Германиядағы қараша революциясы

МАЗМҰНЫ

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .2

1 .тарау. Германиядағы Қараша революциясының алғышарттары
1.1. Германияның әлеуметтік.экономикалық жағдайы ... ... ... ... ...8
1.2. Бірінші дүниежүзілік соғыстың соңғы кезеңіндегі Германиядағы саяси дағдарыс ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 16

2.тарау. Германиядағы Қараша революциясының басталуы және барысы
2.1. Қараша революциясының басталуы және монархияның күйреуі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...22
2.2. Бавария Кеңестік Республикасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...36

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 45

Сілтемелер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 47

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..50
КІРІСПЕ
1914 жылы бірінші тамызда басталған бірінші дүниежүзілік соғыс төрт жыл үш жарым айға созылды. Соғысқа 36 мемлекет қатысып, соғысушы елдердің 10 миллион адамы қаза тауып, 20 миллион адамы мүгедек болып қалды/1/. 1918 жылы 11 қарашада Франция жеріндегі Компьен орманындағы Ретонд станциясында Германия мен Антанта арасындағы уақытша бітім шартына қол қойылды.
Бұл бірінші дүниежүзілік соғыстың аяқталғандығын білдіретін ресми құжат болды.
Германияның билеуші топтарын Антантамен бітім жасауға, соғысты тоқтатуға мәжбүр еткен жағдай елдегі революциялық қозғалыстың өрлеуі еді.
Германияда 1918 жылы 4 қарашада басталған революция Гогенцоллерндер әулетінің билігін жойды. Германияда монархия құлады, Республика жарияланды. Қараша революциясы Германияның бірінші дүниежүзілік соғыс қарсаңындағы және соғыс жылдарындағы әлеуметтік-экономикалық және саяси дамуының қайшылықтарынан туған еді.
Германиядағы Қараша революциясы 1918-1923 жылдары бүкіл Еуропаны қамтыған революциялық қозғалыстың биік шыңы болды. Осы революцияның нәтижесінде бұрынғы дәуірлерде Еуропадағы нағыз реакцияшыл мемлекет болған Германияда монархия құлап, түбірлі өзгерістер жасалды, өз заманындағы ең бір демократиялық Веймар республикасы құрылды.
Россияда Қазан төңкерісі коммунистердің басшылығымен іске асса, Германиядағы Қараша революциясы барлық солшыл және демократиялық күштердің бірлесуімен жүзеге асты.
Сондықтан Қараша революциясының тарихын ғылыми тұрғыда зерттеудің маңыздылығы, өзектілігі жөнінен бұл тақырып жалпы тарих мәселерінің ішінде алдыңғы қатарлы орында тұрады.
Германиядағы Қараша революциясы мәселелеріне марксистік бағаны Қараша оқиғалары барысында-ақ оның белсенді қатысушылары берген еді.
1918 жылдың 30 желтоқсанында өткен ГКП-ның Құрылтай съезінде Р.Люксембург, К.Либкнехт, В.Пик революцияның даму барысына тоқталып, оның «шектеулілігі» мен «әлсіздігіне» Халық өкілдері кеңесінің «контрреволюциялық үкімет» сипатында екендігіне сол кезде-ақ нақта баға берген болатын/2/.
Қараша революциясының он жылдығына орай 1929 жылы «Иллюстированная история Германской революции» деп аталған еңбек жарық көрді. Онда бірінші рет Германияда неміс пролетариатының ерлік күресі, революцияның негізгі кезеңдері жүйелі түрде баяндалады. Отызыншы жылдары Германия коммунистік партиясының басшылығымен қараша революциясының сипаты туралы пікір алысу ұйымдастырылып, бұл революция «буржуазиялық-демократиялық сипатта болды» деген қорытынды жасалынды.
1948 жылы СЕПГ Орталық комитетінің он үшінші пленумында «Қараша революциясы және оның сабақтары» деген қаулы шығып, аталған революцияның тарихын жан-жақты зерттеу қажеттігі көрсетілді. 1958 жылы қыркүйек айында СЕПГ Орталық комитетінің пленумында Қараша революциясы туралы тезистер қабылданды/3/.
Бұл тезис бойынша Қараша революциясы «Пролетарлық әдістермен жүргізілген буржуазиялық-демократиялық революция» деген бағаға ие болды.
Бірақ оның міндеттері ақырына дейін шешілмеді. Монополистік буржуазия, милитаристік күштер, чиновниктік бюрократия өз позициясынан бұлтармады. Германияда помещиктік жер иелену сақталды.
Совет тарихшылары Қараша революциясы оқиғаларын зерттеуді 20-шы жылдардан-ақ бастаған.
Екінші дүние жүзілік соғысқа дейінгі соғысқа дейінгі зерттеу еңбектерінде Қараша революциясы өзіндік дербес маңызы бар оқиға деп қарастырылмай, тек Германия және жаңа басталып келе жатқан дүниежүзілік пролетарлық революцияның бірінші кезеңі деп есептелінді. Революцияның сипатын анықтауда "жеңілген пролетарлық революция" деген пікірде болды./4/.
Германиядағы қараша революциясының мәні туралы Кеңес тарихнамасында социалистік революция болды деген көзқарас болып келді. Оның себебі - 1918 жылы қаңтардың 9~ы куні К.Либкнехт Берлин жұмысшы табының алдында сөз сөйлеп, «Социалистік революция жасасын» деп ұран тастаған болатын. Екінші себебі - революция барысында құрылған кеңес өкіметі болды. Бірақ социалистік революцияның негізгі мақсатының шешілуіне елде жағдай жоқ болатын. Революцияға жұмысшы тобының одақтасы - шаруалар қатысқан жоқ, жер мәселесі буржуазия мүддесіне сәйкес шешілді. Германияда монархия құлатылып, буржуазиялық республика құрылды. 1918-1919 жылдардағы караша революциясы міні жағынан буржуазиялық- демократиялық революция болды. Қараша революциясын төрті кезеңге бөлуге болады.
Бірінші кезеңі - караша айының 10 күні Халықтық кеңес үкіметінің құрылуы;
екінші кезеңі -қарашаның 10-нан желтоқсан айының 16-ы аралығындағы Кеңестің 1 съезінің шақырылған күніне дейін;
үшінші кезеңі -желтоқсанның І6-нан 1919 жылдың қантар айының І9-ы аралығындағы Ұлттық жиналыстың сайлауына дейін;
төртінші кезеңі 1919 жылдың ақпан айында Веймар буржуазиялык Республикасының құрылуымен аякталды.
Германия тарихында буржуазиялық республиканың құрылуының маңызы зор болды. Германияның қоғамдық-саяси дамуы демократиялық даму жолына түсті. Қараша революциясының барысында құрылған Бавар Кеңестік Республикасына арналған алғашқы зерттеу -1934 жылы шыққан Н.3астенкердің еңбегі./5/.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
Деректер
1. Ключников Ю.В., Сабанин А. Международная политика новейшего времени в договорах и декларациях ч.2. М., 1926
2. Көкебаева Г.К. Халықаралық қатынастар тарихы Хрестоматия I - бөлім, Алматы 1997
3. Либкнехт К. Избранные речи, письма и статьи М., 1961

4. Первый всегерманский съезд рабочих и солдатских Советов 16-21 декабря 1918 г. М, 1934
5. Пик В. Избранные речи, письма и статьи М., 1967
6. «Спартак» во время войны: документы М., 1933
7. Тельман Э. Избранные речи, письма и статьи т.1-2 М., 1958
        
        МАЗМҰНЫ
Кіріспе.....................................................................
....................................................2
1 -тарау. Германиядағы Қараша революциясының алғышарттары
1.1. Германияның әлеуметтік-экономикалық жағдайы...................8
1.2. Бірінші дүниежүзілік ... ... ... ... ... ... ... басталуы және барысы
2.1. Қараша революциясының басталуы және монархияның
күйреуі..............................................................
.........................................22
2.2. Бавария Кеңестік
Республикасы...................................................36
Қорытынды...................................................................
.............................................45
Сілтемелер..................................................................
..............................................47
Пайдаланылған әдебиеттер
тізімі......................................................................
50
КІРІСПЕ
1914 жылы бірінші тамызда басталған бірінші ... ... ... үш ... айға ... ... 36 ... қатысып, соғысушы елдердің
10 миллион адамы қаза тауып, 20 ... ... ... ... қалды/1/. 1918
жылы 11 қарашада Франция жеріндегі Компьен орманындағы Ретонд станциясында
Германия мен ... ... ... ... ... қол ... ... дүниежүзілік соғыстың аяқталғандығын білдіретін ресми
құжат болды.
Германияның билеуші топтарын Антантамен ... ... ... мәжбүр еткен жағдай елдегі революциялық қозғалыстың өрлеуі еді.
Германияда 1918 жылы 4 қарашада ... ... ... ... ... ... ... құлады, Республика жарияланды.
Қараша революциясы Германияның бірінші дүниежүзілік соғыс қарсаңындағы және
соғыс жылдарындағы әлеуметтік-экономикалық және ... ... ... ... ... ... ... жылдары бүкіл Еуропаны
қамтыған революциялық қозғалыстың биік шыңы ... Осы ... ... ... ... ... ... мемлекет болған
Германияда монархия құлап, түбірлі өзгерістер ... өз ... ... ... Веймар республикасы құрылды.
Россияда Қазан төңкерісі коммунистердің басшылығымен іске асса,
Германиядағы Қараша революциясы барлық солшыл және ... ... ... ... ... ... ... ғылыми тұрғыда зерттеудің
маңыздылығы, өзектілігі жөнінен бұл тақырып жалпы тарих ... ... ... ... ... ... ... мәселелеріне марксистік бағаны Қараша
оқиғалары барысында-ақ оның белсенді қатысушылары берген еді.
1918 жылдың 30 желтоқсанында өткен ... ... ... ... ... ... даму барысына тоқталып, оның
«шектеулілігі» мен «әлсіздігіне» ... ... ... ... ... ... сол кезде-ақ нақта баға
берген болатын/2/.
Қараша революциясының он жылдығына орай 1929 жылы ... ... ... деп ... ... ... ... Онда бірінші
рет Германияда неміс пролетариатының ерлік күресі, революцияның негізгі
кезеңдері жүйелі түрде баяндалады. Отызыншы ... ... ... ... ... ... ... туралы пікір алысу
ұйымдастырылып, бұл революция «буржуазиялық-демократиялық ... ... ... ... жылы СЕПГ ... комитетінің он үшінші пленумында «Қараша революциясы
және оның сабақтары» деген қаулы шығып, аталған ... ... ... ... ... көрсетілді. 1958 жылы қыркүйек айында СЕПГ Орталық
комитетінің пленумында Қараша ... ... ... ... ... бойынша Қараша ... ... ... ... революция» деген бағаға ие болды.
Бірақ оның міндеттері ақырына дейін шешілмеді. Монополистік буржуазия,
милитаристік күштер, чиновниктік бюрократия өз ... ... ... жер иелену сақталды.
Совет тарихшылары Қараша революциясы оқиғаларын ... ... ... ... жүзілік соғысқа дейінгі соғысқа дейінгі зерттеу
еңбектерінде ... ... ... дербес маңызы бар оқиға деп
қарастырылмай, тек Германия және жаңа ... келе ... ... ... ... кезеңі деп есептелінді. Революцияның
сипатын анықтауда "жеңілген ... ... ... ... ... ... революциясының мәні туралы Кеңес тарихнамасында
социалистік революция болды деген көзқарас ... ... Оның ... - ... ... 9~ы куні ... Берлин жұмысшы табының алдында сөз
сөйлеп, «Социалистік революция ... деп ұран ... ... ... - ... ... құрылған кеңес өкіметі болды. Бірақ
социалистік революцияның негізгі мақсатының ... елде ... ... ... ... тобының одақтасы - шаруалар қатысқан жоқ, жер
мәселесі буржуазия мүддесіне сәйкес шешілді. Германияда монархия құлатылып,
буржуазиялық республика құрылды. 1918-1919 ... ... ... ... ... ... ... болды. Қараша
революциясын төрті кезеңге бөлуге болады.
Бірінші кезеңі - караша айының 10 күні ... ... ... ... ... 10-нан желтоқсан айының 16-ы аралығындағы
Кеңестің 1 съезінің шақырылған ... ... ... -желтоқсанның І6-нан 1919 жылдың қантар айының І9-ы
аралығындағы Ұлттық жиналыстың ... ... ... 1919 жылдың ақпан айында ... ... ... ... тарихында буржуазиялық республиканың құрылуының маңызы зор
болды. Германияның қоғамдық-саяси дамуы демократиялық даму жолына ... ... ... ... ... ... Республикасына
арналған алғашқы зерттеу -1934 жылы шыққан Н.3астенкердің еңбегі./5/.
Совет ғалымдарының ішінде қараша революциясын зерттеуде ... ... ... 1958 жылы ... ... ... гг. В ... /6/ 1967 жылы Я.С.Драбкиннің жаңа кітабы "Ноябрьская революция в
Герамнии" жарық ... ... ... ... ... архивтерінен жаңа
құжаттар пайдаланған автор революция қарсаңындағы объективті ... ... ... ... жасайды. Революциядағы Солдат
кеңестерінің роліне түңғыш рет ... баға осы ... ... ... тарихын зерттеудегі соңғы шыққан ... ... ... 50-ші ... ... ... және
реформистік тарихнамадағы негізгі бағыттар, жалпы ... ... ... даму ... ... ... - ... тарих ғылымында ең көп ... ... ... ... ... ... көпшілігі
осы мәселеге арнап мақалалар жазды, |конференцияда баяндамалар жасады./9/.
Олардың әрқайсысына жеке тоқталмай, тек ... ... ... ... ... ... Республикасының тарихына арналған үлкен зерттеу-
М.А.Полтавскийдің еңбегі./10/.
Онда Бавариядағы монархияның құлатылуы, республиканың жариялануы, Бавар
коммунистерінің ... ... ... ... ... ... ... жан-жақты талданған.
Я.С.Драбкиннің Веймар республикасының құрылуын зерттеген еңбегінде
Бавария Кеңестік Республикасына ... жеке ... ... ... ... тарихының маңызды мәселелеріне арналған
ең соңғы зерттеу - 1990 жылы шыққан Я.С.Драбкиннің еңбегі./12/.
Бұл еңбекте бұрынғы 60 жыл ... ... ... туғызып келген
революцияның сипаты, корытындысы т.б. мәселелер талданады.
Гермнаиядағы Қараша революциясы мәселелерін ... ... ... ... ... ... Г.Белов т.б.). Қараша
революциясы объективті зандылық емес деп ... ... ... ... ... басшы топтардың жіберген қателіктері
болмағанда революция болмас еді деп, таптық ... мен ... ... ... 1918 ... ... ... Германияның
соғыстан жеңілуінің нәтижесі деген пікірлер үсемдік етіп келді.
60-жылдары буржуазиялық және реформистік тарихнамада осы ... жаңа ... ... болды./13/. (Э.Кольб, Р.Рюруг, У.Клюге, Ф.Арнольд,
И.Берлин). Жаңа ... ... ... ... ... олар
революциялық оқиғаларды-мойындайды. Германиядағы революцияның тарихи
әлеуметтік-экономикалық алғышарттары, болды да ... ... тек ... ... ... ... ой қорытады.
Екіншіден, революция барысныда «әлеуметтік республика» ... яғни ... мен ... социализмді аттап өтіп, үшінші
жолмен даму мүмкіндігі бар екендігі, бірақ ол ... ... ... ... қалды деген пікірді айтады.
Үшіншіден, олар большевизмнің Германияда жеңілуі мүмкін емес, оған
себеп революциялық күштердің, атап айтқанда ... ... сол ... құрылған коммунистік партияның әлсіздігі, тәжірбиесінің аздығы
дейді.
Диплом жұмысын жазу ... ... ... екі ... ... Біріншісі «Спартак тобының» үндеулері, ... ... осы ... ... ... Германия коммунистік
партиясының құжаттары, революциялық үкіметтің ... 1934ж ... ... ... және ... ... І-съездінің құжаттары./14/
Екіншісі Германия Коммунистік партиясының және ... ... ... мен ... ... екі тарудан, кіріспе мен қорытындыдан тұрады. Жұмыстың
соңында пайдаланған әдебиеттер ... ... ... Қараша революциясының алғышарттары.
І.І. Германияның революция қарсаңындағы әлеуметтік-экономикалық жағдайы.
Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысушы елдердің ... ... ... ... қозғалысына соғыс кедергі болады деп ойлаған еді.
Алайда соғыс ... ... ... ... ... ... ... айларында-ақ Германия әскерлерінің авантюристік
есептерінің сыры мәлім болды. Екі майданда ... өте ауыр еді. ... ... ... ... 40 шақырым Марну ауданына ... қан ... ... ... ... ... тура ... майданның жетістіктеріне қарамастан Германия және ... ... ... ... ... 1915 жылы ... шығыста майдан
қалпына келді.
Күткендей ешқандай өзгеріс болмады, немістерді түншықтыратын газды ... ... ... ... ... Германия материалдың және адамдар
жағынан да үлкен және ауыр күйзеліске ұшырады.
1914 ... бес ... ... ... ... ... мен ... миллионнан асып кетіп, үзақ уақытқа созылды./16/.
Дайындап қойған ... қару ... ... енді ... ... ... ... болды.
Соғыс жылдарындағы Германия тарихи әлеуметтік экномикалық қанытастарды
түгелдей қамтыған жалпы ұлттық дағдарыстың өсуімен ... ... ... ... хлық үшін мағынасыз соғыс неміс халқын апатқа,
терең экономикалық құлдырауға, жұмысшылар мен ... ... ... ... аштығына әкелді. Бірінші дүниежүзілік соғыс
Германияның қоғамдық-сяяси ... ... ... ... ... ... ... ауыртпалығы еңбекші халықтын тұрмыс
жағдайын нашарлатып жіберді. Жұмысшылар, соғыстағы солдаттар мен ... ... ... ... ... ... ... топтар
Германиядағы монархиялық билікке қарсы күреске шыға отырып, ... ... ... құлатуды талап ете бастады. ... ... ... Монархияның елдегі саяси билігі ... ... ... ... ... ... ірі ... мен монархия әскерлері
соғыс майданында бірінен соң бірі жеңіліске ұшырады. ... ... ... жағдайдың қиындауы солдаттар мен матростар арасындағы
революциялық жағдайды шиеленістіре түсті. Қарапайым халық соғыстан ... Елде ... ... ... ... кең етек ... 1916 ... ереуіл болса, 1917 жылы - 562, 1918 жылы - 773 ереуілдік ... ... ... ... ірі ... түгел қамтыды.
Өнеркәсіп өндірісі күрт төмендеп кетті. ... ... ... жылы 98 болса, 1918 жылы 56-ға азайды. Көмір өндіру -190, млн, ... 2 млн т-ға, ... ... млн ... 7,9 млн т-ға, ... - 167 млн,
т-дан 9,2 млн т-ға азайған./17/.
Ауыл шаруашылық өнімдерінің ... ... ... Астық пен
картоптың түсімі соғысқа дейінгі мөлшерінің жартысына ғана ... ... млн ... ... 1918 жылы 2458 ... жылы 54121 ... ... 1918 жылы 29470 мың тоннаға азайған.
Сауда төмендеп, елді аштық жайлады. 1918 жылы еттің тұтынылуы соғысқа
дейінгі ... тек 12 ... ғана ... ... 5 ... үн, күріш
50 проценті ғана болып қалған. Азық-түлік бағасы соғысқа ... 2,5 ... ал ... бұйымдары 3-7 есеге дейін
көтерілген./19/.
Халық бұқарасының ... ... ... ... күрт
ишеленісуі Қазан революциясының ықпалы ... ... ... күрт ... ... 1916 жылы 240 ереуіл, 1917 жылы 561
ереуіл ал 1918 жылы 772 ... ... ... ... Берлин, Рейн-Вестфаль өнеркәсіпті, ауданы,
Силезия, Бранденбург, Саксония болды. ... ... ... тау-кен
жұмысшылары, металлургтер, машина жасаушылар яғни өнеркәсіп пролетариятының
негізгі өкілдері еді.
Неміс жұмысшыларының ерлігін паш еткен, түңғыш рет саяси туын ... ... 1918 ... ... күндеріндегі еуілдерін ерекше атау
керек. Германия жұмысшыларының көтерген саяи талаптары ... ... ... ... ... ... ... елдер пролетариятының өкілдерін шақыру; 3.Баспасөз,
жиналыс, сөз бостандықтарын беру, әйелдер мен балалар еңбегін қорғау туралы
заңды күшіне енгізу;
4.өндірісті миллетаризациялауды тоқтату;
5.саяси тұтқындарды ... ... ... ... ... ... жылы ... жалпы 772 ереуіл болса оның 531-і экономикалық,
241-і саяси ереуіл болды.
Әскері ... адам ... ... ... ауыл ... ... да қобалжу туғызды. Солдаттар соғысудан бас тартты.
Германияның әскері апат табалдырығында тұрғаны, күші ... ... ... ... үшін қүпия емес еді. Дағдарыстан
шығу жолдары іздестіріле бастады.
Германияда және соғысқа дейінгі ... ... ... еді. ... ... кезде директордың ұсынысы бойынша электр
көзінің ... ... ... ... ... пруссия әскери тұрағында
әскері өнім бөлімі құрылды./22/.
Оған ірі ... ... ... ... ... ... және конценр арасындағы ортадан басты роль атқарды.
Сонымен бір мезгілде әскері өнеркәсіптік комитет құрылды. Оның құрамына
үкімет ... және ірі ... ... ... ... көмегі арқасында экономика алға ... ... ... ... 1916 ... ... ... азық-түлік мәселесінің басында Шығыс Пруссияның президенті Фас
Батауки-Фрибе темір жолдың әскері меңгерушісінің басшысы генерал Вильгельм
Грёнёр және бас ... ... ... ... Осы белгілеулер бойынша бұл
аталған адамдар азық-түлік жеткізуде үкіметтен ірі көмек алды.
1916 жылы Германияның әскері-стратегиялық ... ... ... жете ... ... ... Пруссияның миллитаристік топтарының
басшысы кайзермен бірге ірі ... ... ... ішкі қорларды
майданға қажет заттарын шығаруға бағыттады.
Тамыз айында ... ... бас ... ... ... ал оның ... болып генерал Модендарф тағайындалды.
Монополиялармен біргі "Геденбургтің бағдарламасы" деген ... ... оны іске ... үшін әскери мекеме құрылды. Басшысы генерал Гренер 1916
жылы 5-желтоқсанда рейхстаг Отанға көмекші ... ... ... ... ретке келтереді.
Ер адамдар үшін жұмыс 17 ден 60 жасқа дейін белгіленді.Жұмыс күні ... мен жас ... үшін ... ... ... ... ... шығынады басқарып отырған орта халықтың
қатысуымен салып отырады, сол кезде кәсіпорындар ... қару ... ... ету ... ... ... ... келіп отырған қосымша пайдасы соғысқа дейінгі уақытпен
салыстырғанда 4 есеге артты. Стинес өзінің меншігін он есе ... ... ... соғысқа бөлген қаржысы ірі байлардың қалталарына түсіп ... ... ... ... мемлекеттің соғысқұмарлық саясаты ... ... көзі ... ... ... және елдегі шаруашылықтың құлдырауы белгілі
болды. Астық ... ... одан ... азап көрген жұмысшылар мен
шаруа жанұясы болды.
Көмір шығару және металл ... ... ... Бұл ... ... ... құрта бастады. Күннен-күнге ұлттық бөліну халықтың бірікіп саясаттық
азаматтақ бейбіт ... ... да ... ... ... ... басшылар бұл күресті қолға алғанда ғана біраз басылғандай
болды.
Германия социал-демократиялық партиясының басшылығы және оның қол ... ... ... ... ... және интернационалдық әдет-
ғүрыптарынан қол үзіп, өзінің буржуазиясына келді.
Жұмысшылар соғысқа дейін бірнеше күн бүрын, өздерінің жиналыстарында
өздерінің көсемдерін ... ... ... ... ... ... бірнеше онжылдықтар бойы, Германия жұмысшы класын қаруландыруға
ерік берді. Өте ... ... ... ... ... ... ... шешен реформистиік ойларды жолғастырушы.
Филипп Шейдеман милитаристерді өзінің "Ұттық" мақтауалармен мақтауға
тырысатын Густов Носке.
Гупо-Гаозе-партияның екінші ... ұзақ ... ... ... ... деп ... ... еді, бірақта барлығы оппартумистік
бағытта болды.
Германияның социал-демократиясының революциялық ... ... және ... мен ... ... ... ... антиимпериалистік, антимилитаристік бағыт ұстап, социалистік
интернационалистік идеяларға ... ... ... Карл ... ... арасында танымдық танытып, өзінің капитализм мен милитаризм туралы
басты шешімдерін таратты.
Германдық және халықаралық жұмысшылар қозғалысында ... ... ... - Роза ... ... ... ... авторы.
Революционерлер арасында ең көрнекті орынды ... ... ... Франц Меринг және халықаралық әйелдер қозғалысының демеушісі ... ... ... ... ... тар ... және олар ... сана сезімін оятып және олардың ... ... өз ... ... ... жол ... ... революционердің социал-шовинистермен 1914 жылы 2-
желтоқсанда Карл Либкнехт рейхстагта әскери кредиттерге қарсы дауыс берді.
Ол соғысқа империалистік ... ... ... ... ... капиталістік басқарушылық бөтен территорияларды басып алуы
өндірістік және банктердің капиталы үшін деп айтты./25/
Бұл ... ... ... тек ғана Германияда емес оның жан жағындағы
әскерлерге де таратылды.
Жақын арада Либкнехт пен оның достарымен ұрандары шықты.
"Ең басты жау-өз ... ... ... ... соғыс қажет",- деген сөздер
интернационалистік жұмысқа ... осы ... ... және де
бұлларды бірінші болып Ленин, орыстар,большевиктер бастағанын түсіндірді.
1915 жылы наурызда Карл Либкнехт, Роза ... ... ... ... Пик және ... ... деп аталған журнал шығарды,
бірақ бірнеше санынан кейін-ақ оның шығаруына ... ... 1916 жылы ... олар ... конференцияда Интернационал тобын құрып және оның
бағдарламасын қабылдап алды.
"Спартак ... деп ... үгіт ... ... ... ... ... "Спартак" тобының жұмысының арқасында Германиялық
пропогенистердің революциялық сезімдері оянды/26/
"Спартакпен" ... ... ... ... ... ... ... және оның әріптестері 1916 жылы 1-мамырда Берлинде шеру
ұйымдастыруды шешті.
Олардың ... ... ... ... ... жуық ... ... керегі нан, бостандық және бейбітшілік еді. Либкнехт топтан бірнеше
рет, "Соғыс құрысын, өкімет құрысын" деп ... ... ... оны
ұстап,түрмеге алып кетті.
Рейхстаг әдейі шешілген шешімімен оны парламенттен алып ... ... ... сөз ... "Мен бұл жерде кінәлі болу үшін емес,
өзімді қорғау үшін емес, Азаматтық бейнет емес, азаматтық соғыс-міне" ... деп ... ... ... ... ... ... Либкнехтің
ерлік сөзі халыққа үлкен әсерін тигізді.
Бірнеше мыңдаған Берлиннің, ... ... және ... ... Либкнехтің сотталып, каторгыға ... ... ... ... ... Роза ... өте қартайған Франц Меринг,
Клара Цеткин, Юлиан Мархлевский қамалды.
Бірақта ... ... ... ... мүмкін емес еді,
1916 жылғы ... ... 240 ... ... 129 мың адам ... жылдары қыста бүкіл елде аштық шеруінің толқыны ... ... жылы ... айларында Берлин, Дюсельдорф және басқа қалалардың
жұмысшылары ... ... Осы ... ... Спартак тобы Карл
Либкнехтті өздерінің жетекшісі деп жариялады./27/.
Роза Люксембург түрмеден өз достарына жазған хатында орыс ... ... ең ... ... деп ... және оны бүкіл әлемге
әсерін ... Карл ... ... жазған хаттарында, ол ... ... ... және ... ... ... ... өмір
қиятынын жазды.
Совет үкіметі Ленинді, Франц Меринг және Клара Цеткинді және ... ... ... ... жылы ... заңсыз таратылған қағаздарында, Россияда
шешуші қағаз соқты, өте ерлікпен қиындықтан қорықпай өз жүректерінің ... орыс ... ... мен ... өздері жеңіп алған мемлекеттік
үкіметті сақтау және қатайту үшін күресті; деп айтылған еді.
Спартакшылардың ... ... ... Берлинде 18 қарашада шеру
басталып 25 қарашада астананың жұмысшылары көшеге ... ... ... ... "Либкнехтке бостандық берілсін " деген.
Социал-демократиялық ұйымдардың шерулері мен жиналыстары ... ... ... ... және ... ... ... герман майданында солдаттардың бірлестігі күшейе түсті. Солдаттар
мен еңбекшілер соғыстың аяқталуын зор ... ... ... ... ... ... ... кезеңіндегі Германиядағы
саяси дағдарыс.
Билеуші топтар дағдарысы одан әрі ... бола ... ... ... ... ... сөз айта бастады,М.Эруберпер бірінші
болып келетін оның құрамына социал-демократтар кіреді деген ойын білдірді.
Бірінші ... ... олар ... қорғаныс үкіметінің
мүмкіншіліктерімен ұлттық қорғаныс жайлы сөз қылды. Социал-демократтардың
"Отанды құтқарушылар" ... ... өте ... ... ... ... жайлы мәселе 23-қыркүйекте жарияланды. Сол күні
СДПГ үкімет ... ... ... мәселе парламентте дауысқа қойылды.
Қолдаушы ... ... ... және ... үкіметке Гертлингтің
партиясы кірмейді деп хабарлады.
Шартты іске асырып олардың өздеріне қиянат жасауы мүмкін деді.
Бірақта көріпкел буржуазияның басшылары ... жол деп ... күні ... ... бір ... қызметкерге хат жолдады, ол
хатында "бүгінгі күнде социал демократиясыз" меңгеру мүмкін емес, егер ... ... ... ... ... ... деп ... парламенттік комитет ақырында хаттама жасады оның ішінде
социал-демократтар және ... ... Онда ... ... ... ... ... негізінен ұлтшыл-либералдар қолдайды. Вице-канцлер
Пайцлердің айтуы бойынша хаттама Гертлингке тура тұрған "орындық есіктің
алдында" канцлерге дәл ... ... еді, бір ... ... ... бойынша отставкеге шығуы керек еді.
Сол күні, 28-қыркүйекте Людендорфтың штабында Гиденбург Германияның әскері
және сыртқы саяси ... ... ... ... ... ... тез арада қорытынды шығарып, келісімге келді.
Енді Гиденбург және Модендорф Батыстағы жерлерді тазалауға ... ... ... да бас ... сол ... олар большевиктерге қарсы
тұрамыз" деп үміт артты.
Гертлинг штабқа келгенше, одан мемлекеттік қызметкер Шитуе штабқа ... Ол ... ... ... ... алып келді. Ол соның ішіндегілердің
келісім шарттарды таңдап алды, "ашық әскері ... ... ... "Жеңіс жоқ, армияның жағдайы тез арада татуласуды талап етті"
деп ... Әр бір ... ... жақын қалғанын білдіреді. Бір сағаттан
кейін әскері басшылардың Вильгельм Екіншімен кездесуі болды.
Олар төніп келе ... ... ... ... ... ... басшылар уақытша бітім жасауды ұсынды. Кайзерге үкімет
басшысы Гертлингті қызметтен кетіру туралы ұсыныс жасалды. Тек қана ... және ... күш ... ... үкімге қол қоюға зорлап
көндірді.
Ол үкім ... ... ... ... ... ... ... енді АҚШ президенті Вильсонге уақытша бітім жайлы өтінішін тез арада
жіберсін деді Людендорф.
"Армия енді ... ... ... ... күте алмайды",-деп айтып, ол жылдам
бітім жасау қажет, әйтпесе революция төменнен ... ... ... ... ... жаңа үкіметтің атынан жіберілуін талап етті. Тез
арада граф Редёри және майор Фон Дем ... ... ... ... ... бундесратта, Пайердін ералдарымен мәжілісінде, 30-
қыркүйектегі және қазанның алғашқы зі әскері жағдайдың өте ... ... ... ... және ... ... қосымша жедел
хатында ен ьшда Берлинге келушілердің және олардың арыздары әр ... ... мың ... ... турады деп көрсетіледі./29/.
Соғыс қимылының жалғастырылуы еліміздегі революциялық толқындары
туғызады деп ... ... ... ... ... ... басыларының
үкіметке қарсы өзіндік ойы болды ма, әлде бұл тек қана ... ... ... ... өмірін құтқарып қалу мақсаты болды ма?
Бұл бәрінен бұрын генералитетік қулық іс әрекеті ме еді, ол ... атақ ... ... ... ... ... үшін
жауапкершілікті алып тастау ма еді?
Жақын арада әскері ортаның ішінен шыққан "арқасына ... соқы ... аңыз ... ... ... тез арада бейбітшілік келісім сөздерді бастауды талап
ете-отырып, жоғары әскері басқарушылар және олармен бірге ... ... қиын ... өз ... ... көру қиын емес ... көмегімен олар уақытты ұтқысы келді, соғысты 1919
жылға дейін созып, қорғанысты жаңа шептердің күшеюіне дайындап, әскері ... адам ... және ... ... ... ... аман алып
қалып, кейінірек соғыста жеңуді ойлады./31/
Бәрінен бұрын шындап ... ... ... ... ... ... ... мүлде төңкеріп тастайды-ау деген ойы
еді. Елде революциялық ахуал ... ... ... сөз ... ... ... сол ... болған жағдайларды әбден дұрыс түсінді. 3-қазанда ол
"Германияда саяси дағдарыс ... ... деп ... ... ... үкіметті қолдаушылардың жоқтығы,
билеуші топтардың сасқалақтауы бірден ақ ... ... Бұл ... дайын екенін көрсетті.
Жоғары әскери басшылар 1918 жылдың 29 қыркүйегінде бейбіт
келісімге келу ... ... ... ... санасатындай және елді
дағдарыстан шығара алатындай жаңа үкімет құру керек деп ... ... ... ... ... ... кетеді де Макс Баденский
бастаған құрама үкімет құрылады.
Бұл жаңа үкіметте ... ... мен ... ... ... Эрзбергер мен Тримборн кіреді.
Жаңа үкімет 1918 жылдың 5-қазанында ... ... ... В.Вильсонға дереу уақытша бітім жасау туралы барлық соғысушы
мемлкеттер үкіметіне ұсыныс жасауды өтілген
жеделхат жіберді./32/.
Баденский үкіметінің бұл ... ... ... ... ... ... дағдарыс туды. Үкіметтіңде барлық қанаушы топтардың да
асып-сасуы бүкіл халық алдында байқалып отыр.Соғыс ... ... ... ... ... ... қандай да болсын қанауының
жоқтығы бірден байқалады. Бұл ... өзі ... ... не ... ... ... мен таяу екендігін бұқараның өз көзімен
көре бастағандығын көрсетеді.
Шейдемандар мен ... ... ... теқ ... ... ... ... кең, неғурлым берік етеді./33/.
Әлеуметтік революцияладың жүзеге асуы үшін таптың күрестің шыңына
жетуі, ... ... ... ... ... халық
бұқарасының белсенді әрекеті басқаша айтқанда, ... ... ... ... ... ... жиынтығы қажет. Революциялық ахуал
революцияның мүмкіндігін туғызады сол мүмкіндіктердің іске асуы үшін соған
сай ... ... ... керек. Егер субъективтік фактор
дамымаса, обьктивтік фактордың өзі ғана революцияның ... ... ... ... ... жеңіліске ұшырайды.
Қараша революциясы қарсаңындағы субъективтік фактордың көрінуіне
тоқталайық./34/.
І.Германияда жұмысшылар халықтық жартысынан көбін ...... ... ... 7 ... яғни ... млн. ... бар деген сөз. Үшінші одақтасы болуы мүмкін, ... ұсақ ... ... ... СДПГ, НСДПГ, Спартак тобы.
Осы белгілер қандай деңгейде, қандай дәрежеде көрінді?
Жұмысшы табы халықтың көпшілігін қирағанымен ... ... ... ... ... еріп ... үшін ... екінші бөлігі
социал демократтардың соңынан ерді.
Жұмысшы тобы ... еді. 1948 ... ... ... жылдарда
ірі революциялық оқиға Германияда болмаған еді.
Пролетариат шаураларды өз ... ... ... ... 20-25 ... ... пролетариаттың берік одақтасы бола алмады.
Германияның социал-демократиялық партиясы революцияның ... ... ... Революциясыз - ақ буржуазиялық париялармен одақтаса
отырып, демократиялық - социалистік мемлекетке ... ... Бар ... мен ... ... ... қолдауға шақыруға жұмсады. Халықтың
солшылдығын ескеріп мынандай талаптар қоюмен шектелді.
-Тең сайлау құқын енгізу.
-Рейхстагты жоғарғы зағ шығарушы органға айландыру.
-Жиналыс, ... ... ... ... ... оның бір ... ауыстыру.
Екінші партия-Социал-демократиялық тәуелсіздер партиясы 1917 жылы
құрылған. Құрамы центристер мен ... ... ... да ... ... солқылдақтық, қарама- қайшылықтың бар.Өздері
бірнеше топқа бөлінеді, оның ішінде алауыздық өте күшті болды.
Ол 11-12 қыркүйекте өткен ... ... ... ... ... ... Кеңестік Россияны, большевиктер саясатын
колдаса, Каутский, Бернистейн және Штебел ... ... ... ... ... қарсы шықты. Конференция нақты бағдарлама
қабылдамай тарайды.
Оңшыл ... ... ... ... ... ... күрес бағытында тұрған тек Спартак тобы
болды./35/. ... ... ... ... ... ... ... партия басшылығының жоқтығы мұнда да көрінді.
Кеңесте оңшыл-соцаил-демократтармен центристер қолында болды. Ал ... онан әрі ... ... ... ... революцияшыл партия орнын ешкім ешнәрсе толтыра
алмады.
ІІ-тарау. Германиядағы ... ... және ... ... ... басталуы. Монархияның күйреуі.
1917 жылы 25 қазан айында Ресейдің Петроград қаласында большевиктер
партиясының ... ... ... жетті. Ресейде социалистік қоғам құру
үшін большевиктер партиясының ... ... ... ... жүзеге асып, пролетариат диктатурасы, оның формасы жұмысшы және
солдаттар депутаттарының кеңесі жеңіске жетті. ... ... ... ... ... ... жаңадан Кеңес үкіметі құрылды.
Оның алғашқы шаралары: 1917 жылғы 26 казан ... ... ... екі ... - ... туралы және «Жер» туралы декреттер жарияланды.
Бұл құжат бойынша Ресей соғыстан шығып, ... жер бере ... өз ... ... ... оның ... ... шаршап, қалжыраған солдаттар елге қайта бастады. Кеңес өкіметінің
бұл жүргізген ... тез ... ... ... ... ... елдерінде
Кеңестік Ресейдегідей билік орнату мақсатында революциялық куштер ... ... ... ... ... ... шықты. Бұл оқиға
Германия еңбекшілеріне қатты әсер етті.
Революция қарсаңындағы саяси ... ... ... ... ... социал- демократиялық партиясы (СДПГ) және Тәуелсіз
социал-демократиялық партиясы (НСДПГ), оның сол қанатында «Спартак» ... ... ... - ... партиясы еңбекші халықтың
қолдауында болды. 1918 жылы ... ... СДПГ ... ... ... ... Германияда буржуазиялық-демократия жолына
тусу және парламенттік жүйені орнату, яғни ... ... ... құру ... алға ... ... ... мақсаты -
реформа арқылы қоғамдық-саяси өзгерістер жургізу болды.
Германияның тәуелсіз ... ... ... ... отырып, революциялық жолдан да бас тартпайды. Негізгі
көзқарасы оңшыл центристік бағыт ... ... ... ... ... оңшыл центристік көзқараста бола ... ... ... ... ... ... бас
тартты да, Германияда демократиялық республика орнатуды ... ... ... ... ... біздің түпкі мақсатымыз емес»,
- деп мәлімдеген болатын. Ол - В.И.Лениинің таптық ... ... бірі ... ... ... ... Германияның саяси ... ... ... ... ... ушін ... ... топ - «Спартак» одағы құрылды. Оның басшылары К.Либкнехг ... ... ... ... ... олар ... ... өкіметін орнатуға шақырды. Олардың негізгі саяси көзқарастары -
қоғамдық-саяси өзгерістерді революциялык жолмен іске ... ... ... ... ... ... ... Германияда коммунистік партия
құру үшін күрес жүргізді. 1918 жылы қазан айында ... ... ... ... ... ... көтеріліске шығуға, сөйтіп
буржуазиялық революцияны социалистік революцияға жалғастыруға ... ... ... ... ... соғысты тоқтату, кейбір
банктерді национализациялау, ... ... т.б. ... қою аркылы
халықты революцияға шақырды. Бірақ «Спартак» тобынын үгіт-насихат ... ... ... жок. ... ... ... түсіне алмады, ал
буржуазиялық-реформалык жол әлдеқайда тусінікті еді. Қоғамды ... ... ... ... ... ... құру ... жақын болатын. Қараша революциясының карсаңындағы саяси күштер
ірі буржуазия мен монархияға қарсы тұратын оппозициялық күшке айналды.
Революцяның басталуына ... ... ... ... Герман монархындағы
соғыс-теңіз министрінің Киль қаласында тұрған соғыс-теңіз ... ашық ... ... ... ... ... арқылы жеңіске жету
туралы бұйрығы болды. Бірақ та соғыс-теңіз ... кеме ... ... бас ... кемелерде матростар арнаулы революциялық ... ... ... ... ... жалаулар көтеріліп, соғысты
тоқтатуды талап ете бастайды. Революцияға ... ... ... ... ... ... 3 күні Киль қаласының халқы матростарды
қолдап ереуілді бастайды. Қала халқы тез ... ... және ... ... ... талаптарының орындалуын сұрайды. Соғысты
тоқтату, саяси тұтқындарды босату ... ... ... ... болады. Германияда революция басталады.
Революция Германияның солтүстік-батысында орналасқан Киль қаласында
басталды.
1918 жылдың қазан ... ... ... ... ... теңізге шығу туралы бұйрық, ... ... ... ағылшын
флотынан еш қарсылықсыз жеңілетінін түсінді.
28-қазанда Остзей, Нордзей флоттарының үш эскадронының корабльдерін
Яде бухтасының шыға ... таяу ... ... ... ... шығу ... әскері дабыл, бұйрық беріледі. Бірақ 28-қазан күні-ақ
"Маркграф" кораблі ... ... бас ... ... ... кораблін, "Страсбург" крейсерін, "Фридрех великий"
браноносецтерін қамтиды. "Тюрингия", "Гелголанд" корабльдерінде қызыл жалау
көтерілді./36/.
Штаб ... ... басу үшін ... ... ... ... астам матростар тұтқындалады, Мәселен: Тюрингиядан"-600,
"Маркграфтан"-200, "Гелголандтан"-150 адам тұтқындалады. Бірақ толқулар
жалғаса береді. Енді олар ... ... ... ... ... күні ... маторстар Кильаландарының біріне жиналады.
Матростарға порт жұмысшылары, гарнизон солдаттары қосылады. Бірнеше мың
адам түрмеге бет алады.
Полиция ... ... оқ ... ... адам ... 29 адам жараланады.
Бейбіт шеруге атылған оқ матростарға тек қару ... ғана ... ... ... ... Міне бұл күн революцияның
басталған күні болып есептеледі.
Кемелер мен казармаларда солдат Кеңестері ... ... ... ... ... толқулар қамтиды. Жұмысшы Кеңестерімен солдат ... ... Киль ... ... Кеңес үкіметке қоятын талаптарын
нақтылайды.
Онда кеңестердің құқығын мойындау, ... ... ... ... ... сөз және ... ... беру талаптары
қойылады. Бұл бағдарламада алғашқы монархияны жою, республика орнату талабы
болған жоқ.
Киль Кеңесінің үндеуінде алғаш рет айтылады./37/.
Кильдегі ... ... ... ... Кильге Рейхстагтағы
социал-демократтардың депутаты Носке мен кеңесші-хатшы Гаусманды жібереді.
Носке 5-қарашада Кильге жетеді.
Ол матростардың тәжірибесіздігін ... сол ... ... ... ... ... күннен кейін Киль Кеңесінің шешімі бойынша әскері губернатор
болып тағайындалады.
5-қараша күні ... ... ... мың жүшысшы солдаттар
қатынасқан Киль Кеңесінің талаптарын қолдаған ... ... ... ... ... үйін ... алып ... 50 мың жұмысшы солдат және матростар қатысқан ... ... ... ... ... ... бет ... генерал Фальк
бастаған гарнизон демонстранттарға оқ атады.
Жұмысшылар солдат, матростардың көмегімен ... ... ... бастайды. Қалада үкімет жұмысшы және солдат кеңестерінің
қолына көшеді.
Осындай ... ... ... Шверин, Ганноовер,
Баден тағы басқа қалаларын қамтиды.
Россия елдің солтүстігімен шектелген жоқ. Оңтүстікте де кең ... Бұл ... ... ел көлемінде пісіп- жетілгенінің көрінісі
еді.
Кильде басталған революцияның бөлінбес бір ... ... ... ... ... ... ... Мюнхенде
революция 1918 жылы 7-қарашада басталады. Мюнхенде Терезиенвизе" алаңында
болған үлкен жиналыста жұмысшылар монрхияның жойылуын және ... ... ... ... ... басып алады,
түтқындарды босатады.
Сол күні ... ... ... ... Жұмысшылардың арасында
беделді тәуелсіз социал-демократ Курт Эйснер болды.
1918 жылы қазан айында ... ... ... ... ... ... жою ... және Герман республикасын жариялау керек ... ... ... ... және ... уақытша Кеңесін құрып 8-қарашаға
қараған түні Баварияда монархияның ... және ... ... ... ... жаңа ... құрылады. Революциялық
көтерілістер Аугсбург, Розенгейм, Нассау, Нюрнбергті қамтиды.
Революцияның мындай ... ... ... қоюын Берлин
жұмысшыларының енжарлығынан ... ... ... ... Киль оқиғалары туралы хабар жеткеннен соң
Берлинге әскер ... ... ... ... ... шек қойылған
еді. Бірақ Берлиндеге тыныштық тек ... ғана ... ... ереуілдер кезінде құрылған "Революциялық ... әлі өмір ... 1918 жылы оның ... ... тәуелсіздер
Эмиль Барт, Эрнест Деймиг, Рихард Мюллер, т.б ... 80 адам ... ... түрмеден шыққан К.Либкнехт, Голландиядан келіп
қосылған еді. Комитет "Жұмысшы Кеңесі" деп ... тобы ... ... мен ... ... ... ... етсе де тәуелсіздер көтеріліс "техникалық жағынан дайын
емес" деп қорқақтаумен болды.
Олар көтерілісті 11 - ... ... ... ... деп ... қиындай түсті. 8-қараша күні Атқару комитетінің екі мүшесінің
тұтқындалғаны белгілі болды. Одан әрі созу ... ... ... ... ... сол күні ... ... таңертең қолдарында бар
қарумен Берлин жұмысшыларын жаппай ереуілге ... ... деп ... күні ... ерте ... ... Атқару Комитеті мен
Спартак тобының үндеулері таратылады. Қала жұмысшылары ... ... ... ... бет алады. Жұмысшылар мен солдаттар ... үйін ... 650 ... ... Почта, телеграф агенттігі,
Комендатуралар еш қарсылықсыз ... ... ... ... ... ... Бірақ Макс
Баденский үкіметі әлі құлаған жоқ еді. Үкімет кайзерге ... бас ... ... ұсыныс жасады. Социал-демократтар Макс Баденский
үкіметімен кездесу жасады./40/ Ақыры Макс ... ... ... ... ... қол ... ... жиналған халыққа Шейдеман Германияда құлады,
демократиялық республика құрылды деп жариялады.
Сол күні ... ... 10-да ... ... ... жұмысшы жұмысшылары
мен солдат Кеңестерінің делегаттарын сайлау өткізуге шешім қабылдай ды ... күні ... олар Буш ... жалпы жиналысқа Берлин жұмысшысы
және солдат Кеңесінің Атқару Комитеттін және үкіметті сайлай үшін ... ... және ... ... ... ... ... сағат 5.30-
басталды.Қатысушылардың құрамы әртұрлі болды.
3 мыңдай адам жиналды, көпшілігі солдаттар еді. Эберт сөз ... ... ... ... ... ... деп ... "социалистік үкіметінің" құрылтайын жариялайды. Онан кейінгі сөйлеген
К.Либкнехт болды. Ол солдаттар мен жұмысшыларды социал-демократтарға соқыр
сенімнен аулақ ... ... ... ... жұмысшы және
солдаттар арасына кіріп кеткені ескертілді.
Бұл ескертуі солдаттардың біраз бөлігі тарапынан ... ... ... старосталардың Атқару Комитеті жиналысқа жаңа ... ... ... Ол ... ... ... В.Пик және
солшыл тәуелсіздер кірген еді Соңында Атқару Комитетіне 6 ... ... 6 ... және 12 ... кіреді. Кейіе Эберт ұсынған үкімет
құрамы мақұлданып, Эберт пен Гаазе бастаған үкімет Халық өкілдерінің ... ... мен ... ... ... ... саналылығының
төмендігін, сенгіштігін пайдаланып оңшыл ... ... ... ие ... ... негізгі мәселесі өкімет мәселесі екендігі
белгілі.
"Өкімет қай таптың қолында болса, барлық нәрсені осы шешеді. Өкімет туралы
мәселені орағатып ... де, ... ... да болмайды, өйткені нақ осы
мәселе революцияның дамуында оның ішкі және сыртқы ... ... ... негізгі мәселе болып табылады.
Германия революциясының онан арғы тарихы да осы ... ... ... ... ... ... Кеңесі өзінің бағдарламасын жариялады.
Бағдарлама "Саяси басшылық таза социалистік сипаттағы революция нәтижесінде
құрылған үкіметтің негізгі міндеті соцалистік міндетті жүзеге ... ... ... ... шындығында бағдарлама бірде-бір социалистік ... ... жоқ. ... ... Кеңесінің құрылуымен революция бірінші кезеңі
аяқталады.
Германияда қараша революциясының тарихын кезеңдерге бөлу ... ... ең көп ... ... ... ... ... бес кезеңге /А.Жолдак/ төрт кезеңге /М.И.Орлова/ үш
кезеңге /Я.С.Драбкин/ бөлу туралы ұсыныстар болды./43/
Я.С.Драбкиннің ... ... ... қолдады, өйткені ол
революцияның басталу, тереңдеу, жеңілу оқиғаларына неғұрлым сәйкес ... ... ... ... ... ... құлауы,
республиканың жариялануы, кеңестік республика үшін күрес/ толық қамтиды.
Сонымен Қараша революциясының ... үш ... ... ... кезең
революцияның басталуынан /1918 жылдың 4-қараша Халық өкілдері Кеңесінің
құрылуына 1918 жылғы қарашаның ... ... ... ... кезең 1918 жылғы қарашаның ортасынан 1918 жылдың аяғына дейін
созылады. Бұл кезең-революцияның ... даму ... бұл ... ... контрреволюция күштерінің арасалмағы тең болды.
Үшінші кезең 1918 жылдың қаңтары мен ... ... ... ... ... ... да, ... әрі қарай
тереңдемей, буржуазиялық-демократиялық революция шегінде тоқтап қалады.
"Барлық өкімет ... ... ... ... ... ... ... Ұлттық жиналыс шақыру ұранын қойды.
Демек Германиядағы революцияның 1918 жылы қаршада ... ... ... ... дамуы екі бағытпен жүруі мүмкін
еді.
Бірінші бағыт-революцияның ... ... ... ... өтуі. Бұл бағытты бастайтын саяси ... ... ... тобы жеке ... ... ... Социал-
демократиялық партияның солшыл қанатын құрайды.
Р.Люксембург 1918 жылдың ... ... ... мақаласында
осы бағыттағы жасалынуы тиіс қадамдарды көрсетті: Жергілікті ... және ... ... ... мен ... ... ... шақыру, революцияны қорғау үшін пролетарлық Қызыл Гвардия құру,
ескі монархиялық мемлекет мекемелерін тарату: халықты ... ... ... ... ... помещик иеліктерін, мүліктерін
тәркілеу; революцияның социалистик және интернационалистик міндеттерін
нақты ... үшін ... ... ... ... шақыру".
Екінші бағыт революцияның одан әрі дамуына жол бермеу, жұмысшы ... ... ... ... ... ... бағыттың қолдаушылары-оңшыл социал-демократтар. Негізгі ұрандары-
"Құрылтай жиналысын шақыру".
Халық өкілдері Кеңесі елдегі ресми өкімет еді. Оның басшылары социал-
демократтар Эберт пен ... ... Олар ... айының аяғында Берлинге
соғыстан қайтқан 9 ... ... ... ... Осы әскери
бөлімдер 6-желтоқсанда Берлинде революцияға ... ... ... тобы сол күні ... ... ... ... өткізеді.
Шеру Оранненбург қақпаларын бетке алып қозғалады, бірақ оларды қарулы
әскерлер тоқталып, шерушілерге оқ атылады. 14 адам қаза табады. Сол ... ... ... ... орналасқан үйге басып кіріп, оның
мүшелерінің барлығын тұтқынға алады, "Готе фане ... ... ... ... ... матростар мен спартакшылардың шақыруымен оларға қосылған
жұмысшылар бірігіп, ұйымдасып, ... ... ... бүлік жойылады.
8-желтоқсанда спартакшылардың ұйымдастыруымен 150 мың қатысқан ... ... ... ... ... ... ... кетуін талап етеді.
Халық өкілдер Кеңесінің үкіметін жоюға шақырып К.Либкиехт ... рет ... ... ... толқулар Германияның көптеген қалаларын қамтиды.
Жұмысшы тобының белсенділігі социал-демократ жетекшілерін Кеңестердің
бүкілгермандық сьезін шақыруға мәжбүр ... ... ... ... - демократтар - 288 делегат,
тәуелсіздер - 87 ... оның 10-ы ... ... ... ... ... 27 адам сьезге жіберіледі. Кеңестердің 1 сьезі
1919 жылдың 16-21 ... ... ... ... ... ... мың адам қатысқан, Эберт үкіметінің кетуін, барлық өкімет бөлігінің
Кеңестерге берілуін, Германияның социалистик республика ... ... ... шеру ... ... атынан В.Пик бастаған 10 адам осы талаптарды сьезге
ұсынады./45/ Сьезд талаптарды талқылаудан бас ... ... ... ... Кеңесі Атқару Комитеті мен үкіметтің
Халық өкілдері Кеңесі есебін ... ... ... ... ... жетекшісі Р.Мюллер оқыды. Мюллердің қателігі Кеңестердің ролін
тек үкіметтің әрекеттерін бақылауға ғана ... ... ... Ал ... ... ... еш маңызы жоқ еді. Себебі барлық өкімет
белгілі, армия, полиция үкімет қолында еді.
Ұлттық жиналыс па, әлде ... жүйе ме" ... ... ... оңшыл социал- демократ Макс Коген шықты. Оның айтуынша, Кеңестер
елді басқаруға қаблетсіз, себебі ол халықтың бір ... ғана ... олар ... шаруашылықты жүргізге алмайды. Когеннің ұсынысы
бойынша 1919 жылдың 19-шы ... ... ... сайлау күні
белгіленді. Сөйтіп, революцияның негізгі мәселесі ұлттық жиналыс пайдасына
шешілді. Осыдан кейін ... ... ... ... ... ... партия құру мәселесіне баМіаньісты
солшыл топтардың жабық конференциясы ... ... ... бұл ... ... облыстарымен Йерітік байланысып үлгерген еді.
Бекрлиннен басқа спартак үйымдары Гуо облысында, ЗСёШнщада, ... ... ... ... ... ... Боварияда
құрылған еді. Конференция 80 дауспен Германия Коммунистік партиясын құруға
шешім қабылдады.
1918 жылы 18-желтоқсанда Берлинде Германия Коммунистік ... ... ... Оның ... 46 ... ұйымнан 83 өкіл қатысады.
Сьездің төрағалары болып В.Пик пен ... ... ... ... партия туралы К.Либкнехт баяндама жасайды, ол
спартакшылар бұдан былай Тәуілсіздер партиясы ... қала ... ... құрмында қалу контрреволюциясымен ынтымақтасқандық болады .
Одан жылдам бөлініп шығу революцияға адалдығымызды сақтап қалады./48/
Сьезд Германия Коммунистік партиясының құрылғанын жариялайды. ... ... ... құрамына 12 адам /К.Либкнехт, Р.Люксемберг, В-
Пик, К.Дунхэр т.б/ кіреді.
Партияның бағдарламасы туралы ... ... ... ... қоғамының 14-желтоксанда жарияланған Спартак одағы нені
қалайды?" ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттін құру, жұмысшы
және солдат Кеңестерінің ... ... ... ... тең ... ... ... козғалыстың өрлеуінен қауіптенген үкімет коммунистік
партияның басшыларын қудалай бастады. Олар ... ... ... ... ... ... жүзеге асыру үшін
қолайлы кезең деп есептеді. Олардың жоспары төмендегідей еді:
Берлин ... ... ... ... ... орнынан алу
керек. Оны 11-қарашада Берлин Аткару ... ... еді. ... арасында белгілі еді.
Үкімет оны орнынан алу пролетариаттың наразылығын тудыратынын түсінді.
Мұнан кейін жұмысшылар ... ... онда ... ... ... ... ... орнынан алынғанын және орнына социал-
демократ Эрнсттің тағайындалғаны жөнінде бұйрық ... ... ... үшін ... пен ... ... ... болады.
Мәжіліске қатысушылар Эйхгорн орында қалу керек деп шешеді де, ... ... ... ... ... ... шешім кабылдайды.
5-каңтар күні түсті ... ... ... ... көшелерге
шығады. 6-қаңтар күні жұмыс тоқтатылды, қаланың барлық орталық көшелері
жұмысшыларға толады. Силезия, ... ... ... ... ұйымдаспаған болып шықты.
Көтерілісшілер үкімет үйін басып алу туралы ойлаған да ... ... ... ... жоқ баспахана тағы басқаларды күзетумен
болды. Осындай себептерге байланысты 6-қаңтар шеруі еш нәтиже берген жоқ.
Бұқараны ұйымдастыру үшін, ... ... өте ... ... ... ... бар күшін революцияға қарсы бағыттады. 8-қаңтарда
/Носкенін бұйрығымен /Носке контрреволюциялық күштердің басшысы ... ... ... ... ... ... жұмысшыларына
жаудырады.
9-каңтарда Шпандау ауданында осындай жағдай қайталанады. ... ... ... ... ... үшін ... ... Берлинге Носке бастаған әскери бөлімдер кіреді. 12-
қаңтарда олар Берлин полициясының үйін ... ... ... пен ... ... ... азаптап
өлтіреді. Оны ешкім білмей қалды. К.Либкнехт денесі ... ... ... каналдан кейінгі уақытта табылады.
Революцияға мықты сокқы берілді, бірақ қаңтар күндері контрреволюция
өздерінің түпкі мақсаттарына-пролетариатқа шешуші соққы беру ... ... ... ... даму барысы күн тәртібіне қойған
революцияның негізгі мәселесі буржуазиялық ... ... ... ... ... ... ... аяқталды.
1919 жылдың 19-қаңтарында құрылтай жиналысына сайлау басталды.
Сайлау барысында ГСДП- 11,5 миллион ... ... ... партия -5,6 млн, ұлтшылдар партиясы-3,¹ млн, ГТСДП - 2,3 млн
дауыс алады. Нәтижесінде Ұлттық жиналысқа социал-демократтар 165 ... ... ... ... 75 ... "Орталық" партиясы
90 депутат, халықтық партия 22, ұлтшылдар 42 ... ... ... ... ... 44 процентін алды.
Ұлттық жиналыс 6-ақпанда Веймарда ашылатын болды. 1919 жылдың ақпан
айында ... ... ... ... аударында қайта жанданды. 16-
ақпанда Руо облысының көмір шахтарының жартысы жұмысты тоқтатады.
18-ақпанда ... ... және ... ... ... ... одан әрі жалғастыруға шешім қабылданды.
Жұмысшыларды қаруландыру туралы ... ... ... ... ... ... қамтады. Алайда бұл
кезеңдегі жұмысшы қозғалысы ұйымдаспаған, ... ... ... ... жазалаудан әбден қансырап қалды.
2.2. Бавария Кеңестік Республикасы.
1919 жылы революциялық қозғалыстың соңғы тірегі Бавария ... ... ... ... ... ... неміс мемлекеттерінің ішіндегі өнеркәсібі нашар дамыған
аудандар қатарына ... еді. ... сыра ... ... ... ... ... өнеркәсіп салалары дамыған. Мұндағы жалғыз ғана ірі кәсіпорын -
қару-жарақ ... ... еді. ... ... жалпы Германияның өнеркәсіп
өндірісінде үлкен роль атқармайтын. ... ... ... ... ... саяси билік Виттельбах династиясының ... ... ... мен ... үлкен роль атқаратын. Баварияда
Германиядан бөлініп кетуге ... өте ... ... ... ... Баварияда ірі қалалар саны өте аз
болды. Баварияның астанасы Мюнхенде-600 мың тұрғын халық ... ... 97 мың ... ... оның 4 мыңы ... өнеркәсібінде, 6
мыңы металл өңдеуде, 14 мыңы ... ... ... ... 73 мыңы
жеңілген өнеркәсіпте істеген.
Мюнхенде кәсіпорындар өте ұсақ еді;
7099 кәсіпорынның 3704-де 83 мың адам, яғни орта ... ... ... келген, қалғаны 3395 кәсіпорында 14 мың жұмысшы істеген
яғни әр ... 4-5 ... ... ... ... өндірісінің
орталығы болған Нюренбергте 30-мың, Аугсбургте 10 мың тұрғын халық қана
болған.
Бұдан ... ... ... ... ... пролетариат негізінен
ұсақ кәсіпорын жұмысшыларынан тұрады./49/
Ірі өнеркәсіп пролетариаты аз. Бавария ... ... ... жағынан Германияның басқа пролетариатынан әлсіз еді. Баварияда
буржуазияда ... ... Олар ... ұсақ ... иелері мен
саудагерлер еді.
Баварияда деревняның жағдайы да Солтүстік Германиядағы деревнялардан
басқаша еді. ... ... да ... ... ... де болған жоқ.
Шаруашылықтың 95 проценті ... орта ... еді. ... ... 20 процентін ауыл шаруашылық жұмысшылары
құрады. Мұндай жағдайда деревняда таптық күрес шаруалардың ауқатты тобына
ірі жер ... ... ... мүмкін.
Бірақ батрактар, кедей шаруалар ұйымдастаған еді. Баварияда буржуазиялык
партиялар ішінде католиктік партиясы мен ... ... ... роль
атқаратын. Ал жұмысшылар ГСДП мен ГТСДП соңынан ілесетін еді. 1918 жылы
бүкіл ... ... ... ... ... ... да
қатысты.
Ереуілдерді тәуелсіздер басқарады, әсіресе, Курт ... ... ... ... ... 1918 жылы ... ... құрылған
республиканы құттықтауға арналған жиналыс болды. Жиналыс соңы үлкен шеруге
ұласты. Шеруге қатысушылар король билігін жоюды және ... ... ... Сол күні ... Революциялык жұмысшы Кеңесі құрылды. Келесі
күндері қозғалыс басқа қалаларды да ... ... ... ... ... ... ... түні Мюнхенде жұмысшы, солдат және шаруа Кеңесі
құрылды. Кеңестің ... ... ... ... ... деп
жариялады.
Эйснердің басқаруымен тәуелсіздер, социал-демократтар және басқа да ұсақ
ұйымдар бірігіп, үкімет құрды.
Үкіметтің ... ... ... алдағы уақытта түпкілікті, тұрақты
үкімет құру үшін ... ... ... деп ... ... ... ... дүние жүзілік соғыстағы басқыншылық
мақсаттарын көрсететін бірқатар құжаттарды жариялады, мектептен шіркеуден
бөлді. Осы әрекеті үшін Эйснер ... ірі ... мен дін ... жек ... 1919 жылы ... жаулар қызметке кетіп бара жатқан
Эйснерді өлтіріп кетті.
Бұған наразы болған еңбекші ... ... ... ... ... ... ... өткізді.
22-ақпанда социал-демократ Гоффман басқарған үкімет құрылды. Жұмысшылар
Гоффман үкіметін мойындамады.
1919 жылы қаңтарда Мюнхенде Германия Коммунистік ... ... ... еді. Оны Макс ... ... ... ... қорққан үкімет Бавария Кеңестік Республикасы
жариялаудың жоспарын жасай бастайды.
Коммунистік ... ... ... ... ... ... де шақырады.
Коммунистік ұйым мұны арандату деп ... ... олар ... ... ... Левине бастаған делегация келеді. Олар
Коммунистік партияның атынан ... ... ... ... ... бас ... айтты.
7-сәуірде Баварияда Кеңестік Республика жарияланады./50/
Жаңа үкімет құрамына тәуелсіздер, ... ... ... ... ... ... ... болып ГТСДП жетекшісі Э.Толлер мен ... ... 10 ... ... ... Армия құру туралы шешім
қаабылдады. Алайда армияның бар ... 600 ... ... ... ... 28 адамы бар революциялық трибунал құрылды
7-сәуір күні Германия Коммунистік партиясының Мюнхендегі бөлімінің
үндеуі жарияланды. Онда коммунистер ... ... ... кеңестік
үкімет деп атады.
Қарудың аздығына қарамастан Қызыл Армия жылдам ... ... ... және ... ... ... мен итальяндар/ кірді.
Қызыл Армияның қолбасшысы ... ... ... ... ... Қызыл
гвардия құрылды, оған қаланы күзету міндеті жүктелді.
Бұл кезде таратылған Гоффман үкіметі өзін қызметтен кеттік деп ойлаған
жоқ еді. Гоффман ... ... ... ... ... ... сол ... қонтрреволюциялық бірлікке дайындалды.
Мюнхенге жорық жасау үшін Шнеппенгорст басқарған қарулы күштер
құрылды./51/ ... ... ... Республикасына төнген
контрреволюциялық күштердің шабуыл жасау қаупі төнді.
Мюнхенде Коммунистердің үндеуі жарияланды, онда ... ... ... ... жалпы пролетариатқа қауіп төндіруде деп көрсетілді.
13-сәуірге қараған түні бүлкішілер Орталық жұмысшы ... ... ... 12 мүшесін тұтқындайды. Ц.Левине мен М.Левиңді өлтеруге
бұйрық беріледі. Толлер басқарған орталық ... тек шеру ... ... ол ... ... алшақтататын еді. Бірақ жұмысшылар
күтіп бос ... ... ... ... олар қару-жарақ қоймаларын басып
алды, Рудольф Эгельгофер бастаған ... ... ... ... қарулы
контрреволюционерлерге қарсы күресті. Вокзал қоршалып қан төгісті қаламаған
жұмысшылар үш өкіл жібереді. Бірақ оларды атып ... ... ... бір ... ... ... ие ... комендатураны алады.
Сол күні, яғни 14 сәуірде ... ... мен ... жаңа ... құру ... ... ... Атқару Кеңесін сайлайды. Оның құрамына коммунистер: Е.Левине,
М.Левин, Вилли Будих – Дитрих тәуелсіз Меннер және ... ... ... ... ... ... кірді.
Комитет жанынан контрреволюциямен күресу үшін, әскери комиссия,
экономика комиссиясы, финанс ... ... ... ... ... қарамастан коммунистер өкіметті өз қолдарына-алуға мәжбур
болды:
"Коммунистер күресіп жатқан бұқарамен ... ... ... ... деп
санайды. Бұқара күресінде қателер болмай ... ... ... ... оларды бұқараға түсіндеріп, қателердің ... ... ... шығуын үнемі қорғай отырып бұқарамен
бірге болады",/52/-деп жазды. В.И.Ленин.
Аз уақыт өмірінің ішінде ... бір аз ... ... асырады:
Өндіріске жұмысшы бақылау енгізілді, буржуазияны қарусыздандыруға кірісті,
банкілерді нацонализациялады ... ... үшін ... ... үкімет "Бавар жерінің шаруаларына" деген ... Онда ... ... Шаруа меншігіне тиіспейтігіндігі
көрсетіледі, бірақ үкімет кедей және орта шаруалардың жағдайын ... ... ... ... тәркіленбейді, деревяларда, жаңа батрак, ұсақ шаруа
Кеңестерінің құрылуы туралы мәселе көтерілмейді. Демек жаңа ... ... ... ... шаруаларды өз жағына тарту үшін ... ... ... ... Республикасын негізінен алғанда жұмысшылар
қорғады.
Жаңа үкімет Россиядағы және Венгриядағы ... ... ... ... ... ... В.И.Ленин "Бавар Кеңестік республикасын
сәлем" деп аталған хат жазды./54/ Лениннің хаты ... ... ... ... Германияға 28 сәуірде келіп жетті.
Бұл кезде коммунистер үкімет құрамынан шығып кеткен еді.
Контрреволюциялық күштер коммунистерді үкімет құрамынан жылдамдырақ ... үшін ... мен ... ... ... және ... ... 26-сәуірдегі мәжілісінде Толлер,
Меннер, сияқты тәуелсіздер жетекшілері коммунистерге өте көп айып ... ... ... ... ... тиым ... ... қатты сынап, Атқару комитетін қайта сайлауды талап ... күні ... ... ... ... ... сайлайды, оған
тек тәуелсіздер кіреді. Бұл коммунистерді үкімет құрамынан мәжбүр етеді.
27-сәуірде Коммунистер ... ... де ... мен
анархистерге қарсы күресін Комитеттен тыс жүргізеді. Коммунистер кетесімген-
ақ тәуелсіздер ... ... ... ... бастайды. 29-
сәуірде Пруссия, Вюртембург, Баварияның жүз мыңдық ... ... ... ... ... оған 30мың ... ... ғана қарсы-тұрды. Күш тең емес еді. ... ... күні ... ... ... ... ... Кеңестік Республикасының жеңілуінің бірқатар себептері болды.
Кеңестік Республика бүкіл Германияның біріккен күштеріне жалғыз сарсы
тұрды. Солшыл күштердің ... ... ... жіберген қателіктері мен әлсіздігі атап айтқанда, 27 сәуірде
коммунистердің үкіметтін кетіп қалуы.
Бавар Кеңестік Республикасы Германиядағы 1919 ... ... ... шегі ... басып жаншылғаннан кейін жұмысшы қозғаласында бәсеңдеу басталады.
Революция жеңіліс тауып, қараша революциясы барысында құрылған кеңес
атқару комитеттер таратылды. 1919 жылы ... ... ... ... ... Кеңес Республикасы құрылды Бірақ та қолдарында күштері бар
контрреволюция, оны қолдаған ТСДП-ның басшылары мамыр айында ... ... ... ... ... ... ... Қараша революциясының
үшінші кезені 1919 жылғы 19 қаңтардағы ұлттык жиналыс сайлауының өтуімен,
революциялық куштердің жеңіліс табуымен ... жылы ... ... 19-ы күні ... ... ... ... Сайлауда 54,5% дауыспен буржуазиялық партиялар жеңіске жетіп, Ұлттық
жиналысқа (парламент) буржуазиялық депутаттар сайланды. ... - ... 6-ы күні ... ... Ұлттық жиналыстың сессиясы өз жұмысын
бастады. Елдің Веймар Республикасы болып аталуы Веймар ... ... ... Ұлттық жиналыстың шақырылуы елдегі саяси тұрақсыздықпен
сәйкес ... Ол 1919 ... ... ... ... ... ... үкіметті өз колына алғанымен, Германия бірінші дүниежүзілік
соғыста жеңілгендігін мойындады. Саяси қиындыққа ... ... ... Германияның жаңа үкіметін құруға, алдағы үкіметтің міндеттерін
анықтауға ... ... ... ... Ф.Шейдеман бастаған үкімет
құрылды. Үкіметтің құрамына ГСДП, ... және ... ... ... ... Веймар Республикасының президенті ... ... ... Конституцияның жобасын қабылдау мәселесі өте тартысты
жүрді. Үкіметтің әлеуметтік бағдарламасы да қызу тартыста ... ... ... ара ... ... отырып, Ұлттық жиналыс шілде айының 31-
ы күні Веймар Республикасы ... ... ... 1919 ... ... 4-і күні Конституция өз күшіне енді.
Веймар Конституциясы Германияны республика деп ... ... ... негізгі тірегі болды. Сонымен қатар еңбек етуге, ... ... ... ... ... ... ... 20 жасқа
толған азаматтарға жалпыға бірдей сайлау қүқығы берілді және ... ... ... ... етілді. Конституция ... заң ... ... - ... ... ... ... шығарушы парламент - ландтаг болды. Ландтаг ... ... ... жоғарғы палатасы Рейхсрат болды. Рейхсратқа 68
депутат сайланды. Германия ... ... ... екі ... Рейхстаг - жалпыға бірдей сайлау арқылы; жоғарғы палата Рейхсрат ... ... ... парламент депутаттарынан құрылды. Рейхсрат
рейхстаг жұмысын ... және ... ... бекітуге құқылы.Рейхсрат -
бақылаушы орган және вето қоюға құқылы болды.
Конституция бойынша атқарушы билік президенттің қолында болды. Президент
өкімет басшысын ... және ... ... ... ... әскери қолбасшысы болды. Президент конституцияның 48-бабына сәйкес,
елде төтенше жағдай жариялауға, парламентті (рейхстаг) таратуға ... ... ... ... ... болды. Президент
жалпыхалықтық сайлау арқылы 7 жылға сайланды. Веймар ... ... жеке ... ... мүмкіндік жасады. Веймар
Конституциясы буржуазиялық демократияның қалыптасып, дамуына жол ашты.
1919 жылы наурыз ... ... ... ... ... бекітті. Бұл бағдарлама бойынша жеке меншіктің барлық түріне
кеңшілік жасалды. Өндірісті басқару және ... ... ... ... ... де жеке меншікті сақтай отырып мемлекеттік реттеуге
берді. Көмір өндірісін басқару үшін ... ... ... деп аталған
мемлекеттік мекеме құрылды. 1919 жылы сәуір ... ... ... ... ... ... ... Бұған жұмысшылар кең қамтылды.
Өндірістік кеңес ең жоғарғы басқару қүқына ие ... ... ... ... жаңа үлгісі - мемлекеттік-монополиялық капитализмнің
негізгі механизмі болса, ... ... ... ... ... ... жүйесі болды. Ұлттық жиналыс
арқылы буржуазия реформаны кең түрде жүргізе алды. ... ... ... ... ... ... жеңісі бола алды.
Қорытынды
Революциялар тарихын зерттеудегі күрделі мәселелердің бірі-
революцияның сипаттын анықтау ... ... Бұл ... ... беру үшін
революцияның алдына қойылған міндеттерін, оның ... ... ... ... сол ... ... кездегі
тарихи кезеңнің өзіндік ерекшілігін ескеру қажет.
Германиядағы ... ... ... ... ... ... ... талаптарын орындау, соғысты тоқтату сияқты
міндеттер қойылды. ... ... ... оның ... ... күші
болған жұмысшылар революцияны онан әрі тереңдетіп жұмысшы үкіметін құру
талабын қойды, бұл ... ... ... ... құлады, алайда кеңестік республика емес
буржуазиялық түрдегі Веймар республикасы ... Осы ... ... ... ... ... - әдістермен
жүргізілген буржуазиялық демократиялық революция деп сипаттауға болады. ... ... ... үшін және ... халыққаралық көлемдегі маңызы
ерекше.
Қараша револциясы тек Германия тарихындағы ғана емес, дүние жүзілік
тарихтағы күрделі құбылыстардың қатарына ... ... ... ... де ... толып жатқан жеке мәселелерінің осы кезге
дейін ғылыми пікір таластар туғызуы осының ... ... ... ревлюциясының халықаралық маңызы революциясының нәтижелері мен
анықтауға тиісті. Ең алдымен Германия тарихындағы маңызына тоқталайық:
Революцияның Германияның болашағы үшін жасаған ... ... ол ... соғыстан шығуы, империалистік соғыстың аяқталуы мен ... қол ... ... Ел ... ... ... ... ең
алдымен оның буржуазиялық демократиялық сипиттағы нәтижелерімен ... ... ... монархия жойылып, ... ... ... ... ... ... ... /ерлер мен әйелдер/ сайлау құқына ие
болды. Сөз, жиналыс, ... ... құру ... ... заң жүзінде бекітілді.
Әлеуметтік салада - 8 сағаттық жұмыс күні, жұмыссыздарға ... ... ... Ауыл ... ... ... билігіне беріп қойған жартылай феодалдық заңдар
жойылды.
Қараша революциясының халықаралық ... ... ... ... ... мықты соққы берген ең қуатты халық қозғалысы болды.
Германияның Кеңестік Россияға қарсы ... ... ... ... ... Кеңес өкіметінің нығаюына көмек етті.
Қараша революциясы жеңілгенімен, өзінің тарихи міндеттерін орындай
алмағанымен жұмысшы табы үшін құнды тәжірибе және ... ... ... ... ... ... жылдардағы революциялық өрлеу Европаның саяси картасына
түбірлі өзгірістер енгізді. Үш ірі монархия-Романов, ... ... ... құлады.
СІЛТЕМЕЛЕР
1. История международных отношений и внешней политики
СССР. Т 1. М., 1986, с.62.
2. Пик В. Избранные статьи и речи.М.,1976.
3. Ноябрьская революция 1918г в ... ... ЦК СЕПГ к 40-й ... ... 1958 № ... ... Ф.Г. Советы в Германской революции. М. 1934; ... ... в ... М. 1945
5. Застенкер Н. Баварская Советская Республика.М. 1934 с.66.
6. Драбкин Я.С. Революция ... в ... М. ... Драбкин Я.С. Ноябрьская революция в Германий. М. 1967
8.ОрловаИ.М. Германская революция 1918-1919г. в историографии
ФРГ. М. 1986
9. Кульбакин В.Д. ... ... ... революции 1918г на первой
сессий комиссий историков СССР и ГДР в ... ... ... 1958, ... М.А. ... ... ... М. 1959
11 .Драбкин Я.С. Становление Веймарской Республики. М., 1978 ... ... Я.С. ... и ... в историографии Германской
революции/1918-1919 М. 1999
13. ... ... ... ... в ... ФРГ ... ... Спартак во время войны: Документы М.,1933
Первый всегерманский съезд рабочих и солдатских советов /16-21 ... М., ... К. ... ... ... и ... М., 1961; Пик В. Избранные
статьи и речи. М, 1976
Первая мировая война.М., 1998, ... ... ... в ... в новейшее время Саратов, 1965, с.8-
10.
Кучинский Ю. История условии в Германий. М., 1949. ... В.Д. ... ... ... Германии. М. 1962.С.60.
ДрабкинЯ.С. Революция 1918-1919гг. в Германии. М.,1958. ... Ф.Ф. ... ... и ... ... в годы ... ... М.,1960 с.43
22. Розанов Г.Л. Очерки новейшей историй Германии. М. 1957 ... ... Ю. ... ... ... в ... М. ... Драбкин Я.С. Четверо стойких. М., 1985, с.45-52
25. Либкнехт К. Избранные речи, письмо и статьи. М.,1961 с.28
26. ... И.М. ... и ... ... ... М.,1962. с.40
27. Спартак во время войны: документы. М., 1933. ... ... ... и ... ... с.191
29. Каффнер С. Революция в Германий 1918- ... Как это было ... пер с нем. ... ... ... З.К. ... классов и партий в германий в годы ... ... М. ... Первая мировая война. М, 1998, с.85
32. ДрабкинЯ.С. ... ... в ... ... с.50-52
33. Головачев Ф.Ф. Рабочее движение и социал-демократия ... в ... ... ... М.,1960 с.43
34. О революциях 1918 года в Европе М. 1979г. ... И.М. ... и ... ... ... ... ... Драбкин Я.С. Ноябрьская революция в Германии М. 1967, с.68
36. Бауэф Р.К. К вопросу о роли Советов в ноябрьской ... в в ... ... и ... история, 1956, №6, с. 71
37. Давидович Д.С. Гамбург на баррикадах. М.,1985. с.21-36
38. ... В. ... ... 1918 года в ... М. ... Хорчанский Г. Великий Октябрь и ... ... ... ... - ... и ... история» 1978 №6 с.3-15 .
40. Драбкин Я.С. ... и ... ... ... в ... ... ... и новейшая история, 1958, №6, с.31
41. Драбкин Я.С. Революция 1918-1919гг. в Германии. М., ... ... А. О ... и ... особенностях ноябрьской революции
1918 в Германии. - Вопросы истории,1958. №2, с. 128-138 ... Я.С ... и ... ... ... революции в Германии -Вопросы
истории, 1956, №56, с.83-89
43. ... В.Д. ... ... ... ... ... ... Первый всегерманский сьезд рабочих и солдатских советов 16-21 ... М., 1934, ... ... история в новое и новейшее время т.2. М. 1970, с.34-39.
46. Кривогуз И.М. "Спартак" и образование Коммунистической партии Германии.
М. 1962, ... ... К. ... ... ... и статьи. М, 1961,с.479- 482
48. Полтавский М.А. Баварская Советская Республика. М. 1959, с.15-19.
49. Драбкии Я.С. Становление Веймарской республики. М. 1978, ... М.А. ... ... ... М, 1959, ... В.И. Полное собрание сочинений т.38, с.393
53. Застенкер Н. Баварская Советская Республика М., 1934, с.112
54. Ленин В.И. Полное ... ... т.38, ... ... ... Ю.В., ... А. ... политика новейшего времени в
договорах и декларациях ч.2. М., 1926
2. Көкебаева Г.К. ... ... ... ... I - ... 1997
3. Либкнехт К. Избранные речи, письма и статьи М., 1961
4. Первый всегерманский съезд рабочих и солдатских ... 16-21 ... г. М, ... Пик В. ... ... ... и ... М., 1967
5. «Спартак» во время войны: документы М., 1933
6. Тельман Э. Избранные речи, письма и ... т.1-2 М., ... Ф.Г. ... в ... ... М., ... ... Р.К. К вопросу о роли Советов в ... ... ... и
новейшая история - 1956, №6
3. Вопросы рабочего движения в Германии в новейшее время ... ... ... и ... М., ... ... Ф.Ф. ... движение и социал-демократия Германии в
годы первой мировой войны М., 1960
Давидович Д.С. Гамбург на баррикадах М., 1985
Драбкин Я.С. О ... и ... ... Ноябрьской революции в Германии
- Вопросы истории, 1956, №5
1. Драбкин Я.С. ... и ... ... ... в ноябре- декабре 1918
г. -Новая и новейшая история, 1958, №6
9. Драбкин Я.С. Революция ... в ... М, 1958 ... ... ... в Германии М., 1967
11.Драбкин Я.С. Четверо стойких М, 1985
12.Драбкин Я.С. Становление Веймарской ... М., ... Я.С. ... и ... в ... ... революции
(1918-1919) М., 1990 Н.Жолдак А. О характере и ... ... ... 1918г. в ... - ... ... 1958, ... Н. Баварская Советская Республика М., 1934 ... ... ... М., 1945 ... ... ... и
внешней политики СССР т.1, М., 1986
18.Кенен В. Ноябрьская революция 1918 года в Германии М., 1958 ... ... и ... ... партии
Германии М., 1962
2О.Кульбакин В.Д. Очерки новейшей истории в Германии М., 1962 21.Кучинский
Ю. ... ... ... в Германии М, 1949 22.Революциях 1918 года ... М, ... М.И. ... ... 1918-1919 гг. В историографпи
ФРГ М., 1986
24.Полтавский М.А. Баварская Советская Республика М., 1959 ... ... ... истории Германии М., 1957

Пән: Жалпы тарих
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 45 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Асыл тұқымды көк түсті қаракөл қой шаруашылығында жұптау түріне байланысты селекциялық белгілерінің көрсеткіші»30 бет
«ақша қаражаттарының есебі»58 бет
«БИАР» ЖШС-нің АҚША ҚАРАЖАТТАРЫ МЕН ОЛАРДЫ ПАЙДАЛАНУ ЖӘНЕ БӨЛУ МЕХАНИЗМІН ТАЛДАУ75 бет
«Қарғын» романы туралы3 бет
Ірі қара мал кетоз ауруының патологоанатомиялық өзгерістері30 бет
Ірі қара төлін өсірудің маңызы34 бет
Абай ойларының қара сөздеріндегі өрнектері4 бет
Абайдың қара сөздері (1-10)13 бет
Абайдың қара сөздері туралы3 бет
Алтынайұлы Қарасай батыр 6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь