Еңбек биржасы мен жұмыссыздықтың теориялық мәселелері

Мазмұны:

Кіріспе 5.6 бет

І Еңбек биржасы мен жұмыссыздықтың теориялық мәселелері
1.1 Жұмыссыздықтың мәні, түрлері мен себептері 7.14 бет
1.2 Еңбек нарығының мәселелері 13.16 бет

ІІ ҚР.дағы еңбек биржасы мен жұмыспен қамту мәселелері
2.1. Қазақстан Республикасындағы еңбек биржасы мен жұмыспен қамтуды талдау 17.22 бет.
2.2 ҚР.дағы еңбек нарығының қалыптасуы және даму ерекшеліктері 22.28 бет

Қорытынды 29.30 бет

Пайдаланылған әдебиеттер 31.32 бет

Қосымшалар 33.36 бет
Кіріспе

Осы уақытқа дейін біздің елімізде жетілген еңбек нарығы болмады. Мамандарды қайта дайындаудың тым қарапайым жүйенің болуы тұрғындарды толық, бірақ тиімсіз түрде жұмыспен қамтуға жағдай туғызды, өмір сүру ресурстарын бөлуде теңгермешілдікке жол берді.
Жұмыссыздық - соңғы кезде қоғамымызда белең алып отырған осы бір қолайсыз құбылысқа да бойымыз үйрене бастағандай. Бұрындары «екі қолға – бір жұмыс» деп, алыстан жылтыраған шамның болар-болмас жарығындай көкейде бір үміт сәулесі болғаны еді. Оның да әлсіз оты бірте-бірте сөнуге айналған тәрізді. Қазіргі жағдайда халықты жұмыспен қамту түбегейлі өзгерістерге түсуде. Оның басты себебі – экономиканың нарықтық қатынастарға көшуіне байланысты: кімнің өнімі сұранымға ие, соның кәсіпорындарда жұмыс орны болады.
Экономикалық әдебиеттерден адамның еңбекке деген ең жақсы ынтасы , яғни, талаптануы тек нарық, соның ішінде еңбек нарығы жағдайында ғана іске асатындығымыз жақсы білеміз. Себебі, нарықтың басқа түрлеріне қарағанда еңбек нарығының басты ерекшелігі – оның негізін құрушы тірі адамдар екендігі.
Мемлекетсіздендіру мен жекешелендірудің нәтижесінде көп укладты экономика орнығуда, ал ол өз кезегінде мемлекеттік секторда жұмыспен тұрақты түрде қамтылған жұмыскерлердің босауын жеделдетуде. Кәсіпкерліктің және де басқа шаруашылық нысандарының баяу қалыптасуы жұмыстан босап қалған жұмыскерлерді жұмыспен қамтуға мүмкіндік бермей отыр. Қалыптасқан шаруашылық байланыстарының үзілуі, соның салдарынан шикізаттың және жабдықтардың қыруарлығы өндіріс қуатының толық пайдаланылмауына, көптеген кәсіпорындардың банкротыққа ұшырауына әкеліп соқтыруда. Қорыта айтқанда, жұмыссыздық нарықтық экономикаға тән құбылыс болып табылады. Бірақ оның әр елдің ішкі жағдайына байланысты белгілі бір мөлшері болады. Егер жұмыссыздық мөлшері асып немесе кеміп кетсе, нарықтық экономикаға залалын тигізеді, ал қажетті деңгейде тұрса, онда экономиканың тиімді дамуына қолайлы жағдай жасайды.
Жұмыссыз қалу қаупі - әр ересек адам үшін үлкен мәселе. Адамдардың көпшілігі үшін жалақы – жалғыз табыс көзі әрі жұмыс адамды моральдық жағынан қанағаттандырады. Сөйтіп, жұмыссыз қалу материалдық жағдайды төмендетіп қана қоймайды, сондай-ақ болашаққа сенімсіздік туғызады, адам өзін өмірге жарамсыз сезінеді.
Жұмыссыздықтың әлеуметтік және саяси өткірлігін азайту үшін, нарықтық қатынастары дамыған елдердің үкіметтері соңғы отыз жыл бойына жұмыссыздарға жәрдем берудің әр түрлі жүйелерін қолдануда. Халықты еңбекпен қамтудың мемлекеттік реттеудің механизмі құқықтық негізде әрекет ететін мамандандырылған мекемелердің, экономикалық тұтқалардың жүйесін қолданады. Мұндай жағдайда мемлекет қайта мамандандыру, жаңа жұмыс орындарын құру және жұмыссыздыққа жәрдемақы төлеу сияқты әлеуметтік саясат шараларын жүзеге асыру қажет.
Еңбек нарығы. Жалдау формасы біздің елге тән құбылыс екендігіне күмән жоқ, бірақ ол іс жүзінде қалай болса, солай жүргізілді, яғни біз оған немқұрайлы көзбен қарадық.
Еңбеккерлерге белгілі бір жұмыс орны бекітіліп, тіпті, оның зейнетке шығуына дейін қамтамасыз етіліп отырды. Оларды жұмыстан шығаруда көптеген жағдайлар тосқауыл болып отырды.
Ал қазіргі жағдай аз да болса да өзгеріп келеді. Меншіктің әр түрлі формаларына көшуге байланысты қоғамның әрбір мүшесіне жұмыс орнын ерікті түрде таңдауына ғана емес, сонымен қатар, өзінің жұмыс күшін өз еркімен пайдалануына да кең жол ашуда. Олардың қоғамдастырылған өндірісте (мемлекеттік немесе ұжымдық) жұмыс істеуі, жеке еңбек әрекеті, жалдамалы еңбекпен айналысу құқықтары кеңейтілуде. Сонымен қатар, келешекте әрбір адамның өз еліндегі орнын анықтауына, тіпті басқа елге кетуіне мүмкіндік туды.
Нарықтық экономикаға көшуге орай, жұмысшы күшінің жұмыс орнынан босау процесі өрістеуде. Болашақта жұмыс орны кепілдік түрде анықталмайды, яғни еңбекке жолдау нақты түрде жүзеге асырлатын болады. Бұл жағдай, еңбек өнімділігін арттыруға, еңбеккерлердің табысының өсуіне, ғылыми техникалық прогресті тежейтін формаларды жоюға жол ашады.
Пайдаланылған әдебиеттер:

1. Мамыров Н.Қ., Тілеужанова М.Ә. Макроэкономика: Оқулық - Алматы: Экономика,2003-432 бет.
2. Н. Ә. Назарбаевтың «Қазақстан – 2030» стратегиялық жолдауы.
3. Кодекс законов о труде Казахской ССР по состоянию 1октября 1998г. Алматы: Баспа 1998. 96 бет.
3. Қазақстан Республикасының еңбек кодексі. 2004.
4. Ғ. Сапарғалиев «ҚР Әкімшілік құқық бұзушылық құқығы» Оқулық, Алматы «Жеті жарғы» 2004. 74бет
5. Шеденов Ө.К. «Жалпы экономикалық теория», Ақтөбе, 2000. 94 - 100 беттер
6. Я. Ә. Әубәкіров, «Экономикалық теория», Оқу құралы, Алматы «Қазақ университеті» 1999. 120-126 бет.
7. Б. Мәдешов «Экономикалық теория негіздеріне кіріспе»,
Алматы, 1994. 110-119 бет.
8. Жүнісов Б. А. «Нарықтық экономия негіздері» Алматы,1994, 25-32 бет.
9. Байжұмаев Б.Б., Жақыпова Ф. Н., «Экономикалық теория негіздері», Оқу құралы, Алматы, 1999. 105-120 бет.
10. С. Райымқұлұлы, «Экономикалық теория негіздері», Оқу
құралы, Шымкент, 2005. 154-158 беттер.
13. Макконнелл К. Р., Брю С. Л. «Экономикс» : Принципы,
проблемы и политика, Том 1, 157-162 стр.
14. Шеденов Ө.,Нұрымов Ғ. «Ауыл шаруашылығы өндірісіндегі еңбек нарығы», Алматы, 2001. 103-110 бет.
15. Осипова Г. М. «Экономикалық теория негіздері», Алматы, 2002. 250-253 беттер.
16. Крымова В. «Экономикалық теория», Кестелі оқу құралы. Алматы. Арқайм, 2003. 81-88 беттер.
Мерзімді басылымдар:
1. Д. Сабыр, «Жұмыссыздар саны азайып келеді» // Оңтүстік Қазақстан, № 133 – 134 (17 770) 11.09.2004, 2-3 бет.
2. Б. Шайманов, «Жұмыссыздық деңгейі төмендеуде» // Оңтүстік Қазақстан, №148 (17 624) 4.12.2003, 2бет.
3. Д. Шерімқұлов, «Еңбек рыногының бүгінгі жағдайы» // Оңтүстік Қазақстан, №110-111 (17 747) 31.07.2004, 7-10 бет.
4. Ү. Алтаев, «Жұмыспен қамту орталығында не істелініп жатыр?» // Оңтүстік Қазақстан, №31 (18 047) 28.02.2006, 4-5 бет.
5. «Қазақстан және оның аймақтары», 2’2003, Алматы, 58-60бет.
6. «Қазақстан және оның аймақтары», 4’2004, Алматы, 55-57 бет.
7. Д. Ажинурина, «Жанға батқан жұмыссыздық, оны тоқтатуға бола ма?»,// Заң №4, Алматы 2004, 69-75 бет.
        
        АННОТАЦИЯ
Бұл курстық жұмыста ҚР-дағы еңбек биржасы және халықтың ... ... ... тұрғындарды жұмыспен қамтудың арнайы
бағдарламасы жасалған. Еңбек ... ... ... ... ,
жұмыссыздарды қайта оқыту ... ... ... ... жұмыспен қамтуға қамқорлықтар жасау көзделген. Кәсіпорындарда
оларды жұмысқа алудың үлесі белгіленген.
Біздің ... ... ... ... ... жылға жоғарлауда.
Әрине, біз тез арада жұмыссыздықты ... жоя ... ... халықты
жұмыспен қамту мәселесін алға қойып, оған ... ... ... керек.
Курстық жұмыс кіріспеден, 3 ... ... ... Осы
тақырыпқа сай 3 кесте, 1 динамика және 3 ... ... ... ... ... мен жұмыссыздықтың теориялық мәселелері
1.1 Жұмыссыздықтың мәні, түрлері мен себептері
7-14 бет
1.2 Еңбек нарығының мәселелері
13-16 бет
ІІ ... ... ... мен ... ... ... Қазақстан Республикасындағы еңбек биржасы мен жұмыспен қамтуды
талдау
17-22 бет.
2.2 ҚР-дағы еңбек нарығының қалыптасуы және даму ... ... ... ... ... ... уақытқа дейін біздің елімізде жетілген еңбек нарығы болмады.
Мамандарды қайта дайындаудың тым ... ... ... ... ... ... ... жұмыспен қамтуға жағдай туғызды, өмір ... ... ... жол ... - ... ... ... белең алып отырған осы бір
қолайсыз ... да ... ... ... ... «екі ... ... жұмыс» деп, алыстан жылтыраған шамның болар-болмас жарығындай ... үміт ... ... еді. Оның да ... оты бірте-бірте сөнуге
айналған ... ... ... ... ... ... түбегейлі
өзгерістерге түсуде. Оның басты себебі – экономиканың нарықтық қатынастарға
көшуіне байланысты: кімнің өнімі сұранымға ие, ... ... ... ... ... ... еңбекке деген ең жақсы ынтасы ,
яғни, талаптануы тек нарық, соның ішінде еңбек нарығы жағдайында ғана ... ... ... ... ... ... түрлеріне қарағанда
еңбек нарығының басты ерекшелігі – оның негізін ... тірі ... мен ... ... көп ... орнығуда, ал ол өз кезегінде мемлекеттік секторда ... ... ... ... ... ... Кәсіпкерліктің
және де басқа шаруашылық ... баяу ... ... ... ... ... ... мүмкіндік бермей отыр. Қалыптасқан
шаруашылық байланыстарының үзілуі, соның салдарынан ... ... ... ... қуатының толық пайдаланылмауына, көптеген
кәсіпорындардың банкротыққа ұшырауына әкеліп соқтыруда. ... ... ... ... тән ... болып табылады. Бірақ оның әр
елдің ішкі жағдайына байланысты ... бір ... ... ... мөлшері асып немесе кеміп кетсе, нарықтық экономикаға залалын
тигізеді, ал қажетті деңгейде ... онда ... ... дамуына
қолайлы жағдай жасайды.
Жұмыссыз қалу қаупі - әр ересек адам үшін ... ... ... үшін ...... ... көзі әрі жұмыс адамды моральдық
жағынан қанағаттандырады. Сөйтіп, ... қалу ... ... қана ... сондай-ақ болашаққа сенімсіздік туғызады, адам
өзін өмірге жарамсыз сезінеді.
Жұмыссыздықтың әлеуметтік және саяси өткірлігін азайту үшін, ... ... ... ... ... отыз жыл ... жәрдем берудің әр түрлі жүйелерін ... ... ... ... реттеудің механизмі құқықтық негізде әрекет
ететін мамандандырылған мекемелердің, ... ... ... ... ... ... қайта мамандандыру, жаңа ... құру және ... ... ... ... әлеуметтік саясат
шараларын жүзеге асыру қажет.
Еңбек нарығы. Жалдау формасы біздің елге тән құбылыс ... жоқ, ... ол іс ... қалай болса, солай жүргізілді, яғни біз оған
немқұрайлы көзбен қарадық.
Еңбеккерлерге белгілі бір ... орны ... ... оның ... ... қамтамасыз етіліп отырды. Оларды жұмыстан шығаруда көптеген
жағдайлар тосқауыл болып отырды.
Ал қазіргі жағдай аз да ... да ... ... ... әр ... көшуге байланысты қоғамның әрбір мүшесіне жұмыс орнын ерікті
түрде таңдауына ғана ... ... ... ... ... күшін өз еркімен
пайдалануына да кең жол ашуда. Олардың ... ... ... ұжымдық) жұмыс істеуі, жеке еңбек әрекеті, жалдамалы
еңбекпен айналысу құқықтары кеңейтілуде. ... ... ... ... өз еліндегі орнын анықтауына, тіпті басқа елге кетуіне мүмкіндік
туды.
Нарықтық экономикаға ... ... ... ... жұмыс орнынан босау
процесі өрістеуде. Болашақта жұмыс орны кепілдік түрде анықталмайды, ... ... ... ... жүзеге асырлатын болады. Бұл жағдай, еңбек
өнімділігін ... ... ... өсуіне, ғылыми техникалық
прогресті тежейтін формаларды жоюға жол ашады.
І Еңбек биржасы мен жұмыссыздықтың ... ... ... мәні, түрлері мен себептері
Еңбек өндіріс факторы, ... ... ... ... Оның тауарлық
формасының ерекшелігі мыналардан тұрады:
1. Бұл ресурс, әдетте, өзінің толық көлемінде ... ... ... ... ... ... Шамалы жинақылық (аймақтық, өндірістік және т.б.)
4. Тұтас еңбектік бөлігі (элеуметтік формада) тұрақты өтімді ... ... ...... ... – бұл ... ... келетін еңбекке жарамды халықтың
өндірісте жұмыспен қамтылмауы. Жұмыспен ... ... ... ... бірге жұмысшы күшінің бір бөлігін жұмыстан босатуға
мүмкіндік жасайтын немесе оның ... ... жаңа ... қоятын
ғылыми – техникалық прогресстің салдары болуы мүмкін. Нарықтың экономикада
жұмыссыздық дағдарыстар кезінде ... ... жоқ ... жұмыссыздықтың
көбею себебі мемлекеттің өндіргіш күштерді орналыстырудағы бұрыс құрылымдық
саясаты болуы ...... ... ... адамдардың тұрақты
немесе уақытша жұмыс істемейтін бөлігі.
Жұмыссыздық ... ... ... ... ... ... ... оны сатып алуға жұмсалатын капитал көлеміне ... ... ... азаюы, жұмыс күшіне деген сұранысты төмендетеді. Мұндай
жағдай, нарықтық экономикадағы қорлану ... ... ... ... Осы ... ... ... жұмыс күшін өндіріске
тарту жай жүреді және капиталдың органикалық құрылымының өсуінің әсерімен
өндірістегі жұмысшылар қысқарады – ... ... ... ... ... ... теория. Жұмысшылардың табыспен келіспеуі, ... ... ... бас ... ... Жұмысбастылық жиынтық ұсынысқа, тұтыну
бейімділігіне және инвестициялар көлеміне байланысты.
Маркстік теория. Қорланған капиталдың қажетті нәтижесінде, жанды
еңбекте ... мен ... ... аз өседі.
Жұмыссыздықтың мынандай түрлері) бар:
1. Ағымдағы немесе фрикциондық жұмыссыздар. Адамдар бір
жұмыстан екінші жұмысқа ауысады, бір ... ... ... ... іздейді, оны күтеді. Осы себептерге байланысты жұмыссыз
болады, оны фрикциондық немесе ағымдағы жұмыссыздар дейді.
Сонымен, фрикциондық ... ... ... ... ... ... ... жұмыссыздық – жұмыс күшінің құрылысына жұмыс
орнының құрылымының сай ... ... ... ... ... ... күшіне сұраным
құрылымын өзгертеді. Жұмыс орнының жаңа құрылымы бұрыннан
келе жатқан ... ... сай) ... ... құрылымына сай
келмейді, осыған байланысты жұмысшылардың белгілі бір бөлігі
өндірістен ығыстырылып, құрылымдық жұмыссыздарды құрайды.
Жұмыссыздықтың жоғарыда келтірілген екі түріде ... егер елде ... ... және
құрылымдық түрлері болса, онда жұмыссыздық жоқ деп есептелінеді.
3. Технологиялық жұмыссыздық – ...... ... ... ҒТП – жоғарғы қарқынмен дамыған кезде жұмыс
орындары босайды, оның саны тез ... ... ... ... ҒТП ... ерекшеліктері де бар. Технологиялық зерттемелердің еңбек
сыйымдылығы жоғары процестеріне қызмет жасау үшін жұмыс ... ... ... келгенде ҒТП жұмыссыздықтың өсуіне алып ... ... ... ... ... әсер ... шараларды
қарастыру қажет.
4. Циклдық жұмыссыздық – экономикалық дағдарыста өндірістің төмен
құлдыраған (спад) ... ... ... Жұмыссыздықтың бұл түрі
жалпы тұтынушы және инвестициялық шығындардың бірден қысқаруымен
сипатталады. ... мен ... ... ... ... ... Сондықтан жоғарыдағы себепке байланысты, оны
сұраным ділгірлігіне ... ... ... деп те ... ... ... ... (сезондық) жұмыссыздық – белгілі бір
уақытта жұмыс істеп, қалған уақытында жұмыссыз ... ... ... ... көрсету) немесе толық емес жұмыс
күнінде жұмыс жасау.
6. Аймақтық жұмыссыздық – жеке ... ... ...... жағдайлардың әсерінен қалыптасады.
Мысалы, көмір өндіретін ... ... ... Әлемдік
тәжірибе бойынша жергілікті мемлекеттік ... ... ... ... ... ... жұмыссыздықтың сипаттына бірнеше факторлар ықпал
етеді:
• Ғылыми – техникалық прогресс;
• Экономикадағы құрылымдық және аймақтық ілгері басушылық;
• Сыртқы экономикалық бәсекелестің күрт ... ... ... ... ... міндетті:
1. Өте жоғарғы жинақылыққа ... ... ... және халықаралық көзқарастар аясында)
2. Үлкен икемділікке барып, қазіргі заманғы жағдайларға сай өте
үлкен бейімділік танытуға.
3. Еңбекақы ... ... ... ... ағымдық еңбек үлесімен ғана емес, сонымен бірге
адамның жұмысқа лайықтылығын, әлеуметтік мүмкінділігін және
біліктілігінің өсуін есепке ала отырып құру ... ... |
| ... ... ... ... ... жайды |
|және т.б. өзгертуге |
|байланысты болады.) |
| |
|- ... өз ... ... ... ... келмейді |
|(оны жұмыс сипаты немесе|
|ақы деңгейі тартпайды) |
|- еңбекке қабілетті ... ... ... ... ... ... ... (тегін |
|көмек алып) ... ... ... ... ... ... ... мен ... өндірісті жаңа |
|және ескі салаларға |
|бөлу ерекшеліктерімен |
|жағдайласады). ... ... ... ... жұмыссыздықтың себептерін талдай
отырып, шетел авторлары олардың жекелеген түрлерін тудыратын ... ... ... АҚШ ... ... ... ... жүргізген зерттеуі, жұмыссыздықтың 70 түрін атаған.
Олардың әрқайсысының өзінің ... ... бар. ... барлық
жұмыссыздықтың түрлерін негізінен екі топқа жіктеп қарайды. ... ...... ... ... туындауын
жатқызады, алдыменен циклдық жұмыссыздықты айтамыз. Жұмыссыздықтың екінші
тобына – ... ... ... ... емес фрикциондық,
құрылымдық, технологиялық және басқа түрлерін» жатқызамыз.
Кез келген жұмыссыздықтың болуы – қоғам үшін ең ауыр ... ... ... ... ... пікірі бойынша, адамды
жұмыссыз деп есептегенде, ол тек жұмыстан айырылып қана ... ... да ... ... жұмыстан айырылуды психологиялық зақым
ретінде бағалап, тек ең жақын туысқаны ... ... ... ... ... оның ... өлшенеді.
Жұмыссыздық деңгейі – жұмыссыздар санының жұмысқа қабілеттер
санындағы үлес ... ... ... ... ... ... табиғи деңгейі” деп атайды.
Жұмыссыздық деңгейі экономикалық жағдайының ... ... ... оны тура ... деп ... ... болмайды. Себебі , ресми
статистикада, кім ... ... ... ... ... ғана
есептейді.
Жұмыссыздық деңгейін есептеу төмендегідей формуламен анықталады:
ЖД = ... 100% ... ЖД – ...
жұмыссыздар саны;
ЖК – ... ... ... ... оның ... ... Оның ... жалпы санының жұмыс күші санына қатынасымен пайыз түрінде
есептеледі.
Экономикалық теорияда “жұмыссыздықтың табиғи деңгейі” – ... ... Оның ... ... оның ... әр елде әр ... пайыздан 7 пайызға дейін. Мемлекет жұмыссыздықты осы ... ... ... іс-шаралар жүргізуге міндетті.
Жұмыссыздықтың экономикалық және әлеуметтік салдары:
1. ЖҰӨ-нің көлемі қоғамның өзінің бар ... ... ... ... ... әкеліп соғады.
2. Халықтың әр түрлі топтарының арасында жұмыссыздық шығыны бірдей
бөлінбеуіне соқтырады.
3. Жұмысшылар ... ... ... ... ... ... жұмыссыздық мәселелерін шешуде экономикаға мемлекеттің
араласуы қажет. Мемлекет жұмыссыздықты реттеуді негізінен төрт ... ... ... ... оларға мамандығын жоғалтпау үшін
еңбек биржасы арқылы кәсіби дайындықтардан және қайта дайындаудан
өткізуге көмек көрсету.
2. ... ... ... ... ... ... ... есептеу үшін икемді еңбек нарығын
қалыптастырып, оны осы ... ... үшін ... ... ... ... ... ету.
4. Жұмыссыздық зардабын шеккен адамдарды әлеуметтік қорғау.
Кез келген жұмыссыздың деңгейімен байланыста болатын экономикалық
зиянды анықтау үшін, ... ... ... заңы ... Бұл ... экономисі Артур Оукеннің (1724-1780 ж.ж.) есімімен аталған. Осы
заң математикалық тұрғыдан жұмыссыздық деңгейі мен ... ... өнім ... ... ... ... көрсетеді. Егер жұмыссыздықтың
сандық деңгейі табиғи деңгейден 1%- ға асса, онда ЖҰӨ көлемінің төмендеуі
2,5% ... Осы 2,5 ...... ... ... ... Мына
1:2,5 қатынасы, бұл жұмыссыздықтың ЖҰӨ көлемінің төмендеуіне қатынасы болып
табылады және жұмыссыздықпен байланысты өнімнің абсолюттік зиянын ... ... ... (1983 ж) ... ... ... ... 3,5 % - ке жетті, артық ұйғарудың табиғи ... 6%. Осы 3,5% ... ... (2,5) көбейтсек, онда 1983ж. ЖҰӨ көлемінің көлемінің
төмендеуі 8,75% құрайды. ... ... ... егер де 1983 ж. ... ... ... етілсе, ЖҰӨ нақтыға қарағанда 8,75% - тен көп
болар еді.
Қазақстан Республикасында тәжірибесінде енді ғана ... ... ... ... өтуі ... Қазіргі кезде
жұмыспен қамту қатынастары терең дағдарысты басынан кешуде. Оның себебі
әміршілдік экономика ... ... ... ... тоталитарлық
орталықтан жоспарланған еді. Бұрынғы әміршілдік қоғам толық жұмыспен қамту
міндетін және тұрғындардың тиімді еңбекпен қамтылуын шеше ... енді ... ... ... ... ... түсінеміз?
Толық еңбекпен қамту дегеніміз халық шаруашылығы көлемінде еңбекке
қабілетті тұрғындарды жұмыс орнымен қамтамасыз ... ... ... ... қоғам қажеттілігін өте аз еңбек
шығынымен қанағаттандыра білу.
Қазіргі нарықтық экономикада жұмыскерлердің оңтайлы резерві міндетті
түрде ... ... ... жұмыссыздықтың табиғи мөлшері сақталады. Оған тең
дәрежеде арифметикалық ... ... ... және тым ... жұмыссыздықта
керіғар екендігі белгілі.
Жұмыспен қамту мәселесін экономиканы зерттеушілер әртүрлі көзқараста
қарастырады. Олардың ... ... ... ... Ағылшын священнигі Мальтус “халықтың өсу” заңын қалыптастырды, ол
заңға сай ... ... ... өндіру арифметикалық прогресспен
көбейеді (1,2,3,4,5, т.с.с), ал адамдардың өсуі ... ... ... ... ... ... ... себебі осы
тамақ өндірісі мен адам өсуінің арасындағы тәуелділікте – деп, адам ... ... ... эпидемия, түрлі апаттар т.с.с. реттеуді ақтады.
2. Классикалық саяси экономия ... ... ... жүйе деп,
онда жұмыссыздыққа мәжбүр етпейді, жұмысшының өз еркімен ... ... ... ... ... ... ... т.с.с.
3. Маркстік теория жұмыссыздық капитализмге тән құбылыс, капиталдың
органикалық ... ... ... ... ... солар жұмыссыздықтарды құрайды – деп түсіндіреді. Маркстік
экономикалық теория капитализмді жаңа ... ... ... ... ... Олардың тұжырымдамасына сай жұмыссыздықтың ... және ... ... түрлерін келтіреді.
4. Кенсиандық теория. Кейнстің тұжырымдауынша, ... ... ... нарық өзін-өзі реттеуші бола ... ... ... ... жұмыспен қамтуға кепілдік бере алмайды.
5. Неоклассикалық теорияны ... ... ... деңгейі” болу керек, одан құтылу мүмкін емес.
Ауыл ... ... ... АҚШ – да 1955 жылы 6,5 ... 1990 жылы 3,2 млн ... ... ал ... ... саласында 1955
жылы 30,1 млн адамнан 1990 жылы 85,3 млн адамға ... ... ... 75% ... ... ... ой еңбегімен айналысатын
жұмыскерлер арта түсті. Олар 1991 жылы барлық жұмыспен ... ... 51% ... ... ... не ... жатыр?
Шымкент қаласы әкімінің еңбек, халықты ... ... ... қамту басқармасы кедейшілікпен күресті негізге ала ... ... ... ... ... ... түзген болатын. Бұл түзілген іс-
шаралар жобасы негізінен үш ... ... ... ... ... ... ету, екіншіден, оларды кәсіби даярлау, яғни қайта ... ... және ... ... ... қамтамасыз ету.
Осы атап өткен бағыттарды негізге алған басқарма ұжымы өткен жеті
айда жоспар бойынша 1500 ... ... ... ... керек болса,
іс жүзінде бұл көрсеткіш 1514 адамға жетіпті. Қала бойынша қай жерге ... ... ... ... жасаған басқарма қызметкерлері
оқу мекемелерінің арасында тендер өткізіп, жеңіп шыққан ... ... ... ... оқу курсына жібереді.
Үстіміздегі жылы ... ... ... және аса ... ... беру ... ... жетіп отыр.
Бүгінгі таңда 639 ваканция бар болса, оның басым бөлігі техникалық
қызметкерлерді ... ... Ал ... тіркелгендер негізінен экономист
немесе заңгер болып келеді. Басқарма бүгінге дейін 205 азаматты осы ... ... ... ... мамандық әперген. Ал белгіленген жоспар
бойынша олар жыл ... ... 345 ... ... ... ... оқытып
шығаруы керек. Егер таратып айтар ... ... ... – 80 ... ... және орта ... ... – 10 адам,
аспаз-кондитер официант мамандығына – 20 адам, шаштараз – визажистке – ... ... ... орыс және ... ... ... ... игеруі керек) – 20 адам, тігіншілікке – 40 адам, газбен және
электрмен ... – 20 ... ... ... мастерлігіне – 10
адам, автомеханик және автослесарлыққа -10 адам, жүргізушілікке – 40 ... ... – 10, ... – 30) ... тиіс деп ... ... біртіндеп кеміп, кедейшіліктің шекпенінен
арылушылар саны артып ... ... әлі де ... қоғамға қажетті
мамандықтарды таңдай білмеуден жоғары, арнаулы оқу орындарын бітіруші жас
мамандар ... ... ... ... ... ... өзінде
гуманитарлық мамандар бойынша – 2900, педагогикалық – 4680, ... ... - 1500 жас ... ... алғалы отыр. Бұған орта білім
беретін колледждерді бітіретін 2000 ... 800 ... ... айту ... ... мен ... көше сыпыратын қоғамдық
уақытша жұмыстарға ... өзге амал ... ... онша ... ... ... ауылдық жерлерде әлі де болса ... ... бар. ... сол, ... ... бос ... химик, математик,
физик мамандардың зәру болып отырған ... бір ... ... ... ... шешу барысында шетелдік арзан жұмыс ... ... ... да ... тудырып жататыны бар. Олар ... бес ... ... ... ... деген талапты көлденең тартады.
Осылайша ... ... ... құмбыл. Облысымызда шетелден маман
әкеліп жұмыс істеуіне рұқсат берілген 44 ... бар ... ... ... мәселелері
Еңбек нарығы – бұл нарықтың ерекше түрі, онда ... күші ... ... ... алу ... ... Осы ... оның құны мен жалдану жағдайы
бағаланады. Еңбек ...... ... ... ... ... ... көлемі мен динамикасын, жұмыссыздықтың сала
бойынша, кәсіби-біліктілік, демографиялық және басқа да ... ... Осы ... АҚШ-тағы еңбек нарығында айқын
көрінеді. Осындағы салалық құрылымда екі ... ... ... айналысатындар санының тез қысқаруы және олардың қызмет
көрсету саясында артуы. Себебі бұл сала ... ... ... және ... ... қолданатын басты салаға айналады.
Еңбек нарығы – бұл жұмыс күшіне ... пен ... ... ортақ формасы. Ол тұтынушы сұранысына сәйкес экономика секторларына
жұмыс күшінің ... ... ... ... қамтамасыз
етеді. Яғни еңбек нарығын мемлекеттік реттеу (Сурет 3).
Еңбек нарығын мемлекеттік ... ... ... ... ... |
|еңбек ... ... ... ... |
|флекси- |
|билизациясы»),|
|еңбек қатынас-|
|тарын ... ... ... ... кәсіби |
|дярлық пен |
|қайта даярлық|
|–тан өтуге |
|көмектесу(еңб|
|ек биржасы) |
| ... ... ... |
Сурет 3
Еңбек нарығын экономикалық талдау негізінде, біздің білгеніміз, жұмыс
күшіне деген сұранысты бекіту мен оған ... табу – ... ... ... сәйкес сұраныс қисығымен ұсыныстың түйісуі еңбек
бағасын және ... ... ... ... ... ... ... экономикалық коньюктурадан, еңбек механизациясының дәрежесінен,
еңбекті өтеумен қамсыздандыру ... ... ... ... ... алдында атап өткендегі мемлекеттік дәрежеде ол экономиканаң
дамуына байланысты екенін ұмытпауымыз керек. ... ... ... ... ... ... жарамды халық саны, оның ... ... ... ... ... деңгейі)
еңбекақының мүмкін мөлшерімен, әдет- ғұрпымен және дәстүрімен анықталады.
Еңбек нарқының құрлымы, маманданған және әлеуметтік топтардың қатынасы
арқылы сипатталып, осы ... ... пен ... ... нарығы шаруашылық механизмнің топтарына қажетті халық
шаруашылығының тасқындарын ... ... мен ... ... құралдарының
бірі. Еңбек саясатының тиімді стратегиясында еңбек сферасында ... және ... ... ... ... ... қатаң және
белсенді саясатына негізделеді. Алайда әлеуметтік мақсаттар экономиканың
өсуіне кері ... ... ... ... Ел экономикасын көтеруді
мақсатқа алып, басқа мәселелерді жауып қоюға болмайды. Ел ... ... ... ... ... ... экономикалық жағдайына тиімді
әсерінен басқа , кері ... де ... ... ... ... өңдеуде, ол республикадағы еңбекақы мен ... ... ... ... қамтамасыз ете алмайтынын естен шығармаған
жөн. Маманданған және аймақтық – географиялық ықшамдануды, ... ... ... ... ... ... ... отырып,
жұмыссыздықпен іс жүзінде күресу шаралары еңбек нарығының модельділігін
үлкейтеді және ... ... ... да ... ... Өтпелі
экономика елдерінде жұмыс істейтіндер үшін ... ... ... ... ... ... ... күші жайлы нарықта өте
жайылған және кең көлемді жүйелер ақпаратты ... ... ... өте жақсы қойылған көліктік қатынастар, ... ... ... Осы ... ... ... ақша қажет. Ал бюджеттік тапшылық
жағдайында, негізгі әлеуметтік күш жұмыс берушілер ... ... яғни ... ... ... ... ... болар жұмыс берушілер , яғни
кәсіпкерлер өз жұмысын іске асыруда көптеген тәуекелдерге барады.
Қазақстан Республикасында 1992 ... ... ... ... ... жоқ.
Нарықтық экономика көшу осындай нарықтың болуын қарастырады. ... ... ... ... ... ... ретінде сату – сатып алу туралы ... ... ... ... әсер ... арқасында жоғарғы
біліктілікті еңбектің дәрежесі көтеріледі, әрбіс жұмыс орнының бағасы
өседі, ... және оның ... ... ... ... ... ... және іскер жұмыскерлерге қатаң әрі қатал ... ... ... қабілетсіздерді, жалқау, әлсіздерді ешқашан аямайды. ... ... ... ... ... ... пен ... Республикасындағы қалыптасып отырған еңбек нарығы нақты
еңбек нарығынан өзгешелеу. Мұнда әзірше жұмыс күшін еркін сату ... ... және оның ... ... ... және ... әлі де ... паспорттық құжаттық режим сақталуда,
жұмыс күшінің еркін аумақтық ... ... ... ... жай нарығы
болмай тұр. Мысалы, көмір және тау-кен өндіру, мұнай өндіру аудандарында
ерлер ... ... ... ... ... ... қолданатын кәсіпорында
нашар дамыған, осыдан ... ... ... ... ... ... сұраным мен ұсыным заңы жұмыс жасайды және ол еңбек ақыға
әсер етеді. ... ... ... ... мен ... алушылар кездеседі.
Өзінің жұмыс күшін ұсынатын жұмыскерлер, яғни өзінің жұмысқа қабілеттілігін
сатушылар болып табылады. Біздің елімізде еңбек нарығын ... үшін ... ... ... мен оның өндіріс құрал-жабдығымен
қосылу әдісін түбегейлі өзгерту ... ... ... ... ... ... әдіспен – сатып алу – сату жолы арқылы жүзеге асады.
Қазіргі кезде біздің ... ... ... ... адамның еңбегі төмен бағалануда. Мысалы, бір сағаттық адам
еңбегі Швецарияда – 15,5, ... – 11,4, ... – 10,9, ... ... ... – 7,3, Гонконгта – 1,8, Тайванда – 10,9, Оңтүстік Кореяда ... ... – 0,6, ... – 0,2 ... ... Біздің есептеуімізше,
Қазақстан Республикасында жұмысшы мен ... ... ... ... ... 0,4 ... тұрады. Нарықтық қатынастарға көшкенде жұмыс
күшінің сапасына деген сұраныс өседі, сондықтан оның ... ... ... ... ... ... көптеген елдерде еңбек нарығындағы
әртүрлі категориядағы адамдарға, ... ... ... ... көзделген. Осы мақсатта жастар арасындағы жұмыссыздықпен күресу ... ... ... ол ... ... Бұл ... қатысуымен жастар үшін жұмыс орынын құру шараларын ... ... ... ... төлеу шығындарын қаржыландырмаса,
мемелекет кәсіби дайындықта жұмсалатын шығындарды өз мойнына алады.
Жұмыссыздық мәселесін ... ... ... ... ... жұмыспен қамту орталығы) алады. Еңбек биржасы – бұл тұрақты
негізде қызмет жасайтын мекеме, мұнда ... ... ... жұмыскер мен
кәсіпкер арасындағы делдалдық іс-әрекет жүзеге асады. Бұрынғы КСРО-да ең
соңғы еңбек биржасы 1930 жылы ... ... көзі ... ... өмір ... ... еңбек нарығы элементтерінің
қайтадан пайда болу қажеттілігін алға тартуда. ... ... ... ... ... ... ... институт ретінде пайда болып,
оның мақсаты жұмыссыздарға көмек көрсету еді. ... өте келе бұл ... ... дамуына сай олардың міндеттері мен қызметтері өзгерді.
Соңғы жылдары еңбек биржасы еңбек нарығын реттеудің маңызды ... ... ... ... ... әрі оны ... ендірді. Мұндай
биржалардың бүгінгі кездегі негізгі ... ... ... ... ... ... мен ұсынымды зерттей білу, жұмыссыздар ... ... бос ... ... ... ... ... және жұмысқа тұрғысы
келетін адамдарға ақпарат беру, жұмыс іздеген ... ... және жаңа ... ... жастар арасында кәсіби бағдар
жұмысын ... ... ... ... ... ... іс ... жұмыссыздарға жәрдем ақы төлеу болмақ.
Мемлекет кәсіпорын және ұйымдар мүддесін ескере ... ... ... нарығына әсер етеді. Еңбек биржасы берген жұмысқа жолдама-кәсіпкер
үшін ұсыныс болып ... ... олар ... кімді аламын десе де таңдау
еркіне құқылы және ... ... ... ... ... ... бар.
ІІ ҚР-дағы еңбек биржасы мен жұмыспен қамту ... ... ... ... ... мен ... ... органдары зерттеуді арнайы іріктелген және оқытылған ... ... ... Республикасы Еңбек және ... ... ... ... бойынша 2003 жылдың қаңтар- маусымда ... ... ... ... ... ретінде 146,5 мың. aдам,
маусымда – 24,9 мың адам ... ... ... ... 51,2 мыңы ... мыңы – ауыл ... (Сурет 4).
2003 жылғы маусымның соңында ... ... ... ... ... ... ... саны – 172 мың, бұл өткен айдағыдан 11,5 мың
адам (6,3%) , 2002 жылғы тиісті кезеңдегіден 84,1 мың адам (32,8%) ... ... ... ... халық санындағы үлесі 2003
жылдың мамырындағы ... ... ... ... ... ... халықтың жұмыспен қамтылуы туралы
өткізген іріктеме зерттеу материалдары бойынша 2003 жылдың ІІІ – ... ... ... ... саны 985,4 мың адамды (15 және
одан үлкен жастағы ... ... ... – 71,2 ... құрады, одан
92,4% -- экономика салаларында жұмыспен қамтылғандар, 7,6% -- жұмысы жоқтар
( ... ... – 8,2% ... ... ... ... 44,8% ... 55,2% — өз бетінше жұмыспен ... ... ... бөлігі (62.6% ) ауылдық жерде еңбек етеді.
2003 жылдың ІІІ – ... ... ... ... жалпы саны
74.9 мың адамды құрады, оның 63,8% -- қала, 36,2% -- ауыл ... ... ... ... ... ... саны 398,4 мың адам болды.
Экономиколық енжар халықтың негізгі бөл ігін ... оқу ... ( 43,9% ... ... ( 39,6% ) ... ... ... 2001 жылмен салыстырғанда облыстағы
экономикалық белсенді халықтың саны 16,6% ... ... ... ... бағдарламаларын енгізу мен еңбек рыногындағы теңсіздікті ... оның ... орта және ... бизнеске несие беру осындай
мүмкіндік туғызды. Сараптама көрсеткендей, еңбек ... ... ... ...... қамтылғандар санының артуы мен
жұмыссыздар санының кемуі. Осы кезең ішінде жұмыспен ... саны ... оның ... жалдамалы жұмысшылар – 18,8%, өз бетінше ... – 24,4% ... ... деңгейі 3,9 пайыздық бірлікке
төмендеді.
2003 жылдың желтоқсанында Қазақстан Республикасы ... 15 және ... ... экономикалық тұрғыдан белсенді халық саны (бағалау бойынша)
7,6 млн. адамды құрады. Экономикада жұмыспен ... ... ... немесе өткен жылдың тиісті айымен салыстрғанда 489,2 мың адамға көп,
жұмыссыздар – тиісінше, 686 мың адам ... 37,8 мың ... ... ... 9,1% ... жылы (алдын ала деректер бойынша) экономикалық тұрғыдан белсенді
халық саны 7,6 млн. адамды құрады және 2002 ... ... 239,3 ... немесе 3,2% өсті. 2003 жылдың төртінші тоқсанындағы еңбек рыногының
негізгі индикаторлары 2 кестеде көрсетілген.
Еңбек нарығының 2004 жылғы ... 2004 жылы ... ... ... ... ... ... болған дисбаланстар мен диспропорцияларды
жоюмен, еңбек нарығындағы жұмыс ... ... ... өсуімен
байланысты міндеттерді шешуге бағытталған. Дисбаланс пен диспропорция
туралы мәліметтер ... ... жылы ... ... жұмыспен қамту
орталықтарына 22,1 мың адам келіпті, ... 11 мыңы ... яғни 50,6 ... ... Бұл ... биылғы жылдың басынан бері жұмыс іздеп
келушілер санының өсуі есебінен 42 пайызға дейін ... ... ... ... ... ... ... мен бос орындары мен бос орындар
еңбек ... ... 1/10 ... яғни 10 пайызын ғана
қанағаттандырады.
Жалпы жұмыссыздық деңгейінің жоғарылығы Елбасымыз ... ... ... дәрежесін көтеру туралы нұсқауын орындауда
тыңғылықты істер атқарылмай жатқанын ... Бұл ... ... ... ... атап өтті. Кедейлік пен жұмыссыздықты төмендету жөніндегі
2003-2005 жылдарға ... ... ... халықты жұмыспен қамтуды
жақсартуға ... ... ... ... ... ... білікті мамандарды жұмыссыздар арасында ... ... ... ... жылдың I-жартжылдық қорытындысы тұтас алғанда оң нәтижеге қол
жеткізілгенін ... оны біз ... ... ... индикаторынан
байқаймыз (сурет 5). Бағдарламада қарастырылған халықты жұмыспен қамтуды
өсіруге ықпал ететін факторлар бойынша көрсеткіштер ... ... ... 7363 жаңа ... орындары ашылған, бұл жылдық бағдарламаның
120,8% құрайды. 5886 адам жұмысқа орналастырылған (138,4%), 5562 ... ... ... ... (134,4%), кәсіби оқуға 271 жұмыссыз
жіберілген (165%). Жаңа ... ... ашу ... ... ... ... Түлкшбас, Сайрам, ... ... оң баға ... ... ... ... ... қаласы мен Төлеби ... осы ... ... ... күмәніміз жоқ .
Облыста жаңа жұмыс орындарын ашу мен халықты жұмыспен қамту
қызметінің көмегімен 11,6 мың жұмысыз жұмысқа орналасты. өткен жылмен
салыстырғанда ... ... ... ... ... ... ... етті, бұл жыл басымен салыстырғанда ресми тіркелген
жұмыссыздар деңгейін төмендетугу әкелді. Бұған жұмыс берушілердің Қ.Р
–ның ... ... ... ... ... ... ... бос жұмыс орындар мен вакансиялар мәліметтерді беруді
орындаулары тікелей әсер етті. Егер де 2003 жылы бос ... ... орта ... ... 900 орын ... мәлімет берілсе, 2004 жылдың
маусым айында бұл көрсеткіш 1283 орынға дейін ... ... ... жәрдемімен жұмысқа
орналасқандар саны
2—кесте
| ... 2005ж ... 2006ж ... ... |2418 |2339 ... елді ... |1373 |1187 ... жер |1045 |1152 ... |556 |430 ... |80 |69 ... |189 |233 ... |235 |212 ... ... |108 |87 ... |173 |68 ... |187 |229 ... |62 |101 ... |32 |32 ... |154 |152 ... |232 |214 ... |1 29 |98 ... |131 |125 ... |66 |193 ... |84 |65 ... жылы ... жұмысшылар саны 4,8 млн. ... ... ... осы ... ... 185,7 ... (4%). Осының ... ... және ... ... 81,4% ... ... жеке ... 11,6
%, ал ауыл шаруашылығында 7% ... және орта ... 2006 ... ... ... саны 2,7 млн. адам ... ... жалдамалы
жұмысшылар 56,4%-ды құрады. Бұл ... ... 120,7 мың адам ... ... ... ... ... жастар арасындағы , яғни
15 жастан ... ары ... 8 млн. ... ... ... ... млн., ал жұмыссыздары--613,5
мың адам болды.
Республика халқының 15 жас және одан ... ... ... 7,4 млн. немесе 64,4% ... ... ... 4,2 млн. ... 56,5%, ауыл шаруашылығында 3,2 ... ... ... 2—тоқсанында жұмыссыздарсаны 623,3 мың ... ... Орта ... ... елді ... мың адам немесе 62,3 % ... ... ... мың адам немесе 37,7% (6,8% ) ... ... ... ... ... құрады.
Әйелдердің жұмыссыздығы бірқалыпты—361,3 мың (58 %) , ал ... мың адам ... ... ... ... ... көп ... жас аралығы—27,1%, келесілері 25—29 жас—17,8%, ... 40—44 ... 35—39 ... Жұмыссыздардың арасынан
жоғары білімділер 115,3 мың адам, орта ... ... ... ... ... мың, ... мың ... жылдан аса жұмыссыз отырғандар—203 мың адам ... , 1—6 айға ... –148 мың ... 25,4% , 6—12 ... мың адам ... 17%.
Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау Минмстрлігінің
еңбекпен ... ... ... ... 2006 ... ... 175 мың адам тіркелген, ал ауыл ... мың ... ... ... еңбекпен
қамтылғандар 117,6 мың адам. 2005 жылдың ІІІ ... ... ... ... саны 1017,2 мың ... құрады, оның 92,6
пайызы экономикамен айналысса, 7,2 пайызы жұмыс болғанымен, егер ... ... ... ... тұрды. Халықтың экономикалық белсенділік
деңгейі 69,5 пайызды құрады.
Облыс ... ... ... ... 47,6 ... жұмысшылар, 52,4 пайызын өз бетінше жұмыс істейтіндер құрады.
Еңбек рыногындағы жұмыспен ... ... өсуі ... өз ... істеу есебінен, әсіресе, ауылдық жерлерде қосалқы шаруашылықты
дамытқан немесе жеке бау- ... ... ... есебінен жүзеге
асып отырды.
2005 жылдың қаңтар – ... ... ... ... мен
ұйымдарында ( заңды тұлғалар ) ірі, орта және ... ... ... ... саны ... көрсеткіш бойынша 318,4 мың адамды
құрады, оның ішінде ірі және орта ... 227,2 мың адам ... ... мен ... ... 91,2 мың адам (28,6) ... ... 1 қаңтарындағы жағдай бойынша Оңтүстік Қазақстан
облысында тіркелген жұмыссыздардың саны 8,7 мың адамды құрады немесе 2005
жылдың тиісті кезеңімен салыстырғанда 90,7 ... ... ... ... -0,86 пайызды құрады (2005 жылдың 1 қаңтарында – 0,95
болған ). 2005 – 2006 жылдардың 1 ... ... ... Оңтүстік
Қазақстан облысының ресми тіркелген жұмыссыздар саны 1 кестеде
көрсетілген.
Оңтүстік Қазақстан облысының 2003 – 2005 ... ... ... ... ... ... асыру барысында 2005
жылы облыста 14514 жаңа жұмыс орны құрылды, оның ішінде өнеркәсіпте – 1657,
ауыл шаруашылығында – 1584, ... пен ... ...... мен денсаулық сақтау саласында – 3616 жұмыс орны ашылды.
Жұмыспен қамтылмаған халықты еңбекке орналастыру деңгейі өсіп келеді.
2005жылы ... ... ... ... ... ... ... 24150
адамның 17959-ы немесе 74,4 пайызы еңбекке орналасты. Ресми тіркелген 9634
жұмыссыз қоғамдық жұмысқа тартылды, 1550 адам ... ... ... ... ... нарығының қалыптасуы және оның дамуы
Халықаралық Еңбек Ұйымы жұмыс күші рыногының серпінін өлшеуді ... ... ... бірі деп белгілеп отыр. Дүниежүзілік
тәжірибеде, еңбек ... ... ... ... ... байқау
ұйымдастыру маңызды. Бұл үшін халықтың пікірін сұрау арқылы іріктеп зерттеу
жүргізіледі. Мұндай зерттеудің мақсаты – ... ... ... мен ... ... қамтылғандар мен жұмыссыздар, экономикалық
белсенділік және құмыссыздық деңгейі, олардың ... ... ... ... рет ... ... 2001 ... бастап тоқсан сайын жүргізіліп
келеді.
Еңбек министірлігі өздерінде тіркелген жұмыссыздар туралы ақпарат
таратады, еңбекпен қамту ... ... ... үшін ... ... ... алып ... санына қарап «жұмыссыздық
пәлен пайыз» деп ... ... сай келе ... органдары жүргізіп келе жатқан белгілер мен ұғымдар Халықаралық
Еңбек Ұйымының стандарттары мен әдістемелік ... ... ... ... және ТМД ... осы сияқты көрсеткіштерімен салыстрмалы
талдау жүргізуге мүмкіндік ... ... ... ... есептеу белгілері қамтылған:
- сұхбат беруші туралы мәлімет;
- ақылы жұмысы ... ... ... ... ... ... сипаттайтын белгілер;
- қосымша жұмысы туралы мәлімет;
- жұмыссыздықты (жұмыспен ... ... ... ... ... ... жұмыспен қамтылмаған адамдардың
бұрынғы қызметі;
- экономикалық енжар адамдар туралы мәлімет;
- үй шаруашылығында тауар ... ... ... ... ... үшін не істеу керек? ... және ... ... ЖҰӨ -ның көлемі қоғамның өзінің бар ... ... ... салыстырғанда төмендеуіне әкеліп соғады.
2. Халықтың әр түрлі ... ... ... ... ... соқтырады.
3. Жұмысшылар мамандығын төмендетіп, тіпті ... та ... ... ... ... ... мемлекеттің
араласуы қажет. Мемлекет жұмыссыздықты ретеуді ... ... ... ... ... ... оларға мамандығын жоғалту үшін еңбек
биржасы арқылы кәсіби дайындықтардан және ... ... ... Әрбір әлеуметтік ... ... ... ... ... ... үшін ... еңбек ... оны осы ... ... үшін ... ... ... құқықтық қамтамасыз ету.
4. Жұмыссыздық зардабын шеккен адамдарды әлеумметтік қорғау.
Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... жұмыс күшін еркін сату әзірше жүзеге ... және оның ... ... ... және ... мен шектелуде: әлі де болса жұмыс ... ... ... ... ... ... ... нарығы болмай
тұр. Мысалы, көмір және тау кен ... ... ... аудандарында
ерлер еңбегңі басымдау. Себебі ... ... ... ... ... дамыған, осыдан байқалатыны ... ... ... ... ... Осыған сай
республикада біршама іс – ... ... ... 2000ж. ... ... ... ... «Қазақстан
Республикасындағы еңбек туралы» Заңдар қабылдап күшіне ... ... ... Республикасының азаматтарын еңбек еріктілігіне
деген ... ... ... ... ... ... қатынастарымен , жұмыссыздарды әлеуметтік қорғау ... ... ... қамту салаларындағы қоғамдық қатынастары
ретейді.
Қазақстан ... 1998 – ші жылы ... ... 251,3 мыңнан астам адамды ... оның ... 60 % ... Ал 2000 ... жылы ... ... ... саны
193,7 мың адам болды.
Республикамыз нарық экономикасына ... ... көшу ... ... ... ... ауыртпашылық пен қиындықтар
әкелгенін ... Ауыл ... ... ... ... ... ... дағдарысқа ұшырап, күйзеліске түсті. ... тән ... ... ... ... , ... саудагерлер, кәсіпкерлер пайда бола
бастады. ... ... ... деп ... мен қаржы, мал майда ... ... ... ... ... малы мен техникасын арзанға
сатып, ... опық ... ... Есін ... ... ... алған өнімін өткізетін жер таппай, ... ... ... ... ... ... Соның салдарынан
ауылда мыңғырған мал ... егін салу ... Бұл ... ... ... ... жұмыссыздыққа, елді
мекендегі тұрғылықты халықтың жаппай қалалық жерлерге ... әкеп ... ... ірі ... облыс орталықтарында ... ... ... саудагерлер көбейді. Олар
шетелдерден, оның ішінде әсіресе ... одан ... ... ... ... ... ... бұл елдердің экономикасын
көтеруге жұмыла атсалысты. Сөйтіп, ол ... ... ... ... ... ... Ақшаның құнсыздығы мен ... ... ... ... тауардың жетіспеушілігі,
сол ... ... ... ... ала ... Ауылды жерде
екінің бірі жұмыссыздық күнін кешті. Бұл ... ... ... ... ... ... ауылды ... ... әкеп ... Бұл ... бүкіл республикамызда
басқа ... көшу өте ... ... қатынастарын енгізу
кезінде ауыл адамдарының ... ... ... ... ... рас.
Уәкілетті органдардың, жұмыс берушілердің ... ... ... мен ... қолдану жолымен бағдарламалық ... ... ... мүмкіндіктерін толығымен пайдалану қажет.
Мысалы, ағымдағы жылдың өзінде әйелдерді ... ... ... ... ... ... кәсіпкерге оқыту негізінде, сонымен ... ... ... ашу ... ... ... ұлғайту керек. Еңбек
рыногында жастардың жұмыспен қамтылуының өсуін қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... және ... жүйелерін
дамытудың аймақтық бағдарламасының орындалуына қол жеткізу қажет. Әсер
етудің бұл түрімен 2004 жылы ... ... ... мен ... ... 5 ... аса ... қамту қажет. Жұмыс берушілермен және
халықты жұмыспен қамту ... ... ... ... ... ... ... қолқабыс ететін қоғамдық негізде оқу орындары
ұжымдарында “Жұмыс іздеу клубтарын” құру қажеттігі ... ... Бұл ... ... ... көмектесе алады және көмектесуі қажет.
Жұмыспен қамтудың бұл кезеңінде, барлық жұмыс іздеушілерге ұйымдар мен
кәсіпорындар жұмыс орнын ұсынады, деген әңгіме ... ... ... ету ... емес, басқа жолын табуға болады. ... ... ... ... ... ... қожалығында еңбек жағдайын жақсарту жолымен,
мұқтаж отбасындағы жұмыссызға ... ... ( жер ... ... 2 жыл ... ... қайтарып беретіндей несиеге мал алу ) ... ... ... ... ... болады. Талдау нәтижесі
облысымыздың аудандары мен қалаларының келесі жылы ... 3 ... ... ... ... ету ... бар екендігін көрсетеді.
Халықты жұмыспен қамту мәселелерін шешуге «Халықты жұмыспен қамту
туралы» ... ... ... ... ... орналасуда мемлекеттік
кепілдік» туралы бап оң әсер етер деген ... Ол ... ... ... ... ... тұлғалар үшін жұмыс орындарын броньдау, арнайы
жұмыс орындарын құру, оның ішінде мақсатты топтарға енетіндерді ... ... ... ... органдары жұмыссыздарды әлеуметтік қорғау, ақылы
қоғамдық ... ... ... ұстануда.
Экономикалық өсу кезеңінде халықты жұмыспен қамту саясаты осыны талап
етеді. 2004 жылы білікті жұмысшыға ... ... ... 5-6 жыл ... жоғары. Сондықтан жоғары білікті жұмысшыларының жетіспеушілігінің
пайда болуы кездейсоқ құбылыс ... Бос ... ... ... ... ... ... орындарының (бульдозершілер, краншылар КИПиП
слесарьлары, газ – электр ... ... ... ... ... ... да сол ... Мұның бәрі білім беру жұйесін еңбек нарығына
қажеттілік саласына ауыстыру ... ... ... ... ...... ... жүйесін қалпына келтіру және оған
жұмыс ... ... ... ... ... емес. Жұмыссыздарды
қайта оқытуды жұмыс берушілердің қатысуымен, олардың өтінішімен ... ... ... біздіңше ҚР «Халықты жұмыспен
қамту туралы» Заңының 19 бабына енгізілетін ... ... ... дұрыс.
2004 - 2005 жылдары бойынша Созақ ауданындағы «Казатомпром»
кәсіпорнында ... ... ... 72 ... ... ... 29 ... дейін өспек. Облыстағы металлургия өнеркәсібіне 2005 жылдың
өзінде 70 аппаратчик, 25 гидрометаллург және 80-нен аса ... ... ... ... 60 ... аса ... ... болса, 2006
жылы Түркістан қаласында және Мақтаарал ауданында салынып жатқан ... ... жіп ... ... және басқа да мамандар керек
болады.
2004 жылғы жеке кәсіптер бойынша ... ... ... ... ... оқу ... , колледждерде және кәсіби
мектептерде мамандарды даярлаудың талдауы соңғы ... ... (88 мың ... ... (20,4 мың ... ... жұмысшы мамандықтарын дайындауда біршама өсуінде төмендегідей
жағдай қалыптасқан. ... ... оқу ... мен ... білім
алатын әрбір 10 студентке, яғни болашақ инженерлерге, шеберлерге, өндіріс
басшыларына ... ... ... 1 ... ... ... Облыстың
экономикасына мамандарды даярлауда анық диспропорция байқалуда.
Олардың пікірі бойынша еңбек рыноғындағы сұранысты ... ... ... ... оқу ... басшыларының жауапкершілігін
арттыру керек және оларға бағаны оқу бітірушінің жұмысқа орналу нәтижесі
бойынша беру ... ... ... ... ... ... жанынан
«Кадр» оқу ақпарат орталығы» мемлекеттік ... ... ... Ол ... ... , оларға психологиялық қолдау көрсету,
кеңес және ақпараттық мәлімет беру және ... ... ... ... ... ... даярлау жөніндегі түбегейлі
мәселелерді шешеді. Мамандарды даярлауға және қайта даярлауға ... жылы 42,6 млн. ... ... ... да, ... тиімді жұмсалынып жатқан
жоқ. 2003жылы облыста қайта даярлаудан ... ... 28 ... ... ... ... ... 20 пайыз), ал қалғаны әлі жұмыс
іздеуде. Сондықтан жұмыспен қамту ... ... ... ... ... тек ... ... емес, сонымен бірге жұмыспен қамтуға кепілдік
беру. Осындай негізде ғана біз ... ... ... ... ... және ... қаражаттардың тиімді жұмсалуын
ақтай аламыз. Сондықтан да жұмыссыздарды оқыту қызметіне ... ... ... қамту басқармасы қатысатын оқу орындарына қатал талап
қояды – ... ... ... ... ... ... қабілетті болу
керек.
2004 жылдың 1 – ... күні ОҚО ... ... ... ... сөз маслихаты өтті. Онда ... ... ... журналистерге кедейлік пен жұмыссыздықты төмендету
жөніндегі 2003-2004 жылдарға ... ... ... 8 ... ... ... ақпарат берді.
Д. Шерімқұловтың мәліметі бойынша, 2004 жылдың жарты ... ... ... ... 1011,3 мың ... ... ... жұмыссыздар
саны 2003 жылмен салыстырғанда едәуір азайған. Яғни 2003 жылы өткен жылы
85,8 мың адам жұмыссыз ... 2004 жылы 8,3 мың адам ... ... ... ... жаңа жұмыс орындарын ашу мәселесі бойынша
басқарма өз ... ... ... 2004 ... облыстың барлық
аймақтарында 8277 жаңа жұмыс орындары ашылып, халықты ... ... 16881 адам ... Жұмыссыздардың ауылдық жерде тұратындар 5539
азамат, оның 6317-сі әйелдер, 6375-і 29 жасқа дейінгілер. ... ... ... жұмыссыз ретінде тіркелген. Халықты жұмыспен қамту уәкілеттік
орғандарының ықпалымен 8140 ... ... ... ... қоғамдық жұмыстарды жүргізуге облыстық бюджеттен 86,6 млн теңге
қаралған. 8 айдың қорытындысы бойынша оған 6971 адам ... 63,8 ... ... ... көрсеткіші 119,4% –ға орындалған.
2004 жылы ресми жұмыссыздар қатарынан 1149 жұмыссыз 40-тан астам
мамандық ... ... ... ... ... және біліктілігін арттыруға
жіберілген. Оның 411-і оқуларын бітіріп, жұмыспен ... ... ... ... ... 29,2 млн. ... қарастырылыпты.
Облыс бойынша уақытша пайдалануға жер ... беру ... ... 400-ден аса жұмыссызға егіспен ... ... ... несие алып өз ісін ашу мақсатында жергілікті бюджет және
аймақтық аз қамтамасыз ... ... ... қоры арқылы ... 3,7 млн. ... ... ... берілсе, 33 жұмыссыз отбасына уақ
мал берілген.
Облысымызда 18 мыңнан аса ... ... ... тіркелген. Оның 16,8
мыңы шағын, 1,1 мыңы орта және 127-сі ірі кәсіпорындар санатына жатады. ... ... ... ... талаптарын орындау барысында еңбек және
халықты әлеуметтік қорғау министірлігінің ОҚО ... ... , 2004 ... 1 ... ... ... ... тексеру
жүргізілген. Тексеру барысында облыс бойынша 229 ... ... оның ... ҚР ... ... ... ... 9 бабының тармақтары бұзылғандығы
анықталып, ҚР «Әкімшілік құқық бұзушылық ... ... 94 ... 600 мың теңге айыппұл салынған.
Еңбек нарығына жастарды кәсіби ... ... ... қолдау
және бейімдеу жүйесінің дамытудың 2004 – 2006 жылдарға арналған аймақтық
бағдарламасы бар. Бұл ... ... ... 5,2 ... ... ... ... жыл бұрын уақытта жұмыспен қамту саласында, өндіріске
қажетті жұмыс күші мен ... ... ... ... ... ... қайшылықтар болды. Мыңдаған, онмыңдаған дипломды мамандар ондай
дайындық ... ... ... қызметтерде жұмыс істеді, ал бұл салалық
жұмыссыздықтың орнын алып ... ... ... ... ... мамандықтарын өзгерту мәселесі
бекер көтеріліп жүрген жоқ. ... ... ...... ... ... емес, үй шаруасындағы әйелдер көбірек
қажет болады, мектеп жасына дейінгі балалар мекемелеріне тәрбиешілер ... ... ... және ... ... ... бізде жұмыссыздық дейтін атымен жоқ деп, мұны
социалистік жүйенің ... ... бірі ... ... етумен
күлдік. Бір есептен, солай екені рас та болатын – оның қандай жолдармен
қамтамасыз етіліп ... өз ... ... Ал ... ... ... ... елімізде , басқа ТМД елдеріндегі секілді,
жұмыссыздар армиясы күрт көбейді. ... ... ... ... жүз
жұмыссыздың бесеуі - жоғары білімді, әрбір он ... ... – орта ... ... бес ... үшеуі – жалпыға бірдей орта білімді азамат.
Жұмыссыздықпен күресуде Қазақстан Республикасы Еңбек және ... ... ... ... ... қамтамасыз ету
департаменті біраз шаруалар ... ... ... жәрдемақы,
стипендия тағайындау істерін мүмкіндігінше жүзеге асыруға тырысуда.
Осыған орай шұғыл қолға алып, ... ... ... ... аз емес.
Біріншіден, жұмыс берушілерге талапты күшейте қажет олар
қысқарту ... ... ... ... ... ... ... болса құба-құп. Яғни, пайдаланылмай тұрған құрал-
жабдықтарды , станоктарды, көліктерді ... ... ... ... та ... ... ... кезеңде жекеменшік өндірісті
ұйымдастыруға тиісті ... ... ... ... қысқарту қарсаңында кәсіпорындар мен ұйымдар аудандық
жұмыспен қамту орталықтарына тиісті дәлелдемелер мен жұмысқа ... ... ... ... деп ... ... жұмыспен қамтылу жағдайын тұрақты деп сипаттауға
болады. Бұл экономикадағы оң ... ... ... ... біртіндеп жұмыспен қамтылғандар артып, жұмыссыздардың кемуін оң
құбылыс деп бағалауға болады. Жұмыссыздық ... ... ... ... ... ... кәсіпорындар мен компанияларында жұмыс
күшін жалдау екі ... ... ... ... біріншіден, фирманың ағындағы тұтыныстарын, ... даму ... және ... өз ... ... мүмкіндіктерін ескеру керек;
- екіншіден, жұмыс ... ... ... ... ... ... жалдау кезінде төмендегідей тәсілдер қолданылады:
- жоғарғы және орта оқу орындарынан ... ... ... ... ... ... арқылы кадрларды
жалдау;
- жарнамалық хабарлау мен жаппай ақпараттық құралдар
көмегімен кадрларды ... ... ... (бәсекелестік) негізде
мұхият таңдау, сондықтан бір ... ... ... білу;
Талдау іс - әрекеті мұқият талқыланып, онда әр ... ... ... ... таласатын іздемпаздың лауазымды ... әр ... ... құрылады. Тесті жалпы интеллектуалды ... ... әр ... ... деңгейін байқататын, жалпы және
өндірістік сипатты ... ... оның ... ... ... ... бойынша сұрақтарға негізделіп жасалады.
Қазақстан Республикасында тұрғындарды жұмыспен ... ... ... ... ... ... отырып , жұмыссыздарды
қайта оқыту ... ... ... ... ... ... ... жасау көзделген. Кәсіпорындарда оларды
жұмысқа алудың үлесі белгіленген.
Қорыта келгенде яғни ... ... ... ... жағдайы
жылдан жылға жоғарлауда. Әрине, біз тез арада жұмыссыздықты мүлдем жоя
алмаймыз. Бірақ ... ... ... ... алға ... оған
қолымыздан келегенінше шаралар жасауымыз керек.
Елбасымыз кедейшілік пен жұмыссыздыққа қарсы күрес стратегиясында:
- кіші кредиттер жүйесін енгізу;
- шағын және орта ... ... ... көп ... ... ... басымдылықпен
дамытуға және бұларға шетел инвестиция мен ... ... ... ... ... ең ... жол ... мен орман
отырғызуды дамыту;
- жеке кәсіпкерлікті ... ... ... ... ... алып ... және т.б.
Пайдаланылған әдебиеттер:
1. Мамыров Н.Қ., Тілеужанова М.Ә. Макроэкономика: Оқулық - ... ... Н. Ә. ... ... – 2030» ... ... Кодекс законов о труде Казахской ССР по состоянию 1октября 1998г.
Алматы: Баспа 1998. 96 ... ... ... ... ... ... Ғ. ... «ҚР Әкімшілік құқық бұзушылық құқығы» Оқулық, Алматы
«Жеті жарғы» 2004. 74бет
5. Шеденов Ө.К. ... ... ... Ақтөбе, 2000. 94 - 100
беттер
6. Я. Ә. Әубәкіров, «Экономикалық ... Оқу ... ... ... 1999. 120-126 бет.
7. Б. Мәдешов «Экономикалық теория негіздеріне ... 1994. 110-119 ... ... Б. А. ... экономия негіздері» ... ... ... Б.Б., ... Ф. Н., ... ... ... Оқу
құралы, Алматы, 1999. 105-120 бет.
10. С. Райымқұлұлы, «Экономикалық теория негіздері», Оқу
құралы, Шымкент, 2005. 154-158 беттер.
13. ... К. Р., Брю С. Л. ... : ... и ... Том 1, 157-162 ... ... Ө.,Нұрымов Ғ. «Ауыл шаруашылығы өндірісіндегі еңбек ... 2001. 103-110 ... ... Г. М. ... ... ... Алматы, 2002. 250-253
беттер.
16. Крымова В. ... ... ... оқу ... Алматы.
Арқайм, 2003. 81-88 беттер.
Мерзімді басылымдар:
1. Д. ... ... саны ... келеді» // Оңтүстік
Қазақстан, № 133 – 134 (17 770) 11.09.2004, 2-3 бет.
2. Б. Шайманов, ... ... ... // ... №148 (17 624) 4.12.2003, 2бет.
3. Д. Шерімқұлов, «Еңбек рыногының бүгінгі жағдайы» // ... ... ... 31.07.2004, 7-10 бет.
4. Ү. Алтаев, «Жұмыспен қамту орталығында не ... ... ... Қазақстан, №31 (18 047) 28.02.2006, 4-5 бет.
5. «Қазақстан және оның аймақтары», 2’2003, Алматы, ... ... және оның ... 4’2004, Алматы, 55-57 бет.
7. Д. Ажинурина, «Жанға батқан жұмыссыздық, оны тоқтатуға бола
ма?»,// Заң №4, ... 2004, 69-75 ... ... – 2006 ... 1 ... ... бойынша Оңтүстік Қазақстан
облысының ресми тіркелген жұмыссыздар саны
|Аудандар мен |Келгендердің ... ... ... ресми |
| ... ... |
| ... ... |2004ж |2005ж |2004ж |2005ж |2004ж | ... |476 |473 |472 |460
|378 |432 | |Қазығұрт |733 |791 |539 |506 |567 |529 | ... ... |1035 |990 |1184 |1454 | ... |819 |905 |645 |555 |325 |354 ... |543 |479 |514 |300 |176 |195 | ... |1905 |1661 |1461 ... |353 | ... |1856 |2079 |1273 |1150 |840 |869 | |Созақ |1200
|915 |918 |455 |280 |320 | ... |877 |1162 |616 |482 |500 |577 ... |758 |950 |550 |503 |317 |337 | ... |593 |639 |389 ... |381 | ... қ. |877 |1073 |668 |633 |306 |318 | ... қ. ... |1503 |1185 |536 |557 | |Түркістан қ. |1711 |3026 |1201 |1106 ... | ... қ. |8394 |7024 |6175 |3219 |1718 |1729 | ... ... |25471 |17959 |12762 |8723 |9620 | |
Кесте ... ... ... ... ... ... негізгі индикаторлары
|Эконо-
микалық
белсенді
халық,
адам |Халық-тың эконо-ми-
калық белсен-ділік деңгейі
%-бен |Жұмыс-пен қамтыл-ған халық, адам |
Соның ішінде |Жұмыссыздар барлы-ғы, адам ... ... % ... ... емес ... ... ... ен-жарлы-ның деңгейі%
| | | | | |жалда-малы қызмет-керлер |өздігі-
ше жұмыс істейтін-дер | | | | | ... ... |7661037 ... |4278222 |2713373 |669442 |8.7 |3372045 |30.6 | |Ақмола |414066
|73,1 |375794 |202601 |173193 |38272 |9.2 |152054 |26.9 | ... ... |318911 |193700 |125211 |33519 |9.5 |132723 |27.4 | ... ... |721064 |398546 |322518 |64251 |8.2 |354713 |31.1 | |Атырау |216371
|69,2 |195971 |150434 |45537 |20400 |9.4 |96292 |30.8 | ... ... |64,5 |684582 |419108 |265474 |56409 |7.6 |408357 |35.5 | ... |75,7 |468196 |208916 |259280 |56254 |10.7 |168663 |24.3 | ... |318246 |70,8 |288343 |168818 |119525 |29903 |9.4 |131233 |29.2 |
| Қарағанды |701176 |67,7 |647730 |477200 |170530 |53446 |7.6 ... | ... |53886 |74,9 |490468 |281795 |208673 |48398 |9.0 ... | ... |292946 |72,5 |261233 |135093 |126140 |31713 ... |27.5 | ... |160838 |69,4 |144913 |133294 |11619 |15925 |9.9
|70811 |30.6 | |Павлодар |392645 |66,8 |358644 |245116 |113528 |34001 ... |33.2 | ... ... |400996 |75,0 |367085 |188522 ... |8.5 |133506 |25.0 | ... ... |972690 |70,2 ... |484125 |77728 |8.0 |412613 |29.8 | |Астана қаласы |265813 |64,7
|243156 |227054 |16102 |22657 |8.5 |145276 |35.3 | |Алматы ... ... |530543 |437188 |93355 |52655 |9.0 |345628 |37.2 | ... Қазақстан облысының еңбек рыногының негізгі индикаторлары
(2004 жылдың І- ші желтоқсанындағы ... ... ... ... ІІ ... ... деңгейі (экономикалық белсенді
халық санына %–бен)
Сурет 4

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 25 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ағылшын тіліндегі эпитеттердің стилистикада алатын орны12 бет
Батыс Қазақстан экономикалық ауданындағы отын-энергетика кешенінің даму мәселелері58 бет
Германияның орталық Азиядағы саясаты (1992-2009 жж.)167 бет
Германияның Орталық Азиядағы саясаты (92-2009 жж.)137 бет
Еңбек ақы төлеудің есебі60 бет
Каспий теңізі табиғат ресурстарын игерудің саяси-географиялық және экологиялық-экономикалық мәселелері95 бет
Көне жазба ескерткіштеріндегі гуманистік идеялардың көрініс табуы5 бет
Мемлекеттік мекемелерде бухгалтерлік есеп жүргізуді ұйымдастыру19 бет
Мұрагерлік құқық туралы ақпарат84 бет
Нығмет Сауранбаев18 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь