Қонақ үй жұмысы


Программада келесі мәселелер қарастырылуы керек:

1.1 Келесі реквизиттерге сәйкес клиенттер туралы ақпаратты жинақтайтын МБ құру керек: Аты.жөні, тегі, туған жылы, айы, күні, телефон номері.

1.2 Белгілі бір шарттарға сәйкес жазбаларды іздеу, сұрыптау амалдарын құрастыру.

1.3 Қай елден келгені жайлы сұраныс құру керек (SQL).

1.4 Осы сұраныстарға байланысты және МБ байланысты есеп беруді (отчет) құрастыру керек.

Мазмұны
Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...4
Негізгі бөлім
1. Теориялық бөлім ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .7
3.1 Мәліметтер базасын ұйымдастыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...7
3.2 BDE Administrator ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...7
3.3 Мәліметтер базасының кестесін құру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...8
3.4 Кестенің қасиетін беру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..10
3.5 Paradox форматының кестелері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 12
3.6 Компоненттер парағы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 14
2. Есептің алгоритмі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...16
3. Функционалдық тағайындалуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .17
4. Шақыру және жүктеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .17
5. Программаның баяндалуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .17
5.1 DataBase .те кестелер құру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 17
5.2 BDE Administrator.дағы каталогта сақтау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 21
5.3 DELPHI.де формалар құру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 22
5.4 Шыққан нәтиже ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..24
5.5 Бақылау мысалдарын баяндау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 25
6. Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..26Пайдаланған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...27
КІРІСПЕ

Әртүрлі ұйымдардың табысты жұмыс жасауы үшін ақпаратты жүйенің дамығанын талап етеді. Сонда сол деректермен автоматтандырылған жинауды, өңдеуді және монипуляциялауды іске асырады.
Мәліметтер базасы деп, деректердің электрондық сақтаушысын айтады. Оларға қатынас, бір немесе бірнеше компьютерлер көмегімен іске асады. Әдетте деректер базасы деректерді сақтау үшін жасалады.
Мәліметтер базасы – ақпаратты сақтауды және де мәліметтерге ыңғайлы, тез кіруді қамтамасыз етеді. Мәліметтер базасы өзінен белгілі бір ережелерге сай құрылған деректер жиынтығын құрайды. Деректер базасындағы ақпарат :
• қайшылықсыз
• артықсыз
• тұтас
болуы керек.
Мәліметтер базасын басқару жүйесі деректер базасын құруға, толтыруға, жаңартқанға, жоюға арналған программалық жабдық болып табылады.
DELPHI жүйесі деректер базасын басқару жүйесі болып табылмайды, егер сөздің тура мағынасын алатын болсақ, бірақ толық МББЖ ( мәліметтер базасын басқару жүйесі) мүмкіндіктеріне ие. Ұсынылып отырған DELPHI құралы локальдік және тораптық деректер базасын құрып, және оның ішінде жұмыс істеуге және кез-келген деректер базасымен жұмыс істей алатын қолданба құруға мүмкіндік береді .
Локальді МББЖ барлық бөліктері қолданушы компьютерінің деректер базасында орналасады. Егер бір мәліметтер базасына бірнеше қолданушылар бір мезгілде қатынас жасаса, әрбір қолданушының компьютерінде өзінің локальді МББЖ-нің көшірмесі болуы керек.
Тораптық МББЖ-ге файл-серверлік, клиент-серверлік, бөлінген МББЖ-лар жатады. Осы жүйенің негізгі атрибуты болып, торап саналады. Торап−бірнеше компьютерлерді байланастырып, бір дерекпен бірнеше қолданушылардың корпоративті жұмысын қамтамасыз етеді.
Көпқолданбалы МББЖ ақпараттық жүйе құруға мүмкіндік береді. Көпқолданбалы МББЖ-леріне: Oracle,Informix, SyBase, Microsoft SQL Server,
InterBase және т.б жатады.
DELPHI-ді кәдімгі МББЖ деп айтуға, оның өзінің кестелік форматының болмауы ( деректерді сипаттау тілі ) бөгет жасайды. Сондықтан ол басқа МББЖ кестелік форматын қолданады. Мысалы: dBase , Paradox , InterBase .
Бұны бірақ та жетіспеушілігі деп те айтуға болмайды, себебі аталған форматтар өздерін жақсы қолданушылық қабілетін көрсетті. Сонда да DELPHI мүмкіншіліктері арнайы МББЖ мүмкіншіліктерінен қалыспайды, кей-кезде олардан асып та тұрады.
МББЖ дегеніміз бағдарламалық қамтама. Бұның арқасында қолданушылар деректер базасын (ДБ) анықтай, құрай және қолдай алады, сонымен қатар оған қатынасты бақылай алады.
ПАЙДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

1. В.В.Фаронов DELPHI 5 . Руководство программиста.
Издательство «Нолидж», Москва 2001 г.
2. В.Гофман, А.Хомоненко Работа с базами данных в DELPHI.
Издательство «БХВ – Петербург», Санкт – Петербург 2000 г.
3. А.М. Епанешников , В.А. Епанешников DELPHI база данных
Издательство «ДИАЛОГ – МИФИ», Москва 2000 г.
4. А.Я. Архангельский Програмирование в Delphi 7.
Издательство «Бином», Москва 2004 г.
5. Электронный учебник по Delphi 6.

Пән: Информатика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 22 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге




Есептің қойылымы

Курстық жұмыс тақырыбы: Қонақ үй жұмысы. Программада келесі мәселелер
қарастырылуы керек:

1. Келесі реквизиттерге сәйкес клиенттер туралы ақпаратты жинақтайтын МБ
құру керек: Аты-жөні, тегі, туған жылы, айы, күні, телефон номері.

2. Белгілі бір шарттарға сәйкес жазбаларды іздеу, сұрыптау амалдарын
құрастыру.

3. Қай елден келгені жайлы сұраныс құру керек (SQL).

4. Осы сұраныстарға байланысты және МБ байланысты есеп беруді (отчет)
құрастыру керек.

Мазмұны
Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .4
Негізгі бөлім
1. Теориялық
бөлім ... ... ... ... ... ... ... .. ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
... ... ... ... ... ...7
3.1 Мәліметтер базасын
ұйымдастыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...7
3.2 BDE
Administrator ... ... ... ... ... .. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
... ... ... ... ..7
3.3 Мәліметтер базасының кестесін
құру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 8
3.4 Кестенің қасиетін
беру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
10
3.5 Paradox форматының
кестелері ... ... ... ... ... ... .. ... ... ... ... ... ... ... ..12
3.6 Компоненттер
парағы ... ... ... ... ... ... ... . ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
... 14
2. Есептің
алгоритмі ... ... ... ... ... ... .. ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
... ... ... ... ... ... .16
3. Функционалдық
тағайындалуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
... ..17
4. Шақыру және
жүктеу ... ... ... ... ... ... ... . ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
... ... ... ... 17
5. Программаның
баяндалуы ... ... ... ... ... ... .. ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
... ... ...17
1. DataBase -те кестелер
құру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
..17
2. BDE Administrator-дағы каталогта
сақтау ... ... ... ... ... ... ... . ... ... ...21
3. DELPHI-де формалар
құру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
..22
4. Шыққан
нәтиже ... ... ... ... ... ... ... . ... ... ... ... ... ... ... ...
... ... ... ... ... ..24
5. Бақылау мысалдарын баяндау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 25
6.
Қорытынды ... ... ... ... ... ... .. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
... ... ... ... ... ... ... ... ... 26Пайдаланған әдебиеттер
тізімі ... ... ... ... ... ... ... . ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
..27

КІРІСПЕ

Әртүрлі ұйымдардың табысты жұмыс жасауы үшін ақпаратты жүйенің
дамығанын талап етеді. Сонда сол деректермен автоматтандырылған жинауды,
өңдеуді және монипуляциялауды іске асырады.
Мәліметтер базасы деп, деректердің электрондық сақтаушысын айтады. Оларға
қатынас, бір немесе бірнеше компьютерлер көмегімен іске асады. Әдетте
деректер базасы деректерді сақтау үшін жасалады.
Мәліметтер базасы – ақпаратты сақтауды және де мәліметтерге ыңғайлы, тез
кіруді қамтамасыз етеді. Мәліметтер базасы өзінен белгілі бір ережелерге
сай құрылған деректер жиынтығын құрайды. Деректер базасындағы ақпарат :
• қайшылықсыз
• артықсыз
• тұтас
болуы керек.
Мәліметтер базасын басқару жүйесі деректер базасын құруға, толтыруға,
жаңартқанға, жоюға арналған программалық жабдық болып табылады.
DELPHI жүйесі деректер базасын басқару жүйесі болып табылмайды, егер
сөздің тура мағынасын алатын болсақ, бірақ толық МББЖ ( мәліметтер базасын
басқару жүйесі) мүмкіндіктеріне ие. Ұсынылып отырған DELPHI құралы
локальдік және тораптық деректер базасын құрып, және оның ішінде жұмыс
істеуге және кез-келген деректер базасымен жұмыс істей алатын қолданба
құруға мүмкіндік береді .
Локальді МББЖ барлық бөліктері қолданушы компьютерінің деректер
базасында орналасады. Егер бір мәліметтер базасына бірнеше қолданушылар бір
мезгілде қатынас жасаса, әрбір қолданушының компьютерінде өзінің локальді
МББЖ-нің көшірмесі болуы керек.
Тораптық МББЖ-ге файл-серверлік, клиент-серверлік, бөлінген МББЖ-лар
жатады. Осы жүйенің негізгі атрибуты болып, торап саналады. Торап−бірнеше
компьютерлерді байланастырып, бір дерекпен бірнеше қолданушылардың
корпоративті жұмысын қамтамасыз етеді.
Көпқолданбалы МББЖ ақпараттық жүйе құруға мүмкіндік береді.
Көпқолданбалы МББЖ-леріне: Oracle,Informix, SyBase, Microsoft SQL Server,
InterBase және т.б жатады.
DELPHI-ді кәдімгі МББЖ деп айтуға, оның өзінің кестелік форматының
болмауы ( деректерді сипаттау тілі ) бөгет жасайды. Сондықтан ол басқа МББЖ
кестелік форматын қолданады. Мысалы: dBase , Paradox , InterBase .
Бұны бірақ та жетіспеушілігі деп те айтуға болмайды, себебі аталған
форматтар өздерін жақсы қолданушылық қабілетін көрсетті. Сонда да DELPHI
мүмкіншіліктері арнайы МББЖ мүмкіншіліктерінен қалыспайды, кей-кезде
олардан асып та тұрады.
МББЖ дегеніміз бағдарламалық қамтама. Бұның арқасында қолданушылар
деректер базасын (ДБ) анықтай, құрай және қолдай алады, сонымен қатар оған
қатынасты бақылай алады.

МББЖ ортасының компоненттері
1 суретте көрсетілгендей МББЖ ортасынан келесі 5 негізгі компоненттерді
бөлуге болады:

КӨПІР
Компьютер Адам

Сурет 1 – МББЖ ортасыны4 компоненттері

Аппараттық қамтама. МББЖ мен жұмыс істеу үшін кейбір аппараттық қамтама
керек. Ол өте кең шектрде вариациялана алады – дара дербес компьютерден
және көп компьютерлерден тұратын желілерге дейін. Қолданылып жатқан
аппараттық қамтама қолданылып жатқан МББЖ-ға және организацияның
талаптарына тәуелді. Кейбір МББЖ-лер тек қана нақты аппараттық қамтамаға
немесе құралға орналған, ал басқалары кең ауқымды аппараттық қамтамалармен
және ОЖ-мен жұмыс істей алады. МББЖ мен жұмыс істеу үшін әдетте минимум
оперативтік және дискілік жады жеткілікті болады (бірақ ол жүйенің керекті
өнімділігіне жеткізе алмайды).
Бағдарламалық қамтама. Бұл компонент МББЖ-ң өзінің бағдарламалық
қамтамасын және қолданбалы программаларды қамтиды. Әдетте қосымшалар С,
COBOL, Fortran, Ada немесе Pascal деген сияқты үшінші буынды тілдерде
немесе SQL сияқты 4-ші буынды тілдерде құрылады. Дегенмен, МББЖ өзі 4-ші
буынды құрал-саймандарға ие бола алады. Олардың арқасында ол өзі
қосымшаларды тез жасай алады.
МӘЛІМЕТТЕР. МББЖ ортасының ең маңызды компонеттернің бірі – мәліметтер
болып табылады. Мәліметтер компьютер мен адамның арасындағы көпірдің рөлін
ойнайды. ДБ жұмыс мәліметтерін сақтау мен қатар мәліметтерді де сақтайды,
яғни мәліметтер туралы мәліметтер.
Процедуралар. Процедураларға нұсқаулар мен тәртіптер қатысты. Олар ДБ
қолданған және құрастырғанда мәнге алыну керек.
Қолданушылар. Қолданушылар ДБ-ң клиенттері болып келеді. Өйткені ДБ-сы
олардың ақпараттық мұқтаждығын күтуі үшін құрылады, проектеледі және
қуатталады.
Әртүрлі ұйымдардың табысты жұмыс жасауы үшін ақпаратты жүйенің дамығанын
талап етеді. Сонда сол деректермен автоматтандырылған жинауды, өңдеуді және
монипуляциялауды іске асырады.
Деректер базасы деп, деректердің электрондық сақтаушысын айтады. Оларға
қатынас, бір немесе бірнеше компьютерлер көмегімен іске асады. Әдетте
деректер базасы деректерді сақтау үшін жасалады.
DELPHI жүйесі деректер базасын басқару жүйесі болып табылмайды, егер
сөздің тура мағынасын алатын болсақ, бірақ толық ДББЖ ( деректер база–сын
басқару жүйесі ) мүмкіндіктеріне ие. Ұсынылып отырған DELPHI құралы
локальдік және клиент-серверлік деректер базасын құрып, және оның ішінде
жұмыс істеуге және кез-келген деректер базасымен жұмыс істей алатын
қолданба құруға мүмкіндік береді .
DELPHI-ді кәдімгі ДББЖ деп айтуға, оның өзінің кестелік форматының
болмауы ( деректерді сипаттау тілі ) бөгет жасайды.Сондықтан ол басқа ДББЖ
кестелік форматын қолданады . Мысалы : dBase, Paradox, InterBase.
Бұны бірақ та жетіспеушілігі деп те айтуға болмайды, себебі аталған
форматтар өздерін жақсы қолданушылық қабілетін көрсетті. Сонда да DELPHI
мүмкіншіліктері арнайы ДББЖ мүмкіншіліктерінен қалыспайды, кей-кезде
олардан асып та тұрады.

Негізгі бөлім
2. Алматыда орналасқан қонак үйлер

2.1. Алматы қонақ үйі
Алматы қонақ үйі 1967 жылы салынды.Жобасын жасаған архитектор
И.А.Картаси, А.Я.Коссов, В.Г. Чиркин, Н. И. Рипинский т.б. Ғимарат қала
орталығындағы театр алаңынан бой көтерген.Сегіз қабатты негізгі корпус
садақ жағындай йіліп, әр қабаттың ашық көшеге қараған беті тұтас балкон
жолағымен көмкерілген. Бұл күрделі инженерлік құрылыстың интерьері (кең
вестибюль банкет эалы, ресторан) пластикалық материалмен, қабырға
өрнекпен (cуретшілер маңы зонасынан) және сыртқы эонадан әсемделген маңы
аймағынан тымқары орналасқан, серік Әсем холл, ресторанның жазғы
верандасы, шаштараз бөлмесі т.б. қасалқы қызмет бөлмелері қонақ үй
бейнесін толықтыра түседі.Қас-бетінің алдынан машина тоқтайтын кең
алаңқай, фонтаны бар әсем хауыз жасалған.Ғимарат Қазақтың опера және
балет театрымен ансамбльдік жарастық тапқан.Қонақ үйінде 280 номер, 540
орын бар. Дәрі-дәрмек, кітап, сувенир сататын киоскілер, сақтық кассасы,
почта, қалааралық телефон-автомат, қол жүктері сақталатын камера,
авиакасса, ресторан жұмыс істейді. Панфилов және Кабанбай батыр
көшелерінің қиылысында орналасқан.

2.2. Алатау қонақ үйі
Алатау туристік қонақ үйі. Қазақстандағы аса ірі, жаңа техникаға сай
жабдықталған туристік мейманханалардың бірі.1975 жылы салынған, 9 қабат,
364 номері бар. Іші қазақтың ұлттық ою-өрнектерімен безендірілген.Бас
архитекторлары-И. М. Кушнаров, С. Ж. Темірғалиев, А. И. Петров.Туристер 4
бүкіл одақтық, 3 жергілікті маршрут бойынша Алматы мен оның төңірегіне,
Қырғызстандағы Ыстықкөлге саяхат жасайды.Алатау туристік қонақ үйі
барлық маршруттардан жылына 96 мыңға жуық турист қабылдайды. Мекен жайы
Ленин даңғылы үй номірі 105.

2.3. Жетісу қонақ үйі
Жетісу қонақ үйі 1960 жылы ашылды. Ғимарат жобасын жасаған архитекторлары
Е. К. Дятлов, Ким До Сен және т.б. 1977 жылға дейін Қазақстан деп
аталды. Бес қабатты 317 қонақ бөлмесі (561 кісілік орын) бар. Қонақ үйі
құрылысында жер сілкінісі қаупі толық ескерілген.Құрастырмалы темір-
бетоннан салынған алғашқы ғимараттың бірі болып табылады.Шаршы үлгіде
тұрғызылған.Көшеге қараған беті біркелкі ұябалконмен, ал кіре-берісі
шығыңқы қалқанша шатырмен әсемделген.Ішкі ауласында фонтаны бар.

Теориялық бөлім
3. Мәліметтер базасын ұйымдастыру

Мәліметтер базасы кейбір қолданбалы ақпараттық жүйеде қолданылатын
деректерді қамтиды. Мысалы: ’Сирена’ немесе ’Экспресс’ авиа және теміржол
билеттерін сату системасы. Мәліметтердің ұйымдастыру түріне байланысты
мәліметтер базасындағы деректердің негізгі модульдері келесі түрде болады:
• иерархиялық
• желілік
• реляциялық
• объекті-бағытталған
Иерархиялық модельде деректер ағаштәріздес (иерархиялық) құрылым
түрінде беріледі. Деректердің осындай ұйымы иерархиялық реттелген
ақпараттармен жұмыс жасағанда ыңғайлы, бірақ қиын логикалық байланыстармен
жұмыс жасағанда иерархиялық модель әлсіз .
Желілік модельде деректер ерікті граф түрінде ұйымдастырылады. Желілік
модельдің кемшілігі болып, құрылымының қаттылығы және оны ұйымдастырудың
қиындылығы болып табылады. Сонымен қатар, иерархиялық және желілік
модельдерінің кемшіліктерінің бірі болып, деректер құрылымының деректер
базасын жобалау кезінде берілуі және деректерге қатынау барысында
өзгертуге келмейді.
Объекті-бағытталған модельде мәліметтер базасының жазбасы объект
түрінде беріледі. Объекті-бағытталған модель желілік және реляциялық модель
ерекшеліктерін қамтып, күрделі мәліметтер базасын құруда пайдаланылады.

BDE Administrator
DELPHI қолданбасы деректер базасына қатынауды BDE ( Borland DataBase
Engine- Borland фирмасының деректер базасының поцессоры ) арқылы жүзеге
асырады. BDE өзінен деректерге қатынайтын динамикалық кітапханалар және
драйвер жиынтығын құрайды. BDE деректер базасымен жұмыс істейтін барлық
компьютерлерге орнатылуы тиіс. Деректер базасына BDE арқылы жіберілген
сұраныс, қолданушы сұратқан деректерді алады.
Жергілікті деректер базасы және онымен жұмыс істейтін қолданба бір
компьютерде орналасады. Бұл жағдайда ақпараттық жүйе жергілікті сәулетке
ие. (Сурет 1.1)

Сурет 1.1. Дербес сәулет

Деректер базасымен жұмыс, ережеге сай, бірқолданушылық режимде жұмыс
істейді. STANDART драйверлер үшін, әдетте Paradox деректер базасы,
мінездемелер псевдонимі жиынтығы минималды болады: Type – драйвер аты және
PATH – деректер базасына жол. PATH параметрін басқанда, сіз көп нүктелі
батырманы көресіз. Оны басқанда Windows – тің жаңа каталогты таңдау
стандартты диалогы ашылады, ол арқылы біз керекті каталогты таңдап аламыз.
STANDART типті драйверлерді тек Paradox, dBASE, FoxPro кестелері
үшін қолдануға болады.
Жергілікті деректер базасына қатынау үшін BDE деректер базасының
процессоры стандартты драйверлерді қолданады. Олар dBase, Paradox, FoxPro
және текстік файлдарымен жұмыс жасайды. Жергілікті деректер базасын
қолданғанда, желіде деректер базасына көпқолданушылық қатынауды
ұйымдастыруға болады. Бұл жағдайда деректер базасының файлдары және осымен
жұмыс істейтін қолданбалар желінің серверінде орналасады. Сонда әрбір
қолданушы өз компьютерінен серверде орналасқан қолданбаны қосқанда, өз
компьютерінде қолданбаның көшірмесі іске

Мәліметтер базасының кестесін құру

Деректер базасын құрайтын кестелер қатты дискідегі каталогта тұрады.
Кестелер файлдарда сақталып , бөлек құжаттарға немесе
электрондық кестелерге ұқсас. Кестелерді көшіруге, орнын ауыстыруға болады.
Бірақ, құжаттарға қарағанда, деректер базасының кестелері көпқолданбалы
қатынау режимін қолдайды, яғни бірнеше қолданбалармен бірмезгілде
қолданылуына болады. Бір кесте үшін ( деректер, кілттер, индекстер т.б
құрайтын ) бірнеше файлдар жасалады. Осылардың ішінде негізгісі болып
кестенің атымен аталатын деректер файлы болып есептеледі. Кестені
таңдағанда, әсіресе оның негізгі файлы таңдалады. Мыс: dBase кестесі үшін
кеңейтіндісі DBF болатын файл, ал Paradox кестесі үшін DB кеңейтіндісі
болып табылады. Деректер базасының әрбір кестесі жолдан және бағаннан
тұрады, бір типті объектілердің ақпараттық жүйелер деректерін сақтауға
негізделген.
Өріс мүмкін болатын типтің деректерін қамтиды. Кестенің негізін оның
өрісінің сипаты құрайды. Әрбір кестенің кем дегенде бір өрісі болуы тиіс.
Кестенің құрылымдық түсінігі өте кең және оның құрамына:
• өріс сипаты
• кілт
• индекс
• өрістің мәтініне шек қою
• кестелер арсындағы біртұтастықты сақтау
• парлольдер
кіреді. Кестені құрғанда кестенің аты және құрылымы беріледі. Кестенің атын
өзгерткенде кесте және оның файлдары жаңа атқа ие болады. Бұл үшін
деректер базасының кестелерімен жұмыс істейтін арнайы программалар
қолданылады. Мыс: Database немесе Data Pump. Дискіден кестені жойғанда,
оның барлық файлдары да жойылады.
Ал енді мәліметтер базасымен жұмыс жасамас бұрын, біз оның каталогын
құрып алайық. Ол каталог бізде D:\BOLATKHAN. Деректер базасын құру
DatabaseDesktop (DBD) утилит көмегімен іске асырылады. DBD утилит көмегімен
кестені құруға және оның құрылымын өзгертуге, оның біріншілік кілттерін
және индекстерін, жазбалар құру және өзгертулер жасауға болады.
Жаңа кестені құру келесі команда бойынша іске асады:
Пуск\Программы\Borland Delphi7\Database Desktop. DBD кірген мезетте жұмыс
істейтін каталогты таңдап алу керек. Ол үшін DBD менюінде File\Working
Directory және көрсетілген терезеден D:\BOLATKHAN каталогына сілтеме
жасаймыз. Менің жағдайымда Raspisanie кестесін құру үшін File\New\Table.
DBD Create Table терезесін шығарады, оның форматын таңдап алу керек.

ОК-ді басып, біз осы форматты аламыз. Экранда келесідей сурет шығады:

Сурет1. Кестенің құрылымын
құру суреті

Құрылып жатқан кестенің әрбір өрісіне бір жазба сәйкес келеді. Field Name
бағанына өріс атын, Type – символ, өрісте сақталынатын мәліметтердің типін
анықтайды. Size бағанына – сан қойылады, өрістің ұзындығын анықтайды,
Key–* символы, егер бұл өріс бойынша біріншілік кілт қою керек болса.

Кестенің қасиетін беру
Validity Checks – бұл қасиет кестенің мәндерінің дұрыстығын
тексереді. Бұл бөлімнің оң жақ терезесі 2 – кестеде көрсетілген және
өрістік типіне қарай өзгеріп отыруы мүмкін:

2 – кесте Validity Checks қасиеттері.
Required FieldБұл индекаторда әрбір жазбада керекті жолдар белгілену
керек.
Minimum Мәннің минимумы. Бұл қасиет сандық өріске берілу тиімді.
Maximum Мәннің максимумы. Бұл қасиет сандық өріске берілу тиімді.
Default Бұл қасиетті сандық және логикалық өрістерге, ал кейбір
жағдайда символдыққа қолдану тиімді.
Picture Енгізілетін мәннің түрін корсетуге болады. Мысалы,
телефон номерінің шаблоны (## - ## - ##).
Assist Бұл батырма Picture түрін құруға көмектесетін диалогтық
терезені шақырады.

Table Lookup – бұл бөлім берлген кестенің өрісін басқа көрсетіліп
отырған кестенің өрісімен байланысын көрсетеді. Table Lookup – ті
таңдағаннан кейін Define – анықтау батырмасы шығады. Бұл батырманы басқанда
көру диалогтық терезесі ашылады. Бұл терезеде драйверлер мен псевдонимдерді
қолдана аламыз.
Secondary Index – бұл бөлім ары қарай жұмыс барысына керекті екінші
индекс құруға мүмкіндік береді.
Жаңа индекс құру үшін Define – анықтау батырмасын басу керек. Бұл
батырманы басқанда көру диалогтық терезесі ашылады. Оның cол жақ
терезесінде Fields қатынау өрістерінің тізімі көрсетілген, ал оң жақ
терезесінде Indexed fields екінші индекс болатын өрістер көрсетіледі.
Index Options радиобатырма панелі келесідей қасиеттерді құруға
мүмкіндік береді:
Unique Бұл опция екінші индекс болатын өрісті болдырмайды,
егер кестеде бір – біріне ұқсас өрістер болса.
Descending Бұл опция кестені кему бойынша реттейді.
Case Sensitive Бұл опция енгізілген символдардың регистріне назар
аударады.
Maintained Егер бұл опция тұрса, онда кестеде өзгерістерден кейін
индекс ауысып тұрады.

Индексі таңдалғаннан кейін, оның индексін беретін терезе ашылады.
Referential Integrity – бұл бөлім әртүрлі кестелердің арасында бүтін
сілтеме байланыстарды қамтамасыз ету үшін қолданылады. Егер екі кестенің
арасында сілтеме байланыс көрсетілсе, оның біреуі – бас, ал басқасы –
қосымша кестелер, онда қосымша кестеде бас кестеден алатын мәннің өрісі
көрсетіледі. Сонымен қатар, бас кестедегі кілттік өрістің өзгерістеріне
қосымша кестенің өзгеруін қамтамасыз ететін операция көрсетуге болады.
Бұндай бүтін сілтеме деңгейі барлық кестелерге тән емес, бірақ Paradox 7 –
де барлығы қарастырылған.
Update rule – радиобатырмалар тобы егер бас кестеде кілттік өрісті
өшіргенде қосымша кестеде болатын өзгерістерді анықтайды. Егер Prohibit –
ті таңдасақ, онда Database Desktop бұндай операцияны болдыртпайды. Егерде
Cascade опциясы тұрса, онда кілттік өрісі бар бас кестеде өзгеріс болса,
онда қосымша кестеде де өзгеріс блады. Ал егер сіз бас кестеден кілт өрісі
бар жазбаны өшірсеңіз, онда қосымша кестеде сол кілттік өрісі бар жазба
автоматты түрде өшеді.
Strict Referential индекаторын орнатқанда Paradox – тың алғашқы
версияларына (соның ішінде Paradox for DOS) кестелердің ашылуын және
бұзылуына жолбермейді.
Барлық операциялар біткеннен кейін құрылған сілтеме атын беру керек.
Password Security бөлімі Paradox – та құрылған кестелерге және оның
әр өріс жазбасына пароль қоюға мүмкіндік береді. Бұл үшін Define батырмасын
басу керек, сонда диалогтық терезе шығады. Диалогтық терезеде басты
парольді (Master password терезесі) қоюға және сол парольді мақұлдауға
(Verify master password) мүмкіндік аламыз. Егер Auxiliary Password (қосымша
парольдар) батырмасын бассақ қосымша парольдарды тағайындауға және
өрістерге қатынаудың ережесін көрсетуге болады.
Current Password (ағымдағы пароль) терезесінде сіз парольді
көрсетесіз (ол сіз кірген парольге ұқсас болуға тиісті емес), бұл пароль
арқылы сіз қатынау ережесін құрасыз. Table Rights (кестеге қатынау құқығы)
радиобатырмалар тобында кестеге жалпы қатынау құқығын анықтауға болады.
All Барлық операциялар қабылданады, кестені өшіру, құрылымын
өзгерту, парольдерді өзгерту және өшіру.
Insert & Delete Кестедегі жазбаларға барлық операциялар ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Қонақ үй
Қонақ үй ғимаратының іргетасы
Қонақ үй персоналдарын басқару
Қонақ үй бизнесін басқару
Қонақ үй шаруашылығының негізгі қызметтері Қонақ үй шаруашылығының негізгі қызметтері Қонақ үй шаруашылығының негізгі қызметтері
Қонақ үй бизнесі
Қонақ үй шипажайлары
Қонақ үй бизнесі туралы
Қонақ үй қызметтері
Қонақ үй ұйымдастыру құрылымы
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь