Міндеттемелер есебі және банктегі бухгалтерлік есеп

Жоспар

Кіріспе

І . Бөлім. Банктегі есеп және есеп беру негіздер

І. 1. Банк . бухгалтерлік есептеу ақпарат жүйелерінің пайдаланушы

І. 2. Банктегі басқару есебі мен қаржылық есеп беруді пайдаланушыларды жіктеудегі
бухгалтерлік есептің алатын рөлі.

ІІ . Бөлім. Міндеттемелер есебі.

ІІ. 1. Банктің қарыз есебі мен банктен тыс мекемелердің несиелер есебі.

ІІ. 2. Банктің несиелік қоржысының жіктемесі және меншікті капитал.

ІІІ . Бөлім. Банктегі бухгалтерлік есеп операциялары.

ІІІ. 1. Банктік шот және есеп айыру операцияларын жіктеу.

ІІІ. 2. Бухгалтерлік корреспонденттік шоттар.

Қорытынды.

Қолданылған әдебиеттер
Кіріспе

Бүгінгі таңда хылық шаруашылығы саласындағы банк жүйесінің экономиканы дамытуда орны ерекше. Қаржы несие институттары мен операциялардың қайта бағытталуында өзрара қатынас жүйесінің өзгеруіне байланысты банктегі бухгалтерлік есеп және есеп беру үздіксіз жаңарып отырады.
Бухгалтерлік есеп – басқару үдерісінің бір бөлігі болып табылады. Ол маңызды ақапарат алуға мүмкіндік берді.
Менің курстық жұмысым «банктегі бухгалтерлік есеп» тақырыбына арналады. Осы жұмыс бухгалтерлік есеп жүргізудегі банктің рөлін айқындайды.
Курстық жұмыс үш бөлімнен тұрады.
Бірінші бөлім – «Банктегі есеп және есеп беру негіздері. Банк саласы Қр – экономикасының дамушы секторының бірі болып табылады. Еліміздің жоспарлы экономикадан нарықтық экономикаға көшуінің өзі қоғам өмірінің барлық салаларына үлкен өзгерістер алып келді. Бүгінгі күні банктегі бухгалтерлік есеп басқару жүйесінде басты орын алады.
Банк – бухгалтерлік есептін ақпарат жүйелерін пайдаланушы болып табылады. Бухгалтерлік есептің ақпаратын пайдаланушылар: субъектіні басқарушылар, субъектіден тыс, бірақ қаржылық мүддесі барлар; субъектіге жанама қаржылық мүделілік білдіретін топтар мен агенттіктер болып табылады.
Банктегі басқару есебі мен қаржылық есеп беруді пайдаланушыларды жектеудегі бухгалтерлің есептің алатын рөлі өте маңызды. Есеп – қаржылық және басқару болып бөлінеді. Басқару есебі басқарушылардың ішкі пайдалануы үшін өлшеніп, өңделіп берілетін есеп ақапаратының барлық түрін тамтиды. Қаржылық есеп банктің ішіндегі башылықтан тыс, сырттағы қажет етушілер пайдаланатын есептік ақпаратты қамтиды.
Екінші бөлім – «Міндеттемелер есебі». Міндеттеме – бұл бір тұлғаның нақты әрекетпен басты тұлғаның (кредит беруші) пайдасын көздейтін істі орындау борышы немесе мендеті.
Банктің қарызы – бұл клиентке соманы белгнілі бір мерзімге сыйақы төлеумен ұсынуы және бөлісуі. Ал, банктен тыс мекемелерден қарыз алу – «қарыз беруші» жақ «қарыз алушы» жаққа белгілі бір кезеңде қайтару шартымен ақша немесе метериалдық қорды келісімшарт бойынша қарызға береді
Міндеттемелер есебінің негізгі – «банктің несиелік қоржынының жиіктемесі» болып табылады. Бүхгалтерлік есепте банктер барлық қажетті, мәжбүрші шығынның есептелген көлемін және шығыстар шотына сйкес толық көлемді белгіленуі керек.
«Банктің меншіутігі капиталы» - капиталдың экономикалық санатының бір түрі болып табылады. Меншікті капитал банктің несилік ресурсы ретнде тартылған қаражаттармен тыңыз байланысты және солармен бірге айналымда жүзеге асырады.
Үшінші бөлім – «Банктегі бухгалтерлік есеп айрысу операциялары». Қатысушыларға байланысты банктің есеп айрысу операцияларының негізгі – клиенттік есеп айрысу операциялары, мұнда негізгі субъект ретінде банк және оның клиенттері қатысады. Екіншісі – негізгі субъект ретінде банк болып табылады.
Банкаралық қызметтің насанын жүзеге асыру үшін, несиелік ұйымдар келісім негізінде бір-біріне корреспонденттік шот ашады.
Корреспенденттік шот – жасалған корреспонденттік шот негізінде бір бірінің тапсырысы және екінші банктіі қаржысы есебінен жүргізілетін есеп айыру операциялар көрсетілетін шот. Банктегі бухгалтердік есеп – басқару үдірісісінің бір бөлігі болып табылады.
Қолданылған әдебиеттер
1. В.Л.Назарова. Шаруашылық жүргізуші субъектілеріндегі бухгалтерлік есеп – Алматы: Экономика, 2005.
2. С.Т.Міржақыпова. Банктегі бухгалтерлік есеп – Алматы: Экономика, 2004.
3. Қ.К.Кеулімжаев, Н.А.Құдайбергенов. Бухгалтерлік есеп теориясы және негіздері – Алматы: Экономика, 2006.
4. А.Ә.Жантаева, Қ.К.Кеулімжаев, З.Н.Әжібаева, Н.А.Құдайбергенов. Қаржылық есеп – Алматы: Экономика, 2001.
5. Т.А.Тасмағамбетов, А.Ш.Омаров, Б.А.Әлібекова, О.Ж.Рабатов. Қаржы есебі – Алматы: Дәуір, 1998.
6. Ә.Ә.Әбдіманапов. Бухгалтерлік есеп теориясы және принциптері – Алматы: АЙАН, 2001.
7. Т.Ә.Әбдіқадыров. Аудит және бухгалтерлік есеп – Алматы: Заң әдебиеті, 2006.
8. Б.С.Мырзалиев, Р.С.Әбдішүкіров. Бухгалтерлік есеп жүргізу тәжірибелік әдістеме – Алматы, 2006.
9. Б.Е.Укашев, З.Н.Әжібаева. Бухгалтерлік есеп теориясы – Алматы: Ұлағат, 1999.
10. С.Б.Мақыш, А.Ә.Ілиас. Банк ісі – Алматы: Қазақ университеті, 2004.
11. Г.Қ.Төлешова. Дамыған қаржылық есеп – Алматы: Экономика, 2005.
12. В.К.Радостовец, Т.Ғ.Ғабдулин, О.И.Шмидт. Кәсіпорындағы бухгалтерлік есеп – Алматы, 2002.
13. Қ.Қ.Ілиасов, С.Қ.Құлпыбаев. Қаржы – Алматы, 2005.
14. Қ.Е.Тасмағамбетов. Басқарушы есепті стратегиялық жоспарлау және талдау – Алматы, 2004.
15. С.Б.Баймұханова. Бухгалтерлік есеп – Алматы, 2005.
        
        Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым министірлігі
Курстық жұмыс
тақырыбы: Банктегі бухгалтерлік есеп.
Орындаған:
Ғлыми жетекшісі:
Жоспар
Кіріспе
І – Бөлім. Банктегі есеп және есеп беру негіздер
І. 1. Банк – ... ... ... ... ... 2. ... басқару есебі мен қаржылық есеп беруді пайдаланушыларды
жіктеудегі
бухгалтерлік есептің алатын рөлі.
ІІ – Бөлім. Міндеттемелер есебі.
ІІ. 1. ... ... ... мен ... тыс ... ... ... 2. Банктің несиелік қоржысының жіктемесі және меншікті капитал.
ІІІ - Бөлім. Банктегі бухгалтерлік есеп операциялары.
ІІІ. 1. ... шот және есеп ... ... ... 2. ... ... шоттар.
Қорытынды.
Қолданылған әдебиеттер.
Кіріспе
Бүгінгі таңда хылық шаруашылығы ... банк ... ... орны ... ... несие институттары мен
операциялардың қайта бағытталуында өзрара қатынас ... ... ... ... есеп және есеп беру ... ... есеп – ... үдерісінің бір бөлігі болып табылады. Ол
маңызды ақапарат алуға мүмкіндік берді.
Менің курстық жұмысым ... ... ... ... Осы ... бухгалтерлік есеп жүргізудегі банктің рөлін айқындайды.
Курстық жұмыс үш бөлімнен тұрады.
Бірінші бөлім – «Банктегі есеп және есеп беру ... Банк ...... ... ... бірі болып табылады. Еліміздің
жоспарлы экономикадан нарықтық экономикаға көшуінің өзі ... ... ... ... ... алып келді. Бүгінгі күні банктегі
бухгалтерлік есеп басқару жүйесінде басты орын алады.
Банк – ... ... ... ... пайдаланушы болып
табылады. Бухгалтерлік есептің ... ... ... ... тыс, ... ... ... барлар; субъектіге
жанама қаржылық мүделілік білдіретін ... мен ... ... ... ... ... мен ... есеп беруді пайдаланушыларды
жектеудегі бухгалтерлің есептің алатын рөлі өте ... Есеп – ... ... ... ... ... есебі басқарушылардың ішкі пайдалануы
үшін өлшеніп, өңделіп берілетін есеп ақапаратының барлық түрін тамтиды.
Қаржылық есеп ... ... ... тыс, ... қажет етушілер
пайдаланатын есептік ақпаратты қамтиды.
Екінші бөлім – «Міндеттемелер есебі». Міндеттеме – бұл бір тұлғаның
нақты ... ... ... ... ... пайдасын көздейтін істі
орындау борышы немесе мендеті.
Банктің қарызы – бұл клиентке соманы белгнілі бір ... ... ... және ... Ал, банктен тыс мекемелерден қарыз алу –
«қарыз беруші» жақ ... ... ... ... бір ... қайтару шартымен
ақша немесе метериалдық қорды келісімшарт бойынша қарызға береді
Міндеттемелер есебінің ...... ... ... болып табылады. Бүхгалтерлік есепте ... ... ... ... ... ... және ... шотына сйкес толық
көлемді белгіленуі керек.
«Банктің ... ... - ... экономикалық санатының бір
түрі болып ... ... ... ... ... ресурсы ретнде
тартылған қаражаттармен тыңыз байланысты және солармен бірге айналымда
жүзеге асырады.
Үшінші ...... ... есеп ... операциялары».
Қатысушыларға байланысты банктің есеп айрысу операцияларының негізгі –
клиенттік есеп айрысу операциялары, мұнда ... ... ... банк және
оның клиенттері қатысады. Екіншісі – негізгі субъект ретінде банк болып
табылады.
Банкаралық қызметтің ... ... ... ... ... ... негізінде бір-біріне корреспонденттік шот ашады.
Корреспенденттік шот – жасалған корреспонденттік шот негізінде бір
бірінің тапсырысы және ... ... ... ... ... есеп
айыру операциялар көрсетілетін шот. Банктегі бухгалтердік есеп – басқару
үдірісісінің бір ... ... ... ... есеп және есеп беру ... 1. Банк-бухгалтерлік есептің ақпарат жүйелерін пайдаланушы.
Банк дегеніміз – ... ... ... оларды белгіленген
мөлшерде тартуды, пайдалануды бақылап отыратын ұйым. Банк саласы Қазақстан
Республикасы экономикасының дамушы ... бірі ... ... экономикадағы өзекті мәселелерінің бірі – бухгалтерлік есеп және
есеп беру жүйесін халықаралық ... мен ... ... Ол ... ... жағдайын жақсартуға және мемлекетіміздің
экономикасы тұрақты өсуіне әсер етеді.
Еліміздің ... ... ... ... ... ... ... барлық салаларына үлкен өзгерістер алып келеді. Бүгінгі күні
банктегі бухгалтерлік есеп ... ... ... орын ... есеп - бұл ... көздері мен белгілі бір субъект
жөніндегі қаржылық ақпаратты беру, өлшеу, өңдеуді ... ... ... табылады.
Банктегі бухгалтерлік есеп түрлі ... есеп ... ... ... ... ... ... мүмкіндік береді.
Банктің қызметтері
1-кесте
Банктердің қызметтері
Несие беруде және төлемдерде делдалдық ету
Ақшалай табыс пен ... ақша ... ... ... ... ... (вексельдер, чектер,
банкноттар) жасау
Банктердің экономикалық ролі – ақшалай капитал ... ... ... оны ... ... ... ... саласына берді
қамтамасыз ету.
Банктердің қызметтері және ... ... ... ... ... ... арналған
Банктердің негізгі операциялары
Ақша ресурстарын Ақша ... ... ... ... ... мен ... сатып алу
банктерден алынған
лизинг, факторинг, банк
басқа бағалы қағаздарды
инвестициялары, вексельдермен
несиелерді ... ... ... ... ... пайданы септеу болып
табылады. Пайда дегеніміз берілген ... ... ... пен шығыс
арасындағы айырма. Сәйкестілік принципі ... ... ... ... Оның мағынасы: күрделі табыс алумен байланысты шығыстар әр түрлі
шығындардың жиынтығынан тұрады. Яғни табыстар және оған сәйкес шығыстар ... ... ... ... бір айта ... жағдай, бухгалтерлік есеп - бұл жоспарлау,
реттеу, ұйымдастыру және ... ... ... ... бірі ... табылады. Бұл басқарудың жетілдіру, нарықтық
механизмінің құрылуы барлық бухгалтерлік есеп жүйесінің дамуымен ... ... ... ... ... үшін, қаржылық және өндірістік-
шаруашылық қызметтері туралы ақпаратты неғұрлым ... ... ... ... озық ... ... шетелдік оң тәжірибеге,
бухгалтерлік есептің және қаржылық есеп ... ... ... ... кеңінен қолдануға бағдарланған есептеу әдістерін
пайдалану қажет.
Жұмыс үстінде бухгалтер шешуі қажет мынадай жағдайлар ... ... ... ... ... ... ... яғни
сәйкестендіру
мәселесі;
- шаруашылық ... ... ... ... жіктеу мәселесі, яғни шаруашылық операциясы қандай түрде ... ... ... қай ... ... ... ... Мысалы, банк кеңселік заттарға тапсырыс береді, алады және төлейді.
Сондықтан мұндай әрекет сауда ... ... ... ... Банк ... кеңселік құрал-жабдықтарды ... ... ... ... ... Жабдықтау бөлімі тапсырысты жеткізіп берушіге жібереді;
3. Жеткізіп беруші кеңселік кұрал-жабдықты тиеп ... Банк оны ... Банк ... шот ... Банк ... ... сұраққа жауап есепті кезеңдегі ... ... ... ... есептің мақсаты - ... ... ... ... ... ... табу емес, шаруашылық операциясы жүзеге
асыру барысындағы құнды немесе өзіндік құнды анықтау болып табылады.
Жіктеу мәселесі. Жіктеу кез келген ... ... ... талдаудан туындайды және ол кәсіпорын қызметінің нәтижесіне әсерін
тигізеді. Сондықтан, бухгалтерлік есепке анықтама бере ... айта ... ... есеп осы ақпаратты пайдаланушыға бағалап көруге және
шешім ... ... ... ... ... ... және ... үдерісі. (Бухгалтерлік есеп теориясы. Э.С.
Хендриксен).
Бухгалтерлік ... оқу ... ... ... ... қабылдауда
дағды алу мен үйренуге мүмкіндік береді.
Есептік ақпараттар ... ... де және оның ... да ... үшін ... болып табылады. Ол бухгалтерлік есеп қызметін жүзеге
асыру үшін сандық ақпараттармен ... ... ... есеп басқару
жүйесіндегі негізгі бақылау, талдау, ақпараттық кері байланыс қызметтерін
атқарады.
Есептік ақпараттар негізінде шешім ... ... ... бір ... ... Басқару жүйесінде бухгалтерлік есеп
тәуекелді шектеуге бағытталуы және ... ... ... қамтамасыз етуге керек. Банкте бақылау функциясы банк ... ... және ... мен ... ... тәртіптің
сақталуын қамтамасыз етуге бағытталуы керек.
Бұл функция банк белгілеген заңдардың, Ұлттық банктің нормативтік-
құқықтық актілерінің, ... ... ... мен ... ... ... ... отырып, жалпы қадағалауға қол жеткізуге
көмектеседі.
Бақылау функциясын ... және ... ... желісінде
жүзеге асыру ұсынылады.
Олар алдын ала, кейінгі және ағымдық ... ... ... дәрежеде сенімділікпен кем дегенде ... ... банк ... банк ... ... ... ... операцияны жүзеге асыруы қызметкер өкілеттігі қатаң
түрде
толық жауапкершілікке сай ... ғана жол ... ... ... ... банктің бекіткен талабына сәйкес
жүргізіліп,
банктің активтері мен пассивтерінің жағдайы нақты көрсетіледі
және
есеп берудің белгіленген формасында ... ... ... ... ... активі мен пассивінің есебі олардың қамтылу
жағдайына, ... ... ... ... және ... ... ... ауытқуларды жоюға
бағытталған қажетті шаралар қолданылады.
Басқаруды жетілдіруде, нарықтық экономиканы қалыптастыруда, жеке
меншіктердің санының көбеюі, ішкі ... ... ... ... есеп кызметінің мәні арта түседі. Есепке алудың ... ... ... ... ... жүзеге асырылатын жеке меншік құрамындағы
өзгерістерді де анықтайды.
Ақпараттық ... ... - ... ... және ... ... ... лайықты қаржылық ... ... ... Бұл ... ... есеп беруде қарастырылады. Қаржылық
есеп беруді дайындауда бухгалтер ақпараттың кімге арналғанын ескеруі керек.
Ақпарат алдыңғы болжамдарды ... ... ... ... ... ... ... көбінесе жеке адам қабылдамайды. Бір шешімнің ... ... ... ... ... үшін ... Бұндай үдеріс
кері байланыс деп аталады. Бухгалтерлік ... ... ... ... ... ашатын кері байланысты пайдалана ... ... ... ... ... ... ... тиімді пайдаланылуына бақылау жасау, әр түрлі
кемшіліктерді көрсетуге, банктің резервін анықтауға, оларды іске қосу ... ... ... ... қызмет жүргізілуі бухгалтерлік есептің барлық бөліміне,
соның ішінде ... және ... ... ... банктік
өнімдерге, қызмет шығындарына т.б. талдау жасауға мүмкіндік ... ... және ... ... ... ... жауап беретін және
жоғарыда көрсетілген міндеттердің орындалуын қамтамасыз ететін бухгалтерлік
есепті ұйымдастыру құруды банк ... ... ... ... есеп шаруашылық-қаржылық қызмет пен шешім қабылдаушы
адамдар арасындағы байланыстырушы буын қызметін ... ... ... ... Ол ... ... ол туралы мәліметтерді
қажет уақытқа дейін сақтайды, одан ... ... ... алу үшін ... және есеп беру ... ақпараттарды оларды шешім қабылдау үшін
пайдаланушыларға береді. Шаруашылық қызметі туралы мәлімет, ... ... ... ... ал ... қабылдаушы тұлғалар үшін пайдалы
ақпарат одан шығу жолы ... ... ... ... ... біз ... гөрі айтарлықтай кең көлемде пайдаланылады.
Пайдаланушылар әр түрлі адамдар санаты болуы мүмкін, ... ... ... ... ... беретіндер, бірлескен экономикалық ... ... ... ... ... ... қабылдарда бұл адамдар
субъектінің қаржылық және басқа да есеп ... ... ... ... ... бөлінеді:
- субъектіні басқарушылар;
- ... тыс, ... ... ... мүддесі барлар;
- субъектіге жанама ... ... ... ... ... - олар банк ... басқаруда және банк
алдында тұрған мақсаттарға жетуіне ... ... ... ... ... ... ... алдына қоятын мақсаттары жеткілікті, бірақ оның
жетістіктерге ... және ... ... ... ... беру
қажеттігі әкімшілікті негізгі екі мақсатқа: яғни пайдалылық пен өтімділікті
нығайтуға барлық күшін ... ... ... ... ... менеджерлер бухгалтерлік есеп мәлі-меттеріне
және олардың талдауын негізге ала отырып ... ... ... бухгалтерлік ақпаратты басты ... бірі ... ... бухгалтерлер алдына келесі сұрақтарды қояды: соңғы
тоқсанда банктің таза пайдасының көлемі ... ... ... ... ... па; ... ақша ... жеткілікті ме.
Тікелей қаржылық мүддесі бар пайдаланушылар. ... тағы бір ... - ... ... ... есептен алынған
банк жұмысының нәтижесі туралы ақпараттарды
Қаржылық есепті пайдаланушылар
2-кесте
Пайдаланушылар
Ішкі пайдаланушылар ... ... ... ... ... ... бар пайда-
мүддесі бар пайдалану-
Меншілік ... ак- ... - ... ... ... ... кеңесі; ... ... онда ... ... ... болады: пайда табу жоспарында
қаншалықты тиімді мақсатқа қол жетті және ... ... ... ... ... үшін және ... ... өтей алуға банкте ақша
барлығын білгісі келеді (3.256- б).
Жанама қаржылық мүдделігі бар ... ... ... коғам
тұтастай, үкімет кызметкерлері және қоғамдық топ тұлғалары, бухгалтерлік
ақпараттарды ... ... ... табылады.
Салық органдары салықтың төленуінің және ... ... ... ... ... ... ... салық декларациясын жасау
немесе есеп айырысу және өте күрделі ... есеп беру ... ... ... есеп ... және ... ... есебі, банктің
қаржылық тұрақтылығына және пайдалылығына мүдделі тұлғалар және мекемелер
үшін өте маңызды. Мұндай жағдайда, бухгалтерлік ... ... ... ... және ... ... әсіресе
бірінші
кезекте ұлттық банк;
- банк иелері немесе акционерлер;
- банк директорлары, ... және ... банк ... ... ... ... Сонымен бухгалтерлік есеп - бұл
өзіндік мақсат емес. Бухгалтерлік есеп – бұл ... бір ... ... ақпаратты беру, өлшеу, өңдеуді ... ... жүйе ... Бұл ... ... ... ... қызметін жүзеге
асыруда шектеулі ресурстарды тиімді пайдаланудың балама жолдарын ... ... ... ... ... есеп ... ... үдерісінде Ұлттық банкте және
екінші деңгейлі банктердегі бухгалтерлік есеп сұрақтарына байланысты банк
жүйесінде нормативтік базаның тұрақты жетілдірілуі ... ... ... сәйкес заңды тұлға болып табылатын
банктер бухгалтерлік ... ... мен ... ... ... ... ... мен талаптарына сәйкес, сондай-ақ ... ... ... ... мен ... актілер талабына
сәйкес жүргізеді. Банкте бухгалтерлік есептің заңдылық ... ... ... ... ... есеп туралы» Заң күші бар ... 1995 ... 25 ... енгізілген (24.06.2002 ж. өзгертулер мен
қосымшалар);
- ҚР Азаматтық кодексі. 1994 ж. 27 ... ... ... ... ҚР ... ... №209-11 2001 ж 12 маусымда өзгертулер мен
толықтырулар енгізілген;
- «ҚР Ұлттық банк ... 30 ... 1995 ... ... «ҚР банк және банк ... ... 1995 ... 31 тамыздағы
өзгертулер мен толықтырулар енгізілген Заң;
- «ҚР-ғы төлемдер және ақша аудару туралы» Заң;
- ... ... ... ... 1997 ... 5 наурыздағы Заң;
- «ҚР ... ... ... 1996 ... 24 желтоқсанда
толықтырулар
мен өзгертулер енгізілген заң;
- Қазақстан стандарттары және ... ... ... ҚР-ның екінші деңгейлі банктері бухгалтерлік есебінің ... ... ... І ... Шот ... ... ... ... актілер
нұсқаулар, ұсыныстар
ІІІ деңгей
ережелер, сипаттамалар
Есеп саясаты
ІV деңгей
Бухгалтерлік
есепті реттеу жүйесі
Қазақстанда ... есеп ... ... төрт ... ... деп ... болады.
Бірінші децгейлі бухгалтерлік жүйені Қазақстан Республикасында
бухгалтерлік есеп ... заң ... ... ... ... ... есеп туралы» заң 1995 жылдың 25 ... ... ... Бухгалтерлік есеп заңы мемлекетте бухгалтерлік есеп
жүйесін анықтайды, қаржылық есеп беру ... ... ... ішкі ... мен ... ... талап етуде, заңды және жеке
тұлғалардың талаптары мен міндеттерінде есептің ... ... мен ... ... ... бухгалтерлік есеп жүйесін реттеу бухгалтерлік есеп
стандартын, шот жоспарын және ... есеп ... ... ... ... банк ... байланысты болып келетін заң
актілерінен тұрады. «ҚР ҰБ туралы» заң коммерциялық банктерді ... ... ақша ... ... Ұлттық банктің рөлін анықтайды.
«Банк және банк қызметтері туралы» заң банк ... және банк ... ... ... ... ... банктердің кұрылуын және
өтімділігін, банк кызметін реттеу және ... ... ... ... ... ... және банктерде аудиторлық
тексеріс жүргізу және олардың қызметін тоқтатудың мәндерін ашып көрсетеді.
«Төлемдер және ... ... ... заң ... ... және ақшаны
аударуды жүзеге асыруды реттейді. ... ... ... ... ... ... ... «Бағалы қағаздар ... ... ... ... ... ... ... республика экономикасының
даму жолына салу әрбір тұлғаның өз ... ... және ... ... ... жүзеге асуына зандық негіздер салды.
Нарықтық экономика жағдайында банктерде бухгалтерлік есептің жүзеге
асуын жетілдірудің ... ... оның ... ... ... ... таңда әлемдік тәжірибе бойынша бухгалтерлік есепте екі әр
түрлі бағыт бар: континснттік және ... ... ... ... ... сай есептілікті дамытса, англо-американдық
бағыт кредиторлар мен инвесторлар алдында есеп беруді мақсат етеді.
Компания қызметінде, сондай-ақ банк ... да ... ... кредиторлардың рөлі ... ... ... ... ... есеп ... ... беталысы байқалуда. Қазіргі
қолданыстағы бухгалтерлік ... ... ... (JASs ) ... тіпті ұлттық деп саналады немесе оның негізінде ұлттық стандарт
жасалады.
Қазіргі ... ... ... есеп ... ... ессп беру ... ... ерекшелігінде, салық салуда,
бухгалтерлік есепті бірегейлеу проблсмасының тарихи ... ... ... америкалық қаржы есебінің стандартын (SҒАS) айта кетуге
болады. Қазіргі ... ... ... есеп ... - 41)
қабылдануы көп уақытты талап ... 120 ... ... Кейбір
стандарт халықаралық деңгейге қарағанда біршама ... ... ... ... есебінде, табыс салығы, мүмкін және шартты міндеттемелерде
ерекше байқалады. Ұлттық стандарттар ... ... ... бірақ
бухгалтерлік есептің халықаралық ... есеп беру ... ... ... ... ... стандарттық талабына толық
жауап бере алады.
Қазақстанның 1996 жылғы бухгалтерлік стандарты 1997 ж. 1 ... ... ... ... 30 ... бар. Олар ... есепті
реттеудің екінші деңгейін көрсетеді, оларды ҚР бухгалтерлік есеп ... ... ... ... Стандарттар қаржылық есеп ... ... ... ... түрде орындайтын нормативтік-
құқықтық құжат болып табылады.
1997 жылдың аяғында банк жүйесіне қабылданып, ... ... ... есептілігі» және «Банктің табысы және шығысы» деген
ұлттық стандарттар қабылданды.
Үшінші деңгейлі бухгалтерлік есеп ... ... ... ... ... Заң актілерінен тұрады. Банктердің бір-бірімен
байланысты болғандықтан , олардың әрқайсысының ... ... ... деңгейлі бухгалтерлік есеп есеп саясатын жүзеге асырады.
Банктер түрлі көлемдер мен төлемдерді ақпарат негізінде пайдаланады
(8. 13-б).
І. 2. Банктегі ... ... мен ... есеп ... ... ... ... рөлі.
Есеп-қаржылық және басқару есептері болып ... ... ... ішкі ... үшін ... өңделіп берілетін есеп
ақпараттарының барлық түрін қамтиды. ... есеп ... ... тыс, ... ... етушілер пайдаланатын есептік ақпаратты
қамтиды.
Бухгалтерлік қызметкер ұсынатын ішкі ... ... ... ... ... пайдаланады.
Олардың мазмұны олардың мақсатына жәнс есеп ... ... ... ... өзгеріп отырады.
Сыртқа арналған қаржылық есептер кұндық бағасымен жасалады және
банктің Бас кітабына ... ... ... ... ... ... ... енгізбес бұрын, екіжақты жазу үшін белгілі бір нысанда
оларды кодтау керек. Ішкі басшылықтың пайдалануына арналып ... ... ... тыс ... ... ... арналғаннан басқа ережелер колданылады. Банкішлік екіжақты
жазу бухгалтерлік ... ... ... ... ... ... банк ... және тек ... ... ғана емес, әр түрлі өлшем бірлектерінде
бейнелеуі мүмкін. Ол әкімшіліктердің ... ... ... Бас ... шоттарында ғана жинақталмауы керек. Мұндай
жағдайда ақпаратты сақтау жүйесінде және ... ... ... ... ... есеп өндірістік циклдегі іскер операцияларды қаржылық
терминдер бағалайды. Бұл операцияларды ... ... ... ... қаржы
құралы ретінде бағалауға болады. Өндірістік цикл әр ... ... ... ... ... ... циклдары да әр түрлі.
Мысал:
Өндіріс циклында келесідей ... бар: алу - ... - ... - ... ... ... етуі бизнесті өткізілген пайда сомасына
арттырады. Несиеге сату немесе сатып алу тиімділігі алудың немесе ... ... ... ... нақты еткізілуі тек толық төленген
және тиесілі ақшаны қолма-қол алған кезде жүзеге асады.
Бұл ... ... ... кең ... ... ... жүйесін кұру қажет. Осы сияқты жүйеге әдетте ... ... алып ... және ... ... ... ... көзі болып
табылатын компания тізімдемелері жатады.
Жүйе бақылауға мүмкіндік беруі керек және қызметтің нәтижесін өлшеуге
негіз болуы ... ... ... ... ... басқару жүйесін белгілі
бір уақыт шеңберінде ... ... ... ... ... Осы ... жүйе өндірісті жоспарлау кезінде маңызы зор болатын
жекелеген өнімдерді сату көлемі жөніндегі ... еш ... ... Банк ісінде несие беру барлық пайыздарды және ... ... ... ... ... арнайы жүйені талап ... осы бір цикл ... ... ... алу-сату-пайда. Бұл
ақпараттарды өтімділікті бақылау үшін де пайдалануға болады.
Бухгалтерлік есеп - ... ... ... ... ... сипаты мен көлеміне байлаиысты. Пайдаланушьшар әр
түрлі болуы ... ... ... немесе несие берушілер, әлде
бірлесе отырып іс-қызмет жүргізушілер. Әр қилы ... ... олар ... ... және ... есептсріне сүйенеді.
Қаржылық ақпаратты пайдаланушылардың екі негізгі топтары бар:
... ... ... екі ... бөлінеді. Олар:
• субъект қызметіне тікелей қаржылық мүддесі бар;
... ... ... ... мүддесі бар.
Тікелей қаржылық мүддесі бар пайдаданушылар категориясына мыналар
Кіреді:
... және ... ... ... ... және ... ықтимал кредиторлар;
• сатып алушылар.
Жанама қаржылық мүддесі бар пайдаланушылар категориясына кіретіндер:
... ... ... ... статистикалық органдар;
... ... ... ... ... ... және
т.б.). Қаржылық ссеп беруді пайдаланушыларды жіктеу. ... ... мен ... арналған тұжырымдамалық негізге» сәйкес қаржылық есеп
беруді пайдаланушылар қатарына ... ... ... ... байланысты тәуекелді көтеруші инвесторлар.
Оларға акцияны сату, ұстай тұру немесе сату жайлы шешім қабылдауға және
субъектінің ... ... ... ... ... ақпарат керек
болады.
- тиесілі кредиттер мен проценттер бола ма, олар уақтылы төлене ме деп
білгісі кеметін қарыз берушілер;
- тиесілі сома бола ма, ... ме деп ... ... ... ... жабдықтаушылар және басқа сауда кредиторлары;
- сатып алушылар. Оларға субъектің үздіксіз ... ... ... осы ... ұзақ ... келісімдері туралы ақпарат қажет;
- қызметкерлер. Олар субъект қызметінің тұрақтылығы мен тиімділігі
туралы ақпаратқа, ... ... ... ... ... жепе ... ... жалдау жөніндегі бұдан былайғы жұмыспен
қамтамасыз ету қабілетін бағалау мүмкіндігін беретін ақпаратқа ... ... бөлу ... ... ... ... ... органдар.
Сонымен қатар оларға субъектінің іс-әрекетін реттеу, салық салу саясатын
белгілеу үшін және ... ... пен ... ... ... негіз есебіндегі ақпарат кажет;
- көпшілік, өйткені субъектілер жергілікті ... ... ... үлес ... ... ... еңбекпен қамтылуы мен
жергілікті жабдықтаушылардың қолдауы да қатысты. Қаржылық есеп ... ... ... ... ... жетістіктері мен даму
бағыттары туралы ... ... ... ... ... есеп беруді дайындау мен ұсыну үшін ұйым басшылығы қаржылық
жағдай, оның нәтижелері мен ... ... ... ... ... ... ... көтереді.
ІІ. Міндеттемелер есебі.
ІІ. 1. Банктің қарыз есебі мен банктен тыс мекемелердің несиелер есебі.
Міндеттеме - бұл бір ... ... ... ... ... (кредит беруші) пайдасын көздейтін істі орындау ... ... ... нақты әрекетіне мыналар жатады: мүлікті беру, жұмысты
орындау, ақша төлеу және басқалар, әйтпесе белгілі бір ... ... ... ал ... беруші борышқорынан өз міндетін орындауын ... ... - ... кезең оқиғасынан пайда болған субъектінің берешегі.
Бұл берешекті реттеу (жою) экономикалық ... мол ... ... ағынына әкеп соғады.
Міндеітеме сомасы болашақтағы барлық ақшалай төлемдердің ағымдағы құны
ретінде ... ... ... ... іс жүзіне асырылады:
• ақшалай қаражатпен төлеу;
• активтерді табыстау;
... ... ... ... ... ... ... капиталға аудару.
Міндеттеме ағымдық (қысқа мерзімді кредиттік берешек. ... ... ... есептелетін күннен 12 айдың ішінде өтеледі)
және ұзақ мерзімді (төлеу мерзімі бір жылдан көп) болып жіктеледі.
Банктің қарыз есебі:
Қарыз ... ... бар ... ... ... және ... қарастыратын коммерциялық келісімшарт негізінде кредитті төлеу
қабілеті бар ұйымдарға беріледі.
Банк қарызы - бұл банктің клиентке соманы ... бір ... ... ұсынуы және бөлісуі.
Банктен тыс мекемелерден қарыз алу - «қарыз беруші» жақ «қарыз алушы»
жаққа белгілі бір ... ... ... ақша ... ... ... бойьнша қарызға береді.
Банктен тыс мекемелерден берілстін қарыз мыналар ... ... - ... валюта қарызын ... ... ... - тіркелген уақыт кезеңіне тіркелген процент.
Банктің қарыз түрлері:
• қысқа мерзімді - бір жылға дейін, бірақ екі ... көп ... ... ... - бір ... үш жылға дейін;
• ұзақ мерзімді—үш жылдан жоғары.
Орташа мерзімді және ұзақ ... ... ... ... ... даму ... пайдаланылады.
Кредиттеу түрлері:
• аванстық - дайындаушы ұйымдарға ... ... ... - ... ... ... ... сеніп беріледі;
• консорциумдық (синдицированный - бірлестірілген ... - ... ... ... мен консорциумы) екі немесе
одан да көп
банкілеріне аса ірі мақсатты бағдарламаны ... ... ... ... үшін ... ипотекалық - мүлік (жылжымайтын мүлік) кепілдігімен берілетін ұзақ
мерзімді несие;
• овердрафт – нәтижесінде дебеттік ... ... ... ... (шоттағы қалған бөлікті) қаражатты есептен шығарып
тастау
арқылы жүзеге асырылатын қысқа мерзімді кредиттеу ... ... желі ... ... - ... ... ... алушыға» өзінің алғашқы талап етуі бойынша немесе
ең аз
деңдейдегі нақты ... ... ... ... ... беру;
• тұтьшу мақсаттарына арналған ... ... ... ... ... ... да жеке ... құруға, мал, құс өсіруге және т.б.);
• Стэнд-бай - Халықаралық ... ... ... ... ... ... ... 60 «Қарыз» бөлімшелер шотында жүзеге асырылады.
Банктің қарыз есебінің жіктемесі
4-кесте
|№ |Шаруашылық ... | ... | ... |
|р/с |мазмұны | | |
| 1 | 2 | 3 | 4 ... ... ... ... алуда |441 «Ағымдық |601 ... ... |
| ... ... ... ... |шоттағы ақша», 431 | |
| ... ... ... | |
| | ... ... | |
| | ... ... | ... ... ... есебінен алынған |671 «Төлеу шоты» |601 «Банк қарызы» |
| ... қор ... | | |
| ... үшін төлеу | | ... ... чек ... ... ... |
| |есепке алынған қаражат ... | |
| | ... 422 «Чек | |
| | ... | |
| | ... | ... |Банк кредиті үшін |831 ... |684 ... |
| ... ... ... ... |сыйақы» |
|5. |Проценттерді ... |684 ... ... «Ағымдық |
| | | ... ... ... |Мерзімі ұзартылған кредит |601 «Банк қарызы» |601 ... |
| | | ... ... |
|7. |Кредитті қайтару |601 ... ... |41 ... |
| | | ... |
| | | ... 431 |
| | | ... |
| | | ... |
| | | ... |
| | | ... ... |
|8. |Есептік кезеңнің соңында табыс |571 «Табыс жиыны» |831 ... |
| ... ... бойынша кеміту | ... ... ... ... ... | | |
|1 | | 3| 4 |
| |2 | | |
| ... арналған кредиттер: ... ... ... ... |333 ... |451 ... |100 000|
|сомаға |мен ... ... ... | |
| ... ... | |
| ... ... | |
| | ... | ... ... ... жабу |451 «Кассадағы |333 |70 000 |
| ... ... ... | |
| ... ... ... | |
| ... 681 ... | |
| ... ... ... | |
| ... есеп | | |
| ... | | ... Ұйым жапқан сомаға |821 ... және |333 |30 000 |
| ... ... | |
| ... салудан |мен басқа | |
| ... ... | |
| | ... | ... Жеке ... салығын ұстау жүзеге |681 «Еңбекақы |6391 «Жеке табыс|1673 ... ... ... | |
| ... есеп | | |
| ... | | ... ... және бюджетке міндетті басқа төлемдер» кодексінің
151-бабы, 4-тармағы сәйкес оның қызметіне ... жоқ ... ... жұмсайтын жұмыс берушінің шығыны (қызметкердің жұмыс берушіге борыш
немесе міндеттеме сомасы есептен шығарылады) қызметкердің материалдық пайда
түрлеріндегі ... ... ... және оған ... кодексінің 145-бабындағы
мөлшерлеме бойынша жеке салығы саналады.
Банктің несиелік операциялары:
Коммерциялық банктер іс жүзінде көбінесе несиені ... ... ... қаржысы есебінде, яғни пайдаланатын вексель түрінде береді. ... ... ... ... ... ... ... жабдықтайтын, сондай-ақ қызмет көрсететін жабдықтаушылармен
есеп айырысу үшін ... ... ... айналу мерзімі несие
беруші банк мекемесімен ... ... ... ... ... белгіленеді. Бұл айтылған вексельдер айналым мерзімі шегінде
бір ... ... ... ... ... ... ... рет берілуі мүмкін.
Олардың пайдалану ... ... ... ... ұйым оны ... ... ретінде табыс етеді. Ал осы вексель түрінде несие алған
ұйым несиелік ... ... ... банк ... ... ... ... пайыз сомасын аударады.
Әрбір кәсіпорын өз қалауы бойынша ... ... деп ... ... ... мерзімді несиелер» және «Басқадай ұзақ мерзімді
несиелер» деп аталатын аралық шоттарын ... ... ... ... ... ... несиелердің басқадай түрлері де есептеледі. ... ... ... несиеге алынған ақшаларына:
Д-т: «Ақшалар» шоты,
К-т: «Басқадай қарыздар» шоты түрінде бухгалтерлік жазу жазылады.
Бұл алынған ... ... ... ... (процент) сомасына:
Д-т: «Сыйақы түріндегі шығын» шоты;
К-т: «Басқадай қарыздар» шоты түрінде екі жақты жазу жазылады.
Ал вексельдерді ... ... ... ... ... ... «Алынған вексельдер» шоты түрінде бухгалтерлік жазу
жазылады.
Банктен тыс ... ... ... есеп және қаржылық есеп беру туралы заңға сәйкес ... ... ... ... қозғалысын еркін
пайдалануға, яғни өз қалауы бойынша ... ... Яғни ... бос ... ... ... кәсіпорындарға инвестиция ретінде салуға немесе
несиеге беруіне болады. Міне, сондықтан да ұйымдар өзіне ... ... ... банк мекемелерінен емес, басқа ... ... жеке ... да
несиеге, қарызға алуларына болады. Ұйымдардың басқа кәсіпорындардан алған
несиесіне бухгалтерияда жазылатын екі ... жазу банк ... ... жазылатын жазуға ұқсас болып ... осы ... ... келтіруге болады.
Мысал: ЖШС «Арай» компаниясы «Каспий банкінен» 1105600 теңге несие
алды, ... бір жыл екі айға ... оның ... ... 20%-ті ... берген кезде эквиваленті 8000 АҚШ долларына тең болды, сол
эквивалент бойынша 8000 ... ... ... ... Сонымен қатар әр
тоқсанның соңында эквивалент соммасын марапаттау пайызын төлейтін болып
шықты. Есептелген ... ... Арай ... ... қанша?
Шешуі: Формула
Жылдық пайыздың мөлшерлемесі х қарыз қалдығы х несиенің берілген
күнінің саны/360 күн
1. ... жыл есеп ... ... ... ...... |601 ... |-1105600 |
| | ... ... тыс ... ... ... ... «Ақшалар» шоты;
К-т: «Банктен тыс ... ... шоты ... ... ... бұл ... несие қайтарылған уақытта:
Д-т: «Банктен тыс мекемелердің қарызы» шоты;
К-т: «Ақшалар» шоты түрінде бухгалтерлік жазуы жазылады.
Осы алынған ... үшін ... ... ... «Сыйақы түріндегі шығын» шоты,
К-т: «Төленетін сыйақы» шоты түрінде бухгалтерлік жазуы жазылады.
Банк және банктен мекемелердің қарыздары шоты бойынша жүргізілетін
операциялар.
5-кесте
|№ ... ... ... шот ... |
| | | |шот |
|1 |2 |3 |4 |
|1 ... банк ... кассаға | ... |
| ... есеп ... шотына келіп | | |
| ... | | |
|2 ... ... банк |421 |601 |
| ... ... ... | | |
| ... | | |
|3 ... ... ... ... |601 |
| ... несиесінің есебінен төленеді | | |
|4 ... ... ... |351 |601 |
| ... алынатын материалдық қорлар | | |
| ... банк ... ... | | |
| ... ... | | |
|5 ... ... ... орындайтын|352 |601 |
| ... үшін ... ... банк | | |
| ... ... ... аванс | | |
|6 ... ... ... ұйымның |631-639 |601 |
| ... ... ... банк | | |
| ... ... аударылады | | |
|7 ... ... банк ... |441,451 |601 |
|8 ... банк мекемелерінен |601 |441 |
| ... ... ... ... есеп | | |
| ... ... ... | | |
|9 ... тыс ... ... |451,441 |602 |
| ... (еншілес, тәуелді | | |
| ... ... | | |
| ... ... тұлғалардан және | | |
| ... да ... ... | | ... ... тыс ... |687,671 |602 |
| ... есебінен жабдықтаушы | | |
| ... ... сома ... | | ... |Банктен тыс мекемелерден алынған |602 |441 |
| ... ... ... есеп ... | | |
| ... ... | | ... 2. Банктің несиелік қоржысының жіктемесі және меншікті капитал.
Банктерден берілетін несиелер қарыз алушының несие бойынша төлемді
дұрыс ... ... ... ... ... ... жағдайы, банк
пен несие алушының өзара қатынасы, несиенің тарихы, несиенің қамтамасыз
етілуіне және ... ... ... ... келесі топтарға
бөлінеді:
- ... I ... ... II ... күмәнді, III дәрежелі
күмәнді, ... ... V ... ... ... ... - ... мерзімі жетпеген және оның сапасы күдік
тудырмайтын ... Бұл ... ... қайтарылмай қалу туралы күдік
тудырмайды.
І және II дәрежелі күмәнді несиеге мынадай несиелер жат-ды: қаржылық
жағдайы ... ... ... ... ... ... ... бар, мысалы, дебиторлық қарыздардың,
өтімді емес тауар қорлары, дайын өнім және ... ... ... ... - негізгі қарызды немесе сыйақыны
қайтару бойынша төлемдерді тоқтатпаптын төлемдерді жатқызамыз.
30-60 күнге дейін және кем ... 1 рет шарт ... ... ... ... ... алушының қаржылық жағдайы шамалы немесе
әлуетті ... ... ... ... ... ... сәйкес несиелік кұжаттаманың болмауы.
IV дәрежелі күмәнді несиелерге - 60-90 ... ... ... яғни қарыз алушының ... ... ... алынған
қаражаттарының жүйелі жстіспеушілігі. Кем дегенде бір жыл ... ... ... ... ... зиян ... бірақ оның қызметін
тоқтатуға әсері жоқ форс-мажорлық жағдайлар, басқа банктерден алынған несие
және кепіл бойынша мерзімі өтіп ... ... ... ... ... негіздердің бірі болса, онда несие үмітсіз болып табылады:
- негізгі қарызды немесе ... ... ... ... ... ... ... қарыз алушыны банкрот деп жариялағанда;
- кем дегенде 1 жыл ... ... ... ... ... ... ... залал келтірген және өз
қызметін әрі қарай жалғастыруға мүмкіндік бермейтін басқа ... ... ... ... ... ... жоғарыда
көрсетілген несие топтары арасында аралық орын алады. Банк ... үшін ... ... ... ... несие тобына жатқызу керек.
Бухгалтерлік есепке ... ... ... ... ... ... және ... шотына сәйкес, толық көлемде белгіленуі керек.
Мәжбүрлі шығындар ... ... ... ... көлемде кұрылады.
Мәжбүрлі шығындар көлемін есептеу үшін несиенің ... және олар ... ... ... кестесі қолданылады
10. Заңды және жеке тұлғаларға ұсынылатын несиелер жіктемесі және екінші
деңгейлі банктердің олар бойынша ... ... ... ... ... ... ... |Нақты |Соның ішінде |Қамта|
| | ... ... ... ... ... ... ... |мәжбүрлі |көрсетілген |ету |
|Жіктемеге |ң ... ... ... |
|сәйкес несиелер |жиынтық|лизингті |мәжбүрлі |ң жиынтық ... | ... ... |сомасы |құрылған | |
| | |е) ... ... | ... | |
| | ... ... | ... | |
| | | | | ... | |
| | | | | | | |
| 1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 ... | | |0 | | | ... ... | | | | | | ... І ... | | |5 | | | ... – | | | | | | ... толық | | | | | | ... ... | | | | | | ... | | | | | | ... | | | | | | |
| 2) ІІ ... | |10 | | | |
| | | | | | | ... – | | | | | | ... | | | | | | |
| | | | | | | ... ... | | | | | | ... толық | | | | | | ... | | | | | | ... ІІІ ... | |50 | | | ... | | | | | | ... | | | | | | ... және | | | | | | ... | | | | | | ... | | | | | | ... ІV ... | |25 | | | ... - | | | | | | |
| | | | | | | ... | | | | | | ... немесе | | | | | | ... | | | | | | ... | | | | | | ... | | | | | | ... V ... | | |50 | | | |
| | | | | | | ... | | | | | | ... Үмітсіз | | |100 | | | |
| ... | | | | | | ... ... Мөр ... банк ... ... ... қоржынын бақылауды жүзеге
асырады, оның сапасын талдайды және сапасын жетілдіру үшін ... ... ... ... ... есептеулерін ескере отырып
тәуекелді анықтайды.
Қарыз алушы өзінің ... ... ... орындамаған
жағдайда кепіл мүлкін сату , есебінен шығындарын жабады. Кепіл ... ... ... ... ... ... мәжбүрлі сауда арқылы ҚР Президентінің
«Жылжымайтын ... ... ... ... 27-36-баптары бойынша
жүргізіледі.
Мысал: Банктің есеп ... ... ... ақша келіп түсті,
сондықтан бұл операция бойынша №441 есеп айырысу шотындағы ақшалар мен ... ... қол ақша ... ... Бұл ... нәтижесінде
есеп айырысу шотындағы ақша 400000 теңгеге кеміді. Бұл екеуі де ... осы ... №451 ... ... және №441 ... ... ... «есеп айырысу шотындағы ақшалар»
|Дт |Кт ... |441 ... 800000 | |
| |2. 400000 |
| | ... ... Жылжымайтын мүлік орталығы немесе банктің сараптама
комиссиясы ... ... ... мүліктің бағасы бойынша
басталады. Сауда ең шекті ұсынылған ... ... Егер ... баға ... ... ... сараптама комиссиясы екінші сауда
жүргізу үшін бастапқы бағасын түсіруге құқылы. Екінші ... ... ... ... кеткен шығындары, мерзімдік ... ... үшін ... ... қарыздар сомасынан төмен болмауы керек.
Алғашқы баға алдын ала келісілген қадам бойынша ең ... баға ... ... ... ... Кепілге қойылған мүлікті бағалауда банктің
сараптама комиссиясы тартымсыздық коэффициентін төмендетуді ... ... ... ... ... ... ... шығындар кұру кезінде келесі корреспонденттік шоттар
кұрылады:
Дт 5455 «Клиенттерге ... ... және ... ... бойынша
арнайы резервтерге (мәжбүрлі шығындар) ақша болу»
Кт 1465 «Банктің несиелік ... ... ... ... ... резервтер мәжбүрлі шығындар)».
Анықталған мерзімнен кейін оқшауланған қарызын өтемесе, ол ... ... ... 1465 ... несиелік қызметіне байланысты шығындарды жабуға
арналған жалпы резервтер мәжбүрлі шығындар)»
Кт 1427 «Банк қарыздары бойынша клиенттердің ... ... ... «Әр ... ... және құжаттар» баланстан тыс
шоттан мерзімді міндеттемелер ... және ... тыс ... қарыздар» шотына кіргізіледі. Осы шотта карыз 5 жыл аралығында
ескеріледі. Осы қарыз мерзімі өткеннен кейін «Шығынға ... ... ... ... капиталы және оның атқаратын қызметі.
Банктің меншікті капиталы капиталдың экономикалық санатының бір түрі
болып табылады. Ол несиелік ... ... ... және ... байланысты дұрыс қызмст ету үшін елеулі мәнге ие. Банкті ашу
кезінде ... ... ... капитал банктің бастапқы қызметін
ұйымдастыру үшін пайдаланылатын алғашқы қаражат немесе қызмет өсуі ... ... ... ... ... ... Сонымен қатар банктік
капитал несиелік мекемелерді қаржылық тұрақсыздықтан және ... ... ... оны ... ... ... етеді,
ағымдағы шыңындардың залалын ... ... ... ... ... ... коммерңиялық және тұтыну несиелеріне деген
қажеттіліктерін қанағаттандырады. Сондықтан банктерге экономикалық ... ... ... ... ... ... бұзу туралы белгі
алған кезде салымшылар мен ... ... ... ... банктік
капиталға экономикалық ықпал шаралар қолданады. Осылайша, банк кызметінің
ең үлкен мәселелерінің бірі банктің ... ... ... ... табылады. Оған осынша көңіл бөлудің бір себебі банктің
айналымындағы ... ... үлес ... ... емес саладағы
кәсіпорынның айналымындағы қарыз ... ... ... ... ... ... ... салымшылардың мүдделерін бағалы
қағаздарды және ... да ... ... ... алу ... ... қатар,
қаражатты қаржыландыру үшін несиелік, факторингтік лизингтік операңиялар
бойынша банктік айналымды ... ... ... ... яғни банк ... ... ... Сонымен қатар меншік
капиталдың бір бөлігі есебінен банктің ... ... ... ... ... және шығындар пайда болу кезінде оған ... ... ... ... ... резерв қалыптасады.
Банктік қызмет әрқашан белгілі бір тәуекелдікпен жалғасатын
болғандықтан, олардың активтері сәйкесінше топтарға ... ... ... активтерді жіктеу және олардың меншікті капитал көлемімен
өзара тәуелділігі банкті басқару сапасының жоғарылауына және оның ... ... ... ... ... меншікті қаражатына
салымның өсуі қаржыландырудың ең қауіпсіз түрі болып ... және ... ... ... ... ... капитал банктің несиелік ресурсы ... ... ... байланысты және солармен бірге айналымды ... Ол ... ... ... ... ... болып
табылады. Активті опсраңияларды жүзеге асыру барысында ысырап болуын жоққа
шығармайды. Олар өз ... ... ... ... ... Егер ... ... банкте шығындар қалыптасса, ол жарғылық капиталдың бір бөлігін
жоғалтады. Резервтер болған жағдайда, ... ... ... ... келтірілуі мүмкін. Бұл банктің үзіліссіз жұмыс ... ... «ең ... ... ... ... Ережеге сәйкес тартылған
несиелік ресурстың бір бөлігін активті операциялардан олардың ... мен ... ... ... ... ... міндетті, ал
меншікті капитал ессбінен құралған ... ... ... ... ... ол банктің айналым капиталының бір мүшесі ... ... оның ... ... ... тартылған ресурстарды
депозиттеу негізіне салынған үйлесімдіктен аз болмауы керек.
Осылайша, ... ... ... бір ... ... ... ... жағынан, қаржылық ысыраптың орнын толтыруды қамтамасыз етуші
жинақталған қаражат болады. Банкке ... ... ... ... мен ... меншікті қаржылар сомасы арасындағы айырма банктің
төлем қабілетгілігін көрсетеді. ... ... ... ... ... мәселесі тәуекелдікті ... ... ... ... ... үшін банктің меншікті капитал мөлшерін анықтауды
қажет етеді, яғни ... ... ... ... ... ... ... құрылуы кажет.
Несиелік тәуекелдік деңгейі бойынша активтер санаттарга ... ... ... ... ... ... белгілеуде Қазақстан Республикасы Ұлттық банкінің корреснондснттік
шотындағы ақша қаражаттары бойынша нөлден бастап саудалық мерзімі ... ... ... ... ... ... банк ... меншікті
капиталдың жеткіліктілігінің ең төмен нормативтік деңгейі қаржылық жағдайы
тұрақсыз банктік мекемелердің көбеюіне, ... ... ... ... банк ... ... реттейтін нормативтерді қатайтып, жарғылық
капиталдың ең аз ... ... ... жайт, коммерциялық банктер банктік қадағалау ... ... ... белгіленетін халық-аралық стандарттар
бойынша нарықтық тәуекелділікпен басқаруға ауыспайынша олар тәуекелділіктің
әр түрін жеңіп шыға ... ... ... екі ... ... ... «Қатты ядро» деп аталатын базалық және қосымша капитал.
Базалық капитал ең ... және ... ... ... ... ... ... резервтср және ... ... ... ... капиталға үмітсіз қарыздар мен ... ... ... ... ... үшін ... әр ... резервтер
және мәжбүрлі шығындар (провизиялар) түрлері жатады. «Қатты ядро» мен
косымша капитал арасында белгіленген ара ... ... ... негізгі мәселесіне үш әдіспен шешілуі мүмкін ... ... ... ... ... ... ... жалпы сомасының қысқаруы;
• жоғары ... ... ... ... ... ... өзгеруі арқылы.
Қазақстан Республикасы Ұлттық банкі өтімділік коэффициенттік
активтердің орта ... ... ... ... ... ... талап
еткенге дейінгі міндеттемелердің орта айлық ... ... ... ... мекеменің жеке және заңды тұлғалардың бос ақшаларын тартудағы
белсенділігінің деңгейін тартылған ресурстар ... ... ... ... ... өте ... ... болып келеді, себебі жеке және ... бос ... ... ... операциялары мен инвестициялық
кызметінің негізі болып табылады. ... ... ... деңгейі
меншікті капиталдың тәуекелді ескере өлшенген активтерге қатынасы ретіндегі
капитал жеткіліктілігі норматив арқылы қадағаланады (1. ... ... ... ... ... және ... ... акционерлік капитал - жай ... ... ... (дауыс беру құкығы жоқ);
• банктік резервтер - күтілмеі-ен жағдайларға ... ... ... ... ... ... резервтер;
• қосымша төленген капитал, жай және артықшылығы ... сату ... мен ... номиналы арасындағы айырма
есебінен құралады;
• қосымша төленбеген капитал активтерді қайта ссептеу ... ... ... - ... өз ... қалатын
жинақталатын пайда
сомасы.
Банктің капиталы
7-кесте
Меншікті капитал
Акционерлік капитал
Қосымша капитал
Салынған капитал
Негізгі құралдарды
қайта бағалау
Артықшылығы бар
акциялар
Инвестицияны қайта
бағалау
Жай акциялар
Қосымша төленген
капитал
Бөлінбеген пайда
Резервтік капитал
ІІІ. Банктегі бухгалтерлік есеп ... 1. ... шот және есеп ... ... ... байланысты банктің есеп операциялары негізгі екі топқа
бөлінеді:
■ клиенттік есеп айырысу ... ... ... ... банк және оның ... ... негізгі субъект банк ... ... таза ... ... ... және ... есеп ... критерийлері
|Қатысушылар құрамы |Төлем кұралдары |Операцияның |Есеп айырысу |
| | ... ... |
| | ... | |
| ... |Шот ашу ... ... ... ... ... Шот ... |
| ... айырысу |жүргізу бо-йынша |Аударым ... ... ... ... |
| ... | | ... ... ... айырысу |Кассалық |Инкассолық |
| ... есеп ... ... |
| | | | |
| ... есеп ... ... |
| ... ... ... |
| | | | |
| ... есеп ... беру | |
| ... |операциялары | |
| | | | |
| | ... | |
| | ... | ... ... нысандарындағы ерекшеліктерге байланысты банктің келесі
есеп айырысу операцияларын бөліп көрсетуге болады:
■ аккредитивтік операциялар;
■ инкассолык операциялар;
... ... ... ... ... ... қолданылған төлем кұралдарына байланысты
есеп айырысу операциялары былайша жіктеледі:
- төлем тапсырмаларымен есеп айырысу;
- ... есеп ... ... есеп ... ... ... есеп айырысу;
- қолма-қол есеп айырысу.
Атқарымдық негіздеріне, есеп айырысу мәні мен жүзеге асыру кезеңдерше
карай банктің есеп ... ... ... бөлінеді:
- ағымды, мерзімдік есеп айырысу және басқа да шоттар операциялары;
- әр ... ... ... ... өтеу және ... сыйақы мен
комиссиялық ақылар қосу операциялары;
- кассалық операциялар (қолма-қол ақшаны қолма-қол емес ... ... және ... ... ... ... төлеушінің келісімін (немесе қарсылығын)
алуға байланысты акцептік операциялар;
- төлем алу құқығын беруге ... ... ... ... ... индоссант болып табылатын кездегі);
- банк төлемге келіп немесе тапсырыс беруші ... ... ... ... ... ... есеп айырысу операцияларын ұйымдастыру 2000 жылғы ... 79 ... ... ... қолма-қол емес төлем және
ақша аударымдарын жүзеге асырудың ... ... ... ... ... Осы ережелерде есеп айырысу құжаттарын рәсімдеу және есеп
айырысуды жүзеге асыру тәртібі көрсетілген.
Банк аударым операцияларының үлкен ... ... ... яғни ... жеке тұлғалардың қаржы аударымдарын жүзеге асыру тапсырыстарын
орындау бойынша ... ... сай ... келтірсек
Мысал: Банктің есебінде баланстың мәліметтері бойынша №441 есеп
айырысу ... ... мен №63 ... ... есеп ... ... оларды есеп айырысу шотына 4000 теңге бюджетке қарыз төленді деген
шаруашылық операциясын жазып көрсетейік.
441 «есеп ... ... ... |Кт |
| | ... 79000 |4. 4000 ... |айн. 4000 ... 75000 | |
63 ... есеп ... |Кт |
| | |
| |с. 4000 ... 4000 | ... 4000 |айн. |
| |с. 0 ... ... ... ... үшін ... ... мен ... есеп айырысудың келесі нысандары қолданылады:
- төлем тапсырмаларымен;
- төлем талап-тапсырмаларымен;
- инкассолық өкімдермен;
- ... ... ... ... ... шот ... түсінік
Кәсіпорын және ұйымдардың ақшалай ... ... ... қызмет
сипатына сәйкес ағымды және есеп айырысу ... ... ... үрдісінде субъектілер арасында анықталған талаптар мен міндеттемелер
пайда болады, оларды ... үшін ... ... ... ... Бұл ... ... өз міндеттемелерін орындау үрдісі болып табылады, ал оның
соңғы кезеңі - есеп айырысу.
Осы есеп айырысу міндеті - қолма-қол ақшалай және ... ... ... айналысына қызмет ету болып табылады. Кәсіпорын және ұйымдар
арасындағы ... ... ... ... ... ... ашылған
банктік шоттар жүйесі арқылы қолма-қол ақшасыз ... ... ... шот - бұл банк ... ... ... қатынас
салтында қолданылатын заңдылыктар мен келісімшарттарда ... ... ... ... ... ... байланысты депозитті
қабылдау және банктік операцияларды жүзеге асыру бойынша банк пен клиент
арасындағы келісімшарттық қатынасты бейнелеу ... есеп ... шоты ... шот ... ... есеп айырысу-
кассалық кызмет келісім шартына сәйкес жүргізіледі. Келісім клиенттің шот
ашуға жазған өтініші ... ... Осы ... ... банк
клиентке есеп айырысу және басқа да шоттарды ашады, оған ... ... ... ... ... ... ... қаржы алады, клиенттен қолма-
қол ақша қабылдайды, босатады, ... ... үшін ... ... ... ... басқа да операцияларды жүргізеді.
Банктік келісімшарттың негізгі деректемелері келесілер: келісім мәні;
салық төлеушінің тіркеу нөмірі көрсетілген ... ... ... тұрғандығын куәландыратын құжат; банктегі ақшалай қаражатты қолдаиу
тәртібі, сондай-ақ банк көрсететін қызмет пен оны ... ... ... екі ... ... ... да шарттарды қарастыруы мүмкін.
Банктік шот ашу үшін Қазақстан Республикасының ... ... ... кұжаттарды ұсынуы тиіс:
- клиенттің салық есебіне ... ... ... кұжаттың түпнұсқасы;
- мемлекеттік тіркеуден өткендігін растайтын құжат көшірмесі;
- жарғының нотариалды бекітілген көшірмесі, ал ... - ... ... көшірмесі;
- қол қойылып, мөр басылған карточка үлгісі. Бұл кезде бір данасы
банктің
операциялық қызметтерінде, ал ... ... банк ... ... ... ... теңге және шетел валютасында шот ашуға, жүргізуге құқылы,
олар: ... ... және ... (корреспонденттік) шоттарға
бөлінеді. Ағымды және жинактық шоттар - заңды және жеке тұлғалардың, заңды
тұлғалардың ... ... ... шоттары, ал байланыстырма
(корреспонденттік) шоттар - банк ... ... ... ... емес ... банктердің банктік шоттары.
Егер клиент банкте бірнеше шот ашқысы келсе және жеке банктік ... шот ... ... ... ... ашылса, сондай-ақ құжаттарының
толық бар екендігі туралы бекітімі болса, онда банк құжаттарды ... ... ... ... ... заңды ... ... шот ... ... банк ... ... 3 ... күн ішінде
хабардар етуі тиіс. Қазіргі кезде ... ... ... ... ... ... ... ұйымдар қолма-қол ақшасыз
төлемдер мен ақша аударымдарын ... ... шот ... ... 2000 жылы 13 ... ... №39 ... Республикасы
аумағында қолма-қол ақшасыз төлемде мен аударымдар жасау ... ... шот ашпа ... төлемдер мен ... ақша ... мен ... ... шоттарды
қолданбай, ақша аударымі үшін ... ақша ... және ... ... ... ... ақшасыз тәртіппен немесе
банктік шотқа қатыссыз бенефициардың қолма-қол ... алуы ... ... мен оның бөлімшелсрінің қолма-қол ақшасы төлемі және
ақша аударымы, олардың ... шот ... салы және ... ... ... ... жарнасы төлегеннен соң жүргізіледі.
Есеп айырысу шоты арқылы жүргізілген операциялар бойынша банк клиентке
шот көшірмесін ұсынады. Есеп айырысу шотынан көшірме келесі ... ... аты есеп ... ... ... соңғы операция датасы,
корресподенттік шот нөмірі, құжат нөмірі, ... ... ... жазба
бойынша тиісті құжаттар ұсынылады. Көшірме клиенгк сенімхат ... ... ... ... - бұл екі ... ... несиелік мекемелер
арасында олардың бірінің тапсырысы және екіншісінің қаржысы есебінен
төлемдерді және есеп ... ... ... ... ... қызмет
көрсету туралы келісім жүзіндегі қатынас. Сонымен қатар ірі ... ... ұсақ ... ... қоржынды басқару бойынша
кеңестер беріп, ... ... ... ... ... ... сатып
алады, сақтайды және басқарады.
Корреспонденттік байланыстардың дамуы тіптен банктің жаңа бөлімшесін
ашу сияқты бірнеше жеңілдіктер бере ... ... бұл ... банк ... ... және ... ... бақылау жүргізуін
сақтайды.
Мемлекет банктерінің қазіргі кездегі есеп айырысулары міндетті ... ... ... ... ... ... ... арқылы
жүргізіледі, сондай-ақ банктің қалауы бойынша елдің басқа да, ... ... ... ... тікелей корреспонденттік қатынастар құру арқылы
жүргізілуі мүмкін.
26.10.2000 ж. №348 банк ... ... ... банктер мен ұйымдар арасында корреспонденттік қатынасты
қалыптастыру ... ... ... ... ... ... - ... арасындағы келісім, соған сәйкес ... ... ... банкке (респондент) депозитті сақтайды және
төлемдер мен басқа да операциялар бойынша қызмет көрсетеді».
Банк аралық ... ... ... ... ... ... несиелік
ұйымдар келісім негізінде бір-біріне корреспонденттік шот ашады.
«Корреспонденттік шот - жасалған ... шот ... ... тапсырысы және екінші банктін қаржысы есебінен жүргізілетін есеп
айырысулар ... ... шот ... ... есеп ... ... екі
нұскасы бар:
- орталықтандырылған - бұл кезде ... ... есеп ... ... ... ... ... Банкінде ашылған олардың
корреспонденттік шоттары арқылы жүргізіледі;
- орталыктандырылмаған немесе неғұрлым либералды-коммерциялық
банктердің ... ... ... қарастырады.
Біздің елімізде банкаралық қатынастар бірінші нұсқаға негізделген.
Банкаралық корреспонденттік қатынастар үдерісінде есеп айырысуларға
қойылатын негізгі талаптар жеткілікті жылдамдық және ... ... ... ... экономикалық тиімділік және қолданушылардың
тұтынуына сәйкес олардың әр түрлілігі.
Банкаралык есеп ... ... - ... ... ... және ... еңбек сыйымдылығын қысқартуға қатысты
жоғары талаптар қойылады.
Банктер экономиканың әр түрлі субъектілер арасындағы есеп ... ... және ... буын ... ... оларды банктер
арасындағы есеп айырысу жүйесі болмаса өткізу мүмкін болмас еді.
Аталған ... ... есеп ... ұйымдастыруға нақты
маңызды қағидалар келесілер:
ҚРҰБ филиалдарының негізгі ... - ... ... ... әр түрлі банк мекемелері арасында есеп айырысуларды жүргізу
болып табылады. Коммерциялык ... ... есеп ... олардың
ҚРҰБ ашқан корршоттары арқылы көрсетіледі. Басқа коммерциялық банктер мен
олардың ... ... ... ... есеп ... 1997 жылдан бастап ендіріле ... ... НSВК, ... және ... да ірі ... ... ... жан-жақты.
Банікаралық корреспонденттік шоттар бойынша есеп ... бұл ... банк ... ... ... ... бар
клиенттердің мүддесіне сай келеді;
- олар тура жүзеге асырылатындықтан ссеп айырысулар ... ... ... ... ... ... бір ... шот ашу арқылы клирингті жүзеге асыру -банктердің өзара
талаптарын ... ... ... ... корреспондент банктер арасында клиринг жүргізу корреспонденттік
шоттағы қаржылар қалдығын азайтуға мүмкіндік береді;
- нарықта белсенді ... ... және ... ... толық
жиынтығын қолдануға мүмкіндікті көбейтеді. Бір жағынан, ірі
банктер ... ... ... ... ... ... оны, әр ... операцияларға қолдана
алады. Ірі ... желі ірі ... ... ... ... ... жағынан, клиент банктер ... ... ... ... бас банк ... ... есебінсн несие ала алады.
Корреспонденттік катынастардың әр ... ... ... ... корреспонденттік шот бойынша ... ... ... Ай ... корреспондент банк
корреспондентгік шот қалдығын ... ... ... ... ... анықталған
сенімділік деңгейін білдіре отырып, банктің өзара тапсырыстарын ... ... ... ... ... ... қызметтердің
үлкен жиынтығын қарастырады. Банкаралық ... ... ... бір түрі ... ... ... ашылған шоттарға ақша
қаржыларын аудару бойынша банк клиенттерінің тапсырысын орындау ... ... есеп ... арнайы осы мақсатқа құрылған ... - ... ... Есеп ... Орталығы (ҚБЕО) жүргізеді.
ҚБЕО - заңды тұлға, құрылтайшысы және өкілетті ... - ... ... ҰБ ҚБЕО №252 30.12.95 ... ... ... ... ... ҰБ ... ... кұрылган. ҚБЕО оділет
органында кайта тіркеуден ... және ... ... ... ... кәсіпорын нысанын иемденген. Оның банктік шоты,
тербті мөрі, мөртабаны және қазақ және орыс ... аты ... ... ... - ... шаруашылықты субъект, банктік емес қаржылық мекеме. ҚБЕО
негізгі қызметі ... ... және ... ... ... және ... ... жүйесі (БТЖ) арқылы аударымдарды жүзеге асыру.
Көрсетілген қызметтер үшін ... ... ... ҰБ ... ... ... саналады.
ҚБЕО мақсаты тиімді, тұрақты, қауіпсіз ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету.
ҚБЕО-мен жүйеге қатысуға келісім жасалған соң банк ... ... ... ... ... үшін ... құжаттарды ұсынады: жүйеге қосуға өтініш;
- банк жарғысының және ... ... ... нотариалды куәландырылған көшірмелерін.
Аталған келісімнің негізгі деректемелері мыналар болып табылады:
- тараптардың деректемелері;
- тараптардың құқықтары және ... ... ... ... мәні ... ... ... сақтау талаптары;
- клиринг нәтижелері бойынша ақша аудару мерзімдері және тәсілдері;
- келісім ... ... ... ... ... бұзу және ... талаптарын өзгерту тәртібі;
- тараптардың келісуі бойынша басқа талаптар.
Келісімде банкті пайдаланушы статусынаи келісімді бұзбай ... ... ... ... мен ... арасындағы электронды хабарламалар алмасу
ҚР Ұлттық банктің бекітумен ... ... ... ... ... күн ... ҚБЕО пайдаланушылардан төлем құжаттарын
қабылдайды, бұл кездегі операциялық күннің ұзақтығы және оның жабылу ... банк және оның ... ... ... ... ... Операциялык күн аяқталған соң алынған төлем құжаттары келесі
операциялық күн ... ... ... ... ... күн ішінде пайдаланушы Ұлттық банктегі банкаралық
ақша ... ... ... ақша ... онда ... таза позициясын анықтау, оның ссебіне жүйенің ... ... ... ... сомасының көлемінде жүргізіледі.
ҚР Ұлттық банкі екінші деңгейлі ... ақша ... ... төлем жүйесіне делдал ретінде қатысады. Ол үшін Ұлттық банк пен
екінші ... ... ... ... ... коррсспонденттік катынас
калыптасады. Осы катынастарга сәйкес Ұлттық банк ссебіне түсетін қаржыларды
кабылдап, банктің банкке ... ... ... ... ақша ... ... ... орындайды және келісімде белгіленген баска да қызметгерді
корсстеді.
Коррссионденттік шот ашу үшін ... банк ... ... банк ... өтінішті, жарғы кошірмесін және қол үлгісі мен мөр ... ... ... ... ... Осы ... ... корреспонденттік катынас туралы келісім қосылады. Одан әрі Банкаралық
есеп ... ... ... ... ... және аталған
банкті Банкаралық ақша аударымдарының ... ... ... ... ... ... ... кабылданған соң, банктсрдің корршотының
көмекші есебі жүргізілетін Ұлттык банк ... ... ... ... ... ... ... жекс код белгіленеді, ашылған
банктің жарғылык корына ақша ау-дарымы үшін ... шот ... шот ... ... мәліметгерді Ұлітық филиалы корршот
журналына енгізеді. Банктің жазбаша хаты бойынша ... банк оның ... ... ... орналаскан мекенжайда нақты ақшамен операция өткізу
үшін оған
аша алады.
Банктің корреспондеіптік ... ... үшін ... ... Ұлттық банктіц филиалы банктің Ұлтгык банктегі корреспонденттік
шотындагы өз каржыларын ... ... жәнс ... калдыктар
колемінде толем жүргізуін қамтамасыз
етуге міндетті.
Корреспонденттік қатынас кслісімі бойынша Ұлттық банк бекі-тілген
тортіпте банктен ... ... ... жоне ... ... ... ... қабылдау мен ұсыну Ұлттык банк филиалы кұрган
тапсырыстарды кабылдау жоне ... ... ... ... Бұл ... ... ... қабылдау және Ұлттық банктің операциялық күнінде
оларды өцдеу шарттарын анықтауга кұкылы.
Ұлтгык банк ... ... ... ... ... банк ... ... корсетілгсн тұлға есебіне өз ... ... ... ... ... ... дебеттеу жолымен толем
тапсырысын акцептейді ... ... ... бас ... ... ... ... үшінші тұлға талаптарын, ... ... ... кезінде банктің Ұлттык банктегі ақшасы жеткілікті болса ғана
орындайды. ... банк банк ... ... ... ... ... заңмен бекітілген талаптарға сәйкес кабылдауға міндетті.
Ұлтгық банк ... ... ... сол мезеттс оның ... ... ... ... ... және хабарлауды жібереді
(15. 143-б).
Ұлттык банктің алушы-банк алдындагы акша аударымы бойынша міндеттемесі
оның корршотын несиелендіру немесе оның ... ... ... оған
электронды төлем тапсы-рысын және хабарлауды беру ... ... ... ... ... ету ... банк псн Ұлтгық банк
санкцияланбаған қолма қол емес төлемдерден ... ... ... ... ... ... ... тұлға-ның қолы, морі,
алгоритмдер, кодтар, сәйкестендірме создер немесе ... ... ... ... және ... ... ... кайшы
келмейтін басқа да корғау әдістері колданылады. Ұлтгық банк ... ... ... ... ... сактауы аталғап рәсім туралы
моліметтердің ... ... ... Ұлтгык банктегі ақшасын қабылдау, алу бойынша операцияларды жүзеге
асыру барысыңда филиал корршотта ... ... ол ... ... ... ... бекі-тілген уакьпта жолданады. Банк есебіне ... ... ... ... бойынша банкке электронды толем
тапсырысы беріледі. Банктіц корршоты ... ... ... ... ... ... туралы келісімде анықталған кезсндерде
жүргізіледі, бір-ак 10 күнде бір реттен ксм емес.
Банктіц жауапты қызметкері ... ... ... Ұлттык банк
филиалына корршот бойынша ессп аііырысу тізім-демссін ... ... ... ... ... ... шот пен тізімдеме бойынша калдыктарды
салыстырады. Сәйкессіздік табылмаған жагдайда банктің жауапты кызметкері
тізімдеме ... ... кол ... банк ... ... ... шотына тсксеру күнін жазады. Егер сәйксссіздік табылса, онда ол
Үлттык банк филиалы мен банктіц тиісті ... ... ... жою ... ... ... үш ... күні ішінде жүзеге
асырылуы тиіс.
Төлем тапсырысын жолдау немесе оңдсу ксзіндс ... ... ... ... ... немссе оны жолдауга банктің жауапты
кызмстксрлсрініц окілеттілігініц болмауы туралы фактілсрді банк ... ... банк ... ... ... Филиал банкпен бірге аталган
деректерді жою бойынша ... ... ... ... операңиялық
күпінен кешіктірмей шара қабылдауы ... ... ... ҚР ... бір ... шоты ... ... күні Ұлттық банк алдында әлемдік жетістіктерге сай жогары тиімді
жалпы мемлекетгік банкаралык есеп айырысулар ... кұру ... ... шоттар бойынша операциялар ... үшін ... ... ... шоты 1050 ... ... шоты»;
1051 Банктің Қазақстан ... ... ... ... ... ... банктердегі корреспондснттік шоты. ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасы Ұлттық ... ... ... салымдары;
2012 шетелдік орталык банктсрдіц ... ... ... баска банктердің талап етуі бойынша салымдары;
2020 ... ... ... ... ... етуі ... Қазакстан Республикасы Ұлттык банктің ... ... ... ... ... ... ... баыктсрдіц корреснонденттік есепшоттары. Ұлттык банк
филиалы аркылы әр ... ... ... кезінде келесі откізбелер
кұрылады:
- Акша ... ... 2203 ... ... есеп ... Кт 1051 ... Республикасы Ұлттық банкіндегі коррссиондснтгік шоты».
- Ақша ... ... 1051 ... ... Республикасының Ұлттық ... ... 2203 ... ... шоттары».
Клиенттерге кассалык есеп қызмет корсету ... және ... ... ... корреспонденттік катынастарга түседі. Бұл
кезде екі ... ... ... ... ... ... шоты ... «ностро» - «біздің» деген мағы-наны береді,
яғни «сіздегі біздің шот»);
- «ЛОРО» шоты (латынша «лоро» - ... ... ... ... ... сіздің шот»).
«НОСТРО» типтес шоттарды қандай да бір ... ... ... ал ... ... шоттар - респон-дент банктердің атына ашылады,
сонымен катар аталған ... ... ... ... бір ... да ... Бір банктегі «НОСТРО» шоты корреспондент банктегі «ЛОРО» шоты болып
табылады.
Корреспонденттік шоттар бойынша операцияларды ... үшін ... ... Корреспонденттік шотқа корреспонденттік шоттарға қаржы
қалдығы көлемінде өткізуге кабылданған әр төлемнің сомасы қосылуы тиіс.
Бір банктің басқа ... ... шот ашу және ... ... арасындагы өзара мәміле бойынша анықталады.
Банктер мен банктік емес ... ... ... ... банк ... ... ... ... және келісімдермен реттеледі.
Қорытынды
Бухгалтерлік есеп – экономикалық білім жүйесіндегі негізгі пәндердің
бірі. Ол шаруашылық жүргізуші кез келген субъект ... ... ... Бухгалтерлік есептің мәліметтері негізінде бүкіл ... ... ... оның ... мен ... ... алынады,
қаржылық жағдайын ашып көрсетеді. Бухгалтерлік есеп субъектілердің меншігін
сақтауды бақылауға және ... ... ... ... ... ... ... басқаруды жетілдіруде бухгалтерлік
есептің ролі мен нарықтық экономиканың дамуына әр түрлі ... ... ... ... ... ... ... іс –
қимылымен анықталып, бәсекелес – субъектіні айқындауға – ... ... ... және шаруашылық қазметі туралы сапаны уақытылы
ақпаратты қалыптастыру ... ... ... мақсаттары болып
табылады.
Қорыта айтақанда, бухгалтерлік есеп банктің ұйымдастырылуының негізгі
тірегі болып табылады. Бухгалтерлік ... ... ... банк үшін ... өйткені ағымдағы шешімдерді қабылдау сәтінде, ол ... ... ... ... ... бухгалтерлік есептің мәні өте зор. Ол тек бухгалтерлік
кітапты жүргізуде ғана ... ... ... ... ... қатысты
барлық қаржылық ақпаратты талдау, қаржылық есеп беруді өңдеу, бухгалтерлік
есептің жүйесін құру ... салу ... мен ... ... ... есеп – бұл ... есеп ... заң күші бар ҚР
Президентінің жарлығына сәйкес шығарылатын стандарттар мен ... ... ... ... ... ... ... табыс пен шығыс туралы ақпараттық тіркеу және жинақтау
жүйесі.
Банк ... – бұл ... ... ... үшін және оларды өз
атынан мерзімінде тарату, төлеу шартымен ... үшін ... ... банк және ... ... ... ... қатынас жүйесіні ң
өзгеруіне байланысты банктегі бухгалтерлік есеп және есеп беру үздіксіз
жақсарып ... Ал ... ... банктердегі есептің ерекшелігі
операция сипатына есеп жұмыстарын ұйымдастыруға, ... – ақ ... ... ... теру кәсібі білімі арқылы экономикалық талдау ... ... ... ... – ақ ... ... ... білуі
тиіс. Ол Қазақстан Республикасы азаматтық құқықтары мен заңнамаларды есепке
ала отырып, әр ... ... ... ... ұйымның келешектегі
қызметін жоспарлай білуі тиіс.
Қорыта ... ... ... бухгалтерлік есеп – басқару жүйесіндегі
басты орын алатын, еліміздегі экономикадағы өзекті ... бір ... ... есеп және есеп беру ... ... ... нормалар талаптарына сйкестендіру болып табылады. Бұл халықымыздың
жағдайын жақсартуға және мемлекетіміздің экономикасы тұрақты ... ... мен ... сенемін.
Курстық жұмысымды қорытындылай келе былай дегім келеді, «банктегі
бухгалтерлік есеп» ... ... банк ... жетекші ролін
иеленеді. Себебі, бухгалтерлік есептің негізгі мақсаты - әрбір банк бойынша
экономикалық бағыт бағдарламаларды, ... ... ... мен ... ... ... ... бағытталған. Сонымен қатар
әрбір банк пен шаруашылық қызметін тиімді жолдармен ... ... ... ... ету.
Банктегі бухгалтерлік есептің негізгі бағыты – банктің есеп жұмысының
сапасын арттыруға, есеп ... ... ... ... ... ... ... бухгалтерлік есептің маңызы – ... ... мен ... ... шығындардың орынсыз пайдаланбауы яғни
олардың орынды жұмсалуының ... ... ... ... Бухгалтерлік
есептің дұрыс жүргізілуі банктің болашағына үлкен әсер ... ... есеп ... ... есеп ... ... ... түрлі төлемдер жасауға мүмкіндік береді.
Банктің негізні капиталы есеп айырысу капиталына қосқан үлесі ... яғни ... ... ... ... ... резервтік қор,
қосымша төлеу капиталы, қосымша төленбеген капитал, бөлінбеген пайда,
жарғылық капитал ... яғни ... ... ... ... ... айтқанда еліміздің экономикалық жағдайының түрлі өзгерістерге
ұшырауы қоғам өміріне ықпал етпей қоймайды. ... ... күні ... есеп ... ... ... орын ... әдебиеттер
1. В.Л.Назарова. Шаруашылық жүргізуші субъектілеріндегі
бухгалтерлік есеп – Алматы: Экономика, 2005.
2. С.Т.Міржақыпова. Банктегі бухгалтерлік есеп – ... ... ... ... ... есеп теориясы
және негіздері – Алматы: Экономика, 2006.
4. А.Ә.Жантаева, Қ.К.Кеулімжаев, З.Н.Әжібаева, Н.А.Құдайбергенов.
Қаржылық есеп – Алматы: Экономика, 2001.
5. Т.А.Тасмағамбетов, А.Ш.Омаров, Б.А.Әлібекова, О.Ж.Рабатов.
Қаржы ...... ... ... Ә.Ә.Әбдіманапов. Бухгалтерлік есеп теориясы және принциптері –
Алматы: АЙАН, 2001.
7. Т.Ә.Әбдіқадыров. Аудит және бухгалтерлік есеп – Алматы: Заң
әдебиеті, ... ... ... ... есеп жүргізу
тәжірибелік әдістеме – Алматы, 2006.
9. Б.Е.Укашев, З.Н.Әжібаева. Бухгалтерлік есеп ...... ... ... ... Банк ісі – ... Қазақ университеті,
2004.
11. Г.Қ.Төлешова. Дамыған қаржылық есеп – Алматы: Экономика, 2005.
12. В.К.Радостовец, Т.Ғ.Ғабдулин, О.И.Шмидт. Кәсіпорындағы
бухгалтерлік есеп – Алматы, ... ... ... ... – Алматы, 2005.
14. Қ.Е.Тасмағамбетов. Басқарушы есепті стратегиялық жоспарлау
және талдау – Алматы, 2004.
15. С.Б.Баймұханова. Бухгалтерлік есеп – ... 2005.

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 34 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Шағын және орта бизнестегі бухгалтерлік есеп3 бет
8 IAS халықаралық қаржы есептілігінің стандарты16 бет
Ақша қаражаттары және есеп айырысу есебі35 бет
Баланстық теңдік қалыптастыру және баланс құру негіздері27 бет
Кәсіпорын шығындары аудитінің міндеттері, мақсаттары және ақпараттық қамтамасыз етілуі10 бет
Кәсіпорынның өндірістік -ұйымдастыру мінездемесі және оның бухгалтерлік қызметі81 бет
Синтетикалық (жинақтау) және аналитикалық (жіктеу) счеттары10 бет
Синтетикалық (жинақтау) және аналитикалық (жіктеу) счеттары туралы53 бет
Қаржылық есептілікті талдау74 бет
Қысқа мерзімді міндеттемелер есебі, iшкi аудиті мен талдауы66 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь