, ... ... ... ... Өнімнің сапасын бағалау көрсеткіштері және оны талдау әдістері
Өнімнің сапа деңгейі оның көрсеткіштер жүйесінің негізінде анықталады.
Ол ... ... үшін әр ... ... мағынасын біліп,
салыстыруға негіз ретінде ... өнім ... ... ... ... ... ретінде оның сандық мазмұнын табу ... үшін іс ... өнім ... ... бірнеше әдістер
қолданылады:
- өлшеу әдісі (құралдар мен ... ... ... ... ол ... мен санаққа негізделеді (белгілі оқиғалар,
заттар). Тіркеу әдісі арқылы патенттік-құқықтық, ... ... ... ... ... әдісі өнім сапасын анықтау үшін ... ... ... ... органолептикалық әдіс адамның сезу, тану ... ... ... әдіс өнім ... ... көзқарастарының
талдауының негізінде жүргізіледі;
- эксперттік әдіс мамандар (дизайнерлер, дегустаторлар және ... іске ... Өнім ... ... ... осы ... сызба түрінде беретін болсақ, ол жоғарыдай болып
келеді.
Сонымен қатар, іс жүзінде өнім сапасын бағалау үшін өнім ... ... ... ... көрсеткіштер қолданылады. Сапаның жалпылаушы
көрсеткіштері өнім сапасын бір ... бойы ... ... ... ... ... пайдалы заттың болуы, халықаралық стандарттарға
сәйкес келетін өнім үлесі және ... ... ... ... келеді де, олар өнімнің өзіндік
ерекшеліктерімен ... ... ... ... екі ... жинақтауға
болады: жеке еңбек құралдарының көрсеткіштері және жеке ... ... ... ... әсер ... ... келген кәсіпорында өнім сапасына түрлі факторлар ықпал тигізеді.
Сонымен қатар олар дәстүрлі түрде ішкі және ... ... ... ... ... екі түрін де кесте арқылы беретін болсақ,
ол мынандай болып ... – 1. Өнім ... әсер ... факторлар
|№ |Факторлар |
| ... ... |
| ... ... ... ... ... факторлар нарық |
| |сапалы өнім ... ... ... ... өнім |
| |байланысты факторлар жатады. Олар түрлі|сапасын қамтамасыз етуде |
| ... ... ... ... тигізеді. |
| | ... ... ... |
| | ... ... ... |
|1 |Техникалық. Өнім сапасына тікелей әсер |Нарық және тұтынушылар |
| ... Сол ... жаңа ... мен ... |
| ... ... жаңа | |
| ... ... ... ... |
| ... қолдану бәсекеге қабілетті өнім| |
| ... ... ... ... | |
|2 ... ... және өндірісті|Бәсекелестік. |
| ... өнім ... ... | |
| ... пен ... ... | |
| ... ... ... ... | |
| ... ... ... мен оны| |
| ... және т.б. | |
| ... қызметтермен тығыз | |
| ... ... ... | |
|3 ... Өнім ... мен оны іске ... сапасы саласындағы |
| |асыру шығындарымен, өнімнің қажетті ... ... |
| ... ... ету ... | |
| ... ... саясаты және жоғары сапалы | |
| ... ... ... ету үшін | |
| ... ... ынталандыру| |
| ... ... | |
|4 ... ... сау |Кәсіпорын имиджі. |
| ... ... | |
| ... ыңғайлы жұмыс орынына, | |
| ... өз ... ... | |
| ... ... ... ... | ... ... ішкі ... тоқталсақ, кәсіпорын
өндірісіндегі кейбір мәселлерді шешкен кезде қай фактордың ... ... ... түседі, себебі олар бірін- бірі толықтырып ... ... ... ... ... ... ... етеді. Ал сыртқы
факторлар жалпы өндірістің дамуына әсер ... ... ... ... ... ол атап ... техникалық фактордың іске қослыуын
қамтамасыз етеді, яғни жаңа технологияларды, жаңа құрал-жабдықтарды, жаңа
материалдарды қолдану мен енгізуді ... ... ... ... де ... экономикалық тұрғыдан екі кәсіпорын арасындағы бақталастықты
білдіреді. Сол себептен барлық ыңғайлылықтарды ... ... ... ... ... ... көп. Олар сала аралық және ... ... ... Іске ... ... ... және ... емес
болып бөлінеді.
Сонымен қатар өнімнің сапасына ықпал етуші ... бірі ... ... Бұл да ... ... ҒТП жылдамдатушылардың бірі
болып табылады. Сыртқы факторлардың ... ... ... ... деп ... ... стандарттау нысанасының ерекшеліктеріне
және оған қойылатын ... ... ... болып келеді:
- негізгі стандарттар;
- өнім мен қызмет көрсету стандарттары;
- ... ... ... әдістерінің стандарттары.
Стандарттаудың жайылу көлеміне қарай олар келесілерге бөлінеді:
- ұлттық. Бір ... ... ... ұлттық органымен қабылданған
стандарт.
- Аймақтық. Стандарттау бойынша ... ... ... ... Мемлекетаралық. Стандарттау, метрология және ... ... ... ... ... ... ... Халықаралық. Стандарттау бойынша Халықаралық ұйыммен ... ... ... ... ӨНІМ САПАСЫН БАСҚАРУДЫ ТАЛДАУ
2.1. «Баян-сұлу» АҚ-ның экономикалық жағдайын талдау
«Баян-сұлу» АҚ ... ... ... өнім ... ... бірі. Фабрика 1974 жылы ... ... ... ... қуантып келеді. Атаулы кәсіпорын өзгеріп келе
жатқан тенденциялармен қатар аттап, өзінің ұстанымдарын ... ... ... ... ... де ... Олар жоғары
сапа талаптарына жауап ... ... АҚ ... іскерлік беделіне
ірі отандық және шетелдік ... ... ... ... ... бола алады. Атаулы фабрика Ресей, ... ... ... ... ... ... және т.б. мемлекеттерінің
кәсіпорындарымен іскерлік қатынаста. Олардан өндірілген ... ... өнім ... ... ... ... қондырғылар мен құралдарды сатып
алады.
Сонымен қатар аталған кәсіпорын құрылуынан бастап бүгінгі таңға дейін
түрлі технологияларды енгізе ... ... ... ... ... ... қызметтік өмірбаяны
|№ |Жылдары |Атқарған қызметі |
|1 |1974 ... ... |
|2 |1975 ... өндіру цехы іске қосылды, какао өнімдерін |
| | ... ... ... ... іске қосылды, |
| | ... ... ... ... ... ... |
| | ... |
|3 ... ... жаңа ... ... мен ... |
| | ... жобалары іске асырыла бастады. |
|4 |1981 ... ... ... ... А.П.) |
| | ... жаңа ... өнім ... бет алды |
| | ... 30мың ... ... |
|5 |1993 ... ... ... ... ашық |
| | ... ... ... |
|6 |1996 ... ... ... ... компьютерлік |
| | ... ... ... ... |
| | ... жүйесі енгізілді. |
|7 ... ... бар өнім ... ... жаңа ... |
| | |«EDALE ... “EDALE E510i” ... |
|8 |1998-1999 ... ... ... жауап беретін құрылғылар|
| | |іске ... ... ... ... ... |
| | ... ... |
|9 |2003 ... бар және ... ... ... технологиясы |
| | ... ... ... ресми дилері ЖШС «Интер Фуд ... ... ... ... өнім міндетті түрде кәсіпорынның
негізін құрайды, сол себептен, оның ... ... ... ... ... ... ... талдау оның объективті
бағасын ғана беріп қоймай, сонымен қоса экономикалық потенциалды ... ... ... тиімді басқару шешімдерін қабылдауға мүмкіндік
береді.
Тұтынушы нарығының циклді дамуы мен ... ... өнім ... ... ... ... ... түрде бақылау
қажеттілігі туындап отыр. Бұл шығарылған өнім көлемін ... ... ... мен ... даму ... анықтау үшін
қажет.
Талдау жүргізу екі негізгі мақсатты көздейді:
- «Баян-сұлу» АҚ-ның мүлкінің көлемі, құрылымы мен ... және ... ... мен ... туралы түсініктеме беру;
- экономикалық тиімділік, төлем қабілеттілігі, қаржылық тұрақтылық сияқты
көрсеткіштірді «Баян-сұлу» АҚ үшін тауып, осы ... ... ... ... ... ... АҚ ... технико- экономикалық көрсеткіштерін
талдау.
|№ |Көрсеткіштер |өлщем |2004 |2005 ... |
| | ... | | | |
| | | | | | +- |% |
|1 ... |мың. ... ... тскен |теңге | | | | |
| ... | | | | | |
|2 ... |мың. ... |өнімнің |теңге | | | | |
| ... ... | | | | | |
|3 ... ... |мың. ... ... ... |138,1|
| | ... | | | | |
|4 ... ... |мың. ... |473363,0 |183914,0 |163,5|
| | |теңге | | | | |
|5 ... |мың. ... ... |31595,0 ... |қызметтен |теңге | | | | |
| ... ... | | | | | |
|6 ... емес |мың. |50257,0 |9795,0 ... |19,5 |
| |қызметтен |теңге | | | | |
| ... ... | | | | | |
|7 ... ... ... ... |-8866,0 |97,3 |
| ... табыс |теңге | | | | |
|8 ... ... |мың. ... |199582,0 |-1059,0 |99,5 |
| | ... | | | | |
|9 |1 тг | ... |0,89 |0,92 |0.03 ... ... | | | | |1 |
| ... | | | | | ... |% |8,8 |5,3 |-3,5 |- |
| ... | | | | ... |% |7,9 |4,9 |-2,9 |- |
| ... | | | | ... |адам |432,0 |450,0 |18,0 ... ... | | | | | ... |мың. |5904,6 |8976,9 |3072,3 ... ... |теңге | | | | |
| ... | | | | | |
| ... | | | | | ... ... ... |6967,0 ... |еңбек ақы қоры|теңге | | | | ... ... |43029,5 |42598,5 |-431,0 |99,0 |
| ... | | | | | |
| ... ... | | | | | |
| ... | | | | | ... |мың. ... ... ... ... ... | | | | |
| ... ... | | | | | |
| ... | | | | | ... | теңге |3,6 |3,9 |0,3 ... ... | | | | ... | ... |0,28 |0,26 |-0.02 |92,9 |
| ... | | | | | ... |мың. |1658,4 |2300,6 |642,2 ... ... ... | | | | ... ... көрсеткіштер арқылы кәсіпорынның істеп жатқан
жұмыстары тиімді ме, әлде ... бе ... ... аламыз. Егер тиімсіз
болса, оған қандай іс шараларды жүзеге асыруға ... ... Яғни ... ... ... ... әсер ... факторларды
жою. Осы бөлімде 1- кестеде көрсетілген негізгі ... ... өсуі мен ... ... ... ... білуге тырысамыз.
2 кестені қарастыратын балсақ 2 жыл бойынша мәліметтер арасында біршама
айырмашылықтардың бар екендігін байқаймыз. Енді сол ... ... ... ... тырысайын.
1) Өнімді өткізуден түскен табыс 2005 жылы 2004 жылмен салыстырғанды
1488817,0 мың тенгеге өсіп тұр, ол 158,4% ... Оның ... ... өсуі ... еңбек өнімділігінің өсуі әсер етуі мүмкін.
2) Өткізілген ... ... құны 2005 жылы 2004 ... ... мың ... өсіп ... ол 164% ... оның себебі шикі зат пен
материалдардың ... ... ... жаңа ... және ... ... өсуі әсер етуі мүмкін.
3) Жалпы табыс 2005 жылмен 2004 жылды салыстырғанда 215509,0 мың теңгеге
өсіп отыр, ол 138,1% ... ... ... ... ... бірі өнімді шығаруға кеткен шығындардың өсуі болуы мүмкін.
4) Кезең шығындарына тоқталатын болсақ, бұл көрсеткіш 2005 ... ... ... 183914,0 мың теңгеге өсіп отыр және 163,5% құрайды.
Оның себебі 2005 жылы ... ... және ... ... ... ... ... қызметтен түскен табыс 2005 жылымен 2004 жылды салыстырғанда
31595,0 мың ... өсіп – 111,4% ... Ол ... емес ... ... төмендеуі және өткізілген өнімнің өзіндік құнның төмендеуі әсер
етуі мүмкін.
6) Негізгі емес қызметтен ... ... 2005 ... 2004 ... -40462,0 мың ... ... 19,5% ... Салық салғанға дейінгі табыс 2005 жылды 2004 жылмен ... мың ... ... 97,3% ... Оның ... ... өзідік
құнының өсуі, жалпы табыстың төмендеуі болуы мүмкін.
8) Таза табыс 2005 жылмен салыстырғанда 2004 жылы -1059,0 мың ... 99,5% ... Оның ... ... ... құнының өсуімен және
жалпы табыстың төмендеуі және ... ... ... ... ... етуі мүмкін.
9) Бір теңгеден түскен табыс 2005 жылды 2004 жылмен салыстырғанда 0,03-ге
өсіп тұр.
Рентабельділік кәсіпорын табысының ... ... ... ... ... Сондықтан да олар қаржылық ... ... және ... ... ... ... түрде есептеледі.
Кәсіпорынға анализ ... ... ... ... ... және баға ... ... ретінде
қолданылады.
10) Қарастырып отырған кәсіпрынның өнім рентабелділігі 2005 жылмен 2004
жылды салыстырғанда -3,5%-ға төмендеп отыр. Оның ... ... ... және ... өзіндік құнының өсуі болуы мүмкін.
11) Стау рентабельділігі 2005 жылды 2004 жылмен ... ... ... Оның ... ... ... құнының өсуі болуы мүмкін.
12) Жұмыскерлер саны 2005 жылмен 2004 жылды ... 18 ... ол 104,2% ... Оның ... ... өнімнен түскен табыстың
өсуі.
13) Бір жұмысшының еңбек өнімділігі 2005 ... 2004 ... ... мың теңгеге өсті және ол 152% құрайды. Оның себебі еңбек ақының
өсуі ... ... ... ... ... ақы қоры 2005 ... 2004 жылды
салыстырғанда 6967,0 мың ... ... 103,1% ... Ол ... ... ... ... және еңбек өнімділігінің өсуімен байланысты
болуы мүмкін.
15) Бір жұмысекрдің орташа айлық еңбек ақысы 2005 ... 2004 ... -431,0 ... ... 99,0% ... ... қорлардың орташа жылдық құны 2005 жылмен 2004 жылды
салыстырғанда 318828,0 мың ... ... 144,5% ... Ол ... ... байланысты.
Негізгі капиталдық пайдалану деңгейі бір жағынан фондтар құрылымын
қалыптастыруда кәсіпорының прогресивті ... ... ... екінші
жағынан өнімді шығару ... ... ... мен технология.
Негізгі капиталды пайдалануды бағалайтын бірнеше көрсеткіштер бар. ... ең ... ... ... қор қайтарымдылығы, ... ... Қор ... 2005 жылмен 2004 жылды салыстырғанда 0,3 теңгеге
өсіп, 109,6% құрайды. Оның себебі технология мен ... ... ... Қор ... 2005 ... 2004 жылды салыстырғанда -0,02 теңгеге
өсіп, 92,9 құрайды. Оған әсер еткен 2005 жылы жалпы табыстың ... өнім мен сату ... ... әсер етуі мүмкін.
19) Қормен қарулану 2005 жылмен 2004 жылды ... 642,2 ... ... 138,7% ... Оған әсер ... 2005 жылы ... қорлардың
орташа құнының 13468,0 мың теңгеге артуы мен қызметкерлердің тізімдік
санының ұлғаюы ... ... ... ... АҚ ... бәсекелік қабілеттілігін және өнімнің сапалық
қасиеттерін бағалау
Кез келген саланың құраушы ... мен ... ... ... ... Бұл ... ... басты
шарты болып келеді, ... ... бар ... ... ... ... ... сапасы да, бағасы да ... ... оның ... ... де, ... ... оның ... мерзім ішінде салынған капитал негізінде ... ... ... орта ... не ... ... не ... деңгейде пайда түсіру қабілеттілігі танылады. ... ... ... ...... ... мерзім ішінде
тиімді қызмет етуі. Бұл жерде өнім ... мен оны ... ... ... өте ... ... табылады. Бағдарламалар
мен өндірістік көрсеткіштерді анықтаған кезде кәсіпорынның ... ... ... ... ... мен ... бөлінуі тиіс. Осыған
орай кәсіпорынның жемісті қызметін анықтайтын басты ... ... ... жөн ... ... жоғары біліктілігі, оларды дайындау;
- жұмыстың тұрақты сапасын ... ... ... ... ету;
- тұтынушының таңдауына ықпал етуші кәсіпорынның (“Баян-сұлу”АҚ)
имиджі.
Сонымен қатар, кәсіпорынның бәсекелестікке қабілеттілігі мен олардың
бәсекелестік ... ... ... ... жөн.
Ондайларға біз келесілерді жатқыза аламыз:
• жоғары нарықтық үлесі,
• нарықтық ... ... ... ... ... ... іске асырылған стратегия,
• кәсіпорын тұтынушыларының арасындағы оның ... ... ... оңтайлы динамикасы,
• компанияның табысты стратегиялық ... ... ... қаржы қорларының болуы,
• тауардың жалпы номенклатурасы,
• бағалық ... ... ... деңгей, инновациялық ... ... ... ... ... қарастыра келе, кәсіпорынның бәсекелестікке
қабілеттілігін төмендетуші ... да ... ... жөн ... Ондай факторлардың ішінен келесілер ажыратылады:
1. төмен нарықтық үлес,
2. нарықтық үлестің теріс динамикасы,
3. стратегияның жоқ ... ... ... ... ... динамикасы,
6. компаниянық табысты емес стратегиялық топқа жатуы,
7. шығындардың көп ... ... ... ... ... және ... өнім мен оны ... ... ... мен оны ... ... ... тек ... ғана емес, сонымен қатар сыртқы факторларды да ... ... Бұл ... біз жалпы ... ... ... ... ... да ... ... нарық әлеуеті,
2) қолжетерлік жеңілдігі,
3) тауар түрі,
4) кіру ... ... ... ... реттеу),
5) нарықтың біртектілігі,
6) кәсіпорынның құрылымдық салалары мен нақты ұстанымдары,
7) кәсіпорынның ... ... ... деңгейі,
8) технологиялық жаңалықтарды енгізу мүмкіндігі,
9) көлем ... ... ... ... ... ... кәсіпорын жағдайын анықтауда құрылымдық
және функционалдық әдістер пайдаланылуы мүмкін. Бірінші әдіс ... ... Оған ... ... ... ... ... білімінен барып шығуы мүмкін. Жаңа ... ... ... негізгі кедергілерге ірі ... ... ... ... өмір ... ... фирмалардағы шығындар
ерекшелігі, ... ... және т.б. ... ... ... өлшемдердің қызметі болып табылады, нарықтың даму қарқыны
неғұрлым аз ... ... ... ... де төмен болып
келеді. Сонымен қатар, тауар немесе ... ... ... мүмкіндігі аз ... онда ... ... да ... Бұл ең бастысы тұтынушылардың бір
фирма тауарынан екінші фирма тауарына ауысудың тым ... құны ... өсу ... ... болып келеді. бизнестен
шығу неғұрлым қиын болса, соғұрлым бәсекелестік ... ... ... ... ... үш ... үш факторды кешенді түрде қарастырған жөн. Көп функционалды
міндеті, жоғары сапасы және тиімді бағасы бар өнім ... ... ... Бұл ... ... ... – бірі толықтырып отырулары қажет.
Бәсекелік қабілетті ... ... ... көмегімен
жүргізіледі:
К=Э-И/ Э+И * 100%
Мұндағы К- өнімнің бәсекелік ... ... ... өндірілген өнімнің экспорттық үлесі, %.
И – ішкі нарықтағы импорттың үлесі, %.
Сонымен қатар басқа салалардағы ірі ... ... ... өсіреді. Атаулы бизнес саласына ... жаңа ... алғы ... ие ... көздейді.
Бәсекелестік жиілігін анықтаудың екінші әдісі функционалдық болып
табылады. Бұл ... ... ... фирманың экономикалық көрсеткіштері
(«шығын – баға», өндірістік қуатты өндіруі, өнім ... ... ... т.б.) ... Бұл ... ... ... болып үш нысана
белгіленген.
Біріші топқа кәсіпорынның ... ... ... ... ... Олар таза ... таза сатуларға, материалдық
активтердің таза құнының таза айналым капиталына деген қатысын білдіреді.
Екінші топ көрсеткіштері компанияның өндірістік ... ... Көп ... ... және айналымдағы капиталдың пайдалану
жиілігін ... Бұл ... таза ... ... ... ... таза айналым капиталына, материалдық-өндірістік қорларға
деген қатынасы, материалдық-өндірістік қорлардың таза айналым ... ... ... ... ... ... қызметімен байланысты
көрсеткіштер ... ... ... ... ... қарызға
деген қатынасы, ағымдағы шоттардың ... ... ... ... ... ... ... ұзақ мерзімді ... ... ... ... ... ... әдіс жеке ... бәсеке қабілеттілігін бағалауға
мүмкіндік береді. Бұл ... ... ... ... ... ... ... өнімділігі пайдаланылады. Көрсетілген
көрсеткіштердің ... мен ... ... немесе оның
бөлігінің бәсеке қабілеттілік деңгейін ... ... ... ... ... ... кезінде
сату көлемінің активтерге деген ... мен сату ... ... ... ... ... рөл ойнайды. Атаулы көрсеткіштердің өсуі
фирма ... ... өсу ... ... ... көтерілуін білдіреді. Тиімділікті бағалау кезінде аса ... ... ... мен ... шығын шоттары баптарының өзгеруі ие
болады.
Соңғы кезде ... ... ... кондитерлік кәсіпорынның өнімдері
ішкі нарықта біршама танымал болып келеді. Тұтынушылық қасиеттері ... ... кем ... бұл ... ... ішкі ... ... нығайту шараларын іздестеру.
4-кесте «Баян - Сұлу» АҚ-ның кондитер өнімдерінің бәсекелік қабілет
деңгейлерін бағалау.
|Кондитер ... ... ... ... ... ... | ... |тұғыры |
|атауы | ... | |
| ... ... |Нарықтық | | |
| ... ... ... 1кг | | ... |9,5 |9,3 |595 |0,54 |1 ... |9,2 |9,2 |555 |0,48 |2 ... на |9,0 |8,9 |450 |0,33 |3 ... | | | | | |
« Баян – ... ... ... бәсекелік қабілеттілігін талдау
барысында кондитер өнімдерінің арасында ең ... ... ... ... ие ... тұр. ... өнімінің «Каракум» өнімімен
салыстырғанда сапа ... 0,3-ке , ал ... на ... 0,5-ке ... ... ... ... бәсекелестікке қабілеттілігі туралы
кәсіпорындардың қаржылық есеп беруінде толық тіркелетін ... ... ... ... ... ... құн және санмен берілген сату динамикасы,
- Егер де өткізілген өнімнің құны оның ... ... ... ... онда оған ... ... та көбееді (бұл ... ... өсу ... ... ... жөн); ... ... кері болса, өнім сұранысқа ие болмай, кәсіпорын ... ... ... болады.
- Пайданың сату көлеміне деген қатынасының өсуі бәсекелестікке
қабілеттіліктің өсуін ... Сату ... іске ... ... ... қатысы алдыңғы
екі көрсеткішті толықтырады. Оның ... ... ... өнімнің артық өндірілуін білдіреді,
- қуаттылықты арттыру, көбейту (басынан қиындылықты кешіре бастаған
кезде ... ... ... ... ... портфелі (егер де оның көлемі айтарлықтай болса, фирма
өнімінің жоғары сұранысқа ие ... ... ... ... ... мен ... ... капиталын өз көзқарасы тұрғысынан болашағы бар ... өнім ... ... Егер де ол ... ... капитал
салынымын тоқтатса, бұл ... ... ... ... ... ... тауардың сұранысқа ие емес ... ... ... ... ең ... ... ... негізінде жұмыс істейді. Артынша капиталданған ... ... ... ... ... өсуі ... ... жоғары
тиімділігі туралы қорытынды ... және оның ... ... ... жасауға мүмкіндік береді.
Аталған көрсеткіштердің ... ... ... ... капиталдың баланс қорытындысына деген ... Ол ... ... көздерінен тәуелсіз ... ... ... ... ... болса, соғұрлым оның қаржылық ... ... ... ... ... жеке ... сомасынан аспауы тиіс ... ... ... ... егер атаулы қатынас 50 % ... ... ... ... ... орынды деңгейде жүріп
жатыр деген сөз.
Барлық қарыздың жеке ... ... ... Бұл ... ... ... сыртқы және ішкі көздерінің арақатынасын
белгілейді. Қарыздың жеке ... ... ... ... ереже
болғанымен, кейбір қарыздар қысқа мерзімді болғандықтан, жағдайды анықтау
үшін фирма ... мен оның ... ... ... капиталдың нақты капиталға деген қатынасы. Ол қаржыландырудың
ішкі көздері арқылы ... ... ... ... қандай
деңгейде екенін көрсетеді. Егер де атаулы қатынас 1-ден төмен ... бір ... ... ... ... ... ... сөз.
Демек, артынша пайыз түрінде төленетін шығындарға ... Егер ... ... көлемі салынған капиталдан түскен табыстың орта
нормасынан жоғары болса, ол ... ... ... ... ... жеке ... деген қатынасы. ... ... ... ... ... ... көрсеткіш
болып табылады.
Фирма қызметі ұзақ мерзімді несиелер мен ... ... ... ... пайыздың түскен пайдадан неғұрлым аз
болған ... ғана ... ... Ұзақ ... ... ... мен ... неғұрлым кеңейтуге және көп ... ... ... ... ... ... ... капиталдан аспауы керек.
Керісінше жағдайда фирма қарыз ... ... ... ... білдіреді. Демек, оның шығындары тағы ... ... ол ... ... ... ... қаражат жұмсайды.
Операциядан түскен жеке қаражат (ақша) есеп беруде ... ... ... ... ... коэффициенті
есеп беру жылында негізгі капиталға салынған салыным операциялардан
түскен ... ... ... туралы мәлімет береді.
Өтеу (жабу) коэффициенті немесе ... ... ... ... ... ... фирманың төлем қабілеттілігі мен бәсекелестікке
қабілеттілігін сипаттаушы көрсеткіш болып ... Ол ... ... ... ... Алайда, айналым активтерінің барлық элементтері бірдей
болмағандықтан, фирманың төлем қабілеттілігін ... ... ... көрсеткіштер есептеледі.
Айналым активтерінің өтімшілік коэффициенті ... ... ... ... жедел іске асырылатын құнды қағаздар үлесін
көрсетеді. ... ... ... ... ... ... ... жоғары болмақ. Демек фирманың төлем қабілеттілігі ... ... де ... ... ... сөз. ... мерзімді
өтімділік қаражаттарымен жапқан кезде өтімділік категориясына ақшалай
қаражатпен қатар ... ... да ... ... ... ... ... қабілеттілігінің төмен екенін ... ... ... қарыз өтімді активтермен жабылған (өтелген)
кезде ғана жоғары деп ... ... ... мен оның ... ... ... бәсеке
қабілеттілігін анықтаған кезде, ... ... ... ... ... ... ... қортындының көрсетілген қызмет көлемінің () өгеруіне
байланысты өзгеруін мына ... ... ... ... ... қорытынды
- өндірілген өнім көлемінің толық ... ... ... ... ... « Баян – ... АҚ ... есептейік:
9676 / 7858 = 1,231
347(1,231-1)=80,2
2. қаржылық қорытындының көрсетілген қызмет шығындарының 1 теңгеге өзгеруі
салдарынан өзгеруі келесі формула бойынша ... ... ... ... өнім ... ... ... өндірілген өнім көлемі;
- базисті кезеңдегі өндірілген өнім қызмет шығындары;
- есепті кезеңдегі өндірілген өнім шығындары;
« ... АҚ ... бұл ... 2003 -2004 ... ... мың теңге
3. қаржылық қортындының өткізу құрлымының өзгеруі есебінен ... ... ... ... есепті кезеңдегң баға бойынша өткізу көлемінің өсу коэффициенті.
Осы есептеулерді «Баян-Сұлу» АҚ бойынша есептеп табамыз.
= ... мың ... ... ... ... болсақ, өнімді сапалық қасиеттері
арқылы тандаған кезде тұтынушы үшін өнімнің дәмі, түсі, өңделу ... ... ... ішкі ... ... өнімдерінің сапалық қасиеттерін бағалау.
|Кондитер ... ... ... ... еруі|Сақтау |
|өнімдерінің | | ... | ... ... | | | | | ... ... |9,6 |9,3 |9,9 |9,3 |9,2 ... |9,4 |9,1 |9,5 |9,1 |9,2 ... на |9,0 |8,9 |9,2 |9,1 |9,2 ... | | | | | ... ... ... ... ... «Каракум» өнімінің сапалық
қасиеттері жоғары және де ... ие ... ... байқалып тұр.
6-кесте «Баян-Сұлу» АҚ «Каракум» өнімінің 100 грамм тағамдық ... ... ... (гр) |4,7 ... (гр) |30,6 ... |60,9 ... ... |529 ... ... біз «Каракум» өнімінің тағамдық ... ... ... ... ... отандық өнімдердің бәсекелік қабілеттерін
арттыру мәселесі әлі күнге өзекті күйінде қалып отыр. Тек ... ... ... ғана ... сол ... өнімнің тартымдылық
қасиеттері мен де шетелдік өнімдерден ерекшелену міндетін орындау ... ... ... бар ... ... пайдалану және оған
мемлекет тарапынан кең қолдау көрсету қажеттілігі айқын сезіледі.
3.ӨНІМ ... ... ... ... ... ИСО ... ... сапасына деген талап ғылымның, техниканың халықтың өмір
сүру деңгейінің дамуына қарай өзгеріп отырады. Осы себепті, өнімнің сапасын
қоғамдағы ... ... ... ... қолданылуына сай өзгеріп отыратын заңдылық ретінде
қабылдаған жөн.
Өнімнің ... ... ... ... ... ... ... негізгі жолы болып – ... сапа ... ... және оны ... ... қадамдары саналады.
Бұл үшін, ең алдымен, ҚР 1999 жылы қабылданған «Стандарттау
туралы» және ... ... ... ... ... ... ... жаңа нұсқасын қабылдау қажеттігі
туындауда. Қазіргі қолданыста жүрген бұл заңдардың негізгі мақсаттары ... ... ... ... мақсатына сай талаптар мен
мөлшерлерді бекіту;
- өнімнің адам өміріне, қоршаған ортаға қауіпсіздігін қалыптастыру;
- өнімнің сапасына байланысты тұтынушылардың көзқарастарын ... ... ... ... арттыруда кедергілерді жою;
Аталған мақсаттарды әлемдік нарықта бәсекелік қабілетті қамтамасыз
етудің басты ... ... ИСО 9000 ... ... ... ... деп санаймыз.
Өндірістік өнімдердің сапалық қасиеттерін арттырудың басты құралы
да осы стандарттау жүйесінің тиімділігімен байланысты. ... ... оның ... ... айналуына дейінгі кезеңнің барлығы да осы
стандарттың талаптарымен қадағаланады.
Стандарттау туралы халықаралық ұйым 1979 жылы «Сапаны басқару және
сапаны ... ету» ... ... ... ... ... 1985
жылы бұл ұйым сапаны қалыптастыру мақсатында бес халықаралық стандарттың
жобасын дайындады, ал 1986 жылы ... ... және ... ... ... ... отырып сериялы
стандартын дайындап шықты, бұлардың қатарына:
• -ИСО 9001- ИСО-9001–жобалау, дайындау, ... ... және ... ИСО-9002– нақты өндіріс;
• ИСО-9003-өнімді бақылау және тексеру;
• ИСО-9004 – сапаны және сауда жүйесін жалпы басқару;
Қазір бұл ... ... 73 ... ... Осы ... ... ... өнімдерін сертификаттаудың базасына
айналды. Біздің мемлекетіміз де ИСО 9000 ... ... ҚР СТ ... талаптарын дайындады.
Өнімнің сапасы мен оны стандарттау және сертификаттау бір-бірімен
өте тығыз байланысты, сондықтан өнімнің бәсекелік қабілетін арттыруда бұл
екі жүйені өзара үйлестіре ... ... ... ... ... арттыру тек стандарттаудың талаптарын
ғана емес, мемлекеттің қолдауын да қажетсінетін шарт болып саналады.
Сапалы өнім шығаруға жағдай жасау, оны ... ... ... ... ... ... ... бәсекелестігін арттыру отандық
өнімдердің сапасын арттыру арқылы жүзеге асатынын ескерсек, бұл бағытта ҚР
Үкіметінің «2001 жылы 2 ... 590 ... ... ... ... Республикалық «Сапа» бағдарламасын» қабылдағанын атап
өтуге болады. Бұл бағдарлама ... ... мен ... ... ... мен ... сондай- ақ отандық өнімдердің
бәсекелесу қабілетін арттыру саласындағы мемлекеттік және жергілікті
атқару ... және өзге де ... мен ... ... бағыттарын айқындайды.
Негізгі мақсаты мен міндеттері болып:
- көзделген өткізу нарығы стандарттарының талаптарына сай және
тұтынушылардың ... ... ішкі және ... сапалы және бәсекеге қабілетті тауарлар, жұмыстар мен
көрсетілетін қызметтерге жобалау мен өндіру үшін жағдай жасау;
- отандық өнімдердің бәсекеге қабілеттілігін арттыруға ... ... ... ... ... ... мен жұмыстар, көрсетілетін қызметтер сапасын және бәсекеге
қабілеттілігі саласында нормативті- құқықтық және ақпараттық
қамтамасыз ету;
- сапа саласындағы нормативтік- ... ... ... ... ... саласында іс- шаралар ұйымдастыру және насихаттау
болып табылады.
Аталған бағдарлама отандық тауар өндірушілердің өнім сапасын
арттыруға, сол арқылы нарықтағы ... ... ... ... жасауына түрткі болар деген ойдамыз.
Ескере кету керек, ИСО ... ... ... ... үшін ерікті іс. Алайда, мемлекетіміздің Бүкіләлемдік ... кіру ... ИСО ... ... өндіріске енгізу өзекті
мәселелердің біріне айналуда. Өйткені, халықаралық сапа ... ... ... ... ... шығарылмайды және бұл қадам ішкі нарықты
сапасыз тауарлардан қорғаудың бірден- бір жолы ... ... ... ... 250–ден астам кәсіпорын ИСО-9000 стандарттарын
ендірген, ИСО – бұл ... ... емес ... Ол 1947 ж халықаралық
стандарттарды жетілдіру мақсатымен ... Бұл ... ... ... ... дүниежүзінде стандарттардың көп тарағаны ИСО–9000, ... 9000 және ИСО 14000 ... ... тек ... кәсіпорындрға
керек:
- өзінің таурлары мен қызметнің сапысын ... ... ... өз имиджін көтеру үшін,
- нақты мемлекетте лицензия алу үрдісін жеңілдету ... ... ... ... алу үшін,
- шетелдік инвесторларды тарту.
1. ИСО- 9000 стандарттарына сәйкес кез келген кәсіпорында міндетті түрде ... ... ... ... ... Сапа ... ... кезеңдік талдануы
5. Жобалауды басқару
6. Құжаттаманы басқару
7. Өнімді алды ала сатып алу
8. Тұтынушыларға ұсынылатын өнім
9. Өнімді идентификациялау
10. ... ... ... және ... ... өлшеуіш құрал-жабдықтар
13. Сынақ пен бақылау деңгейі
14. Сәйкес келметін өнімге қатысты шаралар
15. ... ... ... ... мен орау ... Сапа туралы мәліметтерді тіркеуді басқару
18. Сапаны іштей басқару шаралары
19. ... ... ... ... көрсету
21. Статистикалық әдістер.
ИСО 9000- 2001 талаптарын кәсіпорынға ... ... ... ... негізі шығарылған өнімнің төрт деңгейдегі ... ... ... ... ... сәйкестілігі». Мұнда өнімнің сапасы
стандарттарға сәйкес келетін немесе сәйкес келмейтін болып ... ... ... ... ескертпелері мен талап- тілектері
бойынша да бақыланады.
2. Екінші деңгей- «пайдалануға ... ... өнім ... ... ғана емес, тұтынушылардың пайдалану
қажеттіліктеріне де ... ... ... Бұл ... ... ету
тұтынушылармен тығыз байланыста жұмыс істеуі қажет етеді.
3. Үшінші ... ... ... ... ... ... ... сапалы өнімнің төмен бағамен сатылуына дәл келеді. Нарықтағы
әрбір кәсіпорынның өз ісін ... яғни ... ... ... бұл деңгей, көп жағдайда, өндіріс орындарын тиімділікке
итермелейді.
4 Төртінші ... ... ... ... ... бір жаңа талаптарына сай, өзгеше тұтынушылық ... ... жаңа ... шығару арқылы өнімдердің сапалық
құрамын жетілдіру.
Сапаны жалпы басқарудың бұл жүйесі ... ... ... қамтуға, бәсекелестерінен ерекшеленуге мүмкіндік береді.
Өндіріске инновациялық және ... ... ... ... ... озық ... ... тек өнімнің сапалық
қасиеттерінің жақсаруына ғана емес, оның ... ... ... ... оның баға бәсекесі жағдайындағы өтімділігін арттыруға серпін
береді. Сондықтан, Қазақстанның қазіргі даму кезеңінде жеке ... ... мен ... жетекші мәнге ие ... ... ... ... ... ... ... және оның бәсекелестік
қабілеттілігін арттыру Қазақстанда маңызды ... ... ... өту ... ... ... ешқандай әсерін тигізбеді,ол
мына себептерге байланысты:
- елде бәсекелестік орта қалыптаспаған ;
- жоғарғы сапа деңгейін анықтайтын ... ... ... ... көптеген басшылары нарықтық қатынастар ... ... ... ... ... өнім ... үшін және ... ортаны арттыру үшін басты шарттары болып
тұр, бірақ жеткіліксіз. Әлемдік тәжриебе көсетіп отырғандай, бұл ... қана ... ... ... және ... ... оның
маңыздылығын түсінгенде және оны шешу үшін қолынан келгенді жасаған кезде
ғана ... ... ... ... ... ... тұтынкшылық бағамен тығыз
байланысты, егер тұтынушылық баға – ол жалпы өнімнің пайдалылығы, ал ... ол ... ... тұтынушылық бағаның қолдану деңгйін
көрсетеді.
Мен қарастырып отырған кәсіпорынның өнімдері Қазақстан Республикасында
өндірілетін кондитерлік өнімдердің ... сапа ... ... жоғары
сұранысқа ие.
Өндірілген өнімнің ... ... ... ... ол өнімнің сынақтан өткенін білдіреді және де алдағы өнімді
бақылау жүйесін ... өнім ... ... ... ... ... технологиялық деңгейіне;
- өнімнің сертификаттауы мен стандарттауына;
- кадрлардың квалификациялық деңгейіне;
- өндірісті және еңбекті ұйымдастыру.
Жұмысымды қортындылай келе кәсіпорындағы ... ... ... үшін
кешенді әдістерді қолдану керек, яғни өнімнің өмірлік цикілі ... әсер ... ... ... болып табылады.
Пайдаланылған әдебиеттер көздері
1. Экономика предприятия (фирмы): Учебник под ред. ... ... ... ... – 3-е ... ... и ... ИНФРА-М,
2003 г.-601 с.
2. Экономика предприятия: Учебник для вузов под. ред. проф.
В.П.Горфинкеля, ... ... изд., ... и. доп. ...... 2003. ... Экономика предприятия: Учебник для вузов под. ред. Ф.К.Беа, Э.Дихтла и
М.Швайтцера. пер. с нем.- М.: ИНФРА-М, ... ... ... В.К., ... В.М. Экономика предприятия. Учебник-М.:
ИНФРА-М, 2006 г.-528 с.
5. Грибов В.Д. Экономика предприятия сервиса,: ... ... ... ... ... ... А.Р. ... И.Н. Стуканова, Экономика и организация
производства, Учебное пособие, М.: ... и К», 2006. 202 ... ... ... ... туралы» Заңы, Алматы, «Жеті
жарғы», 1999 ж.
8. ҚР ... ... ... ... Республикалық «Сапа»
бағдарламасы туралы» қаулысы // Егемен Қазақстан, 2001, 8 ... ... ... ... Заңы // Егемен Қазақстан, 1999, 13 тамыз.
10. Сергеев И.В. « ... ... ... 2-ое, перер. и доп.
Москва, Финансы и статистика, 2000, 304 ... ... А. ... ... продукций / сокр. пер. с англ. / автор
предисловия и науч. Ред. Н.В. Гличев- М.: ... 1996. ... Н.Ә. ... ... өз ... жаңа ... жасау
қарсанында. Қазақстан Республикасының Президенті Н. ... ... ... Астана: Елорда, 2006.-44б
13. Белый Е, Барашков С. Конкурентоспособность и качество продукции: два
уровня управление// ... , 2002, №4, б 29-33 ... ... В.В. ... ... ... для вузов.- 2-е Изд. доп и
перераб. – М.: ОАО ... ... ... ... ... Управление качеством продукции. ИСО 9000- ИСО
9004, ИСО 8402.- М.: Изд-во стандартов, 1988 с. 41.
16. Әмірбекұлы Е. ... ... ... ... ... ҚР- ғы ... майларын шығаратын кәсіпорындардың
мәліметтері бойынша) : 08.00.05. э.ғ.к. ... ... алу ... дис. – ... 2004. 146 ... www. Google.kz.
18. www.rambler.ru.
-----------------------
Өнім сапасын талдау әдістері
өлшеу әдісі
органолептикалық әдіс
әлеуметтік әдіс
эксперттік әдіс
тіркеу әдісі
есептеу әдісі
бәсекелік қабілет
сапа
баға
міндеті
Орама және сақтау
Бақылау және сынақтан өткізу
өнімді сату және ... және ... ... дайындаумен қарастыру
САПА
Техникалық қызмет көрсету
Материалдық техникалық қарулану
өнімді пайдаланудан ... ... және ... ... ... ... іздеу және зерттеу

Пән: Өнеркәсіп, Өндіріс
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 34 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Нарық жағдайында өнімнің сапасын көтерудің теориялық мәселелері жайлы12 бет
Ағылшын тіліндегі эпитеттердің стилистикада алатын орны12 бет
Батыс Қазақстан экономикалық ауданындағы отын-энергетика кешенінің даму мәселелері58 бет
Германияның орталық Азиядағы саясаты (1992-2009 жж.)167 бет
Германияның Орталық Азиядағы саясаты (92-2009 жж.)137 бет
Каспий теңізі табиғат ресурстарын игерудің саяси-географиялық және экологиялық-экономикалық мәселелері95 бет
Мұрагерлік құқық туралы ақпарат84 бет
Нығмет Сауранбаев18 бет
Тауарлық-материалдық қорлардың экономикалық мазмұны және ғалымдар мен тәжірибешілердің еңбегінде оның есебін жетілдіру сұрақтары мен мәселелері63 бет
ТМД шеңберіндегі қазақ диаспорасының мәселелері мен Қазақстанның көзқарасы (1991-2006жж)74 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь