Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік несие және мемлекеттік қарыздар

МАЗМҰНЫ

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5

1 Мемлекеттік несиенің экономикалық мәні және негіздері ... ... ... ... ... . 6
1.1 Мемлекеттік несиенің экономикалық мәні ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 6
1.2 Мемлекеттік несиенің нысандары мен әдістері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 9
1.3 Халықаралық мемлекеттік несие ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 12

2 Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік қарыздардың
жағдайын талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 17
2.1 Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік борыш және оны
басқару ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 17
2.2 Қазақстан Ресепубликасындағы макроэкономикалық ахуал және
сыртқы қарыз жағдайының өзара байланысы мен негізгі көрсеткіштерін
талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 25

3 Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік борышты басқару
әдістерін жетілдіру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 31

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 37

Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 38
Кіріспе

Біздің салауатты экономикалық өрлеу стратегиямыз мықты нарықтық экономикаға, мемлекеттің белсенді рөліне және айтарлықтай шетел инвестицияларын тартуға негізделеді. Ол мынадай 10 принциптен тұрады.
Мемлекеттің белсенді рөл атқара отырып, экономикаға араласуының шектеулі болуы. Экономикалық реформалардың табысы мен олардың жекелеген учаскелерде тежелуі мемлекеттің рөлін қайта қарастыруды талап етеді.
Орталықтағы және жергілікті жерлердегі өкімет экономикаға араласудың барлық түрімен, дән себу, егін жинау және басқалармен айналысуды тоқтатуға тиіс. Мемлекет жекеше сектор басты рөл атқаратын нарықтың заңды шеңберлерін құра отырып, экономикада манызды, бірақ шектеулі рөл атқаруға тиіс. Яғни, меншік құқықтарын ресімдеуге, бәсекелес рынок пен монополияға қарсы күресті реттеудің сенімді құралдарын құруға, фискальды және монетарлық саясатты қолдауға, әлеуметтік қорғау жүйесін дамытуға, қажетті инфрақұрылымды, білім беруді, денсаулық сақтауды дамытуды қамтамасыз етуге және мықты экономикалық саясат жүргізуге бағытталған құқықтық және нормативтік база жасауды аяқтау көзделіп отыр.
Бірақ нарық дамымаған, нарықтық кеңістік әкімшілік жүйенің қалдықтарына толған жерлерде мемлекет нарықты дамыту мен ол кеңістікті тазарту үшін араласуға тиіс. Экономиканың өзі тұрақсыз дамудың аралық кезеңінде тұрғанда, мемлекеттің реттеуші рөлі мен араласуы бара-бар болуға тиіс.
Жаңа әлемдік экономикалық үлгілерге сай болу үшін біз мемлекеттік басқарудың тиімділігі мен сапасын едәуір көтеруге, жекеше сектор мен ұлттық капиталға жәрдемдесуге, оларды ынталандыруға және олардың белсенділігін арттырүға тиіспіз.
Соңғы үш жылдың ішінде біздің экономикалық стратегиямыз макроэкономиканы тұрақтандыру болды, бұл мемлекеттік бюджеттің тапшылығын қысқарту мен қатал монетарлық және несие саясатын дәйекті жүргізуді білдіреді. Бүгін біз осы мәселені шешуге бұрынғыдан да жақын тұрмыз. Бірақ бүгінгі табыстарымыз тоқмейілсуге негіз бола алмайды.
Мемлекет пен муниципалдық құрылымдардың (жергілікті атқарушы органдардың) қарамағына заңды және жеке тұлғалардың бос ақша қаражаттары несие капиталы ретінде уақытша пайдалануға шоғырландыру үшін және бюджет тапшылығы проблемаларын шешу үшін тартылуы мүмкін. Оны алудың басты әдісі мемлекеттік кредит болып табылады.
Мемлекеттік кредит — жалпымемлекеттік қаржының басты буындарының бірі және кредит қатынастарының жиынтығы, бұл қатынастарда тараптардың бірі мемлекет, заңды және жеке тұлғалар несиегерлер (кредиторлар) немесе қарызгер болып табылады.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:

1. Назарбаев Н.Ә. «Қазақстан экономикалық, әлеуметтік және саяси жедел жаңару жолында». ҚР Президентінің Қазақстан халқына жолдауы. Астана,18.02.05 ж.
2. Назарбаев Н.Ә. «Қазақстан өз дамуындағы жаңа серпіліс жасау қарсаңында. Қазақстанның әлемдегі бәсекеге қабілетті 50 елдің қатарына кіру стратегиясы». ҚР Президентінің Қазақстан халқына Жолдауы. Астана, 01.03.2006 ж.
3. Ільясов. «Қаржы». Алматы, 2005.
4. Гатаулин Ш.К. «Финансы». Учебное пособие. Т., ГНК. 1996.
5. Горский И.В. Налоги в рыночной экономике. М., Общ. Анкил, 1992.
6. Деренберг Р.Международное налогообложение: Краткий курс. М.,ЮНИТИ, 1997.
7. Русаков И. Налоги и налогообложения: Учебник для ВУЗов -М.: Юнити, 2000.
8. Мақыш С. «Ақша, несие, банк». Алматы, 2003.
9. Полонова Н. Налоговые органы Франции //Финансы. - 2002. -№1.
10. Юткина Г. Налоги и налогообложения: Учебник.- М.: Инфра-М, 1999. -429 с.
11. Черник Д. Налоги и налогообложения. - М.: Финансы и статистика. -2001.-543 с.
12. Лекбедова Л. Налоги в США //Банки Казахстана.- 1999. -№12. 39-40с.
13. Майере У. Налогообложение в США // Налоговый эксперт. - 1999.-№3.-33-35 с.
14. Мещерякова О.В. «Налоговые системы развитых стран мира» (справочник).- Москва, Фонд «Правовая кулътура», 1995, - 240 с.
15. Сутырин С. Налоги в мировой экономике и налоговое планирование: Учебпое пособие // изредакции Михайлов В.А. -М.: Полиус, 1998. -577с.
16. Международное налогообложения // Бюллетень бухгалтера. 2002. №20 -8с.
17. Чериик Д. Налоги и налогообложения. - М.: Финансы и статистика. -2001.- 543 с.
18. Жарасбай А. Совершенствование механизма государственной поддержки малого и среднего предпринимательства в Казахстане. -Алматы: Университет «Туран», 2002.-140 с.
19. Мақыш С. «Ақша-несие айналымы». Алматы, 2004.
        
        аннотация
Менің курстық жұмысымның тақырыбы «Қазақстан Республикасындағы
мемлекеттік ... және ... ... ... ... мәселе
мемлекеттегі несие мен қарыздар. Курстық жұмыс үш бөлімнен тұрады:
1. Мемлекеттік несиенің экономикалық мәні және ... ... ... мемлекеттік қарыздардың жағдайын талдау.
3. Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік ... ... ... жұмысымда 4 – график, 3 – кесте, 2 – сызба, 2 – ... ... ... ... 5
1 Мемлекеттік несиенің экономикалық мәні және
негіздері..................... 6
1.1 ... ... ... 6
1.2 Мемлекеттік несиенің нысандары мен
әдістері.......................................... 9
1.3 Халықаралық мемлекеттік
несие................................................................. 12
2 Қазақстан ... ... ... ... ... Республикасындағы мемлекеттік борыш және оны
басқару.....................................................................
............................................. 17
2.2 Қазақстан Ресепубликасындағы ... ... ... ... жағдайының өзара байланысы мен негізгі көрсеткіштерін
талдау
............................................................................
....................................... 25
3 Қазақстан Республикасындағы ... ... ... ... 37
Пайдаланылған
әдебиеттер..................................................................
............ 38
Кіріспе
Біздің салауатты экономикалық өрлеу стратегиямыз мықты нарықтық
экономикаға, ... ... ... және ... ... ... ... Ол мынадай 10 принциптен тұрады.
Мемлекеттің белсенді рөл атқара отырып, экономикаға ... ... ... ... ... мен олардың жекелеген
учаскелерде тежелуі мемлекеттің рөлін қайта қарастыруды талап етеді.
Орталықтағы және ... ... ... ... ... ... дән себу, егін жинау және басқалармен айналысуды тоқтатуға
тиіс. Мемлекет жекеше сектор басты рөл атқаратын нарықтың ... ... ... ... ... ... ... рөл атқаруға тиіс. Яғни,
меншік құқықтарын ресімдеуге, ... ... пен ... ... ... сенімді құралдарын құруға, фискальды және монетарлық саясатты
қолдауға, әлеуметтік қорғау жүйесін дамытуға, қажетті инфрақұрылымды, ... ... ... дамытуды қамтамасыз етуге және ... ... ... ... ... және нормативтік база
жасауды аяқтау көзделіп отыр.
Бірақ нарық ... ... ... ... ... ... ... мемлекет нарықты дамыту мен ол кеңістікті
тазарту үшін араласуға тиіс. ... өзі ... ... ... ... ... ... рөлі мен араласуы бара-бар болуға
тиіс.
Жаңа әлемдік экономикалық ... сай болу үшін біз ... ... мен ... ... ... жекеше сектор мен ұлттық
капиталға жәрдемдесуге, оларды ынталандыруға және олардың белсенділігін
арттырүға тиіспіз.
Соңғы үш ... ... ... ... ... ... болды, бұл мемлекеттік бюджеттің ... мен ... ... және ... ... ... ... Бүгін біз осы мәселені шешуге бұрынғыдан да жақын тұрмыз. Бірақ
бүгінгі табыстарымыз тоқмейілсуге негіз бола алмайды.
Мемлекет пен ... ... ... атқарушы
органдардың) қарамағына заңды және жеке тұлғалардың бос ақша ... ... ... ... пайдалануға шоғырландыру үшін және бюджет
тапшылығы проблемаларын шешу үшін ... ... Оны ... басты әдісі
мемлекеттік кредит болып табылады.
Мемлекеттік кредит — ... ... ... ... ... кредит қатынастарының жиынтығы, бұл қатынастарда ... ... ... және жеке ... ... ... немесе
қарызгер болып табылады.
1 Мемлекеттік несиенің экономикалық мәні және негіздері
1.1 Мемлекеттік несиенің экономикалық мәні
Мемлекет пен ... ... ... ... ... ... және жеке тұлғалардың бос ақша қаражаттары
несие капиталы ретінде уақытша пайдалануға шоғырландыру үшін және ... ... шешу үшін ... ... Оны ... басты әдісі
мемлекеттік кредит болып табылады.
Мемлекеттік кредит — жалпымемлекеттік ... ... ... ... кредит қатынастарының жиынтығы, бұл қатынастарда ... ... ... және жеке тұлғалар несиегерлер (кредиторлар) ... ... ... ... ... ... ... қарызгердіңде, қарыз алушының да, несиегердің де рөлінде көрінеді.
Мемлекеттік ... ... ... берілген қаражаттардың
қайтарымдылығында, мезгілдігінде және ақылығында. Алайда бұл қатынастарды
банк несиесімен шатастыруға ... ... қоры ... ұдайы өндіріс
процесінің үздіксіздігін ... ету ... ... ... несиелендіру және оның тиімділігін арттыру үшін пайдаланылады;
несиелерді жеке ... да ала ... ... ... ... несиелендіру несие қорын өнімді пайдалану болып табылады.
Мемлекеттік кредиттің көмегімен жұмылдырылған қаражаттар көбінесе
экономиканы қаржыландыруға ... оның ... ... ... ... кредит жөніндегі қатынастар мына негіздерде ... ... ... кредит жолымен жұмылдырылатын қаражаттар әр түрлі
қажеттіліктерді — өндірістік, өндірістік емес, сол ... ... ... де ... ... мемлекеттік
қаржы ресурстары ретінде қаралады;
2) алынған және берілген кредиттер үшін есеп айырысулар, олар ... ... ... ... ... жүргізіледі. Бюджет
кірістерінің негізгі және тұрақты бөлігін салықтық түсімдер құрайтындықтан
қарыздар арқылы ... ... ... яғни ... ... ... ... салықтар деп саналады.
Қаржының бөлгіштік функциясы шеңберінде мемлекеттік кредит ақша
қаражаттарын (оларды ... ... ... ... ... ... орындайды. Бұл халықтың, кәсіпорындар мен ұйымдардың уақытша бос
ақша ... ... ... Бұл ... ... ... ақшаны ұйымдастыру нысандарының бірі ... ... ... ... ... ... ұлғаймалы ұдайы өндірістің
ауқымын арттыру және оның қарқынын тездету болып табылады.
Мемлекеттік кредиттің екінші, қосалқы ...... ... ... ... несиелік пайыздың мөлшеріне ықпал ... ... ... ... несие капиталының рыногінде қаржыгер бола отырып,
ол бұл капиталға деген сұранымды ... ... ... несие
капиталының нормасы артады. Сөйтіп, мемлекет бұл ... ... одан жеке ... ... ... әсері"). Бұл
олардың бизнестің белгілі бір түрлерін инвестициялауын шектеуді тудырады.
Бір мезгілде мемлекеттің бағалы қағаздарын ... алу ... ... ... ақшаның және қолма-қолсыз ақшаның) қысқаруына жеткізеді,
мұның өзі ақша эмиссияның зардаптарын жою үшін ... ... ... егер ... қайта бөлгіштік функциясының көмегімен мемлекет
қаржы ресурстарын тікелей белгілі бір салаларға (немесе қажетті өндірістің
дамуына) бағыттайтын ... ... ... ... ... несие
жөніндегі қатынастарға қатыспайтын шаруашылық қатынастарының субъектілеріне
қосымша жанама ... ... ... кредиттің рөлі халықтың, кәсіпорындардың, ұйымдардың
уақытша бос қаражаттарын ... ... және ... ... ... ... ... бағыттауға саяды.
Мемлекеттік кредит түрлері бойынша ішкі, сыртқы (халықаралық), ... ... (1 ... ... ... мемлекеттік кредит қатынастары ... ... ... де, ... ... де ... ... биліктің
жергілікті органдарының, кәсіпорындардың, ұйымдардын және ... ... ... ... ... бір ... ... биліктің
жергілікгі органдары, екінші жағынан ... ... ... ... ... ... қаржы-банк ұйымдары
араласады. Кредит ... ... ... ... ... ал ... ел реципиент-ел деп аталады.
Шартты мемлекеттік кредит отандық қарызгерлер: ... ... ... ... ... алған қарыздарына басқа елдердің
несиегерлеріне ... ... ... ... ... болады. Қарыз шарттары орындалмаған жағдайда үкімет отандық
қарызгердің уақыты келген ... ... ... ... басқа активтерінен бюджет қаражаттары есебінен қарыздың сомасын
төлейді.
1-сызба
Мемлекеттік кредит пен ... ... ... ... ... ... мен әдістері
Мемлекеттік кредиттің негізгі нысаны кредит қатынастары болып ... ... ... ... бұл ... ... ... ретінде болады.
Қарыздар өтеу мезгілі, орны, орналастыру әдістері, қарыз валютасы,
эмитенттер, табыстылық түрлері бойынша ажыратылады. Өтеу ... ... ... (бір ... ... орта мерзімді (1 жылдан 5 жылға дейін),
ұзақ мерзімді (5 жылдан жоғары) болып ажыратылады. Орналастыру орны ... ішкі және ... ... ... бөлінеді. Ішкі қарыздардың
облигацияларын ... ... мен ... ... ала алады. Орналастыру
әдістері бойынша: еркін айналатын, ... ... ... ... ... болып ажыратылады. Мемлекеттік қарыздар, әдеттегідей,
ақша нысанында шығарылады, бірақ қажет болғанда заттай нысаны да ... ... жж. ... ... ... (екі нан және бір ... шығарылды. Оларды шығару сол кездегі ақшаның тез құнсыздануымен
айқындалды. Осындай мақсатпен алтын қарыздар да ... ... ... ... шығарыдды. Заттай қарыздарды өтеу не зат түрінде, не
қарызды өтеу мезетіндегі қанттың немесе нанның ... ... ... ... Бұл ... өтеу жыл бойы ... ... қарыздар үкіметтің қарыздарына және биліктің жергілікті
органдарының қарыздарына (муниципалдық ... ... ... ... қарыздар пайыздық (қарыз иелері жыл сайын
тең үлеспен ... ... ... ... табыс алады); ұтыс немесе
лотореялық (табыс облигациялардың өтеу тиражы ... ұтыс ... ... ... ... ... ... мемлекеттік қарыздардан басқа
олардың тарихында (бұрынғы КСРО бойынша) шаруа қарыздары (1924, 1925, ... үш ... ... ... әскери қарыздар, 1946-1950 жж. халық ... ... және ... қарыздары (5 қарыз) белгілі.
Дербестікке ие болғаннан кейін Қазақстан Республикасында меншікті ішкі
қарыздарды қолдану басталды. 1992 ж. ... ... ... ... ... ол кәсіпорындар мен ұйымдар арасында таратылды. Сол жылы
айналысқа 20 ... (2012 ... ... ... ... ... ішкі ұтыс ... бондары шығарылды. Қарыздар
бойынша ұтыстар жыл сайын 25, 50, 500 мың теңге көлемінде 4 рет ойналады.
1996 жылы Қазақстан ... ... және ... жеке ... арасында номиналы 1000 теңгеге, айналым мерзімі 364
күнге тең мемлекеттік ... ... ... ... Мемлекеттік ішкі
қарызының ұлттық жинақ ... ... ... ... ... жүзбелі табыстық пайыздары есептеліп, олар тоқсан сайын
төленіп тұрады.
Ақша ... ... ... ... жабу ... ... бюджеттен қаржыландыру кезінде кірістердің түспеген
немесе жеткіліксіз түскен кезінде кредиттің ... ... (МҚМ) ... нысаны пайдаланылады. МҚМ қағазсыз нысанда
заңды тұлғаларға — ... ... ... ... 3, 6, 9, 12 ай ... шығарылады. Иелері арасында МҚМ-ді
орналастыру аукциондық сауда-саттықта жүргізіледі, онда ... ... ... ... ... ... ... айналыс мерзімінің бітуіне қарай көрсетулі құны бойынша сатып алады,
бұл бағалы қағаз номиналы (атаулы ... мен ... баға ... инвестордың табысын құрайды. Мемлекет МҚМ-ға есеп айырысу мен
шаруашылық операциялар ... ... ... ... ... ескере отырып) төлемдердің мәртебесін бере ... ... ... ... жылдан бастап атаулы құны 100 АҚШ доллары болатын айналыс мерзімі
5 жыл арнаулы валюталық ... ... ... ... ... қорғау мақсатында Қазақстан Республикасы үкіметінің
атынан Қаржы министрлігі (эмитент) шығарды. Бұл облигациялар ... ... ... ... ... ... және жылына 6,14% мөлшерінде сыйақы
(мүдде) алуға құқық береді.
Сонымен ... ... ... ... ... ... ... құралдардың түрлерін кеңейту мақсатында теңгенің еркін айырбас
бағамы жағдайында айналыс ... 3, 6, 9, 12 ай ... ... ... ... міндеттемелер (МЕКАВМ) шығаруды бастады.
Ол құжаттық емес нысанда және нақты 100 АҚШ долларына ... ... ... баға ... ... ... ұстаушылар Қазақстан Республикасы резиденттері де,
бейрезидентттері де ... ... ... және жеке ... бола ... ... ... қазынашылық валюталық міндеттемелер үшін ақы
төлеу мен Қаржы Министрлігінің қазынашылық валюталық міндеттемелердің нақты
құнын өтеу ... күні мен өтеу ... ... әр ... ... ... ... министрлігі тағайындаған Ұлттық банктің
ресми ... ... ... ... шығыстарын қаржыландыруға пайдаланылатын несие қорын
қалыптастыруға мемлекеттік банктердегі ... ... ... бір ... ... қосу да ... ... нысаны
болып табылады.
Мемлекеттік кредиттің келесі нысаны — елдің ... ... ... ... Мемлекет айналыстағы ақша массасының инфляциялық
құнсыздануымен қосарланатын бұл ... ... ... әр түрлі
келеңсіз себептерден — дағдарысты жағдаяттардан, мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... пайдалану мүмкіндігі болмаған жағдайда иек артады.
КСРО-ның практикасында мемлекеттік ... ... ... ... жабу үшін жалпымемлекеттік несие қорынан қарыз алу нысанының кең
таралғаны белгілі. ... ... ... дүниежүзілік практикада
басқарудың тоталитарлық режімі орын алған мемлекеттерге тән. Ол ... ... ... ... ... ... Сондықтан
Қазақстан Республикасының үкіметі 1998 жылдан бастап жалпымемлекеттік несие
қорының қаражаттарынан тікелей қарыз алуды тоқтатты.
Экономиканы тиімді ... ... ... ... ... ... қатыстырмайынша да шешу мүмкін емес.
Бұл орайда сыртқы ... мен ... ... ... ... ... ... пен қарыздардын бәрі
инвестицияларға жата бермейді. Әсіресе, ... ... ... ... ... ... ... жөн. Олар бюджет тапшылығын жабу
үшін, басқа да зәруліктерді қамтамасыз ету үшін жұмсалды.
"Мемлекеттік және мемлекет кепілдендірген ... алу мен ... ... ... ... ... ... алудың мынандай түрлерін
атауға болады: ... ... алу және ... кепілдендірген қарыз
алу.
Қазақстан Республикасында мемлекеттік қарыз алуды оның ... ... және ... ... ... жүзеге асырады.
Үкіметтің қарыз алуы республикалық бюджеттің тапшылығын қаржыландыру
мақсатында, Ұлттық банктің қарыз алуы төлем ... ... және ... алтын-валюта активтерін толықтыру ... ... ... отырған ақша-кредит саясатымен айқындалатын басқа да
мақсаттарында ... ... ... ... ... ... алуы ... инвестициялық бағдарламаларды қаржыландыруға байланысты
жергілікті бюджеттің тапшылығын жабу мақсатында жүзеге асырылады.
Мемлекеттік ... ... ... мен ... ... Қарызгерге қатысы бойынша:
Қазақстан Республикасы үкіметінің қарыздары;
Қазақстан Республикасы Ұлттық банкінің қарыздары;
Қазақстан Республикасы жергілікті атқарушы ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік қарыздар;
ішкі мемлекеттік қарыздар болып бөлінеді.
3. Қарыз алу нысаны бойынша:
мемлекеттік бағалы қағаздар ... ... ... ... жасау болып бөлінеді.
Қолданылу мерзімі бойынша мемлекеттік эмиссиялық бағалы қағаздар:
айналыс ... 1 ... ... ... ... ... 1 жылдан 10 жылға дейін, орта мерзімді;
айналыс мерзімі 10 жылдан астам, ұзақ мерзімді болып балінеді.
Мемлекеттік эмиссиялық ... ... ... және ... ... ұсынушылар үшін тек қана ... ... ... ... құны бойынша, сыйақының (мүдденің) ... ... ... мөлшерлемесімен шығарылуы мүмкін.
Қарыз туралы келіссөздер жүргізу, шарттарға (келісімдерге) қол қою
тәртібін, оның атынан ... ... ... ... ... ... айналысқа түсіру, өтеу және оларға қызмет
көрсету тәртібін Қазақстан Республикасының Үкіметі белгілейді.
Мемлекеттік кредиттің әдістері әр түрлі және баяндалған ... ... ... ... — бұл қаражаттарды тартудың және ... ... ... ... олар қарыздарды шығарудың шарттарымен
анықталады: табыстылықты анықтаудың және табыс ... ... ... ... ... ... ... еркін сатып алу
және сату; жазылу; мәжбүрлеме орналастыру), өтеу ... ... ... ... ... ... бар облигацияларды төлеп
(сатып) алу; мерзімсіз қарыздарда — пайыздық кірісті дүркіндік төлеу).
Қарыздардағы әдістерге сондай-ақ мемлекеттің борышын ... ... ... (ары ... қараңыз: жаңғырту (конверсия), нығайту (консолидация),
сәйкестендіру (унификация), ... ... ... әдістер болып табылады: дисконттың мөлшері, кесіп тастау
бағасы, құн бойынша өтеу, өтеу ... ... ... тәртібі
(реті).
Мемлекеттік кредиттің нысандары кезінде — ... ... ... ... пайдалану кезінде мұндай қолданудың
шарттары әдістер болып табылады: ... ... ... ретінде
тартылатын ресурстардың үлесі, қайтару мерзімі, табыстылық нормасы. Елдің
орталық эмиссиялық банкісінің ... ... ...... ... бұл ... мұндай қарыз алудың инфляциялық ықпалын азайтуы тиіс.
Мемлекеттік кредиттер нысанындағы әдістер ... банк ... ... болып келеді.
1.3 Халықаралық мемлекеттік несие
Өзінің шығындарын жабуға мемлекет шетелдік кредиттерді де ... ... ... ... өсуі ... ... тез ... жеткізіп, соның негізінде сыртқы берешектердің шапшаң
өсуіне себептер болып отыр. Мемлекеттер ... ... ... ресурстарын
жұмылдыру үшін ұлттық шекарадан тысқары елдердегі бос ақша көздерін ... ... ... ... ... ... әр ... мемлекеттік органдары кредит мәмілелерінің қатысушылары ... ... ... — халықаралық экономикалық қатынастар
сферасында ... ... ... ... мемлекет
дүниежүзілік қаржы рыногінде борышкер ... ... ... ... ... Бұл ... мемлекеттік сыртқы қарыздар нысанын
қабылдайды және ішкі қарыздар секілді олар да қайтарымдылық, мерзімділік
және ... ... ... ... ... ... ... пайыздармен бірге елдің мемлекеттік борышына қосылады.
Мемлекеттік ... ... ақша және ... нысанында беріледі. Несие
субъектісі мемлекеттік уәкілетті органдар арқылы елдер болып саналады.
Халықаралық кредит — ... ... ... ... басқа заңды және жеке тұлғаларының басқа елдердің мемлекеттеріне,
банктеріне және өзге де ... және жеке ... ... қарыздары.
Сыртқы экономикалық байланыстардың дамуына байланысты ... ... мына ... ... ... ... маңызды орын алып отыр:
Халықаралық Валюта Қоры (ХВҚ), Халықаралық Қайта Құру және Даму ... ... ... және оның ...... ... ... Инвестациялар Кепілдігінің Көпжақты Агенттігі (ИККА), Халықаралық
Қаржы Корпорациясы (ХҚК), Европа Қайта Құру және Даму ... ... ... ... ... ... Даму ... (ИДБ) және басқалары. ХВҚ валюта
бағамдарын реттеу нормаларын ... және ... ... ... ... ... валюталық шектеулерді жою, оларға төлем баланстарын
реттеу үшін қаражаттар беру арқылы халықаралық сауда мен ... ... банк пен оның ... елдердің экономикалық дамуын оларға
техникалық көмек көрсету мен елдердің экономикалық әлуетін іске асыруға
қабілетті жобаларды ... ... ... ... мәні жағынан халықаралық мемлекеттік кредит ... ... ... ету ... бірі ... табылады, бірқатар
жағдайда дамушы елдерге экономикалық көмек ... ... ... ... ... экономикалық заңдардың ... ... ... дамуы мына факторларға байланысты болады:
1) еңбектің халықаралық бөлінісі мен экономикалық бірігу ... ... ... қауымдасуы;
3) елдердің табиғи ресурстарымен және жұмыс күшімен әр түрлі қамтамасыз
етілуі;
4) жеке елдердің экономикалық дамуының ... ... ... ... ... ... экономикалық көмек көрсетудің қажеттігі;
6) дамушы елдердің дамыған елдермен сауда-экономикалық ынтымақтастығы;
Халықаралық кредитке берілетін мемлекеттің кредит ресурстары:
1) қорланым қорларына жататын мемлекеттік бюджеттердің ... ... ... қорларынан (ұлттық және халықаралық банктердің
меншікті және ... ... ... ... ... мен ұйымдардың қаражаттарынан тұрады.
Ақша нысанындағы халықаралық кредит ұлттық валюталарда және еркін
айырбасталымды валюталарда ... ... ... ... ... экономикалық
қызметі процесінде мерзімділік, ақылық және қайтарымдылық жағдайында тауар
және ақша ресурстарын қайта бөлу болып табылады.
Халықаралық ... ... ... ... ... дамудың деңгейлерін теңестіруге, сыртқы сауданың ... ... ... ... ... ... ... сыртқы қарыздар болып табылады.
Қарыз қаражаттары сыртқы сауда мәмілелерін ... ... ... ... ... ... – сыртқы сауданы несиелендіру үшін ... ... ... ... ... ... ... және өтеу
елдердің тиісті бағдарламалары мен бюджеттерінде ... ... ... ... міндеттемелерін толық әрі бөгетсіз орындауына мүмкіндік
береді.
Халықаралық кредит нысандарында экономикалық дамуды қолдау мақсатымен
шетел мемлекеттері мен ... ... ... дамуға ресми көмек
ерекшеленеді. Көмек беру мақсаттарының коммерциялық емес ... ... ... ... ... (ХҚДБ, ЕҚДБ, АДБ) өздерінің пайдасын
барынша көбейтуге ... ... ... ... ... ... ... ететін сфераларды қаржыландырады. Мысалы, ХВҚ-
ның кредиттері Қазақстанға макроэкономикалық тұрақтандырудың ... ... ... ... бағамын қолдауға
беріледі, мұның өзі басқа ... ... ... елге ... бірі ... ... экономикалық қатынастар практикасында сондай-ақ экспорттық
немесе "байланыстырылған кредиттер" ... ... ... ... ... елге ... тауарларды сатып алуға берілетін кредит олардың
жеткізілімімен "байланыстырылады". Әдетте ... ... ... ... ... өзі өз еліндегі жеткіліксіз сұранымды
тауарларды басқа елдердің ... ... ... ... кредиттерді пайдаланудың елдің сауда ... ... ... ... Қосымша қаржыландырудың есебінен импорт өседі, ал
бұл сауда балансының тапшылығын тудыруы немесе көбейтуі ... ... ... ... ... экономикалық өсуге кері ықпал
жасайды, өйткені, біріншіден, тиісті қаражаттарды өндірістік сфераға салуға
мүмкін болар еді және ... ... ... мезеттік
қанағаттандырудың орнына табыс әкелер еді; екіншіден, ... ... ... және арзан тауарлар ретінде отандық ... ... ... ... ... ... ... материалдарды, азық-түлікті сатып алу
кезінде дамыған елдерде ... ... ... мен сыртқы экономикалық банк
контрактар мен келісімдер, соның ішінде ... ... ... ... банктері мен фирмаларынан ... банк және ... ... Өтемдік келісімдер — бұл ... ... ... бұл ... ... ... ... алушы оның құнын
басқа тауарлар жеткізілімімен төлейді. Өтемдік келісімдер, әдеттегідей,
шетел ... ұзақ ... ... ... ... ... ... шетелдік фирмаларға белгілі бір объектіні салу үшін
олардан сатып алынатын тауарлар төленеді. Жеткізілімнің құны ... ... ... есебінен өтеледі.
1996 жылдан бастап халықаралық қаржы рыноктерінде орналастыру үшін
Қазақстан АҚШ ... мен ... ... еуробондарды — егеменді
облигацияпарды шығаруды бастады.
Мемлекеттік сыртқы қарыздардың мақсаты республикалық бюджет тапшылығын
қаржыландыру жәнс төлем балансын сүйемелдеу болып ... ... ... ... ... ... республикалық бюджетке есептеледі және
бюджеттің ... ... ... ал ... банк ... ... саясатын іске асыру мақсатында пайдаланылады. Бұл қаражаттар
мақсатты арналымына қарай тікелей өтеусіз ... ... ... ... ... ішкі ... ... берілуі мүмкін. Өтеусіз
пайдалану бюджеттен жұмсау (қаржы бөлу) немесе қаржыны Ұлттық ... ... ... ... Ішкі ... қаржыгерлер үшін қаржыны
кредит келісімшарттары бойынша ... ...... ... ... банк
береді. Қарыз қаражаттарының мақсатты пайдалануына бақылауды заңнамаға және
кредит ... ... ... ... ... ... ал ... сақталмаған кезде тиісті санкциялар қолданылады.
Кредитті өтеу қабілетін бағалау үшін рейтинг агенттіктері ... ... ... бұл ... мына ... назар аударылады:
1. Демократиялық саяси жүйені жасаудағы прогресс; мұны ... ... ... ... қабылдау процесінің ашықтығы,
экономикалық реформаларды жүргізуге саяси жолды ... және ... ... ... ... деп ... Қаржылық тұрақтылыққа және экономикалық өсуге жетудегі жетістіктер.
Олар өзіне мыналарды қамтиды: фискалдық және ... ... ... валютаның тұрақтылығы мен айырбасталымдығы кезінде
инфляцияның төменгі деңгейін ұстап ... ... ... ... ... ... жеке ... ролі (мемлекеттік секторды жекешелендірудің дәрежесі, жеке меншік
компаниялардың жетістіктері, кәсіпорындардың ... ... ... ... ... салық салуға қатысындағы
өзгерістер және төлем тәртібі, экономикалық ... ... ... ... жаңа отандық және шетелдік компаниялар үшін
рыноктердің ... ... ... мен ... ... ... ... ахуалы (банк секторының дамуы және оны реттеу, қаржы
делдалдығының дамуы, қор ... және ... емес ... ... ... институттардың дамулығы (тиімді инфрақұрылымы мен
заңнаманың болуы).
4. Сауда ... ... ... ... пен ... өсу ... құрылымы, халықаралық экономикалық сауда ... ... көзі ... ... тура ... рөлі,
менеджменттің деңгейі, технологияларды беру арқылы бағаланады.
Соңғы жылдары ... ... шет ... едәуір кредиттер
алды. Сондықтан валюта қаражаттарын ұтымды, икемді жұмсаудың маңызы ... Олар ... ... ... ... ... ... құру және жаңғырту және басым өндірістерді, яғни ... үшін ... ... ... ... ... дамыту үшін
пайдаланылуы тиіс.
Қазіргі жағдайда жабдықты, материалдарды, азық-түлікті сатып ... ... ... ... ... ... мен ... экономикалық банк
контрактар мен келісімдер, соның ішінде өтемдік келісімдер негізінде ... ... мен ... алатын банк және ... ... ... ... — бұл ... ... түрі, бұл келісімдер кезінде тауарды сатып алушы оның ... ... ... ... Өтемдік келісімдер, әдеттегідей,
шетел ... ұзақ ... ... ... ... бұл
кредиттердің есебінен шетелдік фирмаларға белгілі бір ... салу ... ... ... тауарлар төленеді. Жеткізілімнің құны салынған
объектілер өнімінің экспорты есебінен өтеледі.
2 Қазақстан Республикасындағы ... ... ... ... ... Республикасындағы мемлекеттік борыш және оны басқару
Мемлекеттік кредит қызметінің нәтижесінде мемлекеттік борыш түзіледі.
Мемлекеттік борыш — бұл ... және ... бір ... ... ... ... ... бойынша есептелген пайыздарды қоса).
Мемлекеттік борыш ұлғаймалы ұдайы өндірісті және қоғамдық қажеттіліктерді
қанағаттандыру үшін ақша ... ... ... бірі ... ... ... туады. Мемлекеттік борышты мемлекет
мемлекеттік бюджеттің қаражаттары есебінен өтейді. ... ... ... және ... ... ... ... борыш ішкі
және сыртқы мемлекеттік борыш ... ... ... ... ... ... ... болып ажыратылады. Күрделі мемлекеттік борыш деп
мемлекеттің ... және ... ... ... ... (бұл ... ... есептелген пайыздарды қоса) ... ... — бұл ... ... ... ... бойынша
несиегерлерге табыс төлеу және мерзімі келген міндеттемелерді ... ... ... ... ... өз ... тікелей
Үкіметтің, Ұлттық банктің жене Үкіметтің кепілдігі ... ... ... ... бөлінеді. Егер борышты несиегерлердің түрлері
(типтері) бойынша ... ... ... көбінесе Дүниежүзілік банкке,
Халықаралық валюта қорына және Қазақстандық экспортты ... ... ... ... ... ... жеке несиегерлерге де тиеді.
Бұлар көбінесе Қазақстанның ... ...... ... ... ... мен еурооблигацияларын сатып алатын
шетелдік жеке және заңды ұйымдар. Орналастырылған еурооблигацияларды өтеу
мемлекеттік борышқа қызмет ... ... ... ... бірі ... ... ... басқа тұрпаты — шетелдік коммерциялық ... ... ... ... берілген қысқа мерзімді
жұмсалымдар айрықша танылып ... ... ... ... қаржылық емес
ұйымдар берді. Шетелдік коммерциялық банктердің үлесіне Қазақстанның
кепілденбеген ... ... ... 23,6% ғана тиіп ... ... ... да
негізінен банктер емес. Борыштың 86,9% өзіне отандық кәсіпорындар алды.
Донор-елдер арасында Жапония, Германия, АҚШ, Ұлыбритания, Нидерланды
елдері аса ірі ... ... ... ... алынған сыртқы ресурстар
10% дейін және халықаралық ұйымдардан — 21 % дейін артты.
Мемлекеттік борыштың пайда болуы мен ... ... ... ... ... ... ... жағынан дамыған елдердің едәуір мемлекеттік ішкі борышы
болады. Алайда борыштың бұл түрінің ... ... ... ... ... ерекшеліктеріндегі айырмашылық елеулі болады. Дамыған
елдерде мемлекеттік борыш және оны ... ... ... ... ... тұрақтандыру мен оны дамытудың
кіріктірілген ... ... ... ... корпорациялардан,
банктерден, басқа қаржы және ... ... ... ... ... ... ... және аталған қарызгерлердің активтері
ретінде қаралады. ... ... ... ... ... қарызы" ретінде
қаралады және ұлттың жиынтық байлығының жалпы мөлшеріне әсер ... ... ... ... ... ... қажеттігі түріндегі оның белгілі
бір теріс зардаптары инвестицияларға немесе елдің экономикасын дамытуға
қосымша ... ... ... болатын оңтайлы нәтижелермен
жабылады. Ішкі ... өсуі ... ... табыс пен байлық кемімейді,
мұның өзі, әрине, табыстардың қайта бөлінісімен байланысты болатын ... ... ... шығармайды, олар мынаған саяды:
1. Берешекті өтеу мен пайыздарды төлеу бюджет қаражаттарының есебінен,
яғни салық төлеушілердің есебінен жүргізіледі; ... ... ... ... иелеріне, әдеттегідей, қоғамның дәулетті жіктеріне ағылады.
2. Салықтарды көбейту ... ... ... ... ... ... кезінде макроэкономикалық тәуелділіктер қосылады;
жиынтық сұранымның қысқаруы тепе-теңді таза ұлттық ... ... ... тарапынан қаражаттардын жұмсалымына ... ... ... ... инвестициялау
қысқарады.
3. Жеке меншік кәсіпкерлердің "инвестицияларын ығыстыру" нәтижесі іс-
әрекет етеді. Бұл құбылыс мынадан туып ... ... ... ... ... жабу ... ... рыногіне шыға отырып, ақша рыногінде
бәсекені күшейтеді, ... ... ақша ... ... артады. Бұл жеке меншік секторды инвестициялардың бір
бөлігінен айырады, ал ... ... ... тепе-теңді таза
ұлттық өнімді азайтады.
Егер ... ақша ... ... ... ... емес ... ... бағыттаса, егер экономика
жұмыспен толық емес ... ... ... ... ... ... нәтижесі шектелуі мүмкін.
Қазақстан практикасында бюджеттердің тапшылықтары мен мемлекеттік борыш
қаржыландыру нысандары және туындайтын зардаптар бойынша ... ... ... бөлігі үкімет тұрғызатын өзгеше "қаржы
пирамидасы" болып табылатын мемлекеттік ... ... ... нысанында көрсетіледі. Мемлекеттің қолданыстағы ... ... ... ... ішкі ... үнемі арттырады.
Ішкі мемлекеттік борыштың басқа нысандарына мыналар жатады:
Бюджет тапшылығын жабу үшін ... ... ... ... ... ... және басқа бағалы қағаздар шығарумен ресімделген халықтан,
шаруашылық жүргізуші субъектілерден алынған қарыздар бойынша борыш.
Қазақстанда оның дербес ... ... ішкі ... ... ... ... ауыл шаруашылығы өнімнің, жеңіл ... баға ... өтеу және ауыл ... ... сатып алу
бағасына сараланған үстемелер ... ... ... ... ... өзі ... әкімшілік әдістері жағдайындағы баға
сәйкессіздігінің нәтижесі болатын;
ауыл ... ... мен су ... ... ... берудің және шаруашылық жүргізудің шаруашылық есеп
әдістерінің қағидаттарын ... ... ... банк ... бойынша
есептен шығарылған берешегі;
"директивалық " кредиттер деп аталатын нысандағы жинақталған, сондай-ақ
ішкі республикалық есепке алу ... ... ... және ... ... берешек. Директивалық кредиттерді ... банк ... ... кәсіпорындар мен салаларға дағдарыс
жағдайындағы олардың ... ... ... үшін ... Ішкі
республикалық есепке алу ... мен ... ... ... ... ... өзара борыштарын өтеу үшін жүргізілді.
Директивалық кредиттер мен өзара есепке алуды ... ... ... ... ... ішкі ... ... бұл нысандары
бұдан былай қолданылмайды.
Ішкі мемлекеттік ... ... ... мен үдей ... мемлекеттік
бюджеттің тұрақты тапшылығынан туындайды. Қазақстан үкіметінің ішкі
мемлекеттік борышы 2000 жылы ... ... ... және ... ... ... ... құрады, мұның өзі борыштың бұл түрінің біркелкі
параметрлері ретінде көрінеді.
Сыртқы мемлекеттік борыш — ... ... ... ... бір ... белгіленген мерзімде өтеуге жататын елдің қаржылық
міндеттемелерінің сомасы.
Елдің ... ... ... ... дүниежүзілік практика болып
саналады. Алайда оның шегі ... ол ... ... ... ... бола бастайды. Мемлекеттік сыртқы қарыз алу бойынша ... ... ... Ұлттық банкісінің таза ... 50 ... ... ... ... ... көптен-көп
ауқымда тарту несиегер елдерді экономикалық және ... ... ... ... ... борыштың мөлшерін салыстырмалы
сипаттау үшін арнайы көрсеткіш — ... ... ... ... Ол ... ... (негізгі сома және пайыздар бойынша)
елдің валюталық түсімдеріне ... ... ... ... ... ... ... 25% болып саналады.
Елдің экономикасының көлемімен салыстырғандағы оның сыртқы борышының
мөлшері туралы түсінікті Дүниежүзілік ... ... ... жасауға
болады. Осы халықаралық қаржы ұйымының анықтауы ... ... ... деп есептелінеді, егер:
а) жалпы сыртқы борыштың ... ішкі ... ... 48%-дан аспаса
(Қазақстанда — 33,8);
ә) жалпы сыртқы борыштың экспортқа ... — 132 ...... ... қызмет көрсету сомасының экспортқа қатысы — 18 (22,8);
в) сыйақы (мүдде) төлемдерінің экспортқа қатысы— 12 (5,1).
Сөйтіп, егер ... ... ... ... ... алмасақ,
Қазақстанның берешегін әзірше төмен деп санауға болады. Бірақ республика
борышының жоспарлы өсіп отырғанын, ал оның ... ... ... ескерсек ахуалдың нашарлауы мүмкін.
2.2 Қазақстан Ресепубликасындағы макроэкономикалық ... және ... ... ... ... мен негізгі көрсеткіштерін талдау
Сыртқы экономикалық қолайлы конъюктура, ішкі әлеуметтік-экономикалық
тұрақтылык пен орта ... ... ... ... ... ... жылдары ең маңызды макроэкономикалық көрсеткіштердің оң серпінін
сақтап қалды. Нақты ЖІӨ-нің 2005 жылмен салыстырғанда 10,6% болды. ЖІӨ ... ... ... ... 80,6% ... және ... болған жағдайда ЖІӨ екі еселеу міндетіне 2007 жылдың өзінде-ақ
қол жеткізуге болады (1-сурет).
Нақты ЖІӨ-нің өсуі ... ... ... ... ... ... негізделген. Тауар өндірісі кұрылымында кұрылыс көлемі
35,6%, ауыл шаруашылық көлемі 7,0%, өнеркәсіп көлемі 6,9%, оның ... ... 7,0%, ... өнеркәсіпте 7,3% өсті (2-сурет).
1-сурет. 2001 -2006 жылдар аралығындағы ЖІӨ-нің динамикасы
Ескертпе. ҚР-нын Статистика жөніндегі агентгігінің деректері бойынша
2-сурет. ... ... ... ... ... өндіріс көлемінің динамикасы,
өткен жылға %-бен
Ескертпе. ҚР-ның Статистика жөніндегі агентгігінің деректері бойынша
ЖІӨ өндірісіндегі негізгі үлесті ... ... (29,5%). ... 2006 ... кен ... ... ... 57,9% дейін ұлғайды, ал
2001 жылы кен өндіру және өңдеуші өнеркәсіп салалары шамамен тең ... ... 45,5% және 45,3%). ... ... ... мынадай
салалардың былайша өсуімен сипатталды: қаржы қызметі 43,4%, байланыс
қызметі 20,4%, ... 9,8%, ... 7,0%. ЖІӨ ... ... ... әлі ... ... алып отыр (52,5%), бұл ретте 2002 жылдан бастап олардың
үлесі ЖІӨ өндірісінің ... ... ... асады (кесте 1).
Кесте 3
Жалпы ішкі өнімнің құрылымы,
2001-2006 ж.ж.
Көрсеткіштер |2001 |2002 |2003 |2004 |2005 |2006 | |ЖІӨ, барлығы
Тауар өндірісі
Қызмет көрсету ... ... және ... ... ... ... |100
42,5
53,4
4,1 |100
43,6
52,6
3,8 |100
44,0
52,5
3,5 | |Ескертпе. ҚР-ның Статистика жөніндегі агенттігінің деректері ... ... ... жанама өлшенетін қызметі
Қазақстандық экономиканың ішкі өсу факторларына макроэкономикалық
саясатты тиімді жүргізуді ... ... оның ... негізгі
капиталға салықтар көлөмінің түсуі артады, жұмыссыздар деңгейі төмендейді,
халықтың ... өсе ... ... ... ... ... байқалған оң үрдістерге
қарамастан, бірқатар факторлар әлі де айтарлықтай өндірісті тежеуде. Оларға
мыналарды жатқызуға болады:
- шығарылатын өнімге сұраныстың ... ... ... ... ... ... ... жетіспеуін;
- жоғары салықтарды;
- шикізатқа, материалдар мен шалафабрикаттарға жоғары бағаларды;
- білікті жұмысшылардың жетіспеушілігін.
2001-2006 жылдар ішіндө ... ... ... 4-4,5 ... қор нарығы инвестициялық қызметке әзірге өте ... ... ... ... жөн.
Инвестициялық белсенділікті тежейтін ... ... ... ... ... кемшілігі, жабдықтардың,
құрылысқа жоғары бағаларын, жоғары банк пайызын, ... ... ... атау қажет.
Экономикалық өсуді қолдау үшін Үкімет құрылымдық және институционалдық
реформаларды жүргізді. Оларға мыналарды жатқызуға болады:
- салықтың әкімшілдік ... ... мен ... әсіресе, салық
тәртібі дәстүрлі үйлеспейтін және қаржы ағындарының ... ірі ... және ... ... ... қосылған құн салығын және әлеуметтік салықты төмендетуді;
- банк ... ... ... одан әрі ... ... ... қорларының қызметін нығайту жөніндегі шараларды;
- банк депозиттерін сақтандыруды, қайта қаржыландыру мөлшерлемелерін
төмендетуді;
- бюджет жүйесін жетілдіру мен ... ... ... ... және басқаларды.
Бұл халықтың табысы төмен жағдайдағы табиғи монополистердің көрсететін
қызметтеріне тарифтердің күрт өсуі ... ... ... ... Бұл ... ... және ... да бәсекелестікке қабілеттігі
нашар отандық өнімді соққыдан аман алып қалуға көмектесті.
Ел экономикасының өсуіне көбінесе ... ... ... ... Дегенмен 2006 жылы олардың өсу қарқыны 2005 жылғы
22,1%-дан 2006жылғы 10,6%-ға дейін төмендеді (3-сурет).
Негізгі капиталға қаражат ... ... ... ... ... меншік қаражаты (60,1%), шетелдік инвестициялар
(19,7%), бюджет қаражаты – 1,4%, заем қаражаты – 7,8% ... ... ... газ ... ... ... инвестициялардың жалпы көлөмінің
32,9%), жылжымайтын мүлікпен операциялар (21,0%), ... және ... және ... өнеркәсібі (11,3%) инвестициялар салу үшін басым салалар
болып ... жылы ... ... мен қызмет көрсету көлемі, толық бағалауды
есепке ала отырып 2005 жылғы деңгейден 1,2 есе асты. ... ... ... ... ең ... ... қол жеткізген кезде тұрғын үйді
пайдалануға беру (6187 мың ш.м.) тұңғыш рет 1991 ... ... (6 130 ... ... Бұл ... тұрғын үй құрылысына 2005 жылға қарағанда 21,7% көп
қаражат жұмсалды.
3-сурет. Негізгі капиталға инвестициялардың өсу қарқыны, өткен ... ... ... ... ... ... ... бойынша
Өнеркәсіп өндірісінің өсуі жағдайларында көлікпен жүк тасымалдау көлемі
5,0% ұлғайғаны ... ... ... ... ... көлемі
2006 жылы 20,4% өсті, оның ішінде халыққа қызмет көрсету – 27,1%өсті.
Мемлекеттің экономикалық саясатын ... ... ... ... ... ... кезде тиімді болады. Мұнда ... ... ... рөль атқарады, алайда ол Қазақстанға әзірге
жеткілікті дамыған. Қазіргі кезде ол қор нарығын, банкілік және ... ... ... ... ... ... нарығы. 2006 жылы Қаржы министрлігі ... ... ... бұл, ең ... ... ... жұмыс істеудің жаңа
тетігін енгізуге орай бюджетті қаржыландырудың күтілген ... ... ... ... ... жарты жылдыққа тиесілі болғанда,
эмиссиялар ... 2005 ... ... ... кезенде неғұрлым
қалыпты болды және ... ... ... ... жүргізілді. Бұл ретте тек
орта мерзімді және ұзақ мерзімді қазынашылық міндеттемелер, ... ... ... ... ... арналған ұзақ
мерзімді жинақтаушы қазынашылық міндеттемелер шығарылды.
Қаржы министрлігінің қазынашылық міндеттемелерін шығару ... ... 155,3 ... ... ... бұл ... жылғы көлемнен 26,5% көп.
2006 жылы Қаржы министрлігінің бағалы қағаздарын орналастыру бойынша
барлығы 17 аукцион жүргізілді, онда 3 және 4 ... ... 6, 7, 8, 9 ... жылдық МЕУКАМ, сондай-ақ 10 және 15 жылдық МЕУЖКАМ орналастырылды. 2005
жылмен салыстырғанда аукциондар санының өсуі (2005 жылы 7 ... ... бұл ... ... міндеттемелерді бір аукционға орналастыру
көлемі бұрынғы деңгейде қалды.
Осылайша Қаржы министрлігі қысқа мерзімді бағалы қағаздарды ... ... ... ... ... дюрациясын көбейтті және
сонымен бір мезгілдө ұзақ мерзімді қағаздардың түрлері бойынша эмиссияларды
ұлғайту есебінен айналыстағы ... ... ... ... ... ... 6, 7, 8, 9 және 10 ... МЕУКАМ сияқты қағаздарды шығару
қосылды.
2006 жылдың ... ... ... ... ... ... мынадай түрде берілген: айналыстан қысқа мерзімді
қазынашылық міндеттемелер және ... ... ... ... ... ... МЕОКАМ (айналыс мерзімі 1 жылдан 5 жылға
дейін) - 42,5%, ... қоса ... ұзақ ... ... ... 5 жылдан астам) - 33,7%, узақ мерзімді жинақ ... ... 5 ... астам) - 23,8% шықты.
Сонымен, қаржы қызметтері нарығының айтарлықтай елеулі пайдаланбаған
мүмкіндіктері бар. Бұл нарықты жандандыру үшін ... ... ... ... ол ... «тым ... кетуіне» жол бермеуде, оның
құрылмдық ... ... ... бәсекелестікке қабілеттілігін арттыруда
және тұтас алғанда елдің тұрақты дамуына қол жеткізуде маңызды ... ... ... ... ... әжептеуір ымырашыл болды. Тұрақты
қазыналық саясатты жасауда ҚР-ның ұлттық қорын құру маңызды қадам болды.
Бүгін, ... қор, ... мен ... ... ... бағалардың
нәтижесінде алынған табыстың бір бөлігін ішкі айнапымнан ... ... ... ... тұрақтылықты қамтамасыз етудің маңызды
құралы болғанын атауға болады.
Қазіргі ... ... мен ... ... ... болатын
мемлекеттік түсімдер мемлекеттік бюджет пен Ұлттық қор арасында бөлінеді.
Энергия тасымалдағыштардың бағасы мен банк ... ... ... одан әрі өсуі ... ... балансы үшін айқындаушы факторлар
болды.
Республикаға валюта түсімдерінің негізгі көздерінің бірі ... ... ... 2006 жылы 38,8 ... АҚШ ... жуық ... 2005 ... көлемнен 37% артық. Экспорттың өсуіне Қазақстан экспортының
негізгі баптары бойынша нақты көлем аз ғана ... ... ... ... ... ... Мәселен, экспорттың жалпы ... 61% ... ... және газ ... ... үлесі 2005 жылғымен
салыстырғанда 36%, оның ішінде 30% бағаның көтерілуі ... ... ... ... ... тауарлар импорты бір жыл ішінде ... ... ... 34,2% ... ... ... ... оң
сальдосы (тауарлардың таза экспорты) 14,6 ... ... асып ... (2005
жылғы 10,3 млрд. долл.).
Мұнай-газ кен орындарының ... ... және ... жөніндегі
жобаларды іске асыруды жалғастыру халықаралық қызмет көрсету импортының
одан әрі өсуіне себепші болды. ... ... ... балансының теріс
сальдосы бір жылда 5,2 млрд. доллардан 5,9 млрд. долл. дейін өсті.
Шикізат тауарлары экспортын негізінен шетелдік қатысуы бар ... ... ... ... түсетін кірістердің өсуі нәтижесінде
тікелей шетелдік инвесторларға төленетін ... ... ... 2006 жылы ... шетелдік инвесторлардың кірістері 7,6 млрд.
долл. асты, оның 5,7 ... ... ... дивидендтер (2005 жылы тиісінше
4,6 және З,6 млрд. долл.). Осы төлемдермен қатар жеке ... ... ... ... ... ... күрт өсті және нәтижесінде,
бір жылда кірістер балансы бойынша ... ... 64,9% ... ... ... 9,3 ... ... асты.
Ресурстардың таза әкетілуінің өсуі ағымдағы трансферттер ... ... – 2006 жылы 1,2 ... ... болды (2005 жылы 412 млн. долл.).
Тауарлардың таза экспортынан түскен ... ... ... ... ... ... ... бойынша таза шығыстардың өсуі 2006
жылы ағымдағы шоттар тапшылығының кеңеюіне себепші болды.
Нәтижесінде 2006 жылы ағымдағы операциялар ... ... ... 1,8
млрд, долл. немесе ЖІӨ-нің 2,3% болды (ағымдағы шоттың 2005 жылғы тапшылығы
– 1 млрд.долл.).
4-сурет. Қазақстанға шетелдік тікелей инвестициялардың ... ... ... ... ... агенттігінің деректері бойынша
3 Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік борышты ... ... ... және ... ... және ... ... қарыздардың, сондай-ақ Қазақстан Республикасы резиденттерінің
Қазақстан ... ... ... ... ... белгілі бір күнгі сомасы жалпы сыртқы борышты
құрайды. Ол сыртқы мемлекеттік борышты және ішкі ... ... ... ... ...... ... өкіметінің,
жергілікті атқарушы органдарының және ... ... ... ... несиегерлері алдындағы сыртқы мемлекеттік
қарыздар мен басқа да борыштық міндеттемелері бойынша мемлекеттік ... ... Ішкі ... борыш — үкіметтің, жергілікті атқарушы
органдардың және Ұлттық банктің ... ... ... ... ішкі мемлекеттік қарыздар мен басқа да борыштық
міндеттемелері бойынша мемлекеттік ... ... ... жылы ... ... мұра ... қалған Қазақстанның сыртқы борышы
3,2 млрд. долларды құрады. 1993 ... ... ... ... ... ... ... Қазақстанның үлестік борышы мәселесін реттеген
"нөлдік вариантты" келісімге қол ... ... және ... ... ... ... ... Қазақстанның сыртқы борышы 1,9 ... ... Бұл ... ... мүмкіншілігі бар Қазақстан
Республикасы үшін көп емес еді. 1995 ... ... ... ... қоса ... ... борыш 3,09 млрд. долларды құрады (шамамен ЖІӨ-
нің 19%). 1999 жылдың басында жалпы сыртқы ... ең ... ... ... млн. долларға жетті. 2001 жылдың басында ... ... ... млн. ... ... ... сыртқы борыш — 694,6 млн.
долларға, жиыны — 3966,6 млн. ... ... Бұл ішкі ... ... барлық борышының 86,8%-ын құрады. Алайда жекеменшік сектордың
борышымен бірге — 8456 млн. доллар (соның ... ... ... ... млн. ... ... сыртқы борыш 12422 млн. долларға жетті. 2002 жылы
мемлекеттің сыртқы борышының мөлшері ЖІӨ-нің 12 пайыздайын құрады.
Мемлекеттік борыштың болуы ... ... ... және ... ... ... ... жыл сайынғы шығындарды қажет етеді,
олар мемлекеттік борышты басқару жөніндегі шығындар деп ... ... ... ... ... және оған ... ... министрлігі тиісті жылға арналған республикалық бюджет
туралы Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... Ұлттық банктің борышын өтеуді және оған ... ... банк ... ... ... есебінен, жергілікті атқарушы
органдардың мемлекеттік борышын өтеуді және оған ... ... ол ... ... ... ... ... қаражат есебінен Ұлттық
банктің келісімі бойынша жергілікті атқарушы органның қарыздарына қызмет
көрсету үшін тартылатын екінші ... ... ... жүзеге асырылады.
Барлық мемлекеттік қарыздар Үкімет белгілеген тәртіппен Қаржы
министрлігінде тіркеліп, есепке ... ... ... мемлекеттік борышын есепке алу үшін Ұлттық
банк пен ... ... ... ... тәртіппен Қаржы
министрлігіне өз қарыздарының талаптары, алынуы, оларға қызмет көрсетілуі
және ... ... ... ... ... кредиттегі себеп-салдарлық өзара байланыстар
Қазақстан Республикасының Үкіметі республикалық бюджеттің қаражатымен
қамтамасыз етілетін үкіметтік борышты өтеу және оған ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етілетін Ұлттық
банктің борышын өтеу және оған ... ... ... атқарушы органдар
өздерінің билігінде тұрған меншік құқығындағы мүлікпен, қаржы ресурстарымен
және басқа да ... ... ... өз ... өтеу және ... ... ... міндеттемелерді атқарады.
Борыштың негізгі сомасы қайтарылған және борышқа қызмет көрсету
жөніндегі ... ... ... төленген жағдайда мемлекеттік борыш
өтелген ... ... ... ... Ұлттық банкінің және жергілікті
атқарушы органдарының осындай ... ... ... ... ... талаптарында көзделген жағдайда, қарыз ... ... ... ... мерзімінен бұрын өтеуге, мемлекеттік
эмиссиялық бағалы қағаздарды мерзімінен бұрын сатып алуға құқығы бар.
Сыртқы борыштың болуы жасалынған өнімнің бір ... ... тыс ... ... ... ... борыш бойынша ... тез өсу ... бар. ... төлемақылар болашақ
экономикалық дамуды тежейді және реципиент-ел бюджетінің ... ... өсуі ... ... ... ... ... және ел үкіметінің саясатына халықтың сенімін кетіреді.
Ірі және созылмалы тапшылықтардың және мемлекеттік ... ... ... ... ... ... бірігеді.
Инвестициялардың "ығыстыру әсерінен" басқа, мемлекеттік бағалы қағаздар
бойынша пайыздың ... ... ... ... ... бірақ
қаражаттардың мұндай ағыны сыртқы борыштың өсуін білдіреді. ... ... ... ... ... ... ... сұранымды арттырады және халықаралық валюта ... ... ... ... Валюта бағамының артуы экспорттың қымбаттауына
және импорттың арзандауына жеткізеді, мұның нәтижесінде ... ... ... артады. Сауда балансы ... ... ... Таза ... ... асып ... ... сұранымның компоненті
болатындықтан, оның қысқаруы немесе теріс ... ... ... ... жасайды.
Осыған байланысты мемлекеттің өзінің өкілдікті органы арқылы қаралған
процестерге бюджет тапшылығы мен ... ... ... белгілеу
жолымен заңнамалық араласуы бюджет шығыстарының жеке баптары бойынша тиым
салу құқығын белгілеуі ... және ... ... ... алу және ... ... ... заңымен тиісті мемлекеттік құрылымдар үшін қарыз
алудың лимиттері белгіленген:
1) үкіметтік борыштың лимиті;
2) Ұлттық банктің сыртқы борышының лимиті;
3) жергілікті атқарушы ... ... ... ... ... ... бюджетте, Ұлттық банкте, жергілікті
бюджетте жоспарланатын, алынған және өтелмеген қарыздардың тіркелген
сомалары ... ... бұл ... ... ... ... ... тиісті құрылымының нақты борышынан аспауы тиіс. Мәселен, ... ... ... лимиті оның таза алтын-валюта активтерінің ... ... яғни ... ... ... алу ... қаражаттардың көлемі жоғарыда атап өткеніміздей, елдің Ұлттық
банкінің таза алтын-валюта резервтерінің 50 ... ... ... ... Үкіметінің қарыз алу лимиті, ... ... ... ... ... ... белгіленеді, онда үкіметтік
борыштың лимиті де, оған ... ... ... қаражаттардың ауқымы
да бекітіледі.
Жергілікті атқарушы органның тиісті қаржы жылына арналған лимиті сол
жылға арналған жергілікті ... ... 10 ... ... ... ... ... борышының лимиті тиісті қаржы жылына арналған
жергілікті бюджет кірісінің 25 пайызынан ... ... ... атқарушы
органның борышын өтеуге, оған қызмет көрсетуге арналған шығыс көлемі ... ... ... ... кірісінің 10 пайызынан аспауға тиіс.
Заңмен мемлекеттік кепілдіктерді берудің лимиті — тиісті қаржы жылына
арналған ... ... ... бекітілетін тіркелген сомасы
белгіленеді, бұл ... ... ... Республикасының мемлекеттік
(үкіметтік, егеменді) кепілдігі — үкіметтің несиегер алдында ... ... одан ... ... белгіленген
мерзімде төлемеген жағдайда берешекті толық ... ... ... ... ... ... ... туралы заңда Үкіметтік борыш
лимиті 702 млрд. теңге мөлшерінде, ал Қазақстан Республикасының мемлекеттік
кепілдіктерін беру лимиті 8,05 ... ... ... ... Сондай-
ақ мемлекет кепілдік берген қарыздарды өтеу және оларға қызмет көрсету үшін
14,2 млрд. ... ... ... ...... өзі және оның ... борышқа қызмет көрсету, оны жоспарлы өтеу, жаңа қарыздарды ... ... ... ... ... ... мемлекет шараларының бүкіл
спектрі; мемлекеттің оған уәкілетті органдары арқылы ұтымды және ... ... ... ету және ... ... ... ... оңтайландыру жөніндегі қызметі; басқару келешекте ... және ... ... ... аман болу ... ... Бұл ... борыштың қалыптасуы өзгерту және оған қызмет
көрсету процестерін қадағалап, бақылап ... ... ... ... қызметі ретіндегі мемлекеттік борыштың мониторингі
жүргізіледі.
Мемлекеттік борышты басқарудың нақтылы процесі мыналарды қамтиды:
1. Мемлекеттік және мемлекет кепілдендірген қарыз алу мен ... ... ... және алдағы он жылдық кезеңге арналған болжамды жыл сайын
дайындап отыру, онда өтеу және ... ... ... ... ... ... ... қарыз алуы мен борышының мемлекет
кепілдендірген лимиттері соларға сәйкес белгіленетін көрсеткіштерді
анықтау.
Бұл ... ... ... ... ... ... және
Мемлекеттік инвестициялар бағдарламасын әзірлеуге ... ... ... елдің экономикалық дамуының ұзақ мерзімді болжамы,
жинақталған мемлекеттік және мемлекет ... ... ... ... ... ... ... өзгерістер болжамы негізінде жүзеге
асырады;
2. Қаржы министрлігі жүзеге асыратын, ... ... ... және ... бюджеттерде бекітілген үкіметтің қарыз алу
көлемін, нысандары мен талаптарын, үкіметтік борыштың лимиттерін және ... ... ... ... жергілікті атқарушы органдардың қарыз алуы мен
борышының лимиттерін ... ... ... ... ... ... ... Республикасының Ұлттық банкі жүзеге асырады;
3. Ұлттық банктің Үкімет пен жергілікті атқарушы органдардың қарыздарын
Қаржы министрлігінін ... және ... ... мен ... ... қарыздары талаптарының бақылауы мен мониторингі және
оларды өзгерту;
4. Қазақстан Республикасының ... мен ... ... ... ... ... және оған қызмет көрсетуді, Қазақстан
Республикасының мемлекеттік борышын Қаржы ... ... ... мен ... ... құрылымын оңтайландыр жөніндегі, соның ішінде мемлекеттік
бағалы ... ... ... ... ... ... ... алу тәуекелдерін басқару жөніндегі іс-шараларды дайындау
мен іске асыру.
Мемлекеттік емес қарыз алуды Қазақстан ... ... ... ... белгіленген шектеулерді ескере отырын,
кез келген мөлшерде, кез келген валютамен және кез келген нысанда ... ... ... ... емес ... ... ... асыруға
құқығы жоқ.
Мемлекеттік емес қарыздарды ... ... ... заңды тұлғалар тартуы мүмкін. Мемлекеттік кепілдіктермен
тартылатын мемлекеттік емес қарыздар қарыз туралы шарттың ... ... ... ... ... Республикасы
резиденттерінің өздері алған мемлекеттік емес ... ... ... ... ету ... ... бойынша Қазақстан Республикасының атынан кепілдіктер беруге
Үкіметтің айрықша құқығы бар.
Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... бойынша Қазақстан Республикасының атынан кепілдіктер
беруге құқығы жоқ.
Қазақстан Республикасы Үкіметінің тапсыруымен мемлекеттік кепілдіктер
беруді ... ... ... ... ... беру ... ... Заңда белгіленген
тәртіппен жүргізіледі.
Мемлекеттік борышқа қызмет көрсету деп ... ... ... ... (мүдде), комиссиялық және өзге ... ... ... өтеу — ... қарыздың алынған сомасын несиегерлермен
(қарыз ... ... ... ... ... ... басқа құрамды бөлігінің белгіленген тәртібі мен
міндеттемелердің орындауы.
Мемлекеттік борышты басқару ... ... ... ... қамтиды:
қайта қаржыландыру, айырбасталу (конверсия), ... ... ... (унификация), кемімелі (регрессиялық) ара
салмақ бойынша ... ... ... ... ... ұзарту,
мемлекеттік борыштан бас тарту (күшін жою).
Қайта қаржыландыру мемлекеттік берешекті жаңа қарыз ... ... ... ... бірге бұрын шығарылған қарыздардың орнына бірдей
құндық ара салмақпен бағамдық айырмашылықты ... ... жаңа ... беріледі.
Айырбасталым деп бұрын шығарылған қарыздардың шарттарын табыстылығы
бойынша аз жағына да, көп жағына да ... ... ... ... ... ... ... шығыстар кезінде, екіншісінде инфляцияның болуы
кезінде немесе қарыз ... ... ... ... ... ... ... ұзарту мерзімі бойынша қарыздың ... ... ... ... ... байланысты өзгерту болып табылады.
Сәйкестендіру бірнеше қарыздарды бір қарызға біріктіруді білдіреді, бұл
мемлекеттік борышты басқаруды оңайлатады.
Облигацияларды ... ара ... ... ... ... ақша
бірлігінің дефляциясы жағдайында және мемлекетке қарыздар ... ... ... ... ... кезде жүргізіледі.
Қарыздарды өтеудің мерзімін ұзарту мемлекеттің едәуір берешегі кезінде,
сондай-ақ олармен ... ... ... қиыншылықтары кезінде
қолданылады, үкімет қарыздарды ... және олар ... ... ... ... тұру туралы мәлімдейді.
Мемлекеттік борышты төлеуден бас тарту (күшін жою) елде саяси режім
ауысымы және жаңа ... ... ... ... ... ... ... кезінде болады. Бас тарту мемлекет
банкроттығының салдарынан болуы ... ... ... аталған әдістері әр түрлі ұштасуда бір
мезгілде, мысалы, айырбастау, мерзімді ... және ... ... және ... және ... қолданылуы мүмкін.
Қаржыны сауықтандыру, соның ішінде мемлекеттік борыштың өсу ... ... ... ... ... ... бір бөлігін
өткізуге болады, яғни жекеше секторға сату ... ... ... бас ... бұл тиімділігі аз меншікті қолдау жөніндегі мемлекет
көтеретін ауыртпалықты азайтады.
Ұлттық экономиканы ... ... ... ... ... ... экспорт және импорт алмастырушы салаларға,
аграрлық сектор мен тұтыну тауарларының өндірісіне озат ... ... ... ... ... ... мен валюта ресурстарын тарту
оларды жоғары тиімділікпен пайдалануға, лайықты қарыз ... ... ... ... ... негізгі борыштың сомасы мен
пайыздарын төлеу бұл жағдайда ... ... бір ... ... ... беруді қажет етеді. Елеулі сыртқы борыштың көбеюі ... ... ... пен ... ара ... ... ... дамуындағы қиыншылықтармен байланысты ұзақ ... ... ... тудыруы мүмкін.
Қорытынды
Менің курстық жұмысымды қорытындылай келе мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... — бұл алынған
және белгілі бір күнде ... ... ... ... (олар
бойынша есептелген пайыздарды қоса). Мемлекеттік борыш ұлғаймалы ұдайы
өндірісті және ... ... ... үшін ... ... ... бірі ... мемлекеттік қарыздарды
пайдаланудан туады.
Алынған (игерілген) және ... ... және ... ... қарыздардың, сондай-ақ Қазақстан Республикасы резиденттерінің
Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... бір ... ... жалпы сыртқы борышты
құрайды. Ол сыртқы мемлекеттік борышты және ішкі ... ... ... ... борыш — Қазақстан Республикасы өкіметінің,
жергілікті атқарушы ... және ... ... ... ... ... ... сыртқы мемлекеттік
қарыздар мен басқа да борыштық міндеттемелері бойынша мемлекеттік ... ... ... ... ... өтеуді және оған қызмет
көрсетуді Қаржы министрлігі тиісті жылға арналған республикалық ... ... ... Заңында көзделген қаражат есебінен ... ... ... ... ... өтеуді және оған қызмет көрсетуді
Ұлттық банк өзінің билігіндегі ... ... ... ... ... ... ... және оған қызмет көрсетуді ол тиісті
жылға ... ... ... көзделген қаражат есебінен Ұлттық
банктің келісімі бойынша жергілікті атқарушы ... ... ... үшін ... ... ... банктер арқылы жүзеге асырылады.
Барлық мемлекеттік қарыздар Үкімет белгілеген тәртіппен ... ... ... алынуға тиіс.
Қазақстан Республикасының мемлекеттік борышын есепке алу үшін ... пен ... ... ... ... тәртіппен Қаржы
министрлігіне өз қарыздарының талаптары, алынуы, оларға қызмет көрсетілуі
және өтелуі туралы ... ... ... ... ... ... ескере отырып, Елбасы Н. Ә.
Назарбаев Қазақстан халқына биылғы Жолдауында: ... өз ... ... ... ... Қазақстанның әлемдегі бәсекелестікке
барынша қбілетті елу елдің қатарына кіру стратегиясы. ” деп атады.
Сонымен қатар, ... ... даму ... анықтап берген құжат
”Қазақстан -2030” даму стратегиялық бағдарламасымен үндес ... ... ... ... ... ... Н.Ә. ... экономикалық, әлеуметтік және саяси жедел
жаңару жолында». ҚР Президентінің ... ... ... ... ... Н.Ә. ... өз ... жаңа серпіліс жасау қарсаңында.
Қазақстанның әлемдегі бәсекеге қабілетті 50 ... ... ... ҚР ... ... ... Жолдауы. Астана,
01.03.2006 ж.
3. Ільясов. «Қаржы». ... ... ... Ш.К. ... ... ... Т., ГНК. ... Горский И.В. Налоги в рыночной экономике. М., Общ. ... ... ... ... ... Краткий курс. М.,ЮНИТИ, 1997.
7. Русаков И. Налоги и налогообложения: Учебник для ВУЗов -М.: ... ... ... С. ... ... банк». Алматы, 2003.
9. Полонова Н. Налоговые органы Франции //Финансы. - 2002. -№1.
10. Юткина Г. Налоги и ... ... М.: ... 1999. ... Черник Д. Налоги и налогообложения. - М.: Финансы и статистика. -2001.-
543 с.
12. Лекбедова Л. Налоги в США //Банки ... 1999. -№12. ... ... У. ... в США // ... ... - ... Мещерякова О.В. «Налоговые системы развитых стран мира» (справочник).-
Москва, Фонд «Правовая ... 1995, - 240 ... ... С. Налоги в мировой экономике и налоговое планирование: Учебпое
пособие // ... ... В.А. -М.: ... 1998. -577с.
16. Международное налогообложения // Бюллетень бухгалтера. 2002. №20 -8с.
17. Чериик Д. Налоги и налогообложения. - М.: Финансы и ... ... ... ... А. ... ... ... поддержки
малого и среднего предпринимательства в Казахстане. ... ... ... с.
19. Мақыш С. «Ақша-несие айналымы». Алматы, 2004.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 33 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан Республикасының мемлекетттік қарызы24 бет
Қазақстан Республикасының мемлекеттік қарызы және оны басқару29 бет
"Dala Group" компаниясының қарыз капиталын тарту саясатын талдау 60 бет
"психологиялық кеңес беру"19 бет
«Erk–trust» ЖШС–де бюджетпен қарым-қатынас есебі49 бет
«Тілдің аумақтық өзгешеліктері (диалектілер, шет тілдің нұсқалары)»4 бет
«Шымкен құс» ЖШС дебиторлық және кредиторлық қарыздар қозғалысын талдау және жетілдіру жолдарын ұсыну63 бет
«Қазақстан - Каспийшельф» ЖШС-ң дебиторлық қарыздар есебін талдау21 бет
«Қосымша білім беру жүйесінде ересектер арасындағы педагогикалық қарым-қатынасты жетілдіру» (өзгетілді ересектерге қазақ тілін оқытып-үйрету материалдары негізінде)37 бет
Іс қағаздар (Лекция жинағы)46 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь