Механикалық жарақаттанудың түрлері


Жоспар:
І. Кіріспе
ІІ. Негізгі бөлім
Механикалық жарақаттанудың түрлері
ІІІ. Қорытынды
ІV. Пайдаланған әдебиеттер
І. Кіріспе
Сот-медициналық тәжірибеде тірі адамдардың және мәйіттердің жарақаттарына байланысты зерттеулер мен сараптамалар жиі кездеседі. Заңгерлерді жарақаттардың түрі ғана емес, жарақаттың механизмі, оның себебі, осыдан туындаған тергеулік болжауларды бекіту үшін немесе қарама- қарсылықты жою үшін және де жарақаттың пайда болғанына қанша уақыт өткенін, заттың түрін немесе қандай да бір факторлар әсерінен болған жарақаттың және ақиқатты анықтау.
Тергеу органының, прокуратураның, соттың және адвокатураның қызметкерлері жарақаттардың жіктелуін, олардың механизмін және зақымның сипатын, сарапшының жүргізілген жұмысы бойынша жарақаттардан туған өлім себебін біліп, анықтап, медициналық сараптамалық баға беруі тиіс.
Сот медицинасында сараптама бойынша бағалауға әр түрлі жарақаттарды алған адамдар және жекелеген адамдардың денесіндегі жарақаттар, сыртқы тік немесе қиғаш әсерлерден болған жағдайларда жиі қарастырылады. Сот медицинасында бұл жарақаттарды дене жарақаты деп атайды. Мұнда анатомиялық бүтіндігі немесе физиологиялық ағзалардың қызметі, не әр түрлі сыртқы фактор әсерінен (механикалық, температуралық, химиялық, физикалық) денсаулықтың бұзылуы немесе өлім болған жағдайлар жатады. Осы жайттарды механикалық жарақаттарда нақтырақ қарастыру қажет. Жарақаттар әр түрлі заттардың адаммен әсерлесу нәтижесінде пайда болады. Жарақат адам денесі немесе зақымдалған объектінің қозғалысы мен статистикасына теңеледі. Сот-медициналық сараптамада зақымдалудың морфологиялық ерекшелігін, қай затпен тигізу механизмінің пайда болуы, денсаулық жайы және жапа шегушінің өмірін анықтайды.
ІІ. Негізгі бөлім
Механикалық жарақаттанудың түрлері
Қылмыс жасалған кезде жарақаттың әр түрлі зақымдануына сипаттама бере келе, заңды тәжірибеде сот-медициналық сараптама тағайындау барысында жиі кездесетін адамның денесін өткір затпен жарақаттау, қарусыз адаммен келтірілген, биіктіктен құлау кезінде алынған, көлік, оқ тигендегі және басқа да жарақаттарға ерекше тоқталып өту керек. Осы жарақат түрлеріне назар аудару қажет.
Доғал затпен келтірілген зақымдалу
Бұл механикалық жарақаттың кең таралған түрі. Олардың сипаты өлшеміне, пішініне, салмағына, жарақаттың үстіңгі бетіне байланысты болады (жалпақ, домалақ, цилиндрлі тәрізді) :
Доғал заттардың денеге әсер етуі
- жалпақ бетті - қанталау немесе жара да болуы мүмкін;
- домалақ бетті - тіке сызықты, доғал, ирек, жұлдызша тәрізді жаралар туындайды, ал жаралардың шеті түзу емес, қан шашыраған болып келеді.
- бұрышты - жара көгерген немесе шеттері қатпарланған болуы мүмкін, - жұмсақ ұлпалардың қанталауы мен қысылған сынықтар, бас сүйегінің шытынауы жиі кездеседі.
Тері мен сүйектің зақымдалуының морфологиялық ерекшеліктері - зақым келтірген заттың қасиеті үшін пішінін, көлемін, шекарасын, бұрышын анықтаудың негізі болып табылады.
Өткір заттармен салынған жарақаттар
Бұл заттарға өткір шеті бар заттар жатады - ұштары ұшталған зат және қару.
Өткір заттарды сипатына, өлшеміне қарап кесетін, аралап-кесін сылып түсіретін, жаншитын, жаншып-кесетін заттар жатады. Сондықтан, жаншитын, кесетін, сылап түсіретін жарларды бір-бірінен ажырата білу қажет.
Кесетін заттармен алынған жаралар (пышақ, әйнек сынықтары, ұстаралар) - дененің үстінде қозғалған кездегі қысыммен түсірілгенде пайда болады. Әдетте кесілген жаралар сызылған пішін түсіреді. Осыларға қатысты:
Түбі үшкір, жара түбі терең емес, бірақ ұзын болып, көп мөлшерде қан ағады. Кесілетін затпен түсірілген жараларға сараптама жүргізгенде, мұнда негізгі түсірілген заттың түрін және оның ерекшелігін анықтау керек, күдік тудырған затқа жиі сараптама жүргізілуі қажет (қанға, теріге, бұлшық етке, киімге, талшықтарға) .
Жаншылатын заттармен түсірілген жаралар, яғни үшкірленген ұштары бар, биіктігі ұзын заттар (ине, айыр тістері бар, қайшы) . Бұл заттар негізінен денеге кіріп, тіндерді айырып түсіреді. Мұнда жарақат көлемі кішкентай, бірақ терең ұзын жаралы саңылау, кірген жеріне қарағанда шыға берісінде үлкен саңылау болады.
Екі кішкентай бірақ биіктігі ұзын заттардан (ине, тоқу бізі) түскен жарақаттан кейін нүктелік із қалып, ол жерді дұрыстап қарамаса, көрінбеуі мүмкін.
Жаншып-кесетін заттардан алынған жарақаттар (яғни, жаншып-кесетін қасиеттері бар заттар) - сот-медициналық сараптамада жиі кездеседі. Бұл жарақаттарға: пышақ, ұштары үшкірленген найза, сүйірленген заттар арқылы салынған жарақаттар жатады.
Сылып түсірген заттардан алынған жарақаттар - негізінде бұл өткір жүзді ауыр затпен салынады (мысалы, балта, қылыш) . Мұндай заттың қызметі адам денесіне ауыр соққы берген кезде іске асады. Сылып түсіретін жарақаттарға: тегіс шетті, өткір ұшты, сүйек жарақатына дейін болатын терең және ауыр жарақаттар жатады.
Аралап-кесетін заттан алынған жаралар - сирек, бірақ тұрмыста көп кездеседі. Аралап-кесетін заттардан алынған жарақаттар ерекшелігі мыналар:
- бұл - бірнеше ирелеңдеген зат әсерінен болатын кескін;
- жара түбінде - жырылу;
- жара, көбінесе, ара тісінің ара қашықтығы, тотбасқандығы, қалыңдығы, ұзындығына байланысты болады.
Қарусыз адамнан алынған жарақаттар
Мұнда қарусыз адамның әсерінен алған жарақат сипатына, пішініне, орналасуына және ауырлық дәрежесіне байланысты болады. Бұлардың ішінде өлімге алып келетін жарақаттар да орын алуы мүмкін. Жарақаттар көбінесе аяқ немесе қолмен түсіріледі.
Саусақ ұштарынан алынған жарақаттар - саусақ ұшымен түскен күштің орнында дөңгелек, сопақ тәрізді қанталаулар мойында, иықта, белде және білезік сүйегінде болады. Иықта көбінесе - бір жағынан бас бармақтан түскен үлкендеу дөңгелек, ал, екінші жағында қалған саусақтардан түскен қанталаулар пайда болады.
Шымшыған кезеде - жартылай дөңгелек, сопақша тәрізді саусақтан қалған екі жақты қанталау туындайды.
Саусақ ұшындағы тырнақпен басқан кезде жартылай ай тәрізді сызат пайда болады.
Саусақтармен қатты басқан кезде, ұсақ сүйектердің шығуы немесе сынуы, ал кішкентай нәрестелердің бас сүйегінің мыжылуы пайда болады. Саусақтарды табиғи саңылауларға (ауыз, мұрын, қынап, тоқ ішекке) кіргізіп басқанда жұмсақ ұлпалардың жырылуы мүмкін.
Алақаннан алынған жарақат - бұл көбінесе бет немесе дененің басқа жерлеріне шапалақ салу арқылы болады. Әдетте мұндай соғылулар кезінде белгілер қалдырмайды, тек артынан қызару болуы мүмкін. Кейде құлақты шапалақпен ұрған кезде дабыл жарғағы жарылып, ал мойыннан - ұйқы артериясының аневризмасының жыртылуы мүмкін.
Жұдырықтан алынған жарақат - теріде сызат, қанталау түсіреді. Беттен ұрған кезде бет сүйегінің сынуына әкеп соғады. Кеудеген тиген қатты соққыдан - төс және қабырға сынуы, ал іштен ұрған кезде - көкбауыр, бауыр және асқазан жарылуына әкеп соғады.
Аяқпен жарақаттау - жұдырыққа қарағанда сирек кездеседі. Егер тұрған немесе отырған адамды соқса, жарақат көбінесе аяқ аумағында, жыныс мүшелері мағайына, іштің төменгі жағына жасалып, үшбұрышты немесе сопақша тәрізді қанталаулар пайда болады.
ІІІ. Қорытынды
... жалғасы- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.

Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz