Акционерлік қоғамның жалпы түсінігі және оның экономикалық мәні

ЖОСПАР :

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3

I.АКЦИОНЕРЛІК ҚОҒАМНЫҢ ЖАЛПЫ ТҮСІНІГІ ЖӘНЕ ОНЫҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ МӘНІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .4

1.1.Акционерлік қоғам түсінігі және экономикада алатын рөлі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..4

1.2.Акционерлік қоғамның атқару органы мен басқару принциптері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 6
1.3.Қазақстандағы акционерлік қоғамдардың қалыптасуы мен дамуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 13

II.АКЦИОНЕРЛІК ҚОҒАМ ҚЫЗМЕТІНІҢ ТИІМДІЛІГІН ТАЛДАУ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..17

2.1.«ВЧД.23»Семей пайдалану вагон депосының өндірістік.шаруашылық қызметін талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...17

2.2.«ВЧД.23»Семей пайдалану вагон депосының қызметінің тиімділігін бағалау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..21
КІРІСПЕ

Қазақстан экономикасының басқарудың және шаруашылық жүргізудің нарықтық механизміне өтуіне байланысты соңғы жылдары кәсіпорындардың бірнеше ұйымдастырушылық-құқықтық формалары пайда болды. Олардың ішінде негізгілердің бірі болып табылатын акционерлік қоғам (АҚ). Нарықтық экономика жағдайында басты мақсат ретінде АҚ бастарудың тиімді жүйесін алу және кәсіпкерліктің осы перспективалық құқықтық формасының басымдылығын іске асыру болып табылады.
АҚ ұйымдастыру және басқару іскерлігін қамтамасыз ететін құжаттардың негізгілердің бірі – Қазақстан Республикасының «АҚ туралы» заңы.
Қазақстан экономикасының өтпелі кезеңінде «АҚ туралың заңының тиімсіз болуы, ал кейбір жағдайда АҚ-ның осы заңды орындалмауына әкеп соқтырды. Осыған байланысты заңның кейбір бөлімдеріне өзгертулер мен толықтырулар еңгізіп, АҚ басқару және іскерлік формасына ең тиімді жайдайлар жасала басталды.
Өтпелі экономика елдері үшін ірі акционерлік компанияларын басқару аса өзекті мәселенің бірі болып табылады. Ірі кәсіпорындар өндіріс қызметінің орталықтандырылған жоспарлаудан, ірі ауқымды бизнесті ұйымдастырудың нарық нышандарын пайдалануға көшу, ірі ұйымдастыру құрылымдардың ұзақ мерзімді тұрақты даму проблемаларына көп көңіл бөлуді талап етеді. Олардың көбі акционерлік нышанға лайық келеді.
Қандай да ұйым жұмысындағы жетістік, ол мемлекеттік құрылудағы немесе өндірістік кәсіпорын болсын, басқарудың оптимальды құрлымын қамтамасыз ету жағдайында жүзеге асуы керек. Басқарудың оптимальды құрлымын құру үшін ең алдымен, басқару органның жұмысшыларының тәжірибесі мен біліктілігі керек. АҚ басқарудың тиімді жүйесін құрудағы тағы бір қиыншылығы, ол «бір ғана қожайынған мойынсынатын қазақстандық менталитеттің ерекшелігі. Нарық тек менталитеттің өзгеруге әкеліп қоймай, сонымен қатар АҚ басқаруы да жаңа функциялардың пайда болуы мен фирманы басқарудың ұйымдастырушылық жүйенің өзгеруіне әкелді.
Қарастырылып отырған мәселенің өзектілігі, ғылыми тұрғыдан алғанда оның жеткілікті зерттелмеуі курстық жұмыс тақырыбын «Акционерлік қоғамдар қызметінің экономикалық тиімділігін талдау» деп таңдауға себеп болды.
Курстық жұмыстың мақсаты – республикамыздағы акционерлік қоғамдардың қазіргі жағдайларын талдай отырып, олардың қызметінің негізгі мәселелерін зерттеп талқылау, сондай-ақ, олардың қызмет тиімділігін арттыру жолдарын анықтау болып табылады.
Осыған сәйкес, курстық жұмыста көзделген мақсатпен қатар, келесідей міндеттер қойылды:
- Акционерлік қоғам түсінігін, басқару принциптерін қарастыру, қоғамның қалыптасуы мен даму деңгейлерін қарастыру, оның экономикалық мәні мен алатын орнын талдау.
- Акционерлік қоғам қызметінің тиімділігін бағалауға мүмкіндік беретін көрсеткіштерді анықтап, олардың экономикалық мәнін ашу.
- Зерттеуге алынған «ВЧД-23»Семей пайдалану вагон депосының деректерін пайдалана отырып, кәсіпорынның техника-экономикалық негіздемесін жасау.
- «ВЧД-23»Семей пайдалану вагон депосының қызмет тиімділігін бағалау.
- Акционерлік қоғам қызметінің экономикалық тиімділігін арттыру жолдарын анықтап, оларды талқылау.

Курстық жұмыстың теориялық-әдістемелік негізін Қазақстан Республикасының «Акционерлік қоғам туралы» заңдары, Үкіметтің Қаулылары, «Қазақстан темір жолы» Ұлттық компаниясы АҚ-ның жарғылары, Президент Жолдаулары, ҚР Статистика жөніндегі Агенттігінің мәліметтері мен «ВЧД-23»Семей пайдалану вагон депосының деректері құрайды.
Курстық жұмыстың құрылымы кіріспеден, 3 бөлімнен, қорытындыдан және пайдаланылған әдебиеттер тізімінен тұрады.
Бірінші бөлімде акционерлік қоғам және оның тиімділігін бағалау мен арттырудың теориялық мәселелері қарастырылды.
Екінші бөлімде Қазақстан Республикасының «Қазақстан темір жолы» Ұлттық компаниясына жалпылама талдау жасалынды. Сонымен қатар, «ВЧД-23»Семей пайдалану вагон депосының мысалында кәсіпорын қызметінің тиімділігі талданды.
Үшінші бөлімде акционерлік қоғам қызметінің өзекті мәселелері қарастырылып, оны арттыру жолдары мен амалдары талданды.
        
        Жоспар :
Кіріспе....................................................................
.........................................3
I.АКЦИОНЕРЛІК ҚОҒАМНЫҢ жалпы түсінігі және ОНЫҢ ... ... ... және ... ... қоғамның атқару органы мен басқару принциптері
............................................................................
................................................6
1.3.Қазақстандағы акционерлік ... ... ... ... ... ... ... ... ... өндірістік-шаруашылық
қызметін
талдау......................................................................
.17
2.2.«ВЧД-23»Семей пайдалану вагон депосының қызметінің тиімділігін
бағалау.....................................................................
.....................21
Кіріспе
Қазақстан экономикасының басқарудың және шаруашылық жүргізудің
нарықтық ... ... ... соңғы жылдары кәсіпорындардың
бірнеше ұйымдастырушылық-құқықтық формалары пайда ... ... ... бірі болып табылатын акционерлік қоғам (АҚ). Нарықтық
экономика жағдайында ... ... ... АҚ бастарудың тиімді жүйесін алу
және кәсіпкерліктің осы ... ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру және басқару іскерлігін қамтамасыз ететін құжаттардың
негізгілердің бірі – Қазақстан Республикасының «АҚ ... ... ... өтпелі кезеңінде «АҚ туралың заңының тиімсіз
болуы, ал кейбір жағдайда ... осы ... ... әкеп ... байланысты заңның кейбір бөлімдеріне өзгертулер мен толықтырулар
еңгізіп, АҚ басқару және ... ... ең ... ... ... экономика елдері үшін ірі акционерлік компанияларын басқару
аса өзекті мәселенің бірі ... ... Ірі ... ... ... жоспарлаудан, ірі ауқымды ... ... ... ... көшу, ірі ... ұзақ ... ... даму ... көп ... ... ... Олардың көбі акционерлік нышанға лайық келеді.
Қандай да ұйым жұмысындағы жетістік, ол мемлекеттік құрылудағы немесе
өндірістік кәсіпорын болсын, ... ... ... ... ету
жағдайында жүзеге асуы керек. Басқарудың оптимальды құрлымын құру үшін ең
алдымен, басқару органның жұмысшыларының ... мен ... ... басқарудың тиімді жүйесін құрудағы тағы бір қиыншылығы, ол «бір ... ... ... ... ... ... тек
менталитеттің өзгеруге әкеліп қоймай, сонымен қатар АҚ ... да ... ... ... мен ... ... ... жүйенің
өзгеруіне әкелді.
Қарастырылып отырған мәселенің өзектілігі, ... ... оның ... ... ... жұмыс тақырыбын «Акционерлік
қоғамдар қызметінің экономикалық ... ... деп ... ... ... ... – республикамыздағы акционерлік қоғамдардың
қазіргі жағдайларын талдай отырып, олардың қызметінің негізгі мәселелерін
зерттеп талқылау, сондай-ақ, олардың қызмет ... ... ... ... ... ... ... жұмыста көзделген мақсатпен қатар, келесідей
міндеттер қойылды:
- Акционерлік қоғам түсінігін, басқару ... ... ... мен даму ... ... оның ... мен ... орнын талдау.
- Акционерлік қоғам қызметінің тиімділігін бағалауға мүмкіндік беретін
көрсеткіштерді анықтап, олардың экономикалық мәнін ашу.
- ... ... ... ... ... ... ... отырып, кәсіпорынның техника-экономикалық ... ... ... ... депосының қызмет тиімділігін бағалау.
- Акционерлік қоғам қызметінің экономикалық тиімділігін арттыру ... ... ... ... ... ... Қазақстан
Республикасының «Акционерлік қоғам туралы» заңдары, Үкіметтің Қаулылары,
«Қазақстан темір жолы» ... ... ... ... ... ҚР ... жөніндегі Агенттігінің мәліметтері мен «ВЧД-
23»Семей пайдалану вагон депосының ... ... ... ... ... 3 бөлімнен, қорытындыдан және
пайдаланылған әдебиеттер тізімінен тұрады.
Бірінші бөлімде ... ... және оның ... ... мен
арттырудың теориялық мәселелері қарастырылды.
Екінші бөлімде Қазақстан Республикасының «Қазақстан темір жолы» Ұлттық
компаниясына жалпылама ... ... ... ... ... ... ... мысалында кәсіпорын қызметінің тиімділігі
талданды.
Үшінші бөлімде ... ... ... өзекті мәселелері
қарастырылып, оны арттыру жолдары мен амалдары ... ... ... ... және ОНЫҢ ... ... Акционерлік қоғам түсінігі және экономикада алатын орны.
Акционерлік ... ... ... қоғамға деген мендеткерлік
құқықтарын куәланлдыратын, жарғылық капиталы белгілі бір акция ... ... ... Акционерлер қоғамның міндеттеріне жауап
бермейді және тек сатып алған ... ... ... ... ... балансында ескерілетін иелігінде жекелеген меншігі бар, өз
атынан заттай және заттай емес құқықтарды ... ... ... ... ... ... ... келмейтін кез-келген іс-әрекетке құқылы.
Қоғамның іс-әрекеті негізінен құнды ... мен ... ... табуға бағытталған.
Қоғам құрылтайшылары арқылы қайта құрылуы немесе жұмыс істеп жатқан
заңды тұлғаның қайта ұйымдастырылуы ... ... ... ... құрылу)
мемлекеттік тіркеуден өткен сәттен бастап құрылуы деп есептеледі.
Қоғамның барлық органдарына және акционерлеріне талаптардың орындалуы
негізгі ... ... ... ... ... қоғамның акциялары
Акция – меншік титулы, жазбаша куәлік, ... ... ... ... куәландыратын бағалы қағаз болып табылады.
Ол акция иесіне Акционерлік қоғамның істеріне қатысуға, ... ... ... ... көлемде дивиденд алуға құқық береді.
Акция иесі – акционер ... ... ... ... ... ... ... сондықтан күнделікті дивиденд төлемін және
акцияны сатып алуына (егер акция курсы төмендейтін болса) ... ... құқы жоқ. ... ... ... (дивиденд) көлемі баланста
көрсетілген табысына тәуелді. Жалпы акционерлік жиналыста осы табыс үлесін
дивиденд түрінде болу және төлеу, ... ... ... шешіледі. Табыс
акция мөлшеріне байланысты пропорционалды бөлінеді.
Егер Акционерлік қоғам тиімді жұмыс істесе, онда ... ... ... ... ... ... ... акционерлер санын көбейтуге
ұмтылмайды, себебі әр акционер қайта шығарылған акцияны алуға ерекше ... ... ... «ескі акция мөлшеріне пропорционалды суммада жаңа
акция ала алады.
Бағалы қағаздар нарығында, әсіресе қор ... ... ... қоры ... ... ... қарамастан, бір кәсіпорынның
акциясы бір уақытта әр түрлі баға (курсқа) ие бола алады.
Акционерлік қоғам табысы ... ... бір ... ... таратылады, екінші бөлігі ... ... ... капитал ұлғаюына немесе кәсіпорын құлдырағанда дивиденд төлеуге
қолданылады.
Әдетте, Акционерлік қоғам «жасырын резервтердің ... ... ... ... ... жиналымдар біткеннен кейін
акционерлік компания дивидендтерін ... Бұл ... ... ... ... ... ... аз дивидендтер әкелетін
акциялардан құтыла бастайды. Бұл акция ... ... ... ... Егер ... ... қызметін тоқтатса, онда акция
ұстаушылар Акционерлік қоғамға салған қаржысын толығымен ... ... ... ... емес ... ... ... қалыпты жұмыс істеген жағдайда акция ұстаушы өз
акциясынан қоғам жұмысына сәйкес ... ... ... 50 ... акция
табысы 6 теңге құрайды. Сондықтан, бір акция дивидендті 6 теңге ... ... ... 12% ... ... ... кезде алғашқы акциялар
номиналды құны бойынша сатылады. Кейіннен олар өте жоғарырақ курс бойынша
сатылады. Бұл ... ... ... іс ... келесі формула бойынша
анықтайды:
Қор биржасында және банкте акция сатылу мен ... алу ... ... деп ... Ол ... екі ... ... дивиденд мөлшеріне және
саудалық пайыз көлеміне. Әрине, төленетін дивиденд көлемі жоғары болса,
яғни оның курсы жоғары.
Акция ... ала ... ... ... иесі ... алынған
дивидендтің, аз капитал салымын берік табысқа кепіл беретін банк ... ... ... ала алатын табыстармен салыстырады.
Банктік пайыздық көрсеткіш акция курсының төмендеуі мен жоғарылауына
әсер ететін ... ... ... ... ... сайын, қор биржасындағы
акция курсы соншалықты төмендейді және ... ... ... 100 ... құны 12 теңге ... ... ... ал
ссудалық пайыз көлемі – 4. Онда бұл акция қор биржасында 360 теңге курспен
сатылады, өйткені дәл ... ... ... ... 4% ... қойылған
сомма 12 теңге әкеледі.
Сонымен, акция курсы өзімен капитализацияланған дивидендті көрсетеді,
оны мына формуламен есептейді:
Берілген ... ... ... ... ... ... сұраныс пен ұсыныс қатынасына тәуелді.
Қоғам акция ұстаушыға түрлі артықшылықтарды беретін және атаулы акция
түрлерін шығарады. ... ...... ... ... акционері екенін
куәландырады. Атаулы акцияларды шығарғанда, оларды тек акционерлік кітапқа
енген акционерлер иемдене ... Әр ... ... қоғам қызметін реттейтін
түрлі заңдар бар. Біреулерінде ұсынушыға, ал екіншісінде атаулы акциялар
көп ... ... әр ... ... мен кемшіліктеріне ие.
Ұсынушыға арналған акция сату операцияларында қолдануға ыңғайлы. Бұл
жағдайда компания акция иелерінің аттарын білмейді. ... ... және ... ... ... ... және ... түрлі
қиыншылық туғызуы мүмкін.
Акциялар тағы жай және артықшылығы бар болып бөлінеді.
Жай акция – акционерлік құқықта негізінде ... ... ... дивиденд алуға құқық береді. Артықшылығы бар акция жай акцияға
қарағанда ... ... ... көрсетілетін арнайы басымдылықтарға ие.
Басымдылықтардың бірі, қоғам акцияларына табыс деңгейі ... ... ... нормасы төленеді. Артықшылығы бар акцияның екі түрі бар.
Біріншісі: нақты белгіленген дивидендті бар ... ... ... ... ... ... ала ... табыс төленеді. Артықшылығы бар
акцияның бұл түрі өз мәні бойынша облигациядан айырмашылығы жоқ. ... өте ... ... ... ... ... ... бар акциялардың сату барысында компания акцияның тұрақты
бағасын қояды. Бұл жағдайда, ... ... ... ... ... сатудан түскен пайданы бөлуге қатыса алмайды. Артықшылығы бар акция
ішінде ... ... ... ... қосымша шектеулі көлемде табыстың
белгілі бір бөлігі ... ... ... ... бар акция
иемденушілер, компания жойылғанда, қоғам мүлігін бөлуде басымдылыққа ... жай ... ... ... өтеу ... ... ... иемденушілерге, сол акцияның номиналды құнынан жоғары, яғни нарықтық
курсты толығымен жабатын сомма төленеді. Соған қарамастан, артықшылығы ... ... ... ... ... ... бар. ... заңды
түрде жасырын резервтер болады. Оларды бөлу көбінесе жай акцияларға кетеді,
сондықтан жай ... ... ... ... құнынан әлде қайда
жоғары болады.
1.2 Акционерлік қоғамның атқару органы мен басқару принциптері.
Фирманың стратегиясын және қоғам ... ... ... ... мен ... ... шешеді. Ал барлық шаруашылық – ... және ... ... ... ... ... ... Республикасының "Акционерлік қоғам туралы" заңына сәйкес
қоғамның ағымдағы ісін ... ... жеке ... ... жүзеге
асырады.Коллегиялық атқару органының басшысы жеке атқару органы болып
табылады.
Атқару органының ... ... ... жалпы түрде ол:
қоғамның ағымдағы ісін басқаруда барлық сұрақтарға, тек ... ... пен ... ... ... сұрақтардан басқа сұрақтарды шеше
алады. Бас директорлардың және ол ... ... ... ... Ол ... ... жеке және ... атқару органы
біркелкі көсетілген. Билеудің де ... ісі ... ... ... ... ... ... бекітілген ішкі құжатта анықталған.
Заңда тек, атқару органының отырысының протоколына және ... ... ... ... негізінде қоғам атынан барлық құжаттарға қол қоятын
бас директор.
Осыған байланысты, қоғам ... ... ісі ... жалпы түрде
берілген. Басқа органдармен нақты қарым-қатынасын анықтауға директорлар
кеңесіне қалдырылды.
Атқарушы орган:
1. Ағымдағы қызметке ... ... ... ... Атқарушы орган
алқалы немесе жеке-дара болуы мүмкін.
Атқарушы орган қоғам қызметінің осы Заңда, ... ... де заң ... және ... ... ... басқа органдары
мен лауазымды адамдарының құзыретіне жатқызылмаған кез ... ... ... ... ... орган акционерлердің жалпы жиналысы мен директорлар кеңесінің
шешімдерін орындауға міндетті.
Атқарушы органның вето құқығы ... ... ... "алтын акция" иесімен келісілуге тиіс.
Егер мәміле жасасу кезінде тараптардың қоғам белгілеген шектеулер
туралы ... ... ... ... атқарушы органы осы шектеулерді
бұза отырып жасаған мөміленің жарамды екеніне дауласуға құқылы.
2. Қоғамның акционерлері және оның ... ... ... ... ... ... мүшелері бола алады.
Атқарушы органның мүшесі директорлар кеңесінің келісімімен ғана басқа
ұйымдарда жұмыс ... ... ... мүшесінің функциялары, құқықтары мен міндеттері осы
Заңмен, ... ... өзге де заң ... қоғамның
жарғысымен, сондай-ақ аталған адам мен қоғам арасында жасалатын жеке ... ... ... ... ... ... басшысымен жасалатын
жеке еңбек шартына директорлар кеңесінің ... ... ... ... ... директорлар кеңесі уәкілеттік берген адам қол қояды.
Атқарушы органның қалған мүшелерімен ... жеке ... ... ... ... қол қояды.
Атқарушы орган басшысының өкілеттігі:
Атқарушы органның басшысы:
1) акционерлердің жалпы ... мен ... ... ... ... ... тұлғалармен қатынастарда қоғам атынан сенімхатсыз әрекет
етеді;
3) үшінші тұлғалармен қатынастарда қоғам атынан өкілдік ету ... ... ... ... ... ... мүшелері болып табылатын
қызметкерлерді қоспағанда) қабылдауды, ауыстыруды және жұмыстан босатуды
жүзеге асырады, ... ... ... ... және ... ... ... штат кестесіне сәйкес қоғам қызметкерлерінің
лауазымдық айлықақыларының және ... ... ... ... атқарушы орган мен коғамның ішкі аудит қызметінің
құрамына кіретін қызметкерлерді қоспағанда, қоғам қызметкерлеріне берілетін
сыйлықақы ... ... өзі ... жағдайда өз міндеттерін атқаруды атқарушы орган
мүшелерінің біріне жүктейді;
6) ... ... ... ... міндеттерді, сондай-ақ
өкілеттік саласын және жауапкершілікті бөледі;
7) қоғам жартысында және ... ... ... ... ... ... ... бслгіленген өзге де функцияларды жүзеге
асырады.
Акционерлік ... ... ... ... принциптері:
Акционерлік компанияны басқару процесін ұйымдастыруда ... ... ... беріледі. Экономикалық әдебиеттерде принцип түсінігіне
экономикалық қатынасқа қатысушылар ... ... ... ... ... ... Жеке авторлар принцип мазмұнына әр түрлі
талқылама береді. Мысалға, К.Джексон принципті ... ... ... ... іс ... қатысушылардың мінез құлқын регламенттейтін
басшының идеясы, деп ... ... көз ... ... ... «принципң мазмұнының түсінігіне өте кең ... ... ... кең ... ... ... ... көрсететін теориялық
постулаттар мен ... ... ... ... ... ... немесе
бәсекелістікте, іскерлік шарт жасағанда контрагенттер қолданатын іс-
әрекеттің жалпы ережесі мен нормасы, деп ... ... ... Л.Хамердің экономикалық принциптердің мінез-құлқына бағытталған
асыра сілтеме талқыламасы экономикалық принциптерді негіздеуі мен өндірімі
субъективизмге алып келуі ... ... ... ... объективті
экономикалық заңдылықтармен байланысты ... ... ... қоса
принциптер объективті мазмұннан бөлек экономикалық қатынасқа қатысушылардың
белгілі бір ... ... ... ... ... негізгі принциптерінің түсініктемесін бергенде, әр ... ... ... элементтер жалпы экономикалық принциптерге
қарағанда маңыздырақ рөл атқарады. Сонда да, маңыздылығына ... ... ... ... ... Мысалы, принциптердің кезкелген
нормативтік құқықтық ... ... ... ... ... формалардың сақталуында, волюнтаристік елемеушілік
принцип мәнділігінде анық ... ... ... ... ұзақ ... ... байланысты шешім қабылдағанда
акционерлердің барлық топтарын, тәуелсіз эксперттер мен ... ... ... ... ұстануға болады, бірақ соңғы шешім
акциялардың басқару пакетін иемденушілердің мүддесіне сай қабылданады. ... ... ... ... ... ... талаптармен
формалды процедураларды сақтап, колданған кезкелген принциптердің мазмұнын
бұзатын түрлі «сұр технологиялардың қолдану кезігеді. Сондықтан принциптің
формалды процедурасына емес оның ... ... аса ... ... ... принциптерінің құрылымы мен салыстырмалы мәндігі әр ... ... ... ... ... ... тақырыбы болып
табылады. Неотейлоризмді жақтаушылар басқару ... ... алға ... Оған олар жалпы корпоративтік стратегияны жүзеге
асырумен зерттеу ... ... ... ... – іскерлік стратегияны
жүзеге асыру принципін, үшінші сатысына – ... ... ... ... ал ... – жеке ... ... регламенттейтін
негізгі ережелерді жүзеге асыруын, яғни ұзақ ... ... ... ... ... ... стратегиялық
жоспарларды ұйымдастыру мен координациясын іске асыратын ... ... ... ... неотейлоризм өкілдері басқару принциптерінің
көпсатылығын ұсына ... ... ... басқару принциптерді
қамтитын негізгі түсініктің ... ... ... ... ... ... олардың нақты ережелерін теңейді. Мысалға,
ұзақмерзімді жоспарлауды бірінші дәрежелі, жалпы корпоративтік ... ... ұзақ ... ... ... ... ... алдын ала анықтау болып табылатын басқару идеясымен теңейді.
Бұл мәселенің келесі ұшқарлығы стратегиялық ... ... ... ... ... объективті қажеттілігін елемеушілік
болып табылады. Мысалы, класикалық болып қалған И.Ансоффаның ... ... ... ... ... ... ... проблематикасын анықтау шетте қалады. Бірақ автор бірнеше
негізін қалаушы принциптерді жүзеге ... ... ... ... ... ... мақсатының оперативтік принципінің басымдылығы.
А.Томпсонмен А.Стриклендтің ... ... ... ... ... ... ... еңбегінде де басқарудың ... ... ... ... Бірақ автор, ең болмағанда,
төрт негізгі принципке қатаң ұяды. Мұндай ... ... өнер ... ... түрде басқаруды, ал жеке түрде стратегиялық менеджментті
қарастырумен байланысты менеджмент ... және ... ... ... ... ... ... мұндай көзқарас жетерліктей қатаң
шығармашылық тапқырлықтың шекарасына көңіл адармауына нұсқайды. Бұл әсіресе
менеджменттің негізгі принциптеріне жүгінетін ірі ... ... ... принциптерінің маңыздылығы бірінші дәрежелі екенін ашық
қабылдайтын зерттеушілер ... да жеке ... ... олардың
сандық құрамы, корпорацияны толық немесе оның бөлек ... ... ... ... ... ... тізу ... пікір жоқ. Түрлі көзқарастарды талдау түрлі менеджмент мектептеріне
жататын зерттеушілердің пікірінің басқарудағы жеке ... ... ... ... ... ... ... көрсетеді. Сонымен
бірге, егер неотейлоризм өкілдері стратегиялық басқарудың «қатаң жүйесінің
негізі ретінде дара басқару принципінің маңыздылығын алға ... ... ... өкілдері дара басқару принципін абсолюттеуге біршама
табандылықпен қарсы тұрып, оны біртұтас дара ... ... ... балансында тек бір әлпеті ретінде қабылдайды,
яғни дара ... ... ... ... ... мүмкіншілігінше
стратегиялық шешімді коллегиялық түрде қабылдау керек деп санайды. Түрлі
мектептер өкілдерінің ... ... көз ... талдағанда да
пікірлердің алшақтығы ... ... ... де ... ... сандық қатынасы бойынша келесі көзқарастар бар:
- негізгі принциптерді ... ... ... ... ... қабылдауда және зерттеулерде қатаң ереже ретінде
қолдану керек;
- функционалды және оперативті ... ... ... ... және ... стратегиясын дайындауды және
жүзеге асыруды принциптерді ... ... және ... ... ... бүкіл компанияны басқаруын ұйымдастыруна негізгі принциптерді
қосатын көпсатылы иерархиялы принциптерді;
- ... ... жеке ... және ... ерекшеліктерін көрсететін арнайы принциптерді;
- төменгі сатыдағы басқарушылық иерархиясының стратегиялық шешімдерді
ұйымдастыру технологиясын анықтайтын ережелер мен регламенттерді ... ... ... ... ... ... қолданған жөн. маңызды
стратегиялық шешімді дайындауда, негізгі принциптер түрінде жасалған нағыз
басқарушылық идеясын мейлінше шектелген ... ... жөн. ... ... балансталмаған түрде қолдану өндірістік-коммерциялық
іскерліктің тиімділігін бірден төмендетуі мүмкін. Сонымен ... ... ... ... корпоративті стратегиялық шешімдерді жүзеге
асыруда, өндірістік, инновациялық, инвестициялық, маркетингтік қызметерінің
арнайы ерекшеліктері көрсетілген ... ... ... ... ... жөн. Комплекстік тәсіл, принциптер мен ережелерді
қолдану сферасының маңыздылығы ... ... бөлу ғана ... ... принциптердің қарама-қарсылығын жоюды қамтасыз етеді.
Комплексті тәсілдің тағы да бір артықшылығы, ... мен ... ... ... ... жету ... ... қалыпты дамуында басқаруды тиімді ұйымдастыру үшін
иерархиялық принциптің маңыздылығына күмән келтірмейді. Кез келген ... ... ... ... ... сатысының саны компанияны
басқару ерешелігін анықтайтын маңызды көрсеткіш. ... ... ... ... ... көп ... болып
келеді. Акционерлік иерархияның жоғарғы сатысы акционерлердің жалпы
жиналысы болып ... ... ... ... ... ... ... қоғамның өндірістік және коммерциялық қызметінің
түрлілігіне байланысты үш-төрт иерархия сатысы болады. ... ... ... пен ... ... басқару сапасына және
компанияның қалыпты ... әсер ... ... ... ... ... принцип талаптарын анықтау керек.
Сыртқы ортамен байланыстың мақсаттылық ... ... ... ... ... ... бар. Бір зерттеушілер
мысалыға Дж.Робертс бұл принциптерді жеткізушілермен ... ... ... ... ... ... компания позициясының қатаң
ұстануы деп түсінеді. Басқа да көзқарастар айтылуда. Мысалы, Т.Скарлет бұл
принципті әлеуметтік экономикалық қоршаған ... ... ... ... ... қажеттілігі ретінде талқылайды. Тәжірибеде түрлі
компаниялар аралық тәсілді қолданады олар сыртқы факторлардың осы ... ... ... ... ... ... ... бәсекелестермен өзара байланыста өз шарттарын қосатын
агресивті стратегияны қолданады. Егер ... ... ... ... ... ... ... болғанда оңай икемделетін
стратегияны қолданады. Яғни ... ... ... ... ... ... іздеу. Кезкелген жағдайдағы қатаң немесе
жұмсақ әдістер қоршаған ... ... ... компания өз мүдделерін
табандалықпен қорғайды.
Жалпы корпоративтік принциптерді қарастырғанда компания ... ... ... ... ... ... ... арасындағы
тиімді байланысты басқаратын ережелерді көрсету керек. Бұл ережелер жалпы
басқару ... ... ... осы ... жеке ... ... керек.
Нарықтық экономикалық қызметтің ережелерімен жалпы корпоративтік
принциптерінің өзара байланысы күрделі ... ... алып ... ... ... ... ... байланысты
қалыптастыруда, бизнес сферасын таңдауда фундаменталды принцип ... ... ... ... ... ... өйткені мемлекеттік араласу
немесе нарықтың белгілі бір секторының монополиялануына байланысты ... ... ... да, ... ... ... ... компания ішіндегі жоғарғы сатылы менеджерлер жоспарлы және
алдын ала ... ... ... қол ... ... болса, онда
әлеуметтік-экономикалық сыртқы ортамен байланыста, әрдәйім стихиялы және
алдын ала анықсыздығы кездеседі. Осы жағдайда компания ... ... ... ... ... басқаруды құрғанда еркін
кәсіпкерліктің диалектикалық қарама-қайшылығын есепке алып отыру ... ... ... ... ... ... еркіндіктің
өз-ара байланысын максималды қолдану керек. Басқа жағынан нарықтық
шаруашылық ... ... ... ала ... ... зиянын
мүмкіндігінше минимумына дейін төмендету керек. Дәл осылай ... ... мен ... да ... фундаменталдық принциптерді
дайындауда және жүзеге асырудың арасындағы тікелей байланыс байқалады.
Компанияның даму ... ... ... жеке ... ... бизнестің ұтымды тәуекелділік деңгейін жақсылап есептеу өте маңызды.
Ірі акционерлік компанияның негізгі ... ... ... жүзеге асыруға жүйе үсті денгейдің принциптер мен пастулаттарының әсер
етуінің жалпылай қарастырғанда ... ... атап ... ... ірі ... қоғамның қалыпты дамуынның сапалы ... ... ... ... мен ... ... түрде
қолданған жөн. Оларды рациналды түрде ... ... ... методологиялық базасын құруға мүмкіндік береді;
- нарықтық экономиканың ... ... ... ... қызметін толығымен қамтиды және сыртқы экономикалық
ортамен байланыстын стратегиясын дайындаудың негізі болады;
- жүйе үсті ... мен ... ... ... ... жалпы принциптерінің құрылуы ... ... ... ... ... ... ... қоғамдардың қалыптасуы мен дамуы
Қазақстанның нарықтық ... көшу ... ... ... мән ... ... ала дайындық жұмыстары жүргізілді.Сол
себептен мемлекет ірі ... ... ... мәжбүр
болды.Қазақстанда жекешелендіру мәселесі жалпы құқықтық актілер жүйесі
арқылы реттеледі.Соның ... ... ... алу және ... Заң ... ... Қазақстан Республикасы Президентінің
Қаулысымен бекітілген бірінші бағдарлама –Қазақстанда мемлекет иілігінен
алу мен ... ... ... арналған бағдарламасы
қабылданды.
Кәсіпорынды мемлекет иелігінен алу мен ... ... ... жолымен, сондай-ақ акционерлеу мен жекешелендіріп
отырған кәсіпорынның ... ... ... және ... ... ... беру арқылы жүзеге асырылды.
1993-1995 жылдарға арналған ұлттық бағдарлама мемлекеттік меншіктің
қайта ... ... ... ел экономикасындағы
маңыздылығына,салалық ... ... ... ... олар ... орта және ірі ... топтарына бөлінетін
болды.Осы кездерде энергетика,көлік,металлургия,телекоммуникация,ірі сауда
орталықтары салаларындағы ... мен ... жеке ... ... ... Республикада 1993-1995 жылдары акционерлік
қоғамдардың саны 331-ге ... ... Оның 10 %-ы ... ... ... ... ... аграрлы-өнеркәсіптік кешенде
холдингтік түрдегі 13 мемлекеттік акционерлік компания құрылды.
Мемлекеттік мүлікті басқарудың және ... ... ... жылдарға арналған төртінші бағдарламасы акциялардың
мемлекеттік пакеттерін иелену және пайдалану құқығы салалық министрліктер
мен ... ... ... ... басқару саласындағы жаңа
тәсілдерді көздеді. Мемлекетсіздену және жүйелендірудің он жылдық кезеңінде
2 ... ... ... ... ... ірі ... формалар
құрылды.Берілген меншік түрлерінің өзгерістеріне мемлекетсіздену,
жекешелендіру және басқарудың ... ... ... ... құрылуының ресми программалық құжаттарында, Қазақстан
Республикасында мемлекетсіздену мен жекешелендірудің үш кезеңі ... ... олар әлде ... көп ... ... ... ... басталу есебі 1990 ж басталады, яғни сауда да,
қоғамдық тамақтануда, ... ... ... ... ... ... ... Кеңес депутаттарының
ұсыныстары берілген уақыттан басталады. Оларды жүзеге асыру ... ... ... жүрді. Бұл жылдар жекешелендірудің ресми
бірінші кезеңі деп ... ... ... ... бұл ... мүлікті коллективті сатып алу болды. Бұл кезеңде ... 30% жуық ... 40 ... және 25 % - ... ... жекешелендірілді.
1990 жылдан осы уақытқа дейін Қазақстан өнеркәсіп өндірісінде өндіріс
көлемінің 70-ші жылдар ... ... ... ... ... төмендеудің тежеуімен 2003ж. бастап және ... ... ... ... өндірістің төмендеуінің салыстырмалы
динамикасы шикізат саласындағы өндіріс салыстырмалы жай қысқаруы мен ... ... ... ... ... мінездейді. Бұндай өндіріс
көлемінің қысқаруы – сыртқы және ішкі ... ... ... және ішкі ... ... төмендеуінің, өндірілген қорлардың
жетіспеушілігі, төмен төлемдер өндірілген қорлардың жетіспеушілігі, төмен
төлемдер ережелері, ... ... мен ақша ... болды.
1990ж. бастап осы күнге дейін республика өнеркәсібінің жағдайын
талдауда ... ... ... өндіріс саласының өклем төмендеуін
көрсетті. ... ... және ... ... (13,3%), ... өнеркәсіпте
(12%), химия мен мұнай – химиялық өнеркәсіпте (6,7%), құрылыс материалдар
өнеркәсібінде (5%). 1990ж. ... ... ... ... көрсетті.
Қара металлургия барлық өнеркәсіп көрсеткіштерінен жоғары деңгейде тұрды.
Шаруашылық комплексындағы реформа мемлекеттегі кәсіпорынның тек ... ғана тиіп ... ... ... ... ... ... программасын қамтымады. Сонда да ... өз ... ... ... үшін ... ... ... жағы, проблемалар мен экономика өнеркәсіптің басқа жағы
проблемалар мен экономикалық көрсеткіштерін ... ... ... сауықтандыруына бағытталған реформаның үлкен
бөлігін кәсіпорынның екінші тобы ... Бұл ... ... өндірістік потенциалын қамтиды.
Екінші топтағы өнеркәсіптерді сауықтандыру барысында қаржылық
тұрақтылыққа алып ... ... үшін ... ... ... ... одан да ... жіберуі мүмкін.
Осыған байланысты, Қазақстан Республикасының экономикалық ... мен ... ... ұйымдық құрылымдардың құрылу ерекшеліктері
мен дамуын анықтап көрсетті.
Қазақстанда реформа қарқынды түрде өтті. Он жылдың ішінде негізгі ... ... ... ... ... ... ... қайта
құрылды. Қайта құрудың қарқынды темпі жақсы және ... ... ... ... өнеркәсіптің негізгі массасы өндірістік және ... ... ... ... ... ... қоса реформа
жүргізу барысында ірі кәсіпорындардың бір бөлігі монополистер ... ... ... алып ... Ал, бұл ... ... ... тіпті кейбір түрін шығаруды тоқтатты.
Қазақстан өнеркәсібіндегі құрылымдық жылжу ірі өңдеуші өнеркәсіптердің
нарық ... тез ... және ... ... ... нарығы бар
екенін көрсетті. Сонымен қатар өнеркәсіптер сыртқы және ішкі ... ... түсе ... ... Қазақстан Республикасындағы акционерлік
қоғамдардың 2000-2004 жылдар аралығындағы қызмет түрлері ... ... ... ... Республикасындағы 2000-2004 жылдардағы акционерлік
қоғамдардың нақты жұмыс жасайтындары.
| ... |2004 ... | ... ... | ... |
| | | | | | | |
| |2000 |2001 |2002 |2003 |2004 | ... ... |327 |276 |249 |214 |173 |52,9 ... ... ... |99 |93 |88 |86 |81 |81,8 ... ... |962 |861 |790 |675 |618 |64,2 ... |558 |525 |506 |462 |418 |74,9 ... |766 |795 |743 |635 |550 |71,8 ... | | | | | | ... үйде ... | | | | | | ... ... | | | | | | ... және байланыс. |572 |513 |468 |409 |354 |61,9 ... ... |482 |512 |524 |499 |459 |95,2 ... | | | | | | ... ... |301 |282 |258 |261 |264 |87,7 ... |4067 |3857 |3626 |3241 |2917 | ... ҚР-сы Статистика агенттігі мәліметтері негізінде әзірленді|
Қазақстан Республикасының статистика агенттігінің мәліметтері
бойынша ... ... ... деректерге талдау жасайтын болсақ,
Республикада топ бойынша акционерлік қоғамдардың қызмет көрсету түрлерінің
ішінен ... ... ... ... алып отыр. Өндеу өнеркәсібінің 2004
жылғы мәліметтерін құрылыс саласымен салыстыратын ... оның 47,8 ... ... ... Екінші орында саудада қызмет көрсету, ал ... ... және ... ... алып отыр. 2004 жылы саудада ... ... және ... ... ... ... ... ие болды, ол 55,3 %-ға артты. Аймақ ... ... ең ... ... Алматы қаласының үлесіне тиіп отыр. 2000 жылы
акционерлік қоғамдар саны ... 1042 ... ал 2004 жылы ... ... дейін жетті, яғни оның 2004 жылды 2000 жылмен салыстырғанда 12,7 %-
ға өскенін байқауға ... ... ... 2004 ... ... ... өзге де ... қызмет атқаратын
акционерлік қоғамдардың көбі Алматы облысы (225), Оңтүстік Қазақстан облысы
(199),Солтүстік Қазақстан облысытарында (114), шоғырланған.
Сонымен ... ... ... ... ... пайдалана
отырып, Республикадағы барлық акционерлік қоғамдардың ... және ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасындағы Акционерлік
қоғамдардың 2000-2004 жылдар аралығындағы өндірістік және шаруашылық қызмет
нәтижелері.
| | | | | | |2004ж- ... |2000 |2001 |2002 |2003 |2004 ... | | | | | |ен ... ... ... ... | | | | | | ... ... ... ... | | | | | | ... |1505236,1|1629764,5|2028587,0|2525476,0|3157967,2|2,9 есе |
|түскен табыс. | | | | | | ... ... ... | | | | | | ... ... | | | | | | ... | | | | | | ... табыс. |187142,0 |145706,9 |239199,0 |341183,7 |523220,9 |2.8 есе |
|Ескертпе: ҚР-сы Статистика агенттігі мәліметтері негізінде ... ... ... ... қарай отырып өндірілген өнім көлемінің
2004 жылдың 2000 ... ... 91,2 ... өсіп ... Ал ... өнім ... 88,6 %-ға ... Сонымен қатар сатудан
түскен табыс мөлшері 2 есеге өскенін ... ... ... ... 2000 жылы 187142,0 мың ... құраса, 2004 жылы 523220,9 мың
теңгеге дейін жетті. Демек оның 2,8 есе %-ға ... ... ... ... ... ... жылдар аралығында
өндірістік, қаржы сфераларында тиімді қызмет атқарғанын аңғаруға болады.
Бұның барлығы өндірісті қайта ... жаңа ... ... және ... қолданумен байланысты. Міне осыған байланысты
мемлекет экономикасына шетел инвесторларды, сонымен қатар менеджмент ... ... ... кадрларды тарту талпынысына байланысты
болды.Осыған орай 2004ж. ... ... ... ... ... ... ... шетел компания басшыларымен келісім шарт жасасты. Ал 2005ж.
экономиканың түрлі салалары бойынша 46 акционерлік ... ... ... жасалынды.
2. АКЦИОНЕРЛІК ҚОҒАМ қызметінің тиімділігін талдау.
2.1 «ВЧД-23» Семей пайдалану вагон ... ... ... ... ... ... ... темір жолдың
маңызы ерекше зор. Қазіргі ... ... ... ... ... ... ... түрлері бойынша тасылатын жүктің ... ... ... ... тең ... ... ... жағынан қамтамасыз ету және жүк тасу ... ... ... ... ... мен ... ... үшінші орынды алады.Тек 1991-
2003 жылдар аралығында Қазақстан темір жолы арқылы 220 миллион тонна ... ... ... 1,1 ... ... көмір, 60 миллион тоннадан астам
қара металл,барлығы -2,5 миллиард тонна әр түрлі халық шаруашылығы ... ... екі ... бұл көрсеткіш одан әрі өсіп отыр.Атап
айтқанда тек 2005 жылы темір жол көлігімен 222,7 млн ... жүк ... ... ... ... ... 171,8 млрд ... жолаушылар тасымалы 12млн астам адамды қамтыған.
Қазақстан темір жолына талаптар жыл өткен сайын өсіп отыр және ... ... ... ... ... ... ... тапқан.
Олар төмендегідей :
❖ Темір жол қатынасының негізгі бағыттарын қазіргі кезеңнің талабына сай
қайта ... ... ... ... жүк тасуды жетілдіру;
❖ Шет елдермен байланыс жасауда аса маңызды ... ... жол ... одан әрі қарай дамыту;
❖ Жүк тасылатын басты аймақтарда қазіргі ... ... сай ... терминалдарды ұйымдастыру;
❖ Барлық көлік және коммуникациялық орындардың ... ... ... және т.б.
1997 жылғы 31 қаңтарында Үкімет қаулысымен Алматы,Тың және ... ... жол ... ... республикалық мемлекеттік
“Қазақстан темір жолы ” кәсіпорны құрылды. Ал 2001 жылы бұл ... ... ... ... темір жолы” ұлттық компаниясы
акционерлік қоғамына айналдырылды.
“Қазақстан темір жолы” ... ... ... құрамына
департтаменттер, жеке басқармалар, ... ... ... т.б. ... Бұдан басқа оған халықты қажетті тауарлармен
қамтамасыз ететін, денсаулық ... ... ... ... ... жобалау, телефон-телеграф байланысы, ... ... ... ... ... ету ... ... темір жолының магистралын тиімді пайдалануда оның
материалдық техникалық базасын нығайту, қазіргі ... жаңа ... ... ... ... өте зор. Бұл ... соңғы
жылдары едәуір ілгерушілік орын алған. Темір жолды жаңа техникамен
жарақтандыру ең ... ... ... ... ... сай ... ... орай тек 2005 жылы “Қазақстан темір жолы” ... ... ... 18 ... 28 локомотив депосы мен жөндеу
кәсіптік кооперативтері, 41 техникалық қызмет ету пункті, 61 ... ... ... ... ету ... және 3 ... ... пункттер ұйымдастырылды. Қазірде Қазақстан темір жолының вагон
шаруашылығына 16 пайдалану вагон депосы, 12 ... ... мен 4 ... ұжымы, 90 вагондарды техникалық жағынан ... 56 ... ... ... вагондардың бұзылуын бақылайтын бекеттер қарайды .
Сонымен республикамызда 16 пайдалану ... ... ... пайдалану вагон депосын зерттеуге алуды ұйғардым.
1933 жылдары Қазақстанда ірі ... ... ... ... қарқынмен темір жол желілері де көптен салынып дами ... ... ... ... ... депосын құру туралы шешім қабылданды. 1940
жылдың қараша айында 806 километрлік Шар ... ... ... соңғы буыны салынып болған кезде, Семейдің Қаражыра ... ... жол ... ... ... бөлімшесі арқылы жолаушылар таситын алғашқы
вагондар жүре бастады, ал жүк вагондары ... кен, ... ... тасымалданды.
"Ол кезеңде темір жол желісінің екі осьті вагондардан тұратын поездар
жүретін бір жолдық ... ғана бар ... ... әр ... ... аспаптары,
көтергіш механизмдері бар төрт осьті вагондардан тұратын поездар ... ... ... ... ... тетіктерді қолмен
тасыды, жарық ... ... ... ... жанатын шамдар
пайдаланылды, ал поездарды жарақтандыру қолмен жүргізілді, қажетті ... ... ... ... тиеліп тасымалданды" - деп естелік
айтады бүгінде сол ... ... ... ... ... ... соң да ұзақ ... бойы толық
аяқталған жоқ, кезең-кезеңмен құрылысы жүргізіліп, жаңарып отырды. 1971
жылы тұрмыстық корпус салынды, кейін ... ... ... пайдалануға
берілді. 1974 жылы доңғалақ жұптарын жөндеуге арналған доңғалақ тығыршық
цехы салынды.
1999 жылдың шілде айында "Семей ... ... ... ... ... туралы" № 345 - Ц бұйрығы негізінде Жана-Семей, ... ... ... ... ... "Қазақстан темір
жолы" республикалық мемлекеттік кәсіпорны бас директорының 2000 жылдың 09
наурызындағы № 524 - Ц ... ... 2000 ... 01 ... бастап
депоның жөндеу цехтары пайдалану жүйесінен бөлінді.
2001 жылдың шілде айынан бастап Семей вагон депосы ... ... ... ... өзгертіліп, Шұлғауов Сайлаубек Тұралықұлы директор болып
тағайындалды.
Жаңа Дегелен темір жол ... ... ... ... ... Ауыл ... ... техникалық қызмет
көрсету пункті, Локоть ... ... ... қызмет
көрсетуді бақылау пункттері, бақылау қосындары қосылды.
Бүгінгі ... ... ... ... ... ... ... қызмет көрсету пункті, 3—вагондарға техникалық ... ... ... ... ... жұмыс істейді. Депоның қызмет
көрсету аумағының жалпы ... 1591,4 ... ... ... ... депосы "Қазақстан темір жолы" ұлттық компаниясы"
акционерлік қоғамының филиалы ... ... және ... қызметінің
аумақтық шекарасында магистральдік жолдармен жылжымалы құрамның айналымын
қамтамасыз ету мақсатында құрылған.
Филиал қызметінің негізгі ... ... ... ... ... ... және жылжымалы құрамды жүк
тасымалдауға дайындауды қамтамасыз ету;
- темір жолдарды ... ... ... ... поездар
қозғалысының қауіпсіздігін қамтамасыз ету болып табылады.
Айтылған міндеттер мен мақсаттарға жету үшін ... ... ... ... асырады:
- вагондарға техникалық қызмет көрсету және оларды ... мен ... ... жүк ... ... құрылғылар мен жабдықтарды іске жарамды күйде күту және тиімді
пайдалану;
- ғылым мен техниканың, озық ... жаңа ... ... ... ... ... ... еңбек процестері механизациясының деңгейін көтеру;
- өндірістік тәртіпті қатаңдату, ... ... және ... ... ... ... ... қозғалысының қауіпсіздігін қамтамасыз ету, жұмыстағы ақаулы
жағдайлардың алдын алу шараларын әзірлеу және жүзеге асыру;
- ... ... ... ... ету, ... орындарын
ұйымдастыру және қауіпсіздік техникасының нормалары мен ... ... ... ... ... және ... ... нәтижесінде
туындайтын басқа да зиянды әсерлерден қорғауды қамтамасыз ету;
- материалдарды, отын мен электр қуатын үнемдеп жұмсау жөнінен шаралар
жүргізу;
- ... ... ... ... және ... ... ... табылады.
Вагон депосының пайдалану қызметінің негізгі өндірістік
көрсеткіштеріне ... ... олар жүк және ... ... ... ... ... жүк тиеуге дайындау, жүк вагондарын
жуу және күнделікті ағытып жөндеу т.б. жұмыстармен айқындалады.
Қазіргі уақытта Қазақстан Республикасының ... ... ... ... "Қазақстан темір жолы" Ұлттық компаниясы" акционерлік қоғамының
"Семей ... ... ... ... ISO ... ... сапа ... жүйесін енгізу бойынша қарқынды жұмыс ... өз ... ... ... және ... ... қарым-
қатынаста сапалы, жаңа деңгейге көтерілуіне жол ашпақ.
Семей пайдалану вагон депосының ... ... ... жылжымалы
құрамның сенімділігін арттырумен қатар, поездар қозғалысының қауіпсіздігін
қамтамасыз ету, ... ... ... ... ... көрсеткіштерді орындауға бағытталған жоспарлы жұмыс
үдесінен шығу жолында еңбектеніп жатыр.
Енді кәсіпорынның экономикалық әлеуетін бағалау үшін оның ... ... ... ... Ол ... кестеде
көрсетілген.
3-кесте. «ВЧД-23»Семей пайдалану ... ... ... ... |Өлшем ... ... ... |
| | ... | | |
| | | | | |+,- |% |
|1 ... өнімнің | | | | | |
| ... ... |Мың |7438 |10907 |3469 |146,6 |
| | ... | | | | |
|2 ... өнімнің |Мың | | | | |
| ... құны ... |478875 |566698 |87823 |118,3 |
|3 ... ... |Мың |-471437 |-555791 | | -|
| | ... | | |184354 | |
|4 ... ... |Мың |29302 |49771 |20469 |169,9 |
| | ... | | | | |
|5 ... ... ... | | | | |
| ... ... |-500739 |-605562 ... |
|6 ... емес ... |Мың | | | |- |
| ... ... ... |1635 |1203 |-432 | |
|7 ... ... ... |Мың | | | | |
| ... ... ... |-499104 |-604359 ... |
|8 ... ... |Мың | ... ... |
| | ... | | | | |
|9 ... ... 1 | | | | | |
| ... ... ... |Теңге |68,3 |56,5 |-11,8 |- ... ... ... |% | -104,6| 106,9 |-2,3 |- ... ... ... |% ... |-5,5 мың | |- |
| | | |есе |есе |-1169 | ... ... ... |% |-3,7 есе|-4,3 есе |-0,6 |- |
| | | | | |есе | ... ... саны ... |618 |631 |13 |102,1 ... |1 ... еңбек |Мың |469,2 |517,7 |48,5 |110,3 |
| ... ... | | | | ... |Жұмыскердің жылдық еңбек|Мың | | | | |
| |ақы қоры ... |289964 |326868 |36904 |112,7 ... |1 ... ... | | | | | |
| ... ... |Теңге |39099,8 |43168,0 |4068,2 |110,4 ... |НҚ ... ... құны |Мың | 96020,5| 98111,5 | 2091 | |
| | ... | | | |102,2 ... ... ... |% | 442,8 | 460,0 | 17,2|- ... ... ... | | | | | |
| ... ... құны |Мың |30366,5 |31176,5 |809,5 |102,7 |
| ... қалдығы |теңге | | | | ... |1 ... ... |күн |1496 |1043 |-453 | |
| | | | | | |69,7 ... ... коэффициенті | | 0,2|0,3 |0,1 |150 ... |Қор ... ... |0,07 |0,11 |0,04 |157,4 ... |Қор сыйымдылығы |Теңге |12,91 |8,99 |3,92 | |
| | | | | | |69,6 ... ... ... |Мың | 155,4| 155,5 | 0,1| |
| | ... | | | |100,1 ... ... ... |Мың |425195,5|451359,5 |26164 |106,2 |
| | ... | | | | ... ... ... ... сүйеніп, ВЧД-23 Семей
пайдалану вагон депосының экономикалық әлеуетін бағалауға болады. ... 2005 ... ... ... ... өнімнен түскен табыс
мөлшері 3469-ға (146,6 %) ... ... ... Өнімнің өзіндік құны
2005 жылға қарағанда 18,3 % -ға өсті.Кезең шығындарын қарастыратын болсақ,
олар 20469-ға, яғни ... ... ... 69,9 %-ға ... ... жылы мен 2006 жылы ... ... теріс нәтижені
берді.Бірақ 2006 жылы 2005 жылға қарағанда персоналдар саны 2,1 %-ға, ... ... ... ... ... 10,4 %-ға ... ... құралдардың
орташа жылдық құны 2,2 %-ға, ал айналым құралдарының орташа жылдық құны 2,7
%-ға ... ... ... ... ... 1 ... ... 2005 жылы 68,3-ге тең болса, 2006 жылы ол 56,5 теңгеге тең болды. Бұл
2006 жылы оның ... ... ... ... ... ... – 1 ... еңбек өнімділігі болып саналады, яғни бұл
көрсеткіш 1 ... ... ... ... ... ... Осы кәсіпорында бұл көрсеткіштің мәні 2005-2006 ... ... (48,5 мың ... ... 2006 жылы 2005 ... қарағанда
1 айналым ұзақтылығы 30,3%-ға (453 күнге) кеміді, ал ... ... ... ие : 2005ж. 0,2-ке, 2006ж-0,3-ке тең(бұл коэффициент
былтырғы жылға қарағанда 50%-ға ... Қор ... ... ... де, 2005 ... ... 0,04 ... артқанын байқаймыз.Қор
сыйымдылығы керісінше 3,92 теңгеге кеміді, қормен қарулану 0,1 %-ға өсті.
2005 жылдың жоспарына сәйкес ... ... 499001 мың ... ал ... ... бұл дерек 504896 мың.теңгеге дейін көбейіп
кетті.Демек 2005 жылы 5895 мың.теңге жоспарға үйлеспеді. Оның ... ... ... ... көрсетуге-9115, әкімшілік шығындар-
18951, өндірістік сипаттағы шаруашылық шығындарға - 11523 мың ... Оның ... ... төменгі диаграммада көрсетілген.
1-Схема. 2005 жылы Негізгі ... ... ... ... сәйкес қызметтің 86 %-ы орындалды. Соның ішінде «ЕАҚ» ... ... ... (94,4 %), ... (77,3 ... энергиясы»-152 мың.теңге (97,6%), «Өзге ... ... (90,3 ... АО ... (17%) ... «Материалдар»-8792 мың.теңге (118,5 %), «Тозу»-7208 ... %), яғни ... ... ... %-ға ... асыра
орындалды.
2006 жылғы жоспарда негізгі қызметке 707167 мың.теңге бөлінді,
соның 607298 мың теңгесі ғана ... ... жүк ... ... ... ... ... мың теңге,әкімшілік шығындар-21581
мың.теңге, өндірістік сипаттағы ... ... ... ... бұл ... ... қатынасын
көруге болады.
2-Схема.2006 жылы Негізгі қызмет бойынша шығындар анализі.
Өткен 2005 жылмен салыстырғанда шығындар 108297 ... ... 70684 ... (109,1 ... мың.теңге (111%),
«Отын»- 1951 мың.теңге (139,2%),«Электр энергиясы »- 2874 мың.теңге (151,3%
), «Материалдар» - (112,4 %) ... ... ... ... «Өзге де
қызмет»- 3087 мың.теңге (94,8 %).«ОРУ АО аффелир»- 183 ... ... 1563 ... (88,6 %) бойынша керісінше кеміді. 2006 жылы Еңбек
ақы қорына компания бюджетінен - 341382 ... ... ... ... - 341738 ... ... ... Артық шығын мөлшері - 356 мың
теңгеге тең болды. Бұны штат кестесінен тыс жұмысшыларды алу есебінен ... ... ... ... ... ... ... түсіндіруге
болады.2005 жылмен салыстырғанда еңбек ақы ... ... ... көбейіп кетті,бұл өсу тарифтік ставкалар және штаттың артуына
байланысты болды.
Осы талдауларға қарай отырып, «ВЧД - 23» ... ... ... ... соңғы жылдары көп шығындарға тап ... ... ... ... ... адамдарға өтем ақы төлеуге, банк
қызметін пайдаланғаны үшін, ... ... ... ... ... кап.ремонт жүргізгеніне көп ақша қаражаты жұмсалды. ... ... ... ... ... ... көрсетіп отыр.
Кәсіпорын қызметінің тиімділігі мен қаржы ... ... ... ... ... ... ие болып отыр. Бұл кәсіпорын қызметінің қаржылық тұрақтылық ... ... ... ... ... ... пайдалану вагон депосының қызметінің тиімділігін
бағалау.
Кәсіпорын қызметінің тиімділігі өндірістің нәтижелерін шығындар мен
қолданылған ресурстарды ... ... ... Қол жеткізілген
тиімділікті қолданылған ресурстармен немесе шығындармен салыстыра отырып,
кәсіпорын ... ... ... ... ... ... ... депосының қызметінің тиімділігін бағалау үшін келесідей көрсеткіштер
тобын анықтаймыз. Оларға: кәсіпорынның өндірістік қызметінің тиімділігін,
оның мүліктік ... ... ... ... ... ... ... көрсеткіштері, рентабельділік
көрсеткіштері, кәсіпорынның ... ... және ... сипаттайтын көрсеткіштер жатады. Бұл көрсеткіштер төмендегі
кестелерде жинақталып жазылған.
3-Кесте. Кәсіпорынның өндірістік ... ... ... ... | | ... ... ... ... | |
| | | |+,- |% ... Қор ... |0,07 |0,11 |0,04 |157,4 ... Қор ... |12,91 |8,99 |3,92 | |
| | | | |69,6 ... ... қайтарымдылығы | 0,06 | 0,09 |0,03 |150 ... ... ... |16,00 |10,54 |-5,46 |65,9 ... 1 жұмыскердің еңбек |469,2 |517,7 |48,5 |110,3 ... | | | | ... ... депо ... ... ... динамикасын
көрсетеді. Көрсеткіштерге жеке-жеке тоқтала отырып, мынадай ... ... ... ... ... ... ... - материал қайтарымдылығы болып табылады.Ол кәсіпорынның материалдық
ресурстарды пайдалану тиімділігін сипаттайды. 2006 жылды 2005 жылмен
салыстырсақ материал қайтарымдылығы 50 %-ға өсті, ал ... ... 34,1 %-ға ... Яғни депо ... ... емес ресурстарды жоспарға сәйкес тиімді пайдаланғанын
көрсетеді.Еңбек өнімділігі болса, бір жұмысшының өндірілген өнім көлемін
көрсетеді. Ол былтырғы жылға ... 10,3 %-ға ... ... мүліктік жағдайын сипаттайтын көрсеткіштер тобы.
| | | ... ... ... ... | |
| | | |+,- |% ... ... ... ... | | | ... |0,97 |0,93 |-0,04 |95,9 |
|1 |2 |3 |4 |5 ... ... ... тозу | | | | ... |0,818 |0,824 |0,06 |100,7 |
| | | | | ... ... ... | | | | ... ... |0,181 |0,175 |-0,006 |96,7 ... ... ... ... көрсеткіштерге келетін болсақ,
оларға негізгі қорлардың жағару, тозу және жарамдылық коэффиценттері
жатады. Олар ... ... ... мүлкін пайдалану тиімділігін
сипаттайды. 2005 жылмен ... ... ... 4,1 ... тозу ... ... 0,7 % - ға өсті, ал ... 0,3 % - ға ... ... ... | | ... ... ... |2006жыл | |
| | | |+,- |% ... ... ... | | | | ... | |0,30 | | |
| |0,33 | |-0.03 |90,9 ... ... ... |0,92 |0,96 | |104,4 ... | | |0,04 | ... ... ... | | | | ... |0,020 |0,015 |-0,005 |75,0 ... өтімділік және төлемқабілеттілік көрсеткіштерін талдайтын
болсақ, абсолютті өтімділік коэффициенті алдағы жылға қарағанда 9,1 пайызға
кеміді, демек ... ... жабу ... төмен деңгейде екенін
аңғаруға болады. Жедел өтімділік коэффициенті болса, 4,4 %-ға ... ... ... өз ... ... ... ақшалай түсімдер есебінен
жабатындығын көруге болады. Ағымдағы өтімділік коэффициенті 2006 ж 2005 ж
–мен салыстыранда 25%-ға ... ... ... ... | | ... |
|Көрсеткіштер ... ... | |
| | | |+,- |% ... ... ... | | | | ... ... |-3,94 |-4,58 |-0,64 |- ... ... | | | | ... |-16,4 |-19,4 |-3 |- ... ... ... | | | | ... коэффициенті |0,35 |0,30 |-0,05 |85,7 ... ... ... |-67,1 |-55,4 |-11,7 |- ... | | | | ... көрсеткіштер тобы-кәсіпорынның табыстылығын сипаттайтын
көрсеткіштер. Бұл көрсеткіштер екі жыл бойы ... ... ие . ... депоның әкімшілік шығындары, қосымша ... ... ... ... болып отыр. Меншік капиталы оң мән көрсетіп отырса да,
2006 жылы 14,3 %-ға кеміді. ... ... ... ... ... ... ... дәрежесін көрсететін меншікті
капиталды шоғырландыру ... – 2006 жылы ... ... ... ... Ал қаржылық тәуелділік коэффициенті болса,
0,2 % -ға кеміді, демек бұл депоны ... ... ... кемігендігін көрсетеді. Ағымдағы берешек коэффициенті 33,3 ... ... ... ... жабу коэффициенті небары 0,1 %-ға
қысқарғанын байқауға болады.
7-кесте. Кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығын сипаттайтын көрсеткіштер.
| | | ... ... ... ... | |
| | | |+,- |% ... ... ... | | | | ... ... |0,475 |0,486 |0,011 |102,3 ... ... ... | | | | ... ... |-11,3 |-15,5 |-4,2 |- ... ... тәуелділік | | | | ... |1,006 |1,004 |-,002 |99,8 ... ... ... | | | | ... |12,3 |16,4 |4,1 |133,3 ... Қарыздарды меншік | | | | ... жабу |1,004 |1,003 |-0,001 |99,9 ... | | | | ... ... ... | | | | ... |0.998 |0,997 |-0,001 |99,9 ... ... ... | | | | ... |0,943 |0,932 |-0,011 |98,8 ... тұрақтылықтың негізгі индикаторларының ... ... және ... ... ... б.т. ... ... мәні
алдыңғы жылға қарағанда 0,1 %, ал қаржылық тәуекел мәні 1,2 %-ға кеміді.
8-кесте. Кәсіпорынның іскерлік ... ... ... | | ... ... ... ... | |
| | | |+,- |% ... ... ... | | | ... |0,06 |0,08 |0,02 |133,3 |
| | | | | ... ... тыс | | | | ... ... |0,365 |0,482 |-0,117 |132,1 ... | | | | ... ... ... | | | | ... ... |0,245 |0,350 |0,105 |142,8 ... ... ... | | | | ... коэффициенті |-0,0032 |-0,0031 |-0,0001|- ... ... ... | | | | ... ... |7,633 |7,674 |-0,041 |100,3 ... | | | | |
| | | | | ... ... ... | | | | ... ... |1,371 |1,368 |-0,003 |99,8 ... ... ... | | | | ... ... |0,461 |0,712 |-0,251 |154,4 ... ... тобы ... кәсіпорынның іскерлік белсендігін
анықтауға мүмкіндік береді. ... ... ... ... барлық активтерінің айналым жылдамдығын көрсетеді.
Оның мәні 2005 ж.-2006 ж-ға қарағанда, 33,3 %-ға ... ... тыс ... ... коэффициенті 42,8 %-ға өссе,
тауарлы материалдық қорлардың айналымдылық коэффициенті тек 0,3 %-ға артты.
2006, 2005 ... ... ... ... ... болсақ ол 0,2%-ға кеміді, ал ... ... ... 54,4 %-ға ... ... ... тиімділігі
мен оның қаржылық нәтижелілігінің салыстырмалы сипаттамасын бағалайтын
рентабельділік көрсеткіштері ... ... ие. Бұл ... ... 2006 жылы 2005 ... қарағанда төмендегенін
көрсетеді.
9-кесте. Рентабельділік көрсеткіштері.
| | | ... ... ... ... | |
| | | |+,- |% ... ... |-3,95 |-4,67 |-0.72 | ... | | | | ... ... ... | | | | ... |-16,4 |-19,4 |-3 |- ... Меншікті капиталдың | | | | ... |0,348 |0,297 |-0,051 |85,3 ... ... ... | | | | ... |-5,197 |-6,160 |-0,963 |- ... Өнім ... | -104,6 | 106,9 |-2,3 |- ... Сату ... ... |-5,5 мың | |- |
| |есе |есе |-1169 | ... ... ... |-3,7 есе |-4,3 есе |-0,6 |- |
| | | |есе | ... ... Семей пайдалану вагон депосы өз қызметін жоспарлы
түрде орындағанымен, көптеген көрсеткіштері ... ... ие. ... ... ... тыс асып ... ... бола алады. Осыған қарамастан,
кәсіпорынның іскерлік белсенділігі жоғары мәндерге ие, яғни бұл ... ... ... ... ... ... көрсетеді.
Түйіндей келе кәсіпорынның қызметіне қанағаттанарлықтай баға берер
едім. Кәсіпорын қаржылық тұрақтылыққа және орнықтылыққа жету үшін әлі ... ... ... ... ... азайту керек. Сондай-ақ ЦБО
басқармасынан көбірек қаражат ... ... деп ...

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 28 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Акционерлік қоғамның құқықтық жағдайы86 бет
"Астана-финанс" акционерлiк қоғамы12 бет
"мемлекеттiк әлеуметтiк сақтандыру қоры" акционерлiк қоғамын құру туралы5 бет
"Қазақстан Халық Банкі" Ашық Акционерлік Қоғамының несие қоржынының жағдайын талдау53 бет
«Delta Bank» акционерлік қоғамының тәжірибесі негізінде тұтыну несиеcін ұйымдастыруды72 бет
«GNPF» акционерлік қоғамның қаржылық – экономикалық жағдайдын талдау11 бет
«The best» акционерлік қоғамның шаруашылық қызметін талдау28 бет
«АТФ банк» акционерлік қоғамының қызмет нәтижелерін талдау35 бет
«Банк ЦентрКредит» акционерлік қоғамы25 бет
«Казагрофинанс» акционерлік қоғамының қаржы лизингін талдау57 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь